Kredyt bez zgody małżonka: Kto odpowiada za spłatę

Czy żona odpowiada za spłatę kredytu zaciągniętego przez męża bez jej zgody? Jakie znaczenie ma to, że kredyt był przeznaczony na cele związane z prowadzoną w oparciu o wspólny majątek małżonków działalnością gospodarczą? Czy w razie niespłacenia kredytu bank może prowadzić egzekucję z majątku wspólnego małżonków? Co jeśli zostanie ogłoszona upadłość kredytobiorcy? Wyjaśniamy zasady odpowiedzialności małżonków, którzy nie zawarli intercyzy, dotyczące kredytów zaciągniętych po 19 stycznia 2005 r.

Po 19 stycznia 2005 r. zgoda małżonka niekonieczna

Od 20 stycznia 2005 r. banki mogą udzielić kredytu jednemu z małżonków bez konieczności wyrażenia zgody przez drugiego małżonka. Nie ma znaczenia wysokość takiego kredytu. Jeśli bank uzna, że mąż ma wystarczającą zdolność kredytową, to może z nim podpisać umowę nie pytając o zgodę żony. Taka umowa będzie ważna.

Przed 20 stycznia 2005 r. obowiązywały bardziej skomplikowane zasady. Jeśli kredyt mieścił się w zakresie "zwykłego zarządu majątkiem małżeńskim" to zgoda współmałżonka nie była potrzebna, a egzekucja mogła być prowadzona z całego majątku wspólnego małżonków. Jeśli przekraczał ten zakres, to dla ważności umowy kredytowej zgoda małżonka była niezbędna.

W niniejszym artykule skupimy się na kredytach zaciąganych po 19 stycznia 2005 r.

Kto odpowiada za spłatę kredytu zaciągniętego bez zgody małżonka?

Jeśli bank udzielił po 19 stycznia 2005 r. kredytu jednemu z małżonków (np. mężowi) i nie wymagał zgody drugiego z małżonków (np. żony), to odpowiedzialność za spłatę kredytu wygląda następująco. Gdyby pojawiły się problemy ze spłatą kredytu i bank uruchomiłby postępowanie egzekucyjne, to egzekucja mogłaby być prowadzona z następujących składników majątku:

1) z majątku osobistego kredytobiorcy - jego składniki wymienione są w art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego; przede wszystkim chodzi tu o przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem małżeństwa, a także przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił, że mają one wejść do majątku wspólnego małżonków,

2) z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej,

3) z korzyści uzyskanych z przysługujących dłużnikowi praw autorskich i pokrewnych, praw własności przemysłowej oraz innych praw twórcy.

Uwaga! Jeżeli kredyt zaciągnięto w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa, bank będzie mógł prowadzić egzekucję także z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa, nawet jeśli należą one do majątku wspólnego małżonków.

Dla banku korzystniej jest zażądać, aby zgodę na zaciągnięcie zobowiązania kredytowego wyraził na piśmie małżonek. W takiej sytuacji egzekucja niespłaconego kredytu będzie mogła być prowadzona z całego majątku wspólnego małżonków. Do majątku wspólnego w uproszczeniu wchodzą składniki majątkowe nabyte w trakcie trwania małżeństwa.

Podsumujmy. Od 20 stycznia 2005 r. bank nie musi się pytać małżonka kredytobiorcy o zgodę na zaciągnięcie zobowiązania. W takiej sytuacji bankowi może być jednak trudniej odzyskać pieniądze, gdy kredyt nie zostanie spłacony - zdecydowana większość majątku wspólnego małżonków będzie niedostępna dla komornika.

Kredyt bez zgody małżonka a ogłoszenie upadłości

Co jeśli małżonek będący przedsiębiorcą, na potrzeby prowadzonej firmy wziął kredyt, którego nie jest teraz w stanie spłacić i grozi mu ogłoszenie upadłości? Czy również wtedy majątek wspólny małżonków będzie bezpieczny?

Otóż nie. Prawo upadłościowe i naprawcze wprowadza zasadę, że w razie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków wspólność ustawowa między małżonkami ustaje z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Majątek wspólny wchodzi do masy upadłości. Domniemywa się, że majątek wspólny powstały w okresie prowadzenia przedsiębiorstwa przez upadłego został nabyty ze środków pochodzących z dochodów tego przedsiębiorstwa.

Jeśli do upadłości doprowadziły kredyty zaciągnięte bez zgody małżonka, to i tak majątek wspólny wejdzie do masy upadłości i zostanie spieniężony, a następnie podzielony między wierzycieli.

Co może zrobić małżonek upadłego kredytobiorcy? Pozostaje mu dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym. Musi w tym celu zgłosić swoją wierzytelność sędziemu-komisarzowi, tak jak robią to inni wierzyciele. Przy dzieleniu pieniędzy z masy upadłości małżonek nie jest jednak uprzywilejowany - traktuje się go tak samo jak innych wierzycieli, którym upadły nie zapłacił za towar czy usługi.

Możliwość ogłoszenia upadłości przez osoby fizyczne dotyczy tylko przedsiębiorców.

Można żądać ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, która była przedsiębiorcą, także po zaprzestaniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, jeżeli od dnia wykreślenia z Krajowego Rejestru Sądowego albo innego właściwego rejestru nie upłynął rok. Można także żądać ogłoszenia upadłości osoby fizycznej, która faktycznie prowadziła działalność gospodarczą, nawet wówczas, gdy nie dopełniła obowiązku jej zgłoszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym albo innym właściwym rejestrze. Nie można natomiast ogłosić upadłości konsumentów.

Podstawa prawna:

  • art. 41-42 ustawy z dnia z dnia 25.02.1964 r. -
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.),
     
  • art. 8-11, art. 124 ustawy z dnia 28.02.2003 r. -
    Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535 ze zm.),
     
  • art. 787, 7871 ustawy z dnia 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.).


autor: Andrzej Janowski
Gazeta Podatkowa Nr 214 z dnia 2006-01-26
Źródło:
Duża zmienność na rynku? Wykorzystaj to!
CFD są ryzykowne możesz stracić więcej niż depozyt.
Advertisement
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj