Działalność nierejestrowana PIT – zmiany 2026

Co to jest działalność nierejestrowana i co zmienia się w 2026 roku?

Działalność nierejestrowana jest rodzajem działalności, którą zgodnie z obowiązującymi przepisami może prowadzić osoba fizyczna bez zakładania formalnie działalności gospodarczej. Jest to bardzo dobra forma działania dla osób, które dopiero planują prowadzić swoją firmę i chcą spróbować swoich sił, a nie chcą zgłaszać firmy do centralnej ewidencji czy rejestracji działalności gospodarczej. Zgodnie z ustawą Prawo przedsiębiorców tego typu działalność z uproszczeniem procedur administracyjnych nie jest uznawana za pełnoprawną działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy.

Ponadto w przypadku działalności nierejestrowanej nie pojawia się też w większości przypadków obowiązek płacenia składek ZUS pod warunkiem nieprzekraczania określonych progów.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną w 2026 roku?

Żeby prowadzić działalność nierejestrowaną, osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie może zajmować się biznesem wymagającym zezwoleń lub koncesji. To m.in. pośrednictwo ubezpieczeniowe oraz niektóre rodzaje działalności podlegające przepisom szczególnym.

W ramach działalności nierejestrowanej możliwe jest np.:

• świadczenie usług różnego rodzaju,

• drobna sprzedaż w granicach miesięcznego limitu przychodów,

• sprzedaż rękodzieła,

• rolniczy handel detaliczny oraz działalność związana z gospodarstwem rolnym.

Działalność nierejestrowaną w 2026 roku podobnie jak w roku ubiegłym mogą prowadzić osoby, które wcześniej już wykonywały działalność gospodarczą, ale obecnie nie figurują w centralnej ewidencji i informacji czy też w ewidencji przedsiębiorców. Osoby te nie podlegają też wpisowi do rejestru działalności regulowanej.

Limit przychodów – zmiany w 2026 roku

W 2025 roku limit przychodów z działalności nierejestrowanej stanowił 75% minimalnego wynagrodzenia za pracę w każdym miesiącu. Od 1 stycznia 2026 roku w życie wchodzą jednak zmiany, które w głównej mierze dotyczyć będą właśnie tego progu.

Dotąd w zakresie obliczania limitu przychodów brano pod uwagę odniesienie miesięczne. W 2026 roku obowiązywać będzie natomiast limit kwartalny, który będzie wynosił 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Biorąc pod uwagę pensję minimalną w 2026 roku na poziomie ok. 4 806 zł, oznacza to, że w danym kwartale przy prowadzeniu działalności nierejestrowanej będzie można osiągać przychód do 10 813,50 zł.

Reasumując, przychód należny w danym kwartale daje większą elastyczność. Można uzyskać wyższy przychód w jednym, a niższy w drugim i trzecim miesiącu kwartału. Jeżeli więc nastąpiło przekroczenie w jednym miesiącu ponad wynagrodzenie minimalne, nic się nie dzieje. Jeśli jednak dojdzie do przekroczenia limitu w ujęciu kwartalnym, konieczna jest rejestracja firmy.

Jak prowadzić ewidencję sprzedaży w działalności nierejestrowanej?

W przypadku działalności nierejestrowanej koniecznie trzeba prowadzić ewidencję sprzedaży. W praktyce jednak osoba prowadząca taką działalność zobowiązana jest do stosowania uproszczonej ewidencji sprzedaży, czyli uproszczonej ewidencji. Należy w niej jednak ujmować każdą sprzedaż.

Celem prowadzenia ewidencji jest:

• wykazanie przychodu należnego,

• ustalenie wartości sprzedaży,

• dokumentowanie uzyskanych przychodów,

• możliwość rozliczenia w zeznaniu rocznym.

Przy działalności nierejestrowanej nie jest konieczne usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych czy pełnych ksiąg rachunkowych. Eliminuje to konieczność prowadzenia skomplikowanej księgowości. Na działalność nieewidencjonowaną decyduje się wiele osób, także w celu uproszczenia procedur administracyjnych.

Działalność nierejestrowa a rozliczenia podatkowe i opłacanie składek

Środki pochodzące ze źródła przychodów w przypadku działalności nierejestrowanej podlegają podatkowi dochodowemu. Co do wyboru formy opodatkowania, rozliczenie ich odbywa się według skali podatkowej lub na zasadach ogólnych.

Osoba prowadząca działalność nierejestrowaną nie ma obowiązku:

• opłacania składek ZUS,

• uiszczania miesięcznych zaliczek,

• opłacania składek zdrowotnych ani składki społecznej.

Trzeba jednak pamiętać, że brak opłacania składki zdrowotnej i tym samym ubezpieczenia zdrowotnego powoduje, że formalnie osoba na działalności nierejestrowanej nie podlega ubezpieczeniom.

Działalność nierejestrowana – podatek VAT i zwolnienia

Osoba, która prowadzi działalność nierejestrowaną, z zasady korzysta ze zwolnienia podmiotowego. Jednak możliwe są przypadki, w których występuje czynny podatnik VAT, niezależnie od wybranej formy działalności. Decyduje o tym charakter wykonywanych przez niego transakcji.

Za nadzór nad rozliczeniami podatku z działalności nierejestrowej odpowiedzialny jest właściwy organ podatkowy. Analizuje on rozliczenia podatku, a także zgodność z obowiązującymi przepisami.

KSeF – działalność nierejestrowana w 2026

Od 2026 roku wprowadzone zostają nowe zasady fakturowania KSeF. Działalność nierejestrowana jednak nie jest zobowiązania do stosowania tego systemu, jeżeli w ramach biznesu nie są wystawiane faktury.

W ramach działalności faktury jednak są wystawiane np. innym przedsiębiorcom i mogą zostać objęte obowiązkiem KSeF na zasadach przejściowych. Status podatkowy natomiast będzie zależał w tym przypadku od charakteru sprzedaży, a nie samego braku rejestracji firmy.

Obowiązek wystawiania faktur w KSeF na działalności nierejestrowanej dotyczy wyłącznie transakcji B2B, a więc zawieranych pomiędzy przedsiębiorcami.

Odpowiedzialność i prawa konsumentów w działalności nierejestrowej

Działalność nierejestrowa podlega przepisom praw konsumentów. Czynności prawnych dokonuje osoba fizyczna, która może mieć ograniczoną zdolność do wykonywania czynności prawnych w szczególnych okolicznościach. W takiej działalności występują również umowy zawarte na podstawie umów cywilnoprawnych.

Trzeba także pamiętać o odpowiedzialności za wykonywane usługi lub towar, ochronę wynikającą z ochrony osób, a także udzielone bonifikaty.