NBP: system finansowy Polski stabilny

System finansowy Polski funkcjonuje stabilnie, a natężenie zagrożeń dla stabilności nie zmieniło się istotnie od poprzedniego raportu z czerwca, czyli znajduje się na podwyższonym poziomie - napisano w raporcie NBP. Raport wskazuje, że słabym punktem części banków jest portfel walutowych kredytów hipotecznych.

NBP wskazuje w grudniowym "Raporcie o stabilności systemu finansowego", że jakość portfela kredytowego banków była stabilna.

"Słabym punktem części sektora bankowego jest portfel walutowych kredytów hipotecznych. Z uwagi na istniejące u kredytobiorców bufory dochodowe, jakość tego portfela - pomimo dużych szoków kursowych - jest bardzo dobra. W połączeniu z istotnymi buforami kapitałowymi banków, wskazuje to, że ryzyko o charakterze ekonomicznym związane z tym portfelem nie ma charakteru systemowego. Portfel ten może stać się źródłem ryzyka systemowego w przypadku wprowadzenia w życie rozwiązań ustawowych przewidujących przymusowe przewalutowanie tych kredytów po kursie istotnie różnym od bieżącego kursu rynkowego. Realizacja Rekomendacji KSF-M w tym zakresie pozwoliła na ograniczenie tego ryzyka" - napisano w raporcie.

W ocenie NBP krajowe otoczenie gospodarcze sprzyjało stabilnemu funkcjonowaniu instytucji finansowych. Gospodarka polska nie wykazuje istotnych nierównowag makroekonomicznych. Poziom zadłużenia przedsiębiorstw niefinansowych i gospodarstw domowych pozostaje umiarkowany. Rosnąca konsumpcja gospodarstw domowych, wraz ze wzrostem aktywności inwestycyjnej sektora publicznego, przyczyniły się do poprawy tempa wzrostu gospodarczego w pierwszej połowie 2017 r.

"Na podwyższonym poziomie pozostaje jednak ryzyko płynące z otoczenia zewnętrznego gospodarki. Optymizm na rynkach globalnych, przejawiający się we wzroście cen akcji oraz obligacji korporacyjnych może budzić obawy o nadmierne odchylenie się wyceny instrumentów finansowych od ich wartości fundamentalnych i wzrost ryzyka znacznej korekty cen" - napisano.

W raporcie dodano, że indeksy giełdowe w Stanach Zjednoczonych po raz kolejny osiągnęły rekordowe wartości, a w kontekście niskiej historycznej oraz oczekiwanej zmienności cen instrumentów finansowych, zjawiska te sugerują zwiększoną wrażliwość globalnego systemu finansowego na zmiany skłonności do podejmowania ryzyka inwestycyjnego.

NBP wskazuje, że w warunkach niskich stóp procentowych, zainicjowany wzrost cen nieruchomości mógłby stać się katalizatorem inwestycji o charakterze spekulacyjnym. W tym kontekście rośnie prawdopodobieństwo pojawienia się nierównowagi wskutek szoków podażowych lub popytowych. NBP dodaje, że utrzymuje się nierównowaga na rynku nieruchomości komercyjnych (głównie biurowych), co jednak nie stanowi zagrożenia systemowego z uwagi na niski zakres finansowania tego segmentu rynku przez banki krajowe.

"Cykl kredytowy w Polsce pozostaje na przełomie fazy ożywienia i ekspansji. Dynamika kredytu w analizowanym okresie była jedynie nieznacznie wyższa od dynamiki wzrostu nominalnego PKB. Tempo wzrostu kredytów nie kreowało nierównowag w gospodarce i systemie finansowym, jak również nie stanowiło bariery wzrostu gospodarczego. Bufor antycykliczny pozostaje na poziomie 0 proc. Brak jest oznak nadmiernego łagodzenia polityki kredytowej banków" - napisano w raporcie.

W kolejnych kwartałach prawdopodobny dalszy spadek zyskowności banków

W nadchodzących kwartałach zyskowność sektora bankowego mierzona wskaźnikami ROA i RORC będzie prawdopodobnie nadal malała - podano w grudniowym raporcie NBP o stabilności systemu finansowego.

"W nadchodzących kwartałach zyskowność sektora bankowego mierzona wskaźnikami ROA i RORC będzie prawdopodobnie nadal malała. Przede wszystkim będzie to wynikiem zmian o charakterze regulacyjnym" - napisano w raporcie.

W ocenie NBP, ze względu na wpływ sytuacji ekonomicznej oraz wydane akty prawne, które wejdą w życie z początkiem 2018 roku, można oczekiwać:

  • Stabilizacji marży odsetkowej netto. Dalsze zwiększanie przez banki marży na kredytach lub dalsze obniżanie oprocentowania depozytów w celu zniwelowania wpływu podatku od niektórych instytucji finansowych na zyskowność może być utrudnione przez presję konkurencyjną, a po stronie depozytów również przez utrzymujący się ujemny poziom realnych stóp procentowych. Do wzrostu wyniku odsetkowego może natomiast prowadzić dalsze zwiększanie udziału bardziej zyskownych produktów w portfelu kredytowym.
  • Niewielkiego wzrostu stóp procentowych w 2018 r., który – na skutek występowania dodatniej luki stopy procentowej oraz przez przełożenie na wzrost limitu oprocentowania kredytów – również korzystnie wpłynąłby na wskaźnik NIM banków.
  • Stabilizacji lub niewielkiego spadku obciążeń wyników odpisami z tytułu utraty wartości kredytów, czemu powinny sprzyjać korzystna sytuacja ekonomiczna podmiotów sektora realnego.
  • Wprowadzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Wejście w życie od 2018 r. standardu sprawozdawczości MSSF 9 spowoduje konieczność utworzenia dodatkowych odpisów na oczekiwane straty dla kredytów bez stwierdzonej utraty wartości (tzw. faza 1 i faza 2). Wpływ odpisów z tego tytułu utworzonych na moment wejścia w życie nowych zasad rachunkowości zostanie ujęty bezpośrednio w kapitale. Natomiast w okresie obowiązywania nowego standardu koszty banków będą na bieżąco obciążane odpisami na oczekiwane straty na nowo udzielonych kredytach i na kredytach, dla których nastąpił istotny wzrost ryzyka kredytowego. Można się spodziewać, że skala tych kosztów będzie większa niż obecne odpisy IBNR.
  • Zwiększenia efektywnego opodatkowania banków, jeżeli koszty wynikające z planowanych regulacji nie zostaną uznane za koszty uzyskania przychodów.
  • Spośród zmian regulacyjnych, których wejście w życie jest zapowiadane, szczególnie dużym wyzwaniem finansowym dla banków mogą być skutki uchwalenia ustawy modyfikującej zasady działania Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Wpłaty na Fundusz wspierający kredytobiorców w trudnej sytuacji finansowej początkowo nie będą prawdopodobnie duże ze względu na zgromadzone i niewykorzystane dotąd zasoby w wysokości prawie 600 mln zł. Nie można wykluczyć, że w kolejnych latach wpłaty wzrosną na skutek projektowanych ułatwień w ubieganiu się o wsparcie.
  • Może wystąpić konieczność zawiązania dodatkowych rezerw na sprawy sporne w związku z przebiegiem postępowań sądowych w sprawie walutowych kredytów mieszkaniowych oraz na skutek znacznego wzrostu liczby takich postępowań.
  • Procedowane przez parlament projekty ustaw dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych, w tym projekt ustawy o zasadach zwrotu niektórych należności wynikających z umów kredytu i pożyczki, w przypadku ich wejścia w życie spowodowałyby konieczność pomniejszenia wartości kredytów o tzw. zwrot spreadów walutowych lub o umorzenia z innego tytułu i w konsekwencji obniżenia wyników.
  • W horyzoncie około 5 lat koszty finansowania banków mogą się zwiększyć na skutek konieczności emisji instrumentów finansowych w celu spełnienia wymogów MREL.

Czynniki makro dają podstawy do dalszego wzrostu akcji kredytowej

"Czynniki makroekonomiczne dają podstawy do oczekiwania dalszego zrównoważonego wzrostu akcji kredytowej, jednak formułowanie przewidywań pozostaje w znacznym stopniu obciążone niepewnością co do skali reakcji dostosowawczych banków w odpowiedzi na zmiany w otoczeniu prawnym i regulacyjnym (zarówno wprowadzane, jak i planowane)" - napisano w raporcie NBP.

Projekcja PKB zapowiada zbliżenie się tempa wzrostu gospodarczego do poziomu potencjalnego w perspektywie do 2019 r. (3,3 proc.), dalszą poprawę sytuacji na rynku pracy, a także powrót dynamiki spożycia indywidualnego do poziomu bliskiego średniej z lat 2015–16.

Analizy NBP wskazują ponadto, że cykl kredytowy znajduje się na przełomie fazy ożywienia i ekspansji.

"Wydaje się, że pozytywne czynniki popytowe powinny nadal być kluczowymi determinantami dynamiki akcji kredytowej w segmencie kredytów mieszkaniowych. Stabilny popyt, warunkowany rosnącymi dochodami gospodarstw domowych wpływającymi korzystnie na zdolność kredytową jest dodatkowo wzmacniany przez popyt inwestycyjny – szczególnie w kontekście obecnie ujemnych realnych stóp procentowych" - napisano.

NBP dodaje, że popyt na kredyt od kilku kwartałów wykazuje się odpornością na oddziaływanie potencjalnie ograniczających czynników, wśród których wymienia m.in. zaostrzanie polityki kredytowej przez banki, wyższe wymagania dotyczące wkładu własnego, wzrost wykorzystania oszczędności w finansowaniu zakupu nieruchomości oraz nowe, bardziej restrykcyjne zasady obrotu nieruchomościami rolnymi.

W ocenie autorów raportu w segmencie kredytów konsumpcyjnych w średnim okresie powinny nadal przeważać czynniki sprzyjające wzrostowi akcji kredytowej.

"Można oczekiwać kontynuacji wzrostowej tendencji w segmencie kredytów wysokokwotowych oraz spadkowej w segmencie kredytów niskokwotowych. Dobra sytuacja gospodarcza, niskie stopy procentowe oraz wzrost dochodów stanowią przesłanki dla utrzymywania się popytu na kredyty konsumpcyjne zaciągane na wyższe kwoty i dłuższe okresy w celu finansowania zakupu dóbr trwałego użytku. Do obniżenia dynamiki wzrostu w segmencie kredytów niskokwotowych przyczyniać może się ograniczenie skłonności do finansowania konsumpcji kredytem, spowodowane wykorzystywaniem świadczeń uzyskiwanych w ramach programu Rodzina 500+ w miejsce zaciągania nowych zobowiązań oraz konkurencja ze strony firm pożyczkowych" - napisano.

"W obliczu spadku zyskowności banków oraz obowiązywania podatku od niektórych instytucji finansowych można oczekiwać, że banki będą dążyły do zwiększania udziału kredytów charakteryzujących się wyższą zyskownością w strukturze portfeli kredytowych, co sygnalizowały m.in. w swoich planach finansowych" - dodano.

NBP ocenia, że prognozowany wzrost gospodarczy, wysoki stopień wykorzystania zdolności wytwórczych oraz perspektywa intensyfikacji wydatkowania funduszy unijnych powinny sprzyjać wzrostowi dynamiki akcji kredytowej dla przedsiębiorstw.

Głównym czynnikiem wzrostu zadłużenia w średnim okresie powinien być popyt na kredyty inwestycyjne, szczególnie w przypadku dużych przedsiębiorstw. Będzie to uwarunkowane dążeniem do wykorzystania w możliwie wysokim stopniu mechanizmu współfinansowania inwestycji w ramach unijnej perspektywy finansowej 2014-20, która zakłada istotnie większe wykorzystanie instrumentów zwrotnych. Wdrażane i zapowiadane zmiany legislacyjne, w szczególności dotyczące zmniejszania obciążeń podatkowych związanych z procesami inwestycyjnymi, mogą zwiększać skłonność do podejmowania inwestycji i ewentualnego finansowania ich kredytem.

"Na dynamikę akcji kredytowej wpłynie wdrażanie rekomendacji Komitetu Stabilności Finansowej (KSF) dotyczących portfela walutowych kredytów mieszkaniowych. Działaniami, które mogą najsilniej wpłynąć na dynamikę akcji kredytowej będą podwyższenie wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkaniowych oraz utworzenie Funduszu Restrukturyzacyjnego w ramach Funduszu Wsparcia Kredytobiorców" - napisano w raporcie.

Większość banków jest w stanie zaabsorbować skutki potencjalnych szoków dla systemu finansowego

Wyniki testów warunków skrajnych wskazują, że większość banków jest w stanie zaabsorbować skutki potencjalnych szoków dla systemu finansowego - ocenili analitycy NBP w raporcie o stabilności systemu finansowego. Niedobór kapitału banków w scenariuszu referencyjnym wyniósłby 7,1 mld zł, a w scenariuszu szokowym sięgnąłby 24,9 mld zł w okresie III kwartał 2017 - IV kwartał 2019.

"Wyniki testów warunków skrajnych i symulacji zdolności absorbowania strat wskazują, że większość banków jest w stanie zaabsorbować skutki szoków związanych ze zidentyfikowanymi przyszłymi zagrożeniami w systemie finansowym i jego otoczeniu gospodarczym. Jednakże realizacja restrykcyjnego scenariusza istotnego spowolnienia wzrostu gospodarczego doprowadziłaby do znacznego spadku współczynników kapitałowych. Ryzyko systemowe, rozumiane jako ryzyko zakłócenia świadczenia usług pośrednictwa finansowego przez banki nie zmaterializowałoby się ze względu na relatywnie wysokie poziomy wyjściowe współczynników kapitałowych w bankach" - napisano w raporcie.

"Spadek zyskowności banków powoduje, że koszt pozyskania kapitału na rynku przewyższa rentowność aktywów, co może ograniczać możliwość uzupełnienia kapitału w drodze emisji akcji lub obligacji podporządkowanych. Utrzymywanie się istotnej niepewności w otoczeniu zewnętrznym Polski wskazuje na konieczność zachowania dobrej odporności sektora bankowego i unikania działań ze strony polityki publicznej, które mogłyby ją osłabić" - dodano.

NBP ocenia jednak, że ryzyko systemowe, rozumiane jako ryzyko zakłócenia świadczenia usług pośrednictwa finansowego przez banki, jest ograniczone.

"Relatywnie wysokie poziomy wyjściowe współczynników kapitałowych pozwoliłyby większości banków zabsorbować straty powstałe w wyniku materializacji zewnętrznych czynników ryzyka i tylko nieliczna grupa banków nie spełniłaby wymogów kapitałowych na poziomie I i II filara. Pozostała część banków byłaby wciąż wypłacalna i mogłaby kontynuować akcję kredytową nawet w przypadku naruszenia wymogu połączonego bufora" - napisano.

"Ponadto, niski poziom ekspozycji na rynku międzybankowym powoduje, że ryzyko zarażania kanałem bezpośrednim jest również niewielkie. Wyjątkiem w tym przypadku są banki zrzeszające, których model biznesowy polega m.in. na przyjmowaniu depozytów od banków zrzeszonych. W ich przypadku istnieje konieczność osiągnięcia trwałej rentowności pozwalającej na akumulacje kapitałów i zwiększenie buforów kapitałowych z racji ich systemowej funkcji, jaką pełnią względem banków spółdzielczych" - dodano.

Wyniki symulacji szoku płynności wykazały, że odporność sektora bankowego jest dobra, chociaż nieznacznie się pogorszyła w stosunku do oceny przedstawionej w poprzedniej edycji raportu.

"Istnieje jednak grupa banków o podwyższonym profilu ryzyka płynności" - napisano.

Wyniki testów warunków skrajnych NBP


Dane historyczne
Wyniki symulacji za okres


III kw. 2016 – II kw. 2017
III kw. 2017 – IV kw. 2019




scenariusz scenariusz




referencyjny szokowy
Wartości średnioroczne (jako % aktywów)




Odpisy z tytułu utraty wartości kredytów
0,49
0,57 1,22
Wynik odsetkowy
2,31
2,27 2,19
Wynik finansowy netto
0,81
0,71 -0,03






Potrzeby kapitałowe




Niedobór kapitału względem wymogów filara I i II (w mld zł)
0
0 3,3
Niedobór kapitału względem wymogów filara I i II




powiększonych o wymóg połączonego bufora (w mld zł)
0
7,1 24,9






Banki nie spełniające wymogów filara I i II




liczba banków
0
13 5
udział w aktywach sektora bankowego (w %)
0
22,6 9,3

Poniżej podstawowe wskaźniki gospodarcze w rozważanych scenariuszach makroekonomicznych NBP:

Podstawowe wskaźniki gospodarcze w rozważanych scenariuszach makroekonomicznych NBP

2017 2018 2019
Tempo wzrostu PKB rdr


scenariusz referencyjny 4,2 3,6 3,3
scenariusz szokowy 3,6 0,5 0,4
Średnioroczna stopa bezrobocia według BAEL


scenariusz referencyjny 4,7 4,1 3,9
scenariusz szokowy 5 5,6 7,5
Inflacja CPI rdr


scenariusz referencyjny 1,9 2,3 2,7
scenariusz szokowy 2,7 5,8 3,6
WIBOR3M


scenariusz referencyjny 1,7 1,7 1,7
scenariusz szokowy 1,9 2,8 2,5

pr/ osz/ pel/

Źródło: PAP Biznes
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Porównaj oferty

Sprawdź, które banki pożyczą pieniądze na najlepszych warunkach, i ile wyniesie miesięczna rata kredytu.

Znajdź najbardziej zyskowną lokatę bankową. Określ najważniejsze cechy, a wyszukiwarka wybierze najlepsze oferty.

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl