CIT 2009: Jakie zmiany w podatku dochodowym czekają przedsiębiorców

Ustawodawca przyzwyczaił już nas do wprowadzania corocznych zmian w podatkach. Od 1 stycznia 2009 r. wiele korzystnych regulacji - nowych i uzupełniających - zacznie obowiązywać, dzięki ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Choć należy pamiętać, że niektóre rozwiązania, mimo iż wynikają z podstawowego celu wszelkich zmian podatkowych - uproszenie podatków i walka z biurokracją - nie są do końca przemyślane.

1. Założenia ustawy

2. Środki trwałe oddane nieodpłatnie do używania

3. Odsetki od niewłaściwie zakwalifikowanego składnika majątku

4. Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową

5. Transakcje z podmiotami powiązanymi

6. Pożyczka waloryzowana według kursu waluty

7. Dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów

8. Koszty darowizny i ofiary

9. Likwidacja środków trwałych na skutek zmiany działalności gospodarczej

10. Zwolnienie przedmiotowe

11. Konkluzja

Na podstawie nowego art. 15 ust. 4e updop za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, uważa się obecnie dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Koszty zaniechanych inwestycji są potrącane w dacie zbycia inwestycji lub ich likwidacji. Należności z tytułów, stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych, oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakład pracy, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne, pod warunkiem, że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony.

Zgodnie z nowelizacją składki z tytułu należności, określone w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), w części finansowanej przez płatnika składek, składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, stanowią koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który należności te są należne, pod warunkiem, że składki zostaną opłacone:

• z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu, za który są należne - w terminie wynikającym z odrębnych przepisów,
• z tytułu należności wypłacanych lub postawionych do dyspozycji w miesiącu następnym, w terminie wynikającym z przepisów prawa pracy, umowy lub innego stosunku prawnego łączącego strony - nie później niż do 15 dnia tego miesiąca.

Zasadą jest, że koszty uzyskania przychodów można odliczyć od przychodów tylko w tym roku podatkowym, którego te koszty dotyczą. Zatem aby było możliwe odliczenie kosztów w pierwszej kolejności musi wystąpić przychód, dla uzyskania którego koszty zostały poniesione.

Praktyczne przełożenie przepisu art. 15 ust. 4e ustawy z 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych jest więc takie, że tylko w roku podatkowym, w którym podatnik uzyskał przychód jest możliwe odliczenie od tego przychodu kosztów jego uzyskania, przy czym są to koszty:

• poniesione w roku podatkowym, w który uzyskał przychód,
• poniesione w latach poprzednich, gdy przychodu jeszcze nie miał i nie mógł dokonać odliczenia.

Koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, niekoniecznie w roku, w którym zostały faktycznie poniesione. Oznacza to, że potrącalne są także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który go zaksięgowano księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej faktury lub dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury, za wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Nowelizacja w tym względzie wprowadza bardzo korzystną zmianę. Wydatki na zaniechane inwestycje mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów według ich zbycia. Art. 15 ust. 4f-4g updop wprowadza natomiast możliwość, aby wynagrodzenia i zasiłki z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez pracodawcę należne za dany miesiąc były kosztem uzyskania przychodu, pod warunkiem, że zostały zapłacone w terminie wynikającym z prawa pracy, umowy lub innego łączącego strony stosunku prawnego. Natomiast koszty składek emerytalno-rentowych w części, w której są finansowane przez płatnika, oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stanowią obecnie koszty uzyskania przychodów w miesiącu, za który są należne. Tym samym podatnik nie może ich uwzględniać w kosztach uzyskania przychodu. Zmiana ta ma przede wszystkim na celu zdyscyplinowanie pracodawców niewypłacających lub nieterminowo wypłacających wynagrodzenia i inne świadczenia.

Nowelizacja ma umożliwić również stosowanie tzw. metody memoriałowej przy rozliczaniu kosztów z tytułu składek pracodawcom, którzy regularnie i terminowo wypłacają wynagrodzenia i składki należne z ich tytułu.

Czy wiesz, że...?

Metoda memoriałowa polega na rozliczaniu kosztów uzyskania przychodów w podziale na koszty bezpośrednio i pośrednio związane z przychodami danego roku. Koszty pośrednie podlegają w niej potrąceniu w dacie ich poniesienia.

POPRZEDNIA: Pożyczka waloryzowana według kursu waluty

NASTĘPNA: Koszty darowizny i ofiary