CIT 2009: Jakie zmiany w podatku dochodowym czekają przedsiębiorców

Ustawodawca przyzwyczaił już nas do wprowadzania corocznych zmian w podatkach. Od 1 stycznia 2009 r. wiele korzystnych regulacji - nowych i uzupełniających - zacznie obowiązywać, dzięki ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT). Choć należy pamiętać, że niektóre rozwiązania, mimo iż wynikają z podstawowego celu wszelkich zmian podatkowych - uproszenie podatków i walka z biurokracją - nie są do końca przemyślane.

1. Założenia ustawy

2. Środki trwałe oddane nieodpłatnie do używania

3. Odsetki od niewłaściwie zakwalifikowanego składnika majątku

4. Przekształcenie spółki kapitałowej w spółkę osobową

5. Transakcje z podmiotami powiązanymi

6. Pożyczka waloryzowana według kursu waluty

7. Dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów

8. Koszty darowizny i ofiary

9. Likwidacja środków trwałych na skutek zmiany działalności gospodarczej

10. Zwolnienie przedmiotowe

11. Konkluzja

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12 ust. 1 pkt 10 updop, przychodami są w szczególności przychody osiągnięte w związku ze zwrotem lub otrzymaniem pożyczki (kredytu), jeżeli pożyczka (kredyt) była waloryzowana kursem waluty obcej, w przypadku gdy:

• pożyczkodawca (kredytodawca) otrzymuje środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości wyższej od kwoty udzielonej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą zwróconego kapitału a kwotą udzielonej pożyczki (kredytu),
• pożyczkobiorca (kredytobiorca) zwraca tytułem spłaty pożyczki (kredytu) środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty otrzymanej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą otrzymanej pożyczki (kredytu) a kwotą zwróconego kapitału.

Wprowadzenie pkt 10 jest zupełnym novum w zakresie kredytów z tzw. "klauzulą waloryzacyjną". Różnica pomiędzy kwotą otrzymanego kredytu z klauzulą waloryzacyjną, a kwotą tego kredytu z dnia zwrotu stanowi odpowiednio przychód lub koszt podatkowy, analogicznie jak w sytuacji kredytów walutowych.

Przychody pieniężne mogą wystąpić pod postacią pieniądza (obiegowej waluty polskiej lub obcej), jako wartości pieniężne, oraz jako dodatnie różnice kursowe. Wartości pieniężne to obiekty (przede wszystkim dokumenty o charakterze papierów wartościowych), które nie będąc pieniędzmi same w sobie nie posiadają wartości materialnej, mogą być jednak warunkowo lub bezwarunkowo zamienione na pieniądze. Nie są wartościami pieniężnymi dokumenty uprawniające jedynie do świadczeń rzeczowych lub o charakterze usług, choćby te świadczenia lub usługi były mierzalne w pieniądzu.

Podstawą opodatkowania może być tylko wielkość ostateczna. Różnice kursowe, jako wielkość płynna, mogą stanowić podstawę opodatkowania po rozliczeniu operacji gospodarczej i rzeczywistym ustaleniu kosztów uzyskania przychodu - uznał NSA w wyroku z dnia 14 marca 1994 r. (sygn. akt III SA 1794/93). Przychodem i kosztem są więc różnice związane ze zwrotem lub otrzymaniem kredytu, gdy kredyt był waloryzowany kursem waluty.

Warto też nadmienić, że przychodem dla kredytodawcy jest różnica pomiędzy kwotą zwróconego kapitału, a kwotą udzielonego kredytu, gdy kredytodawca otrzyma środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości wyższej od udzielonego kredytu. Przychodem dla kredytobiorcy jest natomiast różnica między kwotą otrzymanego kredytu, a kwotą zwróconego kapitału, gdy zwróci środki pieniężne w wysokości niższej od kwoty otrzymanego kredytu.

Kosztem uzyskania przychodu dla pożyczkobiorcy jest więc różnica między kwotą zwróconego kapitału, a kwotą kredytu, gdy zwróci kwotę kapitału przenoszącą kwotę otrzymanej pożyczki. Natomiast kosztem uzyskania przychodu dla kredytodawcy stanie się różnica pomiędzy kwotą udzielonej pożyczki, a kwotą zwróconego kapitału, gdy otrzyma środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty udzielonego kredytu.

Wynikająca z nowelizacji zmiana ma na celu usunięcie różnic występujących w przypadku udzielenia kredytu w walucie obcej i w złotych z klauzurą waloryzacyjną. Od 1 stycznia 2009 r. przedsiębiorcy rozliczają transakcje związane z kredytami w złotych z klauzulą waloryzacyjną na takich samych zasadach, jak podatnicy, którzy zaciągnęli kredyty walutowe. Oszczędności wynikające ze spłaty kredytu złotowego, waloryzowanego w walucie obcej, stanowią teraz przychód z działalności gospodarczej.

POPRZEDNIA: Transakcje z podmiotami powiązanymi

NASTĘPNA: Dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów