3 min. czytania
Rzecz jasna środki finansowe są niezbędne do tego, byśmy mogli zaspokoić swoje podstawowe potrzeby. Pieniądze są przecież konieczne do nabywania wszelkich dóbr i usług. Odpowiednio wysokie dochody pomagają nam zaś zaspokoić potrzeby wyższego rzędu, w tym potrzeby uznania i samorealizacji. Z drugiej strony powiększanie majątku często wymaga wyrzeczeń i jest źródłem stresu. Jaki jest zatem wpływ pieniędzy na nasz dobrostan?
Pieniądze dają szczęście, ale tylko do pewnego stopnia?
Korelacja pomiędzy dochodami a poziomem szczęścia jest obiektem licznych badań naukowych. Wyodrębniono nawet dziedzinę zwaną jako ekonomia szczęścia. Jedna z ważniejszych analiz została przeprowadzona 2010 roku przez Daniela Kahnemana i Angusa Deatona z Uniwersytetu Princeton. W ostatnich latach pojawiły się kolejne rozbudowane badania sprawdzające, czy wyższe dochody wpływają na poczucie szczęścia.
Ogólny wniosek z większości tego typu badań jest dość klarowny. Otóż zwiększenie poziomu dochodów wpływa pozytywnie na poczucie satysfakcji z życia. Każde kolejne badania wskazuje jednak na to, że wpływ zarobków na szczęście jest bardziej skomplikowany, niż wcześniej sądzono. Wynika to między innymi z tego, że samo zdefiniowanie znaczenia szczęścia jest problematyczne.
Jak podwyżka wpływa na zadowolenie ze swojego życia?
Kwestią dyskusyjną pozostaje to, do którego momentu zarabianie pieniędzy w większej ilości zwiększa satysfakcję z życia. Czasem badania sugerują, że wpływ ten jest liniowy. Oznacza to, że po prostu im większe zarobki, tym poziom poczucia szczęścia wyższy.
Inne analizy wskazują, że w niektórych przypadkach wpływ pieniędzy na szczęście jest ograniczony. W tym kontekście jeśli ktoś zarabia mało, to każda podwyżka poprawi satysfakcję z życia. Gdy zaś zarabia dużo, to kolejna podwyżka w prawdopodobnie nikły sposób wpłynie na poziom odczuwalnego szczęścia.
Podwyżka w pracy może wpływać inaczej na poczucie szczęścia w różnych perspektywach czasowych. Większe dochody mogą zwiększyć zadowolenie z życia krótkoterminowo, lecz niekoniecznie długoterminowo.
Niektóre badania podkreślają, że ludzie porównują się z innymi w kwestii zarobków. Przykładem są tu prace Glenna Firebaugha i Laury Tach. Badania tych naukowców wskazują, że jesteśmy szczęśliwsi, jeśli sądzimy, że zarabiamy więcej od naszych rówieśników i znajomych.
Gdzie żyją najszczęśliwsi ludzie na świecie?
World Happiness Report, czyli narodowy wskaźnik szczęścia wskazuje na poziom zadowolenia z życia mieszkańców poszczególnych krajów. Twórcy tego raportu poza wskaźnikami ekonomicznymi uwzględniają między innymi czynniki dotyczące ekologii, rozwoju społeczeństwa, poziomu opieki medycznej czy systemu edukacji.
Raport z 2023 roku wskazuje, że najszczęśliwszym krajem na świecie jest Finlandia. W czołowej dziesiątce znajduje się również Dania, Islandia, Izrael, Holandia, Szwecja, Norwegia, Szwajcaria, Luksemburg i Nowa Zelandia. World Happiness Report sugeruje więc, że najszczęśliwsi ludzie żyją głównie w bogatych i wysoce rozwiniętych krajach europejskich. Polska w tym rankingu zajmuje 39 miejsce.
Poczucie szczęścia zależne od genów, a nie pieniędzy?
Wedle badań przeprowadzonych przez uznanych naukowców pieniądze faktycznie mają wpływ na samopoczucie ludzi. Na szczęście wpływa jednak szereg innych czynniki, np. stan zdrowia i relacje rodzinne.
Szczególnie często podkreśla się wpływ genów na poziom odczuwanego szczęścia. Badania w tym zakresie również nie są jednoznaczne. Często wskazuje się jednak na to, że poziom satysfakcji z życia w aż 50% zależy od czynników genetycznych.
Czy pieniądze dają szczęście?
Stabilna sytuacja finansowa zwiększa poczucie bezpieczeństwa i kontroli nad swoim życiem. Stąd warto odkładać środki finansowe, przykładowo na lokacie bankowej. Badania naukowe wskazują zaś na to, że na ogół wraz ze wzrostem dochodów rośnie poczucie satysfakcji z życia.
Każdy przypadek ma odrębną specyfikę, a samo szczęście jest odczuwane subiektywnie. Warto pamiętać, że na poczucie szczęścia wpływają nie tylko pieniądze. Szczęście zależy między innymi od stanu zdrowia, relacji rodzinnych, uwarunkowań genetycznych, kwestii kulturowych i środowiskowych oraz nastawienia do życia. Pieniądze są tu tylko jednym z czynników.
