VI Dyrektywa wyznacza ogólne ramy funkcjonowania podatku od wartości dodanej, które powinny być identyczne we wszystkich państwach członkowskich. Istnieje jednak w Dyrektywie kilka przepisów, które dopuszczają istnienie różnic między krajami Wspólnoty. Przykładowo, artykuł 17(6) przyznaje krajom Wspólnoty prawo do kontynuowania wyłączeń z prawa do odliczenia, obowiązujących przed wejściem w życie VI Dyrektywy. Najistotniejszym przepisem prowadzącym w pewnym stopniu do dysharmonizacji przepisów dotyczących podatku VAT jest artykuł 27 VI Dyrektywy. Artykuł ten daje możliwość wprowadzenia odstępstw od ogólnych przepisów wynikających z VI Dyrektywy, jeżeli ich celem jest uproszczenie procedury naliczania podatku lub zapobieżenie pewnym rodzajom uchylania się lub unikania opodatkowania*. Z danych Komisji wynika, że obecnie stosowanych jest ok. 140 delegacji od przepisów Dyrektywy*. Co więcej, w najbliższym czasie należy spodziewać się ich wzrostu, co najmniej z dwóch powodów: (i) większej świadomości nowych państw członkowskich i chęci uzyskania zgody na stosowanie odstępstw podobnych do tych obowiązujących w krajach tzw. starej Unii; (ii) nasilenia zjawisk nadużycia prawa i w związku z tym podejmowania przez poszczególne państwa prób ograniczenia zidentyfikowanych nieprawidłowości.
Zgodnie z przyjętą przez Komisję strategią systematycznie podejmowane są próby zracjonalizowania zasad funkcjonowania systemu podatku od wartości dodanej i zastąpienia odstępstw przyznanych poszczególnym państwom członkowskim na podstawie artykułu 27 Dyrektywy przepisami obowiązującymi na poziomie wspólnotowym. W przeszłości sygnałem do takiego działania były liczne przypadki uchylania się od opodatkowania, a nawet obchodzenia prawa. Jedną z takich sytuacji była zmiana dotycząca miejsca opodatkowania usług telekomunikacyjnych. Do 1997 r. miejscem opodatkowania usług telekomunikacyjnych był, zgodnie z artykułem 9(1) VI Dyrektywy, kraj siedziby usługodawcy. W 1996 r. początkowo cztery kraje (tj. Austria, Belgia, Grecja i Holandia), a pod koniec tego samego roku pozostałe 11 państw członkowskich należących wówczas do Wspólnoty, wystąpiły na podstawie wspomnianego artykułu 27 z wnioskiem o umożliwienie opodatkowania tychże usług zgodnie z artykułem 9(2)(e) VI Dyrektywy, tj. w miejscu, gdzie usługobiorca posiada swoje przedsiębiorstwo, stałe miejsce prowadzenia działalności, do którego dostarczana jest usługa, albo w razie braku takiego miejsca - miejsce, w którym odbiorca usługi ma stały adres lub zwykle mieszka. Państwa członkowskie wnioskujące o wprowadzenie tego rodzaju odstępstwa wskazywały, że ze względu na obowiązujące przepisy dochodzi do istotnego zakłócenia konkurencji w sektorze telekomunikacyjnym, a duża liczba nabywców usług telekomunikacyjnych z siedzibą w jednym z krajów Wspólnoty wybiera usługodawców posiadających siedzibę w krajach trzecich w celu uniknięcia konieczności płacenia podatku VAT. Decyzje wydane przez Radę, upoważniające do stosowania odstępstw od artykułu 9(1) VI Dyrektywy, obowiązywały do końca 1999 r. W 2000 r. regulacje z nich wynikające zostały wprowadzone bezpośrednio do artykułu 9 VI Dyrektywy.
Podobnie dzisiaj państwa członkowskie stanęły przed narastającym problemem związanym z podejmowanymi na dość szeroką skalę próbami uchylania się od opodatkowania bądź obejścia prawa. Artykuł 27 VI Dyrektywy, nawet po jego zmianie i wprowadzeniu jasnej procedury oraz ograniczenia czasowego podejmowania działania przez Komisję i Radę, okazuje się narzędziem niewystarczającym. Z tego względu uznano, że konieczna jest zmiana przepisów VI Dyrektywy i wprowadzenie pewnych rozwiązań wprost do Dyrektywy, tak aby każde z państw członkowskich mogło podjąć odpowiednie działania mające na celu zwalczanie tych negatywnych zjawisk. Co równie istotne, jak podkreślono w propozycji zmian do VI Dyrektywy*, oprócz zabezpieczenia interesów skarbu państwa ważne jest przywrócenie zasady równej konkurencji, która jest niewątpliwie zachwiana przez możliwość oferowania niższej ceny przez podmioty uchylające się od płacenia podatków.
Dodaj komentarz
