RPO o noweli Kodeksu karnego: nadmiernie represyjna, ogranicza swobodę sądów i wolność słowa

Uchwalona nowelizacja Kodeksu karnego jest nadmiernie represyjna, znacząco ogranicza swobodę sądów i zwiększa rolę prokuratora - ocenił Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar. Dodał też, że zawarte w noweli zmiany dot. pomówienia mogą znacząco ograniczać wolność słowa.

Rzecznik podkreślił też, że pod pretekstem zmiany katalogu kar zaostrzono kary za wiele przestępstw, bez wykazania potrzeby tych zmian. Zaznaczył przy tym, że w świetle policyjnych danych statystycznych od 10 lat przestępczość w Polsce spada. "Tymczasem lepszy skutek odstraszający ma kara łagodniejsza, lecz nieuchronna niż surowsza, na której uniknięcie liczy sprawca" - dodał.

Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Senatu liczącą 23 strony opinię do uchwalonej w czwartek przez Sejm nowelizacji Kodeksu karnego zaostrzającej prawo karne. Zdaniem RPO nowelizacja ta zawiera wiele rozwiązań budzących zastrzeżenia, co - jego zdaniem - powinno być przedmiotem analizy Senatu. Jak wskazał, usunięte powinny zostać zapisy sprzeczne nie tylko ze standardami konstytucyjnymi, ale także międzynarodowymi.

Według Bodnara zwiększenie represyjności nie przyczyni się do zmniejszenia przestępczości. Jak zaznaczył, w doktrynie prawa karnego od dawna wyrażany jest pogląd, poparty licznymi badaniami kryminologów, że o zapobiegawczym wpływie kary nie stanowi jej surowość, lecz jej nieuchronność. "Lepszy skutek odstraszający wywołuje bowiem łagodniejsza, lecz nieuchronna kara, niż sankcja surowsza, wobec której sprawca ma uzasadnione oczekiwania, że jej uniknie" - wskazał RPO.

Rzecznik w swojej opinii odniósł się m.in. do proponowanego w nowelizacji wydłużenia z 25 do 35 lat okresu odbywania kary, po którym skazany na dożywocie może się starać o warunkowe przedterminowe zwolnienie oraz wyłączenia możliwości ubiegania się o takie zwolnienie.

"Pozbawienie skazanego tej możliwości oraz wydłużenie okresu na takie starania do 35 lat jest sprzeczne z gwarancjami wynikającymi art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 30 Konstytucji w związku z art. 40 Konstytucji. Jest to bowiem środek o charakterze eliminacyjnym, pozbawia skazanego nadziei i czyni bezcelowymi dążenie do rehabilitacji społecznej i edukację skazanego" - wskazał RPO.

Rzecznik dodał, że zmiany te są też niezgodne ze standardami międzynarodowymi, a w szczególności orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.

Według Bodnara rozwiązania zawarte w nowelizacji ograniczają swobodę orzekania przez sąd. Jak wskazał, obecnie obowiązujące przepisy pozwalają na postawienie przed sądem małoletniego, który ukończył 15 lat, jak dorosłego za wymienione czyny zabronione. Rzecznik zwrócił uwagę, że uchwalone przepisy wskazują przypadki, w których byłoby to obligatoryjne. "Tymczasem aprioryczne określenie sytuacji, kiedy małoletni może odpowiadać jak dorosły, wydaje się niezwykle trudne, wręcz niemożliwe, bo zależy to od stopnia dojrzałości, rozwoju intelektualnego i środowiska" - zaznaczył Rzecznik.

Bondar krytycznie ocenił też zmiany dot. pomówienia. Chodzi o artykuł 212 Kodeksu karnego, który w obecnym brzmieniu przewiduje, że za pomówienia w mediach grozi kara nawet do roku więzienia i jest ono ścigane z oskarżenia prywatnego. Natomiast przyjęta przez Sejm nowelizacja Kodeksu karnego, dotycząca głównie zaostrzenia kar za pedofilię, dodaje do tego artykułu paragraf zakładający karę do roku więzienia również za "tworzenie fałszywych dowodów na potwierdzenie nieprawdziwego zarzutu lub nakłanianie innych osób do potwierdzenia okoliczności objętych jego treścią".

Jak zaznaczył RPO, w efekcie tych zmian próba uprawdopodobnienia nieprawdziwego zarzutu ma być surowiej karana niż samo jego postawienie. Samo pomówienie (...) pozostałoby przestępstwem ściąganym z oskarżenia prywatnego, nowy art. 212 par. 2a byłby zaś ścigany z urzędu. "Może zatem dojść do paradoksalnej sytuacji, że samo pomówienie nie będzie ścigane (gdy np. pokrzywdzony nie będzie tym zainteresowany), ale działania uboczne wobec tego czynu będą ścigane z urzędu" - wskazał Rzecznik.

Istnieje zatem ryzyko, że przepis ten będzie stanowić narzędzie służące wywołaniu efektu mrożącego i ograniczenia wolności słowa. Przepis ten bowiem, biorąc pod uwagę upolitycznienie prokuratury, może stanowić narzędzie wywierania presji na niewygodnych dziennikarzy i aktywistów, godząc w pluralizm mediów oraz zamykając usta przeciwnikom politycznym – podkreślił Bodnar.

autor: Mateusz Mikowski

Źródło: PAP

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 2 lelo1949

Rzecznik powołany przez PO iPSL

! Odpowiedz
6 9 xxpp

PO głosowało przeciwko, ale w Dzienniku dzisiaj powiedzieli, że nie głosowali, bo nie chcieli kar dla pedofili.

Co za bagno.

! Odpowiedz
10 6 specjalnie_zarejestrowany2

I dobrze pozamykać Polaków, po wyborach spadkobiercy wracają po kamienice.

! Odpowiedz
25 13 pluto85md

Mialo byc karanie pedofilow, bedzie karanie ofiar, ktore nie udowodnia winy pedofila.

! Odpowiedz
41 16 szlachta-nie-pracuje

przypomiam ze pan Ziobro sam oskarzał lekarza o mordowanie pacjentów bezpodstawnie ,powinno się go pociągnąć do odpowiedzialności i wysłać na rok do tego hotelu który nazywają więzieniem niech skosztuje tego dobrobytu jaki panuje w polskich zakładach zamkniętych.

! Odpowiedz
53 15 szlachta-nie-pracuje

no pis katolicyzm chrześcijański w pełnej krasie za złe pierdnięcie o władzy w internecie rok więzienia kto jeszcze nie pisze przez VPN w tym kaczynizmie 21 wieku ten sam się prosi o problemy .Tor tez powinien być legalny na bankierze bo nigdy nie wiadomo.

! Odpowiedz
9 28 1984

Mając takich przyjaciół nie potrzebujemy wrogów... Rzecznik Praw Obywatelskich uważa tworzenie fałszywych DOWODÓW by kogoś oskarżyć za NIEPOPEŁNIONE czyny za drobne przestępstwo! 1 rok więzienia to za dużo? A co z ludźmi którzy na podstawie takich fałszywych dowodów spędzili lata w więzieniach? Podważenie wiary w niezawisłość sądów uznających takie "dowody" to jego zdaniem pikuś? Takie rzeczy powinno się wypalać gorącym żelazem.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne