Upadłość po europejsku

Wyłącznie sąd polski może orzekać w sprawach, w których główny ośrodek działalności gospodarczej dłużnika znajduje się na terenie Polski. Jednak w wyniku rosnącej ilości przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym coraz częściej postępowania upadłościowe przeprowadzane są w oparciu o międzynarodowe przepisy.

1. Międzynarodowe prawo upadłościowe

2. Co należy ustalić w zagranicznym postępowaniu upadłościowym?

3. Zarządca zagraniczny w postępowaniu upadłościowym

4. Jurysdykcja krajowa a przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania upadłościowego

5. Uznanie zagranicznych postępowań upadłościowych

6. Zasady współpracy z obcymi sądami oraz zagranicznymi zarządcami

Postępowanie w przedmiocie uznania zagranicznych postępowań upadłościowych prowadzi sąd miejscowo właściwy, w którym znajduje się przedsiębiorstwo lub majątek upadłego. Postępowanie w przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego wszczyna się na wniosek zagranicznego zarządcy. Nikt inny do składania takiego wniosku nie jest legitymowany przepisami polskiego prawa upadłościowego i naprawczego. Wniosek innego podmiotu, jako osoby nielegitymowanej do wnoszenia o uznanie zagranicznego postępowania upadłościowego, sąd winien oddalić.

Wniosek taki powinien odpowiadać wymogom pisma procesowego, a zatem powinien zawierać:

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowany;
• oznaczenie składającego wniosek wraz z adresem i oznaczeniem pełnomocnika, a gdyby wnioskodawca nie ustanowił pełnomocnika w Polsce;
• oznaczenie pełnomocnika do doręczeń: imię, nazwisko dłużnika, jego nazwę lub firmę, miejsce zamieszkania lub siedzibę, gdy dłużnikiem jest spółka osobowa lub osoba prawna;
• reprezentantów spółki lub osoby prawnej i likwidatorów, jeżeli są ustanowieni, a ponadto w przypadku spółki;
• imiona i nazwiska oraz miejsce zamieszkania wspólników odpowiadających za zobowiązania spółki bez ograniczeń;
• oznaczenie miejsca w Polsce, gdzie znajduje się przedsiębiorstwo lub inny majątek dłużnika; wskazanie okoliczności, które uzasadniają wniosek i ich uprawdopodobnienie;
• informację, czy dłużnik jest uczestnikiem systemu płatności lub systemu rozrachunku papierów wartościowych.

Skutkiem uznania zagranicznego postępowania upadłościowego jest uznanie wydanych w jego toku orzeczeń dotyczących powołania, odwołania oraz zmiany zagranicznego zarządcy, a także orzeczeń dotyczących toku tego postępowania, jego zawieszenia i zakończenia. Ponadto podlegają wykonaniu w drodze egzekucji tytuły egzekucyjne wydane w uznanym zagranicznym postępowaniu upadłościowym, jeżeli stanowią podstawę egzekucji przeciwko upadłemu. W tym także podlegają wykonaniu tytuły wydane na podstawie listy wierzytelności lub innych podobnych dokumentów. Wykonanie tych tytułów w Polsce następuje po nadaniu im klauzuli wykonalności na wniosek wierzycieli.

Niektóre procedury upadłościowe nie przewidują, by do wszczęcia postępowania upadłościowego konieczne było orzeczenie sądu. W niektórych systemach prawnych wszczęcie postępowania upadłościowego dokonuje sam upadły ogłaszając o tym publicznie. W takim wypadku zarządca zagraniczny do wniosku winien dołączyć dokument, z którego wynika, że wszczęto postępowanie.

W przypadku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przed wejściem w życie Prawa upadłościowego i naprawczego, gdy jeszcze nie wydano postanowienia o ogłoszeniu upadłości, rozpoznanie wniosku o ogłoszenie upadłości następuje już według przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego. Podobnie jest w tych przypadkach, gdzie przed wejściem w życie Prawa upadłościowego i naprawczego złożono podanie o zawarcie układu, a jeszcze nie otwarto postępowania układowego. W sprawach natomiast o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej wszczętych przed wejściem w życie Prawa upadłościowego i naprawczego stosuje się przepisy Prawa upadłościowego.

Przykład

Towarzystwo leasingowe z Niemiec które jest w upadłości, a mające swoje przedstawicielstwo w Polsce złożyło podanie o otwarcie postępowania układowego, motywując je złą sytuacją gospodarczą w całym kraju, w szczególności zaś znacznym spadkiem zawieranych umów leasingowych, zwiększeniem zaległości leasingobiorców z tytułu nieopłaconych rat leasingowych oraz odmową udzielania kredytów bankowych. Czy Sąd w Polsce może pozytywnie zaopiniować to podanie oraz uznać postępowanie upadłościowe w Niemczech?

Sąd w pierwszej kolejności powinien zająć się uznaniem postępowania upadłościowego wszczętego w Niemczech i jego skutkach na oddziała będący na terenie RP. Ponadto Sąd w sytuacji, kiedy jednocześnie rozstrzyga o otwarciu postępowania układowego oraz ogłoszeniu upadłości nie powinien niejako automatycznie podejmować postanowienia o otwarciu postępowania układowego, gdyż żaden przepis prawa nie wprowadził bezwzględnego priorytetu postępowania układowego nad postępowaniem upadłościowym. A zatem Sąd we właściwym czasie rozpatrzy podanie o otwarcie postępowania układowego.

POPRZEDNIA: Jurysdykcja krajowa a przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania upadłościowego

NASTĘPNA: Zasady współpracy z obcymi sądami oraz zagranicznymi zarządcami