Praktyczne aspekty nieodpłatnego świadczenia usług

W związku z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej znacznej zmianie uległy przepisy ustawy o podatku od towarów i usług dotyczące nieodpłatnego świadczenia usług. Niniejszy artykuł poza aspektami teoretycznymi porusza niezmiernie istotne praktyczne problemy związane z wykorzystaniem składników majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych oraz z opodatkowaniem tzw. usług obcych, jak również wybrane zagadnienia związane z nieodpłatnym "przekazaniem" infrastruktury technicznej.

1. Zasada wspólnego systemu podatku od towarów i usług

2. Przepisy VI Dyrektywy dotyczące czynności opodatkowanych

3. Przepisy krajowe dotyczące czynności opodatkowanych

4. Podstawa opodatkowania

5. Prawo do odliczenia

6. Wykorzystywanie składników majątku przedsiębiorstwa dla celów prywatnych�

7. Usługi obce

8. Przekazanie infrastruktury

9. Podsumowanie

Z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej zasadniczej zmianie uległy przepisy o VAT dotyczące nieodpłatnego świadczenia usług. Ponadto, od 1 maja 2004 r. przepisy te powinny być interpretowane w zgodzie z regulacjami wspólnotowymi oraz orzecznictwem ETS. Niejednokrotnie stanowisko zajmowane przez władze skarbowe w odniesieniu do kwestii omawianych w artykule bazuje w dużym stopniu na praktyce stosowania poprzednio obowiązujących przepisów (np. w zakresie usług obcych czy też problemu infrastruktury technicznej). Tymczasem wraz z wprowadzeniem nowych przepisów o VAT pojawiły się nowe argumenty wynikające z regulacji wspólnotowych oraz orzecznictwa ETS. Reasumując, analiza skutków nieodpłatnego świadczenia usług w zakresie podatku VAT dowodzi konieczności odejścia od dotychczasowej praktyki stosowania przepisów.

Przemysław Skorupa
Marek Wojda

Autorzy są doradcami podatkowymi w Baker & McKenzie Doradztwo Podatkowe Sp. z o.o.

---

[1] I Dyrektywa Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych, 67/227/EEC (Dz. U. P 071 z dnia 14 kwietnia 1967 r.).

[2] VI Dyrektywa Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstwa Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, 77/388/EWG (Dz. U. L 77 z dnia 13 czerwca 1977r.).
[3] Zob. J. Martini (red.), Ustawa o VAT. Komentarz, Warszawa 2005, s. 28-29.

[4] Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

[5] Zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Kraków 2004, s. 180.

[6] Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z dnia 8 stycznia 1993 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 50) podstawą opodatkowania tych czynności była wartość usług obliczona według cen sprzedaży stosowanych w obrotach z głównym odbiorcą (odbiorcami), a w przypadku braku odbiorcy - według przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku z dnia przekazania, zmniejszona o kwotę należnego podatku.

[7] Por. J. Martini (red.), Ustawa o VAT..., op. cit., s. 581-582.

[8] Orzeczenie ETS z dnia 11 lipca 1991 r. w sprawie Lennartz/Finanzamt München III (C-97/90).

[9] Orzeczenie ETS z dnia 14 lipca 2005 r. w sprawie Charles/Charles Tijmens (C-434/03).

[10] Orzeczenie ETS z dnia 4 października 1995 r. w sprawie Finanzamt Uelzen/Armbrecht (C-291/92).

[11] Orzeczenie ETS z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie Baksci (C-415/98).

[12] Orzeczenie ETS z dnia 25 maja 1993 r. w sprawie Finanzamt München III/Mohsche (C-193/91).

[13] II Dyrektywa Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych - struktura i procedury wdrożenia wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, 67/228/EEC (Dz. U. P 071 z dnia 14 kwietnia 1967 r.)

[14] Szerzej na ten temat J. Martini, P. Kowalczyk, Z. Liptak, Ustawa o VAT. Komentarz, Warszawa 2003, s. 25-27.

[15] Orzeczenie ETS z dnia 16 października 1997 r. w sprawie Julius Fillibeck Söhne/Finanzamt Neustadt.

[16] Zob. J. Martini, Ł. Karpiesiuk, VAT w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Warszawa 2005, s. 94.

[17] Zob. A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT..., op. cit., Kraków 2004, s. 180.

[18] Zob. T. Michalik, VAT. Komentarz. Rok 2004, Warszawa 2004, s. 267.

[19] Orzeczenie ETS z dnia 22 lutego 2001 r. w sprawie Abbey National (C-408/98).

[20] Orzeczenie ETS z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie Kretztechnik (C-465/03).

[21] Orzeczenie ETS z dnia 14 lutego 1985 r. w sprawie Rompelman/Minister van Financiën (268/83).

[22] Zob. J. Martini, Ł. Karpiesiuk, VAT w orzecznictwie..., op. cit., s. 389-390.

POPRZEDNIA: Przekazanie infrastruktury