Jakie naprawdę są efekty 500+? Wyjaśniamy

Podczas wtorkowej debaty wyborczej przedstawiciel KW PiS Jacek Sasin stwierdził, że program "Rodzina 500+" "zlikwidował hańbę III RP, jaką były głodne dzieci". Sprawdzamy, czy słowa wicepremiera znajdują potwierdzenie w rzeczywistości.

(fot. Łukasz Dejnarowicz / FORUM)

"Za rządów naszych poprzedników z PO i PSL bardzo wiele polskich rodzin tkwiło w biedzie i ubóstwie, a dzietność była na dramatycznie niskim, spadającym z roku na rok poziomie.(...) Dlatego wprowadziliśmy program 500+, który zwrócił bardzo wielu rodzinom w Polsce godność.(...) [Program 500+] zlikwidował hańbę III RP, jaką były głodne dzieci" - mówił wicepremier Sasin.

Rozpoczynając analizę słów polityka, warto zauważyć, że nie ma wiarygodnych statystyk na temat skali problemu niedożywienia wśród dzieci, zatem nie można z całą pewnością stwierdzić, czy problem został rozwiązany. Regularnie mierzy się za to zasięg ubóstwa, którego jednym z objawów jest niewątpliwie głód. I to prawdopodobnie do jednego ze wskaźników opisujących to zjawisko odwoływał się Sasin.

Skrajne ubóstwo wyznacza poziom minimum egzystencji - "konsumpcja poniżej tego poziomu utrudnia przeżycie i stanowi zagrożenie dla psychofizycznego rozwoju człowieka" - podaje GUS. Granicę ubóstwa szacuje Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Różni się ona w zależności od liczebności gospodarstwa domowego. Dla osób samotnych wyniosła w ubiegłym roku niecałe 600 zł miesięcznie, a dla rodziny 2+2 - ok. 500 zł na głowę. W porównaniu do 2017 r. kwoty te wzrosły o kilkanaście złotych.

(IPiSS)

Jeszcze zanim badacze mieli możliwość oceny efektów wprowadzenia 500+, w grudniu 2016 r. media obiegła prognoza dr hab. Ryszarda Szarfenberga, który oszacował, że dzięki programowi skrajne ubóstwo wśród dzieci spadnie o 77 proc. Obok tej, i tak niemałej, liczby pojawił się także drugi wariant - spadek aż o 94 proc. Zbliżoną symulację przedstawili również dr Michał Brzeziński i Mateusz Najsztub, według których skrajne ubóstwo wydatkowe wśród dzieci powinno się dzięki 500+ zmniejszyć o 75-100 proc.

Od rozpoczęcia realizacji programu minęło już 3,5 roku i mamy już dostęp nie do prognoz a danych (choć warto pamiętać o trudnościach pomiarowych). A te wskazują, że ubóstwo skrajne wśród dzieci faktycznie istotnie spadło, ale nie że w ogóle nie występuje. Z danych GUS wynika, że w 2015 r. 9 proc. dzieci żyło w gospodarstwach domowych o wydatkach poniżej granicy ubóstwa skrajnego, czyli poniżej minimum egzystencji. W 2016 r., w którym program 500+ funkcjonował przez 9 miesięcy, odsetek ten spadł do 5,8 proc. Rok później było to już 4,7 proc. Jednak już w 2018 r. (ostatnie dostępne dane) ponownie wzrósł - do 6 proc. Można zatem powiedzieć, że od 2015 r. do 2018 r. skrajne ubóstwo wśród dzieci spadło o jedną trzecią (3 p.proc. różnicy, stan na początku = 9 proc.).

(Bankier.pl)

Inną miarą służącą do oceny skali problemu ubóstwa jest wskaźnik pogłębionej deprywacji materialnej. Jest on definiowany jako „odsetek osób w gospodarstwach domowych, deklarujących brak możliwości zaspokojenia (ze względów finansowych) przynajmniej 4 z 9 zdefiniowanych potrzeb materialnych”. Jedną z podstawowych potrzeb jest "spożywania mięsa, ryb (lub wegetariańskiego odpowiednika) co drugi dzień" (Pełna lista jest dostępna na stronie GUS). W 2015 r. problem pogłębionej deprywacji materialnej dotyczył 7,9 proc. osób poniżej 18 roku życia - w 2018 r. już tylko 3,6 proc. Skala problemu zmniejszyła się zatem o ponad połowę.

W okresie 2015-18 ubóstwo wśród dzieci niewątpliwie spadło, choć absolutnie nie zostało całkowicie "zlikwidowane". Osobną kwestią jest wpływ 500+ na zmniejszenie ubóstwa, również wśród dzieci. Zastrzyk środków poprawił stan portfela beneficjentów programu, ale równocześnie pozytywne skutki przynosiła dobra koniunktura gospodarcza, przejawiająca się wzmocnieniem pozycji pracownika na rynku - spadkiem bezrobocia i wzrostem płac - a także zmiany regulacyjne: wprowadzenie minimalnej płacy godzinowej oraz podwyżki płacy minimalnej. Widać to również w danych - ubóstwo wyraźnie zmniejszało się już w 2015 r., przed wprowadzeniem 500+.

Eksperci wskazują również, że podobne efekty w zakresie redukcji ubóstwa wśród dzieci można było osiągnąć, angażując o wiele mniejsze nakłady. W ubiegłym roku na wypłatę świadczeń przeznaczono ponad 20 mld zł. Forum Obywatelskiego Rozwoju twierdzi, że by zniwelować skrajne ubóstwo dzieci, potrzeba byłoby jedynie 12,4 proc. całkowitych rocznych kosztów programu. Na tę kwestię zwraca uwagę również dr Brzeziński. Po zniesieniu w tym roku progu dochodowego na pierwsze dziecko w 2020 r. koszt programu przekroczy 40 mld zł.

Program 500+ absolutnie nie rozwiązał również innego wspomnianego przez wicepremiera Sasina problemu - niskiej dzietności. Co prawda po wprowadzeniu świadczenia liczba urodzeń faktycznie wzrosła, ale już niemal zdążyła powrócić do poziomów wcześniejszych. W roku poprzedzającym sierpień 2019 r. w Polsce urodziło się 378 tys. dzieci, a zmarło 410,4 tys. osób.

(Bankier.pl)

Przyrost naturalny w tym okresie był głęboko ujemny, osiągając najniższą wartość od kilkudziesięciu lat - wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Na liczbę urodzeń wpływa jednak m.in. liczebność grupy kobiet w wieku rozrodczym, a nie wyłącznie kwestia współczynnika dzietności, który może być stymulowany przez wzrost dochodów w warunkach dobrej koniunktury gospodarczej i transferów socjalnych, np. 500+.

Maciej Kalwasiński

Źródło:
Ludzie:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
32 39 jasiek2017

A tymczasem za rządów PiS i 500+ wzrosła w Polsce bieda.

! Odpowiedz
35 37 aerk

chyba wśród działaczy PO

! Odpowiedz
17 35 eresan

Polska potrzebuje więcej dzieci, żeby było komu rozdawać pieniądze gdy już opuszczą ten świat aktualni emeryci. Trzeba koniecznie zadbać o jak najwyższą dzietność, żeby Ci którym będzie się chciało pracować na pewno mieli wystarczająco dużo nieaktywnych zawodowo na utrzymaniu. Moim zdaniem żeby czuć dumę z pracy potrzebujemy minimum po 2 dorosłych na zasiłkach, 5 dzieci i 5 emerytów na każdego aktywnego zawodowo!

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
34 44 arturjn

Aby zlikwidować ubóstwo, należy się wziąć ostro za banki i wprowadzić system taki jak w USA. Nie stać Cię na opłacanie kredytu hipotecznego, oddajesz kluczyki i po sprawie to problem banku. Jak widzę ceny nieruchomości to nóż w kieszeni mi się otwiera!!! Wszystko przez brak jakiejkolwiek odpowiedzialności banku za udzielany kredyt!!!! Wyceny są z kosmosu a płaci odsetki Kowalski im większe tym lepiej dla banku bo ma darmowego niewolnika. Tylko że życie to nie tylko kredyt hipoteczny, gdzie jedzenie, ubranie o wakacjach nie wspominam nawet? To jest chore by za starą ruderę żądać dla przykładu 250 tys. zł, to jest skandal i powinno się ostro wziąć za banki bez jakiejkolwiek taryfy ulgowej. Niech skomlą, ale chodzi o życie i godność naszych obywateli.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
48 13 grzegorzkubik

Uwielbiam te porównania kraju, który jest na podium jeśli chodzi o tępo rozwoju do Wenezueli. Widzieliście jak wczoraj DAX spadło? Najbardziej ze wszystkich indeksów. No i kto ma bliżej do totalnego kryzysu?

! Odpowiedz
3 28 rakerk

WIG spadł o 0,5 punktu procentowego mniej od DAX'a, czy to też oznaka totalnego kryzysu?

! Odpowiedz
0 32 eresan

DAX dalej jest 60% powyżej ostatniego szczytu sprzed kryzysu, WIG nigdy nie odrobił strat i dalej spada.

Polska nie ma giełdy - to tylko resztki nieudanego eksperymentu z większością kapitalizacji i obrotów w państwowych rękach.

! Odpowiedz
105 54 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
0 10 (usunięty)

(wiadomość usunięta przez moderatora)

! Odpowiedz
6 48 r4k

A może lepiej było obniżyć podatki zamiast je podwyższać?

! Odpowiedz
6 14 eresan

Boisz się że za dwa tygodnie stracisz pracę? Bo ja mam nadzieję że nie tylko przestaną Ci płacić za spamowanie, ale każą zwrócić wszystko co dostałeś od Kamińskiego do ostatniego grosza.

! Odpowiedz
7 56 zyga.

Kryzys idzie wielkimi krokami firmy zaczną zwalniać produkcja się zmniejszy na rozdawnictwo będzie coraz mniej pieniędzy
Będą podnosić podatki na 500 +
Minus stosowna inflacja .

! Odpowiedz
72 85 jkendy

Bardzo dobry program, mam więcej na piwo i to te z górnej półki nie jakieś tam tatry czy harnasie.

! Odpowiedz
82 151 anty12

500+ mialo poprawic demografie a nie wyciagac z ubostwa. Obowiazkiem ojca i matki jest utrzymac dziecko a nie zebrac o 500+ I co zostalo z tego 500+? Na waciki, taka jest inflacja.Sasin mysli ze przedsiebiorcy i pracujacy beda dojna krwowa w Polsce do konca swiata. Na pewno tak nie bedzie. Juz niedlugo sie zdziwi, jak firmy zaczn azwalniac i prenosci biznes. Oni niemaj anic innego do zaoferowania tylko gadka, 500+, 13 emerytura. Zadnych inwestycji, wszystkoptrzeba przepuscic. Bedziecie jeszcze plakac, jak przyjdzie kryzys.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
17 9 po_co

Naprawdę jesteś tak infantylny czy na siłę chcesz zrobić z siebie głupa ?
Ten pieniądz nie trafia w ręce najuboższych tylko jest próbą ratowania gospodarki i generuje zdrowy przepływ gotówki.

Niemcy mogli ratować swoje banki, my stoczni nie, Wielka Brytania mogła ratować swoje rolnictwo, my nie, Francja mogła ratować system energetyki, my nie.
Wszelkie dopłaty do stoczni były na forum UE traktowane jako niezdrowa konkurencja, dopłaty do rolnictwa były traktowane jako zagrożenie dla rolnictwa w UK, a dopłaty do systemu energetycznego są nawet przez nas samych krytykowane jako mrożenie opłat.

Stąd właśnie 500+ które pod płaszczem pomocy najuboższym w ostateczności dotuje całą gospodarkę - sprytne prawa ?
Przepływ w wysokości 1/10 - 1/5 budżetu państwa jest czymś czego nie da się nie zauważyć, a na inflacji znasz się tak jak świnia na hodowli storczyków.
Inflacja dotyczy każdego kraju na świecie, natomiast w Polsce towarzyszy jej wzrost siły nabywczej.
Czy 20 lat temu mogłeś kupić sobie telefon komórkowy, wybrać się na wczasy za granicą albo kupić dom / samochód ?
Ceny wzrosły ale to wszystko co wymieniłem nie jest już dla nas żadnym problemem, wyściub natomiast nosa poza swoją wioskę to dowiesz się, że nawet Niemiec ma kłopot z zakupem mieszkania, a 70% nieruchomości jest wynajmowana.

Świetnie się dymi kiedy poglądy kreuje się na bazie opinii z internetu albo telewizji (kanał dowolny) ale wystarczy zwiedzić trochę świata aby zrozumieć, że w Polsce żyje się naprawdę bardzo wygodnie.

Pojedziesz na zachód to spotkasz się z chordami murzynów, hindusów, turków. Pojedziesz na wschód to spotka cię głód, ubóstwo albo wojna (byłeś kiedyś w środku Rosji ? polecam, jest do doświadczenie na całe życie gdy na dworcu pierwsze co Cię spotyka to 70 letnia babcia żebrząca o kromkę chleba). Byłeś kiedyś w Indiach gdzie nawet bogaci ludzie żyją w ogromnym brudzie i trudno się im dziwić bo klimat jest dramatyczny ?
Człowieku guzik wiesz o świecie, nawet tym najbliższym, a wyciągasz wnioski na temat swojego kraju o którym też zresztą nic nie wiesz.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 11 eresan odpowiada po_co

500 plus na dziecko faktycznie pomogło Polskim stoczniom stanąć na nogi a energetyce się zmodernizować - wystarczy rzut oka na wskaźniki.

Wcale nie jest tak, że wzrosło głównie spożycie alkoholu i import używanych trupo-samochodów z Niemiec.

Rodzice odpowiedzialnie i w zdecydowanej większości za otrzymaną dotację kupili polskie promy morskie.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
96 121 ella23

wymiotowac sie chce jak widzi sie kolejna morde zdradziecka i kolejna porcje propagandy z szajki kaczora

! Odpowiedz
34 114 sel

Co oni za głupoty dzień w dzień pi..ą wystarczyło zwiększyć kwotę wolną od podatku odpowiednio i zapewnić zasiłki dla bezrobotnych które zlikwidowano lub dać inne , a przy okazji zwolnić połowę urzędników bo jest ich pięć razy więcej niż za komuny...

! Odpowiedz
27 56 sel

A do tego zmniejszyć wat od żywności którego nigdy nie było wcześniej od prądu wody itd też i byłby wyższy poziom życia , a tak jedną ręką zabierają kilka razy więcej niż kiedyś , a drugą udają ,że dają, jakby mieli co dawać oprócz tego co wcześniej zabiorą lub zadłużą.. . a tak na prawdę kombinują żeby im się nie dobrać do ich machloi i oszustw i tylko po to wszystko przejmują..

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 6 rakerk odpowiada sel

Już bardziej prawdopodobne byłoby zniesienie podatku dochodowego, osobom do 26 roku życia dało się to zrobić, a nie lepiej zwiększyć zakres tego programu? W tym roku wpływy z PITu to 64mld zł, z CITu 34 mld zł, wydatki na zadania społeczne to 66mld zł, a jak wejdzie w życie "poprawka" programu 500+ to będzie to ponad 86mld zł, wycofać te idiotyczne dodatkowe emerytury i strata wpływów z podatku dochodowego będzie nieodczuwalna.
Z VATu są za duże wpływy by móc ot tak się go pozbyć, a pozbycie się podatku dochodowego zliberalizuje prawo podatkowe oraz każdy kto pracuje w Polsce dostanie "podatek plus", nie będzie musiał płacić PIT/CIT=więcej w jego kieszeni.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
13 54 iwonka50

Zlikwidował jak zlikwidował ale zmniejszył na pewno.

! Odpowiedz
43 53 marianpazdzioch

Zmniejszył tak jak i w Wenezueli zmniejszyli. Parę lat balu, a później dyktatura, katastrofa humanitarna i zęby w ścianę. Jeden z nielicznych krajów na świecie gdzie ludzie umierają z głodu.

! Odpowiedz
27 15 sel odpowiada marianpazdzioch

Tam banany rosną na ulicy a prąd, szkoły i opiekę medyczną mają za darmo i nie muszą się grzać ,bo jest ciepło , tak ,że spoko, ważne że nie okradają ich z ich ropy.. Bardziej powinni się zająć ściganiem przestępców którzy wprowadzając embarga okradają ich z pieniędzy i złota , uniemożliwiając zakup leków nawet dla dzieci

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
78 70 ella23

lawinowo spada sila nabywcza pieniadza, te 500 plus niedlugio juz nic nie bedzie znaczyc, po podiniesieniu oplacy minimalnej do 4000 pewnie boczeniek chleba podrozeje 3 razy, ciekawe ile podrozeje prad od stycznia, LUDZIE OBUDZCIE SIE IM PIS WIECEJ ROZDAJE TYM WIECEJ ZABIERA W INFLACJI, UKRYTYCH PODATKACH ITD, WAZNA JEST RELACJA CEN DO ZAROBKOW, PENDE NIE POSZLY W GORE DWUKROTNIE W CIAGU OSTATNICH 3 LAT, A KARTOFERKI I MARCZEWKA JUZ TAK,

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
19 40 artur17

Ceny paliw niższe są tylko bodaj w Bułgarii, ceny żywności też. Dane EUROSTAT.

! Odpowiedz
9 33 artur17 odpowiada artur17

Kamienicy za 200 zł rzeczywiście się już nie kupi.

! Odpowiedz
0 5 eresan odpowiada artur17

A trolujesz na umowę o dzieło czy na czarno zupełnie?

! Odpowiedz
37 29 grzegorzkubik

Na pewno wpłynęło na wzrost sprzedaży detalicznej i temu żaden ekonomista nie zaprzeczy. Nasze PKB jest dość wysokie dzięki temu programowi.

! Odpowiedz
9 14 zenonka

Tak btw, miara PKB to bodaj jedna z najbardziej ułomnych miar wymyślonych przez ekonomistów po to, aby ciemniejsza część społeczeństwa ekscytowała się tym, że z każdym miesiącem/kwartałem/rokiem wytwarza więcej dóbr i usług. Miara ta nie uwzględnia kluczowych wskaźników jak np. poziom dysproporcji społecznych czy generalnie jakości życia (dostępu do służby zdrowia czy usług wszelkiej maści).

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
3 49 artur17

Nie można też znaleźć opiekunki do dziecka za 5 zł/h.

! Odpowiedz
36 54 artur17

Dla "elit" dzieci się nie liczą. PIS jest zły, bo nie można przejmowac kamienic za 200 zł.

! Odpowiedz
55 39 smallsaver

Teraz kamienice oddają za darmo - pisowcom.

! Odpowiedz
6 43 iwonka50 odpowiada smallsaver

Teraz w Warszawie najbardziej opłaca się hodowla kóz na nadwiślańskich wyspach :-DDD
Kasa duża a odpowiedzialność żadna. I to wszystko sponsorowane przez Ratusz ;-)

! Odpowiedz
1 3 eresan

a za 2 tygodnie nie będziesz już dostawał kopert za pisanie głupot :P

! Odpowiedz
29 39 grab

Politycy zawsze kłamią!
Sasin nie jest wyjątkiem!

! Odpowiedz
47 39 krokus12

ale jest jednym z liderów kłamstwa

! Odpowiedz
31 34 historykgpw

Hańbą to by było jakby z taką gębą nie zagrał w roli ziemniaka

! Odpowiedz
67 70 drabio

Oprócz ubostwa 500+ zlikwidował jeszcze jedna rzecz, a mianowicie zdroworozsądkowe myślenie wielu Polaków którzy w imię materialnej korzyści przymykają oczy na wybryki władzy i kłamstwa w żywe oczy (np prezes NIK zarabia na burdelu w Krakowie przepraszam chodziło o hotel na godziny).

! Odpowiedz
50 34 marxs

co sie dziwisz jak partia tacy wyborcy po prostu szambo i chlew za 5 stówek wytarzają sie i w jednym i drugim

! Odpowiedz
45 25 najmadrzejszy

To lepiej dac szkolom na wyzywienie...

! Odpowiedz
24 51 silvio_gesell

Łatwiej zmniejszyć w Polsce ubóstwo niż narzekactwo.

! Odpowiedz
39 36 histeryk

Kluczowe jest to, że na likwidację ubóstwa wystarczyłoby znacznie mniej środków. Pozostałe można by przeznaczyć na naprawę chorych systemów jak służba zdrowia i edukacja - to systemy mocno warunkujące standard życia.

! Odpowiedz
82 53 mgamon_interia.pl

Hańba III Rzeczpospolitej to szerzenie nienawiści , kłamstwa , hipokryzji i propagandy przez PIS

! Odpowiedz
77 67 kolumb1234

a najlepsze jest to ze przekupili ich za własne pieniądze

! Odpowiedz
18 22 iwonka50

No i dobrze. A nie uważasz że z tytułu płaconych podatków coś się Polakom należy?

! Odpowiedz
1 12 rakerk odpowiada iwonka50

A nie lepiej zmniejszyć zobowiązania podatkowe, co nie tylko sprawi, że Polacy będą mieli więcej w portfelu, a i zmniejszy nakłady związane z administracją? 2 pieczenie na jednym ogniu

! Odpowiedz
5 1 iwonka50 odpowiada rakerk

Nie będą mieli, bo pieniądz musi krążyć. Im więcej, w granicach niepowodujących nadmiernej inflacji, tym lepiej. Już tyle lat kazano ludziom zaciskać pasa i tak się to zaciskanie kilka lat temu skończyło. Na dzietności 1,23 na kobietę na 3 miejscu od końca na świecie, na płacach, 1,2,3,5 zł/h. Taki to dobrobyt powstał z tego oszczędzania, że tyle ludzi uciekło do Niemiec, GB i Holandii.
I teraz pewnie że nie ma komu tych przyszłych obywateli rodzić.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 6 eresan odpowiada iwonka50

Dlaczego Tobie należy się dlatego, że ja płacę podatki?

! Odpowiedz
Polecane
Najnowsze
Popularne