Co zmienia się w przepisach o mobbingu od 5 listopada 2026 r.?
Najważniejsze zmiany są trzy. Po pierwsze, mobbing to teraz uporczywe nękanie pracownika, które może mieć charakter stały, powtarzający się lub nawracający i przybierać formę słowną, pozasłowną albo fizyczną. Ustawa wymienia wprost m.in. upokarzanie, zastraszanie, izolowanie i odcinanie od informacji.
Po drugie, z definicji usunięto wymóg, by sprawca działał w określonym celu. Po trzecie, pracownik może żądać zadośćuczynienia za samą doznaną krzywdę, bez dokumentacji medycznej potwierdzającej rozstrój zdrowia. Kwota nie może być niższa niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia, czyli 28 836 zł w 2026 r. i 29 700 zł od stycznia 2027 r. Niezależnie od tego pracownik może dochodzić odszkodowania.
Poprzednia definicja obowiązywała ponad 20 lat i sprawiała sądom sporo kłopotów interpretacyjnych. Jak tłumaczyła podczas webinaru mec. Marzena Rosler-Borakiewicz, partnerka w kancelarii Filipiak Babicz Legal Tax, po zmianie można dopuścić się mobbingu nieumyślnie: wystarczy, że czyjeś zachowanie spełnia przesłankę uporczywego nękania, nawet jeśli nie było to zamierzone.
Sąd oceni sytuację konkretnego pracownika
Zmienia się także sposób, w jaki sądy pracy będą oceniać takie sprawy. Dotąd punktem odniesienia był abstrakcyjny wzorzec tzw. obiektywnej ofiary. Teraz sąd ma brać pod uwagę położenie konkretnej osoby i okoliczności danej sprawy. Nowe przepisy przewidują też, że jeśli sąd nie dopatrzy się mobbingu, na przykład z powodu braku uporczywości, nie oddali pozwu automatycznie. Rozpatrzy sprawę pod kątem naruszenia godności, dóbr osobistych albo zasad współżycia społecznego.
Pracodawca zapłaci, ale odzyska pieniądze od sprawcy
Zadośćuczynienie wypłaca pracodawca. Ustawa daje mu jednak prawo do regresu, czyli dochodzenia zwrotu od osoby, która dopuściła się mobbingu. Wysokość tego roszczenia zależy od stopnia winy sprawcy i samej firmy. Według mec. Rosler-Borakiewicz pracodawca, który udokumentuje systematyczne przeciwdziałanie mobbingowi, czyli szkolenia, procedury i właściwą reakcję na zgłoszenia, może domagać się od sprawcy zwrotu całej wypłaconej kwoty.
Wymagania i krytyka to nie mobbing
Eksperci podkreślali, że nowe prawo nie odbiera menedżerom narzędzi zarządczych. Rozliczanie z obowiązków, ocena wyników i uzasadniona krytyka pozostają w granicach prawa. Katarzyna Balcerkiewicz, psycholożka i konsultantka biznesowa z Grupy Spotkanie, podała przykład wdrożenia nowego systemu CRM: wymaganie terminowego raportowania i ponawianie uwag nie jest nękaniem, jeśli przełożony zapewnił szkolenie i wsparcie. Granica zostaje przekroczona, gdy rzeczowe uwagi zastępują wulgaryzmy, ataki personalne i ośmieszanie przy całym zespole.
Podczas webinaru zwrócono też uwagę na mobbing w pracy zdalnej i hybrydowej. Może nim być pomijanie pracownika przy zaproszeniach na spotkania online, wyłączanie mu mikrofonu czy nakładanie ośmieszających filtrów. Eksperci wspomnieli również o tzw. staffingu, czyli uporczywym podważaniu autorytetu przełożonego przez podwładnych.
Firmy od 10 pracowników mają czas do 5 maja 2027 r.
Od 5 listopada każdy pracodawca, niezależnie od wielkości, ma obowiązek systematycznie przeciwdziałać mobbingowi. Obejmuje to prewencję, wykrywanie, reagowanie, działania naprawcze i wsparcie osób, które doświadczyły nękania. Firmy zatrudniające co najmniej 10 osób muszą dodatkowo uregulować te kwestie w regulaminie pracy albo w osobnym regulaminie antymobbingowym. Projekt trzeba skonsultować ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników, a na uzgodnienia przewidziano 30 dni. Termin na dostosowanie regulaminów mija 5 maja 2027 r.
Gosia Sypniewska-Abramek, psycholożka, prawniczka i założycielka serwisu bezmobbingu.pl, zwracała uwagę, że samo przyjęcie zgłoszenia to dopiero początek. Postępowanie wyjaśniające powinno być bezstronne i poufne, z poszanowaniem domniemania niewinności. Dlatego w dokumentach wewnętrznych lepiej sprawdza się neutralne nazewnictwo, np. „osoba doświadczająca zachowań niepożądanych”, zamiast określeń „ofiara” i „sprawca” przed zakończeniem sprawy.
Eksperci odradzali też uruchamianie pełnej procedury komisji antymobbingowej na podstawie anonimowych zgłoszeń. Takie sygnały warto traktować jako informację o atmosferze w zespole. Z kolei pracownik, który celowo składa fałszywe oskarżenie, na przykład by zablokować awans konkurenta, musi się liczyć ze zwolnieniem dyscyplinarnym, karami porządkowymi i odpowiedzialnością odszkodowawczą.
Podsumowanie
Nowelizacja Kodeksu pracy obowiązująca od 5 listopada 2026 r. definiuje mobbing jako uporczywe nękanie pracownika, które może być nieumyślne. Poszkodowany nie musi udowadniać rozstroju zdrowia, a minimalne zadośćuczynienie wynosi sześć płac minimalnych, czyli 28 836 zł w 2026 r. i 29 700 zł w 2027 r. Pracodawca wypłaca świadczenie, ale może dochodzić zwrotu od sprawcy w zależności od stopnia winy. Sądy oceniają sprawy indywidualnie, a gdy nie stwierdzą mobbingu, badają naruszenie dóbr osobistych lub godności. Uzasadniona krytyka i egzekwowanie obowiązków nie są mobbingiem. Każda firma musi systematycznie przeciwdziałać nękaniu, a pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 osób mają czas do 5 maja 2027 r. na przyjęcie regulaminu po 30-dniowych konsultacjach z załogą.






















