Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) będą wspierać przesuwanie oszczędności gospodarstw domowych z depozytów na rynek kapitałowy. Konstrukcja programu relatywnie mocniej promuje małych i średnich inwestorów - oceniają autorzy raportu Makro Fokus PKO BP z 3 listopada.
Jak wskazują eksperci, reforma OKI jest skierowana do gospodarstw domowych, a jednym z jej celów jest zmiana struktury oszczędności, w której w Polsce dominują depozyty.
Obecnie gotówka i depozyty odpowiadają za 49 proc. aktywów finansowych polskich gospodarstw domowych, a zmianę tej struktury ograniczają m.in. niska skłonność do ryzyka i niedostateczna biegłość finansowa.
"Zagraniczne programy, które stanowiły inspirację dla OKI, udowodniły, że wdrożenie takich instrumentów stymuluje gospodarstwa domowe do budowania oszczędności. Z perspektywy międzynarodowej widać, że wzrostowi skali wykorzystania kont inwestycyjnych sprzyja ich prostota oraz płynność" - napisano w raporcie.
Zdaniem ekspertów banku, korzyści z OKI są największe dla aktywów mieszczących się w limicie zwolnienia z podatku, podczas gdy dla aktywów ponad limit wynik zależy od osiąganej stopy zwrotu.
1 stycznia 2027 wchodzi w życie ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych, w skrócie OKI. Jak podaje PKO BP, jest to najdalej idąca zmiana w opodatkowaniu oszczędności osób fizycznych w Polsce od dwóch dekad. Konstrukcja OKI zrywa z dotychczasowym modelem preferencji emerytalnych.
Ustawa nie przewiduje limitu wpłat, a dochody z aktywów OKI nie podlegają podatkowi od zysków kapitałowych niezależnie od kwoty. Pełne zwolnienie z nowego podatku od posiadanych aktywów obejmuje instrumenty rynku kapitałowego do kwoty 100 tys. zł średniej rocznej wartości aktywów (kwota ta będzie waloryzowana od 2030), przy czym w ramach tego limitu obowiązuje sublimit 25 tys. zł na aktywa oszczędnościowe.
Wartość aktywów przekraczająca zakres zwolnienia podlega natomiast opodatkowaniu niezależnie od osiągniętego wyniku inwestycyjnego.
"Dla oszczędzającego oznacza to fundamentalną zmianę mechanizmu podatkowego: możliwość odejścia od opodatkowania dochodu na rzecz opodatkowania wartości aktywów" - napisano.
Omawiając korzyści z programu OKI, eksperci PKO BP wskazują, że dla inwestycji mieszczących się w limicie zwolnienia OKI jest korzystne niezależnie od osiąganej stopy zwrotu, natomiast dla inwestycji wyższych niż limit wynik zależy od rentowności portfela.
"Konstrukcja systemu relatywnie silniej premiuje więc małych i średnich inwestorów niż gospodarstwa o wysokiej wartości aktywów finansowych. Przewaga odroczenia podatku Belki kumuluje się wraz z długością inwestycji" - napisano w raporcie.
"To oznacza, że dla długoterminowego inwestora o aktywach znacznie przekraczających limit decyzja o przeniesieniu środków na OKI wymaga istotnie wyższej oczekiwanej stopy zwrotu" - dodano.
W ocenie PKO BP, korzyści nominalne będą naturalnie większe dla gospodarstw dysponujących większymi aktywami, jednak konstrukcja limitu ogranicza koncentrację preferencji i relatywnie silnie wspiera mniejszych inwestorów.
"Z perspektywy celu deklarowanego przez ustawodawcę, czyli aktywizacji oszczędności trzymanych do tej pory w depozytach, kluczowa okaże się struktura aktywów. Doświadczenie brytyjskie pokazuje, jak ważne jest odpowiednie ukierunkowanie preferencji podatkowej, aby skutecznie i trwale przełamać dotychczasowy model oszczędzania depozytowego" - napisano. (PAP Biznes)
pr/ osz/
