Udzielając kredytu bank bierze na siebie istotne ryzyko - pożyczane środki pochodzą z depozytów złożonych u niego przez klientów. Ocenienie z góry, czy dany kredytobiorca będzie prawidłowo spłacał kredyt nie jest możliwe ze stuprocentową pewnością. Trudno przecież przewidzieć jakie okoliczności mogą przeszkodzić mu w obsłudze zadłużenia za 5, 10 czy 15 lat. Procedura oceny zdolności kredytowej ma bankowi pozwolić oszacować, jakie ryzyko wiąże się z konkretną umową kredytową nie tylko w chwili obecnej, ale także w całym okresie kredytowania (tzw. perspektywiczna zdolność kredytowa).
Prawo bankowe nie określa szczegółowo, w jaki sposób bank ma sprawdzać zdolność potencjalnych kredytobiorców. O tym czy posiadamy cechę zwaną "zdolnością kredytową" czy też nie, decydują wewnętrzne procedury przyjęte w danej instytucji. Stąd też możliwa jest sytuacja, że w jednym banku odmówi nam się udzielenia kredytu, podczas gdy w innym nasz wniosek zostanie zaakceptowany. Warto zatem, szczególnie gdy staramy się o kredyt długoterminowy, porównać oferty kilku banków. We wstępnej ocenie naszych szans na otrzymanie pożyczki pomóc może rozmowa z doradcami poszczególnych instytucji, skorzystanie z kalkulatorów zdolności kredytowej zamieszczonych na stronach internetowych banków, jak również spotkanie z doradcą finansowym.
Zapoznanie się z kilkoma ofertami warto polecić także, gdy nie mamy podstaw do obaw o samą możliwość otrzymania kredytu. Sposób obliczania wysokości raty, którą będziemy w stanie "udźwignąć" różni się znacząco w poszczególnych bankach. Fakt ten ma istotne znaczenie dla maksymalnej wysokości kredytu, o jaki możemy się starać. W największym uproszczeniu można przyjąć, że bank sumuje nasze miesięczne dochody, odejmuje od nich wysokość rat spłat zobowiązań różnego typu oraz wysokość kosztów utrzymania (wydatki konsumpcyjne, mieszkaniowe, na samochód). Pozostała kwota musi wystarczać na spłatę raty kredytu. Faktycznie banki przyjmują różne formuły obliczania wąsko pojętej zdolności kredytowej i stosują różne założenia oraz zestawy uwzględnianych w obliczeniach zmiennych.
Szczegółowość oceny zdolności kredytowej klienta zależy od szeregu czynników. O tym jak bacznie przyglądać się nam będzie kredytodawca decyduje m.in.:
- Historia współpracy klient-bank. Starając się o kredyt w banku, w którym posiadamy ROR, aktywne karty kredytowe lub w którym wcześniej otrzymaliśmy i prawidłowo spłacaliśmy kredyt możemy liczyć nie tylko na szybszą i mniej szczegółową procedurę oceny zdolności kredytowej, ale także na lepsze warunki cenowe (niższe oprocentowanie, rezygnację z niektórych opłat). Z tych powodów warto w pierwszej kolejności zorientować się w ofercie naszego "podstawowego" banku. "Ulgowe traktowanie" nie jest jednak naszym niezbywalnym przywilejem, bank może potraktować nas jak każdego innego klienta, szczególnie gdy w grę wchodzi kredyt długoterminowy kredyt o znacznej wysokości.
- Kwota kredytu i okres kredytowania. Im niższa jest kwota kredytu i krótszy okres spłaty, tym mniej szczegółowa może być procedura badania zdolności kredytowej. W szczególnych przypadkach (m.in. krótkoterminowe pożyczki gotówkowe) może się ona ograniczać np. wyłącznie do sprawdzenia historii kredytobiorcy w Biurze Informacji Kredytowej.
- Proponowane zabezpieczenia. Im bardziej wartościowe i płynne zabezpieczenia jest w stanie przedstawić klient, tym mniej szczegółowa może być ocena zdolności kredytowej. W pewnych przypadkach (np. wydanie karty kredytowej zabezpieczonej blokadą środków na rachunku lokaty terminowej) sam fakt przedstawienia zabezpieczenia pozwala właściwie pominąć pozostałe etapy przygotowania do podpisania umowy kredytowej.
- Rodzaj produktu kredytowego. Zacięta walka konkurencyjna na niektórych segmentach rynku bankowości detalicznej doprowadziła do rozluźnienia procedur badania zdolności kredytowej w przypadku np. kart kredytowych czy kredytów konsumpcyjnych. Przykładem może być możliwość przenoszenia kart kredytowych z innych banków przy jednoczesnym braku egzekwowania konieczności rezygnacji ze "starych" kart - tym samym niektóre banki udzielają kredytów wyłącznie na podstawie jednej przesłanki (historii spłaty zobowiązania w innej instytucji).
Dodaj komentarz
