Re: Recall

Dnia 2026-01-08 o godz. 22:10 ~Loko napisał(a):
> Podstawa prawna: Ustawa o OFE
> > Choć przez lata trwały spory interpretacyjne, obecnie przyjmuje się, że OFE mogą pożyczać papiery wartościowe na zasadach ogólnych (zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi).
> > Art. 151 ustawy o OFE daje delegację do pożyczania aktywów. W praktyce OFE korzystają z międzynarodowych standardów umowy GMSLA, które pozwalają im oddać akcje w pożyczkę w zamian za wynagrodzenie.

##
OK, masz rację co do przepisów.
A jak w tej chwili KNF podchodzi do tematu?

„W aktualnym stanie prawnym na styczeń 
2026 r. kwestia pożyczania akcji przez Otwarte Fundusze Emerytalne (OFE) pozostaje obszarem, w którym teoria prawna spotyka się z restrykcyjną praktyką nadzorczą.
Choć art. 151 ust. 2 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych wprost stanowi, że „Fundusz może udzielać pożyczek papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu na rynku regulowanym”, sytuacja nie jest tak jednoznaczna, jak mogłoby się wydawać: 

• Delegacja ustawowa: Wspomniany przepis faktycznie istnieje i teoretycznie pozwala na pożyczanie akcji m.in. podmiotom prowadzącym krótką sprzedaż. Przewiduje on, że odbywa się to na zasadach określonych w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi.
• Wymóg bezpieczeństwa: Kluczowym ograniczeniem jest obowiązek działania funduszu w najlepiej pojętym interesie członków oraz dbałość o bezpieczeństwo i płynność aktywów. Każda taka operacja musi być zabezpieczona (np. poprzez depozyt zabezpieczający lub standardy GMSLA), aby zminimalizować ryzyko kontrahenta.
• Rola KNF: Mimo istnienia przepisu, Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) przez lata prezentowała bardzo konserwatywne podejście, uznając pożyczanie akcji za działalność o podwyższonym ryzyku, co w praktyce blokowało masowe wykorzystanie tego mechanizmu przez OFE.
• Praktyka rynkowa (2025-2026): W ostatnich latach (w tym w 2025 r.) obserwowano dążenia do uelastycznienia tych zasad, by zwiększyć rentowność funduszy w obliczu malejącej roli OFE wynikającej z tzw. „suwaka” (transferu środków do ZUS na 10 lat przed emeryturą). Niektóre towarzystwa (PTE) przygotowywały ramy pod takie operacje, jednak nie stały się one standardem rynkowym na szeroką skalę dla wszystkich funduszy. 

Podsumowując: Masz rację, że podstawa prawna (Art. 151) istnieje, co formalnie pozwala OFE na pożyczanie akcji. Jednak w praktyce operacje te są obwarowane tak restrykcyjnymi wymogami dotyczącymi zabezpieczeń i oceny ryzyka przez nadzór, że nie są one powszechnie stosowanym narzędziem generowania zysku przez większość funduszy emerytalnych w Polsce.”