Re: Paradoksy

Okresy przedawnienia przestępstw gospodarczych zostały skrócone, często wynoszą pięć lat. Po przedstawieniu zarzutów czas ten wydłuża się o kolejnych pięć lat, do niedawna przedawnienie takich czynów w sumie wynosiło 15 lat.

Zgodnie z art. 101 § 1 kodeksu karnego karalność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat:
- 30 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa,
- 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię,
- 15 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą więzienia przekraczającą pięć lat,
- 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą więzienia przekraczającą trzy lata,
- 5 – gdy chodzi o pozostałe występki.

Co ważne od 1 lipca 2015 r. okres ten w przypadku przestępstwa uległ skróceniu o pięć lat. To skutek nowelizacji k.k., która weszła w życie 1 lipca 2015 r. Do 1 lipca okres ten wynosił bowiem dziesięć lat.
Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca czy prezes firmy dopuści się przestępstwa z art. 302 § 1 k.k., to jego karalność ustanie po pięciu latach od czasu jego popełnienia. Przestępstwo to zagrożone jest karą do trzech lat pozbawienia wolności. W przypadku takich przestępstw – zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. – okres przedawnienia wynosi pięć lat. Jeżeli w okresie tych pięciu lat zostanie wydane postanowienie o przedstawieniu prezesowi zarzutów, to przedawnienie karalności tego przestępstwa wydłuży się o kolejnych pięć lat i będzie wynosiło dziesięć lat. W tym roku będą się przedawniały przestępstwa prezesów popełnione w 2006 r. Gdyby nie lipcowa zmiana przepisów, to jeszcze przez pięć lat można byłoby ścigać nieuczciwych prezesów firm.

Jeżeli w okresie dziesięciu lat prokurator nie zdąży wysłać przeciwko prezesowi spółki aktu oskarżenia do sądu, to jego obowiązkiem jest umorzenie postępowania. Zgodnie z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte się umarza, gdy nastąpiło przedawnienie karalności. W takim przypadku niemożliwe jest orzeczenie wobec prezesa spółki jakiegokolwiek środka karnego. Nie zapłaci on zatem za swoje przestępstwo.

Nie w każdym przypadku dojdzie do umorzenia postępowania przeciwko przedsiębiorcy już po dziesięciu latach od popełnienia przestępstwa. W przypadku niektórych przestępstw termin przedawnienia wyniesie 15 lat. Zalicza się do nich m.in. przestępstwo udaremnienia zaspokojenia wierzyciela, który ma prawomocny nakaz zapłaty (art. 300 § 2 k.k.), przestępstwo przeniesienia majątku na nowy podmiot gospodarczy w celu udaremnienia zaspokojenia wierzycielu (art. 301 § 1 k.k.) czy przestępstwo działania na szkodę spółki (art. 296 § 1 k.k.). Jeszcze dłuższy – 20-letni okres przedawnienia – obowiązuje w przypadku postępowań przeciwko przedsiębiorcom, którzy dopuścili się m.in. działania na szkodę spółki i wyrządzenia jej szkody w wielkich rozmiarach (art. 296 § 3 k.k.), działania na szkodę spółki w celu osiągnięcia korzyści (art. 296 § 2 k.k.) czy prania brudnych pieniędzy (art. 299 § 1 k.k.).