że nie stwierdziliśmy w Sprawozdaniu z działalności Grupy istotnych zniekształceń.
Sprawozdanie niezależnego biegłego rewidenta
z badania rocznego skonsolidowanego
sprawozdania finansowego
Grupy Kapitałowej VOTUM S.A.
za rok obrotowy od dnia 01.01.2023 r. do dnia 31.12.2023 r.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
1
Sprawozdanie z badania rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Dla Walnego Zgromadzenia i Rady Nadzorczej VOTUM S.A.
Opinia o skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
Przeprowadziliśmy badanie załączonego rocznego skonsolidowanego
sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej VOTUM S.A., dalej
„Grupa”, w której jednostką dominującą jest VOTUM S.A. z siedzibą
we Wrocławiu (53-012) przy ul. Wyścigowej 56i, dalej „Jednostka
Dominująca”, za rok obrotowy od 01.01.2023 r. do 31.12.2023 r., na
które składa się: skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
sporządzone na dzień 31 grudnia 2023 r., skonsolidowane
sprawozdanie z zysków lub strat i innych całkowitych dochodów,
skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym,
skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych za rok
obrotowy kończący się tego dnia oraz noty objaśniające do
skonsolidowanego sprawozdania finansowego zawierające istotne
zasady (polityki) rachunkowości oraz dodatkowe noty objaśniające,
dalej „skonsolidowane sprawozdanie finansowe”.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone
w jednolitym elektronicznym formacie raportowania zawartym
w pliku elektronicznym przekazanym w ramach pakietu
sprawozdawczego o nazwie vot-2023-12-31-pl(1).zip, opatrzonego
podpisami elektronicznymi Zarządu Jednostki Dominującej w dniu
22 kwietnia 2024 r.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy
zastosowaniu zasad rachunkowości i sprawozdawczości finansowej
określonych w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości,
Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej oraz
związanych z nimi interpretacjach ogłoszonych w formie
rozporządzeń Komisji Europejskiej, dalej „MSSF UE”.
Naszym zdaniem, załączone skonsolidowane sprawozdanie
finansowe Grupy Kapitałowej VOTUM S.A.:
przedstawia rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej
i finansowej Grupy na dzień 31.12.2023 r., wyniku finansowego
oraz przepływów pieniężnych za rok obrotowy kończący się tego
dnia zgodnie z MSSF UE i przyjętymi zasadami (polityką)
rachunkowości,
jest zgodne, co do formy i treści z obowiązującymi Grupę
przepisami prawa a także z wpływającymi na jego treść
postanowieniami statutu Jednostki Dominującej.
Nasza opinia o skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jest
spójna ze sprawozdaniem dodatkowym dla Komitetu Audytu, które
wydaliśmy dnia 22 kwietnia 2024 r.
Podstawa opinii
Badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
przeprowadziliśmy zgodnie z Krajowymi Standardami Badania,
w brzmieniu Międzynarodowych Standardów Badania, przyjętymi
przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów, Krajowym Standardem
Badania 220 (Z) przyjętym przez Polską Agencję Nadzoru
Audytowego, dalej „Krajowe Standardy Badania”, ustawą z dnia 11
maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz
nadzorze publicznym, dalej „ustawa o biegłych rewidentach”,
mającymi zastosowanie do badań sprawozdań finansowych
sporządzonych za okresy kończące się 31.12.2023 r., oraz
rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014
z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów
dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek
interesu publicznego, uchylającym decyzję Komisji 2005/909/WE (Dz.
Urz. UE L 158 z 27.05.2014, str. 77 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 11.06.2014,
str. 66), dalej ”Rozporządzenie 537/2014”.
Nasza odpowiedzialność zgodnie z tymi standardami została opisana
w sekcji Odpowiedzialność biegłego rewidenta za badanie
skonsolidowanego sprawozdania finansowego”.
Jesteśmy niezależni od spółek Grupy zgodnie z Międzynarodowym
Kodeksem etyki zawodowych księgowych (w tym Międzynarodowymi
standardami niezależności), dalej „Kodeks IESBA”, przyjętym przez
Krajową Radę Biegłych Rewidentów oraz z wymogami niezależności
określonymi w ustawie o biegłych rewidentach i w Rozporządzeniu
537/2014. Wypełniliśmy także nasze inne obowiązki etyczne
określone w ustawie o biegłych rewidentach i Kodeksie IESBA.
W trakcie przeprowadzania badania kluczowy biegły rewident oraz
firma audytorska pozostali niezależni od Grupy zgodnie z wymogami
niezależności określonymi w ustawie o biegłych rewidentach oraz
Rozporządzeniu 537/2014.
Wyrażamy przekonanie, że uzyskane przez nas dowody badania
stanowią wystarczającą i odpowiednią podstawę do wyrażenia przez
nas opinii z badania.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
2
Kluczowe sprawy (kwestie) badania
Kluczowe sprawy badania to sprawy, które według naszego
zawodowego osądu były najbardziej znaczące podczas badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego za bieżący okres
sprawozdawczy. Obejmują one najbardziej znaczące ocenione
rodzaje ryzyka istotnego zniekształcenia, w tym ocenione rodzaje
ryzyka istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem. Do
spraw tych odnieśliśmy się w kontekście naszego badania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego jako całości oraz przy
formułowaniu naszej opinii oraz podsumowaliśmy naszą reakcję na te
rodzaje ryzyka, a w przypadkach, w których uznaliśmy za stosowne
przedstawiliśmy najważniejsze spostrzeżenia związane z tymi
rodzajami ryzyka.
Jednocześnie Rozporządzenie 537/2014 nakłada na nas obowiązek
przedstawienia w sprawozdaniu z badania wszystkich najbardziej
znaczących ryzyk istotnego zniekształcenia, w tym też i tych, które nie
stanowiły dla nas kluczowej sprawy badania. Znaczące ryzyka
istotnego zniekształcenia to zidentyfikowane przez nas ryzyka
istotnego zniekształcenia, które według naszego osądu wymagają
szczególnego rozważenia podczas badania.
Przedstawione poniżej kluczowe sprawy badania obejmują wszystkie
najbardziej znaczące ryzyka istotnego zniekształcenia, o których
mowa w Rozporządzeniu 537/2014 oraz inne kwestie, które
uznaliśmy za kluczowe sprawy badania.
Nie wyrażamy osobnej opinii na temat tych spraw.
Kluczowa sprawa: Rozpoznanie i moment ujęcia przychodów ze sprzedaży oraz wycena odpowiadających im aktywów i zobowiązań z tytułu realizacji
umów
Czy kluczowa sprawa stanowiła znaczące ryzyko: TAK
Opis kluczowej sprawy Jak odniesiono się do tej sprawy w czasie badania
Skonsolidowane przychody ze sprzedaży wynikające z podpisanych
z klientami umów o dochodzenie roszczeń bankowych (dalej: umowy
bankowe) oraz umów o dochodzenie roszczeń odszkodowawczych
(dalej: umowy odszkodowawcze) wyniosły w 2023 r. 341.092 tys. zł,
co stanowi 88,1% ogólnej kwoty zrealizowanych przez Grupę
przychodów ze sprzedaży. Odpowiadające tym przychodom
należności wykazane w pozycji skonsolidowanego sprawozdania
z sytuacji finansowej Aktywa z tytułu umów MSSF 15 wyniosły
334.470 tys. zł, co stanowi 75,3% sumy aktywów ogółem, a związane
z nimi zobowiązania prowizyjne wyniosły 57.070 tys. , co stanowi
12,8% sumy pasywów ogółem.
Grupa ujmuje przychody w wysokości, w jakiej prawdopodobne jest
że otrzyma korzyści ekonomiczne związane z daną transakcją.
Przychody z umów bankowych i umów odszkodowawczych
ujmowane są w dacie decyzji określającej wysokość przyznanego
odszkodowania lub wyroku sądu pierwszej instancji. Kwota
należnego wynagrodzenia ustalana jest jako procent od kwoty
wynikającej z wyroku sądu pierwszej instancji lub decyzji
ubezpieczyciela, skorygowany o współczynnik niezrealizowanych
wyroków drugiej instancji. Dla umów bankowych kwota
wynagrodzenia podlega dodatkowo dyskontowaniu.
Rozpoznając przychody dotyczące umów bankowych
i umów odszkodowawczych Grupa ujmuje równocześnie
zobowiązanie z tytułu wynagrodzenia prowizyjnego wynikającego
z zawartych umów agencyjnych. Zobowiązanie to ujmowane jest
w pozycji Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe
zobowiązania z podziałem na część długo- i krótkoterminową.
Ze względu na wartość pozycji przychodów oraz odpowiadających im
aktywów i zobowiązań, a także znaczącą rolę i złożoność osądu
i szacunku Zarządu Jednostki Dominującej uznaliśmy rozpoznanie
i moment ujęcia przychodów ze sprzedaży oraz wycenę powiązanych
z nimi aktywów i zobowiązań za kluczową sprawę badania.
Szczegółowe informacje dotyczące skonsolidowanych przychodów
zostały zaprezentowane w nocie nr 1 Przychody ze sprzedaży.
Szczegółowe informacje dotyczące należności odpowiadającym tym
przychodom zostały zaprezentowane w nocie nr 16 Aktywa
z tytułu realizacji umów MSSF 15, a informacje o zobowiązaniach
dotyczących tych przychodów zostały zaprezentowane w nocie nr
27Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
dodatkowych informacji.
Zapoznaliśmy się z obowiązującymi Grupę zasadami rachunkowości
w zakresie ujmowania i sposobu wyceny przychodów z umów bankowych
i umów odszkodowawczych oraz zasadami rachunkowości dotyczącymi
wyceny odpowiadających im aktywów i zobowiązań, a także potwierdziliśmy
ciągłość ich stosowania.
Oceniliśmy zgodność stosowanej przez Zarząd Jednostki Dominującej polityki
rachunkowości z odpowiednimi standardami sprawozdawczości finansowej.
Sprawdziliśmy, czy dane finansowe spółek zależnych wchodzących w skład
Grupy sporządzających sprawozdania finansowe zgodnie z ustawą
o rachunkowości zostały doprowadzone do jednolitych zasad rachunkowości
w zakresie ujmowania przychodów.
Uzyskaliśmy zrozumienie i oceniliśmy proces ujmowania przychodów
z umów bankowych i umów odszkodowawczych oraz odpowiadających im
aktywów i zobowiązań.
Zidentyfikowaliśmy kluczowe mechanizmy kontroli wewnętrznej związane
z kompletnością i prawidłowością rejestrowania umów bankowych i umów
odszkodowawczych oraz generowania raportów będących podstawą do
szacowania należnego przychodu, wyceny aktywów i zobowiązań.
Uzyskaliśmy ewidencję prowadzonych spraw dotyczących umów bankowych
i umów odszkodowawczych (dalej: ewidencja) stanowiącą podstawę do
ustalenia należnych przychodów oraz odpowiadających im aktywów
i zobowiązań.
Na wybranej próbie umów sprawdziliśmy istnienie i dokładność prowadzonej
ewidencji poprzez uzgodnienie do dokumentów źródłowych, tj. do zawartych
umów z klientami i agentami oraz wydanymi wyrokami sądowymi i decyzjami.
Sprawdziliśmy poprawność matematyczną naliczenia kwot należnego
wynagrodzenia oraz prowizji należnych agentom, a także poprawność
naliczenia i rozliczenia dyskonta dotyczącego umów bankowych.
Potwierdziliśmy zgodność kwot wykazanych w ewidencji do przychodów
wykazanych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Dokonaliśmy oceny racjonalności wyceny aktywów i zobowiązań poprzez
sprawdzenie ich rozliczania się po dniu bilansowym.
Zapoznaliśmy się z ujawnieniami dotyczącymi przychodów oraz oceniliśmy, czy
są one odpowiednie w świetle wymogów MSSF 15.
Oceniliśmy adekwatność ujawnień w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
3
Inne sprawy
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Spółki za rok zakończony
31 grudnia 2022 r. zostało zbadane przez działającego w imieniu innej
firmy audytorskiej biegłego rewidenta, który wyraził opinię bez
zastrzeżeń na temat tego skonsolidowanego sprawozdania w dniu
21 kwietnia 2023 r.
Odpowiedzialność Zarządu oraz Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej za skonsolidowane sprawozdanie
finansowe
Zarząd Jednostki Dominującej jest odpowiedzialny za sporządzenie
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, które przedstawia
rzetelny i jasny obraz sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku
finansowego Grupy, zgodnie z MSSF UE, przyjętymi zasadami
(polityką) rachunkowości oraz obowiązującymi Grupę przepisami
prawa i statutem Jednostki Dominującej, w tym za jego sporządzenie
zgodnie z wymogami Rozporządzenia ESEF.
Zarząd Jednostki Dominującej jest odpowiedzialny również za
kontrolę wewnętrzną, którą uznaje za niezbędną dla sporządzenia
skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezawierającego
istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem.
Sporządzając skonsolidowane sprawozdanie finansowe Zarząd
Jednostki Dominującej jest odpowiedzialny za ocenę zdolności Grupy
do kontynuowania działalności, ujawnienie, jeżeli ma to
zastosowanie, spraw związanych z kontynuacją działalności oraz za
przyjęcie zasady kontynuacji działalności jako podstawy
rachunkowości, z wyjątkiem sytuacji, kiedy Zarząd Jednostki
Dominującej albo zamierza dokonać likwidacji Grupy albo zaniechać
prowadzenia działalności, albo nie ma żadnej realnej alternatywy dla
likwidacji lub zaniechania działalności.
Zarząd oraz członkowie Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej
zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe spełniało
wymagania przewidziane w MSSF UE. Członkowie Rady Nadzorczej
Jednostki Dominującej odpowiedzialni za nadzorowanie procesu
sprawozdawczości finansowej.
Odpowiedzialność Biegłego Rewidenta za badanie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Naszym celem jest uzyskanie racjonalnej pewności czy
skonsolidowane sprawozdanie finansowe jako całość nie zawiera
istotnego zniekształcenia spowodowanego oszustwem lub błędem,
oraz wydanie sprawozdania z badania zawierającego naszą opinię.
Racjonalna pewność jest wysokim poziomem pewności, ale nie
gwarantuje, że badanie przeprowadzone zgodnie z powyżej
wskazanymi standardami zawsze wykryje istniejące istotne
zniekształcenie. Zniekształcenia mogą powstawać na skutek oszustwa
lub błędu i są uważane za istotne, jeżeli można racjonalnie oczekiwać,
że pojedynczo lub łącznie mogłyby wpłynąć na decyzje gospodarcze
użytkowników podjęte na podstawie tego skonsolidowanego
sprawozdania finansowego.
Zakres badania nie obejmuje zapewnienia co do przyszłej
rentowności Grupy ani efektywności lub skuteczności prowadzenia
jej spraw przez Zarząd Jednostki Dominującej obecnie lub
w przyszłości.
Podczas badania zgodnego z Krajowymi Standardami Badania
stosujemy zawodowy osąd i zachowujemy zawodowy sceptycyzm,
a także
identyfikujemy i oceniamy ryzyka istotnego zniekształcenia
skonsolidowanego sprawozdania finansowego spowodowanego
oszustwem lub błędem, projektujemy i przeprowadzamy
procedury badania odpowiadające tym ryzykom i uzyskujemy
dowody badania, które są wystarczające i odpowiednie, aby
stanowić podstawę dla naszej opinii. Ryzyko niewykrycia
istotnego zniekształcenia wynikającego z oszustwa jest większe
niż tego wynikającego z błędu, ponieważ oszustwo może
dotyczyć zmowy, fałszerstwa, celowych pominięć, wprowadzenia
w błąd lub obejścia kontroli wewnętrznej;
uzyskujemy zrozumienie kontroli wewnętrznej stosownej dla
badania w celu zaprojektowania procedur badania, które
odpowiednie w danych okolicznościach, ale nie
w celu wyrażenia opinii na temat skuteczności kontroli
wewnętrznej Grupy;
oceniamy odpowiedniość zastosowanych zasad (polityki)
rachunkowości, zasadność szacunków księgowych oraz
powiązanych ujawnień dokonanych przez Zarząd Jednostki
Dominującej;
wyciągamy wniosek na temat odpowiedniości zastosowania
przez Zarząd Jednostki Dominującej zasady kontynuacji
działalności jako podstawy rachunkowości oraz, na podstawie
uzyskanych dowodów badania, czy istnieje istotna niepewność
związana ze zdarzeniami lub warunkami, która może poddawać
w znaczącą wątpliwość zdolność Grupy do kontynuacji
działalności. Jeżeli dochodzimy do wniosku, że istnieje istotna
niepewność, wymagane jest od nas zwrócenie uwagi w naszym
sprawozdaniu biegłego rewidenta na powiązane ujawnienia w
skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym lub, jeżeli takie
ujawnienia są nieadekwatne, modyfikujemy naszą opinię. Nasze
wnioski są oparte na dowodach badania uzyskanych do dnia
sporządzenia naszego sprawozdania biegłego rewidenta,
jednakże przyszłe zdarzenia lub warunki mogą spowodować, że
Grupa zaprzestanie kontynuacji działalności;
oceniamy ogólną prezentację, struktu i zawartość
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym
ujawnienia, oraz czy skonsolidowane sprawozdanie finansowe
przedstawia będące ich podstawą transakcje
i zdarzenia w sposób zapewniający rzetelną prezentację;
uzyskujemy wystarczające i odpowiednie dowody badania
odnośnie do informacji finansowych jednostek lub działalności
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
4
gospodarczych wewnątrz Grupy w celu wyrażenia opinii na temat
skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Jesteśmy
odpowiedzialni za kierowanie, nadzór i przeprowadzenie badania
Grupy i pozostajemy wyłącznie odpowiedzialni za naszą opinię
z badania.
Komunikujemy Radzie Nadzorczej oraz Komitetowi Audytu Jednostki
Dominującej informacje związane z badaniem, w szczególności
o planowanym zakresie i czasie przeprowadzenia badania oraz
znaczących ustaleniach badania, w tym wszelkich znaczących
słabościach kontroli wewnętrznej, które zidentyfikowaliśmy podczas
badania.
Złożyliśmy Komitetowi Audytu Jednostki Dominującej oświadczenie,
że przestrzegamy stosownych wymogów etycznych dotyczących
niezależności oraz, że będziemy informować Komitet o wszystkich
powiązaniach i innych sprawach, które mogłyby być racjonalnie
uznane za stanowiące zagrożenie dla naszej niezależności, a tam gdzie
ma to zastosowanie, informujemy o zastosowanych
zabezpieczeniach.
Spośród spraw przekazywanych Radzie Nadzorczej Jednostki
Dominującej ustaliliśmy te sprawy , które były najbardziej znaczące
podczas badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego za
bieżący okres sprawozdawczy i dlatego uznaliśmy je za kluczowe
sprawy badania. Opisujemy te sprawy w naszym sprawozdaniu
z badania w sekcji „Kluczowe sprawy (kwestie) badania”, z wyjątkiem
spraw co do których przepisy prawa lub regulacje zabraniają
publicznego ich ujawnienia lub gdy, w wyjątkowych okolicznościach,
ustalimy, że kwestia nie powinna być przedstawiona w naszym
sprawozdaniu, ponieważ można byłoby racjonalnie oczekiwać, że
negatywne konsekwencje przeważyłyby korzyści takiej informacji dla
interesu publicznego.
Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach jesteśmy także zobowiązani
zawrzeć w sprawozdaniu z badania opinię o tym, czy skonsolidowane
sprawozdanie finansowe jest zgodne co do formy i treści
z obowiązującymi Grupę przepisami prawa i statutem Jednostki
Dominującej. Opinię w tym zakresie sformułowaliśmy w oparciu
o prace wykonane w trakcie badania.
Inne informacje, w tym sprawozdanie z działalności Grupy
Inne informacje to informacje finansowe i niefinansowe
zamieszczone w skonsolidowanym raporcie rocznym, inne niż
skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie
z badania. Inne informacje obejmują sprawozdanie z działalności
Grupy za rok zakończony 31.12.2023 r. wraz z oświadczeniem
o stosowaniu ładu korporacyjnego, o którym mowa w art. 49 ust 2a
ustawy o rachunkowości, dalej „Inne informacje”.
Odpowiedzialność Zarządu i Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej
Zarząd Jednostki Dominującej jest odpowiedzialny za sporządzenie
Innych informacji zgodnie z przepisami prawa.
Zarząd oraz członkowie Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej
zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie z działalności Grupy
wraz z wyodrębnionymi częściami spełniało wymagania przewidziane
w ustawie o rachunkowości oraz Rozporządzeniu Ministra Finansów
z dnia z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących
i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów
wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji
wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem
członkowskim, dalej „Rozporządzenie o informacjach bieżących
i okresowych”.
Odpowiedzialność Biegłego Rewidenta
Nasza opinia z badania skonsolidowanego sprawozdania
finansowego nie obejmuje Innych informacji. W związku z badaniem
sprawozdania finansowego naszym obowiązkiem jest zapoznanie się
z Innymi informacjami, i czyniąc to, rozpatrzenie, czy Inne informacje
nie istotnie niespójne ze skonsolidowanym sprawozdaniem
finansowym lub naszą wiedzą uzyskaną podczas badania, lub w inny
sposób wydają się istotnie zniekształcone. Jeśli na podstawie
wykonanej pracy stwierdzimy istotne zniekształcenia w Innych
informacjach, jesteśmy zobowiązani poinformować o tym w naszym
sprawozdaniu z badania.
Naszym obowiązkiem zgodnie z wymogami ustawy o biegłych
rewidentach jest również wydanie opinii, czy sprawozdanie
z działalności zostało sporządzone zgodnie z przepisami oraz czy jest
zgodne z informacjami zawartymi w skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym.
Ponadto jesteśmy zobowiązani do poinformowania, czy Grupa
sporządziła oświadczenie na temat informacji niefinansowych oraz do
wydania opinii, czy Grupa w oświadczeniu o stosowaniu ładu
korporacyjnego zawarła wymagane informacje.
Sprawozdanie z działalności Grupy uzyskaliśmy przed datą niniejszego
sprawozdania z badania, a Raport Roczny będzie dostępny po tej
dacie. W przypadku, kiedy stwierdzimy istotne zniekształcenie
w Raporcie Rocznym, jesteśmy zobowiązani poinformować o tym
Radę Nadzorczą Jednostki Dominującej.
Sprawozdanie z działalności
Sprawozdanie z działalności Grupy zostało sporządzone wraz
z jednostkowym sprawozdaniem z działalności VOTUM S.A. jako jeden
dokument w postaci pliku elektronicznego o nazwie
SzD_GK_Vot_2023-12-31_pl.xhtml, opatrzonego podpisami
elektronicznym Zarządu Jednostki Dominującej w dniu 22 kwietnia
2024 r.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
5
Opinia na temat sprawozdania z działalności Grupy
Naszym zdaniem, w oparciu o prace wykonane w związku z badaniem
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, załączone
sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej VOTUM S.A. S.A. za rok
obrotowy zakończony 31.12.2023 r.:
zostało sporządzone zgodnie z art. 49 ustawy
o rachunkowości oraz paragrafem 71 Rozporządzenia
o informacjach bieżących i okresowych,
informacje prezentowane w tym sprawozdaniu zgodne
z informacjami zawartymi w zbadanym skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym.
W świetle wiedzy o Grupie i jej otoczeniu uzyskanej podczas badania
oświadczamy, że nie stwierdziliśmy w sprawozdaniu z działalności
Grupy istotnych zniekształceń.
Opinia na temat oświadczenia o stosowaniu ładu korporacyjnego
Naszym zdaniem, w oparciu o prace wykonane w związku
z badaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego:
oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego zawiera,
informacje określone w paragrafie 70 ust. 6 punkt 5
Rozporządzenia o informacjach bieżących i okresowych,
informacje wskazane w paragrafie 70 ust. 6 punkt 5 lit. c)-f), h)
oraz i) tego Rozporządzenia zawarte w tym oświadczeniu są
zgodne z mającymi zastosowanie przepisami oraz informacjami
zawartymi w zbadanym skonsolidowanym sprawozdaniu
finansowym.
Sprawozdanie na temat innych wymogów prawa i regulacji
Opinia na temat zgodności oznakowania skonsolidowanego sprawozdania finansowego sporządzonego w
jednolitym elektronicznym formacie raportowania z wymogami rozporządzenia o standardach technicznych
dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu raportowania
W związku z badaniem skonsolidowanego sprawozdania finansowego
zostaliśmy zaangażowani do przeprowadzania usługi atestacyjnej
dającej racjonal pewność w celu wyrażenia opinii czy
skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy na dzień i za rok
zakończony 31 grudnia 2023 r., sporządzone w jednolitym
elektronicznym formacie raportowania, zawarte w pliku o nazwie vot-
2023-12-31-pl(1).zip, dalej „skonsolidowane sprawozdanie finansowe
w formacie ESEF”, zostało oznakowane zgodnie z wymogami
określonymi w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr
2019/815 z dnia 17 grudnia 2018 r., uzupełniającym dyrektywę
2004/109/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do
regulacyjnych standardów technicznych dotyczących specyfikacji
jednolitego elektronicznego formatu raportowania, dalej
„Rozporządzenie ESEF”.
Identyfikacja kryteriów i opis przedmiotu usługi
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe w formacie ESEF zostało
sporządzone przez Zarząd Jednostki Dominującej w celu spełnienia
wymogów dotyczących oznakowania oraz wymogów technicznych
dotyczących specyfikacji jednolitego elektronicznego formatu
raportowania, które są określone w Rozporządzeniu ESEF.
Przedmiotem naszej usługi atestacyjnej jest zgodność oznakowania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego w formacie ESEF
z wymogami Rozporządzenia ESEF, a wymogi określone w tych
regulacjach stanowią, naszym zdaniem, odpowiednie kryteria do
sformułowania przez nas opinii.
Odpowiedzialność Zarządu oraz Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej
Zarząd Jednostki Dominującej jest odpowiedzialny za sporządzenie
skonsolidowanego sprawozdania finansowego w formacie ESEF
zgodnie z wymogami dotyczącymi oznakowania oraz wymogami
technicznymi dotyczącymi specyfikacji jednolitego elektronicznego
formatu raportowania, które określone w Rozporządzeniu ESEF.
Odpowiedzialność ta obejmuje wybór i zastosowanie odpowiednich
znaczników XBRL, przy użyciu taksonomii określonej w tych
regulacjach.
Odpowiedzialność Zarządu Jednostki Dominującej obejmuje również
zaprojektowanie, wdrożenie i utrzymanie systemu kontroli
wewnętrznej zapewniającego sporządzenie skonsolidowanego
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
6
sprawozdania finansowego w formacie ESEF, wolnego od istotnych
niezgodności z wymogami Rozporządzenia ESEF.
Członkowie Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej są odpowiedzialni
za nadzorowanie procesu sprawozdawczości finansowej,
obejmującego również sporządzenie sprawozdań finansowych
zgodnie z formatem wynikającym z obowiązujących przepisów prawa.
Odpowiedzialność biegłego rewidenta
Naszym celem było wyrażenie opinii, na podstawie przeprowadzonej
usługi atestacyjnej dającej racjonalną pewność, czy skonsolidowane
sprawozdanie finansowe w formacie ESEF zostało oznakowane
zgodnie z wymogami Rozporządzenia ESEF.
Wykonaliśmy usługę zgodnie z Krajowym Standardem Usług
Atestacyjnych dotyczącym badania sprawozdań finansowych
sporządzonych w jednolitym elektronicznym formacie raportowania
3001PL, dalej ”KSUA 3001PL” oraz, gdzie jest to stosowne, zgodnie
z Krajowym Standardem Usług atestacyjnych Innych niż Badanie
i Przegląd 3000 (Z) w brzmieniu Międzynarodowego Standardu Usług
Atestacyjnych 3000 (Zmienionego) „Usługi atestacyjne inne niż
badania lub przeglądy historycznych informacji finansowych”, dalej
„KSUA 3000 (Z)”.
Standard ten nakłada na biegłego rewidenta obowiązek zaplanowania
i wykonania procedur w taki sposób, aby uzyskać racjonalną pewność,
że skonsolidowane sprawozdanie finansowe w formacie ESEF zostało
przygotowane zgodnie z określonymi kryteriami.
Racjonalna pewność jest wysokim poziomem pewności, ale nie
gwarantuje, że usługa przeprowadzona zgodnie z KSUA 3001PL oraz,
gdzie jest to stosowne, zgodnie z KSUA 3000 (Z), zawsze wykryje
istniejące istotne zniekształcenie.
Wybór procedur zależy od osądu biegłego rewidenta, w tym od jego
oszacowania ryzyka wystąpienia istotnych zniekształceń
spowodowanych oszustwem lub błędem. Przeprowadzając
oszacowanie tego ryzyka, biegły rewident bierze pod uwagę kontrolę
wewnętrzną związaną ze sporządzeniem skonsolidowanego
sprawozdania finansowego w formacie ESEF w celu zaplanowania
stosownych procedur, które mają zapewnić biegłemu rewidentowi
wystarczające i odpowiednie do okoliczności dowody. Ocena
funkcjonowania systemu kontroli wewnętrznej nie została
przeprowadzona w celu wyrażenia opinii na temat skuteczności jej
działania.
Podsumowanie wykonanych prac
Zaplanowane i przeprowadzone przez nas procedury obejmowały
między innymi:
uzyskanie zrozumienia procesu sporządzenia skonsolidowanego
sprawozdania finansowego w formacie ESEF, obejmującego
proces wyboru i zastosowania przez Grupę znaczników XBRL
i zapewniania zgodności z Rozporządzeniem ESEF, w tym
zrozumienie mechanizmów systemu kontroli wewnętrznej
związanych z tym procesem;
uzgodnienie oznakowanych informacji zawartych
w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym w formacie ESEF
do zbadanego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;
przy użyciu specjalistycznego narzędzia informatycznego ocenę
spełnienia standardów technicznych dotyczących specyfikacji
jednolitego elektronicznego formatu raportowania, ocenę
kompletności oznakowania informacji w skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym w formacie ESEF znacznikami XBRL;
ocenę, czy zastosowane znaczniki XBRL z taksonomii określonej
w Rozporządzeniu ESEF zostały odpowiednio zastosowane oraz,
czy yto rozszerzeń taksonomii w sytuacjach, gdy w
podstawowej taksonomii określonej w Rozporządzeniu ESEF nie
zidentyfikowano odpowiednich elementów.
Uważamy, że uzyskane przez nas dowody stanowią wystarczającą
i odpowiednią podstawę do wyrażenia przez nas opinii na temat
zgodności oznakowania z wymogami rozporządzenia ESEF.
Wymogi etyczne, w tym niezależność
Przeprowadzając usługę biegły rewident i PKF Consult Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k., dalej „PKF Consult”
przestrzegali wymogów niezależności i innych wymogów etycznych
określonych w Kodeksie IESBA. Kodeks IESBA oparty jest na
podstawowych zasadach dotyczących uczciwości, obiektywizmu,
zawodowych kompetencji i należytej staranności, zachowania
poufności oraz profesjonalnego postępowania. Przestrzegaliśmy
również innych wymogów niezależności i etyki, które mają
zastosowanie dla niniejszej usługi atestacyjnej w Polsce.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. wchodzi w skład Grupy PKF Polska, do której należą również PKF BPO Sadowska-Malczewska Sp. k., PKF Tax&Legal Chamera
Orczykowski Sp. k., PKF Advisory Sp. z o.o., PKF Brevells Cekiera Sp. k. oraz EUROTAX Podatki Sp. z o.o.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. jest członkiem PKF Global, sieci firm członkowskich PKF International Limited, z których każda jest odrębnym i niezależnym podmiotem
prawnym i nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności ani zobowiązań za działania lub zaniechanie działań przez jakąkolwiek firmę członkowską i/lub korespondencyjną bądź firmy członkowskie i/lub
korespondencyjne.
PKF Consult Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
ul. Orzycka 6 lok. 1B • 02-695 Warszawa • Polska
Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy KRS 579479
NIP 521-052-77-10 • REGON 010143080 • NR na liście firm audytorskich PANA: 477
www.pkfpolska.pl
7
Wymogi kontroli jakości
PKF Consult stosuje krajowe standardy kontroli jakości wprowadzone
uchwałą Rady Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego. Zgodnie
z wymogami Krajowego Standardu Kontroli Jakości 1 w brzmieniu
Międzynarodowego Standardu Zarządzania Jakością (PL) 1, PKF
Consult zaprojektowała, wdrożyła i stosuje kompleksowy system
zarządzania jakością, obejmujący udokumentowane polityki
i procedury odnośnie do zgodności z wymogami etycznymi,
standardami zawodowymi oraz mającymi zastosowanie wymogami
prawnymi i regulacyjnymi.
Opinia na temat zgodności z wymogami Rozporządzenia ESEF
Podstawę sformułowania opinii biegłego rewidenta stanowią kwestie
opisane powyżej, dlatego opinia powinna być czytana
z uwzględnieniem tych kwestii.
Naszym zdaniem, załączone skonsolidowane sprawozdanie finansowe
w formacie ESEF, na dzień 31 grudnia 2023 r. i za rok zakończony tego
dnia, zostało oznakowane, we wszystkich istotnych aspektach,
zgodnie z wymogami Rozporządzenia ESEF.
Inne informacje i stwierdzenia wymagane przez Rozporządzenie 537/2014
Wybór firmy audytorskiej oraz całkowity nieprzerwany okres trwania zlecenia
Zostaliśmy wybrani do badania skonsolidowanego sprawozdania
finansowego Grupy uchwałą Rady Nadzorczej z dnia 24 maja 2023 r.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe Grupy, w okresie gdy
Jednostka Dominująca jest jednostką zainteresowania publicznego
badamy po raz pierwszy.
Usługi niebędące badaniem ustawowym
Zgodnie z naszą najlepszą wiedzą i przekonaniem oświadczamy, że nie
świadczyliśmy na rzecz Grupy usług niebędących badaniem, które są
zakazane na mocy art. 5 ust. 1 Rozporządzenia 537/2014 oraz art. 136
ustawy o biegłych rewidentach.
Agnieszka Pawlik
Biegły rewident nr 11236
kluczowy biegły rewident przeprowadzający badanie
w imieniu PKF Consult Grupa z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k.
firmy audytorskiej nr 477
ul. Orzycka 6 lok. 1B
02-695 Warszawa
Oddział we Wrocławiu
Wrocław, dnia 22 kwietnia 2024 r.