Powiaty wschowski i nyski liderami piątej części rankingu regionów

2022-03-30 22:51
publikacja
2022-03-30 22:51
Powiaty wschowski i nyski liderami piątej części rankingu regionów
Powiaty wschowski i nyski liderami piątej części rankingu regionów
fot. unsplash /

Liderem spójności w województwie lubuskim jest powiat wschowski, który pod względem wzrostu wynagrodzeń osiągnął najlepszy wynik w regionie. W opolskim wygrał powiat nyski, który również zanotował najwyższy wzrost wynagrodzeń, a także wysoki spadek bezrobocia

Rozwój danego terenu mierzony jest najczęściej wskaźnikiem średnich dochodów na jednego mieszkańca (PKB per capita). W przypadku Polityki Spójności UE można, a nawet należy, wziąć pod uwagę wiele innych wskaźników i zjawisk, które obrazują postęp i zmiany zachodzące w poszczególnych regionach oraz mniejszych jednostkach terytorialnych. Celem rankingu i sporządzanych na jego potrzeby podsumowań jest pokazanie przełożenia i oddziaływania unijnej Polityki Spójności na konkretne obszary życia mieszkańców poszczególnych regionów oraz mniejszych jednostek terytorialnych (w przypadku Polski – powiatów, tj. jednostek mniejszych niż podregiony NUTS 3 – w Polsce są 73 jednostki NUTS 3 oraz 314 powiatów). 

O rankingu

Dane rankingu publikowane będą w ośmiu odcinkach, w każdym po dwa regiony NUTS 2, tj. województwa. Ostatni, dziewiąty, odcinek będzie podsumowaniem i zestawieniem wszystkich regionów/powiatów i danych. Spośród powiatów wyłonimy „Liderów spójności”, dla wybranych zorganizujemy wyjazd studyjny do siedziby Komisji Europejskiej lub na europejskie wydarzenie związane z Polityką Spójności. 

Ranking wraz z towarzyszącymi opracowaniami jest sporządzony na podstawie danych dostępnych w Głównym Urzędzie Statystycznym – GUS. W przypadku regionów (NUTS 2) weźmiemy pod uwagę:

  • liczbę firm, które ponoszą nakłady na B+R, inwestują w innowacje, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • bezrobocie młodych oraz dane dotyczące młodych, którzy nie uczą się ani nie pracują, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • PKB/mieszkańca i zmianę PKB/mieszkańca w ciągu ostatnich 5 lat, 
  • dynamikę wyludniania się regionów, migracje pomiędzy regionami i ich dynamikę w ciągu ostatnich 5 lat, wykorzystanie funduszy UE (EFS, ERDF), wskaźniki brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

W przypadku powiatów pod uwagę weźmiemy:

  • dochody na jednego mieszkańca i ich dynamikę/zmiany, 
  • wykorzystanie funduszy (pomiar na bazie wydatków na współfinansowanie projektów UE), 
  • bezrobocie i dynamikę/zmiany, 
  • dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego i dynamikę/zmiany, 
  • przyrost liczby przedsiębiorstw, 
  • dostęp do usług medycznych, 
  • inne dane, w tym te brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

Dane będą publikowane w formie raportów/podsumowań z komentarzami ekspertów i redakcji. 

Ranking będzie doskonałym narzędziem do pokazania obszarów postrzeganych jako mniej rozwinięte w ich innym świetle, pokazania dynamiki i potencjału do rozwoju. Może stanowić impuls dla niektórych do zwrócenia uwagi na wybrane tereny postrzegane jako mniej rozwinięte pod kątem lokowania tam swoich przedsięwzięć i inwestycji. Będzie to również doskonała okazja do podjęcia debaty na temat efektów Polityki Spójności, jej realnego oddziaływania na życie mieszkańców. 

fot. Materiał Partnera / 

Część V – lubuskie i opolskie

Celem rankingu jest wskazanie powiatów, które dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Przy tworzeniu rankingu zostało wziętych pod uwagę szereg obszarów, które Unia Europejska określa jako istotne dla polityki spójności. Za najważniejszy wskaźnik przyjęta została zmiana średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto wyrażonego stosunkiem do średniego krajowego wynagrodzenia brutto. Jego waga w zagregowanym wyniku rankingu jest najwyższa.

Pod uwagę wzięte zostały również takie wskaźniki jak liczba ludności, przyrost naturalny, stopa bezrobocia, liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców, miejsca w żłobkach na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, liczba spółek handlowych, liczba organizacji i stowarzyszeń, udział kobiet w organach prawodawczych.

W większości przypadków pod uwagę brana była procentowa zmiana wskaźników na przestrzeni ostatnich lat. W przypadku przyrostu naturalnego oraz udziału kobiet w organach prawodawczych wzięto pod uwagę wskaźniki odpowiednio za 2019 i 2020.

Łączny wynik rankingu jest zatem wypadkową szeregu czynników.

Liderzy

- W województwie lubuskim liderem spójności jest powiat wschowski, który pod względem wzrostu wynagrodzeń osiągnął najlepszy wynik w województwie. Powiat wschowski zanotował również bardzo wysoki wzrost liczby organizacji pozarządowych, a także posiada wysoki odsetek kobiet wśród członków samorządowych organów stanowiących – mówi Ignacy Morawski, szef zespołu SpotData.

Na kolejnych miejscach w województwie lubuskim znalazły się kolejno powiaty nowosolski i zielonogórski. Oprócz znacznego wzrostu płac powiat nowosolski zanotował także wysoki spadek stopy bezrobocia oraz poprawę w dostępie do ochrony zdrowia (znaczny wzrost liczby lekarzy na 10 tys. ludności). Powiat zielonogórski (składający się z gmin położonych wokół Zielonej Góry) zanotował bardzo dobry wynik w obszarze rozwoju sektora pozarządowego (wzrost liczby organizacji pozarządowych), a także w obszarze wychowania przedszkolnego (wysoka liczba miejsc w przedszkolach) oraz równouprawnienia płci (wysoki odsetek kobiet w radach gmin). - Słabszą stroną obydwu powiatów jest demografia. W 2019 r. powiat nowosolski zanotował stosunkowo nieduży przyrost naturalny, z kolei powiat zielonogórski zanotował w latach 2012-2020 znaczny spadek liczby ludności i ma drugie miejsce od końca wśród wszystkich powiatów w Polsce – tłumaczy Ignacy Morawski.

- W województwie opolskim liderem spójności jest powiat nyski, który zanotował najwyższy wzrost wynagrodzeń, a także wysoki spadek bezrobocia. Jego słabszą stroną również jest demografia – zarówno pod względem liczby ludności - znaczny spadek, jak również przyrostu naturalnego - niski przyrost w 2019 r. – wyjaśnia szef SpotData.

Na kolejnych miejscach w województwie opolskim znalazły się powiaty głubczycki i brzeski. Mocnymi stronami pierwszego z nich jest sektor pozarządowy (duży wzrost liczby organizacji pozarządowych), a także wychowanie przedszkolne (duża liczba miejsc w przedszkolach). Z kolei powiat brzeski zanotował wysoki spadek stopy bezrobocia, a także stosunkowo dobre wyniki w obszarze ochrony zdrowia (wzrost liczby lekarzy na 10 tys. mieszkańców). Słabszą stroną obydwu powiatów jest demografia. W 2012-2020 powiat głubczycki zanotował znaczny spadek liczby ludności, z kolei powiat brzeski zanotował w 2019 r. stosunkowo niewielki przyrost naturalny.

Metodologia

Dla każdego wybranego wskaźnika uszeregowaliśmy wszystkie powiaty w Polsce od najlepszego wyniku do najsłabszego i każdemu nadaliśmy rangę (najlepszy powiat może otrzymać maksymalnie 380 pkt, najsłabszy 1). W ten sposób każdy powiat otrzymał łącznie 10 rang (ocen) – osobną dla każdego wskaźnika (kategorii). Aby policzyć łączny wynik rankingu dla każdego powiatu, zsumowaliśmy wszystkie jego rangi, mnożąc je przy okazji przez wagi poszczególnych wskaźników.

Po co wskaźnikom nadaliśmy wagi? Poszczególne wskaźniki różnią się przydatnością dla oceny rozwoju gospodarczego powiatu. Na przykład duży spadek stopy bezrobocia może wynikać z wysokiej emigracji, a nie z rozwoju gospodarczego (dlatego ten wskaźnik ma wagę 0,05). Uznaliśmy, że najważniejszy, najbardziej obiektywny wskaźnik to średnie wynagrodzenie brutto w powiecie (dlatego wskaźnik ma wagę 0,55).

W związku z tym łączna liczba punktów powiatu nie jest zwykłą sumą jego wyników w poszczególnych kategoriach. Przed zsumowaniem wynik każdego powiatu w każdej kategorii został pomnożony przez wagę wskaźnika, a dopiero później dodany do łącznego wyniku. Dzięki temu dla łącznej oceny powiatu zmiana średniego wynagrodzenia znaczy więcej niż np. zmiana liczby ludności lub zmiana stopy bezrobocia.

W przypadku większości wskaźników powiaty zostały uszeregowane i ocenione według wzrostu danego wskaźnika (w przypadku stopy bezrobocia – spadku) na przestrzeni lat. W dwóch przypadkach (przyrost naturalny, udział kobiet w organach uchwałodawczych) został wzięty pod uwagę wyłącznie rezultat dla jednego roku (odpowiednio – 2019 i 2020).

fot. Materiał Partnera / 

Źródło:Materiał we współpracy
Do zdobycia aż 360 zł z Kontem 360° Banku Millennium!

Do zdobycia aż 360 zł z Kontem 360° Banku Millennium!

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki