Przelew z konta wspólnego na własne a darowizna – kiedy powstaje obowiązek podatkowy?

Kwestie podatkowe związane z przelewem z konta wspólnego na własne są ważne zarówno w przypadku współmałżonków, jak i współposiadaczy rachunku bankowego. Co do konieczności uiszczania podatku zależy to od tego, czy mamy do czynienia z rzeczywistym przekazaniem środków pieniężnych jako darowizny, czy jedynie przesunięciem pieniędzy w ramach majątku wspólnego.

Jeżeli pieniądze zgromadzone są na wspólnym rachunku bankowym i należą do obojga współposiadaczy, przesunięcie ich na inny osobisty rachunek bankowy nie zawsze wiąże się z obowiązkiem podatkowym. Nie w każdym przypadku dochodzi do realnego przysporzenia, zatem nie zawsze trzeba zgłaszać taki fakt do urzędu skarbowego.

Wspólne konto bankowe – jak interpretować własność środków finansowych?

Fakt posiadania wspólnego konta bankowego oznacza, że środki zgromadzone na takim rachunku należą do wszystkich właścicieli konta. W ujęciu prawa cywilnego i podatkowego ważna jest w tym przypadku kwestia własności środków zgromadzonych i tym samym własności środków znajdujących się na tym rachunku.

Jeśli chodzi o małżeństwa i wspólne konto małżonków, obowiązuje zasada, zgodnie z którą wraz z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje wspólność majątkowa. Zatem pieniądze posiadane w ramach majątku wspólnego należą do obojga posiadaczy tak jak przedmioty majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa. W tej sytuacji również środki finansowe znajdujące się na koncie stanowią współwłasność. Jest tak na mocy ustawy Wspólność majątkowa.

W rezultacie samo posiadanie wspólnego rachunku bankowego nie oznacza automatycznie, że każda operacja stanowi darowiznę i konieczne jest odprowadzenie podatku.

Rachunek wspólny – jak wygląda sytuacja małżonków?

W przypadku wspólnego rachunku bankowego małżonków istotne jest to, że środki objęte są wspólnością ustawową. Jeśli zatem jedna z osób chce przelać pieniądze na konto indywidualne, nie dochodzi tu do nabycia własności rzeczy, ponieważ pieniądze te przed operacją finansową były jej współwłasnością. W takiej sytuacji:

  • nie zachodzi przysporzenie majątkowe,

  • nie ma konieczności zapłaty podatku od spadków i darowizn,

  • operacja finansowa nie musi być zgłaszana do urzędu skarbowego.

Zgodnie ze wspomnianymi, powyższymi przepisami stwierdzić należy, że czynność taka nie będzie rodzić skutków podatkowych.

Majątek wspólny, majątek osobisty i rozdzielność majątkowa – ważne różnice

Sytuacja zmienia się jednak, kiedy mamy do czynienia z rozdzielnością majątkową. Wówczas każdy z małżonków posiada swój własny majątek osobisty, a środki zgromadzone na rachunku przypisane są do konkretnej osoby. W takiej sytuacji, gdy dochodzi do przekazania pieniędzy z rachunku jednego ze współmałżonków na rachunek drugiego, może powstać przysporzenie majątkowe.

Pojawia się tu także obowiązek podatkowy. Powstaje on również ze względu na źródło środków, takie jak wynagrodzenie, środki pochodzące z pracowniczego funduszu emerytalnego każdego ze współmałżonków, czy też pieniądze z innej działalności zarobkowej każdego ze współposiadaczy konta.

Umowa darowizny – kiedy mówimy o takiej sytuacji?

Aby móc mówić o darowiźnie, konieczne jest zawarcie umowy darowizny. Darczyńca zobowiązuje się w niej do przekazania na rzecz obdarowanego określonych środków.

Darowizna może być dokonana:

  • w formie zwykłej np. przelewu bankowego,

  • w postaci formalnej z poświadczeniem w formie aktu notarialnego.

Istotne jest w tym przypadku zawarcie umowy i faktyczne przekazanie środków, a także zachowanie przewidzianej formy, jeśli jest ona wymagana. Darowizna w praktyce oznacza bezpłatne świadczenie na rzecz drugiej osoby, a więc rzeczywiste przekazanie danego majątku.

Podatek od spadków i darowizn – kto płaci?

Kwestie podatkowe w tym przypadku regulowane są Ustawą o podatku od spadków i darowizn. Zgodnie z aktualnymi przepisami:

  • obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie, która otrzymuje środki, czyli na nabywcy własności rzeczy,

  • obowiązek podatkowy powstaje wraz z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, czyli z momentem, kiedy nastąpi faktyczne przekazanie pieniędzy.

Istotne są to również terminy: dnia otrzymania darowizny i dzień powstania obowiązku podatkowego.

Urząd skarbowy a zgłoszenie darowizny – kiedy trzeba zgłosić przelew?

Zgodnie z polskim prawem w wielu przypadkach trzeba zgłosić do urzędu skarbowego fakt dokonania darowizny. Jednak niekiedy możliwe jest skorzystanie z częściowego zwolnienia podatkowego, a niekiedy także całkowitego zwolnienia, zwłaszcza jeśli osobą obdarowaną jest członek najbliższej rodziny. Pozostaje jednak obowiązek zgłoszenia faktu darowizny w odpowiednim terminie.

Warto pamiętać, że interpretacja w zakresie zastosowania przepisów ustawy zależy od konkretnej sytuacji. Organ podatkowy analizuje dane okoliczności i bada, czy faktycznie doszło do nabycia własności rzeczy, czy praw majątkowych, a także czy zachodzą w ogóle skutki podatkowe.

Niekiedy zdarza się, że na podstawie indywidualnych interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej wskaże, iż fakt posiadania wspólnego konta osobistego nie oznacza powstania obowiązku podatkowego.

Konto osobiste, konto wspólne i darowizna – podsumowanie

Na co dzień często dokonujemy wpłaty pieniędzy na rachunek własny współmałżonka, czy też wykonujemy przelewy pomiędzy różnymi kontami. Należy pamiętać, że operacje na wspólnym rachunku to nie zawsze darowizna. Samo przesunięcie środków nie musi też oznaczać obowiązku zapłacenia podatku. Istotne jest to, czy doszło do realnego przekazania środków na rzecz drugiego współwłaściciela.

Poszukując odpowiedzi na pytanie, czy przelew z konta wspólnego to darowizna, odpowiedź brzmi: to zależy od sytuacji. Jeśli pieniądze pochodzą z majątku wspólnego i trafią na rachunek współposiadacza, zwykle nie zachodzi obowiązek opłacenia podatku. Jeśli natomiast ma miejsce realne przekazanie środków pomiędzy osobami np. przy rozdzielności majątkowej, może zachodzić sytuacja darowizny i wówczas trzeba będzie rozliczyć podatek.

Za każdym razem warto więc przeanalizować charakter przelewów, źródło środków oraz to, czy mamy do czynienia z faktycznym przekazaniem pieniędzy. W razie wystąpienia wątpliwości warto skonsultować się z urzędem skarbowym lub doradcą podatkowym.