Biometryczne, eko, pionowe i inne. Przegląd nowości w kartach

Wojciech Boczoń2022-04-11 06:00analityk Bankier.pl
publikacja
2022-04-11 06:00
Biometryczne, eko, pionowe i inne. Przegląd nowości w kartach
Biometryczne, eko, pionowe i inne. Przegląd nowości w kartach
fot. Bank Pocztowy / / Bank Pocztowy

Pierwsza karta płatnicza została wydana w Polsce w 1991 roku. Wówczas był to produkt kierowany wyłącznie do przedsiębiorców. Przez trzydzieści lat wiele się zmieniło. Dziś mamy w portfelach blisko 43 mln kart. Karty różnią się od siebie nie tylko funkcjami, ale i materiałem, z którego zostały wykonane.  Coraz więcej z nich rejestrowanych jest w portfelach cyfrowych dostępnych m.in. na smartfonach.

Pierwszą kartę płatniczą w Polsce wydał Bank Inicjatyw Gospodarczych BIG (dziś Bank Millennium). Był rok 1991, a plastik oferowany był wyłącznie przedsiębiorcom. Dziś niemal każdy z nas ma już w portfelu przynajmniej jedną kartę płatniczą. Przez trzydzieści lat zmieniły się technologie i standardy. Nadal jest to jednak najpopularniejszy instrument do płatności bezgotówkowych. Narodowy Bank Polski podaje, że mamy już 43 mln kart, za pomocą których tylko w III kwartale 2020 r. wykonaliśmy ponad 2 mld transakcji bezgotówkowych.

Karty przeszły długą drogę od zwykłych plastikowych instrumentów płatniczych. Za ich pomocą możemy dziś płacić w terminalach POS, w internecie, dokonywać płatności zbliżeniowych czy wypłacać gotówkę z bankomatów. Przez lata eksperymentowano z różnymi formami kart. Były karty o nietypowych kształtach, przeźroczyste, wykonane z różnych materiałów, fosforyzujące, inkrustowane diamentami, a nawet pachnące czy zawierające pojemniki na perfumy. Zmieniły się też zabezpieczenia. Standard EMV (i chipy) wzmocniły bezpieczeństwo transakcji. Jednym z ostatnich pomysłów jest dodanie modułów biometrycznych do kart. Transakcji można dokonać tylko wtedy, gdy na czujniku zlokalizowanym na karcie, znajdzie się odcisk palca właściciela plastiku.

Karty biometryczne

Taką kartę znajdziemy dziś w ofercie Banku Pocztowego. Bank wydaje je obecnie klientom biznesowym, ale w nieodległych planach jest wprowadzenie jej dla klienta detalicznego. Z wyglądu karta biometryczna przypomina zwykłą kartę płatniczą, ale posiada dodatkowy element – czujnik do odczytu linii papilarnych. Żeby dokonać płatności, nie trzeba już podawać kodu PIN – wystarczy jedynie przyłożyć palec do wyznaczonego miejsca na karcie. Nie oznacza to jednak, że PIN będzie całkowicie zbędny – przyda się np. do wypłat gotówki z bankomatów.

Aby skorzystać z karty, trzeba dokonać rejestracji danych biometrycznych. Posiadacze kart otrzymują opakowanie zawierające kartę biometryczną, instrukcję oraz czytnik umożliwiający rejestrację wzorca biometrycznego odcisku palca bezpośrednio na karcie.  Do uwierzytelnienia posiadacza karty podczas płatności bezgotówkowych wykorzystywany jest jedynie wspomniany wzorzec biometryczny odcisku palca, który stanowi algorytm matematyczny. Dzięki takiemu rozwiązaniu nikt nie ma  dostępu do danych biometrycznych posiadacza karty. Dane te nie są też przechowywane w czytniku, w systemach banku, ani też przesyłane do terminala POS lub bankomatu podczas realizacji płatności.

Ekokarty

Karty stają się też bardziej ekologiczne. Bank Credit Agricole wydał niedawno kartę z tzw. ekotworzywa. Specjalny materiał wykorzystywany jest zarówno do wytwarzania rdzenia karty, jak i zewnętrznych warstw zabezpieczających. Ekologiczny materiał uzupełniony jest o standardowe elementy: chip, antenę, hologram, pasek magnetyczny, nadruki offsetowe. Bank podaje, że w określonych warunkach ekotworzywo może rozłożyć się do 99 proc. zaledwie w kilkanaście tygodni. Dla porównania plastik rozkłada się co najmniej 500 lat.

Karty eko zaczął wydawać także Santander Bank Polska. W 85 proc. składają się z plastiku odzyskanego w procesie recyklingu. Bank zapowiada, że do 2025 r. wszystkie karty debetowe i kredytowe wydawane w Europie przez Grupę Santander, m.in. w Polsce, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii i Portugalii, wykonane będą z PCW pochodzącego z recyclingu oraz z PLA na bazie kukurydzy. Pozwoli to zaoszczędzić ponad 1000 ton dwutlenku węgla rocznie – to tyle, ile przez rok wytwarza 1000 gospodarstw domowych. Natomiast zużycie plastiku zostanie ograniczone o 60 ton rocznie.

Karty metalowe

Na rynku dostępne są też karty z metalu. Te oferowane są z reguły klientom premium. Takie karty ma w ofercie chociażby fintech Revolut (oferuje je klientom płatnego planu Metal). Z kolei Bank PKO BP wydaje klientom bankowości prywatnej karty wykonane ze stopu wolframu. Dane posiadacza umieszczone są na rewersie i wygrawerowane w technice laserowej odpornej na ścieranie. Z karty zniknął pasek na podpis – do potwierdzenia transakcji wykorzystywany będzie tylko numer PIN. Różnica między nową a poprzednią kartą jest nie tylko widoczna, ale też wyczuwalna – waży 18 gramów, czyli 3 razy więcej niż standardowa plastikowa. Nie jest to jednak karta dla każdego - bank oferuje go klientom dysponującym aktywami na poziomie minimum 1 mln zł.

Karty pionowe i bez paska

Najnowszy trend w kartach płatniczych to karty tzw. „pionowe”. Coraz więcej banków wydaje plastiki, których grafika utrzymana jest w pionie (a nie w poziomie jak przez laty). Na awersie karty znajduje się też mniej szczegółów. Numer i data ważności przenoszone są na rewers karty i są niewidoczne przy dokonywaniu np. transakcji zbliżeniowej. Znika też pasek na podpis, który przez lata znajdował się na drugiej stronie karty. Dziś już raczej nikt nie korzysta z tego elementu, bo wszystkie transakcje w polskich terminalach wykonywane są zbliżeniowo lub z wykorzystaniem kodu PIN. Przed laty stosowano weryfikację podpisu na paragonie ze wzorem znajdującym się na rewersie karty. Usunięcie paska ma dziś w zasadzie niewielkie znaczenie. Niektóre karty posiadają też tzw. blind notch, czyli niewielkie wcięcie na jednej z krótszych krawędzi. To ukłon w stronę osób niewidomych i niedowidzących. Dzięki wcięciu mogą się łatwo zorientować, którą stroną należy wsuwać kartę do bankomatu.

Karty migrują do telefonów i zegarków

Nie sposób nie wspomnieć o jeszcze jednej nowości kartowej. Mianowicie o pozbawieniu karty w ogóle jej fizycznej wersji. Niektóre banki oferują na przykład karty wirtualne, które funkcjonują jako cyfrowy zapis. Taki produkt już wkrótce trafi do oferty Banku Pocztowego. Tego typu karty mogą działać albo wyłącznie w środowisku ecommerce, albo można je dodać do portfela cyfrowego w telefonie czy np. zegarku i korzystać z nich zbliżeniowo. Nie zadziałają jednak w urządzeniach, które wymagają fizycznego użycia karty. Bank może je wygenerować od ręki i dostarczyć klientowi. Z kolei klient może od razu płacić taką kartą za zakupy w Sieci. Ważny jest tu także aspekt ekologiczny – do „produkcji” takiej karty nie jest używany plastik.

Coraz więcej osób korzysta dziś także z cyfrowych portfeli Apple Pay czy Google Pay (a także Garmin Pay, Fitbit Pay, Xiaomi Pay czy Swatch Pay), które pozwalają podpiąć kartę do smartfona lub smartwatcha. Z danych branżowego serwisu PRNews.pl wynika, że Polacy podpięli już do swoich urządzeń ponad 7 mln kart (a nie jest to pełny obraz rynku, bo nie wszystkie banki udostępniają dane dla Apple Pay). Karty w tej postaci wykorzystywane są do płatności zbliżeniowych. W efekcie użytkownik może dokonać transakcji zbliżając swój telefon do terminala POS i w ogóle nie wyjmując karty z portfela.

Artykuł jest częścią projektu „Bankowość cyfrowa w praktyce” przygotowanego we współpracy z Bankiem Pocztowym.

Źródło:Materiał we współpracy
Wojciech Boczoń
Wojciech Boczoń
analityk Bankier.pl

Ekspert z zakresu bankowości. Autor komentarzy, poradników, artykułów i raportów o bankowości skierowanych zarówno do branży, jak i jej klientów. Redaktor prowadzący branżowego serwisu PRNews.pl. Autor cyklu raportów "Polska bankowość w liczbach". Dziennikarz Roku 2013 według Kapituły Konkursu IX Kongresu Gospodarki Elektronicznej przy Związku Banków Polskich. Dwukrotnie nominowany do nagrody Dziennikarskiej im. Mariana Krzaka oraz laureat tej nagrody w 2014 r. Finalista Nagrody Dziennikarstwa Ekonomicznego Press Clubu Polska za 2019 r.

Tematy
Nowy etap inwestycji „GRZEGÓRZECKA 77” w Krakowie. Sprawdź!

Nowy etap inwestycji „GRZEGÓRZECKA 77” w Krakowie. Sprawdź!

Powiązane: Karty

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki