Dzięki danym GUS można dość dokładnie prześledzić zmianę cen podstawowych produktów i usług. Sprawdzamy, co podrożało, a co potaniało w ostatniej dekadzie.
Inflacja to temat, który w 2019 r. rozpalał wyobraźnię Polaków. Zmianę cen podstawowych dóbr i usług konsumpcyjnych śledzimy zazwyczaj w ujęciu miesięcznym i rocznym. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby przyjąć dłuższy horyzont obserwacji. Przykładowo 10-letni, skoro dookoła trwają podsumowania dekady (choć oczywiście formalnie trzecia dekada XXI wieku rozpocznie się 1 stycznia 2021 r.).
Jak wynika z danych gromadzonych przez GUS, od listopada 2009 r. do listopada 2019 r. (danych za grudzień nie mogliśmy wykorzystać, ponieważ zostaną opublikowane dopiero w styczniu) podrożały niemal wszystkie podstawowe produkty i usługi. Królem drożyzny okazał się ziemniak (+174 proc.), który przed 10 laty kosztował mniej niż złotówkę, a obecnie ponad 2,50 zł. Na drugim miejscu uplasowała się herbata (138 proc.), a na trzecim - rajstopy damskie (121 proc.), które o włos wyprzedziły cebulę (119 proc.).
Wśród pozostałych towarów i usług, skumulowany procentowy wzrost cen przyjmuje najczęściej wartości dwucyfrowe. Na liczącej 63 pozycje liście tylko w przypadku czterech produktów GUS dopatrzył się spadku cen. Mowa o kuchence mikrofalowej (-3 proc.), cukrze (-10 proc.), ryżu (-10 proc.) oraz mikserze elektrycznym (-13 proc.).
| Ceny podstawowych towarów i usług 2009-2019 (w PLN) | |||
|---|---|---|---|
| XI 2009 | XI 2019 | Zmiana (%) |
|
| ziemniaki - za 1 kg | 0,92 | 2,52 | 174% |
| herbata czarna, liściasta - za 100g | 3,17 | 7,53 | 138% |
| rajstopy damskie cienkie, gładkie | 3,38 | 7,46 | 121% |
| cebula - za 1 kg | 1,50 | 3,29 | 119% |
| gazeta - dziennik lokalny | 1,59 | 2,89 | 82% |
| wizyta u lekarza specjalisty | 65,22 | 116,36 | 78% |
| papierosy - za 20szt. | 8,55 | 14,04 | 64% |
| talerz głęboki porcelanowy o średnicy 22-24 cm, dekorowany | 9,91 | 16,01 | 62% |
| marchew - za 1 kg | 1,54 | 2,4 | 56% |
| mąka pszenna - za 1kg | 1,89 | 2,87 | 52% |
| strzyżenie włosów męskich | 14,26 | 21,54 | 51% |
| filety z morszczuka mrożone - za 1kg | 17,38 | 25,72 | 48% |
| masło świeże o zawartości tłuszczu ok. 82,5% - za 200 g | 3,90 | 5,69 | 46% |
| oczyszczenie chemiczne garnituru męskiego 2-częściowego - za 1kpl | 27,71 | 40,23 | 45% |
| kiełbasa wędzona - za 1kg | 14,27 | 20,58 | 44% |
| chleb pszenno-żytni - za 0,5kg | 1,88 | 2,71 | 44% |
| jaja kurze świeże - za 1szt | 0,45 | 0,64 | 42% |
| zimna woda z miejskiej sieci wodociągowej - za 1m3 | 2,87 | 4,08 | 42% |
| mięso wołowe z kością (rostbef) - za 1kg | 20,30 | 28,67 | 41% |
| podzelowanie obuwia męskiego - za 1parę | 33,33 | 46,49 | 39% |
| bilet do kina | 14,73 | 19,95 | 35% |
| mięso wieprzowe z kością (schab środkowy) - za 1kg | 14,53 | 19,61 | 35% |
| kasza jęczmienna - za 0,5kg | 1,80 | 2,42 | 34% |
| wywóz śmieci - za 1pojemnik | 18,36 | 24,58 | 34% |
| szynka wieprzowa gotowana - za 1kg | 22,18 | 29,61 | 33% |
| ciepła woda - za 1m3 | 17,08 | 22,72 | 33% |
| pasta do zębów - za 125ml | 8,16 | 10,71 | 31% |
| cytryny - za 1 kg | 5,94 | 7,73 | 30% |
| półbuty męskie skórzane na podeszwie nieskórzanej - za 1parę | 159,56 | 206,24 | 29% |
| garnitur męski 2-częściowy z elanowełny - za 1kpl. | 473,57 | 611,3 | 29% |
| proszek do prania - za 400g | 4,30 | 5,49 | 28% |
| mięso wołowe bez kości (z udźca) - za 1 kg | 26,74 | 34,02 | 27% |
| ser dojrzewający - za 1kg | 16,48 | 20,94 | 27% |
| półbuty damskie skórzane na podeszwie nieskórzanej - za 1parę | 155,14 | 196,46 | 27% |
| bilet normalny na przejazd autobusem miejskim, jednorazowy | 2,21 | 2,79 | 26% |
| bateria zlewozmywakowa | 130,95 | 164,91 | 26% |
| kiełbasa suszona - za 1kg | 27,77 | 34,96 | 26% |
| bułka pszenna - za 50g | 0,39 | 0,49 | 26% |
| mleko krowie spożywcze o zawartości tłuszczu 2-2,5% - za 1l | 2,03 | 2,55 | 26% |
| koszula męska z elanobawełny, długi rękaw | 89,68 | 112,14 | 25% |
| węgiel kamienny - za 1t | 714,59 | 889,16 | 24% |
| kawa naturalna mielona - za 250g | 6,15 | 7,59 | 23% |
| karp świeży - za 1kg | 13,36 | 16,33 | 22% |
| kurczęta patroszone - za 1kg | 6,11 | 7,46 | 22% |
| czekolada mleczna - za 100g | 3,32 | 4,02 | 21% |
| firanka syntetyczna, szer. 300 cm - za 1 m | 22,35 | 26,67 | 19% |
| podkoszulek męski bawełniany, krótki rękaw | 20,92 | 24,91 | 19% |
| ręcznik frotté z tkaniny bawełnianej, wym. 50x100 cm | 18,18 | 21,59 | 19% |
| śmietana o zawartości tłuszczu 18% - za 200 ml | 1,61 | 1,89 | 17% |
| ser twarogowy półtłusty - za 1kg | 11,88 | 13,94 | 17% |
| benzyna silnikowa bezołowiowa, 95-oktanowa - za 1l | 4,36 | 4,93 | 13% |
| przejazd taksówką osobową, taryfa dzienna - za 5km | 14,95 | 16,88 | 13% |
| mydło toaletowe - za 100g | 1,90 | 2,13 | 12% |
| spodnie (6-11 lat) z tkaniny typu jeans | 64,12 | 69,26 | 8% |
| sok jabłkowy - za 1l | 3,68 | 3,91 | 6% |
| olej rzepakowy produkcji krajowej - za 1l | 5,98 | 6,24 | 4% |
| piwo jasne pełne, butelkowane - za 0,5l | 2,93 | 3,03 | 3% |
| mleko krowie spożywcze o zawartości tłuszczu 3-3,5%, sterylizowane - za 1l | 2,71 | 2,76 | 2% |
| margaryna - za 400 g | 3,66 | 3,7 | 1% |
| kuchnia mikrofalowa, poj. 16-20 l | 330,56 | 319,84 | -3% |
| cukier biały kryształ - za 1kg | 2,89 | 2,59 | -10% |
| ryż - za 1kg | 4,48 | 4,01 | -10% |
| mikser elektryczny | 159,80 | 139,45 | -13% |
| Źródło: GUS | |||
Więcej o tym, jak GUS liczy inflację przeczytasz w artykule „Jak GUS mierzy inflację? Statystycy wyjaśniają”.
Michał Żuławiński
