Ile zarabiają nauczyciele?

redaktor Bankier.pl

Przez ostatnie dni z informacji Ministerstwa Edukacji Narodowej możemy dowiedzieć się o wysokich zarobkach nauczycieli, które nie dość, że same w sobie wynoszą niemal tyle, co diety poselskie, to dodatkowo są nieustannie podnoszone. Jak wygląda rzeczywistość? Wynagrodzenie nauczyciela stażysty od tego roku zaczyna się od 2538 zł brutto, czyli około 1834 zł netto.

25 marca w szkołach zakończyło się referendum dotyczące strajku, jaki Związek Nauczycielstwa Polskiego zaplanował na 8 kwietnia 2019 roku. Większość pracowników oświaty opowiedziała się za protestem, przeprowadzenie egzaminów w tym roku było utrudnione. ZNP jasno stawia warunki – 1000 zł brutto podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2019 roku. Czy rząd się ugnie?

(fot. Daniel Dmitriew / FORUM)

Ile pracują nauczyciele

Część społeczeństwa jest zdania, że nauczyciele pracują mniej niż pracownicy innych zawodów. Taką opinię wygłosił nawet premier Mateusz Morawiecki. Pod koniec stycznia 2019 roku na antenie TVP 1 powiedział: „Nauczyciel ma troszeczkę więcej czasu wolnego w porównaniu do innych osób pracujących, ale nauczyciel chce więcej zarabiać”. Zdanie to wywołało oburzenie pracowników oświaty. Jak jest w rzeczywistości?

Tygodniowy wymiar zajęć, czyli nauczycielskie pensum, określa Karta nauczyciela. Według artykułu 42 tego aktu czas pracy zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć nie może przekraczać 40 godzin na tydzień – czyli podobnie jak pracowników innych zawodów. Jednak to, co można „policzyć” w czasie pracy nauczycieli, to tygodniowa liczna godzin obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, która określa jedynie tzw. godziny "spędzone przy tablicy", czyli po prostu godziny lekcyjne. Ich liczba jest różna i wynosi od 18 godzin w przypadku nauczycieli przedszkoli specjalnych, szkół podstawowych, specjalnych, liceów, przedmiotów teoretycznych w szkołach zawodowych itd. do 30 godzin tygodniowo dla wychowawców internatów, burs, świetlic czy schronisk młodzieżowych i bibliotekarzy.

Te godziny nie obejmują czasu na przygotowanie lekcji, ocenianie sprawdzianów czy przeprowadzania rozmów z rodzicami. Według badania Instytutu Badań Ekonomicznych z 2013 roku stałe obowiązki nauczycieli zajmują niecałe 35 godzin tygodniowo, a licząc wraz z pozostałymi obowiązkami wynik ten dochodzi do 47 godzin na tydzień. „Wszystkie czynności zsumowane w technice DAR dają łącznie wynik 46 godz. 40 minut. tygodniowo – dotyczy to nauczycieli, którzy prowadzą od 18 do 27 lekcji tygodniowo, nie zajmują stanowisk, które by wpływały na pensum i pracują w jednej szkole lub zespole szkół, czyli około 60% nauczycieli przedmiotów ogólnokształcących” - czytamy w opracowaniu badania.

Tygodniowy czas pracy nauczycieli

Lp.

Nazwa czynności

Średni czas wykonywania w tygodniu (godz.)

Udział procentowy w czasie pracy

1.

Prowadzenie lekcji

15 godz. 30 min. (20,5 lekcji)

32,9 proc.

2.

Prowadzenie innych zajęć z uczniami

2 godz. 10 min.

4,7 proc.

3.

Przygotowywanie lekcji

7 godz. 05 min.

15,3 proc.

4.

Przygotowywanie innych zajęć

3 godz. 

6,4 proc.

5,

Przygotowywanie i sprawdzanie prac sprawdzających

7 godz. 20 min.

15,6 proc.

6.

Tworzenie dokumentacji przebiegu nauczania i pracy szkoły

2 godz. 55 min.

6,1 proc.

7.

Samokształcenie i doskonalenie zawodowe

1 godz. 50 min.

3,9 proc.

8.

Kontakty z innymi nauczycielami

45 min.

1,5 proc.

9.

Kontakty z rodzicami

35 min.

1,3 proc.

10.

Wycieczki i wyjścia dydaktyczne

20 min.

0,5 proc.

11.

Czynności związane z egzaminami zewnętrznymi (niewynikające z odrębnych umów)

30 min.

1,1 proc.

12.

Czynności wynikające z odrębnych umów

10 min.

0,4 proc.

13.

Przygotowywanie dokumentacji związanej z awansem zawodowym

10 min.

0,3 proc.

14.

Inne

4 godz. 40 min.

10,0 proc.

Razem

46 godz. 40 min.

Źródło: opracowanie własne na postawie Instytutu Badań Ekonomicznych, Czas i warunki pracy nauczycieli, 2013.


Ile zarabiają nauczyciele

Wynagrodzenie zasadnicze nauczycieli jest rokrocznie określane przez resort edukacji. Od września 2019 roku w związku z nowelizacją Karty Nauczyciela, płace w oświacie będą przedstawiać się następująco:

  • stażysty – 2782 zł brutto,
  • kontraktowego – 2862 zł brutto,
  • mianowanego – 3250 zł brutto,
  • dyplomowanego – 3817 zł brutto.

Wdług Ministerstwa Edukacji Narodowej nowe, średnie wynagrodzenie będzie wynosiło odpowiednio dla naczuczyciela:

  • stażysty – 3338 zł brutto,
  • kontraktowego – 3705 zł brutto,
  • mianowanego – 4806 zł brutto,
  • dyplomowanego – 6141zł brutto.

Zmiany w wynagrodzeniach zaproponowane przez MEN nie uciszyły związkowców. Co prawda oświatowa Solidarność oczekiwała podwyżek na poziomie 650 zł brutto, czyli blisko najwyższej kwoty wprowadzonej przez MEN, ale ZNP żąda wzrostu na poziomie 1000 zł brutto.

Ministerstwo Edukacji Narodowej w swoich informacjach posługuje się jednak średnim wynagrodzeniem, uwzględniającym dodatki nauczycieli. Według tabeli, jaką przygotował resort, nauczyciele dyplomowani zarabiają średnio 5 603 zł brutto, a od września 2019 średnia płaca wzrośnie do 5883 zł brutto.

(MEN)

Związek Nauczycielstwa Polskiego podaje jednak, że średnie publikowane przez MEN mają się nijak do rzeczywistości i przedstawia strukturę średniego wynagrodzenia nauczyciela kontraktowego. W jego skład wchodzą:  

– wynagrodzenie zasadnicze: 76,69 proc.

– dodatek za wysługę lat: 4,98 proc. (152 zł)

– dodatek wynikający z pełnienia funkcji kierowniczej: 0,08 proc. (2,31 zł)

– dodatek dla opiekuna stażu: 0,01 proc. (0,22 zł)

– dodatek dla wychowawcy klasy: 1,90 proc. (58,16 zł)

– dodatek dla nauczyciela doradcy: 0 proc. (0 zł)

– dodatek dla nauczyciela konsultanta: 0 proc. (0 zł)

– dodatek za warunki pracy: 1,30 proc. (39,72 zł)

– dodatek za uciążliwość pracy: 0,14 proc. (4,38 zł)

– nagroda jubileuszowa: 0,10 proc. (2,92 zł),

– zasiłek na zagospodarowanie: 0,06 proc. (1,75 zł),

– nagroda ze specjalnego funduszu nagród: 0,99 proc. (30,32 zł),

– dodatkowe wynagrodzenie za pracę w porze nocnej: 0,05 proc. (1,43 zł),

– dodatek motywacyjny: 4,41 proc. (134,78 zł),

– dodatkowe wynagrodzenie roczne: 6,27 proc. (191,66 zł),

– odprawa emerytalno-rentowa oraz odprawy z tytułu rozwiązywania stosunku pracy: 0 proc. (0 zł),

– godziny ponadwymiarowe (czyli praca ponad jeden etat): 10,39 proc. (317 zł).

ZNP wylicza, że wiele z tych składowych nie powinno znaleźć się w strukturze określającej średnią pensję. Jest to na przykład odprawa emerytalna, która nijak się ma do miesięcznej płacy, podobnie dodatki funkcyjne i motywacyjne, które nie są należne nauczycielom, a kadrze kierowniczej – dyrektorom i wicedyrektorom szkół za pracę nienauczycielską. Następnie wymieniają nagrodę jubileuszową, jaką otrzymują pracownicy raz na 5 lat czy świadczenia wypłacane incydentalne. Dodatkowo średnie wynagrodzenie jest obliczane dla nauczyciela zatrudnionego w średnim wymiarze ok. 1,15-1,2 etatu i wlicza do niego wynagrodzenie za pracę ponad ustawowe normy dla nauczyciela zatrudnionego na „gołym” etacie – czytamy w informacji ZNP.

Jednak przyjmując stawki, jakimi posługuje się resort edukacji, nie dziwią wypowiedzi polityków, które porównują ich płace do zarobków posłów.

– Posłowie mają 8 tys. zł brutto pensji podstawowej, więc jeśli nauczyciel dyplomowany ma z kawałkiem 5 tys zł brutto to jest to nieduża różnica między posłem a nauczycielem – stwierdził w rozmowie z „Super Expressem” Marek Suski, poseł Prawa i Sprawiedliwości oraz szef gabinetu politycznego premiera.

Nauczyciele w Polsce a za granicą

Wynagrodzenia nauczycieli w Polsce są jednymi z najniższych - wynika z opracowania „Zarobki polskich nauczycieli w świetle raportu Education at a glance 2017”, który bazuje na wskaźnikach opracowywanych przez OECD we współpracy z ministerstwami edukacji i służbami statystycznymi państw członkowskich.

(Zarobki polskich nauczycieli w świetle raportu Education at a glance 2017)

Zarobki polskich nauczycieli są mniej zróżnicowane niż w innych krajach, w Polsce mimo 15 lat pracy wynagrodzenie nie różni się znacząco od tego, jakie otrzymuje się na start.

Roczne rzeczywiste zarobki nauczycieli w instytucjach w dol.

Przedszkole

Szkoła podstawowa

Średnia I stopnia (gimnazjum)

Średnia II stopnia (liceum)

Polska

26 552

30 750

31 373

30 803

OECD

37 093

41 827

44 070

46 928

EU22

36 516

41 308

43 893

47 153

Źródło: Zarobki polskich nauczycieli, dane za 2015 (USD PPP).

– Różnice w zarobkach w różnych typach szkół są w Polsce także mniejsze niż przeciętnie w OECD lub Unii Europejskiej. Nieco wyższe przeciętne roczne zarobki (z uwzględnieniem dodatków) mają nauczyciele w gimnazjach, ale różnice są niewielkie. W zdecydowanej większości krajów OECD panuje zasada, że im wyższy szczebel szkolnictwa, tym większe pensje. W naszym kraju takiej zależności nie ma – podają autorzy opracowania. 

Jesteś nauczycielem, uczniem, rodzicem? Masz coś do powiedzenia w temacie strajku nauczycieli? Prześlij swój komentarz do Redakcji Bankier.pl.

Weronika Szkwarek

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
12 28 search

Niech pracuja 40h tyg i dac im podwyzki 100%, w czym problem. NIech maja 18h dydaktycznych a reszta to praca w szkole na dyzurach, przygotowaniach do lekcji, sprawdzanie kartkowek itp. Argumenty ze oni sie musza przygotowac nie docieraja w 100 % do mnie. NIe rozumie czy matematyka sie zmienila, fizyka chemia, biologi a moze reguly gry w pilke albo techniki spiewania czy malowania. Jesli nauczyciel z matematyki musi sie uczyc do lekcji to nie dziwi mnie fakt ze glaby wychodza ze szkol

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
4 9 tantael

Wszyscy nauczyciele poszli by na taki układ.

! Odpowiedz
9 21 skasowane_konto

nauczycieli i tak jest za dużo, więc dobrze by było żeby część z nich wyjechała z kraju.

! Odpowiedz
4 19 jes

Problem w tym, że akurat nikt ich nie chce a tu w kraju tacy niezastąpieni i przepracowani.
Dziwny jest ten świat ...

! Odpowiedz
27 26 logistyk1

Jeśli nauczyciele dostaną podwyżki jakie chce ZNP to pod każdą szkołą za rok lub dwa nie znajdziemy żadnego auta sprzed 8 lat tylko nówki z salonu nie wspominając że niektórzy nauczyciele pracujący max 15 h tygodniowo jeżdżą już teraz autami za ponad 100 tysięcy złotych tj.ford mustang z 2015.

! Odpowiedz
17 41 inwestujacy01

Powiem tak - niech strajkują, może coś sobie wywalczą. Co do treści artykułu to etat nauczyciela to 18h lekcyjnych. Na pewno nauczyciel pracuje też w domu sprawdzając sprawdziany czy przygotowując się do zajęć. Jednak myślę, że jest to tylko na początku kariery zawodowej. Doświadczony belfer zna już wszystko na pamięć i wali już jak z automatu. Nie bardzo chce mi się wierzyć, że nauczyciel po kilku latach pracy w zawodzie pracuje w domu w tyg. drugie 20h. Ok, są spotkania z rodzicami, jakieś rady pedagogiczne itp. Jednak nie sądzę, aby pracowali oni 40h tygodniowo. Fakt, zarabiają za mało ale kto z was nie zarabia za mało niech pierwszy rzuci kamień... Spora grupa nauczycieli dorabia też w trakcie płatnego urlopu (2 miesiące wakacji) np. jako wychowawcy na koloniach. Poza tym zastanawia mnie jedna rzecz. Co znaczy nauczyciel stażysta? Czy to jest świeżo upieczony magister po studiach co przychodzi do szkoły? Bo jeśli tak, to zauważcie proszę że dostaje on normalną pensję w tym okresie. Pod czas gdy ludzie na stażach w firmach też po studiach dostają ok. 800 zł netto/msc, a po stażu pracodawca im powie że jednak "dziękujemy" i nie zatrudni ich, biorąc kolejnego stażystę za 800zł ;) Chyba, że jestem w błędzie i nauczyciel stażysta już musi mieć doświadczenie?

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
15 52 hfjdj

Nie każdy nauczyciel pracuje w domu. Są tacy co sprawdziany sprawdzają na sprawdzianie albo w czasie przerwy. A te całe "zajęcia" do których muszą się przygotować to dyktowanie treści książki i to nie jest dyktando tylko normalna lekcja.

! Odpowiedz
33 86 pracownikkorpo

2 tygodnie ferii zimowych, 2 tygodnie wolnego na Boze Narodzenie, 1 tydzien na Wielkanoc, wolna majowka, 2 miesiace wakacji...etat 18 h a nie 40....i zarobki jak za taka labe calkiem przyzwoite!!!! W Niemczech etat nauczyciela to 40 h a nie 18 godzinek...smiech na sali....W USA nauczyciele w wakacje normalnie pracują !!!Wiec ja sie pytam czego oni jeszcze zadaja??? Zapraszam do korporacji jak im zle - harowka po 8-12 h dziennie, tylko 26 dni urlopu i czesto zapier..w swieta!!! Ludzie w innych zawodach nie mają wogole czasu dla swoich rodzin bo musza ciezko harowac, nawet w swieta i musza sie glowic co zrobic z dzieckiem, kiedy szkola ma labe...nie mowiac o tym jakie to przykre nie moc spedzic czasu ze swoim dzieckiem w Swieta czy wakacje....ZAPRASZAM ZATEM DO KORPORACJI !!!!!!!!!!

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
33 14 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
10 37 and00 odpowiada (usunięty)

Ciekawe jaka była metodologia tego badania
Czemu podano 20,5 lekcji? pensum to 18 lekcji (13,5h/tydz)
Bo jakoś nie wierzę że nauczyciel siedzi 1,5godz tygodniowo, i zastanawia się co roku jak poprowadzić lekcję o "panu Tadeuszu" albo jak nauczyć tabliczki mnożenia
Czemu nie policzyć tego rocznie, z kwartałem wakacji nauczycieli, anie tylko te tygodnie jak akurat mają pracować
czemu nic o rocznym urlopie zdrowotnym?
Czemu porównania do Niemców?
Tam wszyscy więcej zarabiają, nasi mają więcej niż wszyscy z post komunistycznego obozu, nawet bogatsi Czesi i Słowacy mają zauważalnie mniej
Czemu nie ma o tym że maja najniższe pensum pośród cywilizowanych krajów?
Poza tym, stażyści mają mało, ale jak szli do zawodu to chyba wiedzieli na co się piszą, bo wiadomo że nauczyciel się nie narobi, i ma sporo wolnego, ale coś za coś i kokosów nie ma

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.