Zatrudniasz twórcę? Sprawdź, jakie masz prawa do jego dzieła

redaktor Bankier.pl
Prawa majątkowe do dzieła z zasady przypisywane są twórcom. Niekiedy jednak korzyści ze sprzedaży utworu należą wyłącznie do pracodawcy. Wszystko zależy od formy, w jakiej zatrudniony jest twórca i zapisów umowy określających zasady współpracy.

Kwestie związane z prawem autorskim twórców do swoich wytworów reguluje Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z nią przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej pracownika o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Mogą nimi być zatem wszelkiego rodzaju rzeźby tworzone przez pracownika, utwory muzyczne, programy komputerowe, czy też utwory literackie i publicystyczne. 

Prawa osobiste czy majątkowe?


Twórcom przysługują  dwa rodzaje praw w związku z wykonanym dziełem - osobiste i majątkowe.

Prawa osobiste - chronią więź twórcy z utworem, są całkowicie niezbywalne oraz nierozerwalne z twórcą.  Autorskie prawa osobiste to w szczególności prawo autora do oznaczenia utworu swoich imieniem, nazwiskiem bądź pseudonimem.

Prawa majątkowe - jest to możliwość korzystania z utworu i rozporządzania nim, a także uzyskiwania w zamian wynagrodzenia.

Przykład: Jan Kowalski pracuje w portalu internetowym gdzie jest rysownikiem i tworzy tzw. krótkie komiksy rysunkowe. Zgodnie z umową każde stworzone przez niego dzieło należy do firmy. On będąc zatrudnionym na etat otrzymuje w zamian wynagrodzenie. Mimo, że grafika nie należy do niego - tzn. nie może czerpać z niej innych korzyści majatkowych niż te objęte umową, nie może jej odsprzedać itp., to ma do niej autorskie prawa osobiste tzn. może je podpisywać swoim imieniem i nazwiskiem lub pseudonimem.

Co nie jest przedmiotem praw autorskich?


Nie każdy przejaw działalności twórczej można uznać za przedmiot prawa autorskiego. Nie mogą nim być:
  • akty normatywne, lub ich urzędowe projekty,
  • urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole,
  • opublikowane opisy patentowe lub ochronne,
  • proste informacje prasowe.
Co więcej, nie są objęte ochroną autorską:
  • odkrycia,
  • idee,
  • procedury,
  • metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne.
Ochronie prawa autorskiego w żaden sposób nie podlegają akty prawne, ustawy, czy rozporządzenia. Przykładowo, wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest dokumentem urzędowym, a mimo to w żaden sposób nie podlega on ochronie prawa autorskiego.  Pomimo, że ww. dokumenty nie posiadają wspomnianej ochrony autorskiej to nadal ich autorów nie można pozbawić praw osobistych.

Kto jest właścicielem praw autorskich: pracownik czy pracodawca?


Jeśli ustawa bądź umowa o pracę podpisana z pracownikiem nie wskazują inaczej, to pracodawca - którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy - nabywa z chwilą przejęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach zawartej umowy i zgodnie z zamiarem stron.


Co więcej, jeżeli pracodawca w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu pracownika nie przystąpi do jego rozpowszechniania, pracownik może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu, lecz z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością do przedmiotu, powracają z powrotem do pracownika twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej.

Należy zaznaczyć, że pracodawca ma prawo do nieprzyjęcia utworu pracownika bądź zlecenia dokonania określonych zmian w wyznaczonym w tym celu terminie. Ma jednak obowiązek zawiadomienia pracownika-twórcy utworu w terminie 6 miesięcy od dostarczenia utworu o swojej decyzji. Jeżeli tego nie zrobi uważa się, że utwór został przyjęty bez zastrzeżeń.

Podstawa prawna:
  • Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83),
  • art. 22 ust. 9 pkt 3 Ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2010 Nr 51, poz. 307),
  • Wyrok SN z dnia 9 stycznia 2001 roku, sygn. I PKN 493/00,
Iwona Karkus
Bankier.pl
i.karkus@pit.pl

 

Iwona Maczalska

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~TG

majac firma w raju podatkowym, masz 100% ochrony a w PL to jedynie teoretycznie.
autorzy, wydawcy czy graficy/programisci wiedza o co chodzi.
przenieść firmę lub otworzyć nową w nowej
lokalizacji: tzw. raj
podatkowy. Tam będziesz KLIENTEM-INWESTOREM a tu jesteś Potencjalnym
Złodziejaszkiem wg
życzliwych - nigdy-nie-prowadzących-firmy-i-czegokolwiek - Pań z Urzędów.
Zgodnie z prawem, legalnie. Sumując: koszty prowadzenia biznesu zmniejszą
się o 60-70%
zależnie od skali biznesu. Kontakt: brown.michael222[at]gmail.com

Pokaż cały komentarz !
0 0 ~kinga

A co jesli cos jest zrobione za darmo. W czynie spolecznym dziala portal internetowym - redkacja robi rozne rzeczy by dzialal coraz lepiej. Odchodzi jedna osob - czy ona moze zabrac to co stworzyla dla redkacji portalu? Moze zakazac jego uzywania?

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne