REKLAMA

Do sądu z adwokatem lub radcą prawnym czy bez?

2021-04-24 06:00
publikacja
2021-04-24 06:00
Do sądu z adwokatem lub radcą prawnym czy bez?
Do sądu z adwokatem lub radcą prawnym czy bez?
fot. Voyagerix / / Shutterstock

Różne sytuacje życiowe sprawiają, że w zasadzie każdy któregoś dnia będzie miał styczność z sądem. Powody mogą być różne – rozwód, nieprawidłowe przeprowadzenie budowy domu przez firmę budowlaną, sprawa spadkowa, spór pracowniczy, a w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej będzie to np. dochodzenie zapłaty od kontrahenta czy spór wewnątrz spółki pomiędzy wspólnikami. Trzeba pamiętać, że nie musimy radzić sobie sami w sądzie – w każdej sprawie sądowej możemy liczyć na radcę prawnego lub adwokata.

Celem dzisiejszego artykułu jest wyjaśnienie, czy mamy obowiązek korzystania z usług radcy prawnego lub adwokata w sprawach sądowych oraz przedstawienie ważnych informacji dotyczących współpracy z profesjonalnym prawnikiem. 

Czy jest obowiązek korzystania z usług radcy prawnego lub adwokata w sądzie?

W zdecydowanej większości spraw prawo nie nakłada obowiązku korzystania z zastępstwa adwokata lub radcy prawnego przed sądem. Tzw. przymus adwokacko-radcowski jest ograniczony do wąskiego grona specjalistycznych, skomplikowanych spraw oraz występowania przed sądami znajdującymi się na szczycie hierarchii wymiaru sprawiedliwości.

Niezbędne – poza pewnymi szczególnymi wyjątkami – będzie wsparcie adwokata lub radcy prawnego:

  • przed sądami cywilnymi: w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (art. 871 k.p.c.) oraz w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej (art. 872 k.p.c.),
  • przed sądami karnymi: wniesienie tzw. subsydiarnego aktu oskarżenia (art. 55 k.p.k.), w postępowaniu przed Sądem Najwyższym – kasacja (art. 526 k.p.k.) czy w sprawie wniosku o wznowienie postępowania (art. 545 k.p.k.),
  • przed sądami administracyjnymi: w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (art. 175 p.p.s.a.),
  • w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej (art. 44 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym).

Powyższe zestawienie ma charakter przykładowy i należy pamiętać, że także w niektórych innych sprawach skorzystanie z radcy prawnego lub adwokata będzie niezbędne, a w sprawach wymienionych występują pewne odstępstwa od przymusu adwokacko-radcowskiego (np. gdy przed sądem we własnej sprawie występuje właśnie adwokat czy radca prawny albo sędzia).

 Adwokat czy radca prawny?

Chociaż najczęściej, myśląc o prawniku, który udzieli wsparcia przed sądem, mamy na myśli właśnie adwokata, to warto zapamiętać, że w sprawie sądowej może pomóc nam również radca prawny. Obydwa te zawody są regulowane przepisami prawa:

  • zawód adwokata ustawą z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2020 r. poz. 1651 z późn. zm.),
  • zawód radcy prawnego – ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 75 z późn. zm.).

Na przestrzeni ostatnich lat większość różnic pomiędzy radcami prawnymi a adwokatami zatarła się i poza odrębnością organizacyjną (odrębne samorządy zawodowe) i kolorem żabotu w togach różnice między tymi zawodami praktycznie nie występują. Zarówno adwokat, jak i radca prawny, posiadają uprawnienia do występowania przed sądami. Są to osoby przygotowane i kompetentne, aby udzielić pomocy w różnych sprawach (gospodarczych, cywilnych, rodzinnych, pracowniczych, karnych i innych rodzajach spraw sądowych). Oznacza to, że gdy potrzebujemy pomocy prawnika w sprawie sądowej, możemy zwrócić się tak samo do adwokata, jak i radcy prawnego. Można jednak zauważyć, że z uwagi na wcześniejsze regulacje prawne, które niejako przyznawały „monopol” adwokatom na prowadzenie spraw karnych, sprawami karnymi najczęściej zajmuje się właśnie adwokat. Z kolei radca pracy najczęściej specjalizuje się w sprawach gospodarczych i cywilnych.

Ile kosztuje pomoc adwokata lub radcy prawnego w sprawie sądowej?

Wysokość wynagrodzenia adwokata oraz radcy prawnego nie jest sztywna i jest ona ustalana pomiędzy klientem a adwokatem czy radcą prawnym w umowie. Na wysokość ceny usług może mieć wpływ wiele czynników, w tym także lokalizacja kancelarii.

Oprócz czysto ekonomicznych czynników, na wysokość kosztów adwokata lub radcy prawnego mogą wpływać:

  • konieczny nakład pracy,
  • wymagania specjalistycznej wiedzy,
  • umiejętności i odpowiedniego doświadczenia,
  • stopień trudności i złożoności sprawy,
  • precedensowy czy nietypowy charakter,
  • miejsce i termin świadczenia usługi lub inne szczególne warunków wymagane przez klienta,
  • znaczenie sprawy dla klienta,
  • odpowiedzialność wiążąca się z prowadzeniem sprawy,
  • utrata lub ograniczenie możliwości pozyskania innych klientów,
  • a nawet rodzaj więzi z klientem.

Zgodnie z prawem ustalone są jednak minimalne stawki wynagrodzenia obowiązujące zarówno adwokatów, jak i radców prawnych.

Adwokatów obowiązuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 z późn. zm.), a radców prawnych rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Chociaż są to dwa różne akty prawne, wysokość wynagrodzenia adwokatów i radców prawnych jest w nich zrównana w poszczególnych rodzajach spraw.

Dla przykładu, zgodnie z przepisami ww. rozporządzeń minimalne wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego w sprawie sądowej:

  • o zapłatę 10000 zł wynosi 1800 zł (a w postępowaniu upominawczym, elektronicznym postępowaniu upominawczym, postępowaniu nakazowym oraz europejskim postępowaniu nakazowym 1200 zł),
  • o rejestrację spółki 2.400 zł (a w przypadku rejestracji spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca umowy udostępnionego w systemie teleinformatycznym 1200 zł),
  • o ochronę dóbr osobistych i ochronę praw autorskich 720 zł,
  • o stwierdzenie nabycia spadku 120 zł (a jeżeli przedmiotem postępowania jest również ważność testamentu 720 zł).

Warto wspomnieć, że zgodnie z zasadami etycznymi obowiązującymi adwokatów i radców prawnych nie można umówić się z klientem, że wynagrodzenie adwokata czy radcy prawnego będzie wyłącznie wynagrodzeniem w razie wygranej w sądzie (tzw. wynagrodzenie za sukces – success fee). Natomiast w praktyce adwokaci oraz radcowie prawni często umożliwiają klientom płatność wynagrodzenia w ratach.

Trzeba także pamiętać, że nawet samodzielny udział w sprawie sądowej może wiązać się z pewnymi kosztami np. koniecznością zapłacenia opłaty sądowej od pozwu. 

Czy warto zlecić prowadzenie sprawy sądowej adwokatowi lub radcy prawnemu?

Gdy zamierzamy wytoczyć sprawę w sądzie albo z innej przyczyny bierzemy udział w postępowaniu sądowym (np. jako pozwani), warto zastanowić się, czy skorzystać z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Samodzielny udział w postępowaniu sądowym pozwoli nam zaoszczędzić na wynagrodzeniu prawnika, ale z drugiej strony będziemy zdani wyłącznie na siebie i będziemy musieli samodzielnie pisać pisma do sądu, szukać przepisów prawnych oraz uczestniczyć w rozprawach sądowych. Jeżeli obawiamy się, ile będzie kosztowała usługa prawnicza, można skontaktować się z kancelarią radcy prawnego albo kancelarią adwokacką i spytać o wycenę zlecenia sprawy sądowej i możliwość zapłacenia wynagrodzenia w ratach.

W większości spraw udział adwokata lub radcy prawnego nie jest obowiązkowy, ale korzystając z pomocy doświadczonego prawnika nie musimy stresować się nieznajomością procedury sądowej ani skomplikowanymi przepisami prawa. Adwokat lub radca prawny pomoże nam ocenić, jakie są nasze prawa i obowiązki oraz przygotuje pozew czy inne pisma procesowe zgodnie z wymogami formalnymi oraz będzie czuwał nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem postępowania sądowego.

Warto zwrócić uwagę, że oprócz tego, że adwokat i radca prawny posiadają wiedzę prawniczą i doświadczenie, w ramach wykonywanego zawodu obowiązkowo podlegają ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej. Oznacza to, że gdyby adwokat lub radca prawny zawinił, sprawa nie byłaby prawidłowo prowadzona i spowoduje to dla nas negatywne konsekwencje, możemy dochodzić odszkodowania nie tylko od prawnika, ale także od ubezpieczyciela.

Uwzględniając przedstawione kwestie, każdy z nas powinien podjąć samodzielnie decyzję, czy w sądzie chce występować sam czy skorzystać z pomocy prawnej adwokata lub radcy prawnego.

dr Rafał R. Wasilewskiradca prawny (Szczecin)

Źródło:
Tematy
Sprawdź ile możesz zyskać z Kontem Jakie Chcę

Sprawdź ile możesz zyskać z Kontem Jakie Chcę

Advertisement

Komentarze (3)

dodaj komentarz
jakubmoranowski
Skorzystałem z pomocy adwokata Cejrowskiego z Gdańska i się cieszę, że trafiłem na tak doświadczonego adwokata. Zaangażowanie ogromnie od początku do końca. Prawdziwy specjalista.
zbyszek_
zalezy czy w charakterze swiadka czy oskarzonego...
sadinternetowypl
Samemu to najlepiej wygenerować i wysłać wezwanie do zapłaty dłużnika. Resztę lepiej konsultować przynajmniej z prawnikiem

Powiązane: Prawo dla każdego

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki