*Ten tekst ma charakter informacyjny i nie jest rekomendacją inwestycyjną. Przed decyzją dotyczącą większych kwot warto porozmawiać z doradcą finansowym.

Najrozsądniejsze rozwiązanie: nie wybieraj jednej waluty

Skoro każda z walut chroni przed innym scenariuszem, wiele osób dzieli oszczędności awaryjne między obie. Przykładowy podział to większa część w euro (na wydatki w Europie) i mniejsza w dolarach (na wypadek kryzysu globalnego lub dalszego wyjazdu). Część osób dodaje do tego franka szwajcarskiego, który również uchodzi za walutę bezpieczną, ale w kantorach poza Szwajcarią bywa trudniej dostępny.

Konkretne proporcje zależą od Twojej sytuacji: gdzie masz rodzinę lub znajomych za granicą, czy masz dzieci, czy prowadzisz firmę rozliczającą się w walucie.

Euro na wypadek wyjazdu: argumenty za i przeciw

Dlaczego euro ma sens dla mieszkańca Polski?

Najważniejszy argument jest praktyczny. Jeśli w scenariuszu ucieczki myślisz o Niemczech, Słowacji, Litwie, Austrii czy dalszej Europie Zachodniej, euro jest tam walutą codzienną. Zapłacisz nim za nocleg, paliwo i jedzenie bez dodatkowej wymiany, a każda wymiana w stresie i pośpiechu to strata kilku procent.

Euro ma też przewagę w codziennym życiu w Polsce. Kursy euro w kantorach są zwykle korzystne, bo to najczęściej wymieniana waluta, a wiele firm rozlicza się w euro z zagranicznymi kontrahentami.

Słabe strony euro w scenariuszu wojennym

Euro jest walutą Europy, a konflikt w naszym regionie uderzyłby także w gospodarkę strefy euro. W 2022 roku euro słabło wobec dolara i na pewien czas spadło nawet poniżej parytetu. Jeśli zabezpieczasz się przed kryzysem obejmującym cały kontynent, samo euro może nie wystarczyć.

Dolar na wypadek wojny: argumenty za i przeciw

Reklama

Dlaczego dolar uchodzi za „bezpieczną przystań”?

Dolar amerykański to światowa waluta rezerwowa. W chwilach globalnej paniki kapitał tradycyjnie płynie właśnie do niego, dlatego w czasie poważnych kryzysów dolar zwykle się umacnia. Przyjmuje się go niemal wszędzie na świecie, także w krajach, w których euro jest mało popularne. Jeśli w Twoim planie awaryjnym jest wyjazd poza Europę, dolar daje większą elastyczność.

Słabe strony dolara

W ostatnich latach dolar przechodzi trudniejszy okres. Polityka celna USA i oczekiwane obniżki stóp procentowych przez Rezerwę Federalną sprawiły, że wiele banków prognozowało jego osłabienie wobec euro. Dla osoby oszczędzającej w Polsce oznacza to ryzyko, że trzymane dolary w spokojnych czasach stracą na wartości w przeliczeniu na złote.

Jest też ryzyko praktyczne: w Europie za zakupy w dolarach często nie zapłacisz bezpośrednio. Najpierw musisz je wymienić, zwykle po gorszym kursie niż euro.

Dolar czy euro: porównanie

Kryterium

Euro

Dolar

Płatności w Europie

Bezpośrednio w wielu krajach sąsiednich

Zwykle wymaga wymiany

Zachowanie w globalnym kryzysie

Może słabnąć, gdy kryzys dotyczy Europy

Tradycyjnie się umacnia

Akceptacja poza Europą

Ograniczona

Bardzo szeroka

Koszt wymiany w Polsce

Niski spread

Niski spread

Ryzyko w spokojnych czasach

Wahania wobec złotego

Wahania wobec złotego i prognozowane osłabienie

Jak przygotować finansowy plan awaryjny? Krok po kroku

  1. Ustal kwotę. Wiele osób przyjmuje zasadę, że na czarną godzinę warto mieć równowartość kilku miesięcy podstawowych wydatków.

  2. Kupuj walutę stopniowo. Regularne, mniejsze zakupy uśredniają kurs i chronią przed wymianą w najgorszym momencie.

  3. Podziel środki między walutami. Euro na Europę, dolar na kryzys globalny.

  4. Podziel środki między formami. Część w gotówce, część na koncie walutowym, ewentualnie część w złocie inwestycyjnym.

  5. Przygotuj dokumenty. Ważny paszport, kopie dokumentów, lista kontaktów i dostęp do bankowości także offline.

  6. Wróć do planu raz w roku. Sprawdź, czy kwota nadal odpowiada Twoim wydatkom i czy banknoty są w dobrym stanie.

Podsumowanie

Nie ma jednej waluty idealnej na każdy scenariusz. Euro sprawdzi się, jeśli Twój plan awaryjny zakłada wyjazd do krajów Unii Europejskiej i bieżące wydatki w Europie. Dolar lepiej chroni przed kryzysem o zasięgu globalnym i daje swobodę poza kontynentem, ale w spokojnych czasach może tracić na wartości. Najrozsądniejsze podejście to podział oszczędności między obie waluty, stopniowe zakupy i połączenie gotówki w małych nominałach z kontem walutowym. Najważniejsze jest, żeby przygotować się zawczasu: w dniu kryzysu waluta będzie droga, a kolejki do kantorów długie.

FAQ

Czy lepiej trzymać oszczędności w dolarach czy w euro na wypadek wojny?
Euro jest wygodniejsze w razie wyjazdu do krajów Unii Europejskiej, a dolar zwykle lepiej zachowuje się w czasie globalnej paniki. Dlatego wiele osób dzieli oszczędności między obie waluty.

Ile gotówki w walucie warto mieć w domu?
Nie ma jednej kwoty. Często przyjmuje się równowartość kilku tygodni lub miesięcy podstawowych wydatków, z czego tylko część w gotówce, a resztę na koncie walutowym.

Kiedy najlepiej kupić walutę?
W spokojnych czasach i stopniowo. W pierwszych dniach kryzysu kursy i spready w kantorach gwałtownie rosną.

Czy pieniądze na koncie walutowym są bezpieczne?
Środki na rachunkach w polskich bankach objęte są gwarancjami BFG do równowartości 100 000 euro. W sytuacji kryzysowej dostęp do konta może być jednak utrudniony, dlatego warto mieć też gotówkę.

Czy frank szwajcarski to dobra alternatywa?
Frank uchodzi za walutę bezpieczną, ale jest mniej powszechny w płatnościach i kantorach poza Szwajcarią. Może być uzupełnieniem, a nie podstawą oszczędności awaryjnych.