Powiat miasto Kraków liderem czwartej części rankingu regionów

2022-02-28 11:31
publikacja
2022-02-28 11:31
Powiat miasto Kraków liderem czwartej części rankingu regionów
Powiat miasto Kraków liderem czwartej części rankingu regionów
fot. Jacek Dylag / / Unsplash

Powiat miasto Kraków pod względem wzrostu wynagrodzeń należy do krajowej czołówki i to m.in. dlatego został liderem spójności rankingu regionów i powiatów w województwie małopolskim. W podkarpackim wygrał powiat rzeszowski i to również m.in. za sprawą wzrostu wynagrodzeń.

Rozwój danego terenu mierzony jest najczęściej wskaźnikiem średnich dochodów na jednego mieszkańca (PKB per capita). W przypadku Polityki Spójności UE można, a nawet należy, wziąć pod uwagę wiele innych wskaźników i zjawisk, które obrazują postęp i zmiany zachodzące w poszczególnych regionach oraz mniejszych jednostkach terytorialnych. Celem rankingu i sporządzanych na jego potrzeby podsumowań jest pokazanie przełożenia i oddziaływania unijnej Polityki Spójności na konkretne obszary życia mieszkańców poszczególnych regionów oraz mniejszych jednostek terytorialnych (w przypadku Polski – powiatów, tj. jednostek mniejszych niż podregiony NUTS 3 – w Polsce są 73 jednostki NUTS 3 oraz 314 powiatów). 

O rankingu

Dane rankingu publikowane będą w ośmiu odcinkach, w każdym po dwa regiony NUTS 2, tj. województwa. Ostatni, dziewiąty, odcinek będzie podsumowaniem i zestawieniem wszystkich regionów/powiatów i danych. Spośród powiatów wyłonimy „Liderów spójności”, dla wybranych zorganizujemy wyjazd studyjny do siedziby Komisji Europejskiej lub na europejskie wydarzenie związane z Polityką Spójności. 

Ranking wraz z towarzyszącymi opracowaniami jest sporządzony na podstawie danych dostępnych w Głównym Urzędzie Statystycznym – GUS. W przypadku regionów (NUTS 2) weźmiemy pod uwagę:

  • liczbę firm, które ponoszą nakłady na B+R, inwestują w innowacje, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • bezrobocie młodych oraz dane dotyczące młodych, którzy nie uczą się ani nie pracują, dynamikę tych zmian w ciągu 5 lat poprzedzających sporządzenie raportu, 
  • PKB/mieszkańca i zmianę PKB/mieszkańca w ciągu ostatnich 5 lat, 
  • dynamikę wyludniania się regionów, migracje pomiędzy regionami i ich dynamikę w ciągu ostatnich 5 lat, 
  • wykorzystanie funduszy UE (EFS, ERDF), 
  • wskaźniki brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

W przypadku powiatów pod uwagę weźmiemy:

  • dochody na jednego mieszkańca i ich dynamikę/zmiany, 
  • wykorzystanie funduszy (pomiar na bazie wydatków na współfinansowanie projektów UE), 
  • bezrobocie i dynamikę/zmiany, 
  • dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego i dynamikę/zmiany, 
  • przyrost liczby przedsiębiorstw, 
  • dostęp do usług medycznych, 
  • inne dane, w tym te brane pod uwagę przez Komisję Europejską przy sporządzaniu Raportów Kohezyjnych (pod warunkiem dostępności danych w GUS). 

Dane będą publikowane w formie raportów/podsumowań z komentarzami ekspertów i redakcji. 

Ranking będzie doskonałym narzędziem do pokazania obszarów postrzeganych jako mniej rozwinięte w ich innym świetle, pokazania dynamiki i potencjału do rozwoju. Może stanowić impuls dla niektórych do zwrócenia uwagi na wybrane tereny postrzegane jako mniej rozwinięte pod kątem lokowania tam swoich przedsięwzięć i inwestycji. Będzie to również doskonała okazja do podjęcia debaty na temat efektów Polityki Spójności, jej realnego oddziaływania na życie mieszkańców. 

fot. UE / 

Część IV – małopolskie i podkarpackie

Celem rankingu jest wskazanie powiatów, które dokonały największego skoku gospodarczego w ostatnich latach. Przy tworzeniu rankingu zostało wziętych pod uwagę szereg obszarów, które Unia Europejska określa jako istotne dla polityki spójności. Za najważniejszy wskaźnik przyjęta została zmiana średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto wyrażonego stosunkiem do średniego krajowego wynagrodzenia brutto. Waga tego wskaźnika w zagregowanym wyniku rankingu jest najwyższa.

Pod uwagę wzięte zostały również takie wskaźniki jak liczba ludności, przyrost naturalny, stopa bezrobocia, liczba lekarzy przypadających na 10 tys. mieszkańców, miejsca w żłobkach na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, liczba spółek handlowych, liczba organizacji i stowarzyszeń, udział kobiet w organach prawodawczych.

W większości przypadków pod uwagę brana była procentowa zmiana wskaźników na przestrzeni ostatnich lat.  W przypadku przyrostu naturalnego oraz udziału kobiet w organach prawodawczych wzięto pod uwagę wskaźniki odpowiednio za 2019 i 2020 (a nie zmianę na przestrzeni lat).

Łączny wynik rankingu jest zatem wypadkową szeregu czynników.

Liderzy

- W województwie małopolskim liderem spójności jest powiat miasto Kraków, który pod względem wzrostu wynagrodzeń należy do krajowej czołówki wśród powiatów. Kraków zanotował również bardzo znaczny wzrost liczby miejsc w żłobkach na 1000 dzieci w wieku do 3 lat, a także rozwój sektora pozarządowego (liczba organizacji pozarządowych) i prywatnego (liczba spółek handlowych). Stolica małopolski zanotowała także wysoki przyrost naturalny w 2019 r. – wyjaśnia Ignacy Morawski, szef zespołu SpotData.

Na kolejnych miejscach w województwie małopolskim znalazły się powiaty krakowski oraz miasto Tarnów. - Podobnie jak Kraków, oba te powiaty znajdują się w ścisłej krajowej czołówce pod względem wzrostu wynagrodzeń. Mocną stroną powiatu krakowskiego jest także sektor prywatny (duży wzrost liczby spółek handlowych) oraz demografia (wzrost liczby ludności oraz wysoki przyrost naturalny w 2019 r.). Z kolei mocną stroną Tarnowa jest sektor pozarządowy (znaczny wzrost liczby organizacji pozarządowych) – mówi Ignacy Porawski.

Liderem spójności w województwie podkarpackim jest powiat rzeszowski. - Oprócz wysokiego wzrostu wynagrodzeń, powiat ten zanotował także duży wzrost liczby lekarzy (należy pod tym względem do krajowej czołówki), a także wzrost liczby spółek handlowych, wzrost liczby miejsc w żłobkach oraz wysoki przyrost naturalny – tłumaczy szef SpotData.

Na kolejnych miejscach w województwie znalazły się powiaty miasto Rzeszów i bieszczadzki. Rzeszów zanotował bardzo dobry wynik w szeregu obszarów: w służbie zdrowia (wzrost liczby lekarzy ogółem i wzrost liczby lekarzy na 10 tys. ludności), w dostępie do przedszkoli (wzrost liczby miejsc na 1000 dzieci w wieku do lat trzech), w demografii (wzrost liczby ludności i wysoki przyrost naturalny w 2019), rozwój sektora prywatnego i pozarządowego (duży wzrost liczby organizacji pozarządowych oraz spółek handlowych). Z kolei powiat bieszczadzki pozytywnie wyróżnia się na tle województwa pod względem rozwoju sektora pozarządowego (powiat jest w ścisłej krajowej czołówce pod względem wzrostu liczby organizacji pozarządowych), a także pod względem udziału kobiet w organach prawodawczych powiatu i gmin na terenie powiatu (najwyższy udział w województwie).

Metodologia

Dla każdego wybranego wskaźnika uszeregowaliśmy wszystkie powiaty w Polsce od najlepszego wyniku do najsłabszego i każdemu nadaliśmy rangę (najlepszy powiat może otrzymać maksymalnie 380 pkt, najsłabszy 1). W ten sposób każdy powiat otrzymał łącznie 10 rang (ocen) – osobną dla każdego wskaźnika (kategorii). Aby policzyć łączny wynik rankingu dla każdego powiatu, zsumowaliśmy wszystkie jego rangi, mnożąc je przy okazji przez wagi poszczególnych wskaźników.

Po co wskaźnikom nadaliśmy wagi? Poszczególne wskaźniki różnią się przydatnością dla oceny rozwoju gospodarczego powiatu. Na przykład duży spadek stopy bezrobocia może wynikać z wysokiej emigracji, a nie z rozwoju gospodarczego (dlatego ten wskaźnik ma wagę 0,05). Uznaliśmy, że najważniejszy, najbardziej obiektywny wskaźnik to średnie wynagrodzenie brutto w powiecie (dlatego wskaźnik ma wagę 0,55).

W związku z tym łączna liczba punktów powiatu nie jest zwykłą sumą jego wyników w poszczególnych kategoriach. Przed zsumowaniem wynik każdego powiatu w każdej kategorii został pomnożony przez wagę wskaźnika, a dopiero później dodany do łącznego wyniku. Dzięki temu dla łącznej oceny powiatu zmiana średniego wynagrodzenia znaczy więcej niż np. zmiana liczby ludności lub zmiana stopy bezrobocia.

W przypadku większości wskaźników powiaty zostały uszeregowane i ocenione według wzrostu danego wskaźnika (w przypadku stopy bezrobocia – spadku) na przestrzeni lat. W dwóch przypadkach (przyrost naturalny, udział kobiet w organach uchwałodawczych) został wzięty pod uwagę wyłącznie rezultat dla jednego roku (odpowiednio – 2019 i 2020).

fot. Materiał Partnera / 

Źródło:Materiał partnera
Do zdobycia aż 360 zł z Kontem 360° Banku Millennium!

Do zdobycia aż 360 zł z Kontem 360° Banku Millennium!

Powiązane

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki