Czy umowa-zlecenie się opłaca? Minimalne wynagrodzenie i zmiany w przepisach

Czy na umowie-zleceniu dostanę zasiłek macierzyński?

Zasiłek macierzyński przysługuje każdej kobiecie, która urodziła dziecko w okresie podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Zatem kobieta zatrudniona na podstawie umowy-zlecenia, która chciałaby w przyszłości otrzymać zasiłek macierzyński, powinna zadbać o to, aby objęto ją ubezpieczeniem chorobowym. W tym celu powinna zgłosić do zleceniodawcy chęć odprowadzania składki chorobowej. Należy jednak pamiętać, że opłacanie dobrowolnej składki chorobowej jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy umowa podlega obowiązkowemu oskładkowaniu emerytalnemu i rentowemu. Natomiast w sytuacji, gdy składki te opłacane są dobrowolnie, przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego nie będzie możliwe.

Dodatkowo należy wziąć pod uwagę okres wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego, czyli okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, który w przypadku dobrowolnego ubezpieczenia wynosi 90 dni.

Okres nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego nazywany jest okresem wyczekiwania na prawo do zasiłku chorobowego, wynosi:

  • 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli podlega temu ubezpieczeniu obowiązkowo,
  • 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli podlega temu ubezpieczeniu dobrowolnie.

Do okresu wyczekiwania zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia zarówno obowiązkowego, jak i dobrowolnego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.

W przypadku umowy-zlecenia ciąża nie stanowi kategorii ochronnej, co oznacza, że zleceniodawca może w każdym momencie zwolnić kobietę spodziewającą się dziecka. Dodatkowo jeśli umowa-zlecenie wygasa przed dniem porodu, to nie zostanie ona automatycznie przedłużona, jak w przypadku umowy o pracę. Dlatego warto odpowiednio wcześniej zadbać o ewentualne jej przedłużenie, przynajmniej do dnia porodu. Jeśli umowa będzie obowiązywać w dniu porodu, zasiłek zostanie przyznany w pełnym zakresie, tj. na okres 12 miesięcy.

Należy również pamiętać, że w kwestii przyznania prawa do zasiłku nie ma znaczenia fakt, jak długo umowa trwała przed urodzeniem dziecka oraz przez jaki czas odprowadzane było ubezpieczenie chorobowe (do ubezpieczenia można przystąpić w dowolnym momencie). Natomiast podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi średnia podstawa wymiaru składki chorobowej z 12 pełnych miesięcy poprzedzających miesiąc porodu (pomniejszona o ustawowy wskaźnik w wysokości 13,71%). Jeśli umowa-zlecenie wykonywana była krócej niż 12 miesięcy, wówczas do średniej uwzględnia się tylko pełne miesiące, w których umowa była rzeczywiście wykonywana. Podstawa wymiaru ustalona w taki sposób służy do obliczenia wysokości zasiłku macierzyńskiego, który wynosi:

  •  100% podstawy wymiaru przez pierwsze 26 tygodni,
  •  60% podstawy wymiaru przez kolejne 26 tygodni.

Jest również możliwość wnioskowania o wypłatę zasiłku przez cały rok w równej kwocie wynoszącej 80% uśrednionej wysokości podstawy wymiaru. Jednak w tym przypadku, w ciągu 21 dni od dnia porodu, kobieta powinna złożyć do zleceniodawcy odpowiedni wniosek. Warto również pamiętać, że zgodnie z obowiązującymi od stycznia 2016 r. przepisami,  zasiłek macierzyński nie może być niższy niż 1000 zł netto. Jeśli zatem wyliczona przez ZUS wartość zasiłku wyniesie poniżej 1000 zł, wówczas jest on zobowiązany do wypłacenia wyrównania zasiłku macierzyńskiego, w takiej kwocie, aby ostatecznie  wyniosła minimum 1000 zł netto.

Wady i zalety umowy-zlecenia

Chociaż umowa-zlecenie jest zazwyczaj formą atrakcyjną dla pracodawcy, nie można tego samego powiedzieć w odniesieniu do pracownika. Pomimo że pracodawca musi odprowadzać ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (jeśli umowa-zlecenie stanowi jedyny tytuł do ubezpieczenia), to ma on swobodę w zakresie regulacji czasu pracy czy rozwiązania samej umowy. Dodatkowo pracownik nie jest objęty ubezpieczeniem chorobowym, co stanowi utrudnienie, gdy zachodzi konieczność skorzystania ze zwolnienia lekarskiego, zasiłku macierzyńskiego czy urlopu na opiekę nad dzieckiem. Takiego problemu nie posiadają zleceniobiorcy, którzy zawnioskowali o objęcie ich dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. 

–  Pamiętajmy, że umowa-zlecenie to umowa cywilnoprawna, a więc w jej przypadku nie możemy się odwołać do Kodeksu pracy. Zleceniobiorca może zapomnieć o prawie do urlopu czy dni wolnych oraz o ochronie wynagrodzenia. Nie ma także możliwości uzyskania świadczeń gwarancyjnych czy odszkodowania za wypadek w czasie pracy. O wiele trudniej jest otrzymać pożyczkę czy kredyt w banku. Z nieuczciwym pracodawcą praw można dochodzić przed sądem cywilnym – tłumaczy Karolina Warzecha, Temporary Team Leader Grafton Recruitment Polska.

Zalety i wady umowy-zlecenia

Zalety

Wady

- duża swoboda zarówno w zawieraniu, jak i rozwiązywaniu umowy,

- praca może zostać przeniesiona na osobę trzecią,

- pracownik ma większą swobodę w zakresie wykonywania zadania ze względu na mniejszą ingerencję pracodawcy,

- wyższe wynagrodzenie netto oraz niższe koszty pracownika dla pracodawcy,

- możliwość wypowiedzenia umowy w każdym czasie (o ile zapisy umowy nie stanowią inaczej).

- brak stabilności zawodowej tj. zleceniodawca może wypowiedzieć umowę w każdym czasie (pod warunkiem, że w umowie nie określono okresu wypowiedzenia),

- brak przywilejów wynikających z umowy o pracę np. urlop na żądanie, jeśli jednak w umowie znajdą się odpowiednie zapisy, zleceniodawca może otrzymywać podobne świadczenia, np. urlop w okresie letnim, zwrot kosztów podróży służbowych,

- z tytułu umowy-zlecenia nie występuje obowiązek opłacania składki chorobowej (sytuacja szczególnie niekorzystna dla osób, które nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu z innych tytułów np. umowy o pracę),

- brak świadczeń za czas przestoju, choroby, macierzyństwa,

- brak obowiązku potwierdzenia zakończenia współpracy,

- z reguły nie liczy się do stażu pracy, a jedynie od okresu składkowego, chyba że stanowi jedyną podstawę do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych

Źródło: Bankier.pl

Nie można jednak zapomnieć o dobrych stronach tej formy zatrudnienia. – (…) pracownikowi daje możliwość samodzielnego wykonania zlecenia, a także szansę na zastąpienie w jego wykonywaniu przez osobę trzecią. Ważne jest to, że może być wykonywana w dowolnym miejscu i czasie. Liczy się efekt, a więc zrealizowane zlecenie. Zleceniobiorca ma zatem większą swobodę w wykonywaniu umowy, a dodatkowo także możliwość jej wypowiedzenia w dowolnym momencie. Naturalnie jednak tylko pod warunkiem, że w umowie nie jest zapisane inaczej. Studenci do 26. roku życia z tytułu umowy-zlecenia nie podlegają ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu ani obowiązkowo, ani dobrowolnie. W związku z tym nie ma obowiązku opłacania do ZUS składek na wymienione ubezpieczenia. Dzięki temu zleceniobiorca otrzymuje wyższe wynagrodzenie – informuje Agata Naklicka, Temporary Team Leader Grafton Recruitment Polska.

Dla kogo umowa-zlecenie?

Umowa-zlecenie jest odpowiednią formą zatrudnienia dla nielicznej grupy osób. Przede wszystkim dla tych, którzy pracują już na etacie i myślą o dodatkowym zarobku. Umowa-zlecenie zapewnia im bowiem elastyczność w świadczeniu usług. Plusem dla pracownika jest to, że zleceniodawca nie może nakazać wykonywania zlecenia w określonym miejscu i czasie, ponieważ jest to zapis charakterystyczny dla umowy o pracę. Formalnie zleceniodawca oczekuje jedynie, że zlecenie będzie wykonywane w określonym czasie, co oznacza, że zleceniobiorca może równie dobrze zlecić jego realizację osobie trzeciej. Dodatkowo pracodawca nie może też narzucić poprzez polecenie służbowe wykonania pewnych czynności w ramach zlecenia.

Zważywszy na fakt, że wynagrodzenie zleceniobiorcy ustalane jest w oparciu o czas faktycznie przepracowany, a nie w oparciu o zadania, jakie udało się w tym czasie wykonać, umowa-zlecenie oferowana jest osobom roznoszącym ulotki, wykonującym usługi ochroniarskie, catering, sprzątanie, okazjonalną opiekę nad dzieckiem czy osobą starszą.

Rozwiązanie umowy-zlecenia: jak wypowiedzieć umowę-zlecenie?

Wypowiedzenie umowy-zlecenia może nastąpić przez obie strony tj. zleceniodawcę i zleceniobiorcę. Pracodawca może ją wypowiedzieć w każdym czasie, jednak może wiązać się to ze zwrotem wydatków, które przyjmujący zlecenie poniósł w celu jego należytego wykonania. Dodatkowo w razie odpłatnego zlecenia zobowiązany jest uiścić zleceniobiorcy część wynagrodzenia odpowiadającą dotychczas wykonanym czynnościom. Natomiast jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę. Przyjmujący zlecenie może je wypowiedzieć również w dowolnym momencie. Jednak jeśli jest ono odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, przyjmujący zlecenie jest odpowiedzialny za szkodę. Ponadto, nie można zrzec się z góry uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów m.in. choroba strony wypowiadającej, zmiana miejsca zamieszkania lub sytuacji życiowej, nieudolność zleceniobiorcy w wykonywaniu zlecenia.

Oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy nie wymaga żadnej szczególnej formy. Jeżeli jednak umowa-zlecenie została zawarta na piśmie, to wypowiedzenie również powinno zostać złożone w takiej samej formie. Wypowiedzenie umowy nie musi być uzasadnione, chyba że strona wypowiada umowę z ważnych powodów, wówczas winno znaleźć się uzasadnienie wypowiedzenia. Wypowiedzenie umowy-zlecenia powinno zawierać:

  • datę i miejsce złożenia wypowiedzenia,
  • oznaczenie stron tj. imię, nazwisko, adres zamieszkania przyjmującego zlecenie oraz imię, nazwisko i adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby drugiej strony – zleceniodawcy,
  • oznaczenie umowy, którą strona wypowiada – wypowiedzenie umowy-zlecenia,
  • wskazanie powodów, dla których strona wypowiada umowę-zlecenie (jeśli przy wypowiedzeniu strony powołują się na ważne powody),
  • podpis strony, która wypowiada umowę.

Kary za łamanie przepisów

Przede wszystkim umowa-zlecenie nie powinna zawierać zapisów dotyczących umowy o pracę. W związku z tym w umowie nie może być wzmianki o obowiązkach zleceniobiorcy, a jedynie jasno sprecyzowany przedmiot umowy. Wykluczone są również zapisy sugerujące, że zleceniobiorcy będą wydawane polecenia służbowe oraz takie, które wskazują, że zlecenie wykonywane jest zadaniowo, w konkretnym miejscu pracy wyznaczonym przez pracodawcę. W umowie-zleceniu powinien zostać wskazany termin, do którego zlecenie będzie wykonywane – umowa na czas nieokreślony jest bowiem charakterystyczna dla umów o pracę.

Podobnie jest z wynagrodzeniem, które powinno być wypłacane za wykonanie danego zlecenia oraz jego minimalna stawka godzinowa, zgodnie z nowymi zasadami, powinna wynosić co najmniej 13 zł brutto. Każde odstępstwo od tych reguł może spowodować, że umowa-zlecenie uznana zostanie za stosunek pracy. Natomiast jeśli sąd przy ewentualnym sporze uzna, że zamiast umowy o pracę, podpisano z pracownikiem umowę-zlecenie, by uniknąć kosztów pracowniczych, na pracodawcę może zostać nałożona grzywna sięgająca 30 tys. zł. Do tego mogą dojść koszty opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne (wraz z odsetkami), a także skutki pracownicze m.in. przyznanie pracownikowi prawa do urlopu, wypłata za nadgodziny.

Katarzyna Rostkowska

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 dagmaradobosz

Opłaca się czasem, ale warto przeczytać bo to wartościowe rady. Impel to spora grupa i ma doświadczenie w tej sprawie.

! Odpowiedz
2 1 ~Hiob

Czyli w Bobaju jest lepiej. Bo tam nie ma składek. Nie licząc bakszyszu

! Odpowiedz
6 13 ~ecce

Polska i Hiszpania w ogonie Europy- najwięcej umów śmieciowych!!!
Tylko,że Hiszpanie mogą popracować kilka miesięcy i przez resztę roku żyć dostatnio np.podróżować!

! Odpowiedz
10 15 obywatelrp1980

Problem w przypadku umowy pracy to głównie ogromne daniny na państwo. Gdyby ta umowa była w mniejszym stopniu oskładkowana to byłaby chętniej wykorzystywana.
http://independenttrader.pl/przerosniete-panstwo-gwarancja-problemow.html
Niestety państwo nie chce ułatwić zadania, bo biurwa musi mieć pieniądze na realizację swoich "projektów" i marnowanie kasy podatników.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 0 dagmaradobosz

Nie zawsze taka umowa to problem. Dla mnie jest ok zwłaszcza że na kilku robię. Wiele prawdy w artykule takie kompendium wiedzy.

! Odpowiedz

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl