Upadłość po europejsku

Wyłącznie sąd polski może orzekać w sprawach, w których główny ośrodek działalności gospodarczej dłużnika znajduje się na terenie Polski. Jednak w wyniku rosnącej ilości przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym coraz częściej postępowania upadłościowe przeprowadzane są w oparciu o międzynarodowe przepisy.

1. Międzynarodowe prawo upadłościowe

2. Co należy ustalić w zagranicznym postępowaniu upadłościowym?

3. Zarządca zagraniczny w postępowaniu upadłościowym

4. Jurysdykcja krajowa a przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania upadłościowego

5. Uznanie zagranicznych postępowań upadłościowych

6. Zasady współpracy z obcymi sądami oraz zagranicznymi zarządcami

W zagranicznym postępowaniu upadłościowym istotnym zagadnieniem jest ustalenie, czy zagraniczne postępowanie upadłościowe ma charakter główny czy też uboczny. Rzutuje to na skutki uznania takiego postępowania. Stąd też podział zagranicznych postępowań upadłościowych na postępowania główne i uboczne związany jest z przedmiotem uznawanego postępowania upadłościowego. Jeżeli ogłoszenie upadłości nastąpiło w państwie, w którym mieści się główny ośrodek działalności gospodarczej dłużnika (domniemywa się, że tak jest wtedy, gdy upadłość ogłoszono w państwie siedziby lub zamieszkania dłużnika), wówczas mamy do czynienia z głównym zagranicznym postępowaniem upadłościowym. Nie zawsze jednak tak będzie. Jeżeli np. upadłość ogłoszona zostanie wobec oddziału przedsiębiorstwa położonego w jednym państwie, podczas gdy siedziba przedsiębiorstwa (jego zarząd główny), znajduje się na terenie innego państwa, nie zostanie ogłoszona upadłość w całości, ale tylko i wyłącznie w tej części która de facto upadła. Przepisy polskiego prawa upadłościowego dotyczące międzynarodowego postępowania upadłościowego dostosowane są już do takiej możliwości. Jeżeli więc nastąpi ogłoszenie upadłości oddziału położonego w jednym państwie, które mieści się w innym państwie niż oddział główny (centrala), wówczas mamy do czynienia z ubocznym zagranicznym postępowaniem upadłościowym. Do masy upadłości wchodzą wtedy składniki mienia organizacyjnie należące do tej części majątku upadłego przedsiębiorstwa, którego oddział ogłoszony został upadłym.

Uczestnikami postępowania w przedmiocie uznania zagranicznego postępowania upadłościowego są: upadły i zarządca zagraniczny. Zasadą prawa upadłościowego jest, że zagraniczne postępowanie upadłościowe podlega uznaniu. Odmowa uznania może nastąpić tylko wtedy, gdy:

• postępowanie zagraniczne, które ma zostać uznane, nie jest zagranicznym postępowaniem upadłościowym;
• sprawa należy do wyłącznej jurysdykcji sądów polskich;
• uznanie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego w Polsce.

Określenie miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w sposób istotny wpływa na określenie charakteru prawnego zagranicznego postępowania, tj. określenie, czy jest to postępowanie główne czy też uboczne. Warto wiedzieć o tym , że miejscem prowadzenia działalności gospodarczej jest miejsce, w którym dłużnik podejmuje czynności w zakresie działalności gospodarczej. Przy czym dla określenia miejsca działalności gospodarczej nie liczą się czynności jednorazowe lub krótkotrwałe. Jeżeli więc głównym ośrodkiem tak rozumianej działalności gospodarczej jest państwo, w którym ogłoszono upadłość, wówczas zagraniczne postępowanie ma charakter głównego zagranicznego postępowania upadłościowego. W przeciwnym wypadku mamy do czynienia z ubocznym zagranicznym postępowaniem upadłościowym. Główny ośrodek działalności gospodarczej znajduje się w miejscu siedziby lub zamieszkania dłużnika, wówczas istnieje domniemanie prawne, które może być obalone za pomocą dowodu przeciwnego.

POPRZEDNIA: Międzynarodowe prawo upadłościowe

NASTĘPNA: Zarządca zagraniczny w postępowaniu upadłościowym