dla Kwiata

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w …, wydał w dniu … decyzję, znak …, w której stwierdził, że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlegałem obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od dnia 07.04.1999 do dnia dzisiejszego.

Sprawa ta dotyczy m. in. wykładni artykułu 13, punkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998, mówiącego o okresach obowiązkowego ubezpieczenia.

W punkcie 4 tej ustawy stwierdzono, że "obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności".

Z ww. decyzji natomiast wynika, że "obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia, gdy uzyskają wpis do ewidencji działalności gospodarczej do dnia wykreślenia z ewidencji".

Usiłując uzasadnić to stanowisko, w decyzji odwołano się do ustawy z dnia 19 listopada 1999 Prawo o działalności gospodarczej. Czy jednak treść tej ustawy pozwala na taką wykładnię? W rozdziale 2, dotyczącym podejmowania działalności gospodarczej, w art. 7, punkcie 2, czytamy: "Przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej". Czy stwierdzono tu, że sam wpis do ewidencji oznacza, że działalność jest prowadzona? Na co wskazuje stwierdzenie, że przedsiębiorca: "może podjąć taką działalność, po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej"? Czy treść tego punktu wskazuje, że wpis do ewidencji świadczy o tym, że działalność została rozpoczęta?

Na ten argument powołał się Sąd Najwyższy w wyroku z 2000.09.06 (SN II UKN 692/99 OSNP 2002/5/124), stwierdzając tu m.in., "że obowiązek ubezpieczenia powstaje z dniem rozpoczęcia działalności rodzącej obowiązek ubezpieczenia, a ustaje z dniem, w którym nastąpiło zaprzestanie tej działalności". W wyroku tym stwierdzono także, że "Wpis do ewidencji działalności gospodarczej nie jest też wystarczającą przesłanką dla przyjęcia faktu prowadzenia działalności, ani - w konsekwencji - dla powstania obowiązku ubezpieczenia społecznego". Oświadczono tu także: "Zarówno wpis, jak i jego wykreślenie nie mają znaczenia prawnego dla bytu przedsiębiorcy, gdyż jego istnienie zależy od prowadzenia działalności gospodarczej".
Trudno chyba nie zgodzić się z tą wykładnią, gdyż ma ona solidną podstawę prawną.

Wyrażone w decyzji stanowisko Oddziału ZUS, nie harmonizuje nie tylko ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, lecz także z treścią ROZPORZĄDZENIA MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 6 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 150, poz. 1457). We wcześniejszym rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 grudnia 1998 r., jest mowa o tym, że zaprzestać działalność gospodarczą można nie tylko decyzją o wykreśleniu z ewidencji, lecz także oświadczeniem o zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności. Oczywiście samo takie oświadczenie jest niewystarczające, dlatego w późniejszym rozporządzeniu słusznie doprecyzowano, że jedną z przyczyn wyrejestrowania płatnika z ubezpieczeń może być, obok decyzji o wykreśleniu z ewidencji, także m. in. zaprzestanie prowadzenia działalności.

Taką też wykładnię można do dziś znaleźć na internetowej stronie prawnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych http://www.zus.pl/ref_99/porad4/default.asp?rozdz=rozdz9
"Wyrejestrowanie z ubezpieczeń, a następnie zgłaszanie do nich, powinno następować także w przypadku, gdy zaprzestanie działalności ma charakter czasowy. Nie jest przy tym wymagane wyrejestrowanie w organie ewidencyjnym".
Powyższy cytat pochodzi z Poradnika ZUS (Aktualizacja: 3 luty 2005 r.). Wykładnia ta dotyczy artykułu 13, punkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998. Wyraźnie stwierdza się tu, że zaprzestanie działalności może mieć także charakter czasowy. Zaznaczono też, że nie jest przy tym wymagane wyrejestrowanie w organie ewidencyjnym. Trudno się z tą wykładnią nie zgodzić. Jest całkowicie zgodna z treścią ustawy, i nie wypacza jej. Idealnie harmonizuje też z treścią rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących oraz innych dokumentów – Dz. U. z 1998 r. Nr 149, poz. 982; ost. zm. Dz. U. z 2004 r. Nr 101, poz. 1039, oraz z późniejszym ROZPORZĄDZENIEM MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 6 sierpnia 2003 r. (Dz. U. Nr 150, poz. 1457). Powyższa wykładnia ma więc solidne podstawy prawne.

Chcąc wycofać się z tej logicznej wykładni, powiązano ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych z dnia 13 października 1998, z ustawą z dnia 19.11.1999 - Prawo działalności gospodarczej.
Warto zwrócić tu uwagę na daty wejścia w życie poniższych trzech aktów prawnych.

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Artykuł 127 [Wejście w życie] Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r. (…)

Rozporządzenie z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych (…).
§ 3. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.

Ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej
Art. 100. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., (…)

Na co wskazują te daty? Czy można twierdzić, że ustawa, która weszła w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2001, jest wykładnią ustawy, która zaczęła obowiązywać dokładnie 2 lata wcześniej? Nietrudno chyba jednak jest zauważyć, że rozporządzenie z dnia 4 grudnia 1998 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych (…), jest ściśle związane z ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ono też wskazuje wyraźnie, że działalność gospodarczą można przerwać nie tylko likwidując działalność, podaniem o wykreślenie z ewidencji, lecz także oświadczeniem o zaprzestaniu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Decyzja Oddziału ZUS nie jest jednak zupełnie bezpodstawna. Przyznaję się otwarcie do błędu, stwierdzonego przez Oddział, polegającego na ...(tu przyznaj się do wszystkiego).

Proszę jednak o uwzględnienie przerw, podczas których nie prowadziłem działalności gospodarczej. Były to okresy (tu wymień je).

Ponieważ ZUS przyłapał Cię na nieuczciwości, prawdopodobnie będziesz musiał ponieść przykre konsekwencje. Oby się nad Tobą zlitowali.
To wszystko, co mogę dla Ciebie zrobić. Pozdrawiam. RE