W jaki sposób należy ustalić wartość początkową piwnic w budynku mieszkalnym przystosowanych do prowadzenia działalności gospodarczej? Czy należy zastosować stawkę amortyzacji przystosowanych pomieszczeń właściwą dla budynków mieszkalnych czy niemieszkalnych?
Z pytania wynika, że podatnik prowadzi od 14 sierpnia 2003 r. pozarolniczą działalność gospodarczą, opodatkowaną na zasadach ogólnych z obowiązkiem prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Miejscem prowadzenia działalności są pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym będącym własnością podatnika, oddanym do użytkowania w lipcu 2003 r. Pomieszczenia te znajdują się w piwnicach odpowiednio zaadoptowanych przez podatnika do potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Podatnik nie dokonał odliczenia w zeznaniu podatkowym z tytułu kosztów poniesionych w związku z pracami adaptacyjnymi.
W odpowiedzi organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 22a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) amortyzacji podlegają co do zasady stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością - o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.
Co do zasady budynki i lokale mieszkalne nie podlegają amortyzacji, chyba że podatnik zadecyduje o ich amortyzacji. Jednoznacznie wynika to z treści art. 22c pkt 2 ustawy, zgodnie z którym amortyzacji nie podlegają budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami lub lokale mieszkalne, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy, jeżeli podatnik nie podejmie decyzji o ich amortyzowaniu. Wartość początkową takich budynków i lokali ustala się dla celów amortyzacji podatkowej zgodnie z zasadami ogólnymi, tj. w myśl przepisów art. 22g ust. 1-9 ustawy lub według zasady szczególnej (uproszczonej) określonej w art. 22g ust. 10 ustawy.
Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z uwzględnieniem ust. 2-18, uważa się:
- w razie nabycia w drodze kupna - cenę ich nabycia,
- w razie wytworzenia we własnym zakresie - koszt wytworzenia,
- w razie nabycia w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.
Cenę nabycia, o której mowa w ust. 3, oraz koszt wytworzenia, o którym mowa w ust. 4, koryguje się o różnice kursowe, naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, zgodnie z art. 22 ust. 1 i 1a. Ponadto wartość początkową składników majątku nabytych w sposób określony w ust. 1 pkt 3 i 4, wymagających montażu, powiększa się o wydatki poniesione na ich montaż. Jeżeli nie można ustalić ceny nabycia środków trwałych lub ich części nabytych przez podatników przed dniem założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu, o których mowa w art. 22n, wartość początkową tych środków przyjmuje się w wysokości wynikającej z wyceny dokonanej przez podatnika, z uwzględnieniem cen rynkowych środków trwałych tego samego rodzaju z grudnia roku poprzedzającego rok założenia ewidencji lub sporządzenia wykazu oraz stanu i stopnia ich zużycia. Jeżeli podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia, o którym mowa w ust. 4, wartość początkową środków trwałych ustala się w wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych, o których mowa w ust. 8, przez biegłego, powołanego przez podatnika. Wynika to z treści art. 22g ust. 5, 6, 8 i 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.
Przy ustalaniu wartości początkowej należy wziąć pod uwagę treść art. 22f ust. 4 ustawy. Zgodnie z jego treścią, jeżeli tylko część nieruchomości, w tym budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, jest wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej bądź wynajmowana lub wydzierżawiana - odpisów amortyzacyjnych dokonuje się w wysokości ustalonej od wartości początkowej nieruchomości, budynku lub lokalu odpowiadającej stosunkowi powierzchni użytkowej wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej, wynajmowanej lub wydzierżawianej, do ogólnej powierzchni użytkowej tej nieruchomości, budynku lub lokalu.
Organ podatkowy przypomniał, że poza sposobami ustalania wartości początkowej środków trwałych określonymi w treści art. 22g ust. 1-9 ustawy ustawodawca przewidział również w treści art. 22g ust. 10 ustawy szczególny sposób ustalenia wartości początkowej budynków i lokali mieszkalnych. W myśl tego przepisu podatnicy mogą ustalić wartość początkową budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych: wynajmowanych, wydzierżawianych albo używanych przez właściciela na cele prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, przyjmując w każdym roku podatkowym wartość stanowiącą iloczyn metrów kwadratowych wynajmowanej, wydzierżawianej lub używanej przez właściciela powierzchni użytkowej tego budynku lub lokalu i kwoty 988 zł, przy czym za powierzchnię użytkową uważa się powierzchnię przyjętą dla celów podatku od nieruchomości. Określając powierzchnię użytkową budynku lub lokalu mieszkalnego należy kierować się treścią art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 z późn. zm.), zgodnie z którym powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50 proc., a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się.
W przypadku podatnika może on ustalić wartość początkową przystosowanych do działalności gospodarczej pomieszczeń piwnicznych, stosując do tego wyliczenia następujący wzór:
Wp = P x 988 , gdzie
Wp - wartość początkowa,
P - powierzchnia użytkowa w m2 wykorzystywana dla celów działalności gospodarczej
Od wartości początkowej pomieszczeń, ustalonej zgodnie z regułami ogólnymi lub też w sposób uproszczony, podatnik dokonuje odpisów amortyzacyjnych przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych określonych w Wykazie stawek amortyzacyjnych i zasad, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1 ustawy.
Dodaj komentarz
