Według nowej redakcji art. 114 k.k.s. celem postępowania jest wyrównanie uszczerbku finansowego Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego - jak dotychczas, a także wyrównanie uszczerbku innego uprawnionego podmiotu (np. budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich).
Nowy przepis art. 116a ustanawia nieznaną w k.k.s. właściwość ruchomą sądu.
Przepis ten upoważnia sąd okręgowy do przekazania na wniosek właściwego miejscowo sądu, w którym nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w czasie zapewniającym uniknięcie przedawnienia karalności przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego - innemu sądowi równorzędnemu.
Znowelizowany przepis art. 118 § 1 k.k.s. zmienia dotychczasową nazwę organu dochodzenia na organy postępowania przygotowawczego. Zmiana ta jest zasadna, bowiem owe organy prowadzą nie tylko dochodzenia, ale także śledztwa, które stanowią jedną z form postępowania przygotowawczego. Organami postępowania przygotowawczego pozostają nadal: urząd skarbowy, inspektor kontroli skarbowej, urząd celny - jako organy finansowe, oraz Straż Graniczna, Policja, Żandarmeria Wojskowa i Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW) - jako organy niefinansowe.
Zgodnie z nową treścią art. 118 § 4 k.k.s. - w sprawach należących do urzędu celnego - niezbędne czynności procesowe, mające zabezpieczyć ślady i dowody przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, mogą wykonywać funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbie celnej. Po dokonaniu tych czynności przekazują sprawę urzędowi celnemu do dalszego prowadzenia. Wprowadzona zmiana powinna przyczynić się do poprawy wykrywalności przestępstw i wykroczeń skarbowych oraz do skutecznego ścigania ich sprawców.
Nowy przepis autonomiczny art. 118a k.k.s reguluje pomoc prawną w postępowaniu przygotowawczym. Gdy zachodzi potrzeba dokonania czynności procesowej (np. przesłuchania świadków, dokonania oględzin rzeczy) poza siedzibą organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze, można się zwrócić do innego organu postępowania przygotowawczego o dokonanie tych czynności.
Finansowy lub niefinansowy organ postępowania przygotowawczego wezwany do udzielenia pomocy prawnej powinien niezwłocznie dokonać czynności określonej we wniosku organu wzywającego. W razie niemożności wykonania zleconych czynności w ciągu 30 dni należy zawiadomić o tym organ wzywający i podać termin wykonania tych czynności.
Strony i ich procesowi przedstawiciele
Znowelizowane przepisy art. 121 § 2 i art. 122 § 1 i 2 k.k.s. cedują uprawnienia prokuratora na finansowe organy postępowania przygotowawczego. Zmiany usuwają dotychczasowe wątpliwości w kwestii uprawnień organów finansowych i niefinansowych jako oskarżycieli publicznych i zarazem stron procesowych. Obecnie owe uprawnienia przedstawiają się następująco:
a)
W sprawach o przestępstwa skarbowe, prowadzone w formie śledztwa, które w postępowaniu przed sądem podlegają rozpoznaniu w trybie zwyczajnym, akt oskarżenia wnosi do sądu prokurator i on jest oskarżycielem publicznym. Jeżeli śledztwo w sprawach przynależnych do trybu zwyczajnego przeprowadził organ finansowy lub niefinansowy, organ ten przekazuje akta sprawy prokuratorowi (art. 121 § 1 i art. 155 § 1 k.k.s.). Organ finansowy, który prowadził śledztwo, w tych sprawach może działać obok prokuratora jako drugi oskarżyciel publiczny (art. 157 § 2).
W jednej sprawie może zatem wystąpić legalnie dwóch oskarżycieli publicznych (jako strony procesowe), prokurator i organ finansowy.
b)
W sprawach o przestępstwa skarbowe, prowadzonych w formie dochodzenia (nie śledztwa), oraz o wszystkie wykroczenia skarbowe (zawsze forma dochodzenia) uprawnienia do wnoszenia aktu oskarżenia ma każdy z finansowych organów postępowania przygotowawczego, a z organów niefinansowych tylko Policja i Straż Graniczna (art. 121 § 2 k.k.s.). Organy te są oskarżycielami publicznymi (stronami procesowymi). Nie mają natomiast uprawnień do wnoszenia aktu oskarżenia. W sprawach podległych sądom wojskowym dochodzenie może prowadzić Żandarmeria Wojskowa, ale akt oskarżenia wnosi do sądu wojskowego tylko prokurator wojskowy i on jest oskarżycielem publicznym. Uprawnienia do wnoszenia aktów oskarżenia, a także uprawnień strony procesowej nie ma również ABW (może prowadzić postępowanie przygotowawcze w sprawach o przestępstwa skarbowe, ale akt oskarżenia w tych sprawach wnosi prokurator).
c)
Znowelizowane przepisy poszerzają gwarancje procesowe pozostałych stron: oskarżonego, podmiotu pociągniętego do odpowiedzialności posiłkowej oraz interwenienta. Oskarżony ma prawo do obrony w aspekcie formalnym (obrona obligatoryjna - art. 79 § 1 i art. 80 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.); prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza - art. 72 § 1 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.). W sprawach o przestępstwa skarbowe oskarżony w jednej sprawie może mieć nie więcej niż trzech obrońców (art. 77 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s.). Natomiast w sprawach o wykroczenia skarbowe - zgodnie z nowym przepisem art. 122a k.k.s. - oskarżony może korzystać z pomocy jednego obrońcy, którym może być także radca prawny.
REKLAMA
Dodaj komentarz
