QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 iso4217:PLN QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 xbrli:shares QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 iso4217:PLN xbrli:shares QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-01-01 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2023-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:PreviouslyStatedMember pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:PreviouslyStatedMember pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:PreviouslyStatedMember pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:PreviouslyStatedMember ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:PreviouslyStatedMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IncreaseDecreaseDueToChangesInAccountingPolicyRequiredByIFRSsMember ifrs-full:IFRS17Member QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 pzu:SupplementaryCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 pzu:OtherReserveCapitalMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 pzu:RevaluationReserveMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfInsuranceFinanceIncomeExpensesFromInsuranceContractsIssuedExcludedFromProfitOrLossThatWillBeReclassifiedToProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfFinanceIncomeExpensesFromReinsuranceContractsHeldExcludedFromProfitOrLossMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember QLPCKOOKVX32FUELX240 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember
Grupa Kapitałowa
Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń
Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe
za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Sprawozdawczości Finansowej
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
2
Spis treści
Skonsolidowany rachunek zysków i strat .......................................................................................... 4
Skonsolidowane sprawozdanie z innych całkowitych dochodów ................................................... 5
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej ...................................................................... 6
Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym ..................................................... 8
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych ........................................................... 10
Informacje dodatkowe i noty objaśniające ...................................................................................... 12
1. Wstęp ......................................................................................................................................................................... 12
2. Skład Grupy PZU ....................................................................................................................................................... 15
3. Struktura akcjonariatu ............................................................................................................................................. 30
4. Kluczowy personel kierowniczy – Zarząd i Dyrektorzy Grupy ................................................................................. 31
5. Rada Nadzorcza jednostki dominującej ................................................................................................................... 33
6. Istotne zasady (polityka) rachunkowości i istotne szacunki i osądy ....................................................................... 34
7. Sprawozdawczość dotycząca segmentów ............................................................................................................... 55
8. Zarządzanie ryzykiem ............................................................................................................................................... 63
9. Zarządzanie kapitałem własnym ............................................................................................................................ 107
10. Wartość godziwa ..................................................................................................................................................... 108
11. Umowy ubezpieczenia i umowy reasekuracji ........................................................................................................ 121
12. Wynik z działalności inwestycyjnej ......................................................................................................................... 185
13. Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej ......................................... 188
14. Pozostałe przychody netto z inwestycji ................................................................................................................. 189
15. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji ............................................... 189
16. Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów
finansowych ............................................................................................................................................................ 190
17. Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej ............................ 191
18. Przychody z tytułu prowizji i opłat ......................................................................................................................... 191
19. Koszty z tytułu prowizji i opłat ................................................................................................................................ 192
20. Koszty działania banków ........................................................................................................................................ 192
21. Koszty odsetkowe ................................................................................................................................................... 193
22. Koszty pracownicze ................................................................................................................................................ 193
23. Pozostałe przychody operacyjne ........................................................................................................................... 194
24. Pozostałe koszty operac yjne .................................................................................................................................. 194
25. Podatek dochodowy ............................................................................................................................................... 194
26. Zysk na jedną akcję ................................................................................................................................................. 196
27. Wartość firmy .......................................................................................................................................................... 196
28. Wartości niematerialne ........................................................................................................................................... 199
29. Inne aktywa ............................................................................................................................................................. 202
30. Rzeczowe aktywa trwałe ........................................................................................................................................ 203
31. Nieruchomości inwestycyjne .................................................................................................................................. 205
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
3
32. Jednostki wyceniane metodą praw własności ...................................................................................................... 207
33. Należności od klientów z tytułu kredytów ............................................................................................................. 207
34. Pochodne instrumenty finansowe ......................................................................................................................... 209
35. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań .................................................................................................. 222
36. Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe .......................................................................................................... 223
37. Inne należności ....................................................................................................................................................... 228
38. Oczekiwane straty kredytowe i utrata wartości aktywów finansowych ............................................................... 228
39. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych .......................................................................................... 238
40. Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej ................................................................................ 239
41. Zobowiązania podporządkowane .......................................................................................................................... 241
42. Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych ....................................................... 242
43. Zobowiązania wobec banków ................................................................................................................................ 244
44. Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów .............................................................................................. 245
45. Inne zobowiązania .................................................................................................................................................. 246
46. Rezerwy ................................................................................................................................................................... 248
47. Odroczony podatek dochodowy ............................................................................................................................ 254
48. Aktywa i zobowiązania przeznaczone do sprzedaży ............................................................................................. 257
49. Leasing .................................................................................................................................................................... 258
50. Aktywa stanowiące zabezpieczenie należności, zobowiązań oraz zobowiązań warunkowych .......................... 261
51. Aktywa i zobowiązania warunkowe ....................................................................................................................... 262
52. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych ......................................................................................... 262
53. Informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych .................................. 263
54. Sprawy sporne ........................................................................................................................................................ 264
55. Transakcje z podmiotami powiązanymi ................................................................................................................ 267
56. Zatrudnienie ............................................................................................................................................................ 271
57. Pozostałe informacje .............................................................................................................................................. 271
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
4
Skonsolidowany rachunek zysków i strat

|  | 1 stycznia - | 1 stycznia -
Skonsolidowany rachunek zysków i strat | Nota |  | 31 grudnia 2022
|  | 31 grudnia 2023 | 1)
|  |  | (przekształcone)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją |  | 4 122 | 3 600
Przychody z ubezpieczeń |  | 26 868 | 24 745
Koszty usług ubezpieczenia |  | (22 746) | (21 145)
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji |  | (103) | 63
Alokacja składek reasekuracyjnych |  | (1 514) | (1 126)
Kwoty należne od reasekuratorów |  | 1 411 | 1 189
Wynik z usług ubezpieczenia | 11 | 4 019 | 3 663
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń |  | (1 786) | (408)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji |  | 38 | 30
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej | 13 | 27 579 | 18 265
Pozostałe przychody netto z inwestycji | 14 | 406 | (57)
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji | 15 | 592 | (366)
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty | 16 | (1 225) | (3 193)
wartości instrumentów finansowych |  |  |
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych | 17 | 863 | 704
w wartości godziwej |  |  |
Przychody z tytułu prowizji i opłat | 18 | 5 528 | 5 136
Koszty z tytułu prowizji i opłat | 19 | (1 742) | (1 449)
Koszty działania banków | 20 | (6 332) | (5 450)
Koszty odsetkowe | 21 | (8 890) | (4 767)
Pozostałe przychody operacyjne | 23 | 1 859 | 1 662
Pozostałe koszty operacyjne | 24 | (4 842) | (5 608)
Zysk z działalności operacyjnej |  | 16 067 | 8 162
Udział w wynikach finansowych netto jednostek wycenianych metodą praw |  | 10 | (25)
własności |  |  |
Zysk brutto |  | 16 077 | 8 137
Podatek dochodowy | 25 | (3 625) | (2 471)
Zysk netto, w tym: |  | 12 452 | 5 666
- zysk przypisywany właścicielom jednostki dominującej |  | 5 766 | 3 781
- zyski (straty) przypisywane właścicielom udziałów niekontrolujących |  | 6 686 | 1 885
Podstawowa i rozwodniona średnia ważona liczba akcji zwykłych | 26 | 863 378 107 | 863 390 384
Podstawowy i rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w złotych) | 26 | 6,68 | 4,38

1)
Przekształcenie danych porównawczych wynikające z pierwszego zastosowania MSSF 17 opisano w punkcie 6.2.1, a wynikające ze zmiany prezentacji przychodów
odsetkowych od pochodnych instrumentów zabezpieczających – w punkcie 6.3.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
5
Skonsolidowane sprawozdanie z innych całkowitych
dochodów

|  | 1 stycznia - | 1 stycznia -
Skonsolidowane sprawozdanie z innych całkowitych dochodów | Nota |  | 31 grudnia 2022
|  | 31 grudnia 2023 | 1)
|  |  | (przekształcone)
Zysk netto |  | 12 452 | 5 666
Inne całkowite dochody netto |  | 2 812 | 350
Podlegające późniejszemu przeniesieniu do rachunku zysków i strat |  | 2 807 | 238
Wycena instrumentów dłużnych |  | 2 064 | (2 228)
Reklasyfikacja wyceny instrumentów dłużnych do rachunku zysków i strat |  | 39 | 29
Wycena należności od klientów z tytułu kredytów |  | 5 | (5)
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń |  | (1 678) | 4 144
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji |  | 38 | (120)
Różnice kursowe z przeliczenia |  | (137) | 22
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych |  | 3 160 | (1 551)
Podatek dochodowy | 25 | (684) | (53)
Niepodlegające późniejszemu przeniesieniu do rachunku zysków i strat |  | 5 | 112
Wycena instrumentów kapitałowych |  | - | 155
Reklasyfikacja nieruchomości z rzeczowych aktywów trwałych do nieruchomości inwestycyjnych |  | 27 | 2
Zyski i straty aktuarialne związane z rezerwami pracowniczymi |  | (27) | (20)
Podatek dochodowy | 25 | 5 | (25)
Dochody całkowite, razem |  | 15 264 | 6 016
- dochody całkowite przypisywane właścicielom jednostki dominującej |  | 5 932 | 5 764
- dochody całkowite przypisywane właścicielom udziałów niekontrolujących |  | 9 332 | 252

1)
Przekształcenie danych porównawczych wynikające z pierwszego zastosowania MSSF 17 opisano w punkcie 6.2.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
6
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

|  |  | 31 grudnia 2022 | 1 stycznia 2022
Aktywa | Nota | 31 grudnia 2023 | 1) | 1)
|  |  | (przekształcone) (przekształcone)
Wartość firmy | 27 | 2 801 | 2 808 | 2 778
Wartości niematerialne | 28 | 3 404 | 3 282 | 3 403
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 47 | 2 207 | 3 103 | 3 078
Inne aktywa | 29 | 483 | 462 | 331
Rzeczowe aktywa trwałe | 30 | 4 445 | 4 304 | 4 144
Nieruchomości inwestycyjne | 31 | 3 098 | 3 021 | 2 773
Jednostki wyceniane metodą praw własności | 32 | 62 | 52 | 93
Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia | 11 | 111 | 68 | 64
Aktywa z tytułu umów reasekuracji | 11 | 3 469 | 2 336 | 1 509
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań | 35 | 1 708 | 972 | 1 336
Aktywa przeznaczone do sprzedaży | 48 | 621 | 654 | 643
Należności od klientów z tytułu kredytów | 33 | 218 808 | 212 693 | 215 008
Pochodne instrumenty finansowe | 34 | 11 396 | 16 197 | 8 328
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe | 36 | 192 332 | 153 861 | 136 954
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie |  | 135 875 | 106 013 | 82 893
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody |  | 44 366 | 39 725 | 44 896
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy |  | 12 091 | 8 123 | 9 165
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego |  | 19 | 305 | 223
Inne należności | 37 | 5 227 | 9 108 | 6 556
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych | 39 | 17 702 | 15 960 | 9 447
Aktywa, razem |  | 467 893 | 429 186 | 396 668

1)
Przekształcenie danych porównawczych wynikające z pierwszego zastosowania MSSF 17 opisano w punkcie 6.2.1, a wynikające ze zmiany prezentacji należności
z tytułu podatku dochodowego – w punkcie 6.3.2.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
7
Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej (kontynuacja)

|  |  | 31 grudnia 2022 | 1 stycznia 2022
Kapitały i zobowiązania | Nota | 31 grudnia 2023 |  | 1)
|  |  | (przekształcone) 1) | (przekształcone)
Kapitały |  |  |  |
Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej |  | 30 022 | 26 162 | 22 072
Kapitał podstawowy | 40.1 | 86 | 86 | 86
Pozostałe kapitały | 40.3 | 18 225 | 17 205 | 13 611
Niepodzielony wynik |  | 11 711 | 8 871 | 8 375
Zysk z lat ubiegłych |  | 5 945 | 5 090 | 8 375
Zysk netto |  | 5 766 | 3 781 | -
Udziały niekontrolujące | 2.5 | 30 457 | 22 263 | 22 914
Kapitały, razem |  | 60 479 | 48 425 | 44 986
Zobowiązania |  |  |  |
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia | 11 | 42 328 | 37 518 | 40 610
Zobowiązania z tytułu umów reasekuracji | 11 | 35 | 31 | 28
Zobowiązania podporządkowane | 41 | 6 166 | 6 184 | 6 274
Zobowiązania z tytułu własnych dłużnych papierów wartościowych | 42 | 12 003 | 11 090 | 5 940
Zobowiązania wobec banków | 43 | 7 047 | 7 720 | 7 470
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów | 44 | 303 781 | 278 058 | 265 155
Pochodne instrumenty finansowe | 34 | 11 656 | 20 956 | 11 880
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego |  | 1 991 | 328 | 147
Inne zobowiązania | 45 | 16 980 | 14 301 | 11 011
Rezerwy | 46 | 2 307 | 1 711 | 1 206
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 47 | 3 088 | 2 831 | 1 933
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami zakwalifikowanymi | 48 | 32 | 33 | 28
jako przeznaczone do sprzedaży |  |  |  |
Zobowiązania, razem |  | 407 414 | 380 761 | 351 682
Kapitały i zobowiązania, razem |  | 467 893 | 429 186 | 396 668

1)
Przekształcenie danych porównawczych wynikające z pierwszego zastosowania MSSF 17 opisano w punkcie 6.2.1, a wynikające ze zmiany prezentacji zobowiązań
z tytułu podatku dochodowego – w punkcie 6.3.2.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
8
Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym

|  |  |  |  |  | Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  |  |  | Pozostałe kapitały |  |  |  |  |  |  |
Sprawozdanie ze zmian | Kapitał |  |  | Pozosta- |  |  | Skumulowane inne dochody całkowite |  |  |  |  | Udziały | Kapitał
w skonsolidowanym | podsta- |  | Kapitał | łe | Przychody i |  | Przychody i | Zyski i straty |  |  | Niepodzielony | Razem | niekon- | własny,
kapitale własnym | wowy | Akcje | zapa- | kapitały | koszty | Kapitał z | koszty | aktuarialne |  | Różnice kursowe | wynik |  | trolujące | razem
|  | własne |  |  |  | aktualizacji |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  | sowy | rezer- | finansowe z | dotyczące rezerw | finansowe z |  |  | z przeliczenia |  |  |  |
|  |  |  | wowe |  | wyceny |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | ubezpieczeń | pracowniczych | reasekuracji |  |  |  |  |  |  |
Nota | 40.1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2.5 |
Stan na 1 stycznia 2023 roku | 86 | (4) | 15 315 | 1 721 | 2 622 | (2 455) | (79) |  | (6) | 91 | 8 871 | 26 162 | 22 263 | 48 425
Całkowite dochody razem | - | - | - | - | (1 364) | 1 639 | 31 |  | (2) | (138) | 5 766 | 5 932 | 9 332 | 15 264
Zysk (strata) netto | - | - | - | - | - | - | - |  | - | - | 5 766 | 5 766 | 6 686 | 12 452
Inne całkowite dochody | - | - | - | - | (1 364) | 1 639 | 31 |  | (2) | (138) | - | 166 | 2 646 | 2 812
netto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Transakcje z | - | - | 357 | 497 | - | - | - |  | - | - | (2 926) | (2 072) | (1 138) | (3 210)
akcjonariuszami |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Podział wyniku | - | - | 1 653 | 497 | - | - | - |  | - | - | (2 150) | - | (1 138) | (1 138)
finansowego |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Dywidenda PZU | - | - | (1 296) | - | - | - | - |  | - | - | (776) | (2 072) | - | (2 072)
Pozostałe zmiany | - | - | 132 | - | - | (132) | - |  | - | - | - | - | - | -
Sprzedaż instrumentów |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
kapitałowych |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
wyznaczonych do wyceny | - | - | 130 | - | - | (130) | - |  | - | - | - | - | - | -
w wartości godziwej przez |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
inne całkowite dochody |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Sprzedaż przeszacowanych |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
nieruchomości | - | - | 2 | - | - | (2) | - |  | - | - | - | - | - | -
i pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Stan na 31 grudnia 2023 roku | 86 | (4) | 15 804 | 2 218 | 1 258 | (948) | (48) |  | (8) | (47) | 11 711 | 30 022 | 30 457 | 60 479

Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
9
Sprawozdanie ze zmian w skonsolidowanym kapitale własnym (kontynuacja)

|  |  |  |  |  | Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej |  |  |  |  |  |  |  |
Sprawozdanie ze zmian |  |  |  |  |  |  | Pozostałe kapitały | Skumulowane inne dochody całkowite |  |  |  |  | Udziały | Kapitał
w skonsolidowanym | Kapitał |  |  | Pozosta- |  |  |  |  |  |  | Niepodzielony |  | niekon- | własny,
kapitale własnym | podsta- | Akcje | Kapitał | łe | Przychody i | Kapitał z | Przychody i | Zyski i straty |  |  | wynik | Razem | trolujące | razem
(przekształcone) 1) | wowy | własne | zapa- | kapitały | koszty | aktualizacji | koszty | aktuarialne |  | Różnice kursowe |  |  |  |
|  |  | sowy | rezer- | finansowe z | dotyczące rezerw | finansowe z |  |  | z przeliczenia |  |  |  |
|  |  |  | wowe |  | wyceny |  |  |  |  |  |  |  |
|  |  |  |  | ubezpieczeń | pracowniczych | reasekuracji |  |  |  |  |  |  |
Nota | 40.1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2.5 |
Stan na 31 grudnia 2021 roku | 86 | (5) | 14 816 | 600 | - | (1 140) | - |  | 3 | 69 | 2 651 | 17 080 | 22 914 | 39 994
Zmiana zasad rachunkowości | - | - | - | - | (752) | - | 20 |  | - | - | 5 724 | 4 992 | - | 4 992
- zastosowanie MSSF 17 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Stan na 1 stycznia 2022 roku | 86 | (5) | 14 816 | 600 | (752) | (1 140) | 20 |  | 3 | 69 | 8 375 | 22 072 | 22 914 | 44 986
Całkowite dochody razem | - | - | - | - | 3 374 | (1 305) | (99) |  | (9) | 22 | 3 781 | 5 764 | 252 | 6 016
Zysk (strata) netto | - | - | - | - | - | - | - |  | - | - | 3 781 | 3 781 | 1 885 | 5 666
Inne całkowite dochody | - | - | - | - | 3 374 | (1 305) | (99) |  | (9) | 22 | - | 1 983 | (1 633) | 350
netto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Transakcje z | - | - | 489 | 1 121 | - | - | - |  | - | - | (3 285) | (1 675) | (903) | (2 578)
akcjonariuszami |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Podział wyniku | - | - | 1 439 | 1 121 | - | - | - |  | - | - | (2 560) | - | (903) | (903)
finansowego |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Dywidenda PZU | - | - | (950) | - | - | - | - |  | - | - | (725) | (1 675) | - | (1 675)
Pozostałe zmiany | - | 1 | 10 | - | - | (10) | - |  | - | - | - | 1 | - | 1
Transakcje na akcjach | - | 1 | - | - | - | - | - |  | - | - | - | 1 | - | 1
własnych |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Sprzedaż przeszacowanych | - | - | 10 | - | - | (10) | - |  | - | - | - | - | - | -
nieruchomości i pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Stan na 31 grudnia 2022 roku | 86 | (4) | 15 315 | 1 721 | 2 622 | (2 455) | (79) |  | (6) | 91 | 8 871 | 26 162 | 22 263 | 48 425

1)
Przekształcenie danych porównawczych wynikające z pierwszego zastosowania MSSF 17 opisano w punkcie 6.2.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
10
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów
pieniężnych
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Nota
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)

Zysk brutto | 16 077 | 8 137
Korekty | 11 964 | 13 553
Amortyzacja wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych | 1 386 | 1 328
Odpisy z tytułu utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości | 25 | 104
niematerialnych oraz wartości firmy |  |
Nabycia i odkupienia jednostek uczestnictwa oraz certyfikatów | 881 | (35)
inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych |  |
Przepływy z tytułu kontraktów inwestycyjnych | 155 | 10
Przychody i koszty odsetkowe | (6 433) | (3 480)
Wynik z tytułu różnic kursowych | (187) | 240
Zrealizowane zyski/straty z działalności lokacyjnej i odpisy z tytułu utraty | 518 | 3 369
wartości |  |
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych | (863) | (704)
w wartości godziwej |  |
Podatek dochodowy zapłacony | (1 206) | (1 573)
Zmiana stanu należności od klientów z tytułu kredytów | (7 206) | (745)
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu depozytów | 24 769 | 12 288
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia | 3 089 | 1 048
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów reasekuracji | (1 091) | (944)
Zmiana stanu należności | (752) | (757)
Zmiana stanu zobowiązań | 1 996 | 2 666
Pozostałe korekty | (3 117) | 738
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | 28 041 | 21 690
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej |  |
Wpływy | 2 105 898 | 670 545
- zbycie nieruchomości inwestycyjnych | 2 | 8
- wpływy z nieruchomości inwestycyjnych | 409 | 369
- zbycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowych aktywów | 65 | 136
trwałych |  |
- zbycie udziałów i akcji | 1 393 | 548
- realizacja dłużnych papierów wartościowych | 1 429 090 | 234 443
- zamknięcie transakcji z przyrzeczeniem odsprzedaży | 453 727 | 258 599
- zamknięcie lokat terminowych w instytucjach kredytowych | 179 965 | 139 409
- realizacja pozostałych lokat | 38 345 | 34 637
- odsetki otrzymane | 2 639 | 2 240
- dywidendy otrzymane | 180 | 131
- zwiększenie stanu środków pieniężnych z tytułu objęcia konsolidacją | 2 | -
funduszy inwestycyjnych |  |
- pozostałe wpływy z lokat | 81 | 25

Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
Warszawa, dnia 20 marca 2024 roku
Załączone noty stanowią integralną część skonsolidowanego sprawozdania finansowego
11
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych (kontynuacja)
Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Nota
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)

Wydatki |  | (2 130 024) | (687 903)
- nabycie nieruchomości inwestycyjnych |  | (43) | (111)
- wydatki na utrzymanie nieruchomości inwestycyjnych |  | (201) | (197)
- nabycie wartości niematerialnych oraz składników rzeczowych aktywów |  | (1 296) | (1 026)
trwałych |  |  |
- nabycie udziałów i akcji |  | (880) | (1 298)
- nabycie udziałów i akcji w jednostkach zależnych |  | (35) | (24)
- zmniejszenie stanu środków pieniężnych z tytułu sprzedaży jednostek |  | (12) | -
i zmiany zakresu konsolidacji |  |  |
- nabycie dłużnych papierów wartościowych |  | (1 456 990) | (248 253)
- otwarcie transakcji z przyrzeczeniem odsprzedaży |  | (455 608) | (261 268)
- otwarcie lokat terminowych w instytucjach kredytowych |  | (178 076) | (141 159)
- nabycie pozostałych lokat |  | (36 859) | (34 544)
- pozostałe wydatki na lokaty |  | (24) | (23)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej |  | (24 126) | (17 358)
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej |  |  |
Wpływy |  | 189 940 | 203 451
- wpływy z tytułu kredytów i pożyczek | 53 | 1 728 | 1 869
- wpływy z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych | 53 | 5 387 | 24 908
- otwarcie transakcji z przyrzeczeniem odkupu | 53 | 182 825 | 176 674
Wydatki |  | (191 862) | (201 337)
- dywidendy wypłacone właścicielom jednostki dominującej | 40.2.1.1 | (2 072) | (1 675)
- dywidendy wypłacone właścicielom udziałów niekontrolujących |  | (1 138) | (903)
- spłata kredytów i pożyczek | 53 | (1 372) | (1 243)
- wykup własnych dłużnych papierów wartościowych | 53 | (4 397) | (19 987)
- zamknięcie transakcji z przyrzeczeniem odkupu | 53 | (182 137) | (176 995)
- odsetki od kredytów i pożyczek | 53 | (12) | (45)
- odsetki od wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych | 53 | (436) | (193)
- wydatki z tytułu leasingu | 53 | (298) | (296)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej |  | (1 922) | 2 114
Przepływy pieniężne netto, razem |  | 1 993 | 6 446
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu |  | 15 960 | 9 447
Zmiana stanu środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych |  | (251) | 67
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu, w tym: | 39 | 17 702 | 15 960
- o ograniczonej możliwości dysponowania |  | 21 | 27

Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
12
Informacje dodatkowe i noty objaśniające
1. Wstęp
Oświadczenie o zgodności
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółk i Akcyjnej (odpowiednio
„skonsolidowane sprawozdanie finansowe” oraz „Grupa PZU”) sporządzon o zgodnie z Międzynarodowymi Standardami
Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Komisję Europejską („MSSF”), które na 31 grudnia 2023 roku zostały
opublikowane i weszły w życie.
Okres objęty sprawozdaniem
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzono za okres 12 miesięcy od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku i zawiera dane
porównawcze za okres 12 miesięcy od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 roku.
Zatwierdzenie sprawozdania
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało podpisane i zaakceptowane do publikacji przez Zarząd Powszechnego Zakładu
Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej 20 marca 2024 roku i będzie podlegało zatwierdzeniu przez Walne Zgromadzenie Powszechnego
Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej.
Waluta funkcjonalna i prezentacji
Walutą funkcjonalną i prezentacji PZU jest polski złoty. O ile nie zaznaczono inaczej, wszystkie kwoty przedstawione
w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wykazane są w milionach złotych.
Walutą funkcjonalną spółek mających siedzibę w Ukrainie jest hrywna ukraińska, spółek z siedzibą na Litwie, Łotwie i w Szwecji –
euro, a spółki w Wielkiej Brytanii – funt brytyjski.
Założenie kontynuowania działalności
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzono przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę
PZU w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. w okresie co najmniej 12 miesięcy po zakończeniu okresu sprawozdawczego. Na
dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdzono istnienia faktów i okoliczności, które
wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez Grupę PZU w okresie 12 miesięcy po zakończeniu
okresu sprawozdawczego na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia dotychczasowej
działalności.
Przyjmując to założenie, Zarząd PZU uwzględnił w swojej ocenie wpływ czynników obarczonych niepewnością, w tym sytuacji
makroekonomicznej oraz trwającego od 24 lutego 2022 roku konfliktu zbrojnego w Ukrainie (dodatkowe informacje na ten temat
zaprezentowano w punkcie 57.8) na sytuację makroekonomiczną i własną działalność.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
13
Działalność zaniechana
Zarówno w 2023, jak i w 2022 roku Grupa PZU nie zaniechała prowadzenia jakiegokolwiek istotnego rodzaju działalności.
Słowniczek pojęć
Poniżej wyjaśniono najważniejsze pojęcia i skróty użyte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.
Nazwy spółek
Balta – AAS „BALTA”.
Alior Bank – Alior Bank SA.
Grupa Kapitałowa Alior Banku – Alior Bank wraz z jednostkami zależnymi wymienionymi w punkcie 2.2.
Grupa Kapitałowa Pekao – Pekao wraz z jednostkami zależnymi wymienionymi w punkcie 2.2.
Idea Bank – Idea Bank SA.
LD – AB „Lietuvos draudimas”.
Link4 – Link4 Towarzystwo Ubezpieczeń SA.
Pekao – Bank Pekao SA.
PG TUW – Polski Gaz Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych.
PG TUWnŻ – Polski Gaz Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych na Życie.
PFR – Polski Fundusz Rozwoju SA.
PIM – Pekao Investment Management SA.
PZU, jednostka dominująca – Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna.
PZU Finance AB – PZU Finance AB (publ.) in likvidation.
PZU LT GD – UAB „PZU Lietuva gyvybes draudimas”.
PZU CO – PZU Centrum Operacji SA.
PZU Ukraina – PRJSC IC „PZU Ukraine”.
PZU Ukraina Życie – PRJSC IC „PZU Ukraine Life Insurance“.
PZU Życie – Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie Spółka Akcyjna.
TFI PZU – Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU SA.
TUW PZUW – Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych.
Pozostałe definicje
BFG – Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
CDI – relacje z klientami posiadającymi rachunki oszczędnościowo rozliczeniowe (ang. core deposit intangible).
CGU – jednostka generująca przepływy pieniężne (ang. cash generating unit).
CSM – marża kontraktowa (ang. contratcual service marigin).
EBA – Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (ang. European Banking Authority).
ECL – oczekiwane straty kredytowe (ang. expected credit loss).
Forbearance – narzędzia stosowane w restrukturyzacji zadłużenia, najczęściej mające postać udogodnień udzielanych dłużnikowi
przez wierzyciela.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
14
FRA – pełne podejście retrospektywne (ang. full retrospective approach).
GMM – ogólny model wyceny umów ubezpieczenia zgodnie z MSSF 17 (ang. general measurement model).
GOOZPDO – główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w rozumieniu MSSF 8 Segmenty operacyjne.
GPW – Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie.
IBOR – referencyjna stawka oprocentowania kredytów na rynku międzybankowym (ang. Interbank Offered Rate).
IRS – swap stopy procentowej (ang. Interest rate swap).
Jednostkowe sprawozdanie finansowe PZU za 2023 rok – roczne jednostkowe sprawozdanie finansowe Powszechnego Zakładu
Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej za 2023 rok, sporządzone zgodnie z PSR, podpisane przez Zarząd PZU 20 marca 2024 roku.
KNF – Komisja Nadzoru Finansowego.
Kodeks spółek handlowych – ustawa z 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych.
LGD – procentowa strata w odniesieniu do sumy ekspozycji w przypadku niewypłacalności kontrahenta (ang. Loss Given Default).
LIC – zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód (ang. liability for incurred claims).
LRC – zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (ang. liability for remaining coverage).
MRA – zmodyfikowane podejście retrospektywne (ang. modified retrospective approach).
MSSF – Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzone przez Komisję Europejską, które na 31 grudnia
2023 roku zostały opublikowane i weszły w życie.
NBP – Narodowy Bank Polski.
NBU – Narodowy Bank Ukrainy.
PAA – metoda wyceny oparta na alokacji składki (ang. premium allocation approach).
PD – prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w określonym horyzoncie czasowym (ang. Probability
of Default).
POCI – aktywa finansowe nabyte lub udzielone z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (ang. purchased or originated
credit –impaired financial assets).
PGK – Podatkowa Grupa Kapitałowa PZU – 22 września 20 20 roku podpisano umowę Podatkowej Grupy Kapitałow ej obejmującą
14 spółek: PZU, PZU Życie, Link4, PZU CO, PZU Pomoc SA, Ogrodowa-Inwestycje sp. z o.o., PZU Zdrowie SA, Tulare Investments
sp. z o.o., PZU CASH SA, Ipsilon sp. z o.o., PZU Finanse sp. z o.o., PZU LAB SA, Omicron Bis SA, PZU Projekt 01 SA. PGK powołana
została na okres 3 lat – od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2023 roku, a Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu
Skarbowego w Warszawie, 11 grudnia 2020 roku wydał decyzję o jej rejestracji. Spółką dominującą i reprezentującą PGK jest PZU.
PGK rozlicza się z Urzędem Skarbowym w cyklach miesięcznych. PZU dokonuje wpłat zaliczek do US z tytułu podatku CIT
należnych od wszystkich spółek, a one przekazują do PZU zaliczki na podatek CIT, dotyczące swojej działalności gospodarczej.
PSR – ustawa z 29 września 1994 roku o rachunkowości oraz przepisy wydane na jej podstawie.
PTTŻ – Polskie Tablice Trwania Życia publikowane rocznie przez Główny Urząd Statystyczny.
RMSR – Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.
Rozporządzenie BMR – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 z 8 czerwca 2016 roku w sprawie
indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru
wyników funduszy inwestycyjnych.
Rozporządzenie CRR – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2013/575 z 26 czerwca 2013 roku w sprawie
wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe – skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy PZU wg MSSF za rok zakończony
31 grudnia 2023 roku.
Test SPPI – test przepływów kwoty głównej i odsetek – (ang. solely payments of principal and interest).
TSUE – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
UKNF – Urząd Komisji Nadzoru Finansowego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
15
Ustawa o BFG – ustawa z dnia 10 czerwca 2016 roku o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów
oraz przymusowej restrukturyzacji.
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej – ustawa z 11 września 2015 roku o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.
Ustawa o finansowaniu społecznościowym – ustawa z 7 lipca 2022 roku o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć
gospodarczych i pomocy kredytobiorcom.
Ustawa o nadzorze uzupełniającym – ustawa z 15 kwietnia 2005 roku o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi,
zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami inwestycyjnymi wchodzącymi w skład konglomeratu finansowego.
VaR – metoda wartości zagrożonej (ang. value at risk).
VFA – metoda zmiennej opłaty (ang. variable fee approach).
Wytyczne EBA – Wytyczne dotyczące ustawowych i pozaustawowych moratoriów na spłaty kredytów stosowanych w obliczu
kryzysu spowodowanego przez pandemię COVID-19 (EBA/GL/2020/02) z 2 kwietnia 2020 roku (z późn. zm.).
ZWZ PZU – Zwyczajne Walne Zgromadzenie Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej.
2. Skład Grupy PZU
2.1 Podstawowe informacje o Grupie PZU
Podstawowe informacje o grupie
Nazwa jednostki sprawozdawczej
Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna
Forma prawna
Spółka Akcyjna
Siedziba
Polska
Państwo rejestracji
Polska
Adres rejestracji biura jednostki
Rondo Ignacego Daszyńskiego 4, 00-843 Warszawa
Podstawowe miejsce prowadzenia działalności
gospodarczej
Rondo Ignacego Daszyńskiego 4, 00-843 Warszawa, Polska
Podstawowy przedmiot działalności
pozostałe ubezpieczenia osobowe oraz ubezpieczenia majątkowe
(65.12 wg Polskiej Klasyfikacji Działalności i Europejskiej Klasyfikacji Działalności)
Krajowy Rejestr Sądowy
Sąd Rejonowy dla Miasta Stołecznego Warszawy,
XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego,
rejestr przedsiębiorców - numer 0000009831
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
16
2.2 Jednostki Grupy PZU oraz jednostki stowarzyszone
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki ubezpieczeniowe objęte konsolidacją
1
Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA
Warszawa
nd.
nd.
nd.
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe.
https://www.pzu.pl/grupa-pzu/spolki/pzu-sa
2
Powszechny Zakład Ubezpieczeń na Życie SA
Warszawa
18.12.1991
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia na życie.
https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/pzu-zycie
3
Link4 Towarzystwo Ubezpieczeń SA
Warszawa
15.09.2014
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe. https://www.link4.pl/
4
Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Polski
Zakład Ubezpieczeń Wzajemnych
Warszawa
20.11.2015
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe. https://www.tuwpzuw.pl/
5
AB „Lietuvos draudimas”
Wilno (Litwa)
31.10.2014
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe. http://www.ld.lt/
6
AAS „BALTA”
Ryga (Łotwa)
30.06.2014
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia majątkowe. http://www.balta.lv/
7
PRJSC IC „PZU Ukraine”
Kijów (Ukraina)
01.07.2005
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia majątkowe. http://www.pzu.com.ua/
8
PRJSC IC „PZU Ukraine Life Insurance“
Kijów (Ukraina)
01.07.2005
100,00%
100,00%
Ubezpieczenia na życie. http://www.pzu.com.ua/
9
UAB „PZU Lietuva gyvybes draudimas”
Wilno (Litwa)
26.04.2002
99,34%
99,34%
Ubezpieczenia na życie. https://pzugd.lt/
Jednostki objęte konsolidacją – Grupa Kapitałowa Pekao
10
Bank Pekao SA
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi bankowe. https://www.pekao.com.pl/
11
Pekao Bank Hipoteczny SA
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi bankowe. http://www.pekaobh.pl/
12
Pekao Leasing sp. z o.o.
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi leasingowe. http://www.pekaoleasing.com.pl/
13
Pekao Investment Banking SA
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi maklerskie. http://pekaoib.pl/
14
Pekao Faktoring sp. z o.o.
Lublin
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi faktoringowe. https://www.pekaofaktoring.pl/
15
Pekao Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA
Warszawa
11.12.2017
20,02%
20,02%
Tworzenie, reprezentowanie i zarządzanie funduszami inwestycyjnymi.
https://pekaotfi.pl/
16
Centrum Kart SA
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi finansowe pomocnicze. http://www.centrumkart.pl/
17
Pekao Financial Services sp. z o.o.
Warszawa
07.06.2017
46,81%
1)
46,81%
1)
Agent transferowy. http://www.pekao-fs.com.pl/pl/
18
Pekao Direct sp. z o. o.
Kraków
07.06.2017
20,02%
20,02%
Usługi call – center. https://www.pekaodirect.pl/
19
Pekao Property SA w likwidacji
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Działalność deweloperska.
20
FPB – Media sp. z o.o. w upadłości
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Nie prowadzi działalności.
21
Pekao Fundusz Kapitałowy sp. z o.o. w likwidacji
Warszawa
07.06.2017
20,02%
20,02%
Doradztwo gospodarcze.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
17
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki objęte konsolidacją – Grupa Kapitałowa Pekao – ciąg dalszy
22
Pekao Investment Management SA
Warszawa
11.12.2017
20,02%
20,02%
Zarządzanie aktywami.
https://pekaotfi.pl/o-nas/pekao-investment-mangament
23
PeUF sp. z o.o.
Warszawa
20.07.2021
20,02%
20,02%
Pomocnicza działalność finansowa.
Jednostki objęte konsolidacją – Grupa Kapitałowa Alior Banku
24
Alior Bank SA
Warszawa
18.12.2015
31,93%
31,93%
Usługi bankowe. https://www.aliorbank.pl/
25
Alior Services sp. z o.o.
Warszawa
18.12.2015
31,93%
31,93%
Pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem
ubezpieczeń i fundusz y emerytalnych.
26
Alior Leasing sp. z o.o.
Warszawa
18.12.2015
31,93%
31,93%
Usługi leasingowe.
https://www.aliorbank.pl/wlasna-dzialalnosc/alior-leasing.html
27
Meritum Services ICB SA
2)
Gdańsk
18.12.2015
31,93%
31,93%
Usługi informatyczne.
28
Alior Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych SA
Warszawa
18.12.2015
31,93%
31,93%
Usługi asset management i zarządzanie subfunduszami Alior SFIO.
https://www.aliortfi.com/
29
AL Finance sp. z o.o.
Katowice
30.01.2017
31,93%
31,93%
Działalność brokerska.
30
Corsham sp. z o.o
Warszawa
04.02.2019
31,93%
31,93%
Doradztwo gospodarcze.
31
RBL_VC sp. z o.o.
Warszawa
07.11.2019
31,93%
31,93%
Działalność związana z zarządzaniem funduszami (venture capital).
32
RBL_VC sp. z o.o. ASI SKA
Warszawa
17.04.2020
31,93%
31,93%
Działalność trustów, funduszy i podobnych instytucji finansowych.
33
Alior Leasing Individual sp. z o.o.
3)
Warszawa
23.10.2023
31,93%
nd.
Leasing finansowy.
Jednostki objęte konsolidacją – Grupa PZU Zdrowie
34
PZU Zdrowie SA
Warszawa
02.09.2011
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/pzu-zdrowie
35
Centrum Medyczne Medica sp. z o.o.
Płock
09.05.2014
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. https://www.plock.pzuzdrowie.pl/
36
Sanatorium Uzdrowiskowe „Krystynka” sp. z o.o.
Ciechocinek
09.05.2014
99,09%
99,09%
Usługi szpitalne, rehabilitacyjne, sanatoryjne.
http://www.sanatoriumkrystynka.pl/
37
Przedsiębiorstwo Świadczeń Zdrowotnych
i Promocji Zdrowia ELVITA – Jaworzno III sp. z o.o.
Jaworzno
01.12.2014
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. https://www.jaworzno.pzuzdrowie.pl/
38
Przedsiębiorstwo Usług Medycznych PROELMED
sp. z o.o.
Łaziska Górne
01.12.2014
57,00%
57,00%
Usług i medyczne. http://www.proelmed.pl/
39
Centrum Medyczne Gamma sp. z o.o.
Warszawa
08.09.2015
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. http://www.cmgamma.pl/
40
Starówka sp. z o.o.
Warszawa
03.06.2019
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. https://www.starowkanzoz.pl/
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
18
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki objęte konsolidacją – Grupa PZU Zdrowie – ciąg dalszy
41
Tomma Diagnostyka Obrazowa SA
Poznań
09.12.2019
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. https://tomma.com.pl/
42
Bonus-Diagnosta sp. z o.o.
Poznań
09.12.2019
100,00%
100,00%
Usługi medyczne.
43
Centrum Medyczne Nowa 5 sp. z o.o.
Gorzów Wlkp.
30.12.2022
100,00%
100,00%
Usługi medyczne. http://www.nowa5.pl/
44
Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o.
Warszawa
31.05.2023
100,00%
nd.
Usługi medyczne. https://www.boramed.pl/
Jednostki objęte konsolidacją – pozostałe jednostki
45
Powszechne Towarzystwo Emerytalne PZU SA
Warszawa
08.12.1998
100,00%
100,00%
Zarządzanie funduszami emerytalnymi.
https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/pte-pzu
46
PZU Centrum Operacji SA
Warszawa
30.11.2001
100,00%
100,00%
Działalność pomocnicza związana z ubezpieczeniami i funduszami
emerytalnymi.
https://www.pzu.pl/grupa-pzu/spolki/pzu-centrumoperacji
47
Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych PZU SA
Warszawa
30.04.1999
100,00%
100,00%
Tworzenie, reprezentowanie i zarządzanie funduszami inwestycyjnymi.
https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/tfi-pzu
48
PZU Pomoc SA
Warszawa
18.03.2009
100,00%
100,00%
Usługowa działalność assistance.
https://www.pzu.pl/grupa-pzu/spolki/pzu-pomoc
49
PZU Finance AB (publ.) in likvidation
Sztokholm
(Szwecja)
02.06.2014
100,00%
100,00%
Usługi finansowe.
50
PZU Finanse sp. z o.o.
Warszawa
08.11.2013
100,00%
100,00%
Usługi finansowo-księgowe.
51
Tower Inwestycje sp. z o.o.
Warszawa
27.08.1998
100,00%
100,00%
Działalność deweloperska, eksploatacja i wynajem nieruchomości.
https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/tower-inwestycje
52
Ogrodowa-Inwestycje sp. z o.o.
Warszawa
15.09.2004
100,00%
100,00%
Nabywanie, eksploatacja, wynajem i zbywanie nieruchomości.
http://www.ogrodowainwestycje.pl/
53
Arm Property sp. z o.o.
Kraków
26.11.2014
100,00%
100,00%
Kupno i sprzedaż nieruchomości.
54
Ipsilon sp. z o.o.
Warszawa
02.04.2009
100,00%
100,00%
Usługowa działalność assistance oraz usługi medyczne.
55
PZU Corporate Member Limited
Londyn
(Wielka Brytania)
28.09.2017
100,00%
100,00%
Działalność inwestycyjna.
56
PZU LAB SA
Warszawa
13.09.2011
100,00%
100,00%
Usługi konsultingowe, szkoleniowe oraz rozwój innowacji
technologicznych w zakresie wsparcia w procesach bezpieczeństwa
technicznego i procesowego oraz zarządzania ryzykiem.
https://www.pzu.pl/pl/grupa-pzu/spolki/pzu-lab
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
19
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki objęte konsolidacją – pozostałe jednostki – ciąg dalszy
57
Omicron BIS SA
Warszawa
28.08.2014
100,00%
100,00%
Nie prowadzi działalności.
58
LLC SOS Services Ukraine
Kijów (Ukraina)
01.07.2005
100,00%
100,00%
Usługi assistance.
59
PZU CASH SA
Warszawa
15.09.2017
100,00%
100,00%
Pozostałe pośrednictwo pieniężne.
https://www.pzu.pl/grupa-pzu/spolki/pzu-cash-sa
60
Tulare Investments sp. z o.o.
Warszawa
15.09.2017
100,00%
100,00%
Nie prowadzi działalności.
61
PZU Projekt 01 SA
Warszawa
01.09.2020
100,00%
100,00%
Nie prowadzi działalności.
62
UAB "B10 biurai"
Wilno (Litwa)
14.03.2023
100,00%
nd.
Zarządzanie nieruchomością.
63
UAB "B10 apartamentai"
Wilno (Litwa)
14.03.2023
100,00%
nd.
Zarządzanie nieruchomością.
Jednostki objęte konsolidacją - Grupa Kapitałowa Armatura
64
Armatura Kraków SA
Kraków
07.10.1999
100,00%
100,00%
Produkcja i sprzedaż grzejników, baterii sanitarnych oraz administracja
i zarządzanie grupą kapitałową. https://www.kfa.pl/
65
AQ SA w likwidacji
Kraków
15.01.2015
100,00%
100,00%
Produkcja i sprzedaż wyposażenia łazienkowego.
66
Aquaform Ukraine ТОW w likwidacji
Żytomierz
(Ukraina)
15.01.2015
100,00%
100,00%
Nie prowadzi działalności.
Jednostki objęte konsolidacją – fundusze inwestycyjne
67
PZU SFIO Universum
Warszawa
15.12.2009
nd.
nd.
Lokowanie środków zebranych od uczestników funduszu.
68
PZU FIZ Sektora Nieruchomości 2
Warszawa
21.11.2011
nd.
nd.
j.w.
69
PZU FIZ Aktywów Niepublicznych BIS 1
Warszawa
12.12.2012
nd.
nd.
j.w.
70
PZU FIZ Aktywów Niepublicznych BIS 2
Warszawa
19.11.2012
nd.
nd.
j.w.
71
inPZU Inwestycji Ostrożnych
Warszawa
10.04.2018
nd.
nd.
j.w.
72
inPZU Obligacje Polskie
Warszawa
10.04.2018
nd.
nd.
j.w.
73
inPZU Akcje Polskie
Warszawa
10.05.2018
nd.
nd.
j.w.
74
inPZU Akcje Rynków Rozwiniętych
Warszawa
10.05.2018
nd.
nd.
j.w.
75
inPZU Obligacje Rynków Wschodzących
Warszawa
10.05.2018
nd.
nd.
j.w.
76
inPZU Akcje Rynków Wschodzących
Warszawa
28.10.2019
nd.
nd.
j.w.
77
inPZU Akcje Amerykańskie
Warszawa
28.10.2019
nd.
nd.
j.w.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
20
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki objęte konsolidacją – fundusze inwestycyjne – ciąg dalszy
78
inPZU Akcje CEEplus
Warszawa
28.10.2019
nd.
nd.
j.w.
79
PZU FIZ Legato
Warszawa
11.08.2021
nd.
nd.
j.w.
80
inPZU Akcje Rynku Surowców
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
81
inPZU Akcje Rynku Złota
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
82
inPZU Akcje Sektora Zielonej Energii
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
83
inPZU Akcje Sektora Informatycznego
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
84
inPZU Akcje Sektora Nieruchomości
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
85
inPZU Akcje Europejskie
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
86
inPZU Obligacje Inflacyjne
Warszawa
15.12.2021
nd.
nd.
j.w.
87
PZU Akcji Globalnych Trendów
Warszawa
12.04.2023
nd.
nd.
j.w.
88
inPZU Akcje Sektora Biotechnologii
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
89
inPZU Akcje Sektora Cyberbezpieczeństwa
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
90
inPZU Sektora Technologii Kosmicznych
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
91
inPZU Akcje Sektora Zrównoważonej Gospodarki
Wodnej
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
92
inPZU Zielone Obligacje
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
93
inPZU Obligacje Korporacyjne High Yield
Warszawa
7.09.2023
nd.
nd.
j.w.
Jednostki objęte konsolidacją – spółki celowe funduszu PZU FIZ Sektora Nieruchomości 2
94
PH 3 sp. z o.o.
Warszawa
28.01.2011
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
95
PH 3 sp. z o.o. SKA
Warszawa
28.01.2011
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
96
Portfel Alliance Silesia I BIS sp. z o.o.
Warszawa
29.03.2013
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
97
Portfel Alliance Silesia III sp. z o.o.
Warszawa
2.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
98
Portfel Alliance Silesia IV sp. z o.o.
Warszawa
4.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
99
Portfel Alliance Silesia V sp. z o.o.
Warszawa
8.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
100
Portfel Alliance Silesia VII sp. z o.o.
Warszawa
4.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
101
Portfel PB 1 sp. z o.o.
Warszawa
3.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
102
Portfel PB 2 sp. z o.o.
Warszawa
8.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
103
Portfel PH 1 sp. z o.o.
Warszawa
2.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
104
Portfel PH 2 sp. z o.o.
Warszawa
8.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
21
L.p.
Nazwa podmiotu
Siedziba
Data
objęcia
kontroli /
znaczącego
wpływu
% kapitału akcyjnego/udziałowego
oraz % głosów posiadanych
bezpośrednio lub pośrednio przez
PZU
Przedmiot działalności i adres strony internetowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Jednostki objęte konsolidacją – spółki celowe funduszu PZU FIZ Sektora Nieruchomości 2
105
EBP 1 sp. z o. o.
Warszawa
28.09.2018
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
106
EBP 2 sp. z o. o.
Warszawa
11.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
107
EBP 3 Sp. z o.o.
Warszawa
13.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
108
Ogrody Lubicz sp. z o.o.
Kraków
25.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
109
Portfel PM 1 sp. z o.o.
Warszawa
9.10.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
110
3 PB 1 sp. z o.o.
Warszawa
22.03.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
111
3 PB 1 sp. z o.o. SKA
Warszawa
22.03.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
112
Portfel2 PH5 sp. z o.o.
Warszawa
28.11.2014
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
113
2 PB 1 sp. z o.o.
Warszawa
13.12.2011
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
114
2 PB1 sp. z o.o. SKA
Warszawa
13.12.2011
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
115
2 PB 2 sp. z o.o.
Warszawa
8.02.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
116
2PB3 sp. z o.o.
Warszawa
12.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
117
2PB4 sp. z o.o.
Warszawa
11.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
118
2PB5 sp. z o.o.
Warszawa
25.07.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
119
2 PM 1 sp. z o.o.
Warszawa
28.03.2014
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
120
2PM2 sp. z o.o.
Warszawa
4.12.2012
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
121
2 PM 3 sp. z o.o.
Warszawa
13.08.2014
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
122
2PM4 sp. z o.o.
Warszawa
7.11.2014
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
123
2 PM 5 sp. z o.o.
Warszawa
7.11.2014
100,00%
100,00%
Zarządzanie nieruchomościami.
Jednostki stowarzyszone
124
Sigma BIS SA
Warszawa
3.10.2019
34,00%
34,00%
Działalność reklamowa.
125
RUCH SA
Warszawa
23.12.2020
30,92%
30,92%
Sprzedaż detaliczna gazet i artykułów piśmienniczych prowadzonych
w wyspecjalizowanych sklepach. https://ruch.com.pl/
126
Krajowy Integrator Płatności SA
4)
Poznań
31.03.2021
7,67%
7,67%
Pozostałe pośrednictwo pieniężne. https://tpay.com/
1)
PZU posiada bezpośrednio 33,5% akcji Pekao Financial Services sp. z o.o. a Pekao – 66,5%.
2)
Informacje o połączeniu spółki z Absource sp. z o.o. zaprezentowano w punkcie 2.3.3.2
3)
Informacje o utworzeniu spółki zaprezentowano w punkcie 2.3.2.
4)
Jednostka stowarzyszona z Pekao, w której posiada on 38,33% udziału. W konsekwencji Zarząd PZU uznaje, że Grupa PZU wywiera na tę jednostkę znaczący wpływ.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
22
2.3 Zmiany zakresu konsolidacji i struktury Grupy PZU
Szczegółowe zasady rachunkowości dotyczące rozliczania transakcji przejęcia zaprezentowano w punkcie 6.5.
2.3.1. Nabycia jednostek
Nabycie Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o.
31 maja 2023 roku PZU Zdrowie SA nabył 370 000 udziałów w kapitale zakładowym Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o.
stanowiących 100% udziałów w kapitale zakładowym Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o. i uprawniających łącznie do 1 00%
głosów na zgromadzeniu wspólników za 35 mln zł oraz 2 mln zł odroczonej płatności. Płatność odroczona jest uzależniona od
warunków określonych w umowie nabycia.
Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o. objęto konsolidacją od 31 maja 2023 roku.
Nabycie Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o. ma na celu rozwój sieci placówek własnych PZU Zdrowie w szczególności
w zakresie opieki ginekologicznej w Warszawie. Boramed Centrum Medyczne sp. z o.o. jest jednym z największych podmiotów
specjalizujących się w ginekologii w aglomeracji warszawskiej, oferując ym kompleksowy zakres opieki ginekologicznej. Spółka
dysponuje światowej klasy aparatami diagnostycznymi oraz wyróżniającą się kadrą medyczną, świadcząc swoje usługi zarówno
dla klientów indywidualnych, jak i korporacyjnych. Rozwój oferty usług medycznych oraz ubezpieczeń zdrowotnych stanowi jeden
z głównych elementów realizacji strategii Grupy PZU. Ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym wartość firmy jest
efektem planowanego wzrostu skali tego segmentu usług i generowanego przez ubezpieczenia zdrowotne wolumenu świadczeń
przy jednoczesnej poprawie rentowności tych usług, dzięki pozostawieniu w Grupie PZU części marży.
Rozliczenie nabycia Boramed Centrum Medycznego sp. z o.o.
Grupa PZU dokonała ostatecznego rozliczenia nabycia, stosując zasady wynikające z MSSF 3 Połączenia jednostek na daty objęcia
kontroli.
Proces alokacji ceny nabycia udziałów przeprowadzono na podstawie danych księgowych wg stanu na 31 maja 2023 roku.
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera ostateczną wartość godziwą nabytych aktywów i przejętych zobowiązań.
W trakcie kalkulacji wartości firmy nie zidentyfikowano istotnych różnic pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą
nabytych aktywów i zobowiązań. Nie rozpoznano wartości niematerialne niewykazywanych dotąd w sprawozdaniu finansowym
Boramed Centrum Medycznego sp. z o.o., nie zidentyfikowano zobowiązań warunkowych wymagających ujęcia; nie
zidentyfikowano potencjalnych aktywów z tytułu odszkodowania wymagających ujęcia.
W kolejnych tabelach zaprezentowano rozliczenie nabycia spółek medycznych.
Wartość nabytych aktywów netto
Boramed
sp. z o.o.
Rozliczenie ostateczne
Aktywa
9
Rzeczowe aktywa trwałe
7
Należności
1
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
1
Zobowiązania
7
Inne zobowiązania
7
Wartość nabytych aktywów netto
2
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
23
Wyliczenie wartości firmy / zysku z okazyjnego nabycia
Boramed
sp. z o.o.
Rozliczenie ostateczne
Przekazana zapłata
36
Wartość netto możliwych do zidentyfikowania aktywów
(2)
Wartość firmy / (zysk z okazyjnego nabycia)
34
Wartość firmy nie będzie pomniejszała dochodu do opodatkowania.
Dane finansowe nabytej jednostki
W tabeli poniżej przedstawiono dane finansowe jednostki nabytej w 2023 roku uwzględnione w skonsolidowanym rachunku
zysków i strat. Dane sporządzono zgodnie z MSSF i dotyczą okresu, w którym spółka znajdowała się pod kontrolą Grupy PZU.
Dane ze skonsolidowanego rachunku zysków i strat
Pozostałe przychody operacyjne
14
Pozostałe koszty operacyjne
(13)
Zysk z działalności operacyjnej
1
Zysk brutto
1
Podatek dochodowy
-
Zysk netto, w tym:
1
- zysk przypisywany właścicielom jednostki dominującej
1
- zyski (straty) przypisywane właścicielom udziałów niekontrolujących
-
2.3.2. Utworzenie Alior Leasing Individual sp. z o.o.
29 sierpnia 2023 roku utworzono Alior Leasing Individual sp. z o.o., a jej rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiła 23
października 2023 roku. Kapitał zakładowy Alior Leasing Individual sp. z o.o. wynosi 100 tys. zł i dzieli się na 100 udziałów o wartości
nominalnej 1 tys. zł. Udziałowcami spółki są Alior Leasing sp. z o.o. (90% udziałów) oraz AL Finance sp. z o.o. (10% udziałów). Alior
Leasing Individual sp. z o.o. objęto konsolidacją.
2.3.3. Połączenia spółek
Opisane w tym punkcie transakcje nie miały wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy PZU.
2.3.3.1. Połączenie Centrum Medycznego św. Łukasza sp. z o.o. z PZU Zdrowie SA
31 października 2023 roku nastąpiło połączenie Centrum Medycznego św. Łukasza sp. z o.o. (spółka przejmowana) z PZU Zdrowie
SA (spółka przejmująca).
2.3.3.2. Połączenie Meritum Services ICB SA z Absource sp. z o.o.
8 grudnia 2023 roku nastąpiło połączenie spółki Absource sp. z o.o. (spółka przejmowana) z Meritum Services ICB SA (spółka
przejmująca).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
24
2.3.4. Zmiany w zakresie konsolidacji funduszy inwestycyjnych
12 kwietnia 2023 roku objęto konsolidacją subfundusz PZU Akcji Globalnych Trendów w związku z uzyskaniem kontroli nad
funduszem.
7 września 2023 roku zarejestrowano fundusze inPZU Akcje Sektora Biotechnologii, inPZU Akcje Sektora Cyberbezpieczeństwa,
inPZU Sektora Technologii Kosmicznych, inPZU Akcje Sektora Zrównoważonej Gospodarki Wodnej, inPZU Zielone Obligacje,
inPZU Obligacje Korporacyjne High Yield, które objęto konsolidacją.
W trakcie 2023 roku, w związku z utratą kontroli nad funduszami zaprzestano konsolidacji następujących funduszy:
• od 30 czerwca 2023 roku –inPZU Puls Życia 2025 i inPZU Puls Życia 20 50;
• od 30 września 2023 roku – inPZU Puls Życia 2030, inPZU Puls Życia 2040, inPZU Puls Życia 2060, inPZU Obligacji Rynków
Rozwiniętych.
2.4 Nabycie PG TUW oraz PG TUWnŻ
4 września 2023 roku PZU („Kupujący”) zawarł z Orlen SA („Sprzedający”) warunkową umowę sprzedaży 2.000.000 udziałów
w kapitale zakładowym PG TUW stanowiących 100% udziałów w kapitale zakładowym PG TUW i uprawniających do 99,9997%
głosów na walnym zgromadzeniu PG TUW, przy czym Sprzedający jest jedynym członkiem kapitałowym PG TUW.
PG TUW jest właścicielem 1 525 000 udziałów w kapitale zakładowym PG TUWnŻ stanowiących 100% udziałów w PG TUWnŻ
i uprawniających do 99,99992% głosów na walnym zgromadzeniu PG TUWnŻ, przy czym PG TUW jest jedynym członkiem
kapitałowym PG TUWnŻ.
Po spełnieniu warunków zawieszających określonych w umowie, 25 stycznia 2024 roku Sprzedający zawarł z Kupującym umowę
przyrzeczoną. Od 25 stycznia 2024 roku zarówno PG TUW, jak i PG TUWnŻ są jednostkami zależnymi od PZU i będą podlegały
konsolidacji.
Łączna cena za nabywane udziały wyniosła 47 mln zł i może podlegać korekcie wynikającej z różnicy pomiędzy wartością aktywów
netto jednostek na 31 grudnia 2022 roku a wartością na 25 stycznia 2024 roku (datę zamknięcia transakcji).
Celem transakcji jest zwiększenie przypisu składki Grupy PZU, zacieśnienie współpracy z Grupą Sprzedającego oraz zwiększenie
wartości zarządzanych przez Grupę PZU aktywów zgromadzonych przez uczestników PPE.
2.5 Udziały niekontrolujące
2.5.1. Zasady rachunkowości
Udziały niekontrolujące stanowią tę część kapitałów w jednostce zależnej, której nie można bezpośrednio lub pośrednio
przyporządkować do jednostki dominującej. Na dzień objęcia kontroli udziały niekontrolujące wycenia się w wartości
proporcjonalnego udziału w wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania aktywów netto jednostki zależnej. Na kolejne daty
bilansowa wartość udziałów niekontrolujących jest aktualizowana o wartość całkowitych dochodów należnych udziałowcom
niekontrolującym.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
25
2.5.2. Dane ilościo we
W tabeli poniżej przedstawiono spółki zależne, w których występują lub występowały udziały niekontrolujące:
Nazwa jednostki
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Pekao
1)
79,98%
79,98%
Alior Bank
2)
68,07%
68,07%
Przedsiębiorstwo Usług Medycznych PROELMED sp. z o.o.
43,00%
43,00%
Sanatorium Uzdrowiskowe „Krystynka” sp. z o.o.
0,91%
0,91%
UAB PZU Lietuva Gyvybes Draudimas
0,66%
0,66%
1)
W konsekwencji PZU posiada także udziały niekontrolujące w jednostkach zależnych Pekao, wymienionych w tabeli w punkcie 2.2.
2)
W konsekwencji PZU posiada także udziały niekontrolujące w jednostkach zależnych Alior Banku wymienionych w tabeli w punkcie 2.2.
Wartość bilansowa udziałów niekontrolujących
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Grupa Pekao
24 260
18 184
Grupa Alior Banku
6 194
4 078
Pozostałe
1
1
Razem
30 455
22 263
Zarówno Pekao, jak i Alior Bank prowadzą swoją działalność przede wszystkim na terytorium Polski. Poniżej przedstawiono
skrócone informacje finansowe dotyczące Grupy Kapitałowej Pekao oraz Grupy Kapitałowej Alior Banku ujęte w skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym (bez uwzględniania wyłączeń konsolidacyjnych). Dane Grupy Kapitałowej Pekao i Grupy Kapitałowej
Alior Banku, uwzględniają efekt korekt z tytułu wyceny aktywów i zobowiązań do wartości godziwej na dzień obejmowania
kontroli oraz ich późniejszego rozliczenia w czasie.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
26
Aktywa
Grupa Kapitałowa Pekao
Grupa Kapitałowa Alior Banku
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wartość firmy
693
693
-
-
Wartości niematerialne
2 101
2 009
411
390
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 105
1 572
1 018
1 458
Inne aktywa
156
111
64
48
Rzeczowe aktywa trwałe
2 066
1 706
743
744
Jednostki wyceniane metodą praw własności
54
48
-
-
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
33
14
-
2
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
1 648
930
47
41
Należności od klientów z tytułu kredytów
158 502
155 174
59 850
57 095
Pochodne instrumenty finansowe
10 122
15 369
663
544
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
111 427
84 829
23 358
17 162
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
94 926
67 167
7 790
7 195
Wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
14 830
16 594
15 472
9 896
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
1 671
1 068
96
71
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego
1
271
1
1
Inne należności
3 103
5 705
1 542
2 662
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
14 715
12 681
2 259
2 551
Aktywa, razem
305 726
281 112
89 956
82 698
Kapitały i zobowiązania
Grupa Kapitałowa Pekao
Grupa Kapitałowa Alior Banku
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Kapitały
Kapitały przypadające właścicielom jednostki
dominującej
30 335
22 736
9 099
5 991
Kapitał podstawowy
263
263
1 306
1 306
Pozostałe kapitały
21 725
18 828
5 900
4 229
Niepodzielony wynik
8 347
3 645
1 893
456
Udziały niekontrolujące
12
12
-
-
Kapitały, razem
30 347
22 748
9 099
5 991
Zobowiązania
Zobowiązania podporządkowane
2 781
2 789
1 160
1 164
Zobowiązania z tytułu własnych dłużnych papierów
wartościowych
9 958
10 338
2 109
752
Zobowiązania wobec banków
6 759
7 450
288
270
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
231 497
208 696
73 078
70 025
Instrumenty pochodne
10 724
18 698
903
1 935
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku
dochodowego
1 492
4
324
247
Inne zobowiązania
10 267
9 019
2 674
2 027
Rezerwy
1 880
1 347
319
285
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
21
23
2
2
Zobowiązania, razem
275 379
258 364
80 857
76 707
Kapitały i zobowiązania, razem
305 726
281 112
89 956
82 698
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
27
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2023 roku
Grupa PZU
Wyłączenie
danych
Pekao
Wyłączenie
danych
Alior Banku
Eliminacja
korekt
konsolida-
cyjnych
Grupa PZU
bez Pekao
i Alior Banku
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
4 122
-
-
-
4 122
Przychody z ubezpieczeń
26 868
-
-
-
26 868
Koszty usług ubezpieczenia
(22 746)
-
-
-
(22 746)
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
(103)
-
-
-
(103)
Alokacja składek reasekuracyjnych
(1 514)
-
-
-
(1 514)
Kwoty należne od reasekuratorów
1 411
-
-
-
1 411
Wynik z usług ubezpieczenia
4 019
-
-
-
4 019
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
(1 786)
-
-
-
(1 786)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
38
-
-
-
38
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu
efektywnej stopy procentowej
27 579
(18 149)
(7 323)
228
2 335
Pozostałe przychody netto z inwestycji
406
(303)
25
(5)
123
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów
finansowych i inwestycji
592
(37)
(15)
-
540
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i
odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych
(1 225)
567
660
1
3
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań
wycenianych w wartości godziwej
863
(234)
(108)
1
522
Przychody z tytułu prowizji i opłat
5 528
(3 590)
(1 772)
160
326
Koszty z tytułu prowizji i opłat
(1 742)
817
940
(17)
(2)
Koszty działania banków
(6 332)
4 583
1 919
(170)
-
Koszty odsetkowe
(8 890)
6 162
2 542
(63)
(249)
Pozostałe przychody operacyjne
1 859
(405)
(193)
59
1 320
Pozostałe koszty operacyjne
(4 842)
2 080
582
(194)
(2 374)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej
16 067
(8 509)
(2 743)
-
4 815
Udział w wynikach finansowych netto jednostek
wycenianych metodą praw własności
10
(6)
-
-
4
Zysk (strata) brutto
16 077
(8 515)
(2 743)
-
4 819
Podatek dochodowy
(3 625)
1 907
684
-
(1 034)
Zysk (strata) netto
12 452
(6 608)
(2 059)
-
3 785
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
28
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 roku
Grupa PZU
Wyłączenie
danych
Pekao
Wyłączenie
danych
Alior Banku
Eliminacja
korekt
konsolida-
cyjnych
Grupa PZU
bez Pekao
i Alior Banku
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
3 600
-
-
-
3 600
Przychody z ubezpieczeń
24 745
-
-
-
24 745
Koszty usług ubezpieczenia
(21 145)
-
-
-
(21 145)
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
63
-
-
-
63
Alokacja składek reasekuracyjnych
(1 126)
-
-
-
(1 126)
Kwoty należne od reasekuratorów
1 189
-
-
-
1 189
Wynik z usług ubezpieczenia
3 663
-
-
-
3 663
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
(408)
-
-
-
(408)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
30
-
-
-
30
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu
efektywnej stopy procentowej
18 265
(11 211)
(5 387)
189
1 856
Pozostałe przychody netto z inwestycji
(57)
(199)
411
(23)
132
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów
finansowych i inwestycji
(366)
20
(40)
-
(386)
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i
odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych
(3 193)
2 013
1 075
1
(104)
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań
wycenianych w wartości godziwej
704
(62)
(419)
-
223
Przychody z tytułu prowizji i opłat
5 136
(3 439)
(1 588)
154
263
Koszty z tytułu prowizji i opłat
(1 449)
644
815
(11)
(1)
Koszty działania banków
(5 450)
4 046
1 611
(207)
-
Koszty odsetkowe
(4 767)
2 871
1 745
(43)
(194)
Pozostałe przychody operacyjne
1 662
(423)
(183)
54
1 110
Pozostałe koszty operacyjne
(5 608)
2 825
885
(114)
(2 012)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej
8 162
(2 915)
(1 075)
-
4 172
Udział w wynikach finansowych netto jednostek
wycenianych metodą praw własności
(25)
(5)
-
-
(30)
Zysk (strata) brutto
8 137
(2 920)
(1 075)
-
4 142
Podatek dochodowy
(2 471)
1 170
360
-
(941)
Zysk (strata) netto
5 666
(1 750)
(715)
-
3 201
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
29
Sprawozdanie z całkowitych dochodów
Grupa Kapitałowa
Pekao
Grupa Kapitałowa
Alior Banku
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
Zysk netto
6 608
1 750
2 059
715
Inne całkowite dochody brutto
2 979
(2 068)
1 298
(536)
Podlegające późniejszemu przeniesieniu do rachunku
zysków i strat
2 928
(1 999)
1 272
(521)
Wycena instrumentów dłużnych
952
(759)
207
(162)
Wycena należności od klientów z tytułu kredytów
4
(7)
-
-
Różnice kursowe z przeliczenia
-
-
2
1
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
1 972
(1 233)
1 063
(360)
Niepodlegające późniejszemu przeniesieniu do rachunku
zysków i strat
51
(69)
26
(15)
Wycena instrumentów kapitałowych
80
(59)
26
(15)
Zyski i straty aktuarialne związane z rezerwami
pracowniczymi
(29)
(10)
-
-
Podatek ujęty w innych całkowitych dochodach
(566)
393
(248)
104
Dochody całkowite netto, razem
9 021
75
3 109
283
Sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Grupa Kapitałowa Pekao
Grupa Kapitałowa
Alior Banku
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
30 340
19 205
4 848
340
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
(27 320)
(15 814)
(6 175)
(1 423)
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
(885)
4 294
1 152
(163)
Przepływy pieniężne netto, razem
2 135
7 685
(175)
(1 246)
Informacje o dywidendach
Grupa Kapitałowa Pekao
Grupa Kapitałowa
Alior Banku
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
Data uchwalenia dywidendy
6 czerwca 2023
15 czerwca 2022
-
-
Dzień dywidendy
4 lipca 2023
25 lipca 2022
-
-
Dzień wypłaty dywidendy
18 lipca 2023
4 sierpnia 2022
-
-
Kwota dywidendy na akcję (w zł)
5,42
4,30
-
-
Wartość dywidendy przypadająca Grupie PZU
285
226
-
-
Wartość dywidendy przypadająca akcjonariuszom
niekontrolującym
1 138
903
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
30
3. Struktura akcjonariatu
Struktura akcjonariatu PZU z uwzględnieniem akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% głosów na Walnym Zgromadzeniu PZU
przedstawiała się następująco:
31 grudnia 2023
Lp.
Nazwa akcjonariusza
Liczba akcji oraz głosów
na Walnym Zgromadzeniu
Procent udziału w kapitale
podstawowym oraz w ogólnej liczbie
głosów na Walnym Zgromadzeniu
1
Skarb Państwa
295 217 300
34,1875%
2
BlackRock, Inc.
1)
43 228 203
5,0060%
3
Pozostali akcjonariusze
525 077 497
60,8065%
Razem
863 523 000
100%
1)
Liczba akcji na podstawie zawiadomienia BlackRock, Inc. z 13 grudnia 2023 roku.
31 grudnia 2022
Lp.
Nazwa akcjonariusza
Liczba akcji oraz głosów
na Walnym Zgromadzeniu
Procent udziału w kapitale
podstawowym oraz w ogólnej liczbie
głosów na Walnym Zgromadzeniu
1
Skarb Państwa
295 217 300
34,1875%
2
Fundusze zarządzane przez Nationale Nederlanden
Powszechne Towarzystwo Emerytalne Spółka Akcyjna
1)
49 223 000
5,7003%
3
Pozostali akcjonariusze
519 082 700
60,1122%
Razem
863 523 000
100%
1)
Liczba akcji posiadana przez fundusze na Nadzwyczajnym WZ PZU, które odbyło się 1 września 2022 roku.
Informacje o liczbie akcji uwzględnionej w wyliczeniu zysku na akcję przedstawiono w punkcie 26.
Transakcje dotyczące znacznych pakietów akcji PZU
5 stycznia 2023 roku PZU otrzymał zawiadomienie od Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Allianz Polska SA, dotyczące
zwiększenia udziału w kapitale zakładowym i w ogólnej liczbie głosów PZU powyżej 5% łącznie przez fundusze zarządzane przez
Powszechne Towarzystwo Emerytalne Allianz Polska SA, to jest Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny, Allianz Polska
Dobrowolny Fundusz Emerytalny oraz Drugi Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny, które posiadały łącznie 48 183 212 akcji
PZU, stanowiących 5,5798% kapitału podstawowego i uprawniających do 5,5798% głosów na Walnym Zgromadzeniu.
17 maja 2023 roku PZU poinformował o otrzymaniu zawiadomienia od Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Allianz Polska
SA informującego, że 12 maja 2023 roku w wyniku likwidacji Drugiego Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego
i przeniesienia jego aktywów do Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego, A llianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny
posiadał 45 736 958 akcji PZU, stanowiących 5,2966% kapitału podstawowego i uprawniających do 5,2966 głosów na Walnym
Zgromadzeniu.
24 listopada 2023 roku PZU poinformował o otrzymaniu zawiadomienia od Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego Allianz
Polska SA informującego, że po sprzedaży 16 listopada 2023 roku akcji PZU przez Allianz Polska Otwarty Fundusz Emerytalny,
fundusz ten posiadał 42 530 871 akcji PZU, stanowiących 4,9253% kapitału podstawowego i uprawniających do 4,9253% głosów
na Walnym Zgromadzeniu.
27 listopada 2023 roku PZU otrzymał zawiadomienie od Nationale-Nederlanden Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego SA
informujące, że po sprzedaży 17 listopada 2023 roku akcji PZU przez Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny,
fundusz ten posiadał 43 064 118 akcji PZU, stanowiących 4,9870% kapitału podstawowego i uprawniających łącznie do 4,9870%
głosów na Walnym Zgromadzeniu. Jednocześnie, fundusze zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
31
Emerytalne SA posiadają łącznie 44 180 412 akcji PZU, stanowiących 5,1163% kapitału podstawowego i uprawniających do
5,1163% głosów na Walnym Zgromadzeniu.
1 grudnia 2023 roku PZU otrzymał od Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne SA, zarządzające funduszami:
Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny, Nationale-
Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2025, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze
Jutro 2030, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2035, Nationale-Nederlanden Dobrowolny
Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2040, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2045, Nationale-
Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2050, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze
Jutro 2055, Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2060, Nationale-Nederlanden Dobrowolny
Fundusz Emerytalny Nasze Jutro 2065 ( Fundusze ), zawiadomienie informujące, że w wyniku zbycia akcji PZU w transakcjach na
GPW, zawartych 23 listopada 2023 roku, Fundusze zmniejszyły łączny stan posiadania akcji PZU poniżej 5 % głosów na Walnym
Zgromadzeniu PZU. Przed rozliczeniem transakcji Fundusze posiadały łącznie 43 467 027 akcji PZU, co stanowiło 5,03% udziału w
kapitale zakładowym PZU i dawało prawo do wykonywania 43 467 027 głosów stanowiących 5,03% udziału w ogólnej liczbie
głosów na Walnym Zgromadzeniu PZU. Po rozliczeniu transakcji Fundusze posiadają 43 120 753 akcje PZU, stanowiące 4,99%
udziału w kapitale zakładowym PZU, co daje prawo do wykonywania 43 120 753 głosów stanowiących 4,99% udziału w ogólnej
liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu PZU.
13 grudnia 2023 roku PZU otrzymał zawiadomienie od BlackRock, Inc., zgodnie z którym Black Rock, Inc. wg stanu na 12 grudnia
2023 roku posiada 43 228 203 akcje PZU, które stanowią 5,0060% kapitału podstawowego i uprawniają do 5,0060% głosów na
Walnym Zgromadzeniu.
4. Kluczowy personel kierowniczy – Zarząd i Dyrektorzy Grupy
4.1 Zarząd jednostki dominującej
Od 1 stycznia 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku w skład Zarządu PZU wchodzili:
• Beata Kozłowska – Chyła – Prezes Zarządu PZU;
• Ernest Bejda – Członek Zarządu PZU;
• Małgorzata Kot – Członek Zarządu PZU;
• Krzysztof Kozłowski – Członek Zarządu PZU;
• Tomasz Kulik – Członek Zarządu PZU;
• Piotr Nowak – Członek Zarządu PZU;
• Maciej Rapkiewicz – Członek Zarządu PZU;
• Małgorzata Sadurska – Członek Zarządu PZU.
23 lutego 2024 roku Rada Nadzorcza PZU odwołała ze składu Zarządu PZU Be atę Kozłowską-Chyłę, Ernesta Bejdę, Małgorzatę Kot,
Krzysztofa Kozłowskiego, Piotra Nowaka i Małgorzatę Sadurską.
Jednocześnie Rada Nadzorcza PZU podjęła uchwały w sprawie delegowania Członków Rady Nadzorczej PZU:
• Anity Elżanowskiej – do czasowego wykonywania czynności Prezeski Zarządu PZU;
• Michała Bernaczyka – do czasowego wykonywania czynności Członka Zarządu PZU.
Delegowanie nastąpiło na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Uchwały weszły w życie z chwilą podjęcia.
Od 24 lutego 2024 roku do dnia podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego w skład Zarządu wchodzili:
• Anita Elżanowska – Członkini Rady Nadzorczej PZU delegowana do czasowego wykonywania czynności Prezes ki Zarządu
PZU;
• Michał Bernaczyk – Członek Rady Nadzorczej PZU delegowany do czasowego wykonywania czynności Członka Zarządu PZU;
• Tomasz Kulik – Członek Zarządu PZU;
• Maciej Rapkiewicz – Członek Zarządu PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
32
4.2 Dyrektorzy Grupy PZU
Od 1 stycznia 2023 roku Dyrektorami Grupy PZU byli:
• Aleksandra Agatowska (PZU);
• Andrzej Jaworski (PZU);
• Krzysztof Kozłowski (PZU Życie);
• Bartłomiej Litwińczuk (PZU);
• Dorota Macieja (PZU);
• Sylwia Matusiak (PZU);
• Piotr Nowak (PZU Życie);
• Małgorzata Sadurska (PZU Życie).
Od 1 lutego 2023 roku Małgorzata Skibińska objęła stanowisko Dyrektora Grupy PZU w PZU i PZU Życie.
Od 6 czerwca 2023 roku Dominik Witek objął stanowisko Dyrektora Grupy PZU w PZU, a Ernest Bejda w PZU Życie.
Od 6 czerwca 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku Dyrektorami Grupy PZU byli:
• Aleksandra Agatowska (PZU);
• Ernest Bejda (PZU Życie);
• Andrzej Jaworski (PZU);
• Krzysztof Kozłowski (PZU Życie);
• Bartłomiej Litwińczuk (PZU);
• Dorota Macieja (PZU);
• Sylwia Matusiak (PZU);
• Piotr Nowak (PZU Życie);
• Małgorzata Sadurska (PZU Życie);
• Małgorzata Skibińska (PZU i PZU Życie);
• Dominik Witek (PZU).
23 lutego 2024 roku stanowisko Dyrektora Grupy PZU w PZU Życie przestali pełnić Ernest Bejda, Krzysztof Kozłowski, Piotr Nowak
oraz Małgorzata Sadurska.
Od 24 lutego 2024 roku do dnia podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Dyrektorami Grupy PZU byli:
• Aleksandra Agatowska (PZU);
• Andrzej Jaworski (PZU);
• Bartłomiej Litwińczuk (PZU);
• Dorota Macieja (PZU);
• Sylwia Matusiak (PZU);
• Małgorzata Skibińska (PZU i PZU Życie);
• Dominik Witek (PZU).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
33
5. Rada Nadzorcza jednostki dominującej
1 stycznia 2023 roku w skład Rady Nadzorczej PZU wchodzili:
• Robert Jastrzębski – Przewodniczący Rady;
• Paweł Górecki – Wiceprzewodniczący Rady;
• Robert Śnitko – Sekretarz Rady;
• Marcin Chludziński – Członek Rady;
• Agata Górnicka – Członek Rady;
• Elżbieta Mączyńska – Ziemacka – Członek Rady;
• Krzysztof Opolski – Członek Rady;
• Radosław Sierpiński – Członek Rady;
• Piotr Wachowiak – Członek Rady;
• Józef Wierzbowski – Członek Rady;
• Maciej Zaborowski – Członek Rady.
5 czerwca 2023 roku akcjonariusz PZU, Skarb Państwa, korzystając z uprawnienia przewidzianego w § 20 ust. 7 statutu PZU
powołał w skład Rady Nadzorczej PZU Pawła Góreckiego.
7 czerwca 2023 roku ZWZ PZU powołało na nową kadencję Radę Nadzorczą PZU w następującym składzie:
• Marcin Chludziński – Członek Rady;
• Agata Górnicka – Członek Rady;
• Robert Jastrzębski – Członek Rady;
• Marcin Kubicza – Członek Rady;
• Elżbieta Mączyńska – Ziemacka – Członek Rady;
• Krzysztof Opolski – Członek Rady;
• Radosław Sierpiński – Członek Rady;
• Józef Wierzbowski – Członek Rady;
• Maciej Zaborowski – Członek Rady.
Powołanie nastąpiło na okres wspólnej kadencji, która obejmuje trzy pełne lata obrotowe 2024 – 2026.
Jednocześnie z dniem odbycia ZWZ PZU, tj. z dniem 7 czerwca 2023 roku wygasły mandaty dwóch dotychczasowych członków
Rady Nadzorczej PZU – Roberta Śnitko oraz Piotra Wachowiaka.
15 czerwca 2023 roku na Przewodniczącego Rady Nadzorczej PZU wybrano Roberta Jastrzębskiego, a funkcję
wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej PZU powierzono Pawłowi Góreckiemu.
30 sierpnia 2023 roku Rada Nadzorcza PZU wybrała na Sekretarza Rady Nadzorczej Agatę Górnicką.
13 września 2023 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PZU odwołało Elżbietę Mączyńską-Ziemacką ze składu Rady
Nadzorczej PZU.
Od 14 września 2023 roku do 31 grudnia 2023 roku w skład Rady Nadzorczej PZU wchodzili:
• Robert Jastrzębski – Przewodniczący Rady;
• Paweł Górecki – Wiceprzewodniczący Rady;
• Agata Górnicka – Sekretarz Rady;
• Marcin Chludziński – Członek Rady;
• Marcin Kubicza – Członek Rady;
• Krzysztof Opolski – Członek Rady;
• Radosław Sierpiński – Członek Rady;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
34
• Józef Wierzbowski – Członek Rady;
• Maciej Zaborowski – Członek Rady.
14 lutego 2024 roku PZU otrzymał od Ministra Aktywów Państwowych, działającego w imieniu Skarbu Państwa Rzeczpospolitej
Polskiej pismo z 13 lutego 2024 roku informujące o odwołaniu Pawła Góreckiego ze składu Rady Nadzorczej PZU. Zgodnie z § 20
ust. 7 Statutu PZU, stosownie do art. 354 § 1 KSH, odwołanie w drodze pisemnego oświadczenia składanego przez Skarb Państwa
Zarządowi Spółki jest skuteczne z chwilą doręczenia tego oświadczenia.
15 lutego 2024 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie PZU:
• odwołało ze składu Rady Nadzorczej PZU: Roberta Jastrzębskiego, Agatę Górnicką, Radosława Sierpińskiego, Marcina
Chludzińskiego, Macieja Zaborowskiego, Krzysztofa Opolskiego oraz Józefa Wierzbowskiego;
• powołało w skład Rady Nadzorczej PZU: Michała Bernaczyka, Anitę Elżanowską, Filipa Gorczycę, Michała Jonczynskiego,
Andrzeja Kaletę, Małgorzatę Kurzynogę, Annę Machnikowską, Wojciecha Olejniczaka oraz Adama Uszpolewicza.
16 lutego 2024 roku na Przewodniczącego Rady Nadzorczej PZU wybrano Marcina Kubiczę.
23 lutego 2024 roku na Wiceprzewodniczącą Rady Nadzorczej PZU wybrano Małgorzatę Kurzynogę, a na Sekretarza Rady
Nadzorczej PZU Annę Machnikowską.
Od 15 lutego 2024 roku do dnia podpisania skonsolidowa nego sprawozdania finansowego w skład Rady Nadzorczej PZU
wchodzili:
• Marcin Kubicza – Przewodniczący Rady (pełni funkcję od 16 lutego 2024 roku);
• Małgorzata Kurzynoga – Wiceprzewodnicząca Rady (pełni funkcję od 23 lutego 2024 roku);
• Anna Machnikowska – Sekretarz Rady (pełni funkcję od 23 lutego 2024 roku);
• Michał Bernaczyk – Członek Rady;
• Anita Elżanowska – Członkini Rady;
• Filip Gorczyca – Członek Rady;
• Michał Jonczynski – Członek Rady;
• Andrzej Kaleta – Członek Rady;
• Wojciech Olejniczak – Członek Rady;
• Adam Uszpolewicz – Członek Rady.
6. Istotne zasady (polityka) rachunkowości i istotne szacunki i osądy
Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga od Zarządu PZU dokonania
profesjonalnych osądów oraz szacunków i założeń, które mają wpływ na przyjęte zasady rachunkowości oraz prezentowane
wartości aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów.
Szacunki oraz związane z nimi założenia opierają się na doświadczeniu historycznym oraz innych czynnikach, które są uznawane
za racjonalne w danych okolicznościach, a ich wyniki dają podstawę profesjonalnego osądu co do wartości księgowej aktywów
i zobowiązań, która nie wynika bezpośrednio z innych źródeł.
Dokonując osądów, szacunków czy też przyjmując założenia Zarząd PZU może, w istotnych kwestiach, opierać się na opiniach
niezależnych ekspertów.
Faktyczna wartość może różnić się od wartości szacowanej. Osądy, szacunki i związane z nimi założenia podlegają bieżącej
weryfikacji. Ich zmiany są ujmowane w sposób opisany w punkcie 6.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
35
Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania
finansowego opisano poniżej oraz w poszczególnych notach, zgodnie z poniższą tabelą.
Pozycja rachunku zysków i strat
Numer
noty
Pozycja sprawozdania z sytuacji finansowej
Numer
noty
Wynik z usług ubezpieczenia
11
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia i
umów reasekuracji
11
Wartość firmy
27
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu
efektywnej stopy procentowej
13
Wartości niematerialne
28
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów
finansowych i inwestycji
15
Rzeczowe aktywa trwałe
30
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty
kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości
instrumentów finansowych
38
Nieruchomości inwestycyjne
31
Przychody z tytułu prowizji i opłat
18
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
35
Koszty z tytułu prowizji i opłat
19
Jednostki wyceniane metodą praw własności
32
Koszty działania banków
20
Należności od klientów z tytułu kredytów
33
Koszty odsetkowe
21
Pochodne instrumenty finansowe
34
Podatek dochodowy
25
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
36
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
39
Aktywa i zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
48
Kapitały przypadające właścicielom jednostki
dominującej
40
Udziały niekontrolujące
2.5
Zobowiązania podporządkowane
41
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych
papierów wartościowych
42
Zobowiązania wobec banków
43
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
44
Inne zobowiązania
45
Rezerwy
46
Odroczony podatek dochodowy
47
6.1 Zmiany zasad rachunkowości, szacunków, błędy lat poprzednich
Zmiany zasad rachunkowości dokonywane są tylko wówczas, gdy:
• wymagają tego postanowienia MSSF lub
• prowadzi to do tego, iż zawarte w sprawozdaniu finansowym informacje o wpływie transakcji, innych zdarzeń i warunków na
sytuację finansową, wynik finansowy czy też przepływy pieniężne Grupy PZU będą bardziej przydatne i wiarygodne.
Zmianę zasad (polityki) rachunkowości związaną z początkowym zastosowaniem MSSF rozlicza się zgodnie z określonymi
przepisami przejściowymi zawartymi w tych MSSF. Jeśli zmiana zasad (polityki) rachunkowości dokonywana jest w związku
z początkowym zastosowaniem MSSF, które nie zawierają określonych przepisów przejściowych dotyczących tej zmiany lub
zmiany dokonuje się dobrowolnie, zmianę tę jednostka wprowadza retrospektywnie. Retrospektywne wprowadzenie zmiany
zasad (polityki) rachunkowości dokonywane jest poprzez korektę w sprawozdaniu z sytuacji finansowej salda otwarcia każdej
pozycji kapitału własnego, której ta zmiana dotyczy dla najwcześniejszego prezentowanego okresu oraz ujawnienie innych
danych porównawczych dla każdego okresu tak, jak gdyby zmienione zasady (polityka) rachunkowości były stosowane od zawsze.
Pozycje sprawozdania finansowego ustalone na podstawie szacunku podlegają weryfikacji, jeśli zmienią się okoliczności będące
podstawą dokonanych szacunków lub w wyniku pozyskania nowych informacji czy zdobycia większego doświadczenia.
Skutki zmiany wartości szacunkowej uwzględnia się prospektywnie, co oznacza, że koryguje się wartości dotyczące transakcji,
innych zdarzeń i warunków od momentu, w którym nastąpiła zmiana (wpływa tylko na bieżące sprawozdani e z całkowitych
dochodów, bądź na wyniki danego okresu i okresów przyszłych).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
36
Przyjmuje się założenie, że błędy koryguje się już w okresie, w którym zostały popełnione (a nie odkryte), zatem istotne błędy
poprzednich okresów koryguje się retrospektywnie, a różnice odnosi na kapitał własny.
Zarówno w 2023, jak i w 2022 roku nie dokonano korekt błędów lat ubiegłych.
6.2 Zmiany w stosowanych MSSF
6.2.1. Wdrożenie MSSF 17
18 maja 2017 roku RMSR opublikowała standard MSSF 17 Umowy ubezpieczenia, który zastąpił MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe,
obowiązujący do końca 2022 roku.
Celem nowego standardu jest wprowadzenie zupełnie nowych, jednolitych zasad wyceny umów ubezpieczenia, zapewniających
większą porównywalność sprawozdań pomiędzy różnymi ubezpieczycielami, a także dostarczenie szeregu nowych ujawnień na
użytek odbiorców sprawozdań finansowych.
MSSF 17 wprowadza nowe zasady ujmowania, wyceny, prezentacji i ujawnień dla umów ubezpieczenia, umów reasekuracji oraz
umów inwestycyjnych z uznaniowym udziałem w zyskach.
Nowy standard zakłada m.in., że:
• niektóre wbudowane instrumenty pochodne, wyodrębnione komponenty inwestycyjne oraz przyrzeczenie przekazania
ubezpieczonemu wyodrębnionych towarów lub usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia są oddzielone od umów
ubezpieczenia i umów reasekuracji oraz rozliczone zgodnie z innymi odpowiednimi standardami;
• umowy ubezpieczenia i reasekuracji są dzielone na grupy, na poziomie których następuje wycena;
• model wyceny grup umów zgodnie z MSSF 17 opiera się o szacunki wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych
z realizacji umów związanych z przyszłą i przeszłą usługą przypisaną do grupy, oraz o marżę kontraktową, reprezentującą
niewypracowany zysk;
• zysk z grupy umów ubezpieczenia jest rozliczany w każdym okresie, w którym świadczona jest usługa ubezpieczeniowa. Jeżeli
oczekuje się, że grupa umów będzie rodzić obciążenia w pozostałym okresie ubezpieczenia, strata jest rozpoznawana
natychmiast w wyniku.
Dla celów prezentacji w sprawozdaniu z sytuacji finansowej agreguje się portfele umów ubezpieczenia oraz portfele umów
reasekuracji i prezentuje osobno portfele:
• umów ubezpieczenia stanowiące aktywo;
• umów reasekuracji stanowiące aktywo;
• umów ubezpieczenia stanowiące zobowiązanie;
• umów reasekuracji stanowiące zobowiązanie.
Struktura prezentacji w ramach skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych
dochodów uległa znaczącej zmianie. Zgodnie z MSSF 4 raportowane były m.in. składka przypisana, koszty i świadczenia
poniesione w okresie, zmiana stanu zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia.
Zgodnie z MSSF 17 Grupa PZU odrębnie prezentuje następujące pozycje:
• przychody z ubezpieczeń;
• koszty usług ubezpieczenia;
• przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji;
• przychody lub koszty finansowe z tytułu ubezpieczeń.
Najistotniejsza część zysku z działalności operacyjnej dla działalności ubezpieczeniowej Grupy PZU składa się z wyniku z usług
ubezpieczenia. Zgodnie z MSSF 17 wynik z usług ubezpieczenia obejmuje:
• kwotę przychodów z ubezpieczenia, która odpowiada wynagrodzeniu, do którego Grupa PZU jest uprawniona w zamian za
usługi świadczone w danym okresie, oraz
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
37
• kwotę kosztów usług ubezpieczenia, na którą składają się poniesione odszkodowania, amortyzacja przepływów pieniężnych
z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, zmiany związane z przeszłą usługą oraz straty na grupach umów rodzących
obciążenia.
Szczegółowe zasady rachunkowości, szacunki stosowane do wyceny umów ubezpieczenia i umów reasekuracji, a także
zastosowane podejście w zakresie przygotowywania ujawnień zaprezentowano w punkcie 11.
6.2.1.1. Dzień przejścia
Grupa PZU zastosowała MSSF 17 Umowy ubezpieczenia po raz pierwszy do skonsolidowanych sprawozdań finansowych za okresy
rozpoczynające się od 1 stycznia 2023 roku.
Ze względu na konieczność przygotowania danych porównawczych, przyjmuje się jako dzień przejścia na nowy standard
1 stycznia 2022 roku.
Na dzień przejścia Grupa PZU:
• usunęła ze sprawozdania z sytuacji finansowej wszelkie istniejące salda, które nie istniałyby, gdyby MSSF 17 miał zawsze
zastosowanie. Obejmowały one rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, niektóre odroczone koszty akwizycji umów
ubezpieczeniowych, należności i zobowiązania z tytułu ubezpieczeń, rezerwy na koszty, które można przypisać do
istniejących umów ubezpieczeniowych, które zgodnie z MSSF 17, są uwzględniane w wycenie umów ubezpieczeniowych;
• zidentyfikowała, ujęła i wyceniła każdą grupę umów ubezpieczeniowych zgodnie z jedną z trzech metod opisanych poniżej;
• ujęła wszelkie wynikające z tego różnice netto w skonsolidowanym kapitale własnym.
Standard umożliwia zastosowanie 3 metod na potrzeby dokonania wycen umów ubezpieczenia i umów reasekuracji biernej na
dzień przejścia:
• pełne podejście retrospektywne – metoda, w której jednostka dokonuje wyceny grup umów ubezpieczenia tak, jakby
standard był stosowany od momentu początkowego ujęcia dla tych umów;
• zmodyfikowane podejście retrospektywne – metoda, która pozwala stosować uprosz czenia w metodzie FRA, jeśli pełne jej
zastosowanie jest niewykonalne w praktyce;
• podejście oparte na wartości godziwej – metoda, która jest dozwolona, jeśli niewykonalna w praktyce jest metoda FRA i gdy
jednostka podjęła decyzję, że nie będzie stosowała metody MRA.
Grupa PZU wykorzystała wszystkie trzy metody w zależności od dostępności danych historycznych. Dla wszystkich grup umów
w ubezpieczeniach majątkowych wykorzystano metodę w pełni retrospektywną, z wyjątkiem zobowiązań z tytułu zaistniałych
szkód sprzed 1993 roku, dla których zastosowano podejście oparte na wartości godziwej. Dla grup umów w ubezpieczeniach na
życie zastosowano podejście przedstawione w poniższej tabeli:
Data rozpoznania umowy
Metoda
Rok 2021 lub późniejszy
• Pełne podejście retrospektywne dla wszystkich kontraktów
2019 - 2020
• Zmodyfikowane podejście retrospektywne dla kontraktów typu unit-linked
• Pełne podejście retrospektywne dla pozostałych kontraktów
2016 - 2018
• Pełne podejście retrospektywne dla ubezpieczeń indywidualnie kontynuowanych
• Zmodyfikowane podejście retrospektywne dla pozostałych kontraktów
Rok 2015 i wcześniejsze
• Podejście oparte na wartości godziwej dla ubezpieczeń rentowych i jednostkowych ubezpieczeń na
życie (JUŻ)
• Zmodyfikowane podejście retrospektywne dla pozostałych kontraktów
Pełne podejście retrospektywne
Zgodnie z zapisami MSSF 17 pkt C3, Grupa PZU zastosowała pełne podejście retrospektywne, chyba że było to niewykonalne
w praktyce. Zgodnie z paragrafem 5 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 8 zastosowanie standardu jest niewykonalne
w praktyce, gdy jednostka nie może zastosować go, mimo podjęcia wszelkich racjonalnych wysiłków i czynności, aby to uczynić.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
38
Dla konkretnego, minionego okresu jednostka nie jest w stanie wprowadzić zmian zasad (polityki) rachunkowości lub dokonać
retrospektywnego przekształcenia danych, jeśli:
• skutek retrospektywnego podejścia nie jest możliwy do ustalenia;
• retrospektywne zastosowanie zasad bądź retrospektywne przekształcenie danych wymaga dokonania założeń co do intencji
kierownictwa we wskazanym okresie; lub
• retrospektywne zastosowanie zasad bądź retrospektywne przekształcenie danych wymaga dokonania istotnych szacunków,
a niemożliwe jest obiektywne wyodrębnienie z posiadanych informacji takich informacji na temat szacunków, które:
− potwierdzają warunki według stanu na dzień, na który wartości te mają być ujęte, wycenione lub ujawnione;
− mogłyby być dostępne w momencie, gdy sprawozdania finansowe tego okresu zostały zatwierdzone do publikacji.
W przypadku tych części działalności, dla których zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego było niewykonalne
(np. dane nie zostały zgromadzone w wymaganej rozdzielczości, miały miejsce zmiany w systemach IT uniemożliwiające
przygotowanie odpowiednich danych oraz miały miejsce głębokie zmiany w modelach a ktuarialnych, w praktyce niemożliwe do
zaimplementowania wstecznego) Grupa PZU zastosowała uproszczenia dopuszczone przez standard.
Podejścia uproszczone
W przypadkach, gdy zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego zostało ocenione jako niewykonalne w praktyce, Grupa
PZU wykorzystuje zmodyfikowane podejście retrospektywne lub podejście oparte na wartości godziwej, a wybór podejścia
dokonywany jest indywidualnie dla każdej grupy umów. Przy wyborze brane pod uwagę są takie czynniki jak dostępność danych
historycznych i istotność.
Dla części grup umów, dla których Grupa PZU wykorzystała zmodyfikowane podejście retrospektywne lub podejście oparte na
wartości godziwej, skumulowaną kwotę przychodów lub kosztów finansowych z ubezpieczeń ujętą w innych całkowi tych
dochodach w dniu przejścia określono jako zero.
W tabeli poniżej zaprezentowano uproszczenia dozwolone przez MSSF 17, które zostały zastosowane przez Grupę PZU:
Opis uproszczenia
Przyjęte podejście
Ocena grup umów przy
wykorzystaniu informacji
dostępnych na moment daty
przejścia, zamiast na moment
zawarcia umowy
W zakresie, w jakim Grupa PZU nie posiadała racjonalnych i udokumentowanych informacji, które
pozwoliłyby na zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego, podjęto decyzje dotyczące
następujących kwestii, korzystając z racjonalnych i udokumentowanych informacji dostępnych
w dniu przejścia na nowy standard, zamiast z informacji dostępnych na moment początkowego ujęcia:
• sposób identyfikowania grup umów ubezpieczenia;
• ocena czy umowa ubezpieczenia odpowiada definicji umowy ubezpieczenia z bezpośrednim
udziałem w zyskach.
Niestosowanie przepisów MSSF 17
pkt 22 w celu dokonania podziału
grup na te, które nie uwzględniają
umów zawartych w odstępach
większych niż roczne
Dla części grup umów, dla których Grupa PZU wykorzystała zmodyfikowane podejście retrospektywne lub
podejście oparte na wartości godziwej, uwzględniono w ramach grup umowy zawarte w odstępach
większych niż roczne.
Wykorzystanie historycznych
przepływów pieniężnych przy
określeniu marży kontraktowej
W zakresie, w jakim Grupa PZU nie posiadała racjonalnych i udokumentowanych informacji, które
pozwoliłyby na zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego, oszacowano przyszłe przepływy
pieniężne na dzień początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia jako kwotę przyszłych przepływów
pieniężnych na dzień przejścia (lub na wcześniejszy dzień, jeżeli przyszłe przepływy pieniężne na
wcześniejszy dzień można było określić retrospektywnie), skorygowaną o przepływy pieniężne, o których
wiadomo, że miały miejsce między dniem początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia, a dniem
przejścia (lub wcześniejszym dniem).
Uproszczone wyliczenie korekty
ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego w dniu
początkowego ujęcia grupy umów
ubezpieczenia
Dla grup umów, dla których wykorzystano zmodyfikowane podejście retrospektywne, w zakresie, w jakim
Grupa PZU nie posiadała racjonalnych i udokumentowanych informacji, które pozwoliłyby jej zastosować
pełne podejście retrospektywne, określono korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w dniu
początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia (lub później), korygując korektę ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego na dzień przejścia o przewidywane uwolnienie ryzyka przed dniem przejścia.
Przewidywane uwolnienie ryzyka określono odnosząc się do ryzyka, jakie uwolniono w przypadku
podobnych umów ubezpieczenia zawartych przez Grupę PZU na dzień przejścia.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
39
Zmodyfikowane podejście retrospektywne
W przypadkach gdy zastosowanie pełnego podejścia retrospektywnego jest niewykonalne w praktyce, zapisy MSSF 17 umożliwiają
zastosowanie modyfikacji tego podejścia, tak zwane zmodyfikowane podejście retrospektywne, w celu osiągnięcia wyniku
możliwie najbliższego do wyniku pełnego podejścia retrospektywnego. Modyfikacje dozwolone przez standard obejmują obszary
oceny umów lub grup umów ubezpieczenia, których dokonano by na dzień rozpoczęcia trwania lub początkowego ujęcia,
oszacowania kwot związanych z marżą kontraktową lub komponentem straty, oraz oszacowania kosztów lub przychodów
finansowych z ubezpieczeń.
W dopuszczalnych przez MSSF 17 przypadkach oraz gdy Grupa PZU uznała stosowanie zmodyfikowanego podejścia
retrospektywnego za zasadne, użyte zostały następujące modyfikacje podejścia w pełni retrospekty wnego:
• użycie historycznych przepływów pieniężnych oraz wiarygodnych oszacowań historycznych przepływów pieniężnych w celu
oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych oraz marży kontraktowej lub komponentu straty na dzień początkowego
ujęcia grupy umów dla grup umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach;
• oszacowanie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w dniu początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia oraz
uwolnienia ryzyka przed dniem przejścia w oparciu o informacje dostępne na dzień przejścia. Informacje użyte do tych
oszacowań to między innymi kalibracja korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego na dzień przejścia, oszacowanie
przepływów pieniężnych na dzień początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia oraz dane historyczne dostępne na dzień
przejścia;
• połączenie grup umów zawartych w odstępach większych niż roczne.
Przy oszacowaniach za pomocą zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego Grupa PZU nie stosowała dopuszczalnych przez
MSSF 17 modyfikacji związanych z wyznaczaniem stóp dyskonta.
Przy zastosowaniu zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego Grupa PZU korzystała z racjonalnych i udokumentowanych
informacji, przy maksymalnym możliwym wykorzystaniu danych dostępnych bez nadmiernego kosztu i wysiłku, które Grupa PZU
wykorzystałaby w podejściu w pełni retrospektywnym.
Podejście oparte na wartości godziwej
Grupa PZU zastosowała podejście do wyceny oparte na wartości godziwej w okresie przejściowym dla produktów rentowych oraz
tradycyjnych zawartych przed 1993 rokiem, dla których nie istnieją racjonalne i udokumentowane informacje dostępne bez
nadmiernych kosztów lub wysiłków, które pozwoliłyby na przeprowadzenie obliczeń zgodnie ze zmodyfikowanym podejściem
retrospektywnym.
Dla umów, gdzie zastosowano podejście oparte na wartości godziwej, Grupa PZU ustaliła wysokość CSM na dzień przejścia, jako
różnicę między wartością godziwą zobowiązania z tytułu pozostałej ochrony ubezpieczeniowej a przepływami pieniężnymi
z tytułu zobowiązań wycenionymi na ten dzień. Przy ustalaniu wartości godziwej Grupa PZU zastosowała wymogi MSSF 13
"Ustalanie wartości godziwej”, z wyjątkiem wymogu, że wartość godziwa zobowiązania finansowego z możliwością płatności na
żądanie (np. depozyt na żądanie) nie może być mniejsza niż kwota płatna na żądanie, zdyskontowana od momentu pierwszej daty,
kiedy kwota może być zażądana do wypłaty.
Grupa PZU połączyła umowy wystawione w odstępie dłuższym niż jeden rok przy określaniu grup umów ubezpieczeniowych
zgodnie z podejściem do wartości godziwej na dzień przejścia, ponieważ nie posiadała racjonalnych i udokumentowanych
informacji pozwalających na podział na grupy, które zawierają wyłącznie umowy zawarte w ciągu roku.
Stosując podejście oparte na wartości godziwej, Grupa PZU wykorzystała racjonalne i wiarygodne informacje dostępne na dzień
przejścia, aby:
• zidentyfikować grupy umów ubezpieczenia;
• zidentyfikować wszelkie uznaniowe przepływy pieniężne dla umów ubezpieczeniowych niezawierających bezpośredniego
udziału w zyskach.
Do wyceny wartości godziwej umów ubezpieczenia na dzień przejścia według wymogów MSSF13 Grupa PZU zastosowała metodę
dochodową z zastosowaniem dyskontowania przepływów pieniężnych. Podejście to jest co do zasady spójne z podejściem do
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
40
wyceny przepływów pieniężnych z realizacji umów, zgodnie z wytycznymi standardu MSSF 17. Różnice dotyczą podejścia do
wyceny korekty z tytułu ryzyka niefinansowego – poprzez uwzględnienie wyższego kosztu kapitału (obowiązującego w Grupie PZU
i wyznaczonego modelem CAPM (Capital Asset Pricing Model) w metodzie dochodowej).
6.2.1.2. Dyskontowanie przepływów pieniężnych
Na potrzeby wyznaczania krzywych dyskontowych do wyceny zobowiązań dla okresów od 31 grudnia 2015 roku Grupa PZU
wykorzystuje stopy dyskontowe wolne od ryzyka publikowane przez EIOPA, natomiast dla okresów wcześniejszych, czyli lat
poprzedzających wdrożenie dyrektywy Wypłacalność II Grupa PZU wyznaczyła historyczne krzywe stóp dyskontowych na
podstawie danych rynkowych o obligacjach oraz oceny dostępności niepłynnych aktywów na rynku. Dodatkowo, dla okresów
przed 2015 rokiem krzywe dyskontowe obniżono o korektę z tytułu ryzyka kredytowego, wynoszącą 10 punktów bazowych,
spójnie z metodyką EIOPA. Przy stosowaniu stóp dyskonta uwzględnia się także ocenę płynności zobowiązań danego produktu.
Premia za niepłynność jest wyznaczana na podstawie danych rynkowych i charakterystyk płynnościowych poszczególnych grup
umów ubezpieczenia.
6.2.1.3. Wpływ zastosowania MSSF 17 na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na 1 stycznia 2022
roku
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
41
Aktywa na 1 stycznia 2022
Wg
MSSF 4
Reklasyfikacje
Różnica w
wycenie
aktywów i
zobowiązań z
tytułu umów
ubezpieczenia
i reasekuracji
Ujęcie CSM
Ujęcie RA
Wg MSSF 17
Wartość firmy
2 778
-
-
-
-
2 778
Wartość firmy
Wartości niematerialne
3 403
-
-
-
-
3 403
Wartości niematerialne
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
3 058
-
20
-
-
3 078
Aktywa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
Inne aktywa
633
(234)
(68)
-
-
331
Inne aktywa
Rzeczowe aktywa trwałe
4 144
-
-
-
-
4 144
Rzeczowe aktywa trwałe
Nieruchomości inwestycyjne
2 773
-
-
-
-
2 773
Nieruchomości inwestycyjne
Jednostki wyceniane metodą praw własności
93
-
-
-
-
93
Jednostki wyceniane metodą praw własności
nd.
-
252
(188)
-
64
Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia
nd.
1 513
(183)
-
179
1 509
Aktywa z tytułu umów reasekuracji
Odroczone koszty akwizycji
1 573
(1 573)
-
-
-
nd.
Udział reasekuratorów w rezerwach techniczno-
ubezpieczeniowych
2 540
(2 540)
-
-
-
nd.
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
1 336
-
-
-
-
1 336
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
643
-
-
-
-
643
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
Należności od klientów z tytułu kredytów
215 008
-
-
-
-
215 008
Należności od klientów z tytułu kredytów
Pochodne instrumenty finansowe
8 328
-
-
-
-
8 328
Pochodne instrumenty finansowe
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
136 954
-
-
-
-
136 954
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
82 893
-
-
-
-
82 893
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
44 896
-
-
-
-
44 896
Wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
9 165
-
-
-
-
9 165
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
Należności z tytułu bieżącego podatku
dochodowego
223
-
-
-
-
223
Należności z tytułu bieżącego podatku
dochodowego
Inne należności
9 195
(2 639)
-
-
-
6 556
Inne należności
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków
pieniężnych
9 447
-
-
-
-
9 447
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków
pieniężnych
Aktywa, razem
402 129
(5 473)
21
(188)
179
396 668
Aktywa, razem
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
42
Kapitały i zobowiązania na 1 stycznia 2022
Wg
MSSF4
Reklasyfikacje
Różnica w
wycenie
aktywów i
zobowiązań z
tytułu umów
ubezpieczenia
i reasekuracji
Ujęcie CSM
Ujęcie RA
Wg MSSF17
Kapitały
Kapitały
Kapitały przypadające właścicielom jednostki
dominującej
17 080
-
14 004
(7 980)
(1 032)
22 072
Kapitały przypadające właścicielom jednostki
dominującej
Kapitał podstawowy
86
-
-
-
-
86
Kapitał podstawowy
Pozostałe kapitały
14 343
-
(732)
-
-
13 611
Pozostałe kapitały
Niepodzielony wynik
2 651
-
14 736
(7 980)
(1 032)
8 375
Niepodzielony wynik
Udziały niekontrolujące
22 914
-
-
-
-
22 914
Udziały niekontrolujące
Kapitały, razem
39 994
-
14 004
(7 980)
(1 032)
44 986
Kapitały, razem
Zobowiązania
Zobowiązania
nd.
46 737
(15 133)
7 792
1 214
40 610
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
nd.
-
31
-
(3)
28
Zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe
50 173
(50 173)
-
-
-
nd.
Zobowiązania podporządkowane
6 274
-
-
-
-
6 274
Zobowiązania podporządkowane
Zobowiązania z tytułu własnych dłużnych
papierów wartościowych
5 940
-
-
-
-
5 940
Zobowiązania z tytułu własnych dłużnych
papierów wartościowych
Zobowiązania wobec banków
7 470
-
-
-
-
7 470
Zobowiązania wobec banków
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
265 155
-
-
-
-
265 155
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
Pochodne instrumenty finansowe
11 880
-
-
-
-
11 880
Pochodne instrumenty finansowe
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku
dochodowego
147
-
-
-
-
147
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku
dochodowego
Inne zobowiązania
13 056
(2 111)
66
-
-
11 011
Inne zobowiązania
Rezerwy
1 206
-
-
-
-
1 206
Rezerwy
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
806
74
1 053
-
-
1 933
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku
dochodowego
Zobowiązania związane z aktywami
zakwalifikowanymi do sprzedaży
28
-
-
-
-
28
Zobowiązania związane z aktywami
zakwalifikowanymi do sprzedaży
Zobowiązania, razem
362 135
(5 473)
(13 983)
7 792
1 211
351 682
Zobowiązania, razem
Kapitały i zobowiązania, razem
402 129
(5 473)
21
(188)
179
396 668
Kapitały i zobowiązania, razem
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
43
W kolejnych kolumnach tabeli prezentującej wpływ zastosowania MSSF 17 na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej
na 1 stycznia 2022 roku ujęto odpowiednio:
• „Reklasyfikacje” – przedstawiają przeniesienia sald wycenionych wg MSSF 4 z pozycji, w których były prezentowane
w dotychczasowym układzie skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, sporządzanym zgodnie z MSSF 4, do
nowych pozycji wymaganych przez MSSF 17 – „Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia”, „Aktywa z tytułu umów reasekuracji”,
„Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia”, „Zobowiązania z tytułu umów reasekuracji”. Zmiana sumy bilansowej w tej
kolumnie wynika z faktu przeniesienia części sald (np. odroczonych kosztów akwizycji, rozliczeń międzyokresowych, czy
należności ubezpieczeniowych) z aktywów do zobowiązań. Reklasyfikacje nie wpływają na skonsolidowane kapitały własne
Grupy PZU;
• „Różnica w wycenie aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia i reasekuracji” – przedstawia efekt zmiany wyceny
poszczególnych pozycji aktywów i zobowiązań w wyniku zastosowania MSSF 17. Największa część różnicy dotyczy
zastosowania podejścia najlepszego oszacowania (ang. BEL – best estimate liability) wraz z dyskontem na bazie bieżących
stóp procentowych w odróżnieniu do podejścia stosowanego do wyceny rezerw techniczno-ubezpieczeniowych wg MSSF 4
– różnica w wycenie aktywów i zobowiązań na 1 stycznia 2022 roku spowodowała wzrost skonsolidowanych kapitałów
własnych Grupy PZU o 14 004 mln zł;
• „Ujęcie CSM” – przedstawia wartości przyszłych zysków z tytułu umów ubezpieczeniowych wycenianych metodami GMM
i VFA rozpoznanych na 1 stycznia 2022 roku. Ujęcie CSM obniżyło skonsolidowane kapitały własne Grupy PZU o 7 980 mln zł;
• „Ujęcie RA” – przedstawia wartości korekty z tytułu ryzyka niefinansowego z tytułu niepewności przepływów pieniężnych.
Ujęcie RA na 1 stycznia 2022 roku spowodowało obniżenie skonsolidowanych kapitałów własnych Grupy PZU o 1 032 mln zł.
Łączny wpływ zastosowania MSSF 17 na skonsolidowane kapitały własne Grupy PZU na 1 stycznia 2022 roku wyniósł 4 992 mln zł.
W szczególności wynikał on ze zmiany podejścia w wycenie zobowiązań z tytułu umów ubezpieczeniowych i umów reasekuracji
zgodnie z wymogami MSSF 17. Nowy standard daje możliwość rozpoznania części różnicy w wycenie zobowiązań jako wartość
zmniejszającą skumulowane inne całkowite dochody o 732 mln zł. Jest to wynikiem spadków historycznych stóp procentowych.
Zastosowane stopy dyskontowe z momentu początkowego ujęcia (tzw. stopy locked-in, będące stopami z okresu zawarcia polisy
lub zdarzenia szkody) były w większości wyższe niż stopy wolne od r yzyka na 1 stycznia 2022 roku.
Na 31 grudnia 2022 roku wpływ zastosowania MSSF 17 na kapitały własne w porównaniu do stanu na 1 stycznia 2022 roku wzrósł
ze względu na znaczny wzrost stóp procentowych wolnych od ryzyka w 2022 roku.
Zmiany zasad rachunkowo ści oraz istotnych szacunków stosowanych w skróconych śródrocznych skonsolidowanych
sprawozdaniach finansowych w trakcie 2023 roku
Grupa PZU zdecydowała się na zmianę sposobu traktowania szacunków księgowych dokonanych w poprzednich śródrocznych
sprawozdaniach finansowych przy stosowaniu MSSF 17 w kolejnych śródrocznych sprawozdaniach finansowych i w rocznym
okresie sprawozdawczym (tak zwane raportowanie year-to-date).
Ostateczny poziom kapitałów własnych na 1 stycznia 2022 roku zaprezentowany w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
różni się nieistotnie od tego, który był prezentowany w skróconych śródrocznych sprawozdaniach finansowych w trakcie 2023
roku, głównie ze względu na wprowadzoną zmianę zasad rachunkowości, dotyczącą ujęcia produktów typu unit-linked.
Zamiast podejścia opartego na wartości godziwej, stosowanego w skróconych śródrocznych sprawozdaniach finansowych, Grupa
PZU podjęła decyzję o zastosowaniu zmodyfikowanego podejścia retrospektywnego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
44
Łączny efekt wprowadzonych zmian na 1 stycznia 2022 roku zaprezentowano w kolejnych tabelach.
Aktywa na 1 stycznia 2022
MSSF 17
(przed przekształ-
ceniem)
Zmiana
MSSF 17
(po przekształceniu)
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
3 077
1
3 078
Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia
59
5
64
Aktywa z tytułu umów reasekuracji
1 539
(30)
1 509
Inne należności
6 559
(3)
6 556
Aktywa, razem
396 695
(27)
396 668
Kapitały i zobowiązania na 1 stycznia 2022
MSSF 17
(przed przekształ-
ceniem)
Zmiana
MSSF 17
(po przekształceniu)
Kapitały
Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej
22 129
(57)
22 072
Kapitał podstawowy
86
-
86
Pozostałe kapitały
13 649
(38)
13 611
Niepodzielony wynik
8 394
(19)
8 375
Udziały niekontrolujące
22 914
-
22 914
Kapitały, razem
45 043
(57)
44 986
Zobowiązania
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
40 566
44
40 610
Inne zobowiązania
11 006
5
11 011
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 952
(19)
1 933
Zobowiązania, razem
351 652
30
351 682
Kapitały i zobowiązania, razem
396 695
(27)
396 668
6.2.2. Standardy i interpretacje oraz zmiany standardów wchodzące w życie od 1 stycznia 2023 roku
W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano następujące zmiany w standardach.
Nazwa
standardu/interpretacji
Rozporządzenie
zatwierdzające
Komentarz
Zmiany do MSR 1 –
Prezentacja sprawozdań
finansowych
2022/357
Zgodnie ze zmianami jednostka jest zobowiązana do ujawnienia istotnych, zamiast znaczących
(jak wcześniej), zasad rachunkowości. Zmiana zawiera przykłady identyfikacji istotnych zasad
rachunkowości i precyzuje, że zasada rachunkowości może być istotna ze względu na swoją
naturę, nawet jeżeli wartości liczbowe są nieistotne. Zasada rachunkowości jest istotna, jeżeli
użytkownicy sprawozdania finansowego potrzebują jej do zrozumienia innych istotnych
informacji w tym sprawozdaniu. Ujawnianie nieistotnych zasad rachunkowości nie może
przesłaniać istotnych zasad rachunkowości.
Zmiana nie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie Grupy PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
45
Nazwa
standardu/interpretacji
Rozporządzenie
zatwierdzające
Komentarz
Zmiany do MSR 8 –
Zasady (polityka)
rachunkowości, zmiany
wartości szacunkowych i
korygowanie błędów
2022/357
Zmiany do MSR 8 obejmują:
• zastąpienie definicji zmiany wartości szacunkowych definicją wartości szacunkowych.
Zgodnie z nową definicją wartości szacunkowe to „kwoty pieniężne w sprawozdaniach
finansowych, które są objęte niepewnością wyceny”;
• wyjaśnienie, że zmiana wartości szacunkowej wynikająca z nowych informacji lub nowych
wydarzeń nie stanowi korekty błędu. Ponadto skutki zmiany danych wejściowych lub
techniki wyceny zastosowanej do ustalenia wartości szacunkowej stanowią zmiany
wartości szacunkowych, o ile nie wynikają one z korekty błędów poprzednich okresów;
• wyjaśnienie, że zmiana wartości szacunkowej może wpłynąć tylko na zysk lub stratę
bieżącego okresu lub zysk lub stratę zarówno okresu bieżącego, jak i okresów przyszłych.
Skutek zmiany dotyczący bieżącego okresu ujmuje się jako przychód lub koszt bieżącego
okresu. Ewentualny wpływ na przyszłe okresy ujmuje się jako przychód lub koszt
w przyszłych okresach.
Zmiana nie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie Grupy PZU.
Zmiana do MSR 12 –
Podatek dochodowy
2022/1392
Zgodnie ze zmianą zwolnienie określone w MSR 12.15b) dotyczące początkowego rozpoznania
aktywa bądź rezerwy z tytułu podatku odroczonego nie będzie dotyczyło transakcji, w których
powstają zarówno dodatnie, jak i ujemne różnice przejściowe, skutkujące koniecznością
rozpoznania jednocześnie aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego (np.
w przypadku transakcji leasingu).
Zmiana ma zastosowanie do transakcji, które mają miejsce w dniu lub po dniu
rozpoczynającym najwcześniejszy okres porównawczy pre zentowany w sprawozdaniu
finansowym.
Zmiana nie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie Grupy PZU.
Zmiany do MSR 12 –
Podatek dochodowy
2023/2468
Zmiana dotyczy potencjalnych skutków wdrożenia zasad modelowych globalnego podatku
minimalnego (top-up tax). W grudniu 2021 roku Organizacja Współpracy Gospodarczej i
Rozwoju opublikowała modelowe zasady filaru drugiego, aby zapewnić, że duże,
międzynarodowe firmy będą podlegać minimalnej stawce podatkowej w wysokości 15%.
Zmiana do MSR 12 wprowadza:
• wyjątek polegający na tym, że jednostka nie ujmuje i nie ujawnia informacji
o aktywach i rezerwach z tytułu odroczonego podatku dochodowego związanych z
podatkiem dochodowym w ramach globalnego podatku minimalnego. Jednostka musi
ujawnić, że zastosowała ten wyjątek;
• wymóg ujawniania informacji, zgodnie z którym jednostka musi oddzielnie ujawniać
bieżące obciążenie podatkowe (przychód podatkowy) związane
z globalnym podatkiem minimalnym;
• wymóg ujawniania informacji, który stanowi, że w okresach, w któr ych przepisy o
globalnym podatku minimalnym zostały uchwalone, ale jeszcze nie weszły w życie,
jednostka ujawnia znane lub możliwe do oszacowania informacje, które pomagają
zrozumieć narażenie jednostki na globalny podatek minimalny;
• wymóg, aby jednostka zastosowała wyjątek oraz wymóg ujawnienia, że zastosowała
wyjątek niezwłocznie po wydaniu zmian oraz retrospektywnie, zgodnie z MSR 8. Pozostałe
wymogi dotyczące ujawnień są wymagane dla rocznych okresów sprawozdawczych
rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub później.
Zmiana nie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
46
6.2.3. Standardy i interpretacje oraz zmiany standardów wydane, jeszcze nieobowiązujące
Zatwierdzone rozporządzeniem Komisji Europejskiej
Nazwa
standardu/
interpretacji
Rozporządzenie
zatwierdzające
Data wejścia
w życie
(wg RMSR)
Komentarz
Zmiana do MSSF
16 – Leasing
2023/2579
1 stycznia 2024
Zmiana wymaga, aby w przypadku wyceny zobowiązań z tytułu leasingu
wynikających z leasingu zwrotnego sprzedawca (leasingobiorca) nie ujmował
żadnego zysku lub straty związanej z zachowanym prawem do użytkowania.
Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie
finansowe Grupy PZU.
Zmiana do MSR 1 –
klasyfikacja
zobowiązań jako
krótko i
długoterminowe
2023/2822
1 stycznia 2024
Zmiana precyzuje, że przy określaniu prawa do odroczenia realizacji zobowiązania
bierze się pod uwagę warunki istniejące na koniec okresu sprawozdawczego, a
także, że klasyfikacja nie zależy od intencji lub oczekiwań jednostki co do chęci
skorzystania z możliwości odroczenia realizacji zobowiązania.
Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie
finansowe Grupy PZU.
Niezatwierdzone przez Komisję Europejską
Nazwa standardu/
interpretacji
Data
wydania
przez RMSR
Data wejścia w
życie (wg RMSR)
Komentarz
Zmiany do MSR 7 –
Rachunek
przepływów
pieniężnych i MSSF
7 – Instrumenty
Finansowe –
ujawnienia
25 maja 2023
1 stycznia 2024
Zmiany dotyczą wymogów ujawnieniowych (jakościowych i ilościowych) na temat
umów finansowania dostawców. Jednostki będą musiały ujawnić informacje, które
umożliwią ocenę, w jaki sposób umowy z dostawcami wpływają na zobowiązania
i przepływy pieniężne jednostki oraz zrozumienie wpływu umów z dostawcami na
ekspozycję jednostki na ryzyko płynności i w jaki sposób mogłoby to wpłynąć na
jednostkę, gdyby umowy te przestały być dla niej dostępne.
Zmiana wprowadza wymogi ujawniania informacji na temat:
• warunków umów finansowania dostawców;
• dla umów na początek i koniec okresu sprawozdawczego:
- wartości bilansowej zobowiązań finansowych, które są częścią umowy oraz
powiązanej pozycji, w której są ujęte;
- wartości bilansowej zobowiązań finansowych, o których mowa powyżej, za
które dostawcy otrzymali już zapłatę od dostawców finansowania;
- terminów płatności zobowiązań finansowych, o których mowa powyżej
i porównywalnych zobowiązań handlowych, które nie są częścią umowy
finansowania dostawcy oraz
• rodzaju i skutków niegotówkowych zmian wartości bilansowej zobowiązań
finansowych będących częścią umowy.
Umowy finansowania dostawców są też dodane jako przykład w ramach wymogów
ujawniania informacji o ryzyku płynności.
Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie
finansowe Grupy PZU.
Zmiany do MSR 21
– Skutki zmian
kursów wymiany
walut obcych
16 sierpnia
2023
1 stycznia 2025
Zmiany dotyczą ustalenia jednoznacznych wymogów do zastosowania przez jednostki,
w przypadku gdy kurs wymiany waluty obcej nie jest obserwowalny.
Zmiany zawierają m.in.:
• doprecyzowanie, kiedy waluta jest wymienialna na inną walutę, a kiedy nie;
• określenie, w jaki sposób jednostka ustala kurs wymiany obowiązujący
w przypadku, gdy waluta nie jest wymienialna;
• wymóg ujawnienia dodatkowych informacji, jeżeli waluta nie jest wymienialna -
ocenę i skutki braku wymienialności waluty na wyniki i sytuację finansową oraz
przepływy pieniężne jednostki.
Grupa PZU nie oszacowała jeszcze potencjalnego wpływu na skonsolidowane
sprawozdanie Grupy PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
47
Grupa PZU nie przewiduje, aby wprowadzenie powyższych standardów oraz interpretacji miało istotny wpływ na stosowane przez
Grupę PZU zasady rachunkowości.
6.3 Zmiany prezentacyjne w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym
6.3.1. Przychody odsetkowe od pochodnych instrumentów zabezpieczających
W celu lepszego odzwierciedlenia sensu ekonomicznego transakcji zabezpieczających i zwiększenia przejrzystości rachunku
zysków i strat Grupy PZU w 2023 roku dokonano zmiany prezentacji przychodów odsetkowych od instrumentów
zabezpieczających z pozycji „Pozostałe przychody netto z inwestycji” do „Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu
efektywnej stopy procentowej”. W celu zapewnienia porównywalności danych dokonano reklasyfikacji danych porównawczych,
jak zaprezentowano poniżej.
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przed przekształceniem)
Reklasyfikacja
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Przychody odsetkowe wyliczone przy
zastosowaniu efektywnej stopy procentowej
18 626
(361)
18 265
Pozostałe przychody netto z inwestycji
(418)
361
(57)
Zysk z działalności operacyjnej
8 160
-
8 160
6.3.2. Należności i zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
Ze względu na istotność kwot dotyczących zobowiązań z tytułu podatku dochodowego Grupa PZU zaprezentowała je w oddzielnej
linii zobowiązań bilansu. Dla zachowania spójności prezentacji, do oddzielnej linii przesunięto także należności z tytułu podatku
dochodowego. W celu zapewnienia porównywalności danych dokonano reklasyfikacji danych, jak zaprezentowano poniżej.
Skonsolidowane
sprawozdanie z sytuacji
finansowej
31 grudnia 2022
(przed
przekształce-
niem)
Reklasyfikacja
31 grudnia 2022
(przekształcone)
1 stycznia 2022
(przed
przekształce-
niem)
Reklasyfikacja
1 stycznia 2022
(przekształcone)
Należności z tytułu
bieżącego podatku
dochodowego
-
305
305
-
223
223
Inne należności
9 413
(305)
9 108
6 779
(223)
6 556
Aktywa, razem
429 186
-
429 186
396 668
-
396 668
Skonsolidowane
sprawozdanie z sytuacji
finansowej
31 grudnia 2022
(przed
przekształce-
niem)
Reklasyfikacja
31 grudnia 2022
(przekształcone)
1 stycznia 2022
(przed
przekształce-
niem)
Reklasyfikacja
1 stycznia 2022
(przekształcone)
Zobowiązania z tytułu
bieżącego podatku
dochodowego
-
328
328
-
147
147
Inne zobowiązania
14 629
(328)
14 301
11 158
(147)
11 011
Kapitały i zobowiązania,
razem
429 186
-
429 186
396 668
-
396 668
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
48
6.4 Zasady konsolidacji
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2023 roku obejmuje dane finansowe jednostki
dominującej i wszystkich jednostek zależnych, po wyeliminowaniu wzajemnych transakcji.
Jednostka zależna to jednostka, nad którą inna jednostka sprawuje kontrolę, czyli jednocześnie: sprawuje władzę nad jednostką,
podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych oraz posiada możliwość
wykorzystania sprawowanej władzy do wywierania wpływu na wysokość swoich dochodów finansowych.
Konsolidacja polega na łączeniu podobnych pozycji aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, przychodów, kosztów
i przepływów pieniężnych jednostki dominującej oraz jej jednostek zależnych, a następnie wyłączeniu wartości bilansowej
inwestycji jednostki dominującej w każdej z jednostek zależnych oraz tej części kapitału własnego każdej z jednostek zależnych,
która odpowiada udziałowi jednostki dominującej. Wyłączeniu podlegają również aktywa i zobowiązania, przychody, koszty
i przepływy pieniężne odnoszące się do transakcji między jednostkami Grupy PZU.
Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jedno stki
dominującej.
Jednostki zależne konsoliduje się od dnia objęcia kontroli do dnia ustania kontroli.
Zasady przeliczania aktywów, zobowiązań oraz całkowitych dochodów zagranicznych jednostek zależnych wyrażonych
w walutach obcych przedstawiono w punkcie 6.6.
6.4.1. Osądy w zakresie sprawowania kontroli
W celu stwierdzenia, czy Grupa PZU dysponuje prawami, które są wystarczające do zapewnienia władzy, cz yli praktycznej
możliwości kierowania istotnymi działaniami w sposób jednostronny Grupa PZU analizuje m.in.:
• jak dużą liczbą głosów dysponuje na walnym zgromadzeniu i czy posiada więcej praw głosów niż inni inwestorzy
(uwzględniając przy tym potencjalne prawa głosu oraz prawa wynikające z innych ustaleń umownych);
• jak dużo podmiotów musiałoby podjąć wspólne działanie w celu przegłosowania Grupy PZU;
• rozkład głosów podczas poprzednich walnych zgromadzeń;
• czy kluczowy personel jednostki lub członkowie organu zarządzającego jednostką, w której dokonano inwestycji to osoby
powiązane z Grupą PZU;
• zdolność powoływania członków organów zarządzających lub nadzorujących danej jednostki;
• ewentualne zobowiązania do zapewnienia nieprzerwanego funkcjonowania jednostki, w której dokonano inwestycji;
• możliwość zobligowania lub powstrzymania danej jednostki od dokonania istotnych transakcji;
• inne przesłanki.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
49
Poniżej przestawiono analizę przesłanek sprawowania kontroli nad Pekao oraz Alior Bankiem na 31 grudnia 2023 roku.
Kryterium
Pekao
Alior Bank
Udział w głosach na walnym
zgromadzeniu
20,02%
31,93%
Porozumienia między
akcjonariuszami
23 stycznia 2017 roku PZU oraz PFR (posiadający 12,8%
kapitału zakładowego Pekao) podpisali Porozumienie
Akcjonariuszy w celu budowania długoterminowej
wartości Pekao, prowadzenia wobec Pekao polityki
zmierzającej do zapewnienia rozwoju, stabilności
finansowej oraz skutecznego i ostrożnego zarządzania
Pekao. Określa ono zasady współpracy PZU i PFR,
w szczególności w zakresie wspólnego wykonywania
prawa głosu z posiadanych akcji, a także prowadzenia
wspólnej długoterminowej polityki w zakresie
działalności Pekao. Porozumienie Akcjonariuszy daje
możliwość realnego wpływania na politykę operacyjną
Pekao.
1 czerwca 2022 roku podpisano aneks przedłużający
obowiązywanie Porozumienia Akcjonariuszy do
7 czerwca 2025 roku, z możliwością dalszego
przedłużania.
Zarząd PZU nie posiada informacji o ewentualnych
porozumieniach zawartych pomiędzy innymi
akcjonariuszami Pekao.
Zarząd PZU nie posiada informacji o ewentualnych
porozumieniach zawartych pomiędzy innymi
akcjonariuszami Alior Banku.
Pozostały akcjonariat
Tylko dwóch akcjonariuszy posiada pakiety akcji
powyżej 5%, stanowiące łącznie 12% akcji. Pozostały
akcjonariat jest rozdrobniony i znaczna liczba
podmiotów musiałaby podjąć wspólne działania w celu
przegłosowania PZU na walnym zgromadzeniu.
Tylko trzech akcjonariuszy posiada pakiety akcji
powyżej 5%, stanowiące łącznie 24% akcji. Pozostały
akcjonariat jest rozdrobniony i znaczna liczba
podmiotów musiałaby podjąć wspólne działania w celu
przegłosowania PZU na walnym zgromadzeniu.
Potencjalne prawa głosu
Nie stwierdzono istnienia potencjalnych praw głosu.
Nie stwierdzono istnienia potencjalnych praw głosu.
Możliwość podjęcia uchwał
zgodnie z intencją PZU
Analiza frekwencji na przeszłych walnych
zgromadzeniach nie daje jednoznacznych podstaw do
zanegowania kontroli.
Analiza frekwencji na przeszłych walnych
zgromadzeniach nie daje jednoznacznych podstaw do
zanegowania kontroli.
Przedstawiciele PZU
w organach jednostki
Wśród członków Rady Nadzorczej znajdują się osoby
pełniące kluczowe funkcje kierownicze w PZU.
Wśród członków Rady Nadzorczej znajdują się osoby
pełniące kluczowe funkcje kierownicze w PZU.
Zobowiązania inwestorskie i
narażenie na zmienność
wyników finansowych
W związku z działaniami dotyczącymi bancassurance,
assurbanking, wspólnych inicjatyw w obszarze kosztów
w tym IT i nieruchomości pomiędzy PZU a Pekao, PZU
ma dostęp do wyników finansowych, działań i operacji
niedostępnych dla pozostałych posiadaczy akcji Pekao.
Grupa PZU podjęła zobowiązania inwestorskie wobec
Alior Banku, a także prowadzi wspólne operacje z Alior
Bankiem, przez co jest bardziej narażona na zmienność
wyników finansowych Alior Banku, niż wynikałoby to
z udziału procentowego w kapitale Alior Banku.
W świetle powyższych przesłanek uznano, że Grupa PZU nieprzerwanie sprawuje kontrolę zarówno nad Pekao (od 7 czerwca 2017
roku), jak i nad Alior Bankiem (od 18 grudnia 2015 roku) wraz z ich jednostkami zależnymi i dlatego objęto je konsolidacją.
6.4.2. Zasady konsolidacji funduszy inwestycyjnych
Grupa PZU przyjęła, że sprawuje kontrolę nad funduszem inwestycyjnym, jeżeli łącznie spełnione są przesłanki:
• spółki Grupy PZU posiadają łącznie zdolność użycia swojej władzy nad funduszem w celu oddziaływania na wartość zwrotu z
inwestycji, przy czym przesłankami tej zdolności są m.in. kontrola nad towarzystwem funduszy inwestycyjnych i znaczny
udział w łącznej liczbie głosów na zgromadzeniu inwestorów lub radzie inwestorów;
• łączna ekspozycja spółek Grupy PZU na zmienne zwroty z zaangażowania w fundusz inwestycyjny jest istotna, co oznacza, że
łączny udział spółek Grupy PZU w aktywach netto tego funduszu jest równy lub przekracza 20% (przy czym do ustalenia tak
rozumianego łącznego udziału nie wlicza się aktywów funduszu będących aktywami netto umów ubezpieczeniowych lu b
inwestycyjnych z funduszem kapitałowym (unit-linked)), dla których Grupa PZU nie ponosi ryzyka. Przyjmuje się, że
w przypadku zaangażowania niższego niż 20% aktywów netto funduszu ekspozycja na zmienność wyników finansowych
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
50
funduszu, rozpatrywana łącznie z uprawnieniami decyzyjnymi stanowią przesłankę stwierdzenia niekontrolowania takiego
funduszu.
Grupa PZU dopuszcza utrzymanie konsolidacji (lub odpowiednio nieobejmowanie konsolidacją) funduszu przez dwa kolejne
kwartały następujące po kwartale, na koniec którego po raz pierwszy stwierdzono spadek (lub odpowiednio wzrost) udziału
w aktywach netto funduszu poniżej (lub odpowiednio powyżej) 20% w sytuacji, gdy spadek ten (lub odpowiednio wzrost) wynika
z wpłat (lub odpowiednio z wypłat) uczestników spoza Grupy PZU.
W toku analizy Grupa PZU bierze pod uwagę także prawa posiadane przez inne podmioty, np. prawa i możliwości zwołania
zgromadzenia uczestników funduszu.
Fundusze inwestycyjne kontrolowane przez Grupę PZU są konsolidowane. Ich aktywa w całości prezentuje się w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe wg rodzaju i klasyfikuje do odpowiednich portfeli, a zobowiązanie dotyczące aktywów
netto funduszu należących do inwestorów zewnętrznych – w pozycji „Inne zobowiązania”. W przypadku utraty kontroli nad
funduszem inwestycyjnym zaprzestaje się jego konsolidacji i wyłącza ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej
aktywa i zobowiązania tego funduszu, a także ewentualne zobowiązania wobec jego uczestników. W zamian prezentuje się
jednostki uczestnictwa lub certyfikaty inwestycyjne odpowiadające wartości godziwej udziałów spółek Grupy PZU w aktywach
netto takiego funduszu.
6.5 Metoda nabycia
Nabycia jednostek zależnych przez Grupę PZU rozlicza się metodą nabycia.
W przypadku każdej transakcji nabycia identyfikowana jest jednostka przejmująca oraz ustalany dzień przejęcia, którym jest dzień
objęcia kontroli nad nabywaną jednostką. W dniu przejęcia ujmuje się, osobno od wartości firmy, możliwe do zidentyfikowania
nabyte aktywa, przejęte zobowiązania oraz wszelkie niekontrolujące udziały w nabytej jednostce.
W dniu przejęcia, możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i przejęte zobowiązania wycenia się w wartości godziwej.
W przypadku każdego nabycia, wszelkie niekontrolujące udziały w nabywanym podmiocie wycenia się w wartości
proporcjonalnego udziału w wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania aktywów netto nabywanego podmiotu.
Wycena aktywów i zobowiązań w wartości godziwej wiąże się z istotną niepewnością dotyczącą szacunków, gdyż wymaga od
Zarządu PZU wypracowania profesjonalnych osądów oraz wykorzystania skomplikowanych i subiektywnych założeń.
Stosunkowo niewielkie zmiany w istotnych założeniach mogą mieć istotny wpływ na wynik wyceny. Istotne założenia obejmują,
między innymi, stopy dyskonta, koszty ryzyka kredytowego, stopy przedpłat dla portfeli pracujących oraz terminy i wysokości
oczekiwanych przepływów pieniężnych dla portfeli niepracujących.
Ustalenie wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia
Wartość firmy wycenia się i ujmuje się na dzień objęcia kontroli w kwocie nadwyżki sumy:
• przekazanej zapłaty wycenionej w wartości godziwej na dzień objęcia kontroli;
• wartości wszelkich niekontrolujących udziałów w nabywanej jednostce, wycenionych tak, jak opisano powyżej;
• wartości godziwej udziału w kapitale nabywanej jednostki należącego do Grupy PZU przed objęciem kontroli;
nad ustaloną na dzień objęcia kontroli kwotą netto wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów
i przejętych zobowiązań.
W przypadku gdy kwota netto wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań
przewyższa wartość godziwą przekazanej zapłaty, powiększonej o wartość wszelkich niekontrolujących udziałów w nabywanej
jednostce i wartość godziwą udziału w kapitale nabywanej jednostki i posiadanej przed objęciem kontroli, w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat ujmuje się zysk z okazyjnego nabycia. Przed ujęciem zysku z okazyjnego nabycia dokonuje się ponownej
oceny czy poprawnie zidentyfikowano wszystkie nabyte aktywa i wszystkie przejęte zobowiązania oraz ujęto wszystkie
dodatkowe aktywa i zobowiązania.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
51
W okresie maksymalnie jednego roku od dnia objęcia kontroli Grupa PZU może korygować retrospektywnie prowizoryczne
wartości godziwe aktywów i zobowiązań ujęte na dzień objęcia kontroli, aby odzwierciedlić nowe informacje uzyskane o faktach
i okolicznościach, które istniały na dzień objęcia kontroli oraz, jeśli byłyby znane, wpłynęłyby na wycenę tych aktywów
i zobowiązań. Korekty takie odnosi się w ciężar rozpoznanej wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia.
Wartości niematerialne
Wartości niematerialne nabyte w transakcji połączenia jednostek gospodarczych ujmuje się w wartości godziwej ustalonej na
dzień objęcia kontroli. Wartość godziwa składnika wartości niematerialnych odzwierciedla oczekiwania dotyczące
prawdopodobieństwa osiągnięcia w przyszłości przez jednostkę korzyści ekonomicznych z tego składnika. Wartość godziwą
wartości niematerialnych określa się w następujący sposób:
• znak towarowy – metodą zwolnienia z opłat licencyjnych (ang. relief-from-royalty method), bazującą na potencjalnych
oszczędnościach z tytułu opłat licencyjnych, których jednostka nie poniesie, będąc właścicielem danego znaku towarowego
(tj. bieżącej wartości przyszłych potencjalnych opłat licencyjnych). Ustalenie rynkowego poziomu opłaty licencyjnej polega
na analizie stawek licencyjnych na użytkowanie znaków towarowych stosowanych pomiędzy niepowiązanymi stronami
w obrębie porównywalnego segmentu rynku. Następnie określa się hipotetyczne płatności licencyjne, które odpowiadają
iloczynowi przyjętej stawki opłaty licencyjnej oraz wartości szacowanych przychodów ze sprzedaży. W celu obliczenia
dochodu netto z licencji, płatności licencyjne należy zredukować o hipotetyczną wartość podatku dochodowego. Obliczone
przepływy pieniężne netto powiększane są o potencjalną oszczędność podatkową z tytułu amortyzacji podatkowej znaku
towarowego - TAB (ang. tax amortisation benefit). Na koniec, wyznaczone strumienie pieniężne podlegają dyskontowaniu za
pomocą stopy dyskontowej, uwzględniającej m.in. ryzyko charakterystyczne dla danego znaku towarowego;
• relacje z klientami – metodą wielookresowej nadwyżki dochodów – (MEEM, ang. multiperiod excess earnings method)
bazującą na bieżącej wartości przyszłych zysków generowanych przez poszczególne relacje. Wartość godziwa określana jest
na podstawie zdyskontowanych przyszłych strumieni pieniężnych wynikających z dodatkowego przychodu generowanego
przez spółkę posiadającą daną wartość niematerialną ponad przychody generowane przez spółkę, która takiej wartości nie
posiada. Relacje identyfikuje się, następnie określa prognozowany okres ich dalszego trwania (poprzez odpowiedni wskaźnik
odejść z zastosowaniem tzw. krzywej Weibulla) oraz prognozuje przychody i koszty związane z poszczególnymi relacjami.
Zidentyfikowany i obliczony poziom obciążeń z tytułu aktywów kapitałowych (CAC, ang. contributory asset charge), takich jak
utrzymanie wskaźników kapitałowych na poziomach wymaganych przez organy nadzorcze, środki trwałe, zorganizowana siła
robocza, znak towarowy oraz pozostałe wartości niematerialne aplikowany jest do przepływów pieniężnych po
opodatkowaniu. Jeżeli istnieją struktury podatkowe, umożliwiające przeciętnemu uczestnikowi rynku podatkową
amortyzację relacji – w jej wycenie uwzględnia się TAB;
• relacje z klientami posiadającymi rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe (CDI, ang. core deposit intangible) – jako bieżąca
wartość różnicy pomiędzy kosztem finansowania rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych a alternatywnym kosztem
finansowania (uwzględniającym koszty odsetkowe oraz koszty administracyjne), jaki musiałby ponieść bank, gdyby nie
posiadał portfela takich rachunków. Wartość CDI określa się metodą favourable source of funds, będącą pochodną metod
kosztowych i dochodowych. W metodzie tej prognozuje się poziom retencji rachunków oszczędnościowo-rozliczeniowych
(z zastosowaniem tzw. krzywej Weibulla), szacuje średnie saldo początkowe i liczbę rachunków, które należy uwzględnić
w wycenie, oblicza salda netto depozytów, skorygowane o wskaźnik retencji oraz niestabilną część bazy depozytowej.
Na podstawie wymagań w zakresie rezerwy obowiązkowej, kosztów odsetkowych oraz administracyjnych, pomniejszonych
o wynik prowizyjny z rachunków kalkuluje się koszt nabytych depozytów. Następnie, na bazie benchmarków stóp
procentowych szacowany jest alternatywny koszt finansowania. W kolejnym kroku wylicza się różnicę pomiędzy
alternatywnym kosztem finansowania a kosztami nabytych ra chunków, która podlega dyskontowaniu za pomocą
wymaganej stopy zwrotu. W wycenie CDI nie uwzględniono korzyści podatkowej z tytułu amortyzacji (TAB).
Stopa dyskontowa wykorzystywana do wyceny wartości niematerialnych odzwierciedla wartość pieniądza w czasie oraz ryzyka
związane z przewidywanymi przyszłymi przepływami pieniężnymi. Jest kalkulowana na podstawie oczekiwanego zwrotu
z najlepszej inwestycji alternatywnej w stosunku do inwestycji wycenianej. Stopa ta wyznacza najmniejszy wymagany przez
inwestora zwrot na wycenianym aktywie w ten sposób, aby uzyskał on z niego stopę zwrotu przynajmniej równą najlepszej
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
52
dostępnej alternatywie inwestycyjnej. Zwrot z alternatywnej inwestycji musi być porównywalny pod względem wartości, czasu
i pewności.
Koszt kapitału własnego (CE) szacuje się na dzień objęcia kontroli zgodnie z modelem CAPM (ang. Capital Asset Pricing Model):
CE = RF + ERP x β + SP + SR, gdzie RF to stopa wolna od ryzyka, ERP – premia za ryzyko rynkowe, β – to miernik ryzyka
systematycznego ponoszonego przez właścicieli kapitału, uwzględniający ryzyko operacyjne oraz finansowe związane z daną
działalnością, SP – premia za niską kapitalizację, SR – premie specyficzne.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wycenę portfela kredytowego do wartości godziwej przeprowadzono metodą dochodową polegającą na dyskontowaniu
przyszłych przepływów pieniężnych z wycenianego składnika kredytów. Dla kredytów bez utraty wartości wartość godziwą
oszacowano jako wartość bieżącą przepływów pieniężnych określoną jako sumę kontraktowych rat kapitałowych i odsetkowych
(zgodnie z kontraktowymi stopami procentowymi i niezapadłą częścią kapitału) skorygowaną o przedpłaty tam, gdzie były one
istotne. Do dyskontowania przepływów pieniężnych stosuje się:
• stopę procentową wyznaczoną w oparciu o instrumenty rynku pieniężnego oraz transakcje pochodne (krzywa standardowa)
z uwzględnieniem struktury terminowej i waluty kredytu;
• spread kredytowy (krzywa spreadu kredytowego) z uwzględnieniem struktury terminowej, w podziale na poziom ryzyka
kredytowego klienta lub transakcji;
• marżę na płynność (krzywa płynności) z uwzględnieniem struktury terminowej i waluty kredytu;
• marżę rynkową, uwzględniającą koszt kapitału i marżę zysku, w podziale na segment klienta, rodzaj i walutę produktu.
Na potrzeby wyceny portfel kredytów podzielono wg walut, grup produktowych, poziomu ryzyka oraz segmentów klienta.
Krzywą standardową wyznaczono w oparciu o kwotowania depozytów dla węzłów do 1 roku oraz transakcji IRS dla węzłów
powyżej 1 roku.
Krzywą spreadu kredytowego wyznaczono w oparciu o szacowane skumulowane krzywe prawdopodobieństwa niewypłacalności
oraz średnie oczekiwane stopy odzysku dla danej grupy produktowej i segmentu klienta.
Krzywą płynności dla złotych polskich wyznaczono jako większą z dwóch wartości: zero lub różnica pomiędzy krzywą PLN:BOND
(krzywa zerokuponowa wyznaczona w oparciu o ceny obligacji Skarbu Państwa) a krzywą PLN:Std. Dla innych walut krzywą
płynności powiększono o koszt swapa zamieniającego złotego na daną walutę (wyznaczony z kwotowań FX Swap i Cross Currency
Basis Swap). Gdy koszt ten był ujemny przyjęto wartość zero.
Marżę rynkową skalibrowano dla kredytów udzielanych w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę uzyskania kontroli tak, żeby
wartość godziwa była równa wartości bilansowej brutto. W przypadku gdy marża rynkowa w wyniku kalibracji przyjmowała
wartość ujemną, ustalano ją na poziomie zero. Dla hipotecznych kredytów walutowych marża została ustalona jako marża dla
kredytów hipotecznych w złotych polskich powiększona o różnicę w średniej marży pomiędzy kredytami hipotecznymi
udzielanymi w walutach obcych a średnią marżą kredytów hipotecznych w złotych.
Dla kredytów krótkoterminowych o charakterze obrotowym jako wartość godziwą przyjęto wartość bilansową netto.
Na podstawie przeprowadzonych analiz uznano, że wartość godziwa kredytów z utratą wartości nie odbiega istotnie od ich
wartości bilansowej.
6.6 Ujmowanie transakcji i sald wyrażonych w walutach obcych i zastosowane kursy walutowe
Transakcje przeprowadzane w walucie innej niż polski złoty ujmuje się po kursie obowiązującym w dniu dokonania transakcji,
ustalanym przez NBP. Na koniec okresu sprawozdawczego, pozycje pieniężne denominowane w walutach obcych przelicza się
według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień. Pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej i denominowane
w walutach obcych wycenia się według kursu średniego NBP obowiązującego w dniu ustalenia wartości godziwej. Zyski i straty
wynikłe z przeliczenia walut odnosi się bezpośrednio do rachunku zysków i strat.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
53
Dane finansowe zagranicznych jednostek zależnych przelicza się na polskie złote:
• aktywa i zobowiązania – po średnim kursie ustalonym przez NBP obowiązującym na koniec okresu sprawozdawczego;
• pozycje rachunku zysków i strat, innych całkowitych dochodów oraz przepływów pieniężnych – po średniej arytmetycznej
średnich kursów ustalanych przez NBP na daty kończące każdy miesiąc okresu sprawozdawczego.
Różnice z przeliczeń ujmuje się w pozycji „Różnice kursowe z przeliczenia” w kapitałach.
Ze względu na obowiązujące w Ukrainie ograniczenia dotyczące wymiany walut i nieregularne kwotowania kursu hrywny
ukraińskiej przez NBP Grupa PZU wyznaczyła kurs do przeliczenia danych spółek ukraińskich z zastosowaniem Postanowienia
NBU (https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/v0018500-22#n67), zgodnie z którym upoważnione instytucje (banki) dokonują na
zlecenie klientów operacji kupna oraz sprzedaży bezgotówkowej waluty obcej:
• w USD – wg kursu, który może odbiegać nie więcej niż o 1% od oficjalnego kursu Narodowego Banku Ukrainy obowiązującego
w dniu transakcji;
• w innych walutach obcych – wg kursu, który może odbiegać nie więcej niż o 1% od kursu, ustalonego na podstawie oficjalnego
kursu hrywny do dolara amerykańskiego, obowiązującego w dniu transakcji, a także informacje o aktualnych kursach
wymiany walut obcych do dolara amerykańskiego (lub dolara amerykańskiego do walut obcych) na międzynarodowych
rynkach walutowych, które są otrzymywane za pośrednictwem systemów informacji handlowej w momencie dokonania
transakcji.
Oficjalny kurs wymiany hrywny ukraińskiej na dolara amerykańskiego przyjęty przez NBU (od 21 lipca 2022 roku wynoszący
36,5686 UAH/USD) przeliczano na złote za pomocą kursu USD/PLN wyznaczonego przez NBP. Zgodnie z tą metodologią kurs
hrywny ukraińskiej wyznaczony na 31 grudnia 2022 roku wyniósł 0,1204 zł/UAH. Kurs średni uzyskano stosując powyższą
metodologię na końce poszczególnych miesięcy w okresie styczeń – marzec 2023 roku.
Od 4 kwietnia 2023 roku NBP wznowił regularne kwotowanie kursu hrywny, w związku z czym kurs na 31 grudnia 2023 roku
wyznaczono na podstawie kursu NBP.
W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przyjęto następujące kursy walutowe:
Kursy walutowe przyjęte do
przeliczenia danych finansowych
zagranicznych jednostek
podporządkowanych
1 stycznia –
31 grudnia 2023
1 stycznia –
31 grudnia 2022
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
euro
4,5284
4,6883
4,3480
4,6899
funt brytyjski
5,2080
5,4900
4,9997
5,2957
hrywna ukraińska
0,1137
0,1370
0,1037
0,1204
6.7 Reforma wskaźników stóp procentowych
Od 1 stycznia 2018 roku w Unii Europejskiej obowiązuje nowy standard w zakresie opracowywania wskaźników referencyjnych,
którego podstawą jest Rozporządzenie BMR, określające zasady działania i obowiązki administratorów wskaźników oraz
podmiotów wykorzystujących te wskaźniki. Nowe zasady mają zwiększyć wiarygodność, przejrzystość i rzetelność wskaźników. W
wyniku reformy poszczególne wskaźniki dostosowano do nowych zasad (np. WIBOR, EURIBOR) lub zlikwidowano (np. LIBOR)
i zastąpiono wskaźnikami alternatywnymi. Największy wpływ reformy na Grupę PZU dotyczy należności od klientów z tytułu
kredytów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
54
Na 31 grudnia 2023 roku reforma IBOR w odniesieniu do walut, na które Grupa PZU posiada ekspozycje została w dużej mierze
zakończona. Poniższa tabela przedstawia status przejścia na nowe wskaźniki referencyjne wg reformy IBOR.
W kolejnych tabelach zaprezentowano ekspozycję Grupy PZU na poszczególne, niezreformowane wskaźniki referencyjne IBOR.
31 grudnia 2023
WIBOR
LIBOR USD
LIBOR GBP
Aktywa (wartość bilansowa brutto)
181 186
1 098
390
Pasywa (wartość bilansowa brutto)
29 870
6
-
Zobowiązania pozabilansowe – udzielone (wartość nominalna)
10 727
105
-
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
374 428
1 554
-
Instrumenty pochodne – zawarte w ramach rachunkowości zabezpieczeń
(wartość nominalna)
46 785
-
-
31 grudnia 2022
WIBOR
LIBOR USD
LIBOR GBP
Aktywa (wartość bilansowa brutto)
184 002
1 331
495
Pasywa (wartość bilansowa brutto)
35 653
68
-
Zobowiązania pozabilansowe – udzielone (wartość nominalna)
8 197
327
1
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
297 682
5 621
-
Instrumenty pochodne – zawarte w ramach rachunkowości zabezpieczeń
(wartość nominalna)
50 020
-
-
6.7.1. WIBOR
Ustawa o finansowaniu społecznościowym przewiduje prace nad procesem wyznaczenia zamiennika stopy WIBOR w postaci
nowych stawek wolnych od ryzyka opartych o transakcje O/N (overnight). W lipcu 2022 roku p owołana została narodowa grupa
robocza, której celem jest przygotowanie harmonogramu działań służących sprawnemu i bezpiecznemu wdrożeniu
poszczególnych elementów procesu prowadzącego do zastąpienia wskaźnika referencyjnego stopy procentowej WIBOR nowym
wskaźnikiem referencyjnym.
Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej („KS NGR”), na posiedzeniach 25 sierpnia oraz 1 września 2022 roku przeprowadził
dyskusję oraz podjął decyzję o wyborze inde ksu WIRON (ang. Warsaw Interest Rate Overnight) jako alternatywnego wskaźnika
referencyjnego stopy procentowej, którego danymi wejściowymi są informacje reprezentujące transakcje O/N (overnight)
zawierane z instytucjami finansowymi oraz dużymi przedsiębiorstwami.
WIRON jest publikowany od początku sierpnia 2022 roku, a d ocelowo ma się stać kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy
procentowej w rozumieniu rozporządzenia BMR, który będzie stosowany w umowach finansowych (np. umowach kredytu),
instrumentach finansowych (np. papierach dłużnych lub instrumentach pochodnych) oraz przez fu ndusze inwestycyjne (np. w
ustalaniu opłat za zarządzanie). Administratorem WIRON w rozumieniu rozporządzenia BMR jest spółka GPW Benchmark SA,
wpisana do rejestru Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).
W toku prac narodowej grupy roboczej dokonano identyfikacji, priorytetyzacji oraz oszacowania czasochłonności zadań
wymaganych do realizacji przez uczestników rynku w celu poprawnego i bezpiecznego zastąpienia dotychczas stosowanych
wskaźników referencyjnych WIBOR przez nowy wskaźnik.
Waluta
Wskaźnik przed
reformą
Status wskaźnika na
1 stycznia 2023 roku
Wskaźnik po reformie
Status na 31 grudnia 2023
PLN
WIBOR
zgodny z Rozporządzeniem BMR
Zreformowany WIBOR /
WIRON
w trakcie
(w zakresie klauzul fallback)
EUR
EURIBOR
zgodny z Rozporządzeniem BMR
EURIBOR
portfel nie był aneksowany
USD
LIBOR USD
w trakcie likwidacji zaplanowanej na koniec
września 2024 roku
od lipca 2023 roku opracowywany jako
wskaźnik syntetyczny
SOFR, Term SOFR
w trakcie
GBP
LIBOR GBP
w trakcie likwidacji zaplanowanej na koniec
marca 2024 roku;
opracowywany jako wskaźnik syntetyczny
SONIA, Term SONIA
w trakcie
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
55
W październiku 2023 roku KS NGR podjął decyzję o zmianie maksymalnych terminów realizacji Mapy Drogowej, w której zakłada
się oddolne odchodzenie sektora finansowego od stosowania WIBOR na rzecz nowo zawieranych umów i instrumentów
finansowych, stosujących stałą stopę procentową lub nowe wskaźniki referencyjne typu RFR. KS NGR wskazał finalny moment
konwersji na koniec 2027 roku.
6.7.2. LIBOR GBP
Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, 31 marca 2023 roku opublikowano po raz ostatni 1- i 6-miesięczne stawki LIBOR GBP
metodą syntetyczną. Publikacja 3-miesięcznej syntetycznej stopy LIBOR GBP zakończy się z końcem marca 2024 roku. Grupa PZU
kontynuuje transformacje w celu usunięcia odniesienia LIBOR GBP w umowach kredytowych.
6.7.3. LIBOR USD
W kwietniu 2023 roku FCA podjęła decyzję o zobligowaniu ICE Benchmark Administration Limited (IBA), administratora
wskaźników LIBOR, do dalszego publikowania stawek LIBOR USD na 1, 3 i 6 miesięcy, przy zastosowaniu niereprezentatywnej
metody „syntetyczn ej”. Publikacja syntetycznych stawek LIBOR USD zakończy się 30 września 2024 roku. Grupa PZU posiada
w swoim portfelu umowy kredytowe oparte o LIBOR USD z terminem zapadalności przekraczającym wrzesień 2024 roku.
W zakresie umów kredytowych Grupa rozważa zaproponowanie klientom aneksu usuwającego odniesienie do LIBOR USD.
6.7.4. Wpływ reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń
W ramach ustanowionych relacji zabezpieczających Grupa PZU identyfikuje następujące wskaźniki referencyjne stopy
procentowej: WIBOR, EURIBOR. Na dzień, na który sporządzono skonsolidowane sprawozdanie finansowe wskaźniki te były
kwotowane, a wynikające z nich przepływy – wymieniane z kontrahentami.
Grupa PZU oceniła, że w przypadku EURIBOR nie istnieje obecnie niepewność dotycząca terminów lub kwot przepływów
pieniężnych wynikająca z reformy IBOR. Wskaźnik dostosowano do wymagań Rozporządzenia BMR i jest opracowywany przez
administratora posiadającego zezwolenie organu nadzoru. Grupa PZU nie przewiduje konieczności zmiany zabezpieczanego
ryzyka na inne wskaźniki referencyjne.
W przypadku WIBOR, w ocenie Grupy PZU istnieje niepewność co do terminów i kwot przepływów pieniężnych dla nowego
wskaźnika. Ta niepewność może wpłynąć na oceny skuteczności powiązania i wysokiego prawdopodobieństwa pozycji
zabezpieczanej. Na potrzeby tych ocen Grupa PZU zakłada, że wskaźnik referencyjny stopy procentowej, na których bazują
przepływy pieniężne z pozycji zabezpieczanej lub instrumentu zabezpieczającego, nie ulegną zmianie w wyniku reformy WIBOR.
W zakresie instrumentów zabezpieczających spółki z Grupy PZU przystąpiły do ISDA Fallbacks Protocol i aktywnie współpracują
z kontrahentami w celu wprowadzenia zasad postępowania zgodnych z metodyką ISDA.
7. Sprawozdawczość dotycząca segmentów
7.1 Segmenty sprawozdawcze
7.1.1. Kryterium podstawowe podziału
Segmenty operacyjne to części składowe jednostki, dla których dostępne są odrębne informacje finansowe, podlegające
regularnej ocenie przez GOOZPDO (w praktyce jest to Zarząd PZU), związanej z alokacją zasobów i oceną wyników działalności.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
56
Podstawowy podział segmentacyjny Grupy PZU oparty jest na kryteriach charakteru działalności, linii produktowych, grup
klientów oraz środowiska regulacyjnego. Charakterystykę poszczególnych segmentów zaprezentowano w poniższej tabeli.
Segment
Standardy
rachunkowości
Opis segmentu
Kryteria agregacji
Ubezpieczenia
korporacyjne
(ubezpieczenia
majątkowe i osobowe)
MSSF
Szeroki zakres produktów ubezpieczeń majątkowych,
odpowiedzialności cywilnej i komunikacyjnych, dostosowanych
do potrzeb klienta i z indywidualną wyceną ryzyka, oferowanych
dużym podmiotom gospodarczym przez PZU i TUW PZUW.
Agregacji dokonano ze
względu na podobieństwo
oferowanych produktów,
podobnych grup klientów, dla
których są oferowane,
kanałów dystrybucji oraz
funkcjonowania w tym samym
środowisku regulacyjnym.
Ubezpieczenia masowe
(ubezpieczenia
majątkowe i osobowe)
MSSF
Szeroki zakres produktów ubezpieczeń majątkowych,
wypadkowych, odpowiedzialności cywilnej i komunikacyjnych,
oferowanych klientom indywidualnym oraz podmiotom z
sektora małych i średnich przedsiębiorstw przez PZU i Link4.
Jak wyżej.
Ubezpieczenia grupowe
i indywidualnie
kontynuowane o
charakterze ochronnym
(ubezpieczenia na życie)
MSSF
Ubezpieczenia grupowe, kierowane przez PZU Życie do grup
pracowników oraz innych grup formalnych (np. związki
zawodowe), w ramach których do umowy ubezpieczenia
przystępują osoby pozostające w stosunku prawnym
z ubezpieczającym (np. pracodawcą, związkiem zawodowym)
oraz ubezpieczenia indywidualnie kontynuowane, gdzie
ubezpieczający nabył prawo do indywidualnej kontynuacji w
fazie grupowej. Oferta PZU Życie obejmuje szeroki zakres
ubezpieczeń ochronnych, inwestycyjnych (niebędących
kontraktami inwestycyjnymi) i zdrowotnych.
Brak agregacji.
Ubezpieczenia
indywidualne o
charakterze ochronnym
(ubezpieczenia na życie)
MSSF
Ubezpieczenia oferowane przez PZU Życie klientom
indywidualnym, w ramach których umowa ubezpieczenia
dotyczy konkretnego ubezpieczonego a ubezpieczony podlega
indywidualnej ocenie ryzyka. Oferta PZU Życie obejmuje szeroki
zakres ubezpieczeń ochronnych i zdrowotnych.
Brak agregacji.
Ubezpieczenia na życie
o charakterze
inwestycyjnym
MSSF
Ubezpieczenia typu unit-linked, gdzie występuje znaczące ryzyko
ubezpieczeniowe oraz umowy na życie i dożycie ze składką
jednorazową z gwarantowaną suma ubezpieczenia (umowy
inwestycyjne niebędące kontraktami inwestycyjnymi).
Brak agregacji.
Inwestycje
MSSF
Segment obejmuje lokaty wolnych środków rozumianych jako
nadwyżka portfela lokat nad poziom alokowany na pokrycie
zobowiązań ubezpieczeniowych PZU i PZU Życie i wynik
operacyjny TFI PZU.
Agregacji dokonano ze
względu na podobny,
nadwyżkowy charakter
przychodów.
Działalność bankowa
MSSF
Szeroki zakres produktów bankowych oferowanych zarówno
klientom korporacyjnym, jak i indywidualnym przez Grupę
Kapitałową Pekao i Grupę Kapitałową Alior Banku.
Agregacji dokonano ze
względu na podobne produkty
i usługi oferowane przez spółki
oraz identyczne środowisko
regulacyjne działania.
Ubezpieczenia
emerytalne
MSSF
Ubezpieczenia emerytalne II filaru.
Brak agregacji.
Kraje bałtyckie
MSSF
Produkty ubezpieczeń majątkowych i osobowych oraz na życie
oferowane przez LD wraz z oddziałem w Estonii, Balta oraz PZU
LT GD.
Agregacji dokonano ze
względu na podobne produkty
i usługi oferowane przez spółki
oraz podobne środowisko
regulacyjne działania.
Ukraina
MSSF
Produkty ubezpieczeń majątkowych, osobowych i na życie
oferowanych przez PZU Ukraina i PZU Ukraina Życie.
Agregacji dokonano ze
względu na podobne
środowisko regulacyjne
działania.
Kontrakty inwestycyjne
MSSF
Produkty PZU Życie nietransferujące istotnego ryzyka
ubezpieczeniowego w rozumieniu MSSF 17 i niespełniające
definicji umowy ubezpieczeniowej (tj. niektóre produkty
z gwarantowaną stopą zwrotu oraz niektóre produkty
z funduszem kapitałowym unit-linked).
Brak agregacji.
Pozostałe
MSSF
Pozostałe produkty i usługi, niezakwalifikowane do żadnego z
segmentów powyżej.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
57
7.1.2. Opis różnic w zakresie podstawy wyodrębniania segmentów i podstawy wyceny zysku lub straty
segmentu w porównaniu z ostatnim rocznym skonsolid owanym sprawozdaniem finansowym
W stosunku do skonsolidowanego sprawozdania finansowego za 2022 rok Grupa PZU zmieniła podstawę wyceny zysku lub straty
niektórych segmentów.
W przypadku segmentów ubezpieczeń korporacyjnych (ubezpieczenia majątkowe i osobowe), ubezpieczeń masowych
(ubezpieczenia majątkowe i osobowe), ubezpieczeń grupowych i indywidualnie kontynuowanych o charakterze ochronnym
(ubezpieczenia na życie), ubezpieczeń indywidualnych o charakterze ochronnym (ubezpieczenia na życie), inwestycji oraz
kontraktów inwestycyjnych do końca 2022 roku na potrzeby wyceny zysku lub straty segmentu stosowano PSR. Począwszy od
skonsolidowanych sprawozdań finansowych dla okresów rozpoczynających się od 1 stycznia 2023 roku wynik tych segmentów
ustala się zgodnie z MSSF. W szczególności – dla segmentów ubezpieczeniowych – wynik z usług ubezpieczenia ustalany jest
zgodnie z MSSF 17.
Ponadto, zgodnie z MSSF 17, z segmentów ubezpieczeń grupowych i indywidualnie kontynuowanych oraz ubezpieczeń
indywidualnych, wyodrębniono i zaprezentowano oddzielnie nowy segment – ubezpieczeń na życie o charakterze inwestycyjnym.
Dane za okresy porównawcze przekształcono odpowiednio, prezentując wyniki segmentów zgodnie z nowym podziałem i nowym
sposobem ustalania zysku lub straty.
7.1.3. Informacje dotyczące obszarów geograficznych
Grupa PZU stosuje uzupełniający podział segmentacyjny wg kryterium geograficznego, na podstawie którego wyodrębniono
następujące obszary geograficzne:
• Polska;
• Kraje bałtyckie;
• Ukraina.
7.2 Miara zysku segmentu
Podstawową miarą zysku segmentu w Grupie PZU jest zysk z działalności operacyjnej wg MSSF.
W przypadku wszystkich segmentów, z wyjątkiem działalności bankowej wynik segmentu pomniejszany jest o transakcje
wewnątrzgrupowe.
Analizując wyniki działalności banków z Grupy PZU (Pekao i Alior Bank) GOOZPDO analizuje i podejmuje decyzje w oparciu
o skonsolidowane wyniki Grupy Pekao i Grupy Alior Banku. Z tego względu wynik segmentu „Działalność bankowa” ustalany jest
jako suma nieskorygowanych skonsolidowanych wyników Grupy Pekao i Grupy Alior Banku. Transakcje wewnątrzgrupowe
zawarte w wynikach Grupy Pekao i Grupy Alior Banku oraz korekty wynikające z rozliczenia nabycia tych grup wykazywane są
w ramach segmentu Pozostałe.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
58
7.3 Uproszczenia w nocie segmentowej
W nocie segmentowej zastosowano pewne uproszczenia dopuszczalne przez MSSF 8 Segmenty operacyjne:
• odstąpienie od prezentacji danych o alokacji wszystkich aktywów i zobowiązań do poszczególnych segmentów – wynika
z niesporządzania i nieprezentowania Zarządowi PZU takich zestawień. Główną informacją dostarczaną Zarządowi PZU są
dane o wynikach danych segmentów i na tej podstawie podejmowane są decyzje zarządcze, w tym o alokacji zasobów.
Analiza dotycząca alokowanych do segmentów aktywów i zobowiązań ograniczona jest w głównej mierze do monitoringu
spełniania wymogów regulacyjnych;
• prezentacja wyniku netto z inwestycji jedną kwotą jako różnicy pomiędzy zrealizowanymi i niezrealizowanymi przychodami
oraz kosztami z inwestycji – wynika z wewnętrznej oceny wyników segmentów w oparciu o taką łączną miarę wyników
inwestycyjnych;
• niealokowanie do segmentu „inwestycje” przychodów i kosztów innych niż dotyczące zrealizowanych i niezrealizowanych
przychodów i kosztów z inwestycji – wynika ze sposobu analizy danych tego segmentu oraz niepraktyczność takiej alokacji.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
59
7.4 Dane ilościowe
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Ubezpie-
czenia
korpora-
cyjne
Ubezpie-
czenia
masowe
Ubezpie-
czenia
grupowe
i indywi-
dualnie
konty-
nuowane
Ubezpie-
czenia
indywi-
dualne
Ubezpie-
czenia
o charak-
terze
inwesty-
cyjnym
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Kontrakty
inwes-
tycyjne
Inwes-
tycje
Działal-
ność
bankowa
Emerytal-
ne
Pozostałe
Razem
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
560
1 659
1 269
293
30
287
24
-
-
-
-
-
4 122
Przychody z ubezpieczeń
4 101
11 966
7 362
637
93
2 489
220
-
-
-
-
-
26 868
Amortyzacja zobowiązań z tytułu pozostałego
okresu świadczenia usług (PAA)
3 513
9 278
-
-
-
2 001
138
-
-
-
-
-
14 930
Oczekiwane odszkodowania i świadczenia
(GMM, VFA)
-
-
4 892
130
6
9
16
-
-
-
-
-
5 053
Oczekiwane koszty (GMM, VFA)
-
-
788
90
(30)
8
1
-
-
-
-
-
857
Uwolnienie marży kontraktowej (GMM, VFA)
-
-
1 223
244
45
13
5
-
-
-
-
-
1 530
Uwolnienie korekty z tytułu ryzyka
niefinansowego (GMM, VFA)
-
-
126
18
36
2
1
-
-
-
-
-
183
Przypisanie części składek związanej z
odzyskaniem kosztów akwizycji
588
2 688
434
154
39
455
58
-
-
-
-
-
4 416
Pozostałe przychody
-
-
(101)
1
(3)
1
1
-
-
-
-
-
(101)
Koszty usług ubezpieczenia
(3 541)
(10 307)
(6 093)
(344)
(63)
(2 202)
(196)
-
-
-
-
-
(22 746)
Odszkodowania i świadczenia (z wyłączeniem
komponentu inwestycyjnego)
(2 006)
(6 971)
(4 864)
(116)
(6)
(1 632)
(104)
-
-
-
-
-
(15 699)
Koszty administracyjne
(217)
(876)
(842)
(90)
(5)
(255)
(43)
-
-
-
-
-
(2 328)
Rozwinięcie rezerwy szkodowej z lat ubiegłych
(733)
186
34
25
(15)
143
13
-
-
-
-
-
(347)
Amortyzacja komponentu straty
113
442
292
8
9
142
1
-
-
-
-
-
1 007
Utworzenie komponentu straty
(110)
(400)
(279)
(17)
(7)
(145)
(5)
-
-
-
-
-
(963)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z tytułu
akwizycji
(588)
(2 688)
(434)
(154)
(39)
(455)
(58)
-
-
-
-
-
(4 416)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
60
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Ubezpie-
czenia
korpora-
cyjne
Ubezpie-
czenia
masowe
Ubezpie-
czenia
grupowe
i indywi-
dualnie
konty-
nuowane
Ubezpie-
czenia
indywi-
dualne
Ubezpie-
czenia
o charak-
terze
inwesty-
cyjnym
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Kontrakty
inwes-
tycyjne
Inwes-
tycje
Działal-
ność
bankowa
Emerytal-
ne
Pozostałe
Razem
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
45
(108)
-
-
-
(33)
(7)
-
-
-
-
-
(103)
Alokacja składek reasekuracyjnych
(1 301)
(146)
-
-
-
(65)
(2)
-
-
-
-
-
(1 514)
Kwoty należne od reasekuratorów, z tytułu:
1 346
38
-
-
-
32
(5)
-
-
-
-
-
1 411
Z tytułu szkód zaistniałych
423
13
-
-
-
55
1
-
-
-
-
-
492
Kosztów administracyjnych
10
1
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
11
Rozwinięcia rezerwy szkodowej z lat ubiegłych
913
24
-
-
-
(23)
(6)
-
-
-
-
-
908
Wynik z usług ubezpieczenia
605
1 551
1 269
293
30
254
17
-
-
-
-
-
4 019
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
(108)
(263)
(509)
(102)
(761)
(25)
(18)
-
-
-
-
-
(1 786)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
35
5
-
-
-
(2)
-
-
-
-
-
-
38
Wynik z inwestycji
332
745
852
115
765
57
50
2
522
24 788
17
(30)
28 215
Wynik z tytułu prowizji i opłat
-
-
-
-
-
2
-
3
171
3 605
147
(142)
3 786
Koszty działania banków
-
-
-
-
-
-
-
-
-
(6 489)
-
157
(6 332)
Koszty odsetkowe
-
-
-
-
-
-
-
-
(231)
(8 704)
-
45
(8 890)
Pozostałe przychody i koszty operacyjne
-
-
-
-
-
-
-
-
(123)
(2 020)
(44)
(796)
(2 983)
Zysk z działalności operacyjnej
864
2 038
1 612
306
34
286
49
5
339
11 180
120
(766)
16 067
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
61
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Ubezpie-
czenia
korpora-
cyjne
Ubezpie-
czenia
masowe
Ubezpie-
czenia
grupowe
i indywi-
dualnie
konty-
nuowane
Ubezpie-
czenia
indywi-
dualne
Ubezpie-
czenia
o charak-
terze
inwesty-
cyjnym
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Kontrakty
inwes-
tycyjne
Inwes-
tycje
Działal-
ność
bankowa
Emerytal-
ne
Pozostałe
Razem
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
136
1 611
1 277
280
(9)
233
72
-
-
-
-
-
3 600
Przychody z ubezpieczeń
3 448
10 981
7 316
581
89
2 082
248
-
-
-
-
-
24 745
Amortyzacja zobowiązań z tytułu pozostałego
okresu świadczenia usług (PAA)
2 952
8 579
-
-
-
1 656
156
-
-
-
-
-
13 343
Oczekiwane odszkodowania i świadczenia
(GMM, VFA)
-
-
5 019
161
2
10
19
-
-
-
-
-
5 211
Oczekiwane koszty (GMM, VFA)
-
-
703
96
(16)
8
1
-
-
-
-
-
792
Uwolnienie marży kontraktowej (GMM, VFA)
-
-
1 105
215
37
12
8
-
-
-
-
-
1 377
Uwolnienie korekty z tytułu ryzyka
niefinansowego (GMM, VFA)
-
-
135
16
18
3
1
-
-
-
-
-
173
Przypisanie części składek związanej z
odzyskaniem kosztów akwizycji
496
2 402
405
143
51
393
73
-
-
-
-
-
3 963
Pozostałe przychody
-
-
(51)
(50)
(3)
-
(10)
-
-
-
-
-
(114)
Koszty usług ubezpieczenia
(3 312)
(9 370)
(6 039)
(301)
(98)
(1 849)
(176)
-
-
-
-
-
(21 145)
Odszkodowania i świadczenia (z wyłączeniem
komponentu inwestycyjnego)
(2 774)
(6 347)
(4 956)
(106)
(5)
(1 379)
(100)
-
-
-
-
-
(15 667)
Koszty administracyjne
(159)
(789)
(730)
(78)
(3)
(220)
(43)
-
-
-
-
-
(2 022)
Rozwinięcie rezerwy szkodowej z lat ubiegłych
112
236
(4)
20
(12)
134
40
-
-
-
-
-
526
Amortyzacja komponentu straty
120
341
349
14
8
205
-
-
-
-
-
-
1 037
Utworzenie komponentu straty
(115)
(409)
(293)
(8)
(35)
(196)
-
-
-
-
-
-
(1 056)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z tytułu
akwizycji
(496)
(2 402)
(405)
(143)
(51)
(393)
(73)
-
-
-
-
-
(3 963)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
62
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Ubezpie-
czenia
korpora-
cyjne
Ubezpie-
czenia
masowe
Ubezpie-
czenia
grupowe
i indywi-
dualnie
konty-
nuowane
Ubezpie-
czenia
indywi-
dualne
Ubezpie-
czenia
o charak-
terze
inwesty-
cyjnym
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Kontrakty
inwes-
tycyjne
Inwes-
tycje
Działal-
ność
bankowa
Emerytal-
ne
Pozostałe
Razem
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
214
(87)
-
-
-
(20)
(44)
-
-
-
-
-
63
Alokacja składek reasekuracyjnych
(917)
(139)
-
-
-
(49)
(21)
-
-
-
-
-
(1 126)
Kwoty należne od reasekuratorów, z tytułu:
1 131
52
-
-
-
29
(23)
-
-
-
-
-
1 189
Z tytułu szkód zaistniałych
1 184
16
-
-
-
27
14
-
-
-
-
-
1 241
Kosztów administracyjnych
17
2
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
19
Rozwinięcia rezerwy szkodowej z lat ubiegłych
(70)
34
-
-
-
2
(37)
-
-
-
-
-
(71)
Wynik z usług ubezpieczenia
350
1 524
1 277
280
(9)
213
28
-
-
-
-
-
3 663
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
(66)
(241)
(462)
(87)
450
24
(26)
-
-
-
-
-
(408)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
15
11
-
-
-
1
3
-
-
-
-
-
30
Wynik z inwestycji
225
703
682
118
(455)
(13)
(1)
1
442
13 636
12
3
15 353
Wynik z tytułu prowizji i opłat
-
-
-
-
-
2
-
3
87
3 569
161
(135)
3 687
Koszty działania banków
-
-
-
-
-
-
-
-
-
(5 639)
-
189
(5 450)
Koszty odsetkowe
-
-
-
-
-
-
-
-
(178)
(4 617)
-
28
(4 767)
Pozostałe przychody i koszty operacyjne
-
-
-
-
-
-
-
-
(95)
(3 035)
(32)
(784)
(3 946)
Zysk z działalności operacyjnej
524
1 997
1 497
311
(14)
227
4
4
256
3 914
141
(699)
8 162
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
63
Podział geograficzny
1 stycznia – 31 grudnia 2023
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Polska
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Niealo-
kowane
Wartość
skonsoli-
dowana
Polska
Kraje
bałtyckie
Ukraina
Niealo-
kowane
Wartość
skonsoli-
dowana
Przychody z ubezpieczeń
24 159
2 489
220
-
26 868
22 415
2 082
248
-
24 745
Wynik z tytułu prowizji
i opłat
3 784
2
-
-
3 786
3 685
2
-
-
3 687
Wynik z inwestycji
1)
28 108
57
50
-
28 215
15 367
(13)
(1)
-
15 353
1)
Suma następujących pozycji skonsolidowanego rachunku zysków i strat: „Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej”,
„Pozostałe przychody netto z inwestycji”, „Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji”, „Zmiana wartości odpisów na oczekiwane
straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych”, „Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych
w wartości godziwej”.
Podział geograficzny
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Polska
Kraje
bałtyckie
Ukraina
1)
Niealo-
kowane
Wartość
skonsoli-
dowana
Polska
Kraje
bałtyckie
Ukraina
1)
Niealo-
kowane
Wartość
skonsoli-
dowana
Aktywa trwałe inne niż
aktywa finansowe
2)
7 561
285
3
-
7 849
7 264
319
3
-
7 586
Aktywa z tytułu
odroczonego podatku
dochodowego
2 204
1
2
-
2 207
3 092
6
5
-
3 103
Aktywa
465 264
3 498
366
(1 235)
467 893
426 840
3 209
369
(1 232)
429 186
1)
Aktywa spółek z siedzibą w Ukrainie, skorygowane o wzajemne udziały pomiędzy nimi.
2)
Suma następujących pozycji skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej: „Wartości niematerialne”, „Rzeczowe aktywa trwałe”.
7.5 Informacje dotyczące głównych klientów
Ze względu na charakter działalności spółek Grupy PZU nie występują kontrahenci, od których przychody stanowiłyby 10% lub
więcej łącznych przychodów Grupy PZU (rozumianych jako przychody z umów ubezpieczenia).
8. Zarządzanie ryzykiem
8.1 Wprowadzenie
Zarządzanie ryzykiem ma na celu budowę wartości dla wszystkich interesariuszy Grupy PZU przez aktywne i świadome
zarządzanie wielkością przyjmowanego ryzyka. Istotą procesu jest również zapobieganie przyjmowania ryzyka na poziomie, który
mógłby zagrozić stabilności finansowej Grupy PZU, która jest także konglomeratem finansowym.
Zarządzanie ryzykiem w Grupie PZU jest oparte o analizę ryzyka we wszystkich procesach i jednostkach. Zarządzanie ryzykiem je st
integralną częścią systemu zarządzania.
Aby zapewnić spójność sektorową oraz realizację planów strategicznych poszczególnych podmiotów, jak i celów biznesowych
całej Grupy PZU wdrożono główne elementy zarządzania ryzykiem Grupy PZU, do których należą m.in.:
• systemy limitów i ograniczeń akceptowalnego poziomu ryzyka, w tym poziom apetytu na ryzyko;
• procesy obejmujące identyfikację, pomiar i ocenę, monitorowanie i kontrolę, raportowanie oraz działania zarządcze
dotyczące poszczególnych ryzyk oraz znaczącej koncentracji ryzyka;
• struktura organizacyjna zarządzania ryzykiem, w której kluczową rolę odgrywają zarządy i rady nadzorcze podmiotów oraz
dedykowane Komitety.
Podmioty sektora finansowego zobowiązane są ponadto do stosowania standardów właściwych dla danego sektora. W przyjętych
regulacjach wewnętrznych określają m.in.:
• procesy, metody i procedury umożliwiające pomiar i zarządzanie ryzykiem;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
64
• podział obowiązków w procesie zarządzania ryzykiem;
• zakres oraz warunki i częstotliwość sporządzania sprawozdań dotyczących zarządzania ryzykiem.
System zarządzania ryzykiem w Grupie PZU oparty jest na:
• podziale kompetencji i zadań realizowanych w procesie zarządzania ryzykiem przez organy statutowe, komitety oraz
jednostki i komórki organizacyjne;
• procesie zarządzania ryzykiem – w tym metodach identyfikacji, pomiaru i oceny, monitorowania i kontroli, raportowania
ryzyka oraz podejmowania działań zarządczych.
PZU sprawuje nadzór nad systemem zarządzania ryzykiem Grupy PZU na podstawie porozumień o wzajemnej współpracy
zawartych z podmiotami Grupy PZU. Na podstawie przekazywanych informacji PZU zarządza ryzykiem Grupy PZU w ujęciu
zagregowanym. Zawarte porozumienia oraz zakres przekazywanych informacji uwzględniają specyfikę prawną poszczególnych
podmiotów, w tym ograniczenia związane z tajemnicą bankową.
Ponadto PZU, jako podmiot wiodący w konglomeracie finansowym, zarządza koncentracją ryzyka na poziomie całego
konglomeratu. Podmiot wiodący określił zasady zarządzania koncentracją ryzyka, w szczególności poprzez wprowadzenie zasad
identyfikacji, pomiaru i oceny, monitorowania i raportowania znaczącej koncentracji ryzyka oraz podejmowania decyzji
zarządczych.
Dodatkowo, w Grupie PZU istnieją procesy zapewniające efektywność zarządzania ryzykiem na poziomie Grupy PZU. Z asady
zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych zawierają rekomendację PZU w zakresie organizacji systemu zarządzania ryzykiem
w tych podmiotach (zarówno z sektora ubezpieczeniowego, jak i bankowego). Dodatkowo wydawane są wytyczne regulujące w
sposób szczegółowy poszczególne procesy w obszarze zarządzania ryzykiem w podmiotach Grupy PZU.
Zarządy podmiotów Grupy PZU są odpowiedzialne za realizowanie swoich obowiązków, zgodnie z powszechnie obowiązującymi
przepisami prawa krajowego i międzynarodowego, w szczególności za wdrożenie adekwatnego i efektywnego systemu
zarządzania ryzykiem.
Nadzór nad systemami zarządzania ryzykiem w poszczególnych jednostkach sektora finansowego sprawują Rady Nadzorcze, do
których PZU powołuje swoich przedstawicieli.
8.2 Podział kompetencji i zadań
Spójny podział kompetencji i zadań w Grupie PZU i w poszczególnych podmiotach sektora finansowego Grupy PZU opiera się na
czterech poziomach kompetencyjnych.
Trzy pierwsze to:
• Rada Nadzorcza, która sprawuje nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem oraz ocenia adekwatność i skuteczność tego
procesu w ramach decyzji określonych w statucie danego podmiotu i regulaminie Rady Nadzorczej;
• Zarząd, który organizuje i zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem poprzez uchwalanie strategii, polityk,
wyznaczanie apetytu na ryzyko, określenie profilu ryzyka i określenie tolerancji na poszczególne kategorie ryzyk;
• komitety, które podejmują decyzje dotyczące ograniczania poziomu poszczególnych ryzyk do ram wyznaczonych przez
apetyt na ryzyko. Komitety przyjmują procedury i metodyki związane z ograniczaniem poszczególnych ryzyk, a także
akceptują limity ograniczające poszczególne rodzaje ryzyk.
Czwarty poziom kompetencyjny dotyczy działań operacyjnych i podzielony jest pomiędzy trzy linie obrony:
• pierwsza linia obrony – obejmuje bieżące zarządzanie ryzykiem na poziomie jednostek i komórek organizacyjnych spółek
oraz podejmowanie decyzji w ramach procesu zarządzania ryzykiem, w tym w ramach obowiązujących limitów;
• druga linia obrony – obejmuje zarządzanie ryzykiem poprzez wyspecjalizowane komórki zajmujące się identyfikacją,
pomiarem, monitorowaniem i raportowaniem ryzyka oraz kontrolą limitów;
• trzecia linia obrony – obejmuje audyt wewnętrzny, który przeprowadza niezależne audyty elementów systemu zarządzania
ryzykiem oraz czynności kontrolnych wbudowanych w działalność Grupy.
W procesie zarządzania ryzykiem w bankach (Pekao i Alior Bank) aktywną rolę odgrywają Zarządy i Rady Nadzorcze oraz
dedykowane komitety z obszaru ryzyka kredytowego, finansowego i operacyjnego oraz zarządzania aktywami i pasywami.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
65
Rady Nadzorcze sprawują nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem corocznie określając strategię w tym zakresie. Zarządy
odpowiadają m.in. za akceptację polityk i instrukcji regulujących zarządzanie ryzykiem oraz wyznaczanie szczegółowych limitów
dla ograniczenia ryzyka banków oraz zapewnienie odpowiedniego mechanizmu ich kontroli.
Dedykowane komitety sprawują bieżącą kontrolę nad zarządzaniem ryzykiem banku, w tym: decydują o poziomie akceptowanego
ryzyka kredytowego dla pojedynczej transakcji, rekomendują Zarządom limity portfelowe na ryzyko kredytowe, kontrolują
poziom ryzyka płynności, limity na ryzyko rynkowe oraz dopuszczalny poziom ryzyka operacyjnego. Dodatkowo monitorują
poziom apetytu na ryzyko oraz adekwatności kapitałowej.
8.3 Apetyt na ryzyko, profil ryzyka oraz tolerancja na ryzyko
W ubezpieczeniowych podmiotach Grupy PZU wdrożono proces ustalania apetytu na ryzyko oraz limitów na poszczególne
kategorie ryzyka zgodny z procesem grupowym. Zarząd każde go z podmiotów wyznacza apetyt na ryzyko, profil ryzyka oraz
tolerancję na ryzyko, odzwierciedlające jego plany finansowe, strategię biznesową oraz cele całej Grupy PZU.
Apetyt na ryzyko definiuje się jako ryzyko, które spółka jest gotowa podjąć w trakcie realizacji swoich celów biznesowych. Miarą
apetytu na ryzyko jest poziom potencjalnych strat finansowych, spadku wartości aktywów lub wzrostu wartości zobowiązań
w okresie jednego roku. Poziom apetytu na ryzyko określa się jako minimalny poziom wskaźnika pokrycia wymagań kapitałowych.
Apetyt na ryzyko określa maksymalny poziom dopuszczalnego ryzyka przy wyznaczaniu limitów i ograniczeń na poszczególne
ryzyka cząstkowe oraz poziom, po przekroczeniu którego podejmowane są określone działania zarządcze niezbędne do
ograniczenia dalszego wzrostu ryzyka.
Profil ryzyka to limity ilościowe uszczegóławiające apetyt na ryzyko.
Limity tolerancji to dodatkowe limity wprowadzone na poszczególne rodzaje ryzyka ograniczające potencjalne ryzyko.
Takie podejście zapewnia adekwatność i efektywność systemu zarządzania ryzykiem w Grupie PZU oraz zapobiega akceptacji
ryzyka na poziomie, który mógłby zagrozić stabilności finansowej zarówno podmiotów, jak i całej Grupy PZU. Za ustalenie
odpowiedniego poziomu ryzyka w każdym z podmiotów odpowiedzialny jest jego Zarząd. Jednostka ds. ryzyka co najmniej raz w
roku dokonuje przeglądu wielkości apetytu na ryzyko. Wszystkie działania koordynowane są z poziomu Grupy PZU.
Apetyt na ryzyko ustala się co najmniej raz w roku także w podmiotach sektora bankowego, należących do Grupy PZU. Podstawą
tego procesu są regulacje nadzorcze oraz dobre praktyki. Proces ten jest zindywidualizowany w przypadku obu banków tak, aby
odzwierciedlał strategię biznesową i kapitałową obu podmiotów. Apetyt na ryzyko w podmiotach sektora bankowego podlega
konsultacjom z podmiotem dominującym Grupy PZU oraz opiniowaniu przez Komitet Ryzyka Grupy PZU, aby zapewnić zgodność
działań banków z planami strategicznymi oraz celami biznesowymi całej Grupy PZU, przy zachowaniu dopuszczalnego poziomu
ryzyka na poziomie Grupy PZU. Uzgodniony poziom apetytu na ryzyko jest zatwierdzany przez Rady Nadzorcze podmiotów
bankowych.
8.4 Metody identyfikacji, pomiaru, monitorowania i raportowania ryzyka
Identyfikacja, pomiar i ocena, monitorowanie i kontrola, raportowanie ryzyka oraz podejmowane działania zarządcze zapewniają
bieżącą adekwatność i efektywność systemu zarządzania ryzykiem. W Grupie PZU proces zarządzania ryzykiem składa się z:
• identyfikacji ryzyka – rozpoczynającej się wraz z propozycją rozpoczęcia tworzenia produktu ubezpieczeniowego, nabycia
instrumentu finansowego, zmiany procesu operacyjnego, a także z chwilą wystąpienia każdego innego zdarzenia,
potencjalnie wpływającego na powstanie ryzyka. Proces identyfikacji występuje do momentu wygaśnięcia zobowiązań,
należności lub działań związanych z danym ryzykiem. Identyfikacja ryzyka polega na rozpoznaniu rzeczywistych
i potencjalnych źródeł ryzyka, następnie analizowanych pod względem istotności;
• pomiaru i oceny ryzyka – przeprowadzanych w zależności od charakterystyki danego typu ryzyka oraz poziomu jego
istotności. Pomiar ryzyka przeprowadzają wyspecjalizowane jednostki. Jednostka ds. ryzyka w każdym podmiocie
odpowiada za rozwój narzędzi oraz pomiar ryzyka w zakresie określającym apetyt na ryzyko, profil ryzyka i tolerancji na
ryzyko;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
66
• monitorowania i kontroli ryzyka – polegających na bieżącym przeglądzie odchyleń realizacji od założonych punktów
odniesienia (limitów, wartości progowych, planów, wartości z poprzedniego okresu, wydanych rekomendacji i zaleceń);
• raportowania – umożliwiającego efektywną komunikację o ryzyku i wspierającego zarządzanie ryzykiem na różnych
poziomach decyzyjnych;
• działań zarządczych – obejmujących m.in.: unikanie ryzyka, transfer ryzyka, ograniczanie ryzyka, określanie apetytu na
ryzyko, akceptację poziomu ryzyka oraz narzędzia wspierające te działania, takie jak limity, programy reasekuracyjne czy
regularny przegląd regulacji wewnętrznych.
W procesie zarządzania ryzykiem wyróżnione są dwa poziomy:
• poziom Grupy PZU – zapewniający, że Grupa PZU realizuje swoje cele biznesowe w sposób bezpieczny i dopasowany do skali
ponoszonego ryzyka. Grupa PZU zapewnia wsparcie we wdrażaniu systemu zarządzania ryzykiem, obejmującego
wprowadzenie spójnych mechanizmów, standardów i organizacji funkcjonowania efektywnego systemu kontroli
wewnętrznej (ze szczególnym uwzględnieniem funkcji zgodności), systemu zarządzania ryzykiem (w szczególności
w obszarze reasekuracji) oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem w Grupie PZU oraz monitoruje ich bieżące stosowanie.
Realizując swoje zadania w ramach systemu zarządzania ryzykiem upoważnione osoby z Grupy PZU współpracują z
zarządami podmiotów zależnych oraz z kierownictwem takich obszarów jak finanse, ryzyko, aktuariat, reasekuracja,
inwestycje oraz compliance, na podstawie właściwych porozumień o współpracy. Wdrożono także system zarządzania
koncentracją ryzyka zapewniający, że podmioty w ramach konglomeratu finansowego będą realizować swoje cele biznesowe
w sposób zapewniający stabilność finansową zarówno całego konglomeratu, jak i poszczególnych podmiotów. W ramach
tego systemu monitorowane są odpowiednie miary koncentracji ryzyka oraz ich limity i wartości progowe. Pomiar ryzyka
pozwala na zidentyfikowanie źródeł koncentracji w poszczególnych rodzajach ryzyka zarówno na poziomie konglomeratu
finansowego, jak i poszczególnych podmiotów regulowanych oraz umożliwia ocenę wpływu tych koncentracji na stabilność
finansową;
• poziom podmiotu – zapewniający, że realizuje on swoje cele biznesowe w sposób bezpieczny i dopasowany do skali
ponoszonego przez niego ryzyka. Na tym poziomie monitorowane są limity oraz specyficzne kategorie ryzyka występujące
w danym podmiocie oraz w ramach systemu zarządzania ryzykiem, wdrażane są mechanizmy, standardy i organizacja
funkcjonowania efektywnego systemu kontroli wewnętrznej (ze szczególnym uwzględnieniem funkcji zgodności), systemu
zarządzania ryzykiem (w szczególności w obszarze reasekuracji) oraz systemu zarządzania bezpieczeństwem.
8.5 Profil ryzyka
Do głównych typów ryzyka, na które narażona jest Grupa PZU należą: kredytowe (w szczególności związane z portfelem
kredytowym banków), aktuarialne, rynkowe (w szczególności ryzyko stopy procentowej, walutowe oraz cen instrumentów
finansowych i towarów), płynności, koncentracji, operacyjne oraz braku zgodności i modeli.
Wysokie stopy procentowe nie przełożyły się na pogorszenie jakości kredytowej portfeli banków Grupy PZU, natomiast
pozytywnie wpłynęły na ich wyniki finansowe. Wprowadzenie do oferty banków Grupy PZU kredytu hipotecznego w ramach
programu Pierwsze Mieszkanie – Bezpieczny kredyt 2% znacznie poprawiło ich wyniki sprzedażowe w drugim półroczu 2023 r.
Zmniejszający się w trakcie 2023 roku poziom inflacji wpłynął na luzowanie polityki monetarnej prowadzonej przez Radę Polityk i
Pieniężnej. Przełożyło się to na obniżenie kosztów finansowania, co znalazło odzwierciedlenie w lepszej spłacalności oraz
poprawie jakości portfeli kredytowych banków z Grupy PZU. Efektem poprawy jakości portfeli kredytowych było zmniejszenie
poziomu odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
W związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terenie Ukrainy w 2023 roku kontynuowano miesięczny monitoring ryzyk z
tym związanych.
W ramach zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka Grupa PZU identyfikuje, mierzy i monitoruje koncentrację ryzyka.
W celu wypełnienia obowiązków regulacyjnych, jakie nałożone są na grupy kapitałowe identyfikowane jako konglomeraty
finansowe, od 2020 roku Grupa PZU stosuje model zarządzania znaczącą koncentracją ryzyka w Konglomeracie Finansowym PZU,
zgodnie z wymogami ustawy o nadzorze uzupełniającym. Regulowane podmioty zależne monitorują i cyklicznie raportują do
podmiotu wiodącego (PZU) w konglomeracie finansowym niezbędne miary i dane służące do identyfikacji koncentracji ryzyka. W
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
67
przypadku identyfikacji nadmiernej koncentracji ryzyka wdrażane są działania zarządcze odpowiednio na poziomie danego
podmiotu lub całego konglomeratu finansowego.
W 2023 roku kontynuowano inicjatywy służące poprawie identyfikacji, pomiaru i oceny oraz monitorowania ryzyk związanych ze
zrównoważonym rozwojem, w szczególności ze zmianami klimatu. Główne ryzyka w tym obszarze to ryzyka transformacji oraz
ryzyka fizyczne
1
, które są zarządzane w ramach poszczególnych kategorii ryzyk wskazanych w dalszej części skonsolidowanego
sprawozdania finansowego. W ramach zarządzania ryzykiem kredytowym wprowadzono mechanizmy służące monitorowaniu
ryzyk związanych z kwalifikowalnymi inwestycjami infrastrukturalnymi i kwalifikowalnymi inwestycjami w przedsiębiorstwa
infrastrukturalne wskazane w Rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2015/35 z 10 października 2014 roku uzupełniając ym
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej
i reasekuracyjnej (Wypłacalność II).
Proces zarządzania poszczególnymi kategoriami ryzyka uwzględnia wymagania zrównoważonego rozwoju, także na poziomie
podmiotów zależnych Grupy PZU z poszanowaniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz określonych
w oddzielnych przepisach wewnętrznych Grupy PZU, w tym w Strategii ESG, stanowiącej integralną część Strategii Grupy PZU.
8.5.1. Ryzyko kredytowe i ryzyko koncentracji
Ryzyko kredytowe to ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany sytuacji finansowej wynikające z wahań wiarygodności i zdolności
kredytowej emitentów papierów wartościowych, kontrahentów i wszelkich dłużników, materializujące się niewykonaniem
zobowiązania przez kontrahenta lub wzrostem spreadu kredytowego. Definicja obejmuje również ryzyko kredytowe
w ubezpieczeniach finansowych.
Ryzyko kredytowe w Grupie PZU obejmuje:
• ryzyko kredytowe w działalności bankowej – ryzyko kredytowe wynikające z działalności w sektorze bankowym, związane
przede wszystkim z niebezpieczeństwem niewywiązania się dłużnika lub kredytobiorcy ze swoich zobowiązań;
• ryzyko kredytowe w ubezpieczeniach finansowych – ryzyko kredytowe wynikające z działalności w sektorze ubezpieczeń
finansowych, związane przede wszystkim z niebezpieczeństwem niewywiązania się klienta Grupy PZU – ze zobowiązań
wobec podmiotu trzeciego lub d łużnika/kredytobiorcy wobec klienta Grupy PZU; zagrożenie to może wynikać
z niepowodzenia w realizacji przedsięwzięcia lub z niekorzystnego wpływu otoczenia gospodarczego;
• ryzyko spreadu kredytowego
– ryzyko poniesienia straty z tytułu zmiany wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych spowodowane zmianą poziomu spreadów kredytowych w odniesieniu do struktury terminowej stóp
procentowych dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub wahania ich zmienności;
• ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta
– ryzyko poniesienia straty w związku z nieoczekiwanym
niewykonaniem zobowiązań przez kontrahentów i dłużników lub pogorszenia się ich zdolności kredytowej.
Ryzyko koncentracji to ryzyko wynikające z braku dywersyfikacji portfela aktywów lub z dużej ekspozycji na ryzyko niewykonania
zobowiązania przez pojedynczego emitenta papierów wartościowych lub grupę powiązanych emitentów.
Ekspozycja na ryzyko kredytowe w Grupie PZU wynika bezpośrednio z działalności bankowej, działalności lokacyjnej, działalności
w segmencie ubezpieczeń finansowych i gwarancji, a także umów reasekuracji oraz działalności bancassurance. W Grupie PZU
wyróżnia się następujące rodzaje ekspozycji na ryzyko kredytowe:
• ryzyko niewykonania zobowiązania przez klienta wobec Grupy PZU z tytułu zaciągniętych kredytów lub pożyczek
(w działalności bankowej);
• ryzyko bankructwa emitenta instrumentów finansowych, w które Grupa PZU inwestuje lub którymi obraca, np. obligacje
korporacyjne;
1
Zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi sprawozdawczości w zakresie informacji niefinansowych ryzyka transformacji odnoszą
się do przejścia gospodarki na niskoemisyjną i odporną na zmianę klimatu. Ryzyka fizyczne obejmują natomiast straty finansowe wynikające
z fizycznych skutków zmiany klimatu i obejmują ostre (np. burze, pożary) i długotrwałe (podnoszący się poziom mórz) ryzyko.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
68
• ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta np. reasekuracja lub pozagiełdowe instrumenty pochodne oraz
działalność bancassurance;
• ryzyko niewykonania zobowiązania przez klienta Grupy PZU wobec osoby trzeciej np. ubezpieczenia wierzytelności
pieniężnych, gwarancje ubezpieczeniowe.
8.5.1.1. Ryzyko koncentracji związane z działalnością kredytową
W tej sekcji przedstawiono informacje związane z działalnością kredytową banków Grupy PZU.
W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej koncentracji zaangażowań zarówno Pekao,
jak i Alior Bank ograniczają ryzyko koncentracji, ustanawiając limity i stosując normy koncentracji wynikające zarówno
z przepisów zewnętrznych, jak i przyjętych wewnętrznie. Należą do nich m.in.:
• zasady identyfikacji obszarów wystąpienia ryzyka koncentracji z tytułu działalności kredytowej;
• uwzględnianie ryzyka koncentracji w procesie szacowania kapitału wewnętrznego;
• proces ustalania i aktualizowania wysokości limitów;
• proces zarządzania limitami wraz z ustaleniem sposobu postępowania w przypadku przekroczenia dozwolonego poziomu
limitu;
• proces monitorowania ryzyka koncentracji, w tym sprawozdawczość;
• kontrola procesu zarządzania ryzykiem koncentracji.
W procesie ustalenia i aktualizacji limitów koncentracji bierze się pod uwagę:
• informacje o poziomie ryzyka kredytowego limitowanych segmentów portfela i ich wpływie na realizację założeń apetytu na
ryzyko w zakresie jakości portfela kredytowego i pozycji kapitałowej;
• wrażliwość limitowanych segmentów portfela na zmiany w otoczeniu makroekonomicznym ocenianą w ramach cyklicznie
przeprowadzanych testów warunków skrajnych;
• wiarygodne informacje ekonomiczne i rynkowe dotyczące każdego z obszarów koncentracji zaangażowań, w szczególności
wskaźniki makroekonomiczne, branżowe, informacje dotyczące trendów gospodarczych, z uwzględnieniem projekcji
wysokości stóp procentowych, kursów wymiany, analizy ryzyka politycznego, ratingi rządów oraz instytucji finansowych;
• wiarygodne informacje na temat sytuacji ekonomicznej podmiotów, branż, gałęzi, sektorów gospodarki, informacji
ogólnogospodarczych, w tym o sytuacji gospodar czej i politycznej krajów oraz inne informacje potrzebne do oceny ryzyka
koncentracji;
• interakcje między różnymi rodzajami ryzyka, tj.: ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym.
Analizy ryzyka dokonuje się w ujęciu indywidualnym i portfelowym. Podejmowane działania prowadzą do:
• minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego pojedynczego kredytu przy założonym poziomie zwrotu;
• redukcji łącznego ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela kredytowego.
W ramach minimalizacji poziomu ryzyka pojedynczego zaangażowania każdorazowo przy udzielaniu kredytu lub innego produktu
kredytowego ocenia się:
• wiarygodność oraz zdolność kredytową z uwzględnieniem m.in. szczegółowej analizy źródła spłaty ekspozycji;
• zabezpieczenia, w tym weryfikuje się ich stan formalno-prawny oraz ekonomiczny, z uwzględnieniem m.in. adekwatności LTV
(ang. loan to value).
W celu wzmocnienia kontroli ryzyka indywidualnych ekspozycji, cyklicznie monitoruje się klientów, podejmując stosowne
działania w przypadku zidentyfikowania czynników podwyższonego ryzyka.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
69
W zakresie minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela:
• wyznacza i kontroluje się limity koncentracji;
• monitoruje się sygnały wczesnego ostrzegania;
• regularnie monitoruje się portfel kredytowy, kontrolując istotne parametry ryzyka kredytowego;
• przeprowadza się regularne testy warunków skrajnych.
8.5.1.2. Ryzyko kredytowe w działalności bankowej
Ocena ryzyka w procesie kredytowym
Udzielanie produktów kredytowych realizowane jest zgodnie z metodykami kredytowania właściwymi dla danego banku,
a w jego ramach – segmentu klienta i rodzaju produktu. Proces nadawania ratingu wewnętrznego w obu bankach stanowi istotny
element oceny ryzyka kredytowego klienta i transakcji, stanowiąc ważny etap w procesie podejmowania decyzji kredytowej
zarówno o udzieleniu, jak i zmianie warunków kredytu oraz w procesie monitorowania jakości portfela kredytowego. Każdy z
banków wypracował własne modele, stosowane w procesie oceny zdolności kredytowej klientów, poprzedzającej wydanie decyzji
o udzieleniu produktu kredytowego. Modele bazują zarówno na informacjach zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Udzielanie
produktów kredytowych przebiega zgodnie z obowiązującymi w bankach procedurami operacyjnymi wskazującymi właściwe
czynności wykonywane w procesie kredytowym, odpowiedzialne za nie jednostki oraz wykorzystywane narzędzia.
Decyzje kredytowe zapadają zgodnie z obowiązującym systemem podejmowania decyzji kredytowych (szczeble kompetencyjne
dopasowane do poziomu ryzyka związanego z klientem oraz transakcją).
W celu regularnej oceny podejmowanego ryzyka kredytowego oraz mitygowania ewentualnych strat na ekspozycjach
kredytowych, w okresie kredytowania monitoruje się sytuację klienta poprzez identyfikację sygnałów wczesnego ostrzegania oraz
okresowe indywidualne przeglądy ekspozycji kredytowych.
W celu minimalizacji ryzyka kredytowego ustanawia się zabezpieczenia odpowiednie do ponoszonego ryzyka kredytowego, mając
na uwadze poziom stopy odzysku z danego rodzaju zabezpieczenia. Ustanowienie zabezpieczenia nie zwalnia
z obowiązku badania zdolności kredytowej klienta.
Zabezpieczenie kredytu ma na celu zapewnienie zwrotu udzielonego kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami, jeśli
kredytobiorca nie ureguluje należności w terminach ustalonych umową kredytową, a działania restrukturyzacyjne nie przyniosą
oczekiwanych efektów. Do akceptowanych zabezpieczeń należą m.in.: gwarancje, poręczenia, blokady, zastawy rej estrowe,
przewłaszczenia, cesje wierzytelności, cesje z ubezpieczenia kredytu, weksle, hipoteki, pełnomocnictwa do rachunku bankowego
i kaucje (jako szczególne formy zabezpieczeń). Przedmioty zabezpieczeń są weryfikowane w procesie kredytowym pod kątem
prawnej możliwości skutecznego zabezpieczenia oraz ocenia się ich wartość rynkową, jak również wartość możliwą do odzyskania
w ewentualnym procesie egzekucji.
Efekt finansowy ustanowionych zabezpieczeń dla portfela ekspozycji ocenianych indywidualnie z rozpoznaną utratą wartości na
31 grudnia 2023 roku wynosi 1 420 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 2 035 mln zł). Jest to kwota, o którą poziom wymaganych
odpisów z tytułu utraty wartości dla tego portfela byłby wyższy, gdyby przy ich szacowaniu nie zostały uwzględnione
zdyskontowane przepływy pieniężne uzyskane z zabezpieczeń.
Scoring i rating kredytowy
Skala ratingowa jest zróżnicowana w zależności od banku, segmentu klienta oraz rodzaju transakcji. W poniższych tabelach
zaprezentowano jakość portfeli kredytowych dla ekspozycji objętych wewnętrznymi modelami ratingowymi. Z uwagi na
odmienne modele ratingowe stosowane przez Pekao i Alior Bank dane zaprezentowano dla każdego z banków oddzielnie.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
70
Pekao
W 2023 roku w Pekao trwał proces dostosowywania skali ratingowej dla wewnętrznych modeli ratingowych na wzór skali
ratingowej obowiązującej dla ratingów zewnętrznych – tzw. Masterskali, zgodnie z poniższą tabelą:
Opis
Klasa
Klasy inwestycyjne
Wysoka jakość
AA, AA-
Silna zdolność spłat
A+, A, A-
Adekwatna zdolność spłat
BBB+, BBB, BBB-
Klasy spekulacyjne
Prawdopodobna spłata, pewna stała niepewność
BB+, BB, BB-
Wysokie ryzyko braku spłaty
B+, B, B-
Bardzo wysokie ryzyko
CCC
Prawdopodobny default
CC, C
Na koniec 2023 roku na Masterskalę zmapowano modele ratingowe w ramach segmentu klienta firmowego/przedsiębiorstw,
mikroprzedsiębiorstw oraz klientów indywidualnych.
Portfel klienta detalicznego
(bez utraty wartości) objęty modelem
ratingowym – wartość bilansowa brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Mikroprzedsiębiorcy
nd.
nd.
nd.
nd.
3 200
321
-
3 521
Klasa 1 (0% <= PD < 0,06%)
nd.
nd.
nd.
nd.
13
-
-
13
Klasa 2 (0,06% <= PD < 0,14%)
nd.
nd.
nd.
nd.
243
1
-
244
Klasa 3 (0,14% <= PD < 0,35%)
nd.
nd.
nd.
nd.
549
6
-
555
Klasa 4 (0,35% <= PD < 0,88%)
nd.
nd.
nd.
nd.
746
41
-
787
Klasa 5 (0,88% <= PD < 2,10%)
nd.
nd.
nd.
nd.
707
52
-
759
Klasa 6 (2,10% <= PD < 4,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
392
50
-
442
Klasa 7 (4,00% <= PD < 7,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
316
42
-
358
Klasa 8 (7,00% <= PD < 12,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
158
27
-
185
Klasa 9 (12,00% <= PD < 22,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
67
41
-
108
Klasa 10 (22,00% <= PD < 100%)
nd.
nd.
nd.
nd.
9
61
-
70
Mikroprzedsiębiorcy (Masterskala)
2 872
332
-
3 204
nd.
nd.
nd.
nd.
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
14
2
-
16
nd.
nd.
nd.
nd.
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
9
-
-
9
nd.
nd.
nd.
nd.
A+(0,01700% < PD <= 0,02890%)
22
-
-
22
nd.
nd.
nd.
nd.
A(0,02890% < PD <= 0,04913%)
31
1
-
32
nd.
nd.
nd.
nd.
A-(0,04913% < PD <= 0,08352%)
75
-
-
75
nd.
nd.
nd.
nd.
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
164
2
-
166
nd.
nd.
nd.
nd.
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
168
-
-
168
nd.
nd.
nd.
nd.
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
258
2
-
260
nd.
nd.
nd.
nd.
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
344
11
-
355
nd.
nd.
nd.
nd.
BB(0,69758% < PD <= 1,18588%)
346
26
-
372
nd.
nd.
nd.
nd.
BB-(1,18588% < PD <= 2,01599%)
417
37
-
454
nd.
nd.
nd.
nd.
B+(2,01599% < PD <= 3,42719%)
317
57
-
374
nd.
nd.
nd.
nd.
B(3,42719% < PD <= 5,82622%)
437
51
-
488
nd.
nd.
nd.
nd.
B-(5,82622% < PD <= 9,90458%)
129
34
-
163
nd.
nd.
nd.
nd.
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
78
21
-
99
nd.
nd.
nd.
nd.
CC(16,83778% < PD <= 28,62423%)
42
23
-
65
nd.
nd.
nd.
nd.
C(28,62423% < PD <= 100%)
21
65
-
86
nd.
nd.
nd.
nd.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
71
Portfel klienta detalicznego
(bez utraty wartości) objęty modelem
ratingowym – wartość bilansowa brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Kredyty mieszkaniowe zabezpieczone
hipotecznie (Masterskala)
56 648
3 970
-
60 618
55 025
3 500
-
58 525
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
896
3
-
899
1 161
11
-
1 172
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
1 128
5
-
1 133
1 404
6
-
1 410
A+(0,01700% < PD <= 0,02890%)
2 338
9
-
2 347
2 740
32
-
2 772
A(0,02890% < PD <= 0,04913%)
4 212
17
-
4 229
4 548
48
-
4 596
A-(0,04913% < PD <= 0,08352%)
6 223
30
-
6 253
6 403
60
-
6 463
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
8 338
55
-
8 393
8 170
107
-
8 277
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
9 748
80
-
9 828
9 120
132
-
9 252
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
9 181
120
-
9 301
8 305
200
-
8 505
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
6 910
180
-
7 090
5 932
175
-
6 107
BB(0,69758% < PD <= 1,18588%)
4 380
296
-
4 676
3 900
110
-
4 010
BB-(1,18588% < PD <= 2,01599%)
1 985
572
-
2 557
1 962
254
-
2 216
B+(2,01599% < PD <= 3,42719%)
697
714
-
1 411
783
510
-
1 293
B(3,42719% < PD <= 5,82622%)
271
548
-
819
318
470
-
788
B-(5,82622% < PD <= 9,90458%)
134
397
-
531
124
440
-
564
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
93
301
-
394
61
337
-
398
CC(16,83778% < PD <= 28,62423%)
56
191
-
247
47
238
-
285
C(28,62423% < PD <= 100%)
58
452
-
510
47
370
-
417
Pożyczki gotówkowe konsumenckie
(Masterskala)
9 550
1 524
-
11 074
8 190
1 959
-
10 149
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
23
-
-
23
27
1
-
28
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
32
-
-
32
33
1
-
34
A+(0,01700% < PD <= 0,02890%)
64
1
-
65
67
2
-
69
A(0,02890% < PD <= 0,04913%)
127
2
-
129
134
3
-
137
A-(0,04913% < PD <= 0,08352%)
251
7
-
258
252
11
-
263
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
416
11
-
427
406
14
-
420
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
629
17
-
646
599
25
-
624
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
949
34
-
983
891
45
-
936
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
1 206
52
-
1 258
1 113
82
-
1 195
BB(0,69758% < PD <= 1,18588%)
1 370
84
-
1 454
1 193
129
-
1 322
BB-(1,18588% < PD <= 2,01599%)
1 497
135
-
1 632
1 231
194
-
1 425
B+(2,01599% < PD <= 3,42719%)
1 286
176
-
1 462
1 023
254
-
1 277
B(3,42719% < PD <= 5,82622%)
906
191
-
1 097
682
262
-
944
B-(5,82622% < PD <= 9,90458%)
473
199
-
672
351
244
-
595
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
196
170
-
366
139
200
-
339
CC(16,83778% < PD <= 28,62423%)
80
138
-
218
48
166
-
214
C(28,62423% < PD <= 100%)
45
307
-
352
1
326
-
327
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
72
Portfel klienta detalicznego
(bez utraty wartości) objęty modelem
ratingowym – wartość bilansowa brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Karty kredytowe (Masterskala)
720
110
-
830
636
128
-
764
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
58
-
-
58
51
8
-
59
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
27
-
-
27
24
4
-
28
A+(0,01700% < PD <= 0,02890%)
38
-
-
38
33
4
-
37
A(0,02890% < PD <= 0,04913%)
45
-
-
45
40
4
-
44
A-(0,04913% < PD <= 0,08352%)
58
-
-
58
51
5
-
56
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
72
-
-
72
60
6
-
66
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
75
-
-
75
63
6
-
69
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
84
-
-
84
68
8
-
76
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
87
1
-
88
71
8
-
79
BB(0,69758% < PD <= 1,18588%)
70
2
-
72
57
6
-
63
BB-(1,18588% < PD <= 2,01599%)
55
6
-
61
49
4
-
53
B+(2,01599% < PD <= 3,42719%)
31
15
-
46
38
3
-
41
B(3,42719% < PD <= 5,82622%)
10
21
-
31
26
2
-
28
B-(5,82622% < PD <= 9,90458%)
5
19
-
24
5
16
-
21
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
3
14
-
17
-
16
-
16
CC(16,83778% < PD <= 28,62423%)
2
12
-
14
-
11
-
11
C(28,62423% < PD <= 100%)
-
20
-
20
-
17
-
17
Limity odnawialne
212
29
-
241
216
13
-
229
AA: 0% <= PD <= 0,01000%
3
-
-
3
5
-
-
5
AA-: 0,01000% < PD <= 0,01700%
3
-
-
3
4
-
-
4
A+: 0,01700% < PD <= 0,02890%
5
-
-
5
7
-
-
7
A: 0,02890% < PD <= 0,04913%
8
-
-
8
11
-
-
11
A-: 0,04193% < PD <= 0,08352%
13
-
-
13
16
-
-
16
BBB+: 0,08352% < PD <= 0,14199%
19
-
-
19
21
-
-
21
BBB: 0,14199% < PD <= 0,24138%
25
-
-
25
27
-
-
27
BBB-: 0,24138% < PD <= 0,41034%
28
-
-
28
27
-
-
27
BB+: 0,41034% < PD <= 0,69758%
31
-
-
31
28
-
-
28
BB: 0,69758% < PD <= 1,18588%
27
1
-
28
25
-
-
25
BB-: 1,18588% < PD <= 2,01599%
21
2
-
23
19
-
-
19
B+: 2,01599% < PD <= 3,42719%
14
4
-
18
13
-
-
13
B: 3,42719% < PD <= 5,82622%
7
6
-
13
9
-
-
9
B-: 5,82622% < PD <= 9,90458%
3
5
-
8
3
3
-
6
CCC: 9,90458% < PD <= 16,83778%
3
4
-
7
1
4
-
5
CC: 16,83778% < PD <= 28,62423%
2
3
-
5
-
3
-
3
C: 28,62423% < PD <= 100%
-
4
-
4
-
3
-
3
Razem segment klienta detalicznego
70 002
5 965
-
75 967
67 267
5 921
-
73 188
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
73
Portfel segmentu firmowego/
przedsiębiorstw (bez utraty wartości) objęty
modelem ratingowym – wartość bilansowa
brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Duże przedsiębiorstwa (Masterskala)
39 754
5 085
-
44 839
23 516
2 745
-
26 261
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
3
-
-
3
8
-
-
8
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
-
-
-
-
-
-
-
-
A+ (0,01700% < PD <= 0,02890%)
2
-
-
2
-
-
-
-
A (0,02890% < PD <= 0,04913%)
4
-
-
4
1
-
-
1
A- (0,04913% < PD <= 0,08352%)
170
-
-
170
3
-
-
3
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
114
-
-
114
82
-
-
82
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
1 458
10
-
1 468
779
114
-
893
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
2 790
36
-
2 826
2 550
12
-
2 562
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
7 013
249
-
7 262
3 534
-
-
3 534
BB (0,69758% < PD <= 1,18588%)
12 387
711
-
13 098
4 146
25
-
4 171
BB- (1,18588% < PD <= 2,01599%)
4 301
1 164
-
5 465
4 000
200
-
4 200
B+ (2,01599% < PD <= 3,42719%)
6 142
274
-
6 416
2 929
913
-
3 842
B (3,42719% < PD <= 5,82622%)
2 469
806
-
3 275
2 419
392
-
2 811
B- (5,82622% < PD <= 9,90458%)
1 328
781
-
2 109
2 554
437
-
2 991
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
270
1 012
-
1 282
465
626
-
1 091
CC (16,83778% < PD <= 28,62423%)
1 264
42
-
1 306
21
26
-
47
C (28,62423% < PD <= 100%)
39
-
-
39
25
-
-
25
Małe i średnie przedsiębiorstwa
(Masterskala)
8 417
1 455
-
9 872
18 619
3 519
-
22 138
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
10
-
-
10
4
-
-
4
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
2
-
-
2
-
-
-
-
A+ (0,01700% < PD <= 0,02890%)
3
-
-
3
3
-
-
3
A (0,02890% < PD <= 0,04913%)
27
-
-
27
29
-
-
29
A- (0,04913% < PD <= 0,08352%)
58
-
-
58
107
-
-
107
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
143
-
-
143
401
4
-
405
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
290
4
-
294
1 005
52
-
1 057
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
725
32
-
757
2 450
43
-
2 493
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
936
54
-
990
2 168
52
-
2 220
BB (0,69758% < PD <= 1,18588%)
1 160
103
-
1 263
3 099
158
-
3 257
BB- (1,18588% < PD <= 2,01599%)
1 465
130
-
1 595
3 023
447
-
3 470
B+ (2,01599% < PD <= 3,42719%)
1 638
150
-
1 788
1 320
492
-
1 812
B (3,42719% < PD <= 5,82622%)
913
251
-
1 164
2 041
325
-
2 366
B- (5,82622% < PD <= 9,90458%)
670
327
-
997
2 639
944
-
3 583
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
208
244
-
452
275
807
-
1 082
CC (16,83778% < PD <= 28,62423%)
126
86
-
212
38
141
-
179
C (28,62423% < PD <= 100%)
43
74
-
117
17
54
-
71
Przedsiębiorstwa objęte modelem
ratingowym
Pekao Banku Hipotecznego SA
240
89
-
329
281
119
-
400
Klasa 1
146
36
-
182
185
42
-
227
Klasa 2
93
5
-
98
95
28
-
123
Klasa 3
-
17
-
17
1
16
-
17
Klasa 4
1
10
-
11
-
6
-
6
Klasa 5
-
5
-
5
-
12
-
12
Klasa 6
-
6
-
6
-
9
-
9
Klasa 7
-
10
-
10
-
6
-
6
Razem segment przedsiębiorstw
48 411
6 629
-
55 040
42 416
6 383
-
48 799
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
74
Jednostki samorządu terytorialnego (bez
utraty wartości) objęte modelem
ratingowym – wartość bilansowa brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
-
-
-
-
-
-
-
-
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
-
-
-
-
-
-
-
-
A+ (0,01700% < PD <= 0,02890%)
-
-
-
-
-
-
-
-
A (0,02890% < PD <= 0,04913%)
-
-
-
-
-
-
-
-
A- (0,04913% < PD <= 0,08352%)
-
-
-
-
3
-
-
3
BBB+ (0,08352% < PD <= 0,14199%)
95
-
-
95
151
-
-
151
BBB (0,14199% < PD <= 0,24138%)
38
-
-
38
248
-
-
248
BBB- (0,24138% < PD <= 0,41034%)
168
-
-
168
128
-
-
128
BB+ (0,41034% < PD <= 0,69758%)
190
-
-
190
216
-
-
216
BB (0,69758% < PD <= 1,18588%)
105
-
-
105
106
-
-
106
BB- (1,18588% < PD <= 2,01599%)
19
-
-
19
18
-
-
18
B+ (2,01599% < PD <= 3,42719%)
-
-
-
-
-
-
-
-
B (3,42719% < PD <= 5,82622%)
-
-
-
-
-
-
-
-
B- (5,82622% < PD <= 9,90458%)
-
-
-
-
-
-
-
-
CCC (9,90458% < PD <= 16,83778%)
-
-
-
-
-
-
-
-
CC (16,83778% < PD <= 28,62423%)
-
-
-
-
-
-
-
-
C (28,62423% < PD <= 100%)
-
-
-
-
-
-
-
-
Razem jednostki samorządu terytorialnego
615
-
-
615
870
-
-
870
Portfel ekspozycji z tytułu kredytowania
specjalistycznego w rozumieniu
Rozporządzenia CRR – bez utraty wartości –
wg klas nadzorczych – wartość bilansowa
brutto
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Wysoka
341
-
-
341
597
-
-
597
Dobra
12 847
656
-
13 503
8 917
136
-
9 053
Zadowalająca
434
573
-
1 007
364
1 800
-
2 164
Słaba
-
-
-
-
-
2
-
2
Razem
13 622
1 229
-
14 851
9 878
1 938
-
11 816
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
75
Portfel
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wartość
bilansowa
brutto
Odpis
Wartość
bilansowa
netto
Wartość
bilansowa
brutto
Odpis
Wartość
bilansowa
netto
Ekspozycje bez rozpoznanej utraty wartości
159 046
(1 733)
157 313
156 869
(2 134)
154 735
Portfel objęty modelem ratingowym dla
segmentu klienta detalicznego
75 970
(687)
75 283
73 188
(1 026)
72 162
Mikroprzedsiębiorcy
(na 31 grudnia 2023 – Masterskala)
3 207
(30)
3 177
3 521
(30)
3 491
Klienci indywidualni
72 763
(657)
72 106
69 667
(996)
68 671
Kredyty mieszkaniowe (zabezpieczone
hipotecznie)
60 618
(285)
60 333
58 525
(561)
57 964
Pożyczki gotówkowe (konsumenckie)
11 074
(322)
10 752
10 149
(392)
9 757
Karty kredytowe
830
(39)
791
764
(35)
729
Limity odnawialne
241
(11)
230
229
(8)
221
Portfel objęty modelem ratingowym dla
segmentu firmowego/przedsiębiorstw
55 040
(556)
54 484
48 799
(586)
48 213
Duże przedsiębiorstwa (Masterskala)
44 839
(428)
44 411
26 261
(272)
25 989
Małe i średnie przedsiębiorstwa
(Masterskala)
9 872
(121)
9 751
22 138
(303)
21 835
Segment przedsiębiorstw objęty
modelem ratingowym Pekao Banku
Hipotecznego SA
329
(7)
322
400
(11)
389
Portfel objęty modelem ratingowym dla
segmentu jednostek samorządu
terytorialnego (Masterskala)
615
-
615
870
(1)
869
Ekspozycje z tytułu kredytowania
specjalistycznego
14 851
(314)
14 537
11 816
(248)
11 568
Ekspozycje nieobjęte wewnętrznym
modelem ratingowym
12 570
(176)
12 394
22 196
(273)
21 923
Ekspozycje z rozpoznaną utratą wartości
11 373
(7 913)
3 460
11 159
(7 861)
3 298
Razem należności od klientów z tytułu
kredytów podlegające utracie wartości
1)
170 419
(9 646)
160 773
168 028
(9 995)
158 033
1)
Należności od klientów z tytułu kredytów wyceniane wg zamortyzowanego kosztu lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
76
Wartość nominalna ekspozycji
pozabilansowych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Mikroprzedsiębiorcy (na 31 grudnia 2022
roku nieobjęci Masterskalą)
nd.
nd.
nd.
nd.
750
52
-
802
Klasa 1 (0% <= PD < 0,06%)
nd.
nd.
nd.
nd.
5
-
-
5
Klasa 2 (0,06% <= PD < 0,14%)
nd.
nd.
nd.
nd.
135
-
-
135
Klasa 3 (0,14% <= PD < 0,35%)
nd.
nd.
nd.
nd.
251
2
-
253
Klasa 4 (0,35% <= PD < 0,88%)
nd.
nd.
nd.
nd.
181
22
-
203
Klasa 5 (0,88% <= PD < 2,10%)
nd.
nd.
nd.
nd.
100
12
-
112
Klasa 6 (2,10% <= PD < 4,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
39
7
-
46
Klasa 7 (4,00% <= PD < 7,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
28
3
-
31
Klasa 8 (7,00% <= PD < 12,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
6
1
-
7
Klasa 9 (12,00% <= PD < 22,00%)
nd.
nd.
nd.
nd.
4
2
-
6
Klasa 10 (22,00% <= PD < 100%)
nd.
nd.
nd.
nd.
1
3
-
4
Portfel objęty modelem ratingowym (dane
na 31 grudnia 2023 obejmują również portfel
Mikroprzedsiębiorców)
49 712
3 440
-
53 152
48 924
3 095
-
52 019
AA (0% <= PD <= 0,01000%)
822
1
-
823
730
11
-
741
AA- (0,01000% < PD <= 0,01700%)
363
1
-
364
300
6
-
306
A+(0,01700% < PD <= 0,02890%)
482
2
-
484
348
6
-
354
A(0,02890% < PD <= 0,04913%)
594
3
-
597
420
7
-
427
A-(0,04913% < PD <= 0,08352%)
1 266
3
-
1 269
631
25
-
656
BBB+(0,08352% < PD <= 0,14199%)
1 976
13
-
1 989
1 305
17
-
1 322
BBB(0,14199% < PD <= 0,24138%)
5 680
140
-
5 820
3 466
71
-
3 537
BBB-(0,24138% < PD <= 0,41034%)
8 875
102
-
8 977
4 564
39
-
4 603
BB+(0,41034% < PD <= 0,69758%)
9 515
307
-
9 822
18 340
83
-
18 423
BB(0,69758% < PD <= 1,18588%)
9 447
313
-
9 760
6 263
152
-
6 415
BB-(1,18588% < PD <= 2,01599%)
5 499
588
-
6 087
5 429
287
-
5 716
B+(2,01599% < PD <= 3,42719%)
1 931
313
-
2 244
2 467
375
-
2 842
B(3,42719% < PD <= 5,82622%)
1 305
709
-
2 014
1 263
527
-
1 790
B-(5,82622% < PD <= 9,90458%)
714
412
-
1 126
3 214
479
-
3 693
CCC(9,90458% < PD <= 16,83778%)
144
495
-
639
182
873
-
1 055
CC(16,83778% < PD <= 28,62423%)
1 095
18
-
1 113
2
101
-
103
C(28,62423% < PD <= 100%)
4
20
-
24
-
36
-
36
Ekspozycje z tytułu kredytowania
specjalistycznego
5 649
364
-
6 013
2 484
44
-
2 528
Wysoka
328
-
-
328
12
-
-
12
Dobra
5 092
364
-
5 456
2 274
44
-
2 318
Zadowalająca
229
-
-
229
198
-
-
198
Słaba
-
-
-
-
-
-
-
-
Ekspozycje nieobjęte modelem ratingowym
4 086
347
-
4 433
11 055
366
-
11 421
Ekspozycje z rozpoznana utratą wartości
-
-
567
567
-
-
294
294
Razem
59 447
4 151
567
64 165
63 213
3 557
294
67 064
Wartość odpisu dotycząca ekspozycji pozabilansowych wyniosła na 31 grudnia 2023 roku 503 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 391
mln zł).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
77
Alior Bank
Należności od klientów z tytułu kredytów –
nieprzeterminowane
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Segment detaliczny
33 794
1 766
-
35 560
31 068
1 485
-
32 553
PD < 0,18%
7 654
194
-
7 848
9 460
173
-
9 633
0,18% <= PD < 0,28%
6 390
224
-
6 614
950
12
-
962
0,28% <= PD < 0,44%
2 685
63
-
2 748
4 312
129
-
4 441
0,44% <= PD <0,85%
3 710
118
-
3 828
2 537
56
-
2 593
0,85% <= PD <1,33%
1 807
32
-
1 839
2 580
57
-
2 637
1,33% <= PD <2,06%
3 736
135
-
3 871
3 717
78
-
3 795
2,06% <= PD <3,94%
3 482
156
-
3 638
3 406
154
-
3 560
3,94% <= PD <9,10%
2 921
206
-
3 127
2 075
103
-
2 178
PD => 9,1%
1 367
638
-
2 005
1 966
723
-
2 689
Brak scoringu
42
-
-
42
65
-
-
65
Segment biznesowy
16 152
3 818
-
19 970
15 354
3 974
-
19 328
PD< 0,28%
693
18
-
711
16
-
-
16
0,28% <= PD <0,44%
371
5
-
376
706
37
-
743
0,44% <= PD <0,85%
1 500
125
-
1 625
1 727
195
-
1 922
0,85% <= PD <1,33%
2 932
191
-
3 123
1 019
110
-
1 129
1,33% <= PD <2,06%
1 174
386
-
1 560
2 948
257
-
3 205
2,06% <= PD <3,94%
2 776
637
-
3 413
4 173
402
-
4 575
3,94% <= PD <9,1%
4 978
1 371
-
6 349
3 246
1 477
-
4 723
PD => 9,1%
675
1 085
-
1 760
1 087
1 496
-
2 583
Brak scoringu
1 053
-
-
1 053
432
-
-
432
Razem – należności od klientów
z tytułu kredytów – nieprzeterminowane
49 946
5 584
-
55 530
46 422
5 459
-
51 881
Należności od klientów z tytułu kredytów – przeterminowane
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1 i Koszyk 2
2 607
2 618
Segment detaliczny
1 512
1 701
Segment biznesowy
1 095
917
Koszyk 3
1 508
1 509
Segment detaliczny
521
556
Segment biznesowy
987
953
POCI
272
252
Segment detaliczny
101
108
Segment biznesowy
171
144
Razem aktywa przeterminowane
4 387
4 379
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
78
Wartość nominalna nieprzeterminowanych
ekspozycji pozabilansowych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
i POCI
Razem
PD < 0,28%
2 468
149
-
2 617
826
134
-
960
0,28% <= PD < 0,44%
931
21
-
952
822
26
-
848
0,44% <= PD <0,85%
1 945
67
-
2 012
912
20
-
932
0,85% <= PD <1,33%
1 684
173
-
1 857
1 135
92
-
1 227
1,33% <= PD <2,06%
1 723
383
-
2 106
1 904
168
-
2 072
2,06% <= PD <3,94%
1 261
243
-
1 504
2 139
263
-
2 402
3,94% <= PD <9,10%
712
202
-
914
766
247
-
1 013
PD => 9,1%
67
179
-
246
190
178
-
368
Brak scoringu
33
-
-
33
34
-
-
34
Razem
10 824
1 417
-
12 241
8 728
1 128
-
9 856
8.5.1.3. Ekspozycje restrukturyzowane
Za ekspozycję restrukturyzowaną uznaje się ekspozycję, której warunki spłaty zostały zmienione w trakcie trwania zobowiązania,
wobec dłużnika, który doświadcza lub prawdopodobnie doświadczy trudności finansowych. Zmiana warunków umownych
obejmuje działania restrukturyzacyjne takie jak m.in.:
• wydłużenie okresu kredytowania (w formie zawarcia aneksu do umowy) lub podpisanie umowy restrukturyzacyjnej
(w przypadku zadłużenia w całości przeterminowanego), co skutkuje zmniejszeniem raty kapitałowo-odsetkowej;
• zmiana warunków umowy pozwalająca na niższe niż umowne spłaty odsetek lub kapitału;
• umowa podlegająca refinansowaniu.
Ekspozycja restrukturyzowana, którą sklasyfikowano jako nieobsługiwaną (z powodu podjęcia działań restrukturyzacyjnych lub
przed podjęciem działań restrukturyzacyjnych) lub którą przeniesiono z kategorii ekspozycji obsługiwanych do nieobsługiwanych,
w tym w wyniku przeterminowania o ponad 30 dni ekspozycji restrukturyzowanej w okresie warunkowym jest uznawana za
nieobsługiwaną ekspozycję restrukturyzowaną (tzw. ekspozycję forborne).
W przypadku udzielenia wakacji kredytowych Grupa PZU stosuje podejście zgodne ze wskazówkami regulacyjnymi w tym zakresi e
i nie klasyfikuje takich pozycji automatycznie jako forborne.
Należności od klientów
z tytułu kredytów
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Ko-
szyk 1
Ko-
szyk 2
Koszyk 3
POCI
Ra-
zem
Ko-
szyk 1
Ko-
szyk 2
Koszyk 3
POCI
Ra-
zem
Analiza
indy-
widu-
alna
Analiza
gru-
powa
Analiza
indy-
widu-
alna
Analiza
gru-
powa
Wyceniane w
zamortyzowanym koszcie
Ekspozycje forborne
brutto
85
1 855
1 718
1 175
981
5 814
238
1 896
2 281
1 241
1 950
7 606
Odpis z tytułu utraty
wartości
-
(105)
(793)
(616)
(470)
(1 984)
(5)
(143)
(1 064)
(639)
(1 504)
(3 355)
Ekspozycje forborne
netto
85
1 750
925
559
511
3 830
233
1 753
1 217
602
446
4 251
Razem
85
1 750
925
559
511
3 830
233
1 753
1 217
602
446
4 251
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
79
Zmiana stanu wartości bilansowej netto ekspozycji
forborne
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Bilans otwarcia
4 251
4 278
Wartość ekspozycji ujętych w okresie
1 388
2 097
Wartość ekspozycji wyłączonych w okresie
(1 485)
(1 900)
Zmiana odpisów aktualizujących
140
150
Inne zmiany
(464)
(374)
Razem należności netto
3 830
4 251
8.5.1.4. Ryzyko kredytowe związane z działalnością inwestycyjną
Zasady zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie PZU wynikającym z działalności inwestycyjnej reguluje szereg dokumentów
zatwierdzonych przez rady nadzorcze, zarządy i dedykowane komitety.
Zaangażowanie obarczone ryzykiem kredytowym wobec poszczególnych kontrahentów oraz emitentów podlega ograniczeniom
poprzez ustanawiane limity zaangażowania. Limity są ustanawiane przez dedykowane komitety na podstawie analiz ryzyk
związanych z danym zaangażowaniem, z uwzględnieniem sytuacji finansowej podmiotów lub grup podmiotów powiązanych oraz
wpływu tych zaangażowań na wystąpienie ryzyka koncentracji. Uzupełniającym czynnikiem mitygującym zidentyfikowane ryzyko
kredytowe i ryzyko koncentracji w działalności inwestycyjnej są ograniczenia jakościowe wobec zaangażowań ustanawiane
zgodnie z kompetencjami poszczególnych komitetów.
Limity odnoszą się do zaangażowania wobec pojedynczego podmiotu lub grupy podmiotów powiązanych (zarówno limity
kredytowe, jak i limity koncentracji). Wykorzystanie limitów w zakresie ryzyka kredytowego i ryzyka koncentracji podlega
raportowaniu i monitorowaniu. W przypadku przekroczenia przyznanego limitu podejmowane są odpowiednie działania
zdefiniowane w regulacjach wewnętrznych.
W zakresie oceny ryzyka kredytowego danego podmiotu wyznacza się wewnętrzne ratingi kredytowe (podejście do wyznaczania
ratingu różni się w zależności od typu podmiotu). Ratingi są oparte na analizie ilościowej oraz jakościowej i stanowią jeden
z podstawowych elementów procesu ustanawiania limitów zaangażowania. Jakość kredytowa kontrahentów oraz emitentów
podlega cyklicznemu monitoringowi. Jednym z podstawowych elementów monitoringu jest okresowa aktualizacja ratingów
wewnętrznych.
Jednostki ds. ryzyka identyfikują, dokonują pomiaru i monitorują narażenie na ryzyko kredytowe i ryzyko koncentracji
związane z działalnością inwestycyjną, w szczególności opiniują wnioski o ustalenie limitów zaangażowania kierowane na
poszczególne komitety.
Informacje o jakości kredytowej aktywów związanych z działalnością inwestycyjną zaprezentowano w punkcie 38.
Ekspozycja na ryzyko kredytowe
W kolejnych tabelach zaprezentowano ekspozycję na ryzyko kredytowe aktywów obciążonych ryzykiem kredytowym
w poszczególnych kategoriach ratingów nadanych przez zewnętrzne agencje ratingowe. Ekspozycję na ryzyko kredytowe
wynikające z transakcji warunkowych przedstawiono jako ekspozycję wobec emitenta papierów przyjętych jako zabezpieczenie.
W zestawieniu nie uwzględniono należności od klientów z tytułu kredytów oraz należności z tytułu umów ubezpieczeniowych.
Wynikało to ze znacznego rozproszenia tych portfeli aktywów, skutkującego m.in. znacznym udziałem należności od osób
fizycznych i podmiotów nie posiadających ratingów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
80
Aktywa obciążone ryzykiem kredytowym na 31 grudnia 2023
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym
koszcie – wartość bilansowa
121 095
454
-
25
121 574
- wartość bilansowa brutto
121 184
479
-
96
121 759
- od AAA do A
84 213
-
-
-
84 213
- od BBB do B
2 302
283
-
-
2 585
- brak ratingu
34 669
196
-
96
34 961
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
(89)
(25)
-
(71)
(185)
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody – wartość bilansowa
45 104
119
-
-
45 223
- od AAA do A
37 134
-
-
-
37 134
- od BBB do B
3 956
81
-
-
4 037
- brak ratingu
4 014
38
-
-
4 052
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
1)
(34)
(2)
-
-
(36)
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy – wartość bilansowa
X
X
X
X
5 990
- od AAA do A
X
X
X
X
4 391
- od BBB do B
X
X
X
X
591
- brak ratingu
X
X
X
X
8
- aktywa na ryzyko klienta
X
X
X
X
1 000
Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych i transakcje
z przyrzeczeniem odsprzedaży – wartość bilansowa
9 839
140
60
-
10 039
- wartość bilansowa brutto
9 839
151
67
-
10 057
- od AAA do A
4 010
-
-
-
4 010
- od BBB do B
450
-
-
-
450
- brak ratingu
5 342
151
67
-
5 560
- aktywa na ryzyko klienta
37
-
-
-
37
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
-
(11)
(7)
-
(18)
Pożyczki – wartość bilansowa
3 465
797
-
-
4 262
- wartość bilansowa brutto
3 478
827
-
-
4 305
- od BBB do B
366
-
-
-
366
- brak ratingu
3 112
827
-
-
3 939
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
(13)
(30)
-
-
(43)
Instrumenty pochodne
X
X
X
X
11 396
- od AAA do A
X
X
X
X
4 263
- od BBB do B
X
X
X
X
325
- brak ratingu
X
X
X
X
6 797
- aktywa na ryzyko klienta
X
X
X
X
11
Razem
179 503
1 510
60
25
198 484
1)
Odpis ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny i nie pomniejsza on wartości bilansowej aktywów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
81
Aktywa obciążone ryzykiem kredytowym na 31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
Razem
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym
koszcie – wartość bilansowa
91 428
208
-
10
91 646
- wartość bilansowa brutto
91 515
236
24
63
91 838
- od AAA do A
65 085
-
-
-
65 085
- od BBB do B
1 959
141
-
-
2 100
- brak ratingu
24 471
95
24
63
24 653
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
(87)
(28)
(24)
(53)
(192)
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody – wartość bilansowa
38 719
237
-
-
38 956
- od AAA do A
30 380
-
-
-
30 380
- od BBB do B
4 518
123
-
-
4 641
- brak ratingu
3 821
114
-
-
3 935
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
1)
(45)
(21)
-
-
(66)
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy – wartość bilansowa
X
X
X
X
2 469
- od AAA do A
X
X
X
X
1 313
- od BBB do B
X
X
X
X
99
- brak ratingu
X
X
X
X
153
- aktywa na ryzyko klienta
X
X
X
X
904
Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych i transakcje z
przyrzeczeniem odsprzedaży – wartość bilansowa
9 884
129
126
-
10 139
- wartość bilansowa brutto
9 885
140
136
-
10 161
- od AAA do A
575
-
-
-
575
- od BBB do B
1 437
-
-
-
1 437
- brak ratingu
7 852
140
136
-
8 128
- aktywa na ryzyko klienta
21
-
-
-
21
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
(1)
(11)
(10)
-
(22)
Pożyczki – wartość bilansowa
4 269
-
-
-
4 269
- wartość bilansowa brutto
4 300
-
-
-
4 300
- od BBB do B
170
-
-
-
170
- brak ratingu
4 130
-
-
-
4 130
- odpis z tytułu oczekiwanych strat kredytowych
(31)
-
-
-
(31)
Instrumenty pochodne
X
X
X
X
16 197
- od AAA do A
X
X
X
X
4 394
- od BBB do B
X
X
X
X
670
- brak ratingu
X
X
X
X
11 113
- aktywa na ryzyko klienta
X
X
X
X
20
Razem
144 300
574
126
10
163 676
1)
Odpis ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny i nie pomniejsza on wartości bilansowej aktywów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
82
Udzielone zobowiązania
pozabilansowe
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość nominalna
Stan na początek okresu
74 161
4 684
695
16
79 556
60 819
6 344
791
19
67 973
Nowopowstałe/ nabyte zobowiązania
pozabilansowe
27 337
335
23
1
27 696
30 155
372
109
1
30 637
Zmiany z tytułu wygaśnięcia
zobowiązania pozabilansowego
(22 752)
(1 325)
(369)
-
(24 446)
(12 579)
(1 516)
(234)
-
(14 329)
Reklasyfikacja do koszyka 1
1 745
(1 731)
(14)
-
-
2 507
(2 504)
(3)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(3 781)
3 817
(36)
-
-
(2 536)
2 550
(14)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
(218)
(210)
428
-
-
(125)
(48)
173
-
-
Zmiana zaangażowania
(3 397)
110
32
1
(3 254)
(4 298)
(532)
(129)
(4)
(4 963)
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
(745)
(27)
(3)
-
(775)
218
18
2
-
238
Stan na koniec okresu
72 350
5 653
756
18
78 777
74 161
4 684
695
16
79 556
Odpis na zobowiązania pozabilansowe
Zmiana odpisu na zobowiązania
pozabilansowe
205
131
174
4
514
140
90
266
1
497
Nowopowstałe/ nabyte zobowiązania
pozabilansowe
186
3
-
-
189
99
2
-
-
101
Zmiany z tytułu wygaśnięcia
zobowiązania pozabilansowego
(34)
(34)
(97)
-
(165)
(30)
(15)
(27)
-
(72)
Reklasyfikacja do koszyka 1
22
(20)
(2)
-
-
31
(30)
(1)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(37)
41
(4)
-
-
(15)
21
(6)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
(86)
(20)
106
-
-
(2)
(2)
4
-
-
Zmiana zaangażowania
(62)
16
98
(1)
51
(21)
64
(61)
(2)
(20)
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
(4)
(3)
(6)
1
(12)
3
1
(1)
5
8
Stan na koniec okresu
190
114
269
4
577
205
131
174
4
514
8.5.1.5. Ryzyko kredytowe w działalności ubezpieczeniowej
Grupa PZU zawiera umowy reasekuracyjne w celu ograniczenia ryzyka aktuarialnego, wynikającego z prowadzonej działalności
ubezpieczeniowej. Reasekuracja jest obciążona ryzykiem kredytowym związanym z ryzykiem niewykonania zobowiązania przez
reasekuratora.
Jakość kredytową reasekuratorów ocenia się na podstawie ratingu nadanego przez wiodące agencje ratingowe oraz wyników
wewnętrznego modelu siły finansowej reasekuratorów. Potencjalny kontrahent podlega indywidualnej ocenie przed zawarciem
umowy reasekuracyjnej. Preferowani są kontrahenci o ratingu zewnętrznym nie niższym niż A-. Dodatkowo, w ramach
monitoringu ryzyka kredytowego, dokonuje się kwartalnej oceny wszystkich kontrahentów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
83
W poniższych tabelach przedstawiono ryzyko kredytowe reasekuratorów, z którymi współpracowały spółki Grupy PZU.
Reasekurator
Aktywa z tytułu umów reasekuracji na 31 grudnia 2023
Rating A.M. Best wg stanu na
31 grudnia 2023
1)
Reasekurator 1
545
A+
Reasekurator 2
338
A+
Reasekurator 3
245
NR
Reasekurator 4
216
A+
Reasekurator 5
165
A
Reasekurator 6
161
A+
Reasekurator 7
120
A++
Reasekurator 8
113
A+
Reasekurator 9
107
A+
Reasekurator 10
100
A
Pozostali, w tym:
2)
1 359
Posiadający rating inwestycyjny
1 169
BBB- lub wyższy
Posiadający rating poniżej
inwestycyjnego lub bez ratingu
190
BB+ lub niższy, lub brak ratingu
Razem
3 469
1)
W przypadku braku ratingu A.M. Best uwzględniono rating agencji Standard&Poor's.
2)
W pozycji „Pozosta li” wykazano aktywa z tytułu umów reasekuracji o mniejszej wartości bilansowej niż dla wymienionych powyżej.
Reasekurator
Aktywa z tytułu umów reasekuracji na 31 grudnia 2022
Rating A.M. Best wg stanu na
31 grudnia 2022
1)
Reasekurator 1
344
A+
Reasekurator 2
219
NR
Reasekurator 3
183
A+
Reasekurator 4
117
A+
Reasekurator 5
90
A+
Reasekurator 6
89
A++
Reasekurator 7
84
A
Reasekurator 8
82
A
Reasekurator 9
76
A+
Reasekurator 10
63
A++
Pozostali, w tym:
2)
989
Posiadający rating inwestycyjny
863
BBB- lub wyższy
Posiadający rating poniżej
inwestycyjnego lub bez ratingu
126
BB+ lub niższy, lub brak ratingu
Razem
2 336
1)
W przypadku braku ratingu A.M. Best uwzględniono rating agencji Standard&Poor's.
2)
W pozycji „Pozosta li” wykazano aktywa z tytułu umów reasekuracji o mniejszej wartości bilansowej niż dla wymienionych powyżej.
Ryzyko kontrahenta związane z reasekuracją jest ograniczane poprzez współpracę Grupy PZU z wieloma reasekuratorami
o wiarygodnym ratingu kredytowym.
8.5.1.6. Koncentracja ryzyka w ryzyku kredytowym
Poniższa tabela prezentuje koncentrację branżową zaangażowań Grupy PZU według sekcji Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD)
uwzględniającą:
• wartość zaangażowania w lokaty finansowe takie jak instrumenty kapitałowe, dłużne papiery wartościowe, udzielone
pożyczki, transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży, rachunki bankowe i depozyty terminowe;
• sumy ubezpieczeniowe udzielonych gwarancji ubezpieczeniowych;
• limity odpowiedzialności dla ubezpieczeń wierzytelności pieniężnych;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
84
• wartość kredytów (wartość bilansowa brutto oraz zaangażowanie pozabilansowe).
Segment branżowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
O. Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe
zabezpieczenia społeczne
31,80%
26,15%
K. Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
14,30%
15,14%
C. Przetwórstwo przemysłowe
13,13%
16,67%
G. Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych,
włączając motocykle
10,14%
11,26%
L. Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
5,59%
5,84%
M. Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
4,86%
4,09%
F. Budownictwo
4,37%
4,44%
H. Transport i gospodarka magazynowa
3,46%
3,70%
D. Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną,
gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
3,08%
3,18%
J. Informacja i komunikacja
2,23%
2,12%
B. Górnictwo i wydobywanie
1,15%
0,87%
Pozostałe sektory
5,89%
6,54%
Razem
100,00%
100,00%
8.5.2. Ryzyko aktuarialne (ubezpieczenia majątkowe i osobowe oraz ubezpieczenia na życie)
Ryzyko aktuarialne to możliwość poniesienia straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań, jakie mogą wynikać
z zawartych umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych, w związku z niewłaściwymi założeniami dotyczącymi
wyceny składek i wyznaczania wartości zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia. Ryzyko aktuarialne obejmuje:
Ubezpieczenia
majątkowe
Ubezpieczenia
na życie
Ryzyko długowieczności - możliwość straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań
ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian w poziomie współczynnika śmiertelności, tendencji
współczynnika śmiertelności lub jego zmienności, w przypadku gdy spadek współczynnika śmiertelności
prowadzi do zwiększenia wartości zobowiązań ubezpieczeniowych.
X
X
Ryzyko związane z wysokością ponoszonych kosztów – możliwość straty lub niekorzystnej zmiany
wartości zobowiązań ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian w poziomie wydatków ponoszonych
na obsługę umów ubezpieczenia lub umów reasekuracji, tendencji tych wydatków lub ich zmienności.
X
X
Ryzyko związane z rezygnacjami z umów - ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań
ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian w poziomie współczynników rezygnacji z umów, zamykania,
odnawiania i wykupów polis lub zmienności tych współczynników.
X
X
Ryzyko katastroficzne - możliwość straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań
ubezpieczeniowych, wynikające ze znacznej niepewności założeń dotyczących wyceny i tworzenia
rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, związanych z ekstremalnymi lub wyjątkowymi zdarzeniami.
X
X
Ryzyko składki - możliwość nieodpowiedniego oszacowania stawek taryfowych i możliwości odchyleń
przypisu składek od oczekiwanego poziomu, wynikające ze zmienności w zakresie występowania,
częstości i skali ubezpieczanych zdarzeń.
X
nd.
Ryzyko rezerw - możliwość nieodpowiedniego oszacowania poziomu zobowiązania z tytułu zaistniałych
szkód, jak również możliwości fluktuacji faktycznych szkód wokół ich średniej statystycznej ze względu
na stochastyczną naturę przyszłych wypłat odszkodowań.
X
nd.
Ryzyko rewizji wysokości rent - możliwość straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań
ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian w poziomie współczynników korygujących stosowanych do
rent, tendencji tych współczynników lub ich zmienności, w związku ze zmianami otoczenia prawnego lub
stanu zdrowia ubezpieczonej osoby.
X
nd.
Ryzyko śmiertelności - możliwość straty lub niekorzystnej zmiany wartości zobowiązań
ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian poziomu, współczynnika śmiertelności, tendencji
współczynnika śmiertelności lub jego zmienności, w przypadku gdy wzrost współczynnika śmiertelności
prowadzi do zwiększenia wartości zobowiązań ubezpieczeniowych.
nd.
X
Ryzyko zachorowalności (niezdolności do pracy) - możliwość straty lub niekorzystnej zmiany wartości
zobowiązań ubezpieczeniowych, wynikające ze zmian w poziomie współczynników niezdolności do
pracy, chorobowości i zachorowalności, tendencji tych współczynników lub ich zmienności.
nd.
X
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
85
Grupa PZU zarządza ryzykiem aktuarialnym między innymi poprzez:
• kalkulację i monitorowanie adekwatności zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia;
• strategię taryfową oraz monitorowanie adekwatności składki;
• underwriting;
• reasekurację.
Kalkulacja i monitoring adekwatności szacunków przyszłych przepływów pieniężnych
Grupa PZU zarządza ryzykiem adekwatności szacunków przyszłych przepływów pieniężnych poprzez stosowanie odpowiedniej
metodyki ich szacowania i kontrolę procesów związanych z ustalaniem ich wysokości. Polityka ta opiera się na:
• ostrożnościowym podejściu do szacowania przyszłych przepływów pieniężnych poprzez uwzględnienie korekty z tytułu
ryzyka niefinansowego;
• zasadzie ciągłości, polegającej na niezmienności metodyki szacowania przyszłych przepływów pieniężnych, o ile tylko nie
wystąpią istotne okoliczności uzasadniające dokonanie zmian.
W przypadku ubezpieczeń majątkowych i osobowych adekwatność poziomu szacunku przyszłych przepływów pieniężnych z
tytułu szkód zaistniałych oceniana jest raz w miesiącu i w określonych okolicznościach (dokonanie wypłaty, pozyskanie nowych
informacji od likwidatorów lub prawników) aktualizuje się ich wysokość. Do analizy szacunków przyszłych przepływów
pieniężnych z tytułu szkód zaistniałych wykorzystuje się zestawienia ich rozwoju oraz wypłat w kolejnych latach. Wynikiem tej
analizy jest ocena adekwatności stosowanych metod aktuarialnych.
W przypadku ubezpieczeń na życie głównymi źródłami danych przy szacowaniu oczekiwanej częstości występowania świadczeń
są statystyki publiczne (tablice trwania życia) publikowane przez wyspecjalizowane jednostki statystyczne oraz analizy danych
historycznych z portfeli ubezpieczeniowych. Okresowych analiz statystycznych częstości występowania świadczeń dokonuje się
na poziomie grup produktów, poszczególnych portfeli ubezpieczeniowych oraz odpowiednio zdefiniowanych homogenicznych
grup ryzyka. Przeprowadzane analizy dają możliwość określenia względnych częstości występowania zdarzeń w stosunku do
statystyk publicznych. Stosowanie odpowiednich metod statystycznych pozwala na określenie istotności wyznaczanych
statystyk.
W Grupie PZU oszacowanie przyszłych przepływów pieniężnych przeprowadza się pod nadzorem głównych aktuariuszy
poszczególnych jednostek.
Strategia taryfowa oraz monitoring adekwatności składki
Celem polityki taryfowej jest zagwarantowanie adekwatnego poziomu składki (tj. wystarczającego na pokrycie obecnych
i przyszłych zobowiązań, wynikających z zawartych polis oraz wydatków). Równolegle z opracowywaniem taryfy składek lub
zmian w taryfach wykonuje się symulacje dotyczące prognozowanego wpływu zmian na wynik w przyszłości. Ponadto regularnie
analizuje się adekwatność składek oraz rentowności portfeli dla poszczególnych ubezpieczeń na podstawie m.in. oceny wyniku
technicznego produktu za dany ok res sprawozdawczy. Częstość i szczegółowość analiz zależy od materialności produktu
i możliwej fluktuacji wyniku. W przypadku trwale niekorzystnego przebiegu ubezpieczenia podejmuje się działania dla
przywrócenia określonego poziomu rentowności, polegające np. na dostosowaniu taryfy składek, zmianie reguł
underwritingowych, modyfikacji kontraktów reasekuracyjnych lub na zmianie profilu ubezpieczanego ryzyka poprzez
modyfikację ogólnych warunków ubezpieczenia.
Underwriting
Obszar underwritingu funkcjonuje n iezależnie od obszaru sprzedaży co oznacza, że zasady oceny i akceptacji ryzyka oraz poziomy
kompetencyjne kształtowane są w obszarze underwritingu. Proces sprzedaży ubezpieczeń dla klientów korporacyjnych jest
poprzedzony analizą i oceną ryzyka realizowaną przez zespoły sprzedażowe, w ramach posiadanych kompetencji. Dla ryzyk
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
86
niebędących w kompetencjach obszaru sprzedaży, decyzje underwritingowe podejmowane są przez dedykowane do tego celu
zespoły underwritingu.
W ramach procesu underwritingu dla klienta korporacyjnego, funkcjonuje inżynieryjna ocena ryzyka wykonywana przez
wyspecjalizowany zespół inżynierów. Audyty inżynieryjne przeprowadzane są fizycznie w lokalizacji klienta.
Reasekuracja
Program reasekuracyjny Grupy PZU w ubezpieczeniach majątkowych i pozostałych osobowych pełni funkcję zabezpieczającą jego
podstawową działalność, ograniczając ryzyko wystąpienia zjawisk o charakterze katastroficznym, mogących w negatywny sposób
wpłynąć na pozycję finansową Grupy PZU. Zadanie to jest realizowane poprzez umowy obligatoryjne wraz
z uzupełniającą je reasekuracją fakultatywną.
Grupa PZU ogranicza swoje ryzyko m.in. poprzez:
• nieproporcjonalną umowę nadwyżki szkód chroniącą portfele przed szkodami o charakterze katastroficznym (np. powódź,
huragan);
• nieproporcjonalne umowy nadwyżki szkód chroniące między innymi portfele ubezpieczeń majątkowych, technicznych,
morskich, transportowych i lotniczych, OC (w tym OC z ubezpieczeń komunikacyjnych) przed skutkami dużych pojedynczych
szkód;
• nieproporcjonalną umowę nadwyżki szkodowości chroniącą portfel upraw rolnych;
• proporcjonalną umowę chroniącą portfel ubezpieczeń finansowych.
Optymalizacja programu reasekuracyjnego w zakresie ochrony przed szkodami o charakterze katastroficznym bazuje na
wynikach wewnętrznych analiz oraz wykorzystuje modele firm zewnętrznych.
Proces likwidacji szkód
Obszar likwidacji szkód jest istotny dla zarządzania ryzykiem aktuarialnym poprzez kontrolę kosztów, optymalizację czasu trwa nia
procesu oraz dostarczania danych potrzebnych do p recyzyjnej oceny ryzyka. Grupa PZU w obszarze likwidacji szkód zarządza
procesem, zwracając szczególną uwagę na kluczowe z punktu widzenia ryzyka aktuarialnego aspekty:
• koszty likwidacji szkód;
• czas trwania procesu;
• zarządzanie ryzykiem operacyjnym;
• analizę i dostarczanie danych;
• optymalizację rezerw na szkody.
W zakresie obsługi szkód i świadczeń Grupa PZU identyfikuje następujące ryzyka:
• ryzyko finansowe wynikające z nieprawidłowo ustalonej wysokości odszkodowania;
• ryzyko nieprzestrzegania terminowości wykonywania ustawowych obowiązków informacyjnych i terminowego wydawania
decyzji merytorycznych w szkodach;
• ryzyko operacyjne związane z niedostępnością systemów i zasobów;
• ryzyko reputacyjne w związku z błędną obsługą szkody, z treścią zawartą w korespondencji.
Grupa PZU zarządza ryzykiem w obszarze obsługi szkód i świadczeń poprzez:
• posługiwanie się zabezpieczeniami systemowymi w zakresie pilnowania terminowości (polecenia systemowe
przypominające o terminie 7, 14, 30 dni oraz systemowe zabezpieczenie kwot pełnomocnictw dedykowanych pracowników);
• dedykowane szkolenia dla pracowników obsługujących szkody (przypominające i w zakresie nowych tematów);
• udostępnienie wzorów odpowiedzi do klientów dotyczących istotnych kwestii;
• dedykowane raporty w zakresie terminowości oraz innych wskaźników jakościowych w zakresie obsługi szkód;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
87
• wdrożenie adekwatnej struktury organizacyjnej pozwalającej na skutecznie zarządzanie ryzykiem (podział na jednostki
obsługowe, zespoły dedykowane do obsługi konkretnych spraw, wdrożenie systemu zastępstw w przypadku nieobecności
pracownika);
• wdrożenie systemu kontroli cyklicznych.
Obszar likwidacji szkód jest monitorowany pod względem:
• ryzyka wyłudzeń w obszarze likwidacji szkód;
• ryzyka prawnego w zakresie trendu liczby nowych spraw sądowych biernych dotyczących ubezpieczeń, jak również relacji
takich spraw do liczby nowych szkód; ryzyko prawne może też zmaterializować się w formie spraw sądowych (odsetki za
opóźnienie, koszty sądowe i zastępstwa procesowego itp.) w wyniku sporu w zakresie odmowy wypłaty bądź wysokości
wypłaty odszkodowania / świadczenia, a informacje na ten temat są przedmiotem raportowania;
• efektywności likwidacji szkód.
8.5.2.1. Rozwój szkód w ubezpieczeniach innych niż ubezpieczenia na życie
Główną część portfela Grupy PZU stanowią ubezpieczenia komunikacyjne – autocasco oraz OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych. Oba rodzaje ubezpieczeń zawierane są na ogół na rok, w trakcie którego szkoda musi zaistnieć, aby została
wypłacona. W przypadku ubezpieczenia autocasco czas na zgłoszenie szkody jest krótki i nie jest źródłem niepewności. Inaczej
jest w przypadku ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych, gdzie czas na zgłoszenie szkody może wynosić aż 30
lat. Wysokość szkód majątkowych jest w szczególności wrażliwa na ilość zgłaszanych roszczeń sądowych oraz zapadające
w poszczególnych sprawach wyroki sądowe. W przypadku umów ubezpieczeń OC pojawiają się nowe typy szkód oraz dodatkowe
roszczenia ujawniane ze znacznym opóźnieniem, co istotnie komplikuje proces szacowania przyszłych przepływów pieniężnych
z tytułu szkód zaistniałych.
Poniższe tabele przedstawiają, w jaki sposób kształtowały się szacunki niezdyskontowanych kwot odszkodowań i świadczeń
w ubezpieczenia innych niż ubezpieczenia na życie (w ujęciu brutto i na udziale własnym).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
88
Rozwój szkód w ubezpieczeniach innych niż ubezpieczenia na życie brutto
(wg okresu sprawozdawczego)
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Razem
Oszacowane niezdyskontowane odszkodowania i świadczenia brutto:
- na koniec roku szkody
5 274
9 284
8 670
9 331
10 824
11 115
- wyliczone 1 rok później
5 151
9 081
8 302
9 246
11 728
-
- wyliczone 2 lata później
5 154
9 099
8 277
9 135
-
-
- wyliczone 3 lata później
5 216
9 089
8 318
-
-
-
- wyliczone 4 lata później
5 207
9 180
-
-
-
-
- wyliczone 5 lat później
5 131
-
-
-
-
-
Łączna kwota wypłaconych odszkodowań i świadczeń
4 246
7 911
7 197
7 705
7 868
6 663
41 590
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód bez uwzględnienia wydatków, które miały miejsce mniej niż 5 lat od daty
bilansowej – niezdyskontowana wartość najlepszego oszacowania
885
1 269
1 121
1 430
3 860
4 452
13 017
Pozostałe zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód – niezdyskontowana wartość najlepszego oszacowania
10 373
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód – niezdyskontowana wartość korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
2 029
Efekt dyskonta
(9 425)
Wartość bilansowa zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód
15 994
Rozwój szkód w ubezpieczeniach innych niż ubezpieczenia na życie na udziale własnym
(wg okresu sprawozdawczego)
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Razem
Oszacowane niezdyskontowane odszkodowania i świadczenia na udziale własnym:
- na koniec roku szkody
4 985
9 010
8 393
8 976
9 563
10 638
- wyliczone 1 rok później
4 828
8 676
8 032
8 843
9 555
-
- wyliczone 2 lata później
4 817
8 610
8 043
8 774
-
-
- wyliczone 3 lata później
4 850
8 610
8 047
-
-
-
- wyliczone 4 lata później
4 849
8 647
-
-
-
-
- wyliczone 5 lat później
4 777
-
-
-
-
-
Łączna kwota wypłaconych odszkodowań i świadczeń
3 947
7 659
7 066
7 501
7 717
6 641
40 531
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód bez uwzględnienia wydatków, które miały miejsce mniej niż 5 lat od daty
bilansowej – niezdyskontowana wartość najlepszego oszacowania
830
988
981
1 273
1 838
3 997
9 907
Pozostałe zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód – niezdyskontowana wartość najlepszego oszacowania
9 576
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód – niezdyskontowana wartość korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
1 798
Efekt dyskonta
(8 763)
Wartość bilansowa zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód
12 518
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
89
8.5.2.2. Koncentracja ryzyka w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych
W ramach ryzyka aktuarialnego, Grupa PZU identyfikuje ryzyko koncentracji w odniesieniu do możliwych szkód spowodowanych
przez zdarzenia katastroficzne, w szczególności takich jak powodzie i huragany. Poniższa tabela przedstawia sumy ubezpieczeń
w zadanych przedziałach w podziale na poszczególne województwa (dla działalności na terenie Polski) oraz kraje (dla działalności
zagranicznej). W kontekście ekspozycji na ryzyko powodzi i huraganu, system zarządzania ryzykiem funkcjonujący w Grupie PZU
zapewnia jej cykliczny monitoring, a stosowany program reasekuracji pozwala na istotną redukcję wielkości potencjalnej szkody
katastroficznej na udziale własnym.
Narażenie na
szkody
katastroficzne w
ubezpieczeniach
majątkowych
Suma ubezpieczenia (w mln zł)
31 grudnia 2023
Suma ubezpieczenia (w mln zł)
31 grudnia 2022
0-
0,2
0,2 -
0,5
0,5 -
2
2 –
10
10 -
50
pow.
50
Suma
0-
0,2
0,2 -
0,5
0,5 -
2
2 –
10
10 -
50
pow.
50
Suma
dolnośląskie
0,7%
1,4%
1,8%
0,7%
0,5%
1,2%
6,3%
0,6%
1,2%
1,4%
0,5%
0,4%
1,7%
5,8%
kujawsko -
pomorskie
0,5%
0,8%
0,7%
0,4%
0,3%
1,0%
3,7%
0,5%
0,7%
0,6%
0,3%
0,3%
1,1%
3,5%
lubelskie
0,4%
0,7%
0,4%
0,2%
0,1%
0,9%
2,7%
0,4%
0,6%
0,3%
0,1%
0,1%
1,1%
2,6%
lubuskie
0,2%
0,3%
0,3%
0,2%
0,1%
0,3%
1,4%
0,2%
0,3%
0,3%
0,1%
0,1%
0,5%
1,5%
łódzkie
0,5%
1,0%
1,0%
0,3%
0,3%
3,1%
6,2%
0,6%
1,0%
0,8%
0,3%
0,2%
3,5%
6,4%
małopolskie
0,6%
1,4%
1,4%
0,5%
0,5%
1,4%
5,8%
0,6%
1,4%
1,1%
0,4%
0,4%
1,6%
5,5%
mazowieckie
1,6%
3,0%
3,3%
1,1%
1,3%
12,9%
23,2%
1,6%
3,1%
2,8%
0,9%
1,1%
9,7%
19,2%
opolskie
0,2%
0,4%
0,4%
0,1%
0,1%
0,8%
2,0%
0,2%
0,4%
0,3%
0,1%
0,1%
0,6%
1,7%
podkarpackie
0,4%
0,9%
0,5%
0,2%
0,2%
0,9%
3,1%
0,4%
0,8%
0,4%
0,2%
0,2%
1,4%
3,4%
podlaskie
0,3%
0,4%
0,4%
0,2%
0,2%
0,6%
2,1%
0,3%
0,4%
0,3%
0,2%
0,2%
0,5%
1,9%
pomorskie
0,5%
1,0%
1,3%
0,6%
0,8%
5,4%
9,6%
0,5%
1,0%
1,0%
0,5%
0,6%
5,8%
9,4%
śląskie
0,9%
1,6%
1,7%
0,6%
0,4%
2,6%
7,8%
0,9%
1,5%
1,4%
0,5%
1,5%
3,7%
9,5%
świętokrzyskie
0,3%
0,5%
0,3%
0,1%
0,1%
0,4%
1,7%
0,3%
0,4%
0,2%
0,1%
0,1%
0,4%
1,5%
warmińsko-
mazurskie
0,3%
0,5%
0,4%
0,2%
0,1%
0,4%
1,9%
0,3%
0,4%
0,4%
0,2%
0,1%
0,5%
1,9%
wielkopolskie
0,9%
1,7%
1,9%
0,8%
0,7%
2,1%
8,1%
1,0%
1,8%
1,6%
0,7%
0,6%
2,6%
8,3%
zachodnio-
pomorskie
0,3%
0,5%
0,6%
0,4%
0,4%
1,3%
3,5%
0,3%
0,5%
0,5%
0,4%
0,4%
1,5%
3,6%
Litwa i Estonia
0,3%
1,8%
2,7%
0,5%
0,5%
1,4%
7,2%
0,4%
2,2%
3,1%
1,1%
1,0%
2,0%
9,8%
Łotwa
0,1%
0,5%
1,1%
0,5%
0,5%
0,8%
3,5%
0,1%
0,5%
1,1%
0,5%
0,5%
0,5%
3,2%
Ukraina
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,1%
0,2%
0,6%
0,9%
Norwegia
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,2%
0,2%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
0,4%
0,4%
Razem
9,0%
18,4%
20,2%
7,6%
7,1%
37,7%
100,0%
9,2%
18,2%
17,6%
7,2%
8,1%
39,7%
100,0%
8.5.2.3. Stopień narażenia na ryzyko ubezpieczeniowe - ubezpieczenia na życie
Grupa PZU nie zaprezentowała informacji dotyczących rozwoju szkód w ubezpieczeniach na życie, ze względu na fakt, że
niepewność kwot i okresu wypłaty odszkodowań zwykle ustępuje w ciągu jednego roku.
Koncentracja ryzyka związana jest z koncentracją umów lub sum ubezpieczenia. W przypadku tradycyjnych ubezpieczeń
indywidualnych, gdzie ryzyko koncentracji związane jest z możliwością wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego lub
z potencjalną wysokością wypłat z tytułu pojedynczego zdarzenia, ryzyko ocenia się w sposób indywidualny. Ocena obejmuje
zarówno ryzyko medyczne, jak też – w uzasadnionych przypadkach – finansowe. Dzięki temu dokonywana jest selekcja ryzyk
(ocena osoby przystępującej do umowy ubezpieczenia) oraz określenie maksymalnego poziomu akceptowalnego ryzyka.
W ubezpieczeniach grupowych wystąpienie ryzyka koncentracji jest ograniczone poprzez wielkość portfela umów. Pozwala to
zmniejszyć poziom zaburzeń wynikających z losowości przebiegów ubezpieczeń. Ponadto istotnym czynnikiem zmniejszającym
ryzyko związane z koncentracją jest forma umowy zbiorowej, w ramach której wszyscy członkowie grupy mają tę samą sumę
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
90
ubezpieczenia oraz zakres gwarantowanej ochrony. Tym samym zjawisko koncentracji niektórych ryzyk w ramach portfela umów
nie występuje.
W przypadku umów ubezpieczeń grupowych, gdzie dopuszcza się możliwość kształtowania zakresu ochrony ubezpieczeniowej na
poziomie poszczególnych umów grupowych, stosowana jest uproszczona ocena ryzyka. Prowadzi się ją na podstawie informacji
o branży zawodowej danego zakładu pracy przy założeniu odpowiednich limitów uczestnictwa osób ubezpieczonych w stosunku
do osób zatrudnionych w zakładzie pracy. Stosowane w tych przypadkach składki ubezpieczeniowe i odpowiednie narzuty
wynikają z prowadzonych analiz statystycznych częstości występowania świadczeń na poziomie zdefiniowanych
homogenicznych grup ryzyka, z uwzględnieniem względnych częstości występowania zdarzeń w stosunku do statystyk
publicznych.
Należy również zaznaczyć, że dla większości umów wielkość świadczenia jest ściśle zdefiniowana w umowie ubezpieczenia.
W porównaniu do typowych umów ubezpieczeń majątkowych i osobowych zmniejsza się ryzyko koncentracji, polegające na
stosunkowo rzadkim występowaniu pojedynczych zdarzeń o znacznej wysokości wypłat.
8.5.2.4. Analiza wrażliwości
Kolejne tabele prezentują, w jaki sposób marża kontraktowa, zysk netto i kapitały własne zmienią się, w efekcie zmian czynników
ryzyka ubezpieczeniowego. Analiza przedstawia wrażliwość zarówno przed, jak i po ograniczeniu ryzyka przez reasekurację
i zakłada, że wszystkie inne zmienne pozostają stałe.
Analiza wrażliwości ryzyka ubezpieczeniowego
31 grudnia 2023
Marża kontraktowa
Zysk netto
Kapitały własne
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
Ubezpieczenia korporacyjne
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(90)
(73)
(91)
(74)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
89
72
90
73
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
5
5
5
5
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(5)
(5)
(4)
(4)
Ubezpieczenia masowe
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(363)
(363)
(367)
(366)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
351
351
354
354
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
47
46
41
41
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(49)
(49)
(43)
(43)
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie
kontynuowane
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(420)
(420)
(65)
(65)
(53)
(53)
Śmiertelność – spadek o 5 %
437
437
65
65
52
52
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(81)
(81)
(37)
(37)
(33)
(33)
Zachorowalność – spadek o 5 %
77
77
37
37
33
33
Wydatki – wzrost o 10 %
(231)
(231)
(42)
(42)
(25)
(25)
Wydatki – spadek o 10 %
227
227
42
42
25
25
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
10
10
12
12
6
6
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
(13)
(13)
(13)
(13)
(6)
(6)
Ubezpieczenia indywidualne
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(19)
(19)
1
1
-
-
Śmiertelność – spadek o 5 %
19
19
(1)
(1)
(1)
(1)
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(4)
(4)
(1)
(1)
-
-
Zachorowalność – spadek o 5 %
4
4
1
1
-
-
Wydatki – wzrost o 10 %
(47)
(47)
(8)
(8)
(5)
(5)
Wydatki – spadek o 10 %
47
47
8
8
5
5
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(41)
(41)
(1)
(1)
(6)
(6)
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
44
44
1
1
7
7
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
91
Analiza wrażliwości ryzyka ubezpieczeniowego
31 grudnia 2023
Marża kontraktowa
Zysk netto
Kapitały własne
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(2)
(2)
-
-
-
-
Śmiertelność – spadek o 5 %
2
2
-
-
-
-
Wydatki – wzrost o 10 %
(9)
(9)
(6)
(6)
(6)
(6)
Wydatki – spadek o 10 %
10
10
6
6
6
6
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(20)
(20)
(4)
(4)
(4)
(4)
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
22
22
5
5
5
5
Kraje bałtyckie
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(83)
(81)
(80)
(77)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
74
72
71
70
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(2)
(2)
-
-
-
-
Śmiertelność – spadek o 5 %
2
2
-
-
-
-
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(5)
(5)
-
-
-
-
Zachorowalność – spadek o 5 %
5
5
1
1
-
-
Wydatki – wzrost o 10 %
(5)
(5)
-
-
-
-
Wydatki – spadek o 10 %
5
5
1
1
-
-
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(8)
(8)
-
-
-
-
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
9
9
-
-
1
1
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
1
1
1
1
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(1)
(1)
(1)
(1)
Ukraina
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(5)
(5)
(5)
(5)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
5
5
5
5
Zachorowalność – wzrost o 5 %
-
-
-
-
(2)
(2)
Zachorowalność – spadek o 5 %
-
-
-
-
2
2
Wydatki – wzrost o 10 %
-
-
-
-
(1)
(1)
Wydatki – spadek o 10 %
-
-
-
-
1
1
Analiza wrażliwości ryzyka ubezpieczeniowego
31 grudnia 2022
Marża kontraktowa
Zysk netto
Kapitały własne
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
Ubezpieczenia korporacyjne
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(115)
(69)
(114)
(68)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
114
67
113
67
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
4
4
3
3
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(6)
(6)
(4)
(4)
Ubezpieczenia masowe
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(376)
(375)
(372)
(372)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
323
322
319
319
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
41
41
29
29
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(53)
(53)
(38)
(38)
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie
kontynuowane
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(417)
(417)
(63)
(63)
(26)
(26)
Śmiertelność – spadek o 5 %
438
438
64
64
24
24
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(72)
(72)
(31)
(31)
(21)
(21)
Zachorowalność – spadek o 5 %
72
72
31
31
21
21
Wydatki – wzrost o 10 %
(227)
(227)
(38)
(38)
-
-
Wydatki – spadek o 10 %
227
227
38
38
-
-
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
5
5
12
12
1
1
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
(5)
(5)
(12)
(12)
(1)
(1)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
92
Analiza wrażliwości ryzyka ubezpieczeniowego
31 grudnia 2022
Marża kontraktowa
Zysk netto
Kapitały własne
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
brutto
na udziale
własnym
Ubezpieczenia indywidualne
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(11)
(11)
(2)
(2)
(2)
(2)
Śmiertelność – spadek o 5 %
11
11
2
2
2
2
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(4)
(4)
(1)
(1)
-
-
Zachorowalność – spadek o 5 %
4
4
1
1
-
-
Wydatki – wzrost o 10 %
(46)
(46)
(7)
(7)
-
-
Wydatki – spadek o 10 %
46
46
6
6
-
-
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(22)
(22)
2
2
(12)
(12)
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
23
23
(2)
(2)
13
13
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(1)
(1)
(1)
(1)
(1)
(1)
Śmiertelność – spadek o 5 %
1
1
1
1
1
1
Wydatki – wzrost o 10 %
(8)
(8)
(7)
(7)
(7)
(7)
Wydatki – spadek o 10 %
8
8
7
7
7
7
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(16)
(16)
(7)
(7)
(7)
(7)
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
18
18
7
7
7
7
Kraje bałtyckie
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(135)
(134)
(134)
(133)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
92
91
90
89
Śmiertelność – wzrost o 5 %
(2)
(2)
-
-
-
-
Śmiertelność – spadek o 5 %
2
2
-
-
-
-
Zachorowalność – wzrost o 5 %
(5)
(5)
-
-
-
-
Zachorowalność – spadek o 5 %
5
5
-
-
-
-
Wydatki – wzrost o 10 %
(6)
(6)
(1)
(1)
-
-
Wydatki – spadek o 10 %
6
6
1
1
-
-
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
(8)
(8)
-
-
(1)
(1)
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
8
8
3
3
3
3
Śmiertelność dla rent – wzrost o 5 %
nd.
nd.
1
1
1
1
Śmiertelność dla rent – spadek o 5 %
nd.
nd.
(1)
(1)
(1)
(1)
Ukraina
Wysokość szkody - wzrost o 5 %
nd.
nd.
(6)
(4)
(5)
(4)
Wysokość szkody - spadek o 5 %
nd.
nd.
6
4
5
4
Zachorowalność – wzrost o 5 %
-
-
-
-
(2)
(2)
Zachorowalność – spadek o 5 %
-
-
-
-
2
2
Wydatki – wzrost o 10 %
-
-
-
-
(1)
(1)
Wydatki – spadek o 10 %
-
-
-
-
1
1
Wskaźnik rezygnacji – wzrost o 10 %
-
-
-
-
1
1
Wskaźnik rezygnacji – spadek o 10 %
-
-
-
-
(1)
(1)
Zmiany czynników ryzyka ubezpieczeniowego wpływają przede wszystkim na:
• marżę kontraktową – zmiany w przepływach pieniężnych niedotyczących komponentu straty, innych niż rozpoznane jako
przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń;
• wynik finansowy netto – zmiany w przepływach pieniężnych dotyczące komponentu straty, zmiany w przepływach
pieniężnych rozpoznanych jako przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń i reasekuracji;
• kapitały własne – zmiany w przepływach pieniężnych rozpoznanych jako przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
i reasekuracji ujęte w innych całkowitych dochodach oraz zmiany wpływające na wynik finansowy netto.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
93
8.5.3. Ryzyko rynkowe
Ryzyko rynkowe to ryzyko straty lub niekorzystnej zmiany sytuacji finansowej wynikające bezpośrednio lub pośrednio z wahań
poziomu i wahań zmienności rynkowych cen aktywów, spreadu kredytowego, wartości zobowiązań i instrumentów finansowych.
Ryzyko rynkowe w Grupie PZU obejmuje:
• ryzyko cen akcji – możliwość poniesienia straty na skutek zmiany wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów finansowych
w wyniku zmian rynkowych cen akcji lub wahań zmienności rynkowych cen akcji;
• ryzyko cen udziałów i akcji nienotowanych – możliwość poniesienia straty na skutek zmian wycen akcji nienotowanych
i udziałów;
• ryzyko cen nieruchomości – możliwość poniesienia straty na skutek zmian wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych w wyniku zmian rynkowych cen nieruchomości lub wahań zmienności rynkowych cen nieruchomości;
• ryzyko cen towarów
– możliwość poniesienia straty na skutek zmiany wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych w wyniku zmian rynkowych cen towarów lub wahań zmienności rynkowych cen towarów;
• ryzyko inflacji – możliwość poniesienia straty związana z poziomem realizowanej inflacji, w szczególności inflacji cen
towarów i usług, a także oczekiwań dotyczących przyszłego poziomu inflacji, mających wpływ na wycenę aktywów
i zobowiązań;
• ryzyko płynności – ryzyko niemożności zrealizowania lokat i innych aktywów bez wpływu na ich rynkowe ceny w celu
uregulowania swoich zobowiązań finansowych w momencie, gdy stają się one wymagalne;
• ryzyko stopy procentowej – możliwość poniesienia straty na skutek zmiany wartości instrumentów finansowych lub innych
aktywów oraz zmiany wartości bieżącej prognozowanych przepływów ze zobowiązań w wyniku zmian w strukturze
terminowej rynkowych stóp procentowych lub wahań zmienności rynkowych stóp procentowych wolnych od ryzyka;
• ryzyko bazowe – możliwość poniesienia straty na skutek zmiany wartości instrumentów finansowych lub aktywów oraz
zmiany wartości bieżącej prognozowanych przepływów ze zobowiązań, w wyniku zmian w strukturze terminowej spreadów
rynkowych stóp procentowych względem stóp wolnych od ryzyka lub wahań zmienności tych spreadów – z wyłączeniem
spreadów kredytowych;
• ryzyko walutowe – możliwość poniesienia straty na skutek zmian wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów finansowych
w wyniku zmian kursów wymiany walut lub wahań zmienności kursów wymiany walut;
• ryzyko spreadu kredytowego – możliwość poniesienia straty z tytułu zmiany wartości aktywów, zobowiązań i instrumentów
finansowych spowodowanych zmianą poziomu spreadów kredytowych w odniesieniu do struktury terminowej stóp
procentowych dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub wahania ich zmienności;
• ryzyko koncentracji – możliwość poniesienia straty wynikającej z braku dywersyfikacji portfela aktywów lub z dużej
ekspozycji na ryzyko niewykonania zobowiązania przez pojedynczego emitenta papierów wartościowych lub grupę
powiązanych emitentów.
Ryzyko koncentracji aktywów oraz ryzyko spreadu kredytowego jest traktowane jako integralna część ryzyka rynkowego pr zy
pomiarze ryzyka na potrzeby profilu ryzyka, tolerancji na ryzyko i raportowaniu wskaźników ryzyka rynkowego. Jednak proces
zarządzania tymi ryzykami ma odmienną specyfikę niż proces zarządzania pozostałymi podkategoriami ryzyka rynkowego i został
opisany w punkcie 8.5.1.1 wraz z procesem zarządzania ryzykiem niewypłacalności kontrahenta.
Ryzyko rynkowe w Grupie PZU pochodzi z trzech głównych źródeł:
• działalności związanej z dopasowaniem aktywów do zobowiązań (portfel ALM);
• działalności związanej z aktywną alokacją, tj. wyznaczaniem optymalnej średnioterminowej struktury aktywów (portfele inne
niż portfele ALM);
• działalności bankowej w Pekao i Alior Banku – generującej istotne narażenie na ryzyko stopy procentowej.
Działalność inwestycyjną w spółkach Grupy PZU reguluje szereg dokumentów zatwierdzonych przez rady nadzorcze, zarządy
i dedykowane komitety.
Jednostki ds. ryzyka współuczestniczą w identyfikacji ryzyk, dokonują ich pomiaru oraz monitorują i raportują o tych ryzykach.
Ryzyko rynkowe mierzy się przy wykorzystaniu formuły standardowej zgodnie z zasadami zdefiniowanymi przez dyrektywę
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
94
Wypłacalność II, szeregu innych wskaźników odnoszących się do miar wrażliwości i ekspozycji oraz wartości narażonej na ryzyko
(VaR, ang. Value at Risk), wyznaczonej za pomocą modelu kalkulacji kapitału ekonomicznego ryzyka rynkowego. W celu
efektywnego zarządzania ryzykiem rynkowym ustala się limity w postaci kwoty kapitału alokowanego na dane ryzyko rynkowe,
jak również limity na poszczególne czynniki ryzyka rynkowego.
W Pekao funkcjonuje system zarządzania ryzykiem rynkowym, stanowiący strukturalno-organizacyjne i metodologiczne ramy,
mające na celu utrzymanie struktury bilansu i pozycji pozabilansowych w zgodzie z zakładanymi celami strategicznymi. Proces
zarządzania ryzykiem rynkowym oraz procedury go regulujące uwzględniają podział na księgę handlową i bankową.
Zarządzając ryzykiem rynkowym księgi handlowej Pekao dąży do optymalizowania wyników finansowych oraz zapewnienia
maksymalnie wysokiej jakości obsługi klientów banku w zakresie dostępu do rynku (market making) pozostając w ramach limitów
zatwierdzonych przez zarząd i radę nadzorczą.
Zarządzając ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej Pekao kieruje się celem zabezpieczenia wartości ekonomicznej kapitału
oraz realizacji założonego wyniku odsetkowego w ramach przyjętych limitów.
W Alior Banku ekspozycja na ryzyko rynkowe jest ograniczana przez system limitów, okresowo aktualizowanych, obejmujących
wszystkie miary ryzyka, których poziom jest monitorowany i raportowany przez jednostki organizacyjne Alior Banku niezależne
od biznesu. W Alior Banku funkcjonują trzy rodzaje limitów, różniące się zakresem oraz sposobem funkcjonowania – limity
podstawowe, uzupełniające, limity dodatkowe. Zarządzanie ryzykiem rynkowym skupia się na ograniczaniu potencjalnych
niekorzystnych zmian wartości ekonomicznej kapitału.
Ekspozycja na ryzyko rynkowe
Wartość bilansowa
Nota
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Aktywa na ryzyko
Grupy
Aktywa
na
ryzyko
klienta
Razem
Aktywa na ryzyko
Grupy
Aktywa
na
ryzyko
klienta
Razem
w tym
aktywa
banków
w tym
aktywa
banków
Aktywa finansowe i środki pieniężne
narażone na ryzyko stopy
procentowej
432 243
381 156
1 045
433 288
389 627
344 610
931
390 558
Dłużne papiery wartościowe o stałym
oprocentowaniu
35,36
140 691
102 960
933
141 624
107 587
75 050
860
108 447
Dłużne papiery wartościowe o
zmiennym oprocentowaniu
35,36
31 096
26 012
67
31 163
24 580
22 076
44
24 624
Należności od klientów z tytułu
kredytów
33
218 808
218 808
-
218 808
212 693
212 693
-
212 693
Lokaty terminowe w instytucjach
kredytowych
36
993
454
43
1 036
3 047
2 562
21
3 068
Pożyczki
36
4 262
-
-
4 262
4 269
-
-
4 269
Środki pieniężne
39
17 700
16 973
2
17 702
15 954
15 231
6
15 960
Transakcje z przyrzeczeniem
odsprzedaży
36
9 003
6 286
-
9 003
7 071
2 572
-
7 071
Instrumenty pochodne
34
9 690
9 663
-
9 690
14 426
14 426
-
14 426
Aktywa finansowe narażone na inne
ryzyko cenowe
4 337
1 886
4 321
8 658
5 041
2 172
4 084
9 125
Instrumenty kapitałowe
36
2 642
764
4 310
6 952
3 290
692
4 064
7 354
Instrumenty pochodne
34
1 695
1 122
11
1 706
1 751
1 480
20
1 771
Razem
436 580
383 042
5 366
441 946
394 668
346 782
5 015
399 683
Wartość zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia narażonych na ryzyko stopy procentowej wyniosła na 31 grudnia 2023 roku
35 574 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 31 247 mln zł).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
95
W tabeli poniżej zaprezentowano aktywa finansowe banków oraz na ryzyko klienta wg miejsca ujęcia w skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym:
Aktywa finansowe banków oraz aktywa finansowe na ryzyko
klienta
Nota
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Pekao i
Alior Bank
Aktywa
finansowe na
ryzyko klienta
Pekao i
Alior Bank
Aktywa
finansowe na
ryzyko klienta
Należności od klientów z tytułu kredytów
33
218 808
-
212 693
-
Pochodne instrumenty finansowe
10 785
11
15 906
20
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
136 476
5 353
102 952
4 989
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
102 716
43
74 402
21
Dłużne papiery wartościowe
95 976
-
69 268
-
Rządowe
60 841
-
48 111
-
Krajowe
50 947
-
42 654
-
Oprocentowanie stałe
44 505
-
38 661
-
Oprocentowanie zmienne
6 442
-
3 993
-
Zagraniczne
9 894
-
5 457
-
Oprocentowanie stałe
9 894
-
5 457
-
Pozostałe
35 135
-
21 157
-
Oprocentowanie stałe
28 180
-
15 843
-
Oprocentowanie zmienne
6 955
-
5 314
-
Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży
6 286
-
2 572
-
Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych
454
43
2 562
21
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31 996
-
27 359
-
Instrumenty kapitałowe
508
-
443
-
Dłużne papiery wartościowe
31 488
-
26 916
-
Rządowe
24 763
-
18 133
-
Krajowe
20 514
-
18 075
-
Oprocentowanie stałe
11 521
-
9 601
-
Oprocentowanie zmienne
8 993
-
8 474
-
Zagraniczne
4 249
-
58
-
Oprocentowanie stałe
4 249
-
58
-
Pozostałe
6 725
-
8 783
-
Oprocentowanie stałe
3 288
-
4 735
-
Oprocentowanie zmienne
3 437
-
4 048
-
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
1 764
5 310
1 191
4 968
Instrumenty kapitałowe
246
405
239
311
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne
10
3 905
10
3 753
Dłużne papiery wartościowe
1 508
1 000
942
904
Rządowe
1 180
971
743
860
Krajowe
1 180
963
743
851
Oprocentowanie stałe
1 093
922
650
846
Oprocentowanie zmienne
87
41
93
5
Zagraniczne
-
8
-
9
Oprocentowanie stałe
-
8
-
9
Pozostałe
328
29
199
44
Oprocentowanie stałe
230
3
45
5
Oprocentowanie zmienne
98
26
154
39
Środki pieniężne
16 973
2
15 231
6
Aktywa finansowe banków oraz aktywa finansowe na ryzyko
klienta, razem
383 042
5 366
346 782
5 015
W ramach swojej działalności lokacyjnej Grupa PZU wykorzystuje pochodne instrumenty finansowe jako narzędzia zmniejszania
ryzyka (z użyciem rachunkowości zabezpieczeń lub bez niej) oraz ułatwiające efektywne zarządzanie portfelem inwestycyjnym.
Zaangażowanie Grupy PZU w instrumenty pochodne zaprezentowano w punkcie 34.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
96
Zaangażowanie w dłużne papiery emitowane przez rządy inne niż RP
Wartość bilansowa dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez rządy inne niż RP
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Francja
4 763
1 864
Stany Zjednoczone
4 240
1 226
Niemcy
4 032
2 557
Austria
1 177
3
Litwa
832
717
Hiszpania
529
142
Rumunia
483
209
Holandia
430
-
Chorwacja
240
75
Łotwa
235
180
Belgia
216
-
Finlandia
216
-
Indonezja
156
176
Arabia Saudyjska
120
48
Kolumbia
119
76
Węgry
117
128
Włochy
113
114
Ukraina
99
78
Meksyk
92
78
Panama
89
66
Bułgaria
87
78
Serbia
63
30
Peru
55
64
Pozostałe
653
1)
610
2)
Razem
19 156
8 519
1)
Pozycja Pozostałe obejmuje obligacje 49 krajów, wobec których jednostkowe zaangażowanie bilansowe nie przekracza równowartości 50 mln zł.
2)
Pozycja Pozostałe obejmuje obligacje 52 krajów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
97
Zaangażowanie w dłużne papiery emitowane przez korporacje oraz jednostki samorządu terytorialnego
Wartość bilansowa dłużnych papierów wartościowych emitowanych przez korporacje,
jednostki samorządu terytorialnego oraz Narodowy Bank Polski
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
K. Działalność finansowa i ubezpieczeniowa w tym:
33 570
22 256
Banki zagraniczne
9 720
5 864
Narodowy Bank Polski
20 451
14 594
Spółki Indeksu WIG - Banki
886
562
O. Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne w tym:
6 468
5 313
Samorządy krajowe
6 468
5 309
D. Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze
do układów klimatyzacyjnych w tym:
1 650
1 914
Spółki Indeksu WIG - Energia
1 107
1 308
C. Przetwórstwo przemysłowe w tym:
1 331
1 676
Wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej (w tym WIG-Paliwa)
509
707
E. Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją
1 136
584
U. Organizacje i zespoły eksterytorialne
865
-
N. Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca
668
620
H. Transport i gospodarka magazynowa
626
679
J. Informacja i komunikacja
468
365
F. Budownictwo
353
373
I. R. Działalność związana z zakwaterowaniem, usługami gastronomicznymi (w tym: WIG - hotele
i restauracje) oraz z kulturą, rozrywką i rekreacją
264
298
M. Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
248
187
L. Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
180
185
B. Górnictwo i wydobywanie
127
192
G. Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle
12
24
Razem
47 966
34 666
8.5.3.1. Ryzyko stopy procentowej
W tabelach poniżej zaprezentowano test wrażliwości portfela instrumentów finansowych, dla których ryzyko ponosi Grupa PZU
(z wyjątkiem należności od klientów z tytułu kredytów i zobowiązań z tytułu depozytów) oraz portfela zobowiązań z tytułu umów
ubezpieczenia.
Zmiana wartości portfela w wyniku
zmiany krzywej dochodowości o +/-
100 p.b. wg waluty instrumentu
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Zysk netto
Kapitał własny
Zysk netto
Kapitał własny
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
polski złoty
9
(53)
(387)
396
(60)
(2)
(543)
500
euro
49
(67)
(65)
55
60
(87)
(21)
20
dolar amerykański
19
(27)
(49)
47
18
(29)
(50)
46
funt brytyjski
9
(16)
(1)
1
13
(20)
-
-
Razem
86
(163)
(502)
499
31
(138)
(614)
566
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
98
Zmiana wartości aktywów i
zobowiązań z tytułu umów
ubezpieczenia i reasekuracji w
wyniku zmiany krzywej
dochodowości o +/- 100 p.b. wg
waluty
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Zysk netto
Kapitał własny
Zysk netto
Kapitał własny
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
polski złoty
3
(4)
1 183
(1 481)
2
(2)
984
(1 220)
euro
(1)
1
65
(77)
(1)
-
63
(75)
dolar amerykański
-
(1)
(2)
2
1
(1)
-
-
funt brytyjski
-
-
5
(6)
-
-
-
-
pozostałe
-
-
3
(6)
-
-
11
(14)
Razem
2
(4)
1 254
(1 568)
2
(3)
1 058
(1 309)
W poniższej tabeli przedstawiono kształtowanie się poziomu kontraktowej wrażliwości dochodu odsetkowego (NII) na zmianę
stóp procentowych o 100 p.b. oraz wrażliwości wartości ekonomicznej kapitału (EVE) banków Grupy PZU na zmianę stóp
procentowych o 200 p.b. Miara (NII) jest wykorzystywana w zarządzaniu ryzykiem stopy procentowej do ograniczenia zmienności
dochodu odsetkowego. Przez EVE rozumie się bieżącą wartość przyszłych przepływów pieniężnych, które będą wygenerowane
przez aktywa jednostki, pomniejszoną o bieżącą wartość przyszłych przepływów pieniężnych koniecznych do uregulowania
zobowiązań tej jednostki. W obu analizach zakładana jest natychmiastowa zmiana stóp rynkowych. Oprocentowanie produktów
bankowych zmienia się zgodnie z zapisami umownymi, przy czym w przypadku kontraktowej wrażliwości NII, dla depozytów od
klientów detalicznych, uwzględnia się ograniczenie spadku stóp minimalnie do zera, lecz nie do wartości ujemnych, zaś dla
wrażliwości EVE zerowe ograniczenie spadku oprocentowania obowiązuje dla wszystkich pasywów. Ponadto dla wrażliwości EVE
dla depozytów bieżących w złotych polskich stosowany jest model urealniający profil ich przeszacowania.
Podmiot
Miara
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Spadek
wzrost
spadek
wzrost
Grupa Pekao
NII
-1,66%
0,34%
-3,85%
0,16%
EVE
3,02%
-6,57%
3,10%
-5,75%
Grupa Alior Banku
NII
-6,14%
3,12%
-4,68%
0,65%
EVE
-1,77%
0,53%
1,56%
-4,74%
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
99
8.5.3.2. Ryzyko walutowe
Ekspozycja na ryzyko walutowe
Aktywa wg walut
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
PLN
EUR
USD
Pozosta
-łe
Razem
PLN
EUR
USD
Pozosta
-łe
Razem
Aktywa z tytułu umów
ubezpieczenia
110
1
-
-
111
67
1
-
-
68
Aktywa z tytułu umów
reasekuracji
1 277
410
1 761
21
3 469
1 786
402
112
36
2 336
Należności od klientów z tytułu
kredytów
179 092
36 249
2 284
1 183
1)
218 808
174 067
35 520
1 570
1 536
2)
212 693
Pochodne instrumenty finansowe
9 853
1 320
223
-
11 396
14 503
1 450
243
1
16 197
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa
finansowe
159 999
22 403
10 814
824
194 040
130 875
13 411
9 612
935
154 833
Wyceniane w zamortyzowanym
koszcie
118 066
12 470
5 111
228
135 875
93 592
7 686
4 463
313
106 054
Dłużne papiery wartościowe
105 739
11 001
4 743
91
121 574
80 542
6 707
4 326
71
91 646
Rządowe
70 587
8 482
4 017
91
83 177
59 486
5 254
3 820
71
68 631
Pozostałe
35 152
2 519
726
-
38 397
21 056
1 453
506
-
23 015
Transakcje z przyrzeczeniem
odsprzedaży
8 576
427
-
-
9 003
6 991
80
-
-
7 071
Lokaty terminowe w
instytucjach kredytowych
520
98
281
137
1 036
2 511
287
28
242
3 068
Pożyczki
3 231
944
87
-
4 262
3 548
612
109
-
4 269
Wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
33 911
7 430
4 199
520
46 060
31 311
4 780
3 965
548
40 604
Instrumenty kapitałowe
796
41
-
-
837
1 609
39
-
-
1 648
Dłużne papiery wartościowe
33 115
7 389
4 199
520
45 223
29 702
4 741
3 965
548
38 956
Rządowe
26 563
6 030
3 490
-
36 083
22 203
3 331
2 028
-
27 562
Pozostałe
6 552
1 359
709
520
9 140
7 499
1 410
1 937
548
11 394
Wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy
8 022
2 503
1 504
76
12 105
5 972
945
1 184
74
8 175
Instrumenty kapitałowe
600
30
423
66
1 119
443
20
322
45
830
Jednostki uczestnictwa i
certyfikaty inwestycyjne
3 392
850
747
7
4 996
3 231
882
739
24
4 876
Dłużne papiery wartościowe
4 030
1 623
334
3
5 990
2 298
43
123
5
2 469
Rządowe
3 863
1 470
225
3
5 561
2 070
28
109
5
2 212
Pozostałe
167
153
109
-
429
228
15
14
-
257
Należności z tytułu bieżącego
podatku dochodowego
18
1
-
-
19
304
1
-
-
305
Inne należności
4 254
899
64
10
5 227
8 086
873
140
9
9 108
Środki pieniężne i ekwiwalenty
środków pieniężnych
12 502
2 580
1 352
1 268
3)
17 702
10 077
3 338
1 472
1 073
4)
15 960
Aktywa, razem
367 105
63 863
16 498
3 306
450 772
339 765
54 996
13 149
3 590
411 500
1)
W tym 239 mln zł we frankach szwajcarskich, 5 27 mln zł w funtach brytyjskich, 113 mln zł w lejach rumuńskich oraz 207 mln zł w koronach norweskich.
2)
W tym 413 mln zł we frankach szwajcarskich, 545 mln zł w funtach brytyjskich, 244 mln zł w lejach rumuńskich oraz 2 43 mln zł w koronach norweskich.
3)
W tym 233 mln zł we frankach szwajcarskich, 272 mln zł w funtach brytyjskich oraz 276 mln zł w jenach japońskich.
4)
W tym 306 mln zł we frankach szwajcarskich i 275 mln zł w funtach brytyjskich.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
100
Zobowiązania wg walut
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
PLN
EUR
USD
Pozos-
tałe
Razem
PLN
EUR
USD
Pozos-
tałe
Razem
Zobowiązania z tytułu umów
ubezpieczenia
36 757
3 184
1 800
587
42 328
34 066
2 991
65
396
37 518
Zobowiązania z tytułu umów
reasekuracji
29
4
-
2
35
22
1
-
8
31
Zobowiązania podporządkowane
6 166
-
-
-
6 166
6 184
-
-
-
6 184
Zobowiązania z tytułu własnych
dłużnych papierów wartościowych
9 197
2 680
126
-
12 003
10 764
319
7
-
11 090
Zobowiązania wobec banków
3 425
3 464
76
82
1)
7 047
4 390
3 095
138
97
2)
7 720
Zobowiązania wobec klientów
z tytułu depozytów
247 164
35 842
16 081
4 694
3)
303 781
225 346
32 050
16 254
4 408
4)
278 058
Pochodne instrumenty finansowe
10 868
724
62
2
11 656
19 765
997
188
6
20 956
Zobowiązania z tytułu bieżącego
podatku dochodowego
1 989
1
-
1
1 991
325
-
-
3
328
Inne zobowiązania
13 160
3 514
244
62
16 980
11 216
2 588
459
38
14 301
Zobowiązania wg walut, razem
328 755
49 413
18 389
5 430
401 987
312 078
42 041
17 111
4 956
376 186
1)
W tym 79 mln zł we frankach szwajcarskich
2)
W tym 93 mln zł we frankach szwajcarskich.
3)
W tym 1 916 mln zł w funtach brytyjskich, 1 204 mln zł we frankach szwajcarskich, 385 mln zł w koronach norweskich, 346 mln zł w dolarach kanadyjskich, 281 mln zł
w koronach szwedzkich, 71 mln zł w dolarach australijskich.
4)
W tym 2 044 mln zł w funtach brytyjskich, 1 250 mln zł we frankach szwajcarskich, 308 mln zł w koronach norweskich, 226 mln zł w dolarach kanadyjskich, 189 mln zł
w koronach szwedzkich, 76 mln zł w dolarach australijskich.
W celu zarządzania ryzykiem walutowym Grupa PZU wykorzystuje także instrumenty pochodne, co pozwala m.in. na zajęcie
wybranej ekspozycji rynkowej w sposób bardziej efektywny niż instrumenty kasowe.
Zobowiązania warunkowe wg
walut
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
PLN
EUR
USD
Pozos-
tałe
Razem
PLN
EUR
USD
Pozos-
tałe
Razem
Zobowiązania warunkowe
66 094
11 800
2 606
173
80 673
67 018
10 147
3 393
118
80 676
Kolejna tabela prezentuje test wrażliwości portfela instrumentów finansowych Grupy PZU (z wyjątkiem należności od klientów
z tytułu kredytów i zobowiązań z tytułu depozytów), w odniesieniu do instrumentów finansowych, dla których ryzyko ponosi
Grupa PZU.
W skład aktywów finansowych narażonych na ryzyko kursów walutowych wchodzą inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
Grupy PZU oraz pochodne instrumenty finansowe denominowane w walutach obcych.
Poniższe tabele prezentują analizę wrażliwości ryzyka walutowego dla portfeli instrumentów finansowych oraz aktywów
i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia i reasekuracji.
Zmiany kursów walutowych wpływają przede wszystkim na:
• wynik finansowy netto – zyski i straty z tytułu różnic kursowych dotyczących umów ubezpieczenia i umów reasekuracji oraz
instrumentów finansowych rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat;
• kapitały własne – zyski i straty z tytułu różnic kursowych rozpoznanych w innych całkowitych dochodach oraz w
skonsolidowanym rachunku zysków i strat.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
101
Analiza wrażliwości ryzyka
walutowego
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Zysk netto
Kapitały własne
Zysk netto
Kapitały własne
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
wzrost
spadek
EUR – zmiana o 20%
Aktywa i zobowiązania z tytułu
umów ubezpieczenia i reasekuracji
(105)
105
(534)
534
(107)
107
(502)
502
Instrumenty finansowe
110
(59)
757
(706)
110
(104)
695
(689)
GBP – zmiana o 20%
Aktywa i zobowiązania z tytułu
umów ubezpieczenia i reasekuracji
(43)
43
(40)
40
-
-
-
-
Instrumenty finansowe
(80)
80
4
(4)
(90)
90
(1)
1
USD – zmiana o 20%
Aktywa i zobowiązania z tytułu
umów ubezpieczenia i reasekuracji
(6)
6
(6)
6
8
(8)
8
(8)
Instrumenty finansowe
(255)
257
24
(22)
(241)
236
12
(17)
Pozostałe – zmiana o 20%
Aktywa i zobowiązania z tytułu
umów ubezpieczenia i reasekuracji
(4)
4
(62)
62
(6)
6
(69)
69
Instrumenty finansowe
61
(65)
61
(65)
41
(33)
41
(33)
8.5.3.3. Ryzyko cen akcji
Stopień narażenia na ryzyko
Wartość portfela kapitałowych instrumentów finansowych zaprezentowano w punkcie 36.2.
Analiza wrażliwości
W tabeli poniżej przedstawiono test wrażliwości portfela notowanych instrumentów kapitałowych Grupy PZU, dla których ryzyko
ponosi Grupa PZU.
Wpływ zmiany wyceny notowanych instrumentów kapitałowych na kapitał własny
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
wzrost wyceny notowanych instrumentów kapitałowych o 20%
163
288
spadek wyceny notowanych instrumentów kapitałowych o 20%
(163)
(288)
8.5.4. Ryzyko płynności
Ryzyko płynności finansowej to możliwość utraty zdolności do bieżącego regulowania zobowiązań Grupy PZU wobec jej klientów
lub kontrahentów. Celem zarządzania ryzykiem płynności finansowej jest zachowanie poziomu płynności umożliwiającego
bieżące regulowanie zobowiązań danego podmiotu. Ryzyko płynności jest zarządzane odrębnie dla części ubezpieczeniowej oraz
bankowej.
Identyfikacja ryzyka polega na analizie możliwoś ci wystąpienia niekorzystnych zdarzeń, w szczególności:
• niedoboru środków płynnych w stosunku do bieżących potrzeb;
• braku płynności posiadanych instrumentów finansowych;
• strukturalnego niedopasowania zapadalności aktywów do wymagalności zobowiązań.
Pomiar i ocena ryzyka są przeprowadzane poprzez oszacowanie niedoborów środków finansowych na wypłaty zobowiązań.
W części ubezpieczeniowej oszacowanie dokonywane jest w następujących ujęciach:
• luk płynnościowych (statycznym, ryzyko płynności finansowej długoterminowej) – poprzez monitorowanie niedopasowania
przepływów netto, wynikających z umów ubezpieczenia zawartych do dnia bilansowego i wpływów z tytułu aktywów na
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
102
pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych w poszczególnych okresach, na podstawie projekcji przepływów finansowych
sporządzanej na dany dzień;
• potencjalnego niedoboru środków finansowych (ryzyko płynności finansowej średnioterminowej) – poprzez analizę
historycznych i spodziewanych przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej;
• stress testowym (ryzyko płynności finansowej średnioterminowej) – poprzez oszacowanie możliwości zbycia w krótkim czasie
portfela lokat finansowych na zaspokojenie zobowiązań z tytułu wystąpienia zdarzeń ubezpieczeniowych, w tym
o charakterze nadzwyczajnym;
• preliminarzy bieżących (ryzyko płynności finansowej krótkoterminowej) – poprzez monitorowanie zgłoszonego
zapotrzebowania na środki w terminie określonym przez obowiązujące w danym podmiocie regulacje.
W zakresie zarządzania ryzykiem płynności banki w Grupie PZU stosują miary wynikające z regulacji sektorowych, w tym
Rekomendacji P wydanej przez KNF.
Do zarządzania płynnością banków w Grupie PZU wykorzystuje się współczynniki płynności dla różnych okresó w, w tym do 7 dni,
do miesiąca, do 12 miesięcy oraz powyżej 12 miesięcy.
W ramach zarządzania ryzykiem płynności banki w Grupie PZU dokonują również analizy profilu zapadalności/wymagalności
w dłuższym terminie, zależnej w dużym stopniu od przyjętych założeń w zakresie kształtowania się przyszłych przepływów
gotówkowych związanych z pozycjami aktywów i pasywów. Założenia uwzględniają:
• stabilność pasywów o nieokreślonych terminach wymagalności (np. rachunki bieżące, zerwania i odnowienia depozytów,
poziom ich koncentracji);
• możliwość skrócenia terminu zapadalności określonych pozycji aktywów (np. kredyty hipoteczne z możliwością
wcześniejszej spłaty);
• możliwość zbycia pozycji aktywów (portfel płynnościowy).
Monitorowanie i kontrolowanie ryzyka płynności finansowej polega na analizie wykorzystania wyznaczonych limitów.
Raportowanie polega na komunikacji o poziomie płynności finansowej różnym poziomom decyzyjnym. Częstotliwość
poszczególnych raportów oraz zakres informacji są dostosowane do potrzeb informacyjnych na poszczególnych poziomach
decyzyjnych.
Ograniczeniu ryzyka płynności finansowej służą:
• utrzymywanie środków w wyodrębnionym portfelu płynnościowym, w wysokości zgodnej z limitami wartości tego portfela;
• utrzymywanie odpowiednich środków w walucie obcej w portfelach lokat przeznaczonych na pokrycie zobowiązań
ubezpieczeniowych wyrażonych w danej walucie obcej;
• postanowienia Umowy o zarządzanie portfelami instrumentów finansowych zawartej pomiędzy TFI PZU oraz PZU dotyczące
ograniczenia czasu wycofania środków z portfeli zarządzanych przez TFI PZU do maksymalnie 3 dni po złożeniu
zapotrzebowania na środki pieniężne;
• możliwość dokonywania transakcji typu sell-buy-back na skarbowych papierach wartościowych, w tym utrzymywanych do
terminu wykupu;
• centralizacja zarządzania portfelami/funduszami przez TFI PZU;
• limity wskaźników płynnościowych w bankach należących do Grupy PZU.
W 2023 roku podstawowe wskaźniki płynności w bankach Grupy PZU utrzymywały się stabilnie na wysokim i bezpiecznym
poziomie, co było odzwierciedleniem dobrej sytuacji płynnościowej oraz łatwości w dostępie do finansowania, w szczególności
w postaci depozytów klientowskich. Na poprawę płynności oddziaływały także emisje realizowane w celu spełnienia wymogów
MREL.
Wpływ bieżącego otoczenia na ryzyko płynności w segmencie ubezpieczeniowym Grupy PZU w 2023 roku należy określić jako
nieistotny. Płynność była utrzymywana na wymaganym poziomie i brak było podstaw do podejmowania nadzwyczajnych działań
zarządczych w zakresie ryzyka płynności. W ramach rutynowych działań zarządczych w zakresie ryzyka płynności Grupa PZU stale
monitorowała wielkość dostępnych środków płynnych oraz wykorzystanie limitów płynnościowych.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
103
Ekspozycja na ryzyko
Wartość bilansowa instrumentów
dłużnych wg daty wykupu
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
do 1
roku
1 – 2
lat
2 – 3
lat
3 – 4
lat
4 – 5
lat
Powyżej
5 lat
Razem
do 1
roku
1 – 2
lat
2 – 3
lat
3 – 4
lat
4 – 5
lat
Powyżej
5 lat
Razem
Należności od klientów z tytułu kredytów
60 275
23 232
20 160
15 835
16 204
83 102
218 808
59 360
24 681
18 591
15 672
12 756
81 633
212 693
Inwestycyjne (lokacyjne) instrumenty dłużne
69 160
21 315
16 303
16 402
15 003
48 905
187 088
45 154
22 794
15 139
15 149
12 602
36 641
147 479
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
54 631
16 204
7 340
11 601
6 780
39 319
135 875
36 872
14 623
11 010
6 602
9 254
27 693
106 054
Dłużne papiery wartościowe
44 427
16 035
6 488
10 976
6 201
37 447
121 574
26 814
13 331
10 291
5 395
8 959
26 856
91 646
Rządowe
22 419
12 030
4 040
9 602
5 465
29 621
83 177
12 948
11 881
9 491
3 608
8 082
22 621
68 631
Pozostałe
22 008
4 005
2 448
1 374
736
7 826
38 397
13 866
1 450
800
1 787
877
4 235
23 015
Transakcje z przyrzeczeniem
odsprzedaży
9 003
-
-
-
-
-
9 003
7 071
-
-
-
-
-
7 071
Lokaty terminowe w instytucjach
kredytowych
962
11
9
9
14
31
1 036
2 981
36
18
14
8
11
3 068
Pożyczki
239
158
843
616
565
1 841
4 262
6
1 256
701
1 193
287
826
4 269
Wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
12 413
4 680
8 575
4 568
6 518
8 469
45 223
7 907
7 581
3 858
8 212
3 084
8 314
38 956
Rządowe
8 411
3 746
7 340
4 010
5 782
6 794
36 083
3 521
5 783
2 711
6 896
2 428
6 223
27 562
Pozostałe
4 002
934
1 235
558
736
1 675
9 140
4 386
1 798
1 147
1 316
656
2 091
11 394
Wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy
2 116
431
388
233
1 705
1 117
5 990
375
590
271
335
264
634
2 469
Rządowe
1 796
406
363
216
1 695
1 085
5 561
251
509
252
317
259
624
2 212
Pozostałe
320
25
25
17
10
32
429
124
81
19
18
5
10
257
Razem
129 435
44 547
36 463
32 237
31 207
132 007
405 896
104 514
47 475
33 730
30 821
25 358
118 274
360 172
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
104
W poniższej tabeli zaprezentowano przyszłe niezdyskontowane przepływy pieniężne z aktywów i zobowiązań.
W poniższej tabeli zaprezentowano przyszłe niezdyskontowane przepływy z zobowiązań pozabilansowych banków (wg terminów umownych).
Udzielone zobowiązania
pozabilansowe
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
do 1
miesiąca
1 -3
miesiące
od 3
miesięcy do
1 roku
1 – 5
lat
powyżej
5 lat
Razem
do 1
miesiąca
1 -3
miesiące
od 3
miesięcy do
1 roku
1 – 5
lat
powyżej
5 lat
Razem
Dotyczące finansowania
66 760
-
-
-
-
66 760
66 767
-
-
-
-
66 767
Gwarancyjne
11 541
-
-
-
-
11 541
12 727
-
-
-
-
12 727
Razem
78 301
-
-
-
-
78 301
79 494
-
-
-
-
79 494
Ryzyko płynności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1
roku
1 – 2
lat
2 – 3
lat
3 – 4
lat
4 – 5
lat
5 – 10
lat
Powyżej
10 lat
Razem
Do 1
roku
1 – 2
lat
2 – 3
lat
3 – 4
lat
4 – 5
lat
5 – 10
lat
Powyżej
10 lat
Razem
Aktywa
190 562
46 623
41 455
31 553
29 862
70 930
76 759
487 744
154 401
55 168
37 287
33 420
25 003
68 436
71 898
445 613
Środki pieniężne i
ekwiwalenty środków
pieniężnych
10 845
1 137
334
266
225
789
4 106
17 702
10 394
497
345
273
239
767
3 445
15 960
Należności
3 375
825
5
3
-
955
83
5 246
2 530
3 924
234
213
322
2 190
-
9 413
Należności od klientów z
tytułu kredytów
61 452
32 636
27 561
20 737
18 255
42 178
50 236
253 055
61 009
36 378
25 851
20 316
15 829
41 894
51 225
252 502
Dłużne papiery wartościowe
104 249
11 522
12 402
9 590
10 717
25 323
22 071
195 874
69 804
12 819
9 894
11 369
8 244
22 920
16 935
151 985
Pożyczki
558
501
1 153
957
665
1 657
263
5 754
505
1 548
963
1 249
369
664
293
5 591
Transakcje z przyrzeczeniem
odsprzedaży
9 048
-
-
-
-
-
-
9 048
7 075
-
-
-
-
-
-
7 075
Lokaty terminowe w
instytucjach kredytowych
1 035
2
-
-
-
28
-
1 065
3 084
2
-
-
-
1
-
3 087
Zobowiązania
(159 712)
(21 645)
(13 717)
(16 734)
(8 300)
(27 940)
(140 080)
(388 128)
(155 866)
(20 493)
(14 345)
(9 573)
(12 064)
(27 695)
(115 288)
(355 324)
Zobowiązania z tytułu umów
ubezpieczenia
(6 574)
(3 097)
(2 056)
(1 232)
(956)
(4 264)
(23 881)
(42 060)
(5 072)
(2 495)
(1 791)
(1 353)
(974)
(4 175)
(24 935)
(40 795)
Zobowiązania z tytułu umów
reasekuracji
49
3
2
1
1
2
1
59
75
4
6
2
1
2
-
90
Zobowiązania z tytułu
leasingu
(205)
(244)
(206)
(183)
(226)
(649)
(591)
(2 304)
(184)
(163)
(201)
(159)
(131)
(427)
(654)
(1 919)
Pozostałe zobowiązania
(152 982)
(18 307)
(11 457)
(15 320)
(7 119)
(23 029)
(115 609)
(343 823)
(150 685)
(17 839)
(12 359)
(8 063)
(10 960)
(23 095)
(89 699)
(312 700)
Luka
30 850
24 978
27 738
14 819
21 562
42 990
(63 321)
99 616
(1 465)
34 675
22 942
23 847
12 939
40 741
(43 390)
90 289
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
105
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia wymagalne
na żądanie
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
wartość
wymagalna na
żądanie
wartość bilansowa
wartość
wymagalna na
żądanie
wartość
bilansowa
Ubezpieczenie indywidualne
1 910
1 855
1 923
1 812
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
5 846
5 849
5 153
5 103
Kraje bałtyckie
376
300
352
267
Ukraina
145
147
143
196
Razem
8 277
8 151
7 571
7 378
8.5.5. Ryzyko operacyjne
Ryzyko operacyjne to możliwość poniesienia straty wynikającej z niewłaściwych lub błędnych procesów wewnętrznych, działań
ludzi, funkcjonowania systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych.
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym jest optymalizacja jego poziomu i efektywności operacyjnej w działalności Grupy PZU,
prowadząca do ograniczenia strat i kosztów spowodowanych materializacją tego ryzyka oraz zapewnienie adekwatnych
i efektywnych mechanizmów kontrolnych. Informacje na temat poziomu ryzyka operacyjnego są okresowo przedkładane
właściwym organom wewnętrznym.
Identyfikacja ryzyka operacyjnego odbywa się w szczególności poprzez:
• gromadzenie i analizę informacji o incydentach ryzyka operacyjnego oraz przyczynach ich wystąpienia;
• samoocenę ryzyka operacyjnego;
• analizy scenariuszowe.
Ocena i pomiar ryzyka operacyjnego odbywa się poprzez:
• określanie skutków wystąpienia incydentów ryzyka operacyjnego;
• szacowanie skutków wystąpienia potencjalnych incydentów ryzyka operacyjnego.
Monitorowanie i kontrolowanie ryzyka operacyjnego realizowane jest głównie poprzez ustanowiony system wskaźników ryzyka
operacyjnego oraz limitów umożliwiających ocenę zmian poziomu ryzyka operacyjnego w czasie oraz czynników mających wpływ
na jego poziom w działalności.
Raportowanie polega na komunikacji o poziomie ryzyka operacyjnego, efektach monitorowania i kontrolowania różnym
poziomom decyzyjnym. Częstotliwość poszczególnych raportów oraz zakres informacji są dostosowane do potrzeb
informacyjnych na poszczególnych poziomach decyzyjnych.
Działania zarządcze w ramach reakcji na zidentyfikowane i ocenione ryzyko operacyjne polegają w szczególności na:
• podjęciu działań mających na celu minimalizację ryzyka, między innymi poprzez wzmocnienie systemu kontroli wewnętrznej;
• transferze ryzyka – w szczególności za pomocą zawarcia umowy ubezpieczenia;
• unikaniu ryzyka poprzez niepodejmowanie lub wycofanie się z określonej działalności biznesowej w przypadku stwierdzenia
zbyt wysokiego ryzyka operacyjnego, którego koszty ograniczenia są nieopłacalne;
• akceptacji ryzyka – aprobatę konsekwencji wynikających z ewentualnej materializacji ryzyka operacyjnego, jeśli nie zagraża
ono przekroczeniem poziomu tolerancji na ryzyko operacyjne.
PZU wdrożył plany ciągłości działania. Przetestowano działania zabezpieczające poprawne funkcjonowanie procesów objętych
Planem w przypadku wystąpienia awarii.
28 stycznia 2022 roku Sztab Kryzysowy w PZU i PZU Życie, w obliczu ataku sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej na Ukrainę ogłosił
sytuację kryzysową, w ramach której realizowane jest bieżące monitorowanie aktualnej sytuacji politycznej i rynkowej oraz
wprowadzanie adekwatnych działań nakierowanych w szczególności na:
• bezpieczeństwo pracowników;
• ciągłość działania spółek oraz bezpieczeństwo aktywów finansowych Grupy PZU;
• dodatkowe środki bezpieczeństwa w obszarze cyberzagrożeń oraz bezpieczeństwa fizycznego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
106
W ramach działającego przy Sztabie Kryzysowym zespołu zadaniowego prowadzony jest monitoring bieżącej sytuacji spółek
ukraińskich, w tym w zakresie realizacji założeń wypracowanego przez spółki ukraińskie „Planu zarządzania w sytuacji
kryzysowej”.
Wprowadzono dodatkowe środki bezpieczeństwa cybernetycznego, mitygujące ryzyka o wzrastającym prawdopodobieństwie
materializacji. Realizowany jest bieżący, całodobowy monitoring anomalii w obszarze cyberzagrożeń obejmujący zasięgiem także
podmioty zależne. W związku z wprowadzonym na terenie całego kraju trzeciego stopnia alarmowego CRP (CHARLIE-CRP) oraz
drugiego stopnia alarmowego (BRAVO), nieprzerwanie od lutego 2022 roku utrzymywany jest podwyższony stan gotowości
obszarów bezpieczeństwa fizycznego oraz cybernetycznego.
8.5.6. Ryzyko braku zgodności
Ryzyko braku zgodności (ang. compliance) to ryzyko poniesienia sankcji prawnych, powstania strat finansowych bądź utraty
reputacji lub wiarygodności wskutek niezastosowania się przez podmioty Grupy PZU, ich pracowników lub podmioty działające
w ich imieniu do przepisów prawa, regulacji wewnętrznych oraz przyjętych w Grupie PZU standardów postępowania, w tym norm
etycznych.
Na podstawie regulacji wewnętrznych wprowadzono podział kompetencji w ramach systemowego i bieżącego zarządzania
ryzykiem braku zgodności.
Zarządzanie systemowe polega w szczególności na formułowaniu rozwiązań dotyczących realizacji zasad zarządzania ryzykiem
braku zgodności, monitorowaniu procesu zarządzania tym ryzykiem oraz promowaniu i monitorowaniu przestrzegania regulacji
wewnętrznych oraz przyjętych standardów postępowania w zakresie zgodności.
Bieżące zarządzanie ryzykiem braku zgodności to identyfikacja, ocena i pomiar, monitorowanie oraz raportowanie.
8.5.7. Ryzyko modeli
Ryzyko modeli, zakwalifikowane jako istotne dla Grupy PZU, zdefiniowano jako ryzyko poniesienia straty finansowej, błędnego
oszacowania danych raportowanych do organu nadzoru, podjęcia błędnych decyzji lub utraty reputacji z powodu błędów
w opracowaniu, wdrożeniu lub stosowaniu modeli. Formalny proces identyfikacji i oceny tego ryzyka został wdrożony w PZU
i PZU Życie w celu zapewnienia wysokiej jakości stosowanych praktyk dotyczących zarządzania ryzykiem modeli. Proces
zarządzania ryzykiem modeli obejmuje:
• identyfikację ryzyka – odbywającą się poprzez cykliczną identyfikację modeli wykorzystywanych w obszarach objętych
procesem i poddanie ich ocenie istotności;
• pomiar ryzyka – opierający się na wynikach niezależnych walidacji i monitoringów modeli;
• monitorowanie ryzyka – polegające na bieżącej analizie odchyleń realizacji od założonych punktów odniesienia w zakresie
ryzyka modeli (m.in. weryfikacja sposobu realizacji zaleceń, weryfikacja, czy poziom ryzyka modeli jest akceptowalny
z punktu widzenia Polityki Zarządzania Ryzykiem Modeli);
• raportowanie ryzyka – polegające na komunikowaniu na odpowiednim poz iomie zarządczym rezultatów procesu,
w szczególności wyników monitoringów, walidacji oraz poziomu ryzyka;
• działania zarządcze – mają ce na celu ograniczanie poziomu ryzyka modeli (aktywne – np. zalecenia wynikające
z przeprowadzonych walidacji oraz pasywne – np. rozwijanie standardów zarządzania modelami i ich ryzykiem).
W podmiotach sektora bankowego, z uwagi na duże znaczenie ryzyka modeli, zarządzanie nim wdrożono w ramach dostosowania
do wymogów rekomendacji W wydanej przez KNF. Oba banki określiły standardy procesu zarządzania ryzykiem modeli, w tym
zasady budowy modeli oraz oceny jakości ich działania, przy zapewnieniu właściwych rozwiązań w ramach ładu korporacyjnego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
107
9. Zarządzanie kapitałem własnym
25 marca 2021 roku Rada Nadzorcza PZU podjęła uchwałę w sprawie zatwierdzenia polityki kapitałowej i dywidendowej Grupy
PZU na lata 2021 – 2024 („Polityka”).
Zgodnie z Polityką Grupa PZU dąży do:
• efektywnego zarządzania kapitałem poprzez optymalizację wykorzystania kapitału z perspektywy Grupy PZU;
• maksymalizacji stopy zwrotu z kapitału dla akcjonariuszy podmiotu dominującego w szczególności przy zachowaniu
poziomu bezpieczeństwa i utrzymaniu zasobów kapitałowych na cele strategicznego rozwoju poprzez organiczny wzrost oraz
akwizycje;
• zapewnienia wystarczających środków finansowych na pokrycie zobowiązań Grupy PZU wobec klientów.
Polityka zarządzania kapitałem opiera się na następujących zasadach:
• zarządzanie kapitałem (w tym kapitałem nadwyżkowym) Grupy PZU na poziomie PZU;
• utrzymanie docelowych współczynników wypłacalności na poziomie 200% dla Grupy PZU, PZU oraz PZU Życie
(wg. Wypłacalność II);
• utrzymanie wskaźnika dźwigni finansowej Grupy PZU na poziomie nie wyższym niż 25%;
• zapewnienie środków na rozwój i akwizycje;
• utrzymanie nadwyżki funduszy własnych konglomeratu finansowego ponad wymogi z tytułu adekwatności kapitałowej
konglomeratu finansowego;
• brak emisji akcji przez PZU w okresie obowiązywania Polityki.
Zakłada się możliwość wystąpienia tymczasowych odchyleń rzeczywistego współczynnika wypłacalności powyżej lub poniżej
poziomu docelowego.
Polityka dywidendowa Grupy PZU i PZU opiera się na następujących zasadach:
• Grupa PZU dąży do efektywnego zarządzania kapitałem i maksymalizacji stopy zwrotu z kapitału dla akcjonariuszy PZU,
w szczególności przy zachowaniu poziomu bezpieczeństwa i utrzymaniu zasobów kapitałowych na cele strategicznego
rozwoju poprzez akwizycje;
• wysokość dywidendy proponowanej przez Zarząd PZU, wypłacanej za dany rok obrotowy, ustalana jest na podstawie
skonsolidowanego wyniku finansowego Grupy PZU przypisanego właścicielom jednostki dominującej, przy czym:
− nie więcej niż 20% powiększy zyski zatrzymane (kapitał zapasowy) na cele związane z rozwojem organicznym
i innowacjami oraz realizacją inicjatyw wzrostowych;
− nie mniej niż 50% podlega wypłacie w ramach rocznej dywidendy;
− pozostała część zostanie wypłacona w ramach rocznej dywidendy lub powiększy zyski zatrzymane (kapitał zapasowy) w
przypadku realizacji istotnych nakładów związanych z realizacją założeń Strategii Grupy PZU, w tym w szczególności w
ramach transakcji fuzji i przejęć;
z zastrzeżeniem punktów poniżej:
• zgodnie z planami Zarządu PZU oraz własną oceną ryzyk i wypłacalności podmiotu dominującego środki własne podmiotu
dominującego oraz Grupy PZU po deklaracji o wypłacie lub wypłacie dywidendy, pozostają na poziomie, który zapewnia
spełnienie warunków określonych w polityce kapitałowej;
• przy określeniu dywidendy uwzględniane są rekomendacje organu nadzoru w sprawie dywidendy.
Zewnętrzne wymogi kapitałowe
Zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej, kalkulację wymogu kapitałowego oparto o ryzyka rynkowe, aktuarialne
(ubezpieczeniowe), niewypłacalności kontrahenta, katastroficzne i operacyjne. Aktywa, zobowiązania, a w konsekwencji środki
własne, stanowiące pokrycie wymogu kapitałowego wycenia się w wartości godziwej. Wymóg kapitałowy kalkulowany jest
zgodnie z formułą standardową na poziomie całej Grupy PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
108
Na podstawie art. 412 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej Grupa PZU zobowiązana jest sporządzać i ujawniać roczne
sprawozdanie na temat wypłacalności i kondycji finansowej na poziomie grupy, zgodnie z zasadami Wypłacalność II.
Sprawozdanie za rok 2022, opublikowane 11 maja 2023 roku dostępne jest na stronie https://www.pzu.pl/relacje-
inwestorskie/raporty?queries%5Byear%5D=2022.
Dla sprawozdania za rok 2023 termin publikacji przypada nie później niż 20 tygodni od końca roku, tj. do 20 maja 2024 roku.
Zgodnie z art. 290 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej sprawozdanie o wypłacalności i kondycji finansowej zakładu
ubezpieczeń podlega badaniu przez firmę audytorską.
Niezależnie od powyższego, niektóre jednostki Grupy PZU zobowiązane są do przestrzegania własnych wymogów kapitałowych,
nałożonych właściwymi regulacjami prawnymi.
Współczynnik wypłacalności Grupy PZU na 31 grudnia 202 2 roku, opublikowany w sprawozdaniu na temat wypłacalności
i kondycji finansowej Grupy PZU za 2022 rok wyniósł 240%. Na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego
wyliczenie współczynnika wypłacalności na 31 grudnia 2023 roku nie jest jeszcze dostępne.
Utrzymywane poziomy współczynnika wypłacalności są zgodne z założonymi w polityce kapitałowej Grupy PZU.
10. Wartość godziwa
10.1 Opis technik wyceny
10.1.1. Dłużne papiery wartościowe i pożyczki
Wartości godziwe dłużnych papierów wartościowych określa się na podstawie dostępnych publicznie kwotowań na aktywnym
rynku lub wycen publikowanych przez autoryzowany serwis informacyjny, a w przypadku ich braku – przy wykorzystaniu modeli
wyceny odnoszonych do publikowanych notowań instrumentów finansowych, stóp procentowych i indeksów giełdowych.
Grupa PZU dokonuje wewnętrznej weryfikacji wycen publikowanych przez autoryzowany serwis informacyjny, porównując je
z dostępnymi wycenami z innych źródeł, opierających się na danych obserwowalnych na rynku.
Wartość godziwą pożyczek oraz dłużnych papierów wartościowych, dla których n ie istnieje aktywny rynek, wyznacza się metodą
zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Dla instrumentów dłużnych opartych o zmienną stopę procentową krzywa
referencyjna odzwierciedlająca poziom stóp risk free do dyskontowania przyszłych przepływów jest bud owana na podstawie
odpowiedniej krzywej swapowej dla danej waluty. Natomiast dla instrumentów opartych o stałą stopę procentową –
o kwotowania obligacji skarbowych w danej walucie. Dla nienotowanych pożyczek i obligacji oprócz spreadu indywidualnego
kwantyfikującego ryzyko specyficzne danego instrumentu dłużnego dodawany jest publikowany w serwisach informacyjnych
rynkowy spread sektorowy, który odzwierciedla wycenę ryzyka dla danego sektora działalności emitenta i jego ratingu.
10.1.2. Kapitałowe aktywa finansowe
Wartości godziwe kapitałowych aktywów finansowych określa się na podstawie dostępnych publicznie kwotowań na aktywnym
rynku, a w przypadku gdy nie są one dostępne – w oparciu o obecną wartość przyszłych, prognozowanych wyników spółek lub
modele wyceny bazujące na dostępnych danych rynkowych.
10.1.3. Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych
Wartości godziwe jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych określa się według wartości
jednostki uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych publikowanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Wycena ta
odzwierciedla udział Grupy PZU w aktywach netto tych funduszy.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
109
10.1.4. Instrumenty pochodne
Dla instrumentów pochodnych notowanych na aktywnym rynku za wartość godziwą przyjmuje się cenę zamknięcia notowań na
dzień bilansowy.
Wartość godziwa instrumentów pochodnych nienotowanych na aktywnym rynku, w tym kontraktów terminowych
(ang. forward) oraz kontraktów zamiany oprocentowania typu IRS określana jest metodą zdyskontowanych przyszłych
przepływów pieniężnych. Do dyskontowania przepływów pieniężnych używane są stawki z krzywych OIS (ang. overnight indexed
swaps) uwzględniających walutę, w której denominowany jest depozyt zabezpieczający dla danego instrumentu.
Wartość godziwą opcji określa się za pomocą modelu Blacka-Scholesa (opcje typu „plain vanilla”) lub jako zdyskontowaną na
dzień wyceny wartość oczekiwaną funkcji wypłaty opcji (opcje azjatyckie oraz koszykowe). Wartość oczekiwana funkcji wypłaty
wyznaczana jest w drodze modelowania metodą Monte Carlo.
10.1.5. Należności od klientów z tytułu kredytów
W celu ustalenia zmiany wartości godziwej należności od klientów z tytułu kredytów (z pominięciem kredytów w rachunku
bieżącym) marże osiągane na nowo udzielonych kredytach (w miesiącu poprzedzającym datę, na którą sporządza się
skonsolidowane sprawozdanie finansowe) porównuje się z marżami na całym portfelu kredytowym. Jeśli marże na nowo
przyznawanych kredytach są wyższe (niższe) niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa portfela kredyt ów jest
niższa (wyższa) od jego wartości bilansowej.
Należności od klientów z tytułu kredytów zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu III hierarchii wartości godziwej ze względu
na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi
na nowo udzielanych kredytach.
10.1.6. Nieruchomości wyceniane w wartości godziwej
W zależności od charakteru danej nieruchomości, wartość godziwą określa się za pomocą metody porównawczej, dochodowej
lub pozostałościowej.
Metodą porównawczą wycenia się wolne grunty pod zabudowę i niektóre mniejsze i mniej wartościowe budynki (takie jak lokale
mieszkalne, garaże itp.). Metoda porównawcza zakłada ustalenie wartości godziwej poprzez odniesienie do obserwowalnych cen
rynkowych, z uwzględnieniem współczynników korygujących. Współczynniki korygujące uwzględniają przykładowo takie czynniki
jak upływ czasu i trend zmian cen rynkowych, lokalizacja, ekspozycja, przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego,
dostępność komunikacyjna i dojazd, powierzchnia, sąsiedztwo (w tym położenie względem atrakcyjnych obiektów), możliwości
inwestycyjne, warunki fizyczne, forma władania itp.
Metoda dochodowa zakłada oszacowanie wartości godziwej nieruchomości na podstawie zdyskontowanej wartości przepływów
pieniężnych. W kalkulacji uwzględnia się takie zmienne jak stopa kapitalizacji, poziom czynszów, poziom kosztów
eksploatacyjnych, rezerwa z tytułu pustostanów, straty z tytułu zwolnień w płatnościach czynszu i zaległości czynszowych itp.
Poziom zmiennych opisanych powyżej różni się w zależności od charakteru i przeznaczenia wycenianej nieruchomości
(powierzchnia biurowa, powierzchnia handlowa, powierzchnia logistyczno-magazynowa), jej nowoczesności oraz lokalizacji
(dojazd, odległość od centrum, dostępność, ekspozycja itp.), a także parametrów właściwych dla danego rynku lokalnego
(m.in. stopy kapitalizacji, stawki czynszu, koszty eksploatacji).
Metodę pozostałościową stosuje się do określenia wartości rynkowej jeżeli nieruchomość ma być objęta pracami budowlanymi.
Wartość godziwą nieruchomości określa się jako różnicę wartości nieruchomości po wykonaniu robót budowalnych oraz
przeciętnych wartości kosztów tych robót, z uwzględnieniem zysków uzyskiwanych na rynku podobnych nieruchomości.
Nieruchomości wykazywane w wartości godziwej wyceniają licencjonowani rzeczoznawcy majątkowi. A kceptacja każdej z takich
wycen jest dodatkowo poprzedzona przeglądem przez pracowników jednostek Grupy PZU w celu eliminacji potencjalnych omyłek
i niespójności. Powstające ewentualne wątpliwości wyjaśniane są na bieżąco.
Nieruchomości inwestycyjne wycenia się zgodnie z poniższymi zasadami:
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
110
• nieruchomości posiadane przez fundusze inwestycyjne zależne od PZU – wyceniane co 6 miesięcy – na dni kończące każde
półrocze i rok obrotowy;
• nieruchomości inwestycyjne posiadane przez spółki Grupy PZU – najbardziej wartościowe pozycje wyceniane są w przypadku
stwierdzenia przesłanek o możliwej istotnej zmianie wartości (przeważnie z częstotliwością roczną). Bez względu na wartość,
każda nieruchomość inwestycyjna jest wyceniana nie rzadziej niż raz na 5 lat;
• nieruchomości przeznaczone do sprzedaży – wyceniane przed rozpoczęciem ich aktywnej ekspozycji na rynku, zgodnie
z wymogami MSSF 5.
10.1.7. Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych oraz zobowiązania
podporządkowane
Wartość godziwą zobowiązań z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych, w tym zobowiązań
podporządkowanych, wyznacza się jako wartość bieżącą oczekiwanych płatności w oparciu o bieżące krzywe procentowe oraz
indywidualny spread kredytowy dla danej emisji. Spread indywidualny jest początkowo kalibrowany do ceny emisji i okresowo
rekalibrowany w przypadku dostępności danych transakcyjnych.
10.1.8. Zobowiązania z tytułu depozytów
Ze względu na fakt, że depozyty przyjmuje się w ramach bieżącej działalności na bazie dziennej, a więc ich warunki są zbliżone do
aktualnych warunków rynkowych identycznych transakcji, a czas do zapadalności tych pozycji jest krótki, uznaje się, że dla
zobowiązań wobec klientów o zapadalności do 1 roku wartość godziwa nie odbiega istotnie od wartości bilansowej. Dla
depozytów powyżej 1 roku wartość godziwą ustala się jako kwotę przyszłych oczekiwanych przepływów pieniężnych
zdyskontowanych na daną datę bilansową za pomocą stopy rynkowej wolnej od ryzyka powiększonej o marżę.
10.1.9. Inne zobowiązania
10.1.9.1. Zobowiązania z tytułu kontraktów inwestycyjnych na rachunek i ryzyko klienta
Zobowiązania z tytułu kontraktów inwestycyjnych na rachunek i ryzyko klienta wyceniane są zgodnie z wartością godziwą
aktywów stanowiących pokrycie zobowiązań funduszu kapitałowego powiązanego z danym kontraktem inwestycyjnym.
10.1.9.2. Zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych
Zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych wyceniane są zgodnie z wartością godziwą
składników majątku funduszu inwestycyjnego (wg udziału w aktywach netto funduszu inwestycyjnego).
10.1.9.3. Zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych
Zobowiązania z tytułu papierów wartościowych pożyczonych w celu dokonania krótkiej sprzedaży wyceniane są w wartości
godziwej pożyczonych papierów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
111
10.2 Hierarchia wartości godziwej
W oparciu o dane wejściowe wykorzystywane przy ustalaniu wartości godziwej, poszczególne składniki aktywów i zobowiązań,
dla których zaprezentowano wartość godziwą, klasyfikowane są do następujących poziomów:
• poziom I – aktywa i zobowiązania wyceniane na bazie cen notowanych (nieskorygowanych) z aktywnych rynków dla
identycznych aktywów i zobowiązań. Do tego poziomu zaklasyfikowano:
− płynne notowane dłużne papiery wartościowe;
− akcje i certyfikaty inwestycyjne notowane na giełdach;
− instrumenty pochodne notowane na giełdach;
− zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych notowanych na giełdach (krótka sprzedaż).
• poziom II – aktywa i zobowiązania, których wycena opiera się na danych wejściowych innych niż ceny notowane zaliczane do
poziomu I, które są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośredni (bazujący na cenach). Do tego
poziomu zaklasyfikowano:
− notowane dłużne papiery wartościowe wyceniane na podstawie wycen publikowanych przez autoryzowany serwis
informacyjny;
− instrumenty pochodne – m.in. FX Swap, FX Forward, IRS, CIRS, forward rate agreement;
− jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych;
− nieruchomości inwestycyjne lub nieruchomości przeznaczone do sprzedaży, wycenione przy zastosowaniu metody
porównawczej, dla których na badanym rynku występuje wystarczająca liczba transakcji podobnymi nieruchomościami,
obejmujące wolne grunty pod zabudowę i niektóre mniejsze i mniej wartościowe budynki (w tym lokale mieszkalne,
garaże itp.);
− zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych;
− kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta.
• poziom III – aktywa, których wycena opiera się na danych wejściowych niemożliwych do zaobserwowania na rynkach (dane
wejściowe nieobserwowalne). Do tego poziomu zaklasyfikowano:
− nienotowane dłużne papiery wartościowe oraz niepłynne notowane dłużne papiery wartościowe (w tym nieskarbowe
papiery dłużne emitowane przez inne podmioty finansowe, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty
niefinansowe), wyceniane modelami opartymi na zdyskontowanych przepływach pieniężnych;
− nieruchomości inwestycyjne lub nieruchomości przeznaczone do sprzedaży, wycenione przy za stosowaniu metody
dochodowej, metody pozostałościowej lub metody porównawczej (jeżeli brak jest odpowiedniej liczby transakcji
podobnymi nieruchomościami);
− należności od klientów z tytułu kredytów oraz zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów;
− opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez spółki Grupy PZU oraz opcje zawarte na rynku
międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych.
W sytuacji gdy do wyceny składnika aktywów lub zobowiązań używane są dane wejściowe klasyfikowane do różnych poziomów
hierarchii wartości godziwej, wyceniany składnik przypisuje się do najniższego poziomu, z którego pochodzą dane wejściowe,
mające istotny wpływ na całość wyceny.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
112
Na wartość wyceny zakwalifikowanych do poziomu III składników aktywów lub zobowiązań istotny wpływ mają dane wejściowe
nieobserwowalne.
Wyceniane aktywa
Dane
nieobserwowalne
Charakterystyka
Wpływ na
wycenę
Należności od klientów
z tytułu kredytów
Marża płynności oraz
bieżąca marża ze
sprzedaży danej
grupy produktowej
Wartości godziwe szacuje się przy zastosowaniu technik wyceny
z uwzględnieniem założenia, iż na moment udzielenia kredytu wartość
godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa kredytów bez
rozpoznanej utraty wartości jest równa sumie przyszłych oczekiwanych
przepływów gotówkowych zdyskontowanych na daną datę bilansową
pomniejszonych o oczekiwaną stratę kredytową. Stopa dyskontująca
przepływy jest odpowiednią stopą rynkową wolną od ryzyka powiększoną o
marżę płynności oraz bieżącą marżę ze sprzedaży dla danej grupy
produktowej kredytu. Marża wyznaczana jest w podziale na grupy
produktowe i termin do zapadalności. Dla celów szacowania wartości
godziwej kredytów walutowych wykorzystywana jest marża płynności dla
kredytów w złotych skorygowana o kwotowania transakcji fx swap i basis-
swap. Wartość godziwa kredytów o rozpoznanej utracie wartości jest równa
sumie przyszłych oczekiwanych odzysków zdyskontowanych
z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej ponieważ średnie
oczekiwane odzyski uwzględniają w pełni element ryzyka kredytowego.
W przypadku kredytów nieposiadających harmonogramu spłat (kredyty
w rachunku bieżącym, overdrafty oraz karty kredytowe) przyjmuje się, że
wartość godziwa równa jest wartości bilansowej.
Korelacja
ujemna
Zobowiązania wobec
klientów z tytułu
depozytów
Marża ze sprzedaży
Wartości godziwe szacuje się przy zastosowaniu technik wyceny
z uwzględnieniem założenia, iż na moment przyjęcia depozytu wartość
godziwa równa jest wartości bilansowej. Wartość godziwa depozytów
terminowych jest równa sumie przyszłych oczekiwanych przepływów
gotówkowych zdyskontowanych na daną datę bilansową. Stopa
dyskontująca przepływy jest odpowiednią stopą rynkową wolną od ryzyka
powiększoną o marżę ze sprzedaży. Marża wyznaczana jest na podstawie
depozytów przyjętych w ostatnim kwartale w podziale na grupy produktowe
i termin do zapadalności. W przypadku depozytów krótkoterminowych
(depozytów bieżących, overnight oraz w rachunku oszczędnościowym) za
wartość godziwą przyjęto wartość bilansową.
Korelacja
ujemna
Opcje wbudowane w
certyfikaty depozytowe
wyemitowane przez
spółki Grupy PZU oraz
opcje zawarte na rynku
międzybankowym w
celu zabezpieczenia
pozycji z tytułu opcji
wbudowanych
Parametry modelu
Instrumentami wbudowanymi są proste opcje (plain vanilla) oraz opcje
egzotyczne na pojedyncze akcje, indeksy, towary oraz inne wskaźniki
rynkowe, w tym indeksy stóp procentowych oraz kursy walutowe i ich
koszyki. Wszystkie wydzielone opcje są na bieżąco domykane na rynku
międzybankowym. Opcje walutowe wyceniane są w oparciu o model wyceny
opcji Garmana-Kohlhagena (a w przypadku opcji barierowych i azjatyckich
w oparciu o tzw. rozszerzony model Garmana-Kohlhagena).
Opcje egzotyczne wbudowane w umowy depozytowe i ich domknięcia są
wyceniane przy pomocy techniki Monte-Carlo przy założeniu modelu
geometrycznego ruchu Browna dla czynników ryzyka.
Niepłynne obligacje
i pożyczki
Spready kredytowe
Spready obserwuje się na wszystkich obligacjach (ich seriach) lub
pożyczkach tego samego emitenta lub emitenta o podobnej charakterystyce.
Te spready obserwowane są w dniach emisji nowych serii obligacji, dniach
zawierania nowych umów pożyczek oraz w dniach transakcji rynkowych,
których przedmiotem są wierzytelności wynikające z tych obligacji i
pożyczek.
Korelacja
ujemna
Nieruchomości
inwestycyjne oraz
nieruchomości
przeznaczone do
sprzedaży
Stopa kapitalizacji
Stopę kapitalizacji ustala się na podstawie analizy stóp zwrotu osiąganych w
transakcjach dla podobnych nieruchomości.
Korelacja
ujemna
Koszty budowy
Wartość kosztów budowy określa się na podstawie rynkowych kosztów
budowy pomniejszonych o koszty poniesione na dzień wyceny.
Korelacja
dodatnia
Miesięczna stawka
czynszu za 1m
2
odpowiedniego
rodzaju powierzchni
lub za jedno miejsce
parkingowe
Stawki czynszu obserwuje się dla podobnych nieruchomości, podobnej
jakości, w podobnych lokalizacjach oraz zbliżonej wielkości wynajmowanej
powierzchni.
Korelacja
dodatnia
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
113
Wyceniane aktywa
Dane
nieobserwowalne
Charakterystyka
Wpływ na
wycenę
Instrumenty pochodne
Parametry modelu
Opcje walutowe wyceniane są w oparciu o model wyceny opcji Garmana-
Kohlhagena (a w przypadku opcji barierowych i azjatyckich w oparciu o tzw.
rozszerzony model Garmana-Kohlhagena). Opcje egzotyczne wbudowane
w umowy depozytowe i ich domknięcia są wyceniane przy pomocy techniki
Monte-Carlo przy założeniu modelu geometrycznego ruchu Browna dla
czynników ryzyka.
Emisje własne oraz
pożyczki
podporządkowane
Spread emisji ponad
krzywą rynkową
W przypadku zastosowania do wyceny historycznego spreadu emisji ponad
krzywą rynkową, emisje takie klasyfikuje się do poziomu III hierarchii
wartości godziwej.
Korelacja
ujemna
Instrumenty
kapitałowe
nienotowane na
aktywnym rynku
Kwotowania serwisów finansowych, obecna wartość przyszłych,
prognozowanych wyników spółek lub modele wyceny bazujące na
dostępnych danych rynkowych.
10.2.1. Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości godziwej
Aktywa i zobowiązania wyceniane w wartości
godziwej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Poziom
I
Poziom
II
Poziom
III
Razem
Poziom
I
Poziom
II
Poziom
III
Razem
Aktywa
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
dochody
28 974
11 686
5 400
46 060
23 429
11 200
5 975
40 604
Instrumenty kapitałowe
338
-
499
837
1 254
-
394
1 648
Dłużne papiery wartościowe
28 636
11 686
4 901
45 223
22 175
11 200
5 581
38 956
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
4 846
6 891
368
12 105
2 813
4 951
411
8 175
Instrumenty kapitałowe
865
-
254
1 119
578
-
252
830
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne
246
4 750
-
4 996
215
4 645
16
4 876
Dłużne papiery wartościowe
3 735
2 141
114
5 990
2 020
306
143
2 469
Należności od klientów z tytułu kredytów
-
-
332
332
-
-
438
438
Wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
-
-
82
82
-
-
254
254
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
-
-
250
250
-
-
184
184
Pochodne instrumenty finansowe
-
11 377
19
11 396
-
16 172
25
16 197
Nieruchomości inwestycyjne
-
193
2 905
3 098
-
160
2 861
3 021
Zobowiązania
Instrumenty pochodne
-
11 653
3
11 656
-
20 956
-
20 956
Zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych
funduszy inwestycyjnych
-
485
-
485
-
305
-
305
Kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta
(unit-linked)
-
294
-
294
-
238
-
238
Zobowiązania z tytułu pożyczek papierów
wartościowych (krótka sprzedaż)
813
-
-
813
875
-
-
875
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
114
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań
zaklasyfikowanych do poziomu III
hierarchii wartości godziwej w roku
zakończonym 31 grudnia 2023
Inwestycyjne (lokacyjne)
aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
Instrumenty
pochodne -
aktywa
Instrumenty
pochodne –
zobowiązania
Należności od klientów z
tytułu kredytów wyceniane
w wartości godziwej
Nieruchomości
inwestycyjne
Kapitałowe
Dłużne
Kapitałowe
Certyfikaty
inwestycyjne
Dłużne
przez inne
całkowite
dochody
przez wynik
finansowy
Stan na początek okresu
394
5 581
252
16
143
25
-
254
184
2 861
Nabycie / otwarcie pozycji / udzielenie
-
750
-
-
751
2
2
-
90
46
Reklasyfikacje z poziomu II
1)
-
1 412
-
-
87
3
-
-
-
26
Reklasyfikacje z nieruchomości własnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
173
Reklasyfikacje z aktywów przeznaczonych do
sprzedaży do nieruchomości inwestycyjnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
20
Zyski lub straty ujęte w rachunku zysków i
strat:
-
275
26
-
8
5
1
17
11
(219)
- przychody odsetkowe wyliczone przy
zastosowaniu efektywnej stopy
procentowej
-
213
-
-
1
(1)
-
12
11
-
- wynik z tytułu zaprzestania ujmowania
instrumentów finansowych i inwestycji
-
62
-
-
3
-
-
5
-
-
- zmiana netto wartości godziwej aktywów
i zobowiązań wycenianych do wartości
godziwej
-
-
26
-
4
6
1
-
-
(219)
Zyski lub straty ujęte w innych całkowitych
dochodach
107
332
-
-
-
-
-
7
-
-
Sprzedaż/rozliczenia/spłaty/konwersje
(1 460)
(21)
(16)
(820)
(16)
-
(196)
(35)
-
Reklasyfikacje do aktywów przeznaczonych
do sprzedaży lub nieruchomości własnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Reklasyfikacje do poziomu II
1)
(1 986)
-
-
(55)
-
-
-
-
-
Różnice kursowe
(2)
(3)
(3)
-
-
-
-
-
-
(2)
Stan na koniec okresu
499
4 901
254
-
114
19
3
82
250
2 905
1)
Informacje o reklasyfikacjach zaprezentowano w punkcie 10.3.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
115
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań
zaklasyfikowanych do poziomu III
hierarchii wartości godziwej w roku
zakończonym 31 grudnia 2022
Inwestycyjne (lokacyjne)
aktywa finansowe wyceniane
w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
Instrumenty
pochodne -
aktywa
Instrumenty
pochodne –
zobowiązania
Należności od klientów z
tytułu kredytów wyceniane
w wartości godziwej
Nieruchomości
inwestycyjne
Kapitałowe
Dłużne
Kapitałowe
Certyfikaty
inwestycyjne
Dłużne
przez inne
całkowite
dochody
przez wynik
finansowy
Stan na początek okresu
471
5 601
259
21
166
54
20
246
160
2 607
Nabycie / otwarcie pozycji / udzielenie
2
234
-
-
1 096
-
-
151
53
144
Reklasyfikacje z poziomu II
1)
-
2 040
-
-
67
1
-
-
-
7
Reklasyfikacje z nieruchomości własnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
7
Reklasyfikacje z aktywów przeznaczonych do
sprzedaży do nieruchomości inwestycyjnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
23
Zyski lub straty ujęte w rachunku zysków i
strat:
-
195
28
(4)
4
(10)
(10)
14
3
73
- przychody odsetkowe wyliczone przy
zastosowaniu efektywnej stopy
procentowej
-
157
-
-
2
(1)
-
14
3
-
- wynik z tytułu zaprzestania ujmowania
instrumentów finansowych i inwestycji
-
38
-
-
1
(1)
(9)
-
-
-
- zmiana netto wartości godziwej aktywów
i zobowiązań wycenianych do wartości
godziwej
-
-
28
(4)
1
(8)
(1)
-
-
73
Zyski lub straty ujęte w innych całkowitych
dochodach
(80)
(301)
-
-
-
-
-
(6)
-
1
Sprzedaż/rozliczenia/spłaty/konwersje
-
(788)
(42)
-
(1 049)
(19)
(10)
(151)
(32)
-
Reklasyfikacje do aktywów przeznaczonych
do sprzedaży lub nieruchomości własnych
-
-
-
-
-
-
-
-
-
(1)
Reklasyfikacje do poziomu II
1)
-
(1 400)
-
-
(141)
(1)
-
-
-
-
Różnice kursowe
1
-
7
(1)
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
394
5 581
252
16
143
25
-
254
184
2 861
1)
Informacje o reklasyfikacjach zaprezentowano w punkcie 10.3.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
116
10.2.1.1. Zmiany sposobu (metody) ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych
w wartości godziwej
Zarówno w 2023 roku, jak i w 2022 roku nie dokonywano zmian sposobu (metody) ustalania wartości godziwej instrumentów
finansowych wycenianych w wartości godziwej, których wartość byłaby istotna z punktu widzenia skonsolidowanego
sprawozdania finansowego.
10.2.1.2. Analiza wrażliwości wartości godziwej aktywów zakwalifikowanych do poziomu III
Należności od klientów z tytułu kredytów
Na 31 grudnia 2023 roku wrażliwość zmiany wyceny należności od klientów z tytułu kredytów zaklasyfikowanych do poziomu III
wartości godziwej w przypadku wzrostu/spadku spreadu kredytowego o 50 punktów bazowych wynosiła:
• dla należności od klientów z tytułu kredytów wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy: +10/-9 mln zł (na 31
grudnia 2022 roku: odpowiednio +5/-5 mln zł);
• dla należności od klientów z tytułu kredytów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody: +1/-1 mln zł
(na 31 grudnia 2022 roku: +4/-4 mln zł).
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe – instrumenty dłużne
Wpływ czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą instrumentów finansowych zaprezentowano w kolejnych tabelach.
Dłużne papiery wartościowe
Wartość godziwa na
31 grudnia 2023
Technika wyceny
Parametr
nieobserwowalny
Scenariusz
Wpływ na wartość
godziwą
na 31 grudnia 2023
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Korporacyjne i municypalne
papiery wartościowe
4 700
Model
zdyskontowanych
przepływów
pieniężnych
Spread kredytowy
+50 p.b. / -
50 p.b.
93
(100)
Skarbowe papiery
wartościowe
315
Model
zdyskontowanych
przepływów
pieniężnych
Spread do
obligacji
referencyjnej
+40 p.b. / -
40 p.b.
6
(6)
Dłużne papiery wartościowe
Wartość godziwa na
31 grudnia 2022
Technika wyceny
Parametr
nieobserwowalny
Scenariusz
Wpływ na wartość
godziwą
na 31 grudnia 2022
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Korporacyjne i municypalne
papiery wartościowe
4 495
Model
zdyskontowanych
przepływów
pieniężnych
Spread kredytowy
+55 p.b. / -
55 p.b.
94
(94)
Skarbowe papiery
wartościowe
1 164
Model
zdyskontowanych
przepływów
pieniężnych
Spread do
obligacji
referencyjnej
+40 p.b. / -
40 p.b.
26
(26)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
117
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe – instrumenty kapitałowe
Wpływ czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą kapitałowych aktywów finansowych zaprezentowano w kolejnych
tabelach.
Kapitałowe
aktywa finansowe
Wartość godziwa na
31 grudnia 2023
Parametr
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2023
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
VISA seria C
66
Dyskonto dotyczące konwersji
10% / -10%
8
(8)
VISA seria A
163
Dyskonto dotyczące konwersji
10% / -10%
-
(16)
Biuro Informacji
Kredytowej SA
321
Stopa dyskontowa
1% / -1%
52
(39)
PSP sp. z o.o.
116
Stopa wolna od ryzyka
Premia za ryzyko +/- 25p.b.;
Prognozy finansowe +/- 10%
16
(16)
Kapitałowe
aktywa finansowe
Wartość godziwa
na 31 grudnia 2022
Parametr
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2022
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
VISA seria C
59
Dyskonto dotyczące konwersji
10% / -10%
7
(7)
VISA seria A
145
Dyskonto dotyczące konwersji
10% / -10%
-
(15)
Biuro Informacji
Kredytowej SA
270
Stopa dyskontowa
1% / -1%
32
(26)
PSP sp. z o.o.
79
Stopa wolna od ryzyka
Premia za ryzyko +/- 25p.b.;
Prognozy finansowe +/- 10%
11
(11)
Pochodne instrumenty finansowe
Wpływ czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą pochodnych instrumentów finansowych zaprezentowano w kolejnych
tabelach.
Kapitałowe
aktywa finansowe
Wartość godziwa
na 31 grudnia 2023
Parametr
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2023
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Instrumenty
pochodne rynku
walutowego
3
Prawdopodobieństwo
niewykonania zobowiązania
20% / -20%
-
(2)
Opcje, w tym opcje
egzotyczne
13
Ceny opcji wbudowanych w
produkty strukturyzowane
pozyskiwane są z rynku
Zmienności cen
instrumentów bazowych,
korelacje cen
instrumentów bazowych
-
-
Kapitałowe
aktywa finansowe
Wartość godziwa na
31 grudnia 2022
Parametr
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2022
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Instrumenty
pochodne rynku
walutowego
3
Prawdopodobieństwo
niewykonania zobowiązania
20% / -20%
-
(2)
Opcje, w tym opcje
egzotyczne
22
Ceny opcji wbudowanych w
produkty strukturyzowane
pozyskiwane są z rynku
Zmienności cen
instrumentów bazowych,
korelacje cen
instrumentów bazowych
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
118
Nieruchomości inwestycyjne
W tabeli poniżej przedstawiono istotne parametry uwzględnione przy wycenie największych nieruchomości inwestycyjnych
(w tym prezentowanych jako przeznaczone do sprzedaży).
Wszystkie nieruchomości zaklasyfikowane do poziomu III wartości godziwej wyceniono za pomocą podejścia dochodowego przy
zastosowaniu metody inwestycyjnej i techniki kapitalizacji prostej lub przy pomocy podejścia mieszanego. W wycenie tej
wykorzystano dane wejściowe nieobserwowalne takie, jak:
• stopę kapitalizacji – ustaloną na podstawie analizy stóp zwrotu osiąganych w transakcjach dla nieruchomości podobnych;
• miesięczną stawkę czynszu za 1m
2
odpowiedniego rodzaju powierzchni lub za jedno miejsce parkingowe.
Nieruchomości
zaklasyfikowane
do poziomu III
Rodzaj
powierzchni
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wartość
bilansowa
Czynsze
uwzględnione
w wycenie
Stopy
kapitalizacji
uwzględnione
w wycenie
Wartość
bilansowa
Czynsze
uwzględnione
w wycenie
Stopy
kapitalizacji
uwzględnione
w wycenie
Nieruchomości inwestycyjne
biurowe
Biurowa
Parking
985
12,50 - 14,50EUR
40,00- 100,00EUR
6,50% - 7,75%
958
12,50 – 14,50EUR
40,00 – 90,00EUR
6,25% - 7,50%
magazynowe
Biurowa
Magazynowa
1 617
9,50 - 11,50EUR
4,00 – 4,50EUR
5,75% - 6,50%
1 680
9,50 – 11,00 EUR
3,65 – 4,00 EUR
4,95%-6,70%
handlowe
Handlowa
193
w zależności od
wielkości
wynajmowanej
powierzchni
6,50% - 7,75%
151
w zależności od
wielkości
wynajmowanej
powierzchni
6,25%-7,50%
pozostałe
110
72
Razem
2 905
2 861
Nieruchomości inwestycyjne przeznaczone do sprzedaży
magazynowe
Biurowa
Magazynowa
555
9,50 – 10,00EUR
4,00 EUR
6,25%-6,75%
607
9,50 EUR
3,60 – 3,65 EUR
5,70%-6,20%
pozostałe
6
6
-
-
Razem
561
613
Nieruchomości
Wartość godziwa
na 31 grudnia
2023 roku
Parametr
nieobserwowalny
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2023 roku
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Nieruchomości
inwestycyjne
2 905
Stopa kapitalizacji
-0,25 p.p. / +0,25 p.p.
111
(102)
Miesięczna stawka
czynszu
+5% / -5%
107
(107)
Nieruchomości
inwestycyjne przeznaczone
do sprzedaży
561
Stopa kapitalizacji
-0,25 p.p. / +0,25 p.p.
25
(23)
Miesięczna stawka
czynszu
+5% / -5%
24
(24)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
119
Nieruchomości
Wartość godziwa
na 31 grudnia
2022 roku
Parametr
nieobserwowalny
Scenariusz
Wpływ na wartość godziwą
na 31 grudnia 2022 roku
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Nieruchomości
inwestycyjne
2 861
Stopa kapitalizacji
-0,25 p.p. / +0,25 p.p.
127
(116)
Miesięczna stawka
czynszu
+5% / -5%
114
(114)
Nieruchomości
inwestycyjne przeznaczone
do sprzedaży
613
Stopa kapitalizacji
-0,25 p.p. / +0,25 p.p.
26
(24)
Miesięczna stawka
czynszu
+5% / -5%
26
(26)
10.2.2. Aktywa i zobowiązania niewyceniane w wartości godziwej
Wartość godziwa
aktywów
i zobowiązań, dla
których jest ona tylko
ujawniana
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Poziom
I
Poziom
II
Poziom
III
Razem
wartość
godziwa
Wartość
bilanso-
wa
Poziom
I
Poziom
II
Poziom
III
Razem
wartość
godziwa
Wartość
bilanso-
wa
Aktywa
Należności od klientów
z tytułu kredytów
wyceniane w
zamortyzowanym
koszcie
-
-
217 405
217 405
218 476
-
-
212 467
212 467
212 255
Inwestycyjne
(lokacyjne) aktywa
finansowe wyceniane w
zamortyzowanym
koszcie
52 172
58 016
22 950
133 138
135 875
40 218
36 396
20 448
97 062
106 054
Dłużne papiery
wartościowe
52 172
52 270
14 256
118 698
121 574
40 218
32 226
10 170
82 614
91 646
Transakcje z
przyrzeczeniem
odsprzedaży
-
5 384
3 619
9 003
9 003
-
2 277
4 794
7 071
7 071
Lokaty terminowe w
instytucjach
kredytowych
-
362
685
1 047
1 036
-
1 893
1 187
3 080
3 068
Pożyczki
-
-
4 390
4 390
4 262
-
-
4 297
4 297
4 269
Zobowiązania
Zobowiązania wobec
banków
-
874
6 171
7 045
7 047
-
1 637
6 117
7 754
7 720
Zobowiązania wobec
klientów z tytułu
depozytów
-
-
303 709
303 709
303 781
-
-
278 277
278 277
278 058
Zobowiązania z tytułu
emisji własnych
dłużnych papierów
wartościowych
1)
-
10 004
2 108
12 112
12 003
-
10 315
821
11 136
11 090
Zobowiązania
podporządkowane
1)
-
2 778
3 431
6 209
6 166
-
2 788
3 331
6 119
6 184
Zobowiązania z tytułu
transakcji z
przyrzeczeniem odkupu
-
1 609
14
1 623
1 623
-
930
1
931
931
1)
Do poziomu II zaklasyfikowano te zobowiązania, na wycenę których nieobserwowalne parametry nie miały istotnego wpływu. Przede wszystkim są to zobowiązania
z tytułu obligacji emitowanych przez Pekao.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
120
10.3 Przesunięcia pomięd zy poziomami hierarchii wartości godziwej
W przypadku zmiany sposobu wyceny aktywów lub zobowiązań, wynikających np. z utraty (lub uzyskania) dostępności notowań
obserwowanych na aktywnym rynku przenosi się takie aktywa lub zobowiązania pomiędzy poziomami I i II.
Składniki aktywów lub zobowiązań są przenoszone pomiędzy poziomami II i III (odpowiednio między poziomami III i II) gdy:
• następuje zmiana modelu wyceny będąca efektem zastosowania nowych czynników nieobserwowalnych (odpowiednio
obserwowalnych) lub
• dotychczas stosowane czynniki, których wpływ na wycenę jest istotny przestają być (odpowiednio stają się) obserwowalne
na aktywnym rynku.
Przeniesienia pomiędzy poziomami hierarchii wartości godziwej dokonywane są na koniec każdego kwartału wg wartości na ten
dzień.
W 2023 roku dokonano następujących przeniesień aktywów pomiędzy poziomami wartości godziwej:
• z poziomu III do poziomu II przeniesiono obligacje korporacyjne, które wyceniono przy użyciu rynkowych informacji o cenach
porównywalnych instrumentów finansowych oraz obligacje korporacyjne i municypalne, dla których wpływ szacowanych
parametrów kredytowych nie wpływał istotnie na wycenę, jak również instrumenty pochodne rynku kapitałowego, dla
których szacowana zmienność nieistotnie wpływała na wycenę;
• z poziomu II do poziomu III przeniesiono aktywa i zobowiązania finansowe, dla których wpływ szacowanego czynnika
nieobserwowalnego istotnie wpływał na wycenę: obligacje korporacyjne i municypalne (parametry kredytowe), skarbowe
papiery wartościowe, instrumenty pochodne rynku walutowego (prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania);
• z poziomu II do poziomu I przeniesiono obligacje rządowe o wartości 55 mln zł, dla których dokonano wyceny z
wykorzystaniem kwotowań na rynku, ze względu na wzrost jego aktywności;
• z poziomu I do poziomu II przeniesiono dłużne papiery wartościowe o wartości 137 mln zł, które wyceniono przy użyciu
rynkowych informacji o cenach porównywalnych instrumentów finansowych.
W 2022 roku dokonano następujących przeniesień aktywów pomiędzy poziomami wartości godziwej:
• z poziomu III do poziomu II przeniesiono obligacje korporacyjne, municypalne, które wyceniono przy użyciu rynkowych
informacji o cenach porównywalnych instrumentów finansowych oraz obligacje korporacyjne, municypalne i Skarbu
Państwa oraz instrumenty pochodne rynku walutowego i stopy procentowej, dla których wpływ szacowanych parametrów
kredytowych nie wpływał istotnie na wycenę, jak również instrumenty pochodne rynku kapitałowego, dla których szacowana
zmienność nieistotnie wpływała na wycenę;
• z poziomu II do poziomu III przeniesiono obligacje korporacyjne i municypalne, dla których wpływ szacowanych parametrów
kredytowych istotnie wpływał na wycenę oraz instrumenty pochodne rynku kapitałowego, dla których szacowana zmienność
istotnie wpływała na wycenę;
• z poziomu II do poziomu I przeniesiono dłużne papiery wartościowe o wartości 124 mln zł, dla których dokonano wyceny z
wykorzystaniem kwotowań na rynku, ze względu na wzrost jego aktywności;
• z poziomu I do poziomu II przeniesiono obligacje rządowe o wartości 27 mln zł, które wyceniono przy użyciu rynkowych
informacji o cenach porównywalnych instrumentów finansowych.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
121
11. Umowy ubezpieczenia i umowy reasekuracji
11.1 Zasady rachunkowości i istotne szacunki
W poniższej tabeli zaprezentowano kluczowe decyzje podjęte przez Grupę PZU w zakresie wyboru polityki rachunkowości na
potrzeby wyceny zgodnej z MSSF 17.
Przyjęte założenia
Decyzja Grupy PZU
Uzasadnienie
Metoda wyznaczania krzywych dyskontowych
Krzywe wyznaczane w podejściu oddolnym
(bottom-up approach).
Podejście przyjęte w celu zachowania
spójności z metodyką dyskontowania
w ramach Wypłacalności II.
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
W zależności od charakteru danego ryzyka
korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
wyznaczana jest metodą VaR lub techniką
opartą o metodę kosztu kapitału.
Decyzję co do metody wyceny podjęto
w oparciu o charakterystykę profilu ryzyka
danego portfela, o którym mowa w punkcie
11.1.1, w celu możliwie najlepszego
odzwierciedlenia niepewności wyceny
związanej z ryzykiem niefinansowym.
Grupowanie kontraktów
W przypadku ubezpieczeń na życie Grupa PZU
zdecydowała się na podział umów na grupy,
które zawierają umowy zawarte w ciągu roku
("kohorty roczne").
W przypadku ubezpieczeń majątkowych Grupa
PZU zdecydowała się na podział umów na
grupy, które zawierają umowy zawarte w ciągu
kwartału („kohorty kwartalne”).
Grupa PZU uznała, że dla długoterminowych
umów ubezpieczeń życiowych wprowadzenie
okresu krótszego niż rok będzie prowadziło do
nadmiernej komplikacji (utrzymywanie dużo
więcej danych), co nie byłoby współmierne
z korzyściami. Natomiast dla ubezpieczeń
majątkowych, w większości
krótkoterminowych, podział na kohorty
kwartalne umożliwi dokładniejszą ocenę
rentowności w sytuacjach zmiany taryf w ciągu
roku.
11.1.1. Identyfikacja oraz agregacja umów ubezpieczenia
W celu identyfikacji umów ubezpieczenia oraz reasekuracji czynnej będących w zakresie MSSF 17 Grupa PZU weryfikuje, czy
w ramach danej umowy jednostka przyjmuje znaczące ryzyko ubezpieczeniowe od posiadacza polisy i zobowiązuje się do
zrekompensowania posiadaczowi polisy niekorzystnego efektu określonego jako niepewne przyszłe zdarzenie ubezpieczeniowe.
Ocena, czy dana umowa przenosi znaczące ryzyko ubezpieczeniowe wymaga analizy przepływów pieniężnych związanych
z danym produktem w różnych scenariuszach oraz oszacowania prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Ocena ta zawiera element
subiektywnego osądu, mającego istotny wpływ na stosowane zasady rachunkowości. Zgodnie z założeniami przyjętymi przez
Grupę PZU, ze znaczącym ryzykiem ubezpieczeniowym mamy do czynienia wtedy, gdy wystąpienie zdarzenia objętego
ubezpieczeniem pociąga za sobą wypłatę świadczenia co najmniej o 10% wyższego od świadczenia, jakie byłoby wypłacone
w przypadku, gdyby zdarzenie nie wystąpiło. Na podstawie tego kryterium zawierane kontrakty ujmowane są albo zgodnie
z MSSF 17 albo zgodnie z MSSF 9.
MSSF 17 nie zawiera specyficznych wytycznych w zakresie łączenia kontraktów podlegających wycenie zgodnie z różnymi
standardami. Kierując się zapisami MSR 8, to jest analizując zagadnienia podobne, opisane w standardach oraz zapisy założeń
koncepcyjnych, Grupa PZU oceniła, że umowy ubezpieczenia, kredytu czy leasingu nie spełniają kryteriów łączenia umów
i powinny być ujmowane i wyceniane oddzielnie, zgodnie z odpowiednimi standardami.
Klasyfikacja umów w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych
Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że wszystkie umowy ubezpieczeń majątkowych i osobowych przenoszą
znaczące ryzyko ubezpieczeniowe i w rezultacie podlegają wymogom MSSF 17.
Grupa PZU stosuje MSSF 17 w odniesieniu do gwarancji finansowych oferowanych przez ubezpieczeniowe jednostki Grupy PZU.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
122
Klasyfikacja umów w ubezpieczeniach na życie
Na podstawie przeprowadzonej analizy stwierdzono, że w ofercie Grupy PZU znajdują się produkty, które nie transferują
znaczącego ryzyka ubezpieczeniowego (są to niektóre produkty z gwarantowaną stopą zwrotu oraz niektóre produkty
z funduszem kapitałowym – unit-linked), w związku z czym nie spełniają definicji umowy ubezpieczenia w myśl MSSF 17 i zostały
zaklasyfikowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jako kontrakty inwestycyjne, ujmowane zgodnie
z wymogami MSSF 9 (w zależności od konstrukcji danego produkt u) w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej.
Do kontraktów inwestycyjnych zakwalifikowano m.in.: indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie Pewny Zysk (ujmowane wg
zamortyzowanego kosztu), indywidualne ubezpieczenie na życie związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym PZU
IKZE oraz Program Inwestycyjny Prestige (ujmowane w wartości godziwej).
Zarówno umowy ubezpieczenia, jak i kontrakty inwestycyjne mogą zawierać uznaniowe udziały w zyskach. Uprawniają one
ubezpieczonego do otrzymania dodatkowego świadczenia lub premii jako dodatku do świadczenia gwarantowanego.
Świadczenie takie jest znaczącą częścią całego kontraktowego/umownego świadczenia, jego kwota lub okres trwania są umowne
i zależne od decyzji ubezpieczyciela, a wystąpienie zależy od:
• przebiegu określonego zbioru lub określonego typu umów;
• zrealizowania lub niezrealizowania zysków z określonych aktywów;
• osiągnięcia zysków lub strat przez ubezpieczyciela, fundusz lub inną jednostkę związaną z umową.
Wszystkie umowy zawierające uznaniowy udział w zyskach, który może być określany jednostronnie przez zakład ubezpieczeń są
rozpoznawane zgodnie z MSSF 17.
Ponadto nie zidentyfikowano żadnych umów ubezpieczenia na życie, które zawierałyby, wymagający wyodrębnienia, komponent
inwestycyjny lub komponent dotyczący usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia.
Agregacja umów ubezpieczenia
Na potrzeby wyceny zobowiązań, umowy ubezpieczenia agreguje się do tzw. grup umów ubezpieczenia. Celem tej agregacji jest
zapewnienie, aby zyski były rozpoznawane w czasie proporcjonalnie do świadczonych usług ubezpieczeniowych, a straty
ujmowane niezwłocznie w momencie, w którym jednostka oceni, że zawarta umowa rodzi obciążenie. Kompensowanie zysków
i strat pomiędzy zidentyfikowanymi grupami umów ubezpieczenia jest niedozwolone. Grupowanie umów ubezpieczenia
następuje w momencie początkowego ujęcia i zgodnie z MSSF 17 Grupa PZU nie dokonuje ponownej oceny grup w kolejnych
okresach, chyba że zajdą przesłanki do zaprzestania ujmowania określone w MSSF 17, związane z modyfikacją umowy
ubezpieczenia, powodujące rozpoznanie nowej umowy. Umowy ubezpieczenia są agregowane do grup umów ubezpieczenia
z uwzględnieniem następujących trzech wymiarów:
• portfela – umowy o podobnej charakterystyce ryzyka i zarządzane wspólnie;
• kohorty – umowy zawarte w odstępie nie dłuższym niż jeden rok;
• rentowności – umowy przynależące do tej samej grupy rentowności - jednej z trzech zdefiniowanych przez standard MSSF 17:
− grupy umów rodzących obciążenia w momencie początkowego ujęcia;
− grupy umów, w przypadku których w momencie początkowego ujęcia nie istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że
w późniejszym okresie staną się one umowami rodzącymi obciążenia;
− grupy pozostałych umów należących do portfela.
W Grupie PZU podział portfela na grupy umów ubezpieczenia ustalono z uwzględnieniem powyższych wymiarów w następujący
sposób:
• w wymiarze portfela:
− na podstawie charakterystyki ryzyka poszczególnych umów ubezpieczenia oraz na podstawie istniejących procesów
zarządzania portfelem ubezpieczeniowym;
• w wymiarze rentowności:
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
123
− dla ubezpieczeń życiowych – na poziomie pojedynczej umowy poprzez dokonanie wyceny danej umowy ubezpieczenia,
która polega na określeniu, czy oczekiwana obecna wartość przyszłych wpływów z tytułu tej umowy, pomniejszona
o oczekiwaną wartość przyszłych wypływów w granicach umowy z uwzględnieniem korekty z tytułu ryzyka
niefinansowego przyjmuje wartość dodatnią, bądź nie. W przypadku, gdy wartość ta jest ujemna uznaje się, że umowa
taka jest umową rodzącą obciążenia;
− dla ubezpieczeń majątkowych i osobowych – wszystkie umowy są traktowane jako zyskowne, chyba że zaistnieją fakty
lub okoliczności, które wskazują na ich nierentowność. Ocena rentowności jest dokonywana na poziomie portfela
MSSF 17 na podstawie analizy wskaźnika mieszanego dla danego portfela, z uwzględnieniem korekty ryzyka z tytułu
ryzyka niefinansowego oraz wszelkich istotnych informacji biznesowych, które mogą wpłynąć na rentowność produktu.
Dopuszczane jest przeniesienie oceny na poziom kohort z danego kwartału lub roku;
• w wymiarze kohorty:
− podjęto decyzję o zastosowaniu kohort rocznych dla ubezpieczeń życiowych oraz kohort kwartalnych dla ubezpieczeń
majątkowych i osobowych, co umożliwia dokładniejsze przyporządkowanie umów ubezpieczeniowych do kategorii
rentowności na potrzeby wyceny zobowiązań.
Umowy ubezpieczenia mogą zawierać jeden lub więcej komponentów, które byłyby objęte zakresem innego MSSF, gdyby
stanowiły odrębne umowy. Takimi komponentami mogą być:
• instrumenty pochodne wbudowane w kontrakt, których cechy ekonomiczne i ryzyko nie są ściśle związane z charakterystyką
ekonomiczną i ryzykiem umowy zasadniczej, których warunki umowy nie odpowiadałyby definicji umowy ubezpieczenia lub
umowy reasekuracji jako samodzielnego instrumentu;
• wyodrębnione komponenty inwestycyjne, które nie są w dużym stopniu powiązane z komponentami ubezpieczeniowymi
i w odniesieniu do których umowy na równoważnych warunkach są sprzedawane lub mogłyby być sprzedawane o ddzielnie
na tym samym rynku lub w tej samej jurysdykcji, przez podmioty wystawiające umowy ubezpieczenia lub przez inne
podmioty;
• przyrzeczenia przeniesienia wyodrębnionych towarów lub usług innych niż usługi objęte umową ubezpieczenia na rzecz
ubezpieczonego.
Grupa PZU przeanalizowała, czy w ramach oferowanych produktów występują umowy ubezpieczenia zawierające jeden lub więcej
z powyższych komponentów. W wyniku analizy Grupa PZU uznała, że nie oferuje produktów z komponentami stanowiącymi
odrębne umowy, które byłyby objęte zakresem innego MSSF.
Niewyodrębniony komponent inwestycyjny nie może być oddzielony od umowy ubezpieczenia i jest rozpoznawany zgodnie
z MSSF 17. Jest on jednak wyłączony z przychodów z ubezpieczeń i kosztów usług ubezpieczeniowych. Stanowi on wartość, która
musi zostać zwrócona ubezpieczonemu w każdym możliwym scenariuszu (tj. niezależnie od tego, czy wystąpi zdarzenie
ubezpieczeniowe) i jest identyfikowany w momencie wystąpienia świadczenia.
Grupa PZU identyfikuje następujące przypadki, w których występuje niewyodrębniony komponent inwestycyjny:
• premia za brak szkód i niską szkodowość (umowy ubezpieczenia inne niż na życie);
• prowizja skalowa oraz udział w zysku reasekuratora (umowy reasekuracyjne);
• wartość umów związanych z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (umowy ubezpieczenia na życie);
• wartość wykupu (umowy ubezpieczenia na życie).
11.1.2. Granice umowy
Wycena umowy ubezpieczenia obejmuje wyłącznie przepływy pieniężne mieszczące się w granicach umowy. Granica umowy
oddziela przyszłe przepływy pieniężne związane z istniejącymi umowami ubezpieczenia od przepływów pieniężnych związanych
z przyszłymi umowami ubezpieczenia, które nie zostały jeszcze zawarte.
Grupa PZU określa, że datą rozpoczęcia granicy umowy jest data początkowego ujęcia umowy ubezpieczenia. Datę początkowego
ujęcia zawartych umów definiuje się jako najwcześniejszą z następujących dat:
• początek okresu świadczenia usług przez grupę umów;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
124
• termin, w którym pierwsza płatność od ubezpieczonego w grupie staje się wymagalna;
• w przypadku grupy umów rodzących obciążenia – termin, w którym grupa staje się grupą rodzącą obciążenia.
Grupa PZU określa, że koniec granicy umowy ma miejsce, gdy Grupa PZU nie może zobowiązać ubezpieczonego do zapłacenia
składek i na Grupie PZU nie ciąży istotny obowiązek świadczenia usług objętych umową ubezpieczenia na rzecz ubezpieczonego.
Istotny obowiązek świadczenia usług wygasa, gdy:
• istnieje w praktyce możliwość ponownej oceny ryzyka w odniesieniu do danego ubezpieczonego i w rezultacie można ustalić
cenę lub poziom świadczeń, które w pełni odzwierciedlają to ryzyko (ocena na poziomie indywidualnego ubezpieczonego);
lub
• spełnione są oba poniższe kryteria:
− istnieje w praktyce możliwość ponownej oceny ryzyka związanego z portfelem umów ubezpieczenia, który zawiera daną
umowę i w rezultacie można ustalić cenę lub poziom świadczeń, które w pełni odzwierciedlają ryzyko związane z tym
portfelem (ocena na poziomie portfela); oraz
− wycena składek do dnia ponownej oceny ryzyka nie uwzględnia ryzyka związanego z okresami po dacie ponownej oceny.
W Grupie PZU podejście do granicy umowy, poza nielicznymi wyjątkami, jest spójne z określeniem końca umowy wskazanym
w umowie ubezpieczenia jako dokumencie prawnym. Wyjątkiem są granice umowy zastosowane dla umów dodatkowych
w ubezpieczeniach na życie. Z formalnego punktu widzenia w większości są to umowy roczne odnawialne. Na potrzeby wyceny
wg MSSF 17 umowy dodatkowe ujmowane i wyceniane są razem z umowami głównymi, o ile nie oceniono, że umowa dodatkowa
stanowi odrębny kontrakt ubezpieczeniowy i powinna być wydzielona z kontraktu głównego. Umowy obejmujące dodatkowe
ryzyka powiązane z umową główną są modelowane z uwzględnieniem odnowień, a granice kontraktów dla umów dodatkowych
odpowiadają granicom umów głównych. W przypadku ubezpieczeń typu unit-linked na potrzeby wyceny zgodnie z MSSF 17
w produktach ze składką regularną koniec granicy ma miejsce, gdy na Grupie PZU nie ciąży istotny obowiązek świadczenia usług
objętych umową ubezpieczenia na rzecz ubezpieczonego, co w praktyce oznacza ujęcie wszystkich prognozowanych przyszłych
przepływów w wycenie zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia.
11.1.3. Modyfikacja umowy ubezpieczenia
Modyfikacja umowy ubezpieczenia zmienia pierwotne warunki umowy w drodze porozumienia między stronami umowy lub
w wyniku zmiany przepisów. Różni się ona od zmiany wynikającej z wykonania przez którąkolwiek ze stron umowy prawa, które
jest częścią pierwotnych warunków umowy.
Jeżeli warunki umowy ubezpieczenia zostaną zmodyfikowane w taki sposób, że spełniony jest co najmniej jeden z warunków
wymienionych poniżej, wówczas Grupa PZU zaprzestaje ujmować pierwotną umowę, zaś zmodyfikowaną umowę ujmuje jako
nową umowę. Warunki modyfikacji umowy prowadzące do zaprzestania przez Grupę PZU jej ujmowania są następujące:
• umowa nie wchodzi już w zakres MSSF 17;
• umowa musi być podzielona na inne komponenty;
• umowa ma zasadniczo odmienną granicę umowy;
• umowa zostałaby włączona do innej grupy umów;
• umowa spełnia definicje umowy ubezpieczenia zawierającej bezpośredni udział w zyskach, podczas gdy pierwotna umowa
nie spełniała tej definicji lub odwrotnie;
• umowa nie spełnia już kryteriów kwalifikacyjnych pozwalających na stosowanie podejścia PAA, podczas gdy pierwotna
umowa tak.
W przypadku zaprzestania ujmowania umowy w ramach grupy umów Grupa PZU stosuje poniższe wymogi:
• przypisane do grupy przepływy pieniężne z realizacji umów są korygowane w celu wyeliminowania wartości bieżącej
przyszłych przepływów pieniężnych oraz korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego związanego z prawami
i obowiązkami, których ujmowania w ramach grupy zaprzestano;
• marża kontraktowa danej grupy jest korygowana o zmiany wartości przepływów pieniężnych opisanych powyżej; oraz
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
125
• liczba jednostek świadczonych usług w odniesieniu do przewidywanych pozostałych usług objętych umową jest korygowana
w celu odzwierciedlenia jednostek świadczonych usług, których ujmowania w ramach grupy zaprzestano, a kwota marży
kontraktowej ujęta w wyniku finansowym w danym okresie opiera się na tej skorygowanej liczbie.
11.1.4. Metody wyceny
Zgodnie z MSSF 17 umowy ubezpieczenia wycenia się stosując poniższe metody:
• GMM – ogólny model wyceny;
W tym modelu łączną wartość zobowiązania ubezpieczeniowego kalkuluje się jako sumę:
− kwoty przepływów pieniężnych z realizacji umów, które obejmują: (1) szacunki przyszłych przepływów pieniężnych
w granicach umowy, (2) korektę odzwierciedlającą wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko finansowe związane
z przyszłymi przepływami pieniężnymi w zakresie, w jakim ryzyko finansowe nie jest uwzględnione w szacunkach
przyszłych przepływów pieniężnych, (3) korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego, która odzwierciedla
rekompensatę z tytułu niepewności, co do kwoty i terminu powstania przepływów pieniężnych wynikających z ryzyka
niefinansowego; oraz
− marży kontraktowej, reprezentującej niewypracowany zysk. Wartość marży kontraktowej jest wrażliwa na zmiany
oszacowań przepływów pieniężnych, wynikających ze zmian założeń nieekonomicznych. Marża kontraktowa nie może
być wartością ujemną – wszelkie straty z umowy rozpoznaje się natychmiast w wyniku finansowym;
• PAA - podejście oparte na alokacji składki:
Podejście oparte na alokacji składki jest podejściem uproszczonym, gdzie wycena zobowiązania z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług jest zgodna z rozkładem w czasie ryzyka ubezpieczeniowego (bez oddzielnej prezentacji korekty ryzyka
z tytułu ryzyka niefinansowego i marży kontraktowej), natomiast wycenę zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód
przeprowadza się w ten sam sposób jak dla ogólnego modelu wyceny. Metodę PAA stosuje się dla umów, które spełniają
odpowiednie kryteria kwalifikacyjne na moment początkowego ujęcia, pozwalające na stosowanie uproszczenia, określone
w pkt. 53 lub 69 MSSF 17:
− jednostka racjonalnie oczekuje, że takie uproszczenie będzie skutkowało wyceną zobowiązania z tytułu pozostałego
okresu świadczenia usług dla grupy umów, która to wycena nie będzie różniła się istotnie od wyceny przeprowadzonej
przy zastosowaniu metody GMM;
− okres świadczenia usług każdej umowy w grupie umów wynosi jeden rok lub mniej.
Grupy umów ubezpieczenia mogą być wycenione metodą PAA pomimo niespełnienia powyższych kryteriów pod warunkiem,
że wpływ na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy PZU zostanie uznany za nieistotny.
Zgodnie z polityką Grupy PZU, w podejściu PAA przepływy pieniężne z tytułu akwizycji są uwzględniane w zobowiązaniu
z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (LRC) i tym samym są amortyzowane w całym okresie świadczenia usłu g.
Dla metody PAA Grupa PZU nie dokonuje korekty w celu odzwierciedlenia wartości pieniądza w czasie oraz wpływu ryzyka
finansowego;
• VFA – metoda zmiennej opłaty:
Metoda wyceny zobowiązań stosowana na potrzeby raportowania wg MSSF 17 umów ubezpieczenia z bezpośrednim
udziałem w zysku, gdzie wycena zobowiązań dokonywana jest analogicznie jak w podejściu GMM z tą różnicą, że zmiany
składnika marży kontraktowej CSM w kolejnych okresach obejmują również wpływ zmian założeń ekonomicznych, a nie tylko
założeń op eracyjnych. Metoda zmiennej opłaty stosowana jest wyłącznie do pomiaru wybranych produktów, po dokonaniu
oceny kryteriów kwalifikacyjnych na moment początkowego ujęcia grupy umów. Grupa PZU stosuje podejście VFA do
produktów typu unit-linked, dla których spełnione są kryteria kwalifikacyjne (w ocenie Grupy PZU wszystkie produkty typu
unit-linked spełniają kryteria do zastosowania podejścia VFA).
W Grupie PZU większość umów ubezpieczenia i reasekuracji w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych spełnia kryter ia
zastosowania uproszczonego podejścia opartego na alokacji składki – PAA. Umowy ubezpieczeń na życie wycenia się modelem
ogólnym – GMM, a dla umów ubezpieczenia z bezpośrednim udziałem w zysku Grupa PZU stosuje model VFA.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
126
Zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług bez komponentu straty
Wycena w momencie początkowego ujęcia
Zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług to zobowiązanie odpowiadające spoczywającemu na jednostce
obowiązkowi do:
• rozpatrzenia roszczeń i wypłaty uzasadnionych odszkodowań wynikających z istniejących umów ubezpieczenia z tytułu
zdarzeń ubezpieczeniowych, które jeszcze nie wystąpiły (tj. obowiązek dotyczący niewygasłej części ochrony
ubezpieczeniowej); oraz
• wypłaty kwot wynikających z istniejących umów ubezpieczenia, które to kwoty nie są uwzględnione w punkcie powyżej
i które są związane z:
− usługami objętymi umową ubezpieczenia jeszcze nieświadczonymi (tj. zobowiązaniami związanymi z przyszłym
świadczeniem usług objętych umową ubezpieczenia); lub
− wszelkimi komponentami inwestycyjnymi lub innymi kwotami, które nie są związane ze świadczeniem usług objętych
umową ubezpieczenia i które nie zostały przeniesione do zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód.
W momencie początkowego ujęcia całość zobowiązania z tytułu umowy ubezpieczenia składa się z zobowiązania z tytułu
pozostałego okresu świadczenia usług, a wartość bilansowa wynosi zero dla umów nierodzących obciążenia.
Zgodnie z ogólnym modelem wyceny, jak również w ramach metody zmiennej opłaty, w dniu początkowego ujęcia zobowiązanie
z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług mierzy się jako:
• kwotę przepływów pieniężnych z realizacji umów opisaną w punkcie 11.1.5; oraz powiększoną o
• marżę kontraktową, reprezentującą niewypracowany zysk.
Podejście oparte na alokacji składki nie uwzględnia marży kontraktowej, korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego oraz
korekty odzwierciedlającej wartość pieniądza w czasie. Zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w momencie
początkowego ujęcia wycenia się jako:
• składki otrzymane w momencie początkowego ujęcia;
• pomniejszone o wszelkie przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia na ten dzień, oraz
• powiększone lub pomniejszone o wszelkie kwoty wynikające z zaprzestania ujmowania na ten dzień:
− wszelkich aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia wypłaconych
przed dniem początkowego ujęcia grupy umów ubezpieczenia; oraz
− wszelkich innych aktywów lub zobowiązań uprzednio ujętych w odniesieniu do przepływów pieniężnych związanych
z grupą umów.
Wycena w późniejszych okresach
Po początkowym ujęciu, na koniec każdego okresu spra wozdawczego zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia
usług, z wyłączeniem marży kontraktowej, jest ponownie wyceniane przy użyciu przepływów pieniężnych z realizacji umów
związanych z przyszłym okresem świadczenia usług, tj. obejmuje wartość bieżącą najlepszego oszacowania przepływów
pieniężnych wymaganych do wypełnienia zobowiązania wraz z korektą ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego.
Zgodnie z ogólnym modelem wyceny i metodą zmiennej opłaty, na koniec okresu sprawozdawczego, zobowiązanie
z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług z wyłączeniem marży kontraktowej szacuje się jako:
• zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na początku okresu sprawozdawczego, które jest równe
wartości tego zobowiązania na koniec poprzedniego okresu sprawozdawczego;
• powiększone/pomniejszone o oszacowane oczekiwane kwoty związane z płatnościami składek oraz odszkodowaniami
i kosztami, które mają zostać poniesione w okresie sprawozdawczym według oszacowania na poprzednią datę raportową;
• powiększone/pomniejszone o zmiany szacunków wynikające ze zmian założeń dotyczących przyszłych usług;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
127
• powiększone/pomniejszone o odsetki naliczone od bieżącej wartości bilansowej przyszłych przepływów pieniężnych oraz
korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w okresie sprawozdawczym przy zastosowaniu stopy dyskontowej stosowanej
przy początkowym ujęciu;
• powiększone/pomniejszone o pozostałą część odsetek naliczonych przy użyciu aktualnych stóp dyskontowych.
Zgodnie z podejściem opartym na alokacji składki, na koniec okresu sprawozdawczego, zobowiązanie z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług wycenia się jako:
• wartość tego zobowiązania na początku okresu;
• powiększoną o otrzymane składki w danym okresie;
• pomniejszoną o przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia;
• powiększoną o wszelkie kwoty związane z amortyzacją przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia
ujętych jako koszty w danym okresie sprawozdawczym;
• pomniejszoną o kwotę ujętą jako przychody z ubezpieczeń z tytułu usług świadczonych w tym okresie;
• pomniejszoną o wszelkie wartości komponentu inwestycyjnego wypłacone lub przeniesione do zobowiązania z tytułu
zaistniałych szkód.
W związku z powyższym Grupa PZU rozpoznaje przychody i koszty z tytułu następujących zmian w wartości bilansowej
zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług:
• przychody z ubezpieczeń – zmiany z tytułu zmniejszenia zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług
w związku z usługami świadczonymi w danym okresie;
• ko szty usług ubezpieczenia – zmiany z tytułu strat na grupach umów rodzących obciążenia oraz odwrócenie tych strat;
• przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń – zmiany z tytułu wartości pieniądza w czasie oraz wpływu ryzyka
finansowego.
Marża kontraktowa
Wycena w momencie początkowego ujęcia
Marża kontraktowa jest ustalana dla umów nierodzących obciążenia na dzień początkowego ujęcia i odzwierciedla
niewypracowane zyski. Kwotę marży kontraktowej w odniesieniu do grupy umów ubezpieczenia ujmuje się w wyniku finansowym
w każdym okresie, aby odzwierciedlić usługi objęte umową ubezpieczenia świadczone w ramach grupy umów ubezpieczenia
w tym okresie.
Marżę kontraktową można zdefiniować jako nadwyżkę wartości bieżącej wpływów nad wartością bieżącą wypływów w granicach
umowy, skorygowanych o wpływ korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego.
Marża kontraktowa nie jest tworzona przy podejściu opartym na alokacji składki. Zgodnie z ogólnym modelem wyceny i metodą
zmiennej opłaty, Grupa PZU wycenia mar żę kontraktową w momencie początkowego ujęcia grupy umów w kwocie, która nie
powoduje powstania przychodów ani kosztów wynikających z:
• początkowego ujęcia kwoty przepływów pieniężnych z realizacji umów;
• wszelkich przepływów pieniężnych wynikających z umów należących do grupy na dany dzień;
• zaprzestania ujmowania w dniu początkowego ujęcia:
− wszelkich aktywów w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia;
− wszelkich innych aktywów lub zobowiązań uprzednio ujętych w odniesieniu do przepływów pieniężnych związanych
z grupą umów.
Co do zasady, marża kontraktowa nie może być wykorzystywana do rozpoznawania strat w czasie. Strata rozpoznana na dzień
ujęcia grupy umów jest ujmowana w wyniku finansowym w wysokości nadwyżki oczekiwanej wartości bieżącej przyszłych
wypływów pieniężnych powyżej oczekiwanej przyszłej wartości wpływów, z uwzględnieniem wpływu ryzyka niefinansowego
(poprzez korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego). Podejście to jest podejściem przeciwnym do sposobu rozpoznania
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
128
oczekiwanego zysku z działalności ubezpieczeniowej, który jest rozkładany w czasie proporcjonalnie do świadczonej usługi
ubezpieczeniowej.
Wycena w późniejszych okresach
Marża kontraktowa na koniec okresu sprawozdawczego odzwierciedla zysk w grupie umów ubezpieczenia, który nie został jeszcze
ujęty w wyniku finansowym, ponieważ jest on związany z przyszłą usługą, która będzie świadczona na podstawie umów
należących do grupy.
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego wartość bilansowa marży kontraktowej dla grupy umów ubezpieczenia
niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach, wyceniona zgodnie z ogólnym modelem wyceny, odpowiada wartości
bilansowej na początek okresu sprawozdawczego skorygowanej o:
• wpływ wszelkich nowych umów dodanych do grupy;
• odsetki naliczone od wartości bilansowej marży kontraktowej w okresie sprawozdawczym, wycenione według stóp
dyskontowych w momencie początkowego ujęcia (tzw. stopy locked-in);
• zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów związanych z przyszłą usługą, z wyjątkiem przypadków, gdy:
− taki wzrost przepływów pieniężnych z realizacji umów przewyższa wartość bilansową marży kontraktowej, powodując
stratę; lub
− taki spadek przepływów pieniężnych z realizacji umów jest przypisany do komponentu straty w ramach zobowiązania
z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług;
• wpływ wszelkich różnic kursowych na marżę kontraktową;
• kwotę ujętą jako przychody z ubezpieczenia w związku z przeniesieniem usług objętych umową ubezpie czenia w danym
okresie, ustaloną poprzez przypisanie marży kontraktowej pozostałej na koniec okresu sprawozdawczego (przed jakąkolwiek
alokacją) do bieżącego i pozostałego okresu świadczenia usług.
Na koniec każdego okresu sprawozdawczego, wartość bilansowa marży kontraktowej dla grupy umów ubezpieczenia
z bezpośrednim udziałem w zyskach, wyceniona metodą zmiennej opłaty, odpowiada wartości bilansowej na początek okresu
sprawozdawczego skorygowanej o:
• wpływ wszelkich nowych umów dodanych do grupy;
• zmianę kwoty udziału jednostki w wartości godziwej pozycji bazowych;
• zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów związanych z przyszłą usługą;
• wpływ wszelkich różnic kursowych na marżę kontraktową;
• kwotę ujętą jako przychody z ubezpieczeń w związku z przeniesieniem usług objętych umową ubezpieczenia
w danym okresie, ustaloną poprzez przypisanie marży kontraktowej pozostałej na koniec okresu sprawozdawczego (przed
jakąkolwiek alokacją) w bieżącym i pozostałym okresie świadczenia usług.
Zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów związanych z przyszłymi usługami, które korygują marżę kontraktową dla
grupy umów ubezpieczenia niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach są następujące:
• korekty spowodowane doświadczeniem (tj. różnica między kwotami rzeczywistymi a oczekiwanymi) wynikające ze składek
otrzymanych w danym okresie, które odnoszą się do przyszłych usług, oraz związanych z nimi przepływów pieniężnych,
takich jak przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia i podatki oparte na składkach, wycenione według stóp
dyskontowych określonych na dzień początkowego ujęcia;
• zmiany szacunków wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług,
z wyjątkiem zmian niedotyczących przyszłej usługi, wyceni one według stóp dyskontowych określonych na dzień
początkowego ujęcia;
• różnice między każdym komponentem inwestycyjnym, w odniesieniu, do którego przewiduje się, że przypadnie do zapłaty
w danym okresie, a faktycznym komponentem inwestycyjnym, który przypada do zapłaty w danym okresie, powiększonym
o komponent inwestycyjnych, wynikających ze szkód zaistniałych, ale niewypłaconych, wycenionych według stóp
dyskontowych stosowanych na dzień początkowego ujęcia; oraz
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
129
• zmiany korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego dotyczące przyszłych usług.
Komponent straty
Wycena w momencie początkowego ujęcia
Komponent straty jest częścią zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług i reprezentuje kwotę strat
wynikających z grupy umów rodzących obciążenia. Początkowa kwota straty jest wyodrębniona w wyniku finansowym,
a w późniejszych okresach korygowana o dalsze straty, odwrócenie strat i uwalnianie w czasie, tak aby komponent straty dla grupy
umów wynosił zero do końca okresu świadczenia usług dla grupy umów.
Komponent straty ustala się niezależnie od zastosowanego modelu wyceny (tj. ustala się dla ogólnego modelu wyceny, metody
zmiennej opłaty oraz podejścia opartego na alokacji składki).
Umowa ubezpieczenia rodzi obciążenia na dzień początkowego ujęcia, jeżeli przepływy pieniężne z realizacji umów (skorygowane
o korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego i korektę wartości pieniądza w czasie) przypisane do umowy, wszelkie wcześniej
ujęte przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia oraz wszelkie przepływy pieniężne wynikające z umowy na dzień
początkowego ujęcia stanowią łącznie wypływ netto rozpoznany w wyniku finansowym.
Dla podejścia opartego na alokacji składki, jeżeli w dowolnym momencie okresu świadczenia usług fakty i okoliczności wskazują,
że grupa umów ubezpieczenia rodzi obciążenia, jednostka tworzy komponent straty, który można wyrazić jako różnicę pomiędzy
wartością bilansową zobowiązania z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług, obliczoną zgodnie z podejściem PAA, oraz
wartością przepływów pieniężnych z realizacji umów, które odnoszą się do pozostałej części okresu świadczenia usług w ramach
grupy zgodnie z modelem ogólnym.
Wycena w późniejszych okresach
Dla ogólnego modelu wyceny oraz metody zmiennej opłaty umowa ubezpieczenia lub grupa umów ubezpieczenia staje się grupą
rodzącą obciążenia (lub rodzącą większe obciążenia) przy późniejszej wycenie, jeżeli niekorzystne zmiany, związane z przyszłą
usługą, będące wynikiem zmian szacunków przyszłych przepływów pieniężnych i korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego,
przekraczają wartość bilansową marży kontraktowej. W takim przypadku Grupa PZU ujmuje stratę w wyniku finansowym
w wysokości równej temu przekroczeniu.
W przypadku, gdy przy późniejszej wycenie zajdą korzystne zmiany związane z przyszłą usługą, Grupa PZU rozpoznaje w wyniku
finansowym zysk (odwrócenie strat) maksymalnie do wysokości komponentu straty. W przypadku gdy wpływ korzystnych zmian
w wycenie przekracza wartość komponentu straty, Grupa PZU rozpoznaje w wyniku finansowym zysk w wysokości już
rozpoznanego komponentu straty, zaś pozostała część zmiany rozpoznana zostaje jako marża kontraktowa.
W przypadku podejścia opartego na alokacji składki wycena komponentu straty w późniejszych okresach następuje przy
wykorzystaniu tej samej metody kalkulacji, jak w momencie początkowego ujęcia i może być odwrócona do zera.
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód
Wycena w momencie początkowego ujęcia
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód odpowiada spoczywającemu na jednostce obowiązkowi do:
• rozpatrzenia roszczeń i wypłaty uzasadnionych odszkodowań lub świadczeń z tytułu zdarzeń ubezpieczeniowych, które już
wystąpiły, w tym zdarzeń, które wystąpiły, ale w odniesieniu do których nie zostały zgłoszone roszczenia, oraz innych
poniesionych kosztów ubezpieczenia; oraz
• wypłaty kwot, które nie są uwzględnione w punkcie powyżej i które są związane z:
− usługami objętymi umową ubezpieczenia, które zostały już zrealizowane; lub
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
130
− wszelkimi komponentami inwestycyjnymi lub innymi kwotami, które nie są związane ze świadczeniem usług objętych
umową ubezpieczenia i które nie są objęte zobowiązaniem z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług.
We wszystkich modelach w yceny, w momencie początkowego ujęcia grupy umów, zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód jest
zwykle równe zero, ponieważ nie wystąpiły jeszcze żadne zdarzenia ubezpieczeniowe.
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód musi zostać utworzone – oddzielnie dla każdego rodzaju zdarzenia ubezpieczeniowego
– po wystąpieniu pojedynczego zdarzenia ubezpieczeniowego, obejmując oczekiwaną wypłatę odszkodowań z tytułu tego
pojedynczego zdarzenia ubezpieczeniowego, dla którego odszkodowania nie zostały jeszcze w pełni wypłacone.
Zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód obejmuje przepływy pieniężne związane z wykonaną usługą na dzień sprawozdawczy.
Wycena tego zobowiązania opiera się na tych samych wymogach dotyczących (1) szacunków przyszłych przepływów pieniężnych,
(2) stóp dyskontowych i (3) korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego, które mają również zastosowanie do zobowiązania
z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług przy początkowej i późniejszej wycenie.
Wycena w późniejszych okresach
Na każdy okres sprawozdawczy, zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód jest wyceniane jako wartość przepływów pieniężnych
z realizacji umów związanych z zaistniałymi szkodami. Oznacza to, że obejmuje ono wartość bieżącą oczekiwanych przyszłych
przepływów pieniężnych wymaganych do uregulowania zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód i kosztów dla każdego
ubezpieczonego zdarzenia wraz z korektą ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego.
Dla wszystkich metod wyceny, na koniec okresu sprawozdawczego, zobowiązanie z tytułu zaistniałych szkód szacuje się jako:
• wartość zobowiązania z tytułu zaistniałych szkód na początku okresu sprawozdawczego, które jest równe wartości na koniec
poprzedniego okresu sprawozdawczego;
• powiększone/pomniejszone o oczekiwane przepływy pieniężne związane z przeszłą usługą;
• powiększone o wzrost zobowiązania z tytułu szkód i kosztów poniesionych w danym okresie, ale jeszcze niezapłaconych;
• powiększone/pomniejszone o odsetki naliczone od wartości bilansowej najlepszego oszacowania zobowiązań i korekty
ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego w okresie sprawozdawczym przy zastosowaniu stopy dyskontowej stosowanej
w momencie początkowego ujęcia (tzw. stopy locked-in);
• powiększone/pomniejszone o pozostałą część odsetek naliczonych przy użyciu aktualnych stóp dysko ntowych.
Po początkowym ujęciu, jednostka ujmuje przychody i koszty dla następujących zmian wartości bilansowej zobowiązania z tytułu
zaistniałych szkód:
• w przypadku kosztów usług ubezpieczenia – zmiany z tytułu wzrostu zobowiązania w związku z zaistniałymi szkodami
i kosztami poniesionymi w danym okresie, z wyłączeniem wszelkich komponentów inwestycyjnych;
• w przypadku kosztów usług ubezpieczenia – zmiany z tytułu wszelkich późniejszych zmian przepływów pieniężnych
wynikających z realizacji umów związanych z zaistniałymi szkodami i poniesionymi kosztami; oraz
• w przypadku przychodów lub kosztów finansowych z tytułu ubezpieczeń – zmiany z tytułu wartości pieniądza
w czasie i wpływu ryzyka finansowego.
Grupa PZU zdecydowała się zastosować w swoich obliczeniach ujęcie wartości narastająco od początku roku do dnia
sprawozdawczego (year to date - YTD). W związku z tym "poprzedni okres sprawozdawczy", do którego odnoszą się powyższe
punkty, to zawsze koniec grudnia poprzedniego roku.
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
Aby ograniczyć zmienność wyniku finansowego oraz zachować możliwie największą spójność podejścia w wycenie aktywów
finansowych i zobowiązań z umów ubezpieczenia i reasekuracji, Grupa PZU prezentuje przychody i koszty finansow e
z ubezpieczeń i reasekuracji w skonsolidowanym rachunku zysków i strat lub w innych całkowitych dochodach (dla portfeli umów
niezawierających bezpośredniego udziału w zyskach). W celu określenia wartości przychodów i kosztów finansowych
z ubezpieczeń i reasekuracji Grupa PZU używa:
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
131
• w przypadku grup umów ubezpieczenia, w odniesieniu do których zmiany założeń dotyczących ryzyka finansowego nie mają
znacznego wpływu na kwoty wypłacone ubezpieczonym – stóp dyskontowych ustalonych na dzień początkowego ujęci a
grupy umów;
• w przypadku grup umów ubezpieczenia, w odniesieniu do których zmiany założeń dotyczących ryzyka finansowego mają
znaczny wpływ na kwoty wypłacone ubezpieczonym – stóp dyskontowych, które przypisują pozostałe skorygowane
oczekiwane przychody lub koszty finansowe w pozostałym okresie trwania grupy umów według stałej stopy.
Aktywa w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia
Przedpłaty w rozumieniu kosztów akwizycji zapłaconych przed terminem wymagalności i przed początkowym ujęciem umowy
(w tym przypadku płatności nie mieszczące się w granicach umowy, ale będące częścią przepływów pieniężnych z realizacji po
początkowym ujęciu umowy) nie są ujmowane w zobowiązaniu z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (LRC) do momentu
początkowego ujęcia umowy, jednak traktuje się je jako część salda aktywów lub zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia jako
aktywa w odniesieniu do przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia.
Jeżeli fakty i okoliczności wskazują na to, że mogła nastąpić utrata wartości składnika aktywów w odniesieniu do przepływów
pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia, wówczas na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa PZU:
• ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, tak aby wartość bilansowa każdego składnika aktywów nie przekraczała
oczekiwanych wpływów pieniężnych netto dla danej grupy umów ubezpieczenia (test na utratę wartości na poziomie grupy);
oraz
• jeżeli składnik aktywów odnosi się do grup, co do których oczekuje się, że powstaną w wyniku odnowienia umów
ubezpieczenia w grupie (dodatkowy test na utratę wartości), ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w zakresie,
w jakim:
− przepływy pieniężne z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia przekroczą wpływy netto środków pieniężnych z tytułu
przewidywanych odnowień;
− nadwyżka nie została wcześniej ujęta jako strata z tytułu utraty wartości.
Uprzednio ujęta strata z tytułu utraty wartości jest odwracana w kolejnym okresie sprawozdawczym w zakresie, w jakim u trata
wartości uległa poprawie lub przestała istnieć. Na 31 grudnia 2023 roku, 31 grudnia 2022 roku, a także na 1 stycznia 2022 Grupa
PZU w sprawozdawczości MSSF 17 nie rozpoznała składnika aktywów odnoszącego się do grup, co do których oczekuje się, że
powstaną w wyniku odnowienia umów ubezpieczenia w grupie.
11.1.5. Istotne osądy oraz procesy szacowania wyceny przyszłych przepływów pieniężnych
Przepływy pieniężne z realizacji umów ubezpieczenia
Szacując przyszłe przepływy pieniężne, Grupa PZU uwzględnia, wszystkie racjonalne i udokumentowane informacje, które są
dostępne bez nadmiernych kosztów i wysiłku. Informacje te obejmują zarówno historyczne dane wewnętrzne jak i zewnętrzne
w zakresie szkód i pozostałych elementów wyceny, zaktualizowane w celu odzwierciedlenia bieżących oczekiwań co do przyszłych
zdarzeń.
Szacunki przyszłych przepływów pieniężnych obejmują wszystkie przepływy pieniężne, których powstania oczekuje się w związku
z wypełnieniem praw i obowiązków umowy ubezpieczenia. Szacunki przyszłych przepływów:
• mieszczą się w granicach umowy;
• uwzględniają wszystkie dostępne informacje na temat kwoty, terminu i niepewności tych przyszłych przepływów
pieniężnych;
• są jednoznaczne - jednostka szacuje korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego oddzielnie od innych szacunków;
jednostka szacuje również przepływy pieniężne oddzielnie od korekty z tytułu wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka
finansowego, chyba że najbardziej odpowiednia technika wyceny łączy te szacunki;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
132
• odzwierciedlają perspektywę jednostki, pod warunkiem, że oszacowania wszelkich istotnych zmiennych rynkowych są
zgodne z możliwymi do zaobserwowania cenami rynkowymi dla tych zmiennych;
• są aktualne.
Przepływy pieniężne w granicach umowy ubezpieczenia to przepływy bezpośrednio związane z wypełnieniem praw i obowiązków
z umowy, w tym przepływy pieniężne w odniesieniu do których Grupa PZU może, według własnego uznania, określić kwotę lub
termin. Przepływy pieniężne w granicach umowy obejmują:
• składki;
• płatności na rzecz (lub w imieniu) ubezpieczonego, łącznie z roszczeniami, które zostały już zgłoszone, ale nie zostały jeszcze
wypłacone (tj. roszczeniami zgłoszonymi), szkodami, które wystąpiły, ale w odniesieniu do których roszczenia nie zostały
jeszcze zgłoszone oraz wszystkimi przyszłymi, w odniesieniu do których Grupa PZU ma istotny obowiązek;
• płatności na rzecz (lub w imieniu) ubezpieczonego, które różnią się w zależności od zwrotów z pozycji bazowych;
• płatności na rzecz (lub w imieniu) ubezpieczonego wynikające z instrumentów pochodnych, na przykład opcji i gwarancji
wbudowanych w umowę w zakresie, w jakim te opcje i gwarancje nie są wyodrębnione z umowy ubezpieczenia;
• alokację przepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia do portfela, do którego należy umowa;
• koszty likwidacji szkód;
• koszty, które Grupa PZU poniesie w związku z realizacją świadczeń rzeczowych wynikających z umowy;
• koszty administrowania polisami ubezpieczeniowymi i obsługi polis;
• podatki od transakcji i opłaty, które wynikają bezpośrednio z istniejących umów ubezpieczenia lub mogą być do nich
przypisane w sposób uzasadniony i spójny;
• płatności dokonywane przez Grupę PZU w ramach działalności powierniczej w celu wywiązania się z zobowiązań
podatkowych spoczywających na ubezpieczonym, a także związane z nimi wpływy;
• potencjalne wpływy pieniężne z tytułu odzyskanych środków (takich jak odzyski i regresy) w odniesieniu do przyszłych
roszczeń objętych istniejącymi umowami ubezpieczenia oraz – w zakresie, w jakim nie są one zakwalifikowane do ujęcia jako
oddzielne aktywa – potencjalne wpływy pieniężne z tytułu odzyskanych środków w odniesieniu do przeszłych roszczeń;
• koszty, które Grupa PZU poniesie:
− prowadząc działalność inwestycyjną w za kresie, w jakim Grupa PZU prowadzi tę działalność w celu zwiększenia
świadczeń wynikających z ochrony ubezpieczeniowej dla ubezpieczonych,
− świadcząc usługę zwrotu z inwestycji na rzecz ubezpieczonych z tytułu umów ubezpieczenia niezawierających
bezpośredniego udziału w zyskach, lub
− świadcząc usługę związaną z inwestycjami na rzecz ubezpieczonych z tytułu umów ubezpieczenia z bezpośrednim
udziałem w zyskach;
• przypisanie stałych i zmiennych kosztów pośrednich bezpośrednio związanych z wykonywaniem umów ubezpieczenia;
• wszelkie inne koszty, którymi zgodnie z warunkami umowy można obciążyć ubezpieczonego.
Umowy reasekuracji czynnej są modelowane na tych samych zasadach, co umowy ubezpieczenia. Biorąc jednak pod uwagę cechy
umów reasekuracji, w momencie początkowego ujęcia (i podobnie na każdą kolejną datę sprawozdawczą) oczekiwane przyszłe
przepływy pieniężne obejmują oszacowanie przyszłych przepływów pieniężnych wynikających z bazowych umów ubezpieczenia,
które będą wystawione w przyszłości przez cedenta, ale mieszczą się w granicach umów reasekuracji czynnej.
Kluczowe założenia
Dla celów szacowania przyszłych przepływów pieniężnych na potrzeby wyceny zobowiązania z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług Grupa PZU stosuje poniższe kluczowe założenia:
• szkodowość – założenia bazują na historycznych obserwacjach, a także na własnej ocenie Grupy PZU dotyczącej
spodziewanego poziomu szkodowości dla nowych umów ubezpieczenia;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
133
• śmiertelność – założenia bazują na tablicach trwania życia publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny, które
dostosowywane są tak, aby odzwierciedlić historyczne obserwacje dotyczące śmiertelności w portfelu umów Grupy PZU,
z uwzględnieniem oceny eksperckiej;
• zachorowalność / wypadkowość – założenia bazują na historycznych obserwacjach w portfelu umów Grupy PZU,
z uwzględnieniem oceny eksperckiej;
• rezygnacje – założenia bazują na historycznych poziomach rezygnacji w portfelu umów Grupy PZU, z uwzględnieniem oceny
eksperckiej;
• koszty – założenia bazują na własnej ocenie Grupy PZU dotyczącej poziomu przyszłych kosztów, przyjętej w procesie
planowania finansowego na kolejny rok. Prognozowany poziom przyszłych kosztów uwzględnia rozwój działalności ora z
inflację kosztową, będące wypadkową zmian w otoczeniu makroekonomicznym oraz wpływ inflacji na poszczególne obszary
funkcjonowania Grupy PZU. Długoterminowo założenia oparte są o cel inflacyjny Narodowego Banku Polskiego.
Dla celów szacowania przyszłych przepływów pieniężnych na potrz eby wyceny zobowiązani a z tytułu zaistniałych szkód Grupa
PZU opiera się na danych historycznych i standardowych aktuarialnych metodach szacowania ostatecznej wartości szkód, takich
jak metoda Chain-Ladder czy metoda Bornhuetter’a-Ferguson’a. Metody te zakładają, że dane historyczne dobrze prognozują
przyszłe spodziewane schematy rozwoju szkód. Do oceny w jakim stopniu historyczne schematy rozwoju szkód mają
zastosowanie do przyszłości Grupa PZU stosuje ocenę jakościową biorącą pod uwagę dodatkowe czynniki, takie jak zmiany
otoczenia ekonomicznego i prawnego, zmiany w procesie likwidacji szkód, zdarzenia o charakterze jednorazowym czy zmiany
w charakterystyce portfela. Szacunki przeprowadzane są na poziomie homogenicznych grup ryzyka.
Przepływy pieniężne dla rent zgłoszonych prognozowane są indywidualnie na podstawie aktualnej wysokości renty,
przewidywanego okresu jej wypłacania oraz przewidywanego tempa wzrostu. Okres wypłacania renty ustalany jest na podstawie
wieku i płci rentobiorcy, w oparciu o śmiertelność określoną w wysokości 100% Polskich Tablic Trwania Życia 2019 („PTTŻ 2019”),
a w przypadku rent czasowych dodatkowo na podstawie końca płatności renty. Prognoza wzrostu rent wykonywana jest na bazie
historycznych wzrostów rent.
W kalkulacji uwzględniono inflację szkodową i dla roku 2024 przyjęto poziom zbliżony do roku 2023 – 7%, natomiast dla roku 2025
– 3,5%.
Przy kalkulacji przepływów z tytułu potencjalnych zadośćuczynień za krzywdę osobom najbliższym poszkodowanego, który
doznał ciężkiego i trwałego uszczerbku na zdrowiu, oparto się na oszacowaniu liczby uprawnionych oraz przeciętnego
przewidywanego zadośćuczynienia.
Założenia o śmiertelności dla produktów długoterminowych wyznaczono, stosując metodę względnych śmiertelności, w oparciu
o Polskie Tablice Trwania Życia 2018 („PTTŻ 2018”) oraz doświadczenia w zakresie realizacji tych tablic. W pozostałych
przypadkach, głównie dla produktów krótkoterminowych, założenie ustalono jako częstość zgonów na 1000 osób
ubezpieczonych, w oparciu o aktualne doświadczenia Grupy PZU dla tych produktów, przy czym dla głównego portfela
ubezpieczeń grupowych poziom zakładanej śmiertelności stanowi 83% średniej śmiertelności określonej na populacji Polski
w wieku produkcyjnym.
W przypadku ubezpieczeń indywidualnie kontynuowanych i tradycyjnych założenia ustalane są w zależności od wieku i płci,
z uwzględnieniem innych czynników i istotnie różnią się w zależności od produktu i docelowej grupy klientów. Ubezpieczenia
tradycyjne charakteryzują się niższą względną śmiertelnością – dla produktów na całe życie przyjmowane założenia znajdują się
poniżej 93% PTTŻ 2018 dla wieku do 80 lat. Powyżej 80 lat następuje interpolacja do 100% PTTŻ 2018.
W przypadku ubezpieczeń na życie i dożycie oraz posagowych przyjmowane są założen ia z zakresu 34% – 57% PTT Ż 2018 dla
mężczyzn i 48% – 71% PTTŻ 2018 dla kobiet.
Śmiertelność w przypadku ubezpieczeń indywidualnie kontynuowanych kształtuje się na poziomie od 86% PTTŻ 2018 i nie
przekracza 100% PTTŻ2018 dla większości ubezpieczonych.
Podział kosztów pośrednich na bezpośrednio i niebezpośrednio związane z wykonywaniem umów ubezpieczenia
Grupa PZU regularnie przeprowadza analizę, czy koszty pośrednie są bezpośrednio związane z wykonaniem umów ubezpieczenia
w ramach procesu ABC (ang. activity based costing). Na podstawie tego procesu dokonuje się w interwałach kwartalnych podziału
na koszty bezpośrednio związane z wykonaniem umów i koszty niezwiązane z wykonaniem umów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
134
Koszty zaklasyfikowane jako niezwiązane z wykonaniem umów są wyłączone z kalkulacji zobowiązań z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług i zobowiązań z tytułu zaistniałych szkód, co oznacza, że ujmuje się je w wyniku w momencie ich poniesienia,
zgodnie z przepisami innych standardów, zwykle jako „pozostałe koszty operacyjne”.
Alokacja kosztów bezpośrednio związanych z wykonaniem umów ubezpieczenia do portfeli MSSF 17 opiera się na modelu ABC,
który przypisuje rozliczenia międzyokresowe kosztów do poziomu produktu. Następnie dane te są agregowane do poziomu
portfeli MSSF 17.
W kolejnym kroku, w przypadku ubezpieczeń majątkowyc h, Grupa PZU stosuje następując e klucze alokacji dla potrzeb podziału
faktycznie poniesionych kosztów na poziom kohorty:
• pośrednie koszty obsługi roszczeń – wartość wypłaconych roszczeń w danym kwartale;
• koszty odzyskania regresu – wartość zapłaconych regresów w danym kwartale;
• pośrednie koszty akwizycji – składka przypisana w danym kwartale;
• koszty administracyjne są przypisane do kohort, które rozpoczęły się w danym kwartale.
W przypadku działalności w zakresie ubezpieczeń na życie, Grupa PZU stosuje alternatywny klucz alokacji kosztów, tj. koszty dzieli
na kohorty proporcjonalnie do liczby aktywnych polis w każdej kohorcie. Koszty akwizycji są przypisywane do kohorty
rozpoczynającej się w danym kwartale.
Dyskontowanie przepływów pieniężnych
Grupa PZU używa krzywych stóp dyskontowych wyznaczonych w podejściu oddolnym (MSSF 17 pkt B80), które zakłada, że krzywe
dyskontowe zostaną wyznaczone jako płynne krzywe stóp wolnych od ryzyka, skorygowane o premię za niepłynność, wynikającą
z różnicy w charakterystyce płynnościowej stóp obserwowanych na rynku i charakterystyce płynnościowej umów ubezpieczenia.
Dla grup umów tworzonych dla kohort powstających po dniu przejścia na wycenę zgodną z MSSF 17 (tj. po 1 stycznia 2022 roku)
Grupa PZU stosuje metodologię EIOPA do wyznaczenia podstawowej krzywej wolnej od ryzyka. Podejście do krzywych stóp
dyskonta wyznaczonych dla kohort rozpoznanych przed dniem przejścia opisano w punkcie 6.2.1.1.
Poniższa tabela prezentuje krzywe wykorzystywane do dyskontowania przepływów pieniężnych z umów ubezpieczenia dla
głównych walut. W wierszach „Bez premii” prezentowane są krzywe bazowe dla portfeli MSSF 17, gdzie nie zastosowano do
wyceny premii za niepłynność (dotyczy ubezpieczenia grupowego, ubezpieczenia z udziałem w zysku, produktów bankowych oraz
produktów typu unit-linked). W wierszach „Renty” krzywe odpowiednio dla PLN i EUR wykorzystywane do dyskontowania
wybranych zobowiązań rentowych w ubezpieczeniach majątkowych. Natomiast w wierszu „IK” – krzywe wykorzystywane do
dyskontowania wybranych indywidualnych ubezpieczeń na życie, w szczególności portfela indywidualnej kontynuacji oraz
ubezpieczenia terminowego.
Czas
trwania
portfela
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
1 stycznia 2022
1 rok
5 lat
10 lat
20 lat
40 lat
1 rok
5 lat
10 lat
20 lat
40 lat
1 rok
5 lat
10 lat
20 lat
40 lat
Bez
premii
PLN
4,95%
4,84%
5,10%
4,95%
4,36%
6,40%
6,74%
6,65%
6,01%
4,94%
2,66%
3,73%
3,57%
3,50%
3,52%
EUR
3,36%
2,32%
2,39%
2,41%
2,71%
3,18%
3,13%
3,09%
2,76%
2,85%
(0,59%)
(0,08%)
0,21%
0,46%
1,62%
USD
4,76%
3,50%
3,45%
3,46%
3,19%
5,07%
3,95%
3,75%
3,63%
2,82%
0,44%
1,28%
1,50%
1,67%
1,36%
GBP
4,74%
3,36%
3,28%
3,43%
3,08%
4,46%
4,06%
3,71%
3,53%
3,31%
0,78%
1,20%
1,11%
1,05%
0,75%
NOK
4,00%
3,31%
3,22%
3,27%
3,33%
3,46%
3,15%
3,20%
3,29%
3,36%
1,14%
1,78%
1,81%
2,23%
2,80%
Renty
PLN
5,29%
5,18%
5,44%
5,28%
4,70%
6,81%
7,15%
7,05%
6,42%
5,35%
2,83%
3,91%
3,75%
3,68%
3,69%
EUR
3,41%
2,38%
2,45%
2,46%
2,77%
3,23%
3,18%
3,14%
2,82%
2,90%
(0,57%)
(0,07%)
0,22%
0,47%
1,64%
IK
PLN
5,18%
5,07%
5,33%
5,17%
4,58%
6,67%
7,01%
6,92%
6,28%
5,21%
2,77%
3,85%
3,69%
3,62%
3,63%
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
135
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
Grupa PZU uwzględnia w wycenie umów ubezpieczenia korektę ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego (np. ryzyka
ubezpieczeniowego, ryzyka rezygnacji i ryzyka kosztów). Korekta ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego stanowi rekompensatę
z tytułu niepewności co do kwoty i terminu wystąpienia przepływów pieniężnych z tytułu grup umów ubezpieczenia. Ze względu
na różną charakterystykę ryzyka, korektę ryzyka dotyczącą przepływów pieniężnych związanych z przyszłym okresem świadczenia
usług (uwzględnionym w zobowiązaniu z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług) i przeszłym okresem świadczenia usług
(uwzględnionym w zobowiązaniu z tytułu zaistniałych szkód) szacuje się oddzielnie.
Grupa PZU szacuje korektę stosując dostępne metody, w tym metodę wartości zagrożonej (VaR) oraz techniki oparte o metodę
kosztu kapitału.
Na poziomie jednostki korektę ryzyka wyznacza się jako sumę prostą korekt ryzyka dla wszystkich grup kontraktów
w portfelu, nie uwzględniając korelacji pomiędzy tymi grupami. Finalnie w oparciu o otrzymaną wartość wyznaczany jest poziom
ufności, który uwzględnia korelacje i efekty dywersyfikacji pomiędzy jednorodnymi grupami ryzyka. Do wyznaczenia korekty na
ryzyko dobierane są parametry w taki sposób, żeby końcowa wartość korekty z tytułu ryzyka nie finansowego odpowiadała
poziomowi ufności z przedziału 75% - 85%, określonego przez Grupę PZU jako oczekiwany poziom ufności na potrzeby
wyznaczenia ryzyka niefinansowego w raportowaniu finansowym MSSF 17.
Poziom ufności dla ostatecznie wyznaczonej korekty z tytułu ryzyka niefinansowego wyni ósł na 31 grudnia 2023 roku 79,6% (na
31 grudnia 2022 roku oraz na 1 stycznia 2022 roku – 80,0%).
Jednostki świadczonych usług
Kwotę marży kontraktowej, ujmowanej w wyniku finansowym w okresie, Grupa PZU wyznacza zgodnie z wymaganiami MSSF 17
w oparciu o jednostki świadczonych usług (coverage units). Dla każdej grupy umów ubezpieczenia Grupa PZU identyfikuje
jednostki świadczonych usług w oparciu o charakterystykę produktu, w sposób uwzględniający w odniesieniu do każdej umowy
wielkość świadczonych usług oraz przewidywany okres świadczenia usług. Dla grup umów zawierających umowy zapewniające
ochronę ubezpieczeniową oraz świadczących usługę związaną z inwestycjami Grupa PZU nie stosuje względnych wag i sumuje
niezważone jednostki świadczonych usług wynikające z obu rodzajów usług.
Dla poszczególnych segmentów produktowych Grupa PZU wyznacza jednostki świadczonych usług zgodnie z poniższą tabelą:
Rodzaj ubezpieczenia
Podstawa do kalkulacji jednostek świadczonych usług
Ubezpieczenia grupowe i kontynuowane
Łączna suma ubezpieczenia z umowy głównej oraz z umów dodatkowych
Ubezpieczenia tradycyjne
Poza ubezpieczeniami rentowymi łączna suma ubezpieczenia z umowy głównej oraz z umów
dodatkowych. Roczne świadczenie dla ubezpieczeń rentowych
Ubezpieczenia unit-linked
Łączna suma ubezpieczenia z umowy głównej oraz z umów dodatkowych (obejmuje również
wartość funduszu)
Pozostałe ubezpieczenia
Łączna suma ubezpieczenia z umowy głównej oraz z umów dodatkowych
11.1.6. Prezentacja umów ubezpieczenia w skonsolidowanym rachunku zysków i strat oraz
skonsolidowanym sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów
W skonsolidowanym rachunku zysków i strat oraz w skonsolidowanym sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów Grupa PZU
prezentuje odrębnie:
• wynik z usług ubezpieczenia, obejmujący:
− kwotę przychodów z ubezpieczeń – wynagrodzenie, do którego jednostka spodziewa się być uprawniona w zamian za
usługi świadczone w danym okresie, na które składają się:
− oczekiwane odszkodowania i świadczenia oraz oczekiwane koszty;
− uwolnienie marży kontraktowej w części przypadającej na dany okres;
− uwolnienie korekty z tytułu ryzyka niefinansowego;
− amortyzacja zobowiązań z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług (PAA);
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
136
− koszty usług ubezpieczenia:
− poniesione odszkodowania (z wyłączeniem komponentów inwestycyjnych) oraz inne poniesione koszty usług
ubezpieczeniowych;
− amortyzacja p rzepływów pieniężnych z tytułu akwizycji umów ubezpieczenia;
− zmiany związane z przeszłą usługą, tj. zmiany przepływów pieniężnych z realizacji umów związane ze
zobowiązaniem z tytułu zaistniałych szkód odszkodowaniami oraz;
− straty na grupach umów rodzących obciążenia oraz wszelkie odwrócenie takich strat;
• przychody lub koszty finansowe z ubezpieczeń:
− wpływ wartości pieniądza w czasie;
− wpływ ryzyka finansowego.
Zgodnie z MSSF 17 Grupa PZU ma prawo podjąć decyzję o prezentacji całych przychodów lub kosztów finansowych z tytułu
ubezpieczeń w rachunku zysków i strat lub decyduje o ich podziale i osobnej prezentacji w rachunku zysków i strat oraz w ramach
innych całkowitych dochodów dla każdego portfela MSSF 17. Grupa PZU skorzystała z możliwości podziału dla wszystkich portfeli
MSSF 17 innych niż te, z bezpośrednim udziałem w zysku (w przypadku Grupy PZU są to produkty typu unit-linked).
11.1.7. Umowy reasekuracji
Umowa reasekuracji jest umową ubezpieczenia zawieraną przez jedną jednostkę (reasekuratora) w celu zrekompensowania innej
jednostce (cedentowi) odszkodowań z tytułu jednej lub wielu umów ubezpieczenia zawartych przez tę inną jednostkę (umów
bazowych).
Wszystkie umowy reasekuracji zawarte przez Grupę PZU przenoszą znaczące ryzyko ubezpieczeniowe na reasek uratora, dlatego
uznano je za posiadane umowy reasekuracji w rozumieniu MSSF 17 i do ich wyceny stosuje się MSSF 17.
Dla umów reasekuracji biernej Grupa PZU stosuje takie same zasady identyfikacji, klasyfikacji, wyceny i prezentacji jak
w przypadku umów ubezpieczenia z kluczowymi wyjątkami opisanymi poniżej.
Agregacja umów reasekuracji biernej
Umowy reasekuracji biernej dzielą się na dwie grupy rentowności:
• umowy, w przypadku których występuje zysk netto na moment początkowego ujęcia;
• pozostałe umowy, dla których występuje koszt netto ze znaczącą możliwością powstania zysku netto po momencie
początkowego ujęcia.
Granica umowy
Początkowe ujęcie umów reasekuracji biernej definiuje się w następujący sposób:
• jeżeli umowa reasekuracji biernej zapewnia proporcjonalną ochronę – na początku okresu świadczenia usług w ramach
grupy umów reasekuracji biernej lub w dniu początkowego ujęcia jakiejkolwiek z bazowych umów ubezpieczenia,
w zależności od tego, która z tych dat jest późniejsza; oraz
• we wszystkich pozostałych przypadkach – od początku okresu świadczenia usług w ramach grupy umów reasekuracji
biernej.
Przepływy pieniężne mieszczą się w granicach umowy, jeżeli wynikają z istotnych praw i obowiązków istniejących w okresie
sprawozdawczym, w którym jednostka:
• jest zobowiązana do zapłaty kwot reasekuratorowi; lub
• ma materialne prawo do korzystania z usług reasekuratora.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
137
Metody wyceny
W Grupie PZU wszystkie umowy reasekuracji spełniają kryterium kwalifikacji do zastosowania metody opartej na alokacji składki.
Składnik aktywów z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług
Umowy reasekuracji biernej są wyceniane oddzielnie od bazowych umów ubezpieczenia, których dotyczą. Jednostka stosuje
spójne założenia w celu określenia wielkości szacunków wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu grupy
umów reasekuracji biernej oraz szacunków wartości bieżącej bazowych umów ubezpieczenia. Oprócz stosowania spójnych
założeń Grupa PZU dokonuje następujących modyfikacji w celu określenia wielkości szacunków wartości bieżącej przepływów
pieniężnych z tytułu reasekuracji biernej w porównaniu z bazowymi umowami ubezpieczenia:
• szacunki wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu grupy umów reasekuracji biernej uwzględniają wpływ
ryzyka niewykonania zobowiązania przez reasekuratora z uwzględnieniem wpływu zabezpieczenia i kosztów związanych
z uregulowaniem sporów;
• oszacowanie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego ustala się w taki sposób, aby stanowiło ono kwotę ryzyka
przenoszonego przez cedenta na reasekuratora;
Dla podejścia opartego na alokacji składki, aktywo z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług w dniu początkowego ujęcia
jest równe kwocie zapłaconych składek pomniejszonej o kwotę otrzymanych prowizji.
Jeżeli w dniu początkowego ujęcia dla umów reasekuracji biernej wycenianych z wykorzystaniem podejścia opartego na alokacji
składki zawiązuje się komponent odzyskania strat, odpowiednia kwota koryguje aktywo z tytułu pozostałego okresu św iadczenia
usług.
Wycena aktywa z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na kolejne daty raportowe dla podejścia opartego na alokacji
składki dla umów reasekuracji biernej jest zgodna z zasadami dotyczącymi zawartych umów ubezpieczenia i stanowi sumę
następujących elementów:
• aktywa z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług na początku okresu;
• powiększonego o zapłacone składki;
• pomniejszonego o otrzymane prowizje;
• pomniejszonego o zmiany komponentu finansowania;
• pomniejszonego o amortyzację aktywa z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług;
• komponentu inwestycyjnego.
Komponent odzyskania strat
W przypadku zastosowania podejścia opartego na alokacji składki do grupy umów reasekuracji biernej, jeśli Grupa PZU ujmuje
stratę na moment początkowego ujęcia rodzącej obciążenia grupy bazowych umów ubezpieczenia, koryguj e się wartość
bilansową składnika aktywów z tytułu pozostałej ochrony.
Powyższa korekta ma zastosowanie wtedy i tylko wtedy, gdy umowa reasekuracji została zawarta przed ujęciem bazowych umów
ubezpieczenia rodzących obciążenia lub w tym samym czasie co ich ujęcie.
Korektę aktywa z tytułu pozostałego okresu świadczenia usług i powstały przychód, o których mowa wyżej ustala się mnożąc ujętą
stratę z tytułu bazowych umów ubezpieczenia przez spodziewany odsetek odszkodowań związanych z bazowymi umowami
ubezpieczenia odzyskanych z tytułu umów reasekuracji biernej w grupie (wskaźnik odzysku).
Grupa PZU tworzy komponent odzyskania strat dla grupy umów reasekuracji biernej w kwocie równej powyższej korekcie.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
138
Wycena na kolejne daty raportowe komponentu odzyskania straty obejmuje trzy etapy:
• dodanie rodzących obciążenia bazowych umów ubezpieczenia do grupy;
• zmiana założeń (unlocking) dla komponentu odzyskania straty odpowiadająca zmianie założeń (unlocking) dla komponentu
straty dla bazowych grup umów ubezpieczenia;
• uwolnienie komponentu odzyskania straty odpowiadające uwolnieniu komponentu straty dla bazowych grup umów
ubezpieczenia.
W żadnym przypadku wartość bilansowa komponentu odzyskania strat nie może przekraczać części wartości bilansowej
komponentu straty w odniesieniu do rodzącej obciążenia grupy bazowych umów ubezpieczenia, którą Grupa PZU spodziewa się
odzyskać z grupy umów reasekuracji biernej.
Grupa PZU oblicza zmiany założeń (unlocking) dla komponentu odzyskania strat poprzez pomnożenie zmiany założeń (unlocking)
dla komponentu straty dla bazowych umów ubezpieczenia przez odpowiedni wskaźnik odzysku.
Grupa PZU uwzględnia następujące ograniczenia przy obliczaniu uwolnienia komponentu odzyskania straty:
• komponent odzyskania straty nie może być ujemny;
• komponent odzyskania straty nie może przekroczyć części wartości bilansowej komponentu straty rodzącej obciążenia grupy
bazowych umów ubezpieczenia, który Grupa PZU zakłada odzyskać z grupy umów reasekuracji biernej.
Jeżeli grupy bazowe umów ubezpieczenia są wyceniane z wykorzystaniem podejścia opartego na alokacji składki, wyliczenie
uwolnienia komponentu odzyskania straty jest podobne jak w przypadku komponentu straty.
Prezentacja
W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej, skonsolidowanym rachunku zysków i strat oraz
w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów, dla umów reasekuracji biernej Grupa PZU prezentuje odrębnie:
• przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji biernej:
− alokację składek reasekuracyjnych – wynagrodzenie, do którego reasekurator spodziewa się być uprawniony
w zamian za usługi świadczone w danym okresie;
− kwoty należne od reasekuratorów: zwrot odszkodowań poniesionych w bieżącym okresie, z wyłączeniem wszelkich
komponentów inwestycyjnych; zwrot kosztów poniesionych w bieżącym okresie; zmiany związane z przeszłą usługą;
komponent odzyskania straty i zmiany założeń (tzw. unlocking) komponentu odzyskania straty;
• przychody lub koszty finansowe z tytułu reasekuracji:
− wpływ wartości pieniądza w czasie;
− wpływ ryzyka finansowego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
139
11.2 Przychody z ubezpieczeń
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Ubezpieczenia
korporacyjne
Ubezpieczenia
masowe
Ubezpieczenia
grupowe
i indywidualnie
kontynuowane
Ubezpieczenia
indywidualne
Ubezpieczenia
o charakterze
inwestycyjnym
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Przychody z ubezpieczeń niewycenianych metodą PAA
-
-
7 362
637
93
43
36
8 171
Zmiany zobowiązania z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług
-
-
6 928
483
54
33
24
7 522
Oczekiwane odszkodowania, świadczenia i koszty
-
-
5 680
220
(24)
17
17
5 910
Uwolnienie korekty ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego w części dotyczącej bieżącego
okresu świadczenia usług
-
-
126
18
36
2
1
183
Marża kontraktowa ujęta w wyniku finansowym z
tytułu świadczonych usług
-
-
1 223
244
45
13
5
1 530
Inne (m.in. korekta z tytułu doświadczenia
dotycząca wpływów składek)
-
-
(101)
1
(3)
1
1
(101)
Odzyskane przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
umów ubezpieczenia
-
-
434
154
39
10
12
649
Przychody z ubezpieczeń wycenianych metodą PAA
4 101
11 966
-
-
-
2 446
184
18 697
Przychody z ubezpieczeń razem
4 101
11 966
7 362
637
93
2 489
220
26 868
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
140
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Ubezpieczenia
korporacyjne
Ubezpieczenia
masowe
Ubezpieczenia
grupowe
i indywidualnie
kontynuowane
Ubezpieczenia
indywidualne
Ubezpieczenia
o charakterze
inwestycyjnym
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Przychody z ubezpieczeń niewycenianych metodą PAA
-
-
7 316
581
89
43
50
8 079
Zmiany zobowiązania z tytułu pozostałego okresu
świadczenia usług
-
-
6 911
438
38
33
19
7 439
Oczekiwane odszkodowania, świadczenia i koszty
-
-
5 722
257
(14)
18
20
6 003
Uwolnienie korekty ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego w części dotyczącej bieżącego
okresu świadczenia usług
-
-
135
16
18
3
1
173
Marża kontraktowa ujęta w wyniku finansowym z
tytułu świadczonych usług
-
-
1 105
215
37
12
8
1 377
Inne (m.in. korekta z tytułu doświadczenia
dotycząca wpływów składek)
-
-
(51)
(50)
(3)
-
(10)
(114)
Odzyskane przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
umów ubezpieczenia
-
-
405
143
51
10
31
640
Przychody z ubezpieczeń wycenianych metodą PAA
3 448
10 981
-
-
-
2 039
198
16 666
Przychody z ubezpieczeń razem
3 448
10 981
7 316
581
89
2 082
248
24 745
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
141
11.3 Alokacja składek reasekuracyjnych
Przychody z ubezpieczeń
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Umowy niewyceniane metodą PAA
-
-
Umowy wyceniane metodą PAA
(1 514)
(1 126)
Alokacja składek reasekuracyjnych, razem
(1 514)
(1 126)
11.4 Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Krótkoterminowe
15 266
13 115
Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia
(51)
(28)
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
15 317
13 143
Długoterminowe
26 951
24 335
Aktywa z tytułu umów ubezpieczenia
(60)
(40)
Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
27 011
24 375
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia, razem
42 217
37 450
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
31 grudnia 2023
Aktywa
w tym
przedpłaty
Zobowiązania
w tym
przedpłaty
Ubezpieczenia majątkowe – podejście oparte na alokacji
składki
(11)
-
22 744
(1)
Ubezpieczenia korporacyjne
(10)
-
6 951
(1)
Ubezpieczenia masowe
-
-
14 041
-
Kraje bałtyckie
(1)
-
1 613
-
Ukraina
-
-
139
-
Ubezpieczenia na życie
(100)
-
19 584
-
Model ogólny
(100)
-
14 672
-
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
-
-
10 771
-
Ubezpieczenia indywidualne
(99)
-
2 506
-
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
-
-
1 078
-
Kraje bałtyckie
(1)
-
160
-
Ukraina
-
-
157
-
Metoda zmiennej opłaty
-
-
4 912
-
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
-
-
4 772
-
Kraje bałtyckie
-
-
140
-
Razem
(111)
-
42 328
(1)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
142
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
31 grudnia 2022
Aktywa
w tym
przedpłaty
Zobowiązania
w tym
przedpłaty
Ubezpieczenia majątkowe – podejście oparte na alokacji
składki
(11)
-
19 764
(1)
Ubezpieczenia korporacyjne
(11)
-
5 454
(1)
Ubezpieczenia masowe
-
-
12 677
-
Kraje bałtyckie
-
-
1 504
-
Ukraina
-
-
129
-
Ubezpieczenia na życie
(57)
-
17 754
-
Model ogólny
(57)
-
13 185
-
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
-
-
9 828
-
Ubezpieczenia indywidualne
(57)
-
2 358
-
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
-
-
648
-
Kraje bałtyckie
-
-
152
-
Ukraina
-
-
199
-
Metoda zmiennej opłaty
-
-
4 569
-
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
-
-
4 455
-
Kraje bałtyckie
-
-
114
-
Razem
(68)
-
37 518
(1)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
143
11.4.1. Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
11.4.1.1. Analiza według pozostałego okresu świadczenia usług oraz zaistniałych szkód
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
22 658
565
730
12 361
1 136
37 450
Aktywa
(79)
4
3
4
-
(68)
Zobowiązania
22 737
561
727
12 357
1 136
37 518
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(21 726)
(21)
7 178
13 889
22
(658)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(23 760)
(44)
7 163
12 605
(86)
(4 122)
Przychody z ubezpieczeń
(26 868)
-
-
-
-
(26 868)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(2 243)
-
-
-
-
(2 243)
Wycenione według wartości godziwej
(43)
-
-
-
-
(43)
Pozostałe umowy
(24 582)
-
-
-
-
(24 582)
Koszty usług ubezpieczenia
4 416
(44)
5 915
12 545
(86)
22 746
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(1 007)
5 915
12 545
(86)
17 367
Poniesione w okresie
-
(1 007)
5 960
11 727
340
17 020
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(45)
818
(426)
347
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
4 416
-
-
-
-
4 416
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
963
-
-
-
963
Komponent inwestycyjny
(1 308)
-
1 248
60
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
2 037
23
15
1 341
113
3 529
Różnice kursowe
(3)
-
-
(57)
(5)
(65)
Przepływy pieniężne
24 057
-
(7 112)
(11 333)
-
5 612
Składki otrzymane
28 617
-
-
-
-
28 617
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(7 112)
(11 333)
-
(18 445)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(4 560)
-
-
-
-
(4 560)
Pozostałe zmiany
(99)
(6)
(1)
(76)
(5)
(187)
Stan na koniec okresu
24 890
538
795
14 841
1 153
42 217
Aktywa
(129)
5
9
4
-
(111)
Zobowiązania
25 019
533
786
14 837
1 153
42 328
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
144
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
25 079
535
697
13 021
1 214
40 546
Aktywa
(91)
6
17
4
-
(64)
Zobowiązania
25 170
529
680
13 017
1 214
40 610
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(24 410)
29
7 466
9 656
(77)
(7 336)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(22 393)
19
7 465
11 262
47
(3 600)
Przychody z ubezpieczeń
(24 745)
-
-
-
-
(24 745)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(2 518)
-
-
-
-
(2 518)
Wycenione według wartości godziwej
(44)
-
-
-
-
(44)
Pozostałe umowy
(22 183)
-
-
-
-
(22 183)
Koszty usług ubezpieczenia
3 963
19
5 911
11 205
47
21 145
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(1 037)
5 911
11 205
47
16 126
Poniesione w okresie
-
(1 037)
5 914
11 326
449
16 652
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(3)
(121)
(402)
(526)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
3 963
-
-
-
-
3 963
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
1 056
-
-
-
1 056
Komponent inwestycyjny
(1 611)
-
1 554
57
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(2 020)
10
(1)
(1 624)
(127)
(3 762)
Różnice kursowe
3
-
2
18
3
26
Przepływy pieniężne
22 024
-
(7 431)
(10 311)
-
4 282
Składki otrzymane
26 133
-
-
-
-
26 133
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(7 431)
(10 311)
-
(17 742)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(4 109)
-
-
-
-
(4 109)
Pozostałe zmiany
(35)
1
(2)
(5)
(1)
(42)
Stan na koniec okresu
22 658
565
730
12 361
1 136
37 450
Aktywa
(79)
4
3
4
-
(68)
Zobowiązania
22 737
561
727
12 357
1 136
37 518
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
145
Ubezpieczenia korporacyjne
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia korporacyjne
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
1 124
63
-
3 755
501
5 443
Aktywa
(14)
-
-
3
-
(11)
Zobowiązania
1 138
63
-
3 752
501
5 454
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(3 519)
(3)
-
3 291
(58)
(289)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(3 518)
(3)
-
3 046
(85)
(560)
Przychody z ubezpieczeń
(4 101)
-
-
-
-
(4 101)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
-
-
-
-
-
-
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(4 101)
-
-
-
-
(4 101)
Koszty usług ubezpieczenia
588
(3)
-
3 041
(85)
3 541
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(113)
-
3 041
(85)
2 843
Poniesione w okresie
-
(113)
-
2 070
153
2 110
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
971
(238)
733
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
588
-
-
-
-
588
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
110
-
-
-
110
Komponent inwestycyjny
(5)
-
-
5
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
1
-
-
265
29
295
Różnice kursowe
(2)
-
-
(20)
(2)
(24)
Przepływy pieniężne
3 687
-
-
(1 900)
-
1 787
Składki otrzymane
4 297
-
-
-
-
4 297
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
-
(1 900)
-
(1 900)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(610)
-
-
-
-
(610)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
1 292
60
-
5 146
443
6 941
Aktywa
(14)
-
-
4
-
(10)
Zobowiązania
1 306
60
-
5 142
443
6 951
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
146
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia korporacyjne
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
1 050
68
-
3 020
417
4 555
Aktywa
(10)
-
-
4
-
(6)
Zobowiązania
1 060
68
-
3 016
417
4 561
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(2 957)
(5)
-
2 489
84
(389)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(2 959)
(5)
-
2 724
104
(136)
Przychody z ubezpieczeń
(3 448)
-
-
-
-
(3 448)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
-
-
-
-
-
-
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(3 448)
-
-
-
-
(3 448)
Koszty usług ubezpieczenia
496
(5)
-
2 717
104
3 312
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(120)
-
2 717
104
2 701
Poniesione w okresie
-
(120)
-
2 644
289
2 813
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
73
(185)
(112)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
496
-
-
-
-
496
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
115
-
-
-
115
Komponent inwestycyjny
(7)
-
-
7
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
-
-
-
(239)
(21)
(260)
Różnice kursowe
2
-
-
4
1
7
Przepływy pieniężne
3 031
-
-
(1 754)
-
1 277
Składki otrzymane
3 561
-
-
-
-
3 561
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
-
(1 754)
-
(1 754)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(530)
-
-
-
-
(530)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
1 124
63
-
3 755
501
5 443
Aktywa
(14)
-
-
3
-
(11)
Zobowiązania
1 138
63
-
3 752
501
5 454
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
147
Ubezpieczenia masowe
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia masowe
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
4 151
233
-
7 717
576
12 677
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
4 151
233
-
7 717
576
12 677
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(9 278)
(42)
-
8 668
71
(581)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(9 278)
(42)
-
7 668
(7)
(1 659)
Przychody z ubezpieczeń
(11 966)
-
-
-
-
(11 966)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
-
-
-
-
-
-
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(11 966)
-
-
-
-
(11 966)
Koszty usług ubezpieczenia
2 688
(42)
-
7 668
(7)
10 307
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(442)
-
7 668
(7)
7 219
Poniesione w okresie
-
(442)
-
7 694
153
7 405
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
(26)
(160)
(186)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
2 688
-
-
-
-
2 688
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
400
-
-
-
400
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
-
-
-
1 040
81
1 121
Różnice kursowe
-
-
-
(40)
(3)
(43)
Przepływy pieniężne
9 574
-
-
(7 629)
-
1 945
Składki otrzymane
12 324
-
-
-
-
12 324
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
-
(7 629)
-
(7 629)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(2 750)
-
-
-
-
(2 750)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
4 447
191
-
8 756
647
14 041
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
4 447
191
-
8 756
647
14 041
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
148
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia masowe
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
3 837
165
-
9 082
735
13 819
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
3 837
165
-
9 082
735
13 819
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(8 579)
68
-
5 646
(159)
(3 024)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(8 579)
68
-
6 957
(57)
(1 611)
Przychody z ubezpieczeń
(10 981)
-
-
-
-
(10 981)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
-
-
-
-
-
-
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(10 981)
-
-
-
-
(10 981)
Koszty usług ubezpieczenia
2 402
68
-
6 957
(57)
9 370
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(341)
-
6 957
(57)
6 559
Poniesione w okresie
-
(341)
-
7 006
130
6 795
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
(49)
(187)
(236)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
2 402
-
-
-
-
2 402
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
409
-
-
-
409
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
-
-
-
(1 323)
(103)
(1 426)
Różnice kursowe
-
-
-
12
1
13
Przepływy pieniężne
8 893
-
-
(7 011)
-
1 882
Składki otrzymane
11 400
-
-
-
-
11 400
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
-
(7 011)
-
(7 011)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(2 507)
-
-
-
-
(2 507)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
4 151
233
-
7 717
576
12 677
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
4 151
233
-
7 717
576
12 677
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
149
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie
kontynuowane
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
9 022
159
647
-
-
9 828
Aktywa
(5)
4
1
-
-
-
Zobowiązania
9 027
155
646
-
-
9 828
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(5 855)
9
5 684
-
-
(162)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(6 928)
(13)
5 672
-
-
(1 269)
Przychody z ubezpieczeń
(7 362)
-
-
-
-
(7 362)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(1 971)
-
-
-
-
(1 971)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(5 391)
-
-
-
-
(5 391)
Koszty usług ubezpieczenia
434
(13)
5 672
-
-
6 093
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(292)
5 672
-
-
5 380
Poniesione w okresie
-
(292)
5 706
-
-
5 414
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(34)
-
-
(34)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
434
-
-
-
-
434
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
279
-
-
-
279
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
1 073
22
12
-
-
1 107
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
6 734
-
(5 629)
-
-
1 105
Składki otrzymane
7 198
-
-
-
-
7 198
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(5 629)
-
-
(5 629)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(464)
-
-
-
-
(464)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
9 901
168
702
-
-
10 771
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
9 901
168
702
-
-
10 771
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
150
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie
kontynuowane
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
10 669
205
616
-
-
11 490
Aktywa
(15)
2
10
-
-
(3)
Zobowiązania
10 684
203
606
-
-
11 493
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(8 172)
(46)
5 690
-
-
(2 528)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(6 911)
(56)
5 690
-
-
(1 277)
Przychody z ubezpieczeń
(7 316)
-
-
-
-
(7 316)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(2 203)
-
-
-
-
(2 203)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(5 113)
-
-
-
-
(5 113)
Koszty usług ubezpieczenia
405
(56)
5 690
-
-
6 039
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(349)
5 690
-
-
5 341
Poniesione w okresie
-
(349)
5 686
-
-
5 337
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
4
-
-
4
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
405
-
-
-
-
405
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
293
-
-
-
293
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(1 261)
10
-
-
-
(1 251)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
6 525
-
(5 659)
-
-
866
Składki otrzymane
6 955
-
-
-
-
6 955
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(5 659)
-
-
(5 659)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(430)
-
-
-
-
(430)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
9 022
159
647
-
-
9 828
Aktywa
(5)
4
1
-
-
-
Zobowiązania
9 027
155
646
-
-
9 828
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
151
Ubezpieczenia indywidualne
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia indywidualne
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
2 233
6
62
-
-
2 301
Aktywa
(59)
-
2
-
-
(57)
Zobowiązania
2 292
6
60
-
-
2 358
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(597)
10
478
-
-
(109)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(778)
9
476
-
-
(293)
Przychody z ubezpieczeń
(637)
-
-
-
-
(637)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(138)
-
-
-
-
(138)
Wycenione według wartości godziwej
(36)
-
-
-
-
(36)
Pozostałe umowy
(463)
-
-
-
-
(463)
Koszty usług ubezpieczenia
154
9
181
-
-
344
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(8)
181
-
-
173
Poniesione w okresie
-
(8)
206
-
-
198
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(25)
-
-
(25)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
154
-
-
-
-
154
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
17
-
-
-
17
Komponent inwestycyjny
(295)
-
295
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
181
1
2
-
-
184
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
687
-
(472)
-
-
215
Składki otrzymane
872
-
-
-
-
872
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(472)
-
-
(472)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(185)
-
-
-
-
(185)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
2 323
16
68
-
-
2 407
Aktywa
(113)
5
9
-
-
(99)
Zobowiązania
2 436
11
59
-
-
2 506
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
152
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia indywidualne
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
2 716
12
60
-
-
2 788
Aktywa
(61)
4
7
-
-
(50)
Zobowiązania
2 777
8
53
-
-
2 838
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(1 054)
(6)
489
-
-
(571)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(763)
(6)
489
-
-
(280)
Przychody z ubezpieczeń
(581)
-
-
-
-
(581)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(154)
-
-
-
-
(154)
Wycenione według wartości godziwej
(36)
-
-
-
-
(36)
Pozostałe umowy
(391)
-
-
-
-
(391)
Koszty usług ubezpieczenia
143
(6)
164
-
-
301
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(14)
164
-
-
150
Poniesione w okresie
-
(14)
184
-
-
170
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(20)
-
-
(20)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
143
-
-
-
-
143
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
8
-
-
-
8
Komponent inwestycyjny
(325)
325
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(291)
-
-
-
-
(291)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
571
-
(487)
-
-
84
Składki otrzymane
736
-
-
-
-
736
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(487)
-
-
(487)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(165)
-
-
-
-
(165)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
2 233
6
62
-
-
2 301
Aktywa
(59)
-
2
-
-
(57)
Zobowiązania
2 292
6
60
-
-
2 358
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
153
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
5 062
33
8
-
-
5 103
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 062
33
8
-
-
5 103
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(196)
(2)
946
-
-
748
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(974)
(2)
946
-
-
(30)
Przychody z ubezpieczeń
(93)
-
-
-
-
(93)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(67)
-
-
-
-
(67)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(26)
-
-
-
-
(26)
Koszty usług ubezpieczenia
39
(2)
26
-
-
63
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(9)
26
-
-
17
Poniesione w okresie
-
(9)
11
-
-
2
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
15
-
-
15
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
39
-
-
-
-
39
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
7
-
-
-
7
Komponent inwestycyjny
(920)
-
920
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
778
-
-
-
-
778
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
941
-
(942)
-
-
(1)
Składki otrzymane
947
-
-
-
-
947
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(942)
-
-
(942)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(6)
-
-
-
-
(6)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
5 807
31
12
-
-
5 850
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 807
31
12
-
-
5 850
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
154
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
5 830
6
8
-
-
5 844
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 830
6
8
-
-
5 844
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(1 686)
27
1 220
-
-
(439)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 238)
27
1 220
-
-
9
Przychody z ubezpieczeń
(89)
-
-
-
-
(89)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(79)
-
-
-
-
(79)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(10)
-
-
-
-
(10)
Koszty usług ubezpieczenia
51
27
20
-
-
98
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(8)
20
-
-
12
Poniesione w okresie
-
(8)
8
-
-
-
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
12
-
-
12
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
51
-
-
-
-
51
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
35
-
-
-
35
Komponent inwestycyjny
(1 200)
-
1 200
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(448)
-
-
-
-
(448)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
918
-
(1 220)
-
-
(302)
Składki otrzymane
922
-
-
-
-
922
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(1 220)
-
-
(1 220)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(4)
-
-
-
-
(4)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
5 062
33
8
-
-
5 103
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 062
33
8
-
-
5 103
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
155
Kraje bałtyckie
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
829
69
5
816
51
1 770
Aktywa
(1)
-
-
1
-
-
Zobowiązania
830
69
5
815
51
1 770
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(2 089)
3
56
1 802
8
(220)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(2 122)
3
56
1 770
6
(287)
Przychody z ubezpieczeń
(2 489)
-
-
-
-
(2 489)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(31)
-
-
-
-
(31)
Wycenione według wartości godziwej
(7)
-
-
-
-
(7)
Pozostałe umowy
(2 451)
-
-
-
-
(2 451)
Koszty usług ubezpieczenia
455
3
23
1 715
6
2 202
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(142)
23
1 715
6
1 602
Poniesione w okresie
-
(142)
24
1 832
31
1 745
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
(1)
(117)
(25)
(143)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
455
-
-
-
-
455
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
145
-
-
-
145
Komponent inwestycyjny
(88)
-
33
55
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
33
-
-
31
2
66
Różnice kursowe
-
-
-
1
-
1
Przepływy pieniężne
2 239
-
(55)
(1 683)
-
501
Składki otrzymane
2 717
-
-
-
-
2 717
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(55)
(1 683)
-
(1 738)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(478)
-
-
-
-
(478)
Pozostałe zmiany
(66)
(5)
-
(65)
(4)
(140)
Stan na koniec okresu
913
67
6
870
55
1 911
Aktywa
(2)
-
-
-
-
(2)
Zobowiązania
915
67
6
870
55
1 913
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
156
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
753
77
5
803
51
1 689
Aktywa
(1)
-
-
-
-
(1)
Zobowiązania
754
77
5
803
51
1 690
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(1 843)
(9)
51
1 426
(1)
(376)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 768)
(9)
51
1 491
2
(233)
Przychody z ubezpieczeń
(2 082)
-
-
-
-
(2 082)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(32)
-
-
-
-
(32)
Wycenione według wartości godziwej
(8)
-
-
-
-
(8)
Pozostałe umowy
(2 042)
-
-
-
-
(2 042)
Koszty usług ubezpieczenia
393
(9)
22
1 441
2
1 849
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(205)
22
1 441
2
1 260
Poniesione w okresie
-
(205)
22
1 551
26
1 394
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
(110)
(24)
(134)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
393
-
-
-
-
393
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
196
-
-
-
196
Komponent inwestycyjny
(79)
-
29
50
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(75)
-
-
(65)
(3)
(143)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
1 904
-
(51)
(1 428)
-
425
Składki otrzymane
2 325
-
-
-
-
2 325
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(51)
(1 428)
-
(1 479)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(421)
-
-
-
-
(421)
Pozostałe zmiany
15
1
-
15
1
32
Stan na koniec okresu
829
69
5
816
51
1 770
Aktywa
(1)
-
-
1
-
-
Zobowiązania
830
69
5
815
51
1 770
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
157
Ukraina
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
237
2
8
73
8
328
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
237
2
8
73
8
328
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(192)
4
14
128
1
(45)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(162)
4
13
121
-
(24)
Przychody z ubezpieczeń
(220)
-
-
-
-
(220)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(36)
-
-
-
-
(36)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(184)
-
-
-
-
(184)
Koszty usług ubezpieczenia
58
4
13
121
-
196
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
(1)
13
121
-
133
Poniesione w okresie
-
(1)
13
131
3
146
Poniesione w poprzednich okresach
-
-
-
(10)
(3)
(13)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
58
-
-
-
-
58
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
5
-
-
-
5
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(29)
-
1
5
1
(22)
Różnice kursowe
(1)
-
-
2
-
1
Przepływy pieniężne
195
-
(14)
(121)
-
60
Składki otrzymane
262
-
-
-
-
262
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(14)
(121)
-
(135)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(67)
-
-
-
-
(67)
Pozostałe zmiany
(33)
(1)
(1)
(11)
(1)
(47)
Stan na koniec okresu
207
5
7
69
8
296
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
207
5
7
69
8
296
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
158
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu straty
komponent
straty
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
224
2
8
116
11
361
Aktywa
(4)
-
-
-
-
(4)
Zobowiązania
228
2
8
116
11
365
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
(119)
-
16
95
(1)
(9)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(175)
-
15
90
(2)
(72)
Przychody z ubezpieczeń
(248)
-
-
-
-
(248)
Wycenione według zmodyfikowanego
podejścia retrospektywnego
(50)
-
-
-
-
(50)
Wycenione według wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Pozostałe umowy
(198)
-
-
-
-
(198)
Koszty usług ubezpieczenia
73
-
15
90
(2)
176
Odszkodowania i inne koszty usług
ubezpieczenia
-
-
15
90
(2)
103
Poniesione w okresie
-
-
14
125
4
143
Poniesione w poprzednich okresach
-
1
(35)
(6)
(40)
Amortyzacja przepływów pieniężnych z
tytułu akwizycji
73
-
-
-
-
73
Straty i odwrócenie strat z tytułu umów
rodzących obciążenia
-
-
-
-
-
-
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
55
-
(1)
3
-
57
Różnice kursowe
1
-
2
2
1
6
Przepływy pieniężne
182
-
(14)
(118)
-
50
Składki otrzymane
234
-
-
-
-
234
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty
usług ubezpieczenia, w tym komponenty
inwestycyjne
-
-
(14)
(118)
-
(132)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(52)
-
-
-
-
(52)
Pozostałe zmiany
(50)
-
(2)
(20)
(2)
(74)
Stan na koniec okresu
237
2
8
73
8
328
Aktywa
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
237
2
8
73
8
328
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
159
11.4.1.2. Analiza według wycenianego komponentu – umowy niewyceniane PAA
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
7 961
1 388
4 639
29
3 680
8 348
17 697
Aktywa
(302)
47
26
-
172
198
(57)
Zobowiązania
8 263
1 341
4 613
29
3 508
8 150
17 754
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(128)
160
(62)
(6)
500
432
464
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 596)
(70)
(271)
(6)
333
56
(1 610)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(1 376)
98
323
(4)
1 267
1 586
308
Umowy rozpoznane w okresie
(1 058)
134
-
-
1 260
1 260
336
Zmiany korygujące CSM
(266)
(43)
319
(4)
4
319
10
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(52)
7
4
-
3
7
(38)
Zmiany dotyczące usług bieżących
(200)
(142)
(594)
(2)
(934)
(1 530)
(1 872)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(594)
(2)
(934)
(1 530)
(1 530)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(142)
-
-
-
-
(142)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(200)
-
-
-
-
-
(200)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
(20)
(26)
-
-
-
-
(46)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
1 468
230
209
-
167
376
2 074
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
1 371
-
-
-
-
-
1 371
Składki otrzymane
9 164
-
-
-
-
-
9 164
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(7 112)
-
-
-
-
-
(7 112)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(681)
-
-
-
-
-
(681)
Pozostałe zmiany
(25)
(6)
(14)
(1)
(2)
(17)
(48)
Stan na koniec okresu
9 179
1 542
4 563
22
4 178
8 763
19 484
Aktywa
(497)
84
28
-
285
313
(100)
Zobowiązania
9 676
1 458
4 535
22
3 893
8 450
19 584
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
160
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
10 994
1 623
4 826
30
3 124
7 980
20 597
Aktywa
(301)
59
25
-
163
188
(54)
Zobowiązania
11 295
1 564
4 801
30
2 961
7 792
20 651
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(3 715)
(232)
(178)
(1)
556
377
(3 570)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 682)
54
(395)
(1)
462
66
(1 562)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(1 332)
227
209
2
1 232
1 443
338
Umowy rozpoznane w okresie
(875)
129
-
-
1 080
1 080
334
Zmiany korygujące CSM
(442)
97
202
2
148
352
7
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(15)
1
7
-
4
11
(3)
Zmiany dotyczące usług bieżących
(372)
(149)
(604)
(3)
(770)
(1 377)
(1 898)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(604)
(3)
(770)
(1 377)
(1 377)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(149)
-
-
-
-
(149)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(372)
-
-
-
-
-
(372)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
22
(24)
-
-
-
-
(2)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(2 036)
(286)
217
-
94
311
(2 011)
Różnice kursowe
3
-
-
-
-
-
3
Przepływy pieniężne
705
-
-
-
-
-
705
Składki otrzymane
8 764
-
-
-
-
-
8 764
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(7 431)
-
-
-
-
-
(7 431)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(628)
-
-
-
-
-
(628)
Pozostałe zmiany
(23)
(3)
(9)
-
-
(9)
(35)
Stan na koniec okresu
7 961
1 388
4 639
29
3 680
8 348
17 697
Aktywa
(302)
47
26
-
172
198
(57)
Zobowiązania
8 263
1 341
4 613
29
3 508
8 150
17 754
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
161
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
1 760
1 014
3 973
-
3 081
7 054
9 828
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
1 760
1 014
3 973
-
3 081
7 054
9 828
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(517)
109
(60)
-
306
246
(162)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 106)
(80)
(250)
-
167
(83)
(1 269)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(911)
50
248
-
892
1 140
279
Umowy rozpoznane w okresie
(698)
82
-
-
940
940
324
Zmiany korygujące CSM
(168)
(32)
248
-
(48)
200
-
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(45)
-
-
-
-
-
(45)
Zmiany dotyczące usług bieżących
(181)
(109)
(498)
-
(725)
(1 223)
(1 513)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(498)
-
(725)
(1 223)
(1 223)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(109)
-
-
-
-
(109)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(181)
-
-
-
-
-
(181)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
(14)
(21)
-
-
-
-
(35)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
589
189
190
-
139
329
1 107
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
1 105
-
-
-
-
-
1 105
Składki otrzymane
7 198
-
-
-
-
-
7 198
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(5 629)
-
-
-
-
-
(5 629)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(464)
-
-
-
-
-
(464)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
2 348
1 123
3 913
-
3 387
7 300
10 771
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
2 348
1 123
3 913
-
3 387
7 300
10 771
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
162
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
3 513
1 242
4 047
-
2 688
6 735
11 490
Aktywa
(12)
2
-
-
7
7
(3)
Zobowiązania
3 525
1 240
4 047
-
2 681
6 728
11 493
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(2 619)
(228)
(74)
-
393
319
(2 528)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(1 334)
16
(267)
-
308
41
(1 277)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(1 008)
156
234
-
912
1 146
294
Umowy rozpoznane w okresie
(587)
82
-
-
832
832
327
Zmiany korygujące CSM
(388)
75
234
-
80
314
1
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(33)
(1)
-
-
-
-
(34)
Zmiany dotyczące usług bieżących
(352)
(118)
(501)
-
(604)
(1 105)
(1 575)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(501)
-
(604)
(1 105)
(1 105)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(118)
-
-
-
-
(118)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(352)
-
-
-
-
-
(352)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
26
(22)
-
-
-
-
4
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(1 285)
(244)
193
-
85
278
(1 251)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
866
-
-
-
-
-
866
Składki otrzymane
6 955
-
-
-
-
-
6 955
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(5 659)
-
-
-
-
-
(5 659)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(430)
-
-
-
-
-
(430)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
1 760
1 014
3 973
-
3 081
7 054
9 828
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
1 760
1 014
3 973
-
3 081
7 054
9 828
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
163
Ubezpieczenia indywidualne
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia indywidualne
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
1 228
181
347
9
536
892
2 301
Aktywa
(301)
47
25
-
172
197
(57)
Zobowiązania
1 529
134
322
9
364
695
2 358
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(288)
39
(15)
(6)
161
140
(109)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(393)
1
(30)
(6)
135
99
(293)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(347)
21
26
(6)
323
343
17
Umowy rozpoznane w okresie
(304)
39
-
-
272
272
7
Zmiany korygujące CSM
(47)
(17)
26
(6)
51
71
7
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
4
(1)
-
-
-
-
3
Zmiany dotyczące usług bieżących
(26)
(15)
(56)
-
(188)
(244)
(285)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(56)
-
(188)
(244)
(244)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(15)
-
-
-
-
(15)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(26)
-
-
-
-
-
(26)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
(20)
(5)
-
-
-
-
(25)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
105
38
15
-
26
41
184
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
215
-
-
-
-
-
215
Składki otrzymane
872
-
-
-
-
-
872
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(472)
-
-
-
-
-
(472)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(185)
-
-
-
-
-
(185)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
1 155
220
332
3
697
1 032
2 407
Aktywa
(494)
84
28
-
283
311
(99)
Zobowiązania
1 649
136
304
3
414
721
2 506
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
164
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia indywidualne
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
1 816
189
361
9
413
783
2 788
Aktywa
(287)
57
24
-
156
180
(50)
Zobowiązania
2 103
132
337
9
257
603
2 838
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(672)
(8)
(14)
-
123
109
(571)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(394)
31
(31)
-
114
83
(280)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(336)
46
25
1
272
298
8
Umowy rozpoznane w okresie
(234)
37
-
-
202
202
5
Zmiany korygujące CSM
(102)
9
25
1
68
94
1
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
-
-
-
-
2
2
2
Zmiany dotyczące usług bieżących
(41)
(13)
(56)
(1)
(158)
(215)
(269)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(56)
(1)
(158)
(215)
(215)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(13)
-
-
-
-
(13)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(41)
-
-
-
-
-
(41)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
(17)
(2)
-
-
-
-
(19)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(278)
(39)
17
-
9
26
(291)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
84
-
-
-
-
-
84
Składki otrzymane
736
-
-
-
-
-
736
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(487)
-
-
-
-
-
(487)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(165)
-
-
-
-
-
(165)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
1 228
181
347
9
536
892
2 301
Aktywa
(301)
47
25
-
172
197
(57)
Zobowiązania
1 529
134
322
9
364
695
2 358
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
165
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
4 753
131
178
-
41
219
5 103
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
4 753
131
178
-
41
219
5 103
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
721
3
7
-
17
24
748
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(54)
3
6
-
15
21
(30)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(76)
18
33
-
33
66
8
Umowy rozpoznane w okresie
(35)
8
-
-
31
31
4
Zmiany korygujące CSM
(29)
2
29
-
-
29
2
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(12)
8
4
-
2
6
2
Zmiany dotyczące usług bieżących
7
(15)
(27)
-
(18)
(45)
(53)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(27)
-
(18)
(45)
(45)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(15)
-
-
-
-
(15)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
7
-
-
-
-
-
7
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
15
-
-
-
-
-
15
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
775
-
1
-
2
3
778
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
(1)
-
-
-
-
-
(1)
Składki otrzymane
947
-
-
-
-
-
947
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(942)
-
-
-
-
-
(942)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(6)
-
-
-
-
-
(6)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
5 473
134
185
-
58
243
5 850
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 473
134
185
-
58
243
5 850
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
166
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
5 480
124
217
-
23
240
5 844
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
5 480
124
217
-
23
240
5 844
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(425)
7
(39)
-
18
(21)
(439)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
23
7
(39)
-
18
(21)
9
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(2)
22
(9)
-
25
16
36
Umowy rozpoznane w okresie
(30)
4
-
-
27
27
1
Zmiany korygujące CSM
7
16
(16)
-
(2)
(18)
5
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
21
2
7
-
-
7
30
Zmiany dotyczące usług bieżących
13
(15)
(30)
-
(7)
(37)
(39)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(30)
-
(7)
(37)
(37)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(15)
-
-
-
-
(15)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
13
-
-
-
-
-
13
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
12
-
-
-
-
-
12
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(448)
-
-
-
-
-
(448)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
(302)
-
-
-
-
-
(302)
Składki otrzymane
922
-
-
-
-
-
922
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(1 220)
-
-
-
-
-
(1 220)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(4)
-
-
-
-
-
(4)
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
4 753
131
178
-
41
219
5 103
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
4 753
131
178
-
41
219
5 103
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
167
Kraje bałtyckie
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
80
46
100
20
20
140
266
Aktywa
(1)
-
1
-
-
1
-
Zobowiązania
81
46
99
20
20
139
266
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(7)
10
4
-
16
20
23
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(39)
9
4
-
16
20
(10)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(43)
11
13
2
18
33
1
Umowy rozpoznane w okresie
(21)
5
-
-
16
16
-
Zmiany korygujące CSM
(21)
6
13
2
1
16
1
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(1)
-
-
-
1
1
-
Zmiany dotyczące usług bieżących
5
(2)
(9)
(2)
(2)
(13)
(10)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(9)
(2)
(2)
(13)
(13)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(2)
-
-
-
-
(2)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
5
-
-
-
-
-
5
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
(1)
-
-
-
-
-
(1)
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
32
1
-
-
-
-
33
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
31
-
-
-
-
-
31
Składki otrzymane
100
-
-
-
-
-
100
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(55)
-
-
-
-
-
(55)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(14)
-
-
-
-
-
(14)
Pozostałe zmiany
(7)
(3)
(8)
(1)
(2)
(11)
(21)
Stan na koniec okresu
97
53
96
19
34
149
299
Aktywa
(3)
-
-
-
2
2
(1)
Zobowiązania
100
53
96
19
32
147
300
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
168
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
111
48
131
21
-
152
311
Aktywa
(2)
-
1
-
-
1
(1)
Zobowiązania
113
48
130
21
-
151
312
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(67)
(3)
(34)
(1)
20
(15)
(85)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
3
2
(34)
(1)
20
(15)
(10)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
(1)
4
(25)
1
21
(3)
-
Umowy rozpoznane w okresie
(22)
6
-
-
17
17
1
Zmiany korygujące CSM
24
(2)
(25)
1
2
(22)
-
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
(3)
-
-
-
2
2
(1)
Zmiany dotyczące usług bieżących
4
(2)
(9)
(2)
(1)
(12)
(10)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(9)
(2)
(1)
(12)
(12)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(2)
-
-
-
-
(2)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
4
-
-
-
-
-
4
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
-
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(70)
(5)
-
-
-
-
(75)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
34
-
-
-
-
-
34
Składki otrzymane
98
-
-
-
-
-
98
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(51)
-
-
-
-
-
(51)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(13)
-
-
-
-
-
(13)
Pozostałe zmiany
2
1
3
-
-
3
6
Stan na koniec okresu
80
46
100
20
20
140
266
Aktywa
(1)
-
1
-
-
1
-
Zobowiązania
81
46
99
20
20
139
266
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
169
Ukraina
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
140
16
41
-
2
43
199
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
140
16
41
-
2
43
199
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
(37)
(1)
2
-
-
2
(36)
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
(4)
(3)
(1)
-
-
(1)
(8)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
1
(2)
3
-
1
4
3
Umowy rozpoznane w okresie
-
-
-
-
1
1
1
Zmiany korygujące CSM
(1)
(2)
3
-
-
3
-
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
2
-
-
-
-
-
2
Zmiany dotyczące usług bieżących
(5)
(1)
(4)
-
(1)
(5)
(11)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(4)
-
(1)
(5)
(5)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(1)
-
-
-
-
(1)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
(5)
-
-
-
-
-
(5)
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
-
-
-
-
-
-
-
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
(33)
2
3
-
-
3
(28)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
21
-
-
-
-
-
21
Składki otrzymane
47
-
-
-
-
-
47
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(14)
-
-
-
-
-
(14)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(12)
-
-
-
-
-
(12)
Pozostałe zmiany
(18)
(3)
(6)
-
-
(6)
(27)
Stan na koniec okresu
106
12
37
-
2
39
157
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
106
12
37
-
2
39
157
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
170
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu umów ubezpieczenia
Umowy niewyceniane PAA
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Szacowana wartość
bieżąca przyszłych
przepływów
pieniężnych
Korekta ryzyka
z tytułu ryzyka
niefinansowego
CSM
Razem
Kontrakty
wycenione
MRA
Kontrakty
wycenione wg
wartości godziwej
Pozostałe
kontrakty
CSM
Razem
Stan na początek okresu
74
20
70
-
-
70
164
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
74
20
70
-
-
70
164
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat lub skonsolidowanych innych całkowitych dochodach
68
-
(17)
-
2
(15)
53
Wynik z usług ubezpieczenia przed reasekuracją
20
(2)
(24)
-
2
(22)
(4)
Zmiany dotyczące przyszłych usług
15
(1)
(16)
-
2
(14)
-
Umowy rozpoznane w okresie
(2)
-
-
-
2
2
-
Zmiany korygujące CSM
17
(1)
(16)
-
-
(16)
-
Zmiany dotyczące umów rodzących obciążenia
-
-
-
-
-
-
-
Zmiany dotyczące usług bieżących
4
(1)
(8)
-
-
(8)
(5)
CSM rozpoznany z tytułu świadczonych usług
-
-
(8)
-
-
(8)
(8)
Rozliczenie korekty ryzyka z tytułu ryzyka niefinansowego
-
(1)
-
-
-
-
(1)
Korekta wynikajaca z doświadczenia
4
-
-
-
-
-
4
Zmiany dotyczące usług przeszłych – zmiany przepływów pieniężnych z
realizacji umów związane z odszkodowaniami
1
-
-
-
-
-
1
Koszty finansowe netto z ubezpieczeń
45
2
7
-
-
7
54
Różnice kursowe
3
-
-
-
-
-
3
Przepływy pieniężne
23
-
-
-
-
-
23
Składki otrzymane
53
-
-
-
-
-
53
Wypłacone odszkodowania i zapłacone koszty usług ubezpieczenia, w tym
komponent inwestycyjny
(14)
-
-
-
-
-
(14)
Przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
(16)
-
-
-
-
-
(16)
Pozostałe zmiany
(25)
(4)
(12)
-
-
(12)
(41)
Stan na koniec okresu
140
16
41
-
2
43
199
Aktywa
-
-
-
-
-
-
-
Zobowiązania
140
16
41
-
2
43
199
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
171
11.5 Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Krótkoterminowe
(1 822)
(1 308)
Aktywa z tytułu umów reasekuracji
(1 757)
(1 266)
Zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
(65)
(42)
Długoterminowe
(1 612)
(997)
Aktywa z tytułu umów reasekuracji
(1 712)
(1 070)
Zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
100
73
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji, razem
(3 434)
(2 305)
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
31 grudnia 2023
Aktywa
w tym
przedpłaty
Zobowiązania
w tym
przedpłaty
Ubezpieczenia majątkowe – podejście oparte na alokacji
składki
(3 469)
-
35
-
Ubezpieczenia korporacyjne
(2 924)
-
13
-
Ubezpieczenia masowe
(398)
-
12
-
Kraje bałtyckie
(121)
-
7
-
Ukraina
(26)
-
3
-
Razem
(3 469)
-
35
-
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
31 grudnia 2022
Aktywa
w tym
przedpłaty
Zobowiązania
w tym
przedpłaty
Ubezpieczenia majątkowe – podejście oparte na alokacji
składki
(2 336)
-
31
-
Ubezpieczenia korporacyjne
(1 861)
-
8
-
Ubezpieczenia masowe
(332)
-
12
-
Kraje bałtyckie
(106)
-
4
-
Ukraina
(37)
-
7
-
Razem
(2 336)
-
31
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
172
11.5.1.1. Analiza według pozostałego okresu świadczenia usług oraz zaistniałych szkód
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(64)
-
-
(2 038)
(203)
(2 305)
Aktywa
(122)
-
-
(2 013)
(201)
(2 336)
Zobowiązania
58
-
-
(25)
(2)
31
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
1 524
-
-
(1 513)
16
27
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
1 519
-
-
(1 439)
23
103
Alokacja składek reasekuracyjnych
1 514
-
-
-
-
1 514
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(1 434)
23
(1 411)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(454)
(49)
(503)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
-
(980)
72
(908)
Komponent inwestycyjny
5
-
-
(5)
-
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
1
-
1
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(98)
(9)
(107)
Różnice kursowe
5
-
-
23
2
30
Przepływy pieniężne
(1 416)
-
-
259
-
(1 157)
Składki zapłacone
(1 416)
-
-
-
-
(1 416)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
-
-
259
-
259
Pozostałe zmiany
(2)
-
-
4
(1)
1
Stan na koniec okresu
42
-
-
(3 288)
(188)
(3 434)
Aktywa
(9)
-
-
(3 272)
(188)
(3 469)
Zobowiązania
51
-
-
(16)
-
35
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
173
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(42)
-
-
(1 257)
(182)
(1 481)
Aktywa
(90)
-
-
(1 240)
(179)
(1 509)
Zobowiązania
48
-
-
(17)
(3)
28
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
1 128
-
-
(1 078)
(23)
27
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
1 130
-
-
(1 169)
(24)
(63)
Alokacja składek reasekuracyjnych
1 126
1 126
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(1 165)
(24)
(1 189)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(1 139)
(121)
(1 260)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
(26)
97
71
Komponent inwestycyjny
4
-
(4)
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
1
-
1
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
95
1
96
Różnice kursowe
(2)
-
-
(5)
-
(7)
Przepływy pieniężne
(1 152)
-
-
291
-
(861)
Składki zapłacone
(1 152)
-
-
-
-
(1 152)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
291
291
Pozostałe zmiany
2
-
-
6
2
10
Stan na koniec okresu
(64)
-
-
(2 038)
(203)
(2 305)
Aktywa
(122)
-
-
(2 013)
(201)
(2 336)
Zobowiązania
58
-
-
(25)
(2)
31
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
174
Ubezpieczenia korporacyjne
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ubezpieczenia korporacyjne
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(60)
-
-
(1 637)
(156)
(1 853)
Aktywa
(71)
-
-
(1 635)
(155)
(1 861)
Zobowiązania
11
-
-
(2)
(1)
8
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
1 310
-
-
(1 400)
7
(83)
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
1 305
-
-
(1 361)
11
(45)
Alokacja składek reasekuracyjnych
1 301
1 301
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(1 357)
11
(1 346)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(394)
(39)
(433)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
(963)
50
(913)
Komponent inwestycyjny
4
-
(4)
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
1
-
1
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(55)
(5)
(60)
Różnice kursowe
5
-
-
15
1
21
Przepływy pieniężne
(1 178)
-
-
203
-
(975)
Składki zapłacone
(1 178)
(1 178)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
203
203
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
72
-
-
(2 834)
(149)
(2 911)
Aktywa
51
-
-
(2 826)
(149)
(2 924)
Zobowiązania
21
-
-
(8)
-
13
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
175
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ubezpieczenia korporacyjne
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(31)
-
-
(800)
(143)
(974)
Aktywa
(59)
-
-
(789)
(141)
(989)
Zobowiązania
28
-
-
(11)
(2)
15
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
917
-
-
(1 092)
(17)
(192)
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
919
-
-
(1 121)
(12)
(214)
Alokacja składek reasekuracyjnych
917
917
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(1 119)
(12)
(1 131)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(1 090)
(111)
(1 201)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
(29)
99
70
Komponent inwestycyjny
2
-
(2)
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
1
-
1
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
32
(5)
27
Różnice kursowe
(2)
-
-
(4)
-
(6)
Przepływy pieniężne
(946)
-
-
255
-
(691)
Składki zapłacone
(946)
(946)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
255
255
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
4
4
Stan na koniec okresu
(60)
-
-
(1 637)
(156)
(1 853)
Aktywa
(71)
-
-
(1 635)
(155)
(1 861)
Zobowiązania
11
-
-
(2)
(1)
8
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
176
Ubezpieczenia masowe
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ubezpieczenia masowe
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(29)
-
-
(272)
(19)
(320)
Aktywa
(50)
-
-
(264)
(18)
(332)
Zobowiązania
21
-
-
(8)
(1)
12
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
146
-
-
(71)
(3)
72
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
146
-
-
(38)
-
108
Alokacja składek reasekuracyjnych
146
146
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(38)
-
(38)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(13)
(1)
(14)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
(25)
1
(24)
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(39)
(3)
(42)
Różnice kursowe
-
-
-
6
-
6
Przepływy pieniężne
(156)
-
-
18
-
(138)
Składki zapłacone
(156)
(156)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
18
18
Pozostałe zmiany
-
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
(39)
-
-
(325)
(22)
(386)
Aktywa
(59)
-
-
(317)
(22)
(398)
Zobowiązania
20
-
-
(8)
-
12
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
177
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ubezpieczenia masowe
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(19)
-
-
(301)
(21)
(341)
Aktywa
(32)
-
-
(295)
(20)
(347)
Zobowiązania
13
-
-
(6)
(1)
6
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
139
-
-
9
3
151
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
139
-
-
(50)
(2)
87
Alokacja składek reasekuracyjnych
139
139
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(50)
(2)
(52)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(17)
(1)
(18)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
(33)
(1)
(34)
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
60
5
65
Różnice kursowe
-
-
-
(1)
-
(1)
Przepływy pieniężne
(150)
-
-
20
-
(130)
Składki zapłacone
(150)
(150)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
20
20
Pozostałe zmiany
1
-
-
-
(1)
-
Stan na koniec okresu
(29)
-
-
(272)
(19)
(320)
Aktywa
(50)
-
-
(264)
(18)
(332)
Zobowiązania
21
-
-
(8)
(1)
12
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
178
Kraje bałtyckie
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
16
-
-
(93)
(25)
(102)
Aktywa
(2)
-
-
(79)
(25)
(106)
Zobowiązania
18
-
-
(14)
-
4
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
66
-
-
(43)
10
33
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
66
-
-
(43)
10
33
Alokacja składek reasekuracyjnych
65
65
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(42)
10
(32)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(46)
(9)
(55)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
4
19
23
Komponent inwestycyjny
1
-
(1)
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(2)
(1)
(3)
Różnice kursowe
-
-
-
2
1
3
Przepływy pieniężne
(72)
-
-
26
-
(46)
Składki zapłacone
(72)
(72)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
26
26
Pozostałe zmiany
(1)
-
-
2
-
1
Stan na koniec okresu
9
-
-
(108)
(15)
(114)
Aktywa
(1)
-
-
(105)
(15)
(121)
Zobowiązania
10
-
-
(3)
-
7
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
179
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Kraje bałtyckie
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
12
-
-
(86)
(10)
(84)
Aktywa
6
-
-
(86)
(10)
(90)
Zobowiązania
6
-
-
-
-
6
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
51
-
-
(12)
(14)
25
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
51
-
-
(16)
(15)
20
Alokacja składek reasekuracyjnych
49
49
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
(14)
(15)
(29)
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(18)
(9)
(27)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
4
(6)
(2)
Komponent inwestycyjny
2
-
(2)
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
4
1
5
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
(48)
-
-
6
-
(42)
Składki zapłacone
(48)
(48)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
6
6
Pozostałe zmiany
1
-
-
(1)
(1)
(1)
Stan na koniec okresu
16
-
-
(93)
(25)
(102)
Aktywa
(2)
-
-
(79)
(25)
(106)
Zobowiązania
18
-
-
(14)
-
4
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
180
Ukraina
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2023
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
9
-
-
(36)
(3)
(30)
Aktywa
1
-
-
(35)
(3)
(37)
Zobowiązania
8
-
-
(1)
-
7
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
2
-
-
1
2
5
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
2
-
-
3
2
7
Alokacja składek reasekuracyjnych
2
2
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
3
2
5
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(1)
-
(1)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
4
2
6
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(2)
-
(2)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
(10)
-
-
12
-
2
Składki zapłacone
(10)
(10)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
12
12
Pozostałe zmiany
(1)
-
-
2
(1)
-
Stan na koniec okresu
-
-
-
(21)
(2)
(23)
Aktywa
-
-
-
(24)
(2)
(26)
Zobowiązania
-
-
-
3
-
3
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
181
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu
umów reasekuracji
Ukraina
1 stycznia – 31 grudnia 2022
LRC
LIC
Razem
umowy
niewycenia-
ne PAA
umowy wyceniane PAA
z wyłącze-
niem
komponen-
tu
odzyskania
strat
komponent
odzyskania
strat
szacowana
wartość
bieżąca
przyszłych
przepływów
pieniężnych
korekta
ryzyka
z tytułu
ryzyka
niefinanso-
wego
Stan na początek okresu
(4)
-
-
(70)
(8)
(82)
Aktywa
(5)
-
-
(70)
(8)
(83)
Zobowiązania
1
-
-
-
-
1
Zmiany rozpoznane w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat lub skonsolidowanych
innych całkowitych dochodach
21
-
-
17
5
43
Przychody lub koszty z tytułu umów reasekuracji
21
-
-
18
5
44
Alokacja składek reasekuracyjnych
21
21
Kwoty należne od reasekuratorów
-
-
-
18
5
23
Z tytułu szkód i kosztów zaistniałych
w okresie
-
-
-
(14)
-
(14)
Z tytułu zmian szkód i kosztów zaistniałych
w okresach poprzednich
-
-
32
5
37
Komponent inwestycyjny
-
-
-
-
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania
przez reasekuratora
-
-
-
-
Przychody finansowe netto z umów reasekuracji
-
-
-
(1)
-
(1)
Różnice kursowe
-
-
-
-
-
-
Przepływy pieniężne
(8)
-
-
10
-
2
Składki zapłacone
(8)
(8)
Odszkodowania odzyskane i poniesione koszty
-
10
10
Pozostałe zmiany
-
-
-
7
-
7
Stan na koniec okresu
9
-
-
(36)
(3)
(30)
Aktywa
1
-
-
(35)
(3)
(37)
Zobowiązania
8
-
-
(1)
-
7
11.5.1.2. Analiza według wycenianego komponentu – umowy niewyceniane PAA
W Grupie PZU wszystkie umowy reasekuracji spełniają kryterium kwalifikacji do zastosowania metody opartej na lokacji składki.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
182
11.6 Odroczone aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia – przepływy pieniężne z tytułu
akwizycji
Odroczone aktywa i zobowiązania z tytułu umów
ubezpieczenia – przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Ubezpieczenia
korporacyjne
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Stan na początek okresu
(1)
-
-
(1)
Aktywa
-
-
-
-
Zobowiązania
(1)
-
-
(1)
Zmiana stanu w okresie
-
-
-
-
Wartości rozpoznane w okresie
(4)
-
67
63
Wartości usunięte i rozpoznane w wycenie umów
ubezpieczenia
4
-
(67)
(63)
Stan na koniec okresu
(1)
-
-
(1)
Aktywa
-
-
-
-
Zobowiązania
(1)
-
-
(1)
Odroczone aktywa i zobowiązania z tytułu umów
ubezpieczenia – przepływy pieniężne z tytułu akwizycji
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Ubezpieczenia
korporacyjne
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Stan na początek okresu
(2)
-
-
(2)
Aktywa
-
-
-
-
Zobowiązania
(2)
-
-
(2)
Zmiana stanu w okresie
1
-
-
1
Wartości rozpoznane w okresie
(4)
-
52
48
Wartości usunięte i rozpoznane w wycenie umów
ubezpieczenia
5
-
(52)
(47)
Stan na koniec okresu
(1)
-
-
(1)
Aktywa
-
-
-
-
Zobowiązania
(1)
-
-
(1)
11.7 Dane dotyczące umów zawartych i nabytych w okresie sprawozdawczym (niewycenianych według
PAA) na moment ujęcia umowy
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
3 940
2 904
6 844
3 775
2 691
6 466
Szacowane odszkodowania i koszty
3 470
2 665
6 135
3 343
2 493
5 836
Szacowane koszty akwizycji
470
239
709
432
198
630
Szacowana wartość wpływów
(5 307)
(2 595)
(7 902)
(4 955)
(2 386)
(7 341)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
107
27
134
100
29
129
CSM
1 260
-
1 260
1 080
-
1 080
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
(336)
(336)
-
(334)
(334)
Umowy reasekuracji
Szacowana wartość wypływów
-
-
-
-
-
-
Szacowana wartość wpływów
-
-
-
-
-
-
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
-
-
-
-
-
-
CSM
-
-
-
-
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
183
W Grupie PZU nie zostały zawarte umowy reasekuracji, które nie byłyby wyceniane metodą PAA.
11.7.1. Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie kontynuowane
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Ubezpieczenia grupowe i indywidualnie
kontynuowane
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
2 507
2 703
5 210
2 391
2 607
4 998
Szacowane odszkodowania i koszty
2 244
2 493
4 737
2 157
2 425
4 582
Szacowane koszty akwizycji
263
210
473
234
182
416
Szacowana wartość wpływów
(3 507)
(2 401)
(5 908)
(3 279)
(2 306)
(5 585)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
60
22
82
56
26
82
CSM
940
-
940
832
-
832
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
(324)
(324)
-
(327)
(327)
11.7.2. Ubezpieczenia indywidualne
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Ubezpieczenia indywidualne
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
636
98
734
581
51
632
Szacowane odszkodowania i koszty
447
83
530
417
37
454
Szacowane koszty akwizycji
189
15
204
164
14
178
Szacowana wartość wpływów
(944)
(94)
(1 038)
(818)
(48)
(866)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
36
3
39
35
2
37
CSM
272
-
272
202
-
202
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
(7)
(7)
-
(5)
(5)
11.7.3. Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Ubezpieczenia o charakterze
inwestycyjnym
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
678
82
760
633
25
658
Szacowane odszkodowania i koszty
672
78
750
626
25
651
Szacowane koszty akwizycji
6
4
10
7
-
7
Szacowana wartość wpływów
(715)
(80)
(795)
(663)
(25)
(688)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
6
2
8
3
1
4
CSM
31
-
31
27
-
27
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
(4)
(4)
-
(1)
(1)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
184
11.7.4. Kraje bałtyckie
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Kraje bałtyckie
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
116
3
119
150
5
155
Szacowane odszkodowania i koszty
105
3
108
134
3
137
Szacowane koszty akwizycji
11
-
11
16
2
18
Szacowana wartość wpływów
(137)
(3)
(140)
(173)
(4)
(177)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
5
-
5
6
-
6
CSM
16
-
16
17
-
17
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
-
-
-
(1)
(1)
11.7.5. Ukraina
Umowy ubezpieczenia
niewyceniane PAA
Ukraina
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Umowy zawarte
1 stycznia – 31 grudnia 2022
zyskowne
stratne
razem
zyskowne
stratne
razem
Umowy ubezpieczenia
Szacowana wartość wypływów
3
18
21
20
3
23
Szacowane odszkodowania i koszty
2
8
10
9
3
12
Szacowane koszty akwizycji
1
10
11
11
-
11
Szacowana wartość wpływów
(4)
(17)
(21)
(22)
(3)
(25)
Korekta ryzyka z tytułu ryzyka
niefinansowego
-
-
-
-
-
-
CSM
1
-
1
2
-
2
Straty ujęte w momencie rozpoznania
umowy
-
(1)
(1)
-
-
-
11.8 Marża kontraktowa
Oczekiwane uwolnienie marży
kontraktowej wg okresów
31 grudnia 2023
poniżej
1 roku
1 – 2 lat
2 – 3 lat
3 – 4 lat
4 – 5 lat
5 – 10 lat
powyżej
10 lat
Razem
Umowy ubezpieczenia
1 227
908
786
688
612
2 122
2 420
8 763
- ubezpieczenia grupowe
i indywidualnie kontynuowane
954
702
631
568
514
1 826
2 105
7 300
- ubezpieczenia indywidualne
212
159
119
90
71
200
181
1 032
- ubezpieczenia o charakterze
inwestycyjnym
43
31
21
17
14
49
68
243
- kraje bałtyckie
13
12
11
10
10
37
56
149
- Ukraina
5
4
4
3
3
10
10
39
Umowy reasekuracji
-
-
-
-
-
-
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
185
Oczekiwane uwolnienie marży
kontraktowej wg okresów
31 grudnia 2022
poniżej
1 roku
1 – 2 lat
2 – 3 lat
3 – 4 lat
4 – 5 lat
5 – 10 lat
powyżej
10 lat
Razem
Umowy ubezpieczenia
1 128
834
729
643
572
2 030
2 412
8 348
- ubezpieczenia grupowe
i indywidualnie kontynuowane
898
660
594
539
490
1 761
2 112
7 054
- ubezpieczenia indywidualne
177
130
100
75
57
178
175
892
- ubezpieczenia o charakterze
inwestycyjnym
36
28
20
15
13
44
63
219
- kraje bałtyckie
12
11
11
10
9
36
51
140
- Ukraina
5
5
4
4
3
11
11
43
Umowy reasekuracji
-
-
-
-
-
-
-
-
12. Wynik z działalności inwestycyjnej
W kolejnych tabelach zaprezentowano wynik z działalności inwestycyjnej w segmentach ubezpieczeniowych. Pełne informacje
o wyniki inwestycyjnym Grupy PZU zaprezentowano w notach 13 - 17.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
186
1 stycznia – 31 grudnia 2023
Ubezpieczenia
korporacyjne
Ubezpieczenia
masowe
Ubezpieczenia
grupowe i
indywidualnie
kontynuowane
Ubezpieczenia
indywidualne
Ubezpieczenia
o charakterze
inwestycyjnym
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Wynik z inwestycji
332
745
852
115
765
57
50
2 916
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
(271)
(1 078)
(1 107)
(184)
(778)
(67)
21
(3 464)
Zmiana wartości godziwej aktywów stanowiących pokrycie umów
z bezpośrednim udziałem w zyskach
-
-
-
-
(705)
(21)
-
(726)
Odsetki naliczone
(132)
(306)
(509)
(102)
(56)
(3)
(17)
(1 125)
Wynik zmiany stóp procentowych i innych założeń finansowych
(163)
(815)
(598)
(81)
(17)
(42)
39
(1 677)
Wynik wyceny zmian szacunków wg aktualnych stóp procentowych
i uwolnienia marży kontraktowej oraz komponentu straty w okresie
-
-
-
(1)
-
-
-
(1)
Wynik z tytułu różnic kursowych
24
43
-
-
-
(1)
(1)
65
Ujęte w:
- skonsolidowanym rachunku zysków i strat
(108)
(263)
(509)
(102)
(761)
(25)
(18)
(1 786)
- innych całkowitych dochodach
(163)
(815)
(598)
(82)
(17)
(42)
39
(1 678)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
38
36
-
-
-
-
2
76
Odsetki naliczone
56
11
-
-
-
1
-
68
Wynik zmiany stóp procentowych i innych założeń finansowych
4
31
-
-
-
2
2
39
Wynik z tytułu różnic kursowych
(21)
(6)
-
-
-
(3)
-
(30)
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania przez reasekuratora
(1)
-
-
-
-
-
-
(1)
Ujęte w:
- skonsolidowanym rachunku zysków i strat
35
5
-
-
-
(2)
-
38
- innych całkowitych dochodach
3
31
-
-
-
2
2
38
Przychody i koszty finansowe, razem
(233)
(1 042)
(1 107)
(184)
(778)
(67)
23
(3 388)
- ujęte w skonsolidowanym rachunku zysków i strat
(73)
(258)
(509)
(102)
(761)
(27)
(18)
(1 748)
- ujęte w innych całkowitych dochodach
(160)
(784)
(598)
(82)
(17)
(40)
41
(1 640)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
187
1 stycznia – 31 grudnia 2022
Ubezpieczenia
korporacyjne
Ubezpieczenia
masowe
Ubezpieczenia
grupowe i
indywidualnie
kontynuowane
Ubezpieczenia
indywidualne
Ubezpieczenia
o charakterze
inwestycyjnym
Kraje bałtyckie
Ukraina
Razem
Wynik z inwestycji
225
703
682
118
(455)
(13)
(1)
1 259
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
253
1 413
1 251
291
448
143
(63)
3 736
Zmiana wartości godziwej aktywów stanowiących pokrycie umów z
bezpośrednim udziałem w zyskach
-
-
-
-
465
23
-
488
Odsetki naliczone
(59)
(228)
(462)
(87)
(15)
1
(20)
(870)
Wynik zmiany stóp procentowych i innych założeń finansowych
319
1 654
1 713
326
(2)
119
(37)
4 092
Wynik wyceny zmian szacunków wg aktualnych stóp procentowych
i uwolnienia marży kontraktowej oraz komponentu straty w okresie
-
-
-
52
-
-
-
52
Wynik z tytułu różnic kursowych
(7)
(13)
-
-
-
-
(6)
(26)
Ujęte w:
- skonsolidowanym rachunku zysków i strat
(66)
(241)
(462)
(87)
450
24
(26)
(408)
- innych całkowitych dochodach
319
1 654
1 713
378
(2)
119
(37)
4 144
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
(22)
(64)
-
-
-
(5)
1
(90)
Odsetki naliczone
9
10
-
-
-
1
3
23
Wynik zmiany stóp procentowych i innych założeń finansowych
(36)
(75)
-
-
-
(6)
(2)
(119)
Wynik z tytułu różnic kursowych
6
1
-
-
-
-
-
7
Zmiana ryzyka niewykonania zobowiązania przez reasekuratora
(1)
-
-
-
-
-
-
(1)
Ujęte w:
- skonsolidowanym rachunku zysków i strat
15
11
-
-
-
1
3
30
- innych całkowitych dochodach
(37)
(75)
-
-
-
(6)
(2)
(120)
Przychody i koszty finansowe, razem
231
1 349
1 251
291
448
138
(62)
3 646
- ujęte w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat
(51)
(230)
(462)
(87)
450
25
(23)
(378)
- ujęte w innych całkowitych dochodach
282
1 579
1 713
378
(2)
113
(39)
4 024
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
188
13. Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy
procentowej
13.1 Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu odsetek rozpoznaje się memoriałowo w oparciu o efektywną stopę procentową.
Przychody odsetkowe obejmują odsetki od instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie i w wartości
godziwej przez inne całkowite dochody.
Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dyskontuje przyszłe przepływy pieniężne do bilansowej wartości brutto składnika
aktywów finansowych.
Przychody odsetkowe oblicza się od wartości bilansowej brutto, z wyjątkiem aktywów z utratą wartości ze względu na ryzyko
kredytowe oraz składników aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe
(POCI). Dla takich aktywów przychody odsetkowe oblicza się od wartości bilansowej brutto pomniejszonej o odpis na oczekiwane
straty kredytowe.
W ramach przychodów odsetkowych wyliczonych przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej ujmuje się także przychody
i koszty z tytułu opłat i prowizji bezpośrednio związanych z powstaniem aktywów finansowych posiadających określone
harmonogramy spłat. Należą do nich m.in. prowizje za przyznanie kredytu, za zmianę warunków umowy kredytowej, zmianę
formy finansowania, restrukturyzację kredytu czy prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów i pożyczek.
13.2 Szacunki i założenia
14 lipca 2022 roku Prezydent RP podpisał ustawę o finansowaniu społecznościowym.
W okresie zawieszenia spłaty kredytu, kredytobiorca nie był zobowiązany do dokonywania płatności wynikających z umowy
kredytowej, z wyjątkiem opłat z tytułu ubezpieczeń powiązanych z tą umową.
Zgodnie z zapisami MSSF 9 wprowadzone przepisami ustawy uprawnienie dla klientów do skorzystania z zawieszenia przez nich
spłat kredytu (pomiędzy lipcem 2022 roku a grudniem 2023 roku) wymaga ło skorygowania wartości bilansowej brutto takich
kredytów poprzez wyznaczenie i ujęcie w wyniku finansowym Grupy PZU szacowanego kosztu wynikającego z tego uprawnienia
jako różnicy pomiędzy:
• wartością bieżącą oczekiwanych przepływów pieniężnych z portfela kredytowego spełniającego kryteria ustawy (wartość
bilansowa brutto tego portfela) a
• wartością bieżącą oczekiwanych przepływów pieniężnych z tego portfela wyznaczoną w oparciu o zmodyfikowane przepływy
pieniężne uwzględniające postanowienia ustawy, zdyskontowane aktualną efektywną stopą procentową,
z uwzględnieniem szacowanego poziomu partycypacji klientów uprawnionych, którzy w ocenie Grupy PZU z tego prawa
skorzystali.
Ostateczny wskaźnik partycypacji (wykorzystania uprawnień wynikających z ustawę o finansowaniu społecznościowym) wyniósł
w Grupie PZU około 70%.
Grupa PZU rozpoznała w skonsolidowanym rachunku zysków i strat za 2022 roku 2 460 mln zł kosztu związanego z szacowanym
wykorzystaniem przez klientów możliwości zawieszenia spłat rat kredytowych. Faktyczna realizacja tych uprawnień przełożyła się
na łączny koszt w wysokości 2 355 mln zł, co spowodowało rozpoznanie w 2023 roku korekty z tytułu zmiany szacunku w wysokości
105 mln zł rozpoznanej w przychodach z tytułu odsetek.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
189
13.3 Dane ilościowe
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Należności od klientów z tytułu kredytów
18 341
12 658
1)
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
3 037
1 452
Dłużne papiery wartościowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
3 973
2 323
Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży
640
403
Lokaty terminowe w instytucjach kredytowych
380
176
Pożyczki
446
285
Skupione wierzytelności
753
593
Pochodne instrumenty zabezpieczające
(915)
(361)
Należności
68
88
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
856
648
Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej,
razem
27 579
18 265
1)
W tym pomniejszenie przychodu o 2 460 mln z tytułu wakacji kredytowych.
14. Pozostałe przychody netto z inwestycji
14.1 Zasady rachunkowości
Dywidendy ujmuje się jako przychody w momencie nabycia prawa do dywidendy.
14.2 Dane ilościowe
Pozostałe przychody netto z inwestycji
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Przychody z dywidend, w tym:
95
57
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
30
30
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
65
27
Różnice kursowe
187
(240)
Przychody z tytułu nieruchomości inwestycyjnych
350
306
Koszty utrzymania nieruchomości inwestycyjnych
(179)
(135)
Koszty działalności inwestycyjnej
(60)
(28)
Pozostałe
13
(17)
Pozostałe przychody netto z inwestycji, razem
406
(57)
15. Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
i inwestycji
15.1 Zasady rachunkowości
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia
instrumentów finansowych i nieruchomości inwestycyjnych.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
190
15.2 Dane ilościowe
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
150
(225)
Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
(39)
(29)
Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
170
(214)
Instrumenty kapitałowe
52
(38)
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne
74
(133)
Instrumenty dłużne
44
(43)
Instrumenty wyceniane w zamortyzowanym koszcie
19
18
Należności od klientów z tytułu kredytów wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(18)
8
Instrumenty pochodne
469
(171)
Krótka sprzedaż
(7)
22
Należności
(2)
-
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji, razem
592
(366)
16. Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów
z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych
16.1 Zasady rachunkowości
Odpisy z tytułu utraty wartości zawierają saldo utworzonych i rozwiązanych odpisów z tytułu utraty wartości, zgodnie z zasadami
opisanymi w punkcie 38.1.
16.2 Dane ilościowe
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty
wartości instrumentów finansowych
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
5
(69)
Instrumenty dłużne wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
18
14
Instrumenty wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(13)
(83)
- instrumenty dłużne
(2)
(40)
- lokaty terminowe w instytucjach kredytowych
1
(23)
- pożyczki
(12)
(20)
Należności od klientów z tytułu kredytów
(1 124)
(3 068)
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
(1 127)
(3 068)
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
3
-
Udzielone gwarancje i poręczenia
(74)
(11)
Należności
(11)
(21)
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
-
(8)
Jednostki stowarzyszone
(21)
(16)
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty
wartości instrumentów finansowych, razem
(1 225)
(3 193)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
191
17. Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych
w wartości godziwej
17.1 Zasady rachunkowości
Informacje o sposobie ustalania wartości godziwej aktywów i zobowiązań zaprezentowano w punkcie 10.
17.2 Dane ilościowe
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości
godziwej
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Inwestycyjne (lokacyjne) instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy
386
(175)
Instrumenty kapitałowe
180
(42)
Dłużne papiery wartościowe
(145)
138
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty inwestycyjne
351
(271)
Instrumenty pochodne
829
674
Wycena zobowiązań wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych
(55)
40
Kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta (unit-linked)
(50)
34
Nieruchomości inwestycyjne
(275)
1)
119
Należności od klientów z tytułu kredytów
28
12
Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości
godziwej, razem
863
704
1)
Spadek wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych wynika przede wszystkim ze spadku kursu euro wobec złotego pomiędzy 31 grudnia 2022 roku a 31 grudnia
2023 roku.
18. Przychody z tytułu prowizji i opłat
18.1 Zasady rachunkowości
Opłaty i prowizje nierozliczane według efektywnej stopy procentowej ujmuje się w sposób odzwierciedlający przekazanie
przyrzeczonych usług na rzecz klienta w kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Grupa PZU jest uprawniona
w zamian za te usługi.
Przychody prowizyjne rozlicza się liniowo, gdy są one pobierane z góry za czynność niejednorazową lub gdy dotyczą udzielonych
kredytów o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy
procentowej. Do takich prowizji należą m.in. prowizje otrzymywane od kredytów w rachunkach bieżących, kredytów
odnawialnych, udzielonych gwarancji i linii kredytowych (na przykład prowizje za przyznanie, podwyższenie lub przedłużenie
limitu).
Pozostałe opłaty i prowizje za usługi finansowe niezwiązane bezpośrednio z powstaniem składnika aktywów finansowych
rozpoznaje się w oparciu o pięciostopniowy model rozpoznawania przychodów (identyfikacja umowy z klientem, wskazanie
poszczególnych zobowiązań zawartych w umowie, ustalenie ceny, alokacja ceny do poszczególnych elementów umowy,
rozpoznanie przychodu po spełnieniu warunków związanych z poszczególnymi elementami umowy).
Przychody za usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, doradztwo inwestycyjne, planowanie finansowe, usługi
bankowości inwestycyjnej, usługi zarządzania aktywami oraz marże uzyskane na transakcjach walutowych z klientami,
rozpoznaje się w rachunku zysków i strat jednorazowo w momencie wykonania usługi.
Przychody z tytułu zarządzania otwartymi funduszami emerytalnymi oraz przychody i opłaty od funduszy oraz towarzystw
funduszy inwestycyjnych rozpoznaje się w trakcie spełniania zobowiązania do wykonania świadczenia.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
192
18.2 Dane ilościowe
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Działalność bankowa
4 879
4 608
Marża na transakcjach walutowych z klientami
1 074
1 038
Prowizje maklerskie
219
181
Działalność powiernicza
74
76
Obsługa kart płatniczych, kredytowych
1 627
1 407
Wynagrodzenia z tytułu pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
36
21
Kredyty i pożyczki
562
508
Obsługa rachunków bankowych
382
482
Przelewy
309
307
Operacje kasowe
112
122
Skupione wierzytelności
88
80
Gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
105
103
Prowizje z działalności leasingowej
105
95
Pozostałe prowizje
186
188
Przychody i opłaty od funduszy oraz towarzystw funduszy inwestycyjnych
498
363
Ubezpieczenia emerytalne
147
161
Pozostałe
4
4
Przychody z tytułu prowizji i opłat, razem
5 528
5 136
19. Koszty z tytułu prowizji i opłat
Koszty z tytułu prowizji i opłat
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Koszty transakcji kartowych i bankomatowych, w tym koszty wydanych kart
1 231
1 044
Prowizje z tytułu pozyskania klientów bankowych
106
106
Prowizje za udostępnianie bankomatów
48
46
Koszty nagród dla klientów bankowych
24
18
Koszty przelewów i przekazów
48
50
Usługi dodatkowe do produktów bankowych
21
23
Prowizje maklerskie
32
28
Koszty obsługi rachunków bankowych
6
6
Koszty operacji banknotowych
24
29
Koszty działalności powierniczej
26
25
Pozostałe prowizje
176
74
Koszty z tytułu prowizji i opłat, razem
1 742
1 449
20. Koszty działania banków
20.1 Zasady rachunkowości
Koszty działania banków obejmują m.in. koszty pracownicze, rzeczowe, amortyzację, podatki i opłaty.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
193
20.2 Dane ilościowe
Koszty działania banków według rodzaju
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Zużycie materiałów i energii
190
105
Usługi obce
1 057
1 059
Podatki i opłaty
79
63
Koszty pracownicze
3 700
3 043
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych
509
501
Amortyzacja wartości niematerialnych
382
363
Inne, w tym:
415
316
- reklama
234
188
- pozostałe
181
128
Koszty działania banków, razem
6 332
5 450
21. Koszty odsetkowe
21.1 Zasady rachunkowości
Koszty odsetkowe ujmuje się w rachunku zysków i strat z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej.
21.2 Dane ilościowe
Koszty odsetkowe
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Depozyty terminowe
4 188
1 638
Depozyty bieżące
1 897
1 002
Wyemitowane własne dłużne papiery wartościowe
1 215
828
Pochodne instrumenty zabezpieczające
819
723
Pożyczki
50
72
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
355
298
Kredyty bankowe zaciągnięte przez spółki z Grupy PZU
218
117
Leasing
61
46
Pozostałe
87
43
Koszty odsetkowe, razem
8 890
4 767
22. Koszty pracownicze
Koszty pracownicze
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Wynagrodzenia
5 808
4 977
Programy określonych składek, w tym:
1 065
894
- narzuty na wynagrodzenia
934
785
- ubezpieczenia emerytalne III filaru, w tym koszty składek na PPE lub PPK poniesione
w okresie
131
109
Pozostałe
218
202
Koszty pracownicze, razem
7 091
6 073
Koszty pracownicze znajdują się w kosztach usług ubezpieczenia, kosztach działania banków oraz pozostałych kosztach
operacyjnych skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
194
23. Pozostałe przychody operacyjne
Pozostałe przychody operacyjne
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Przychody ze sprzedaży wyrobów, towarów i usług przez spółki nieubezpieczeniowe
1 193
1 033
Przychody z tytułu likwidacji bezpośredniej w imieniu innych zakładów ubezpieczeń
145
143
Rozwiązanie rezerw
171
181
Zwrot kosztów dochodzenia roszczeń
54
55
Pozostałe
296
250
Pozostałe przychody operacyjne, razem
1 859
1 662
24. Pozostałe koszty operacyjne
Pozostałe koszty operacyjne
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Podatek od instytucji finansowych
1 496
1 452
Koszty podstawowej działalności spółek nieprowadzących działalności ubezpieczeniowej,
ani bankowej
1 412
1 150
Koszty z tytułu likwidacji bezpośredniej w imieniu innych zakładów ubezpieczeń
153
151
Obowiązkowe opłaty na rzecz instytucji rynku bankowego
46
41
Bankowy Fundusz Gwarancyjny
249
365
Koszty opłaty z tytułu bankowego systemu ochrony
-
696
Koszty opłaty z tytułu Funduszu Wsparcia Kredytobiorców
-
231
Wydatki z tytułu działalności prewencyjnej
69
38
Utworzenie rezerw
802
753
Amortyzacja wartości niematerialnych nabytych w transakcjach przejęcia spółek
80
99
Utworzenie odpisów na aktywa niefinansowe
37
124
Darowizny
56
45
Koszty dochodzenia roszczeń
116
90
Koszty nieprzypisane w działalności ubezpieczeniowej
227
153
Pozostałe
99
220
Pozostałe koszty operacyjne, razem
4 842
5 608
25. Podatek dochodowy
25.1 Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat obejmuje część bieżącą i odroczoną.
Część odroczona stanowi różnicę pomiędzy stanem rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego na koniec i na początek
okresu sprawozdawczego z zastrzeżeniem, że zmiany stanu rezerwy i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
dotyczące operacji rozliczanych z kapitałem własnym odnosi się na kapitał własny.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
195
25.2 Dane ilościowe
Podatek dochodowy
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Zysk brutto (skonsolidowany)
16 077
8 137
Stawka CIT (lub zakres stawek CIT) właściwa dla kraju siedziby jednostki dominującej (w %)
19%
19%
Podatek dochodowy jaki zostałby skalkulowany jako iloczyn zysku księgowego brutto
jednostek i stawki CIT właściwej dla kraju siedziby jednostki dominującej
3 055
1 546
Różnice pomiędzy podatkiem dochodowym skalkulowanym powyżej a podatkiem
dochodowym wykazanym w rachunku zysków i strat:
570
925
- podatek od instytucji finansowych
284
276
- rezerwy na należności kredytowe w części nie pokrytej podatkiem odroczonym
55
44
- wycena aktywów finansowych
29
10
- utworzenie/rozwiązanie odpisów na należności niezaliczone do kosztów uzyskania
przychodów
80
79
- utworzenie/rozwiązanie pozostałych rezerw i odpisów na aktywa, niezaliczonych do
kosztów uzyskania przychodów
84
314
- opłata na rzecz BFG
47
69
- Fundusz Wsparcia Kredytobiorców
-
44
- różnice wynikające z odmiennych stawek podatkowych
(11)
10
- dywidendy
(6)
(4)
- straty podatkowe
1
21
- pozostałe zwiększenia, zaniechania, zwolnienia, odliczenia i obniżki podatku
7
62
Podatek dochodowy wykazany w rachunku zysków i strat
3 625
2 471
Łączna kwota podatku bieżącego i odroczonego
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Ujętego w rachunku zysków i strat, w tym:
3 625
2 471
- podatek bieżący
3 125
1 672
- podatek odroczony
500
799
Ujętego w innych całkowitych dochodach, w tym:
679
78
- podatek bieżący
30
-
- podatek odroczony
649
78
Podatek dochodowy dotyczący składników innych całkowitych dochodów
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Inne całkowite dochody brutto
3 491
428
Podatek dochodowy
(679)
(78)
Wycena instrumentów dłużnych
(383)
405
Reklasyfikacja wyceny instrumentów dłużnych do rachunku zysków i strat
(7)
(5)
Przychody i koszty finansowe z ubezpieczeń
314
(770)
Przychody i koszty finansowe z reasekuracji
(7)
21
Wycena należności od klientów z tytułu kredytów
(1)
1
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
(600)
295
Wycena instrumentów kapitałowych
-
(29)
Reklasyfikacja nieruchomości z rzeczowych aktywów trwałych do inwestycyjnych
(1)
-
Zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw pracowniczych
6
4
Inne całkowite dochody netto
2 812
350
W skład Grupy PZU wchodzą jednostki funkcjonujące w różnych krajach i podlegające odrębnym przepisom podatkowym.
Przepisy dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, fizycznych czy składek na
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
196
ubezpieczenia społeczne podlegają stosunkowo częstym zmianom. Obowiązujące w krajach, w których działa Grupa PZU
przepisy, zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych
między organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Rozliczenia podatkowe oraz inne (na przykład celne czy dewizowe) mogą
być przedmiotem kontroli organów (w Polsce – przez okres pięciu lat), które uprawnione są do nakładania wysokich kar,
a ustalone w wyniku kontroli dodatkowe kwoty zobowiązań muszą zostać wpłacone wraz z wysokimi odsetkami. Zjawiska te
generują ryzyko podatkowe, w wyniku którego kwoty wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym mogą ulec
zmianie w późniejszym terminie po ostatecznym ustaleniu ich wysokości przez organy skarbowe.
26. Zysk na jedną akcję
26.1 Zasady rachunkowości
Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie wyniku finansowego, który przypada na zwykłych
akcjonariuszy PZU, przez średnią ważoną liczby akcji zwykłych występujących w ciągu danego okresu.
Średnia ważona liczby akcji zwykłych występujących w ciągu okresu to liczba akcji zwykłych na początku danego okresu,
skorygowana o liczbę akcji zwykłych odkupionych lub wyemitowanych w ciągu tego okresu ważona wskaźnikiem
odzwierciedlającym okres (w dniach) do całkowitej liczby akcji w danym okresie.
26.2 Dane ilościowe
Zysk na jedną akcję
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Zysk netto przypisywany właścicielom jednostki dominującej
5 766
3 781
Podstawowa i rozwodniona średnia ważona liczba akcji zwykłych
863 378 107
863 390 384
Liczba akcji wyemitowanych
863 523 000
863 523 000
Średnia ważona liczba akcji własnych (w posiadaniu jednostek objętych konsolidacją)
144 893
132 616
Podstawowy i rozwodniony zysk (strata) na jedną akcję zwykłą (w złotych)
6,68
4,38
W 2023 i w 2022 roku nie wystąpiły transakcje ani zdarzenia powodujące rozwodnienie zysku przypadającego na jedną akcję.
27. Wartość firmy
27.1 Zasady rachunkowości
Wartość firmy, której wartość początkową ustalono w sposób opisany w punkcie 6.5 nie podlega amortyzacji, lecz na koniec
każdego roku obrotowego oraz każdorazowo, gdy istnieją przesłanki, że mogło dojść do utraty wartości, poddaje się ją testom na
utratę wartości. Test na utratę wartości firmy oparty jest na ocenie wartości odzyskiwalnej poszczególnych jednostek
generujących przepływy pieniężne, do których została zaalokowana wartość firmy i porównaniu jej z ich wartością księgową
(łącznie z przypisaną wartością firmy). W sytuacji, gdy wartość odzyskiwalna jest mniejsza, odpis z tytułu utraty wartości odnosi
się w pierwszej kolejności na zaalokowaną do jednostki generującej przepływy pieniężne wartość firmy. Jednostka generująca
przepływy pieniężne, dla której przeprowadza się test, nie może być większa niż segment operacyjny.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
197
27.2 Dane ilościowe
Wartość firmy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Pekao
1)
1 715
1 715
LD
2)
480
518
Spółki medyczne
341
307
Segment ubezpieczeń masowych w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych (Link4)
221
221
Balta
39
42
Pozostałe
5
5
Wartość firmy, razem
2 801
2 808
1)
Obejmuje wartość firmy z tytułu nabycia PIM oraz Idea Banku.
2)
Obejmuje wartość firmy z tytułu nabycia oddziału LD w Estonii.
Zmiana stanu wartości firmy
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Wartość firmy brutto na początek okresu
4 124
4 094
- nabycie spółek medycznych
34
21
- różnice kursowe
(42)
9
Wartość firmy brutto na koniec okresu
4 116
4 124
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek okresu
(1 316)
(1 316)
- odpis z tytułu utraty wartości – spółki medyczne
-
(2)
- różnice kursowe
1
2
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec okresu
(1 315)
(1 316)
Wartość firmy netto na koniec okresu
2 801
2 808
27.3 Testy na utratę wartości
Testy na utratę wartości firmy sporządzono na 31 grudnia 2023 roku dla wszystkich CGU, do których zaalokowano wartość firmy.
Test na utratę wartości polega na porównaniu wartości bilansowych (łącznie z przypisaną wartością firmy) i wartości
odzyskiwalnych CGU, do których zaalokowano wartość firmy. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości CGU ujmuje się
w rachunku zysków i strat, gdy wartość odzyskiwalna CGU jest niższa od jego wartości bilansowej.
Ośrodki wypracowujące środki pieniężne (CGU)
Wartość firmy przypisuje się do poszczególnych spółek (stanowiących CGU na potrzeby testu na utratę wartości) i na tym poziomie
poddaje monitorowaniu. Wartość firmy alokowaną do spółek medycznych, które zostały przekształcone w oddziały PZU Zdrowie,
monitoruje się łącznie. W trakcie ostatecznego rozliczenia ceny nabycia, wartość firmy z tytułu nabycia Link4 została w całości
alokowana do segmentu ubezpieczeń masowych w ubezpieczeniach majątkowych i osobowych, który ze względu na skalę
integracji działalności Link4 z PZU w ramach realizacji strategii dwóch marek, zakładającej osiągnięcie synergii z tytułu
zarządzania portfelem klientów masowych oraz sprzedaży dodatkowych produktów ubezpieczeniowych jest najmniejsz ym CGU,
do której wartość firmy może być przypisana. Wartość firmy z tytułu nabycia PIM oraz przedsiębiorstwa Idea Banku została
w całości alokowana do Pekao, gdyż jest to najniższy poziom, na którym wartość firmy jest monitorowana na poziomie Grupy.
Wartość bilansowa
Wartość bilansowa obejmuje aktywa netto CGU, włącznie z wartościami niematerialnymi, takimi jak znaki towarowe oraz relacje
z klientami, które zostały ujawnione w związku z nabyciem CGU oraz wartość firmy. W przypadku podmiotów, w których występują
udziały niekontrolujące, wartość bilansową na potrzeby testu powiększa się o część wartości firmy przypisywanej do udziałów
niekontrolujących (nie jest ona wykazana w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej).
Na potrzeby testu wartość bilansowa netto segmentu ubezpieczeń masowych została ustalona w oparciu o alokację aktywów
netto Grupy PZU. Alokacji dokonano w proporcji, w jakiej hipotetyczny kapitałowy wymóg wypłacalności, który można przypisać
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
198
do segmentu ubezpieczeń masowych, pozostaje do całkowitego kapitałowego wymogu wypłacalności. Do alokacji kapitałowego
wymogu wypłacalności zastosowano metodę Eulera. Polega ona na przypisaniu do segmentu miar ryzyka, które są oparte na
regulacjach Wypłacalność II i uwzględniają efekty dywersyfikacji.
Wartość odzyskiwalna
Wartość odzyskiwalna odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia lub wartości użytkowej, zależnie od tego,
która z nich jest wyższa. Na 31 grudnia 2023 roku wartość odzyskiwalną oszacowano w oparciu o wartość użytkową.
Wartość odzyskiwalną CGU ustalono w oparciu o wartość użytkową jednostek, metodą zdyskontowanych przepływów
pieniężnych, w oparciu o najbardziej aktualne zatwierdzone projekcje finansowe, których okres, przedstawiono w tabeli poniżej.
Projekcje finansowe CGU uwzględniają ofertę produktów oraz perspektywy wzrostu rynków, strukturę bilansu i dostępne
nadwyżki kapitałowe, dotychczasowe wyniki oraz oczekiwane parametry makroekonomiczne, takie jak poziom stóp
procentowych oraz wzrost gospodarczy.
Stopy dyskontowe użyte na potrzeby testu jednostek ubezpieczeniowych ustalono na poziomie kosztu kapitału własnego.
W przypadku spółek medycznych użyto średniego ważonego kosztu kapitału (ang. Weighted average cost of capital, WACC). Koszt
kapitału własnego został ustalony zgodnie z modelem CAPM. Ponadto w uzasadnionych przypadkach dokonano poprawek z
tytułu wielkości firmy (ang. size premium). Stopy wolne od ryzyka ustalono w oparciu o rentowność 10-letnich obligacji rządowych
kraju siedziby CGU, współczynniki beta oparto o współczynniki podobnych podmiotów notowanych. Premie rynkowe wyniosły
5% (w 2022 roku: 5,25%).
W przypadku podmiotów regulowanych (banki, zakłady ubezpieczeń, instytucje finansowe) prognozowane przepływy pieniężn e
uwzględniają konieczność utrzymania odpowiedniego poziomu środków własnych (kapitału ekonomicznego). Przepływy
pieniężne segmentu ubezpieczeń masowych zostały określone w oparciu o kwotę hipotetycznych dywidend, które segment ten
mógłby wypłacić, gdyby działał jako oddzielny zakład ubezpieczeń. Wysokość dywidend zależy od prognoz wyników technicznych
tego segmentu po podatku dochodowym i podatku od instytucji finansowych oraz nadwyżek kapitałowych przypisanych do tego
segmentu na datę bilansową i w kolejnych okresach. Wskaźniki wzrostu po okresie prognozy ustalono uwzględniając
długoterminowe perspektywy rozwoju rynku, na którym działa dana jednostka. Wskaźniki wzrostu nie przekraczają
długoterminowych prognoz rozwoju PKB danego kraju w ujęciu nominalnym.
Jednostka generująca przepływy
pieniężne
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Stopa
dyskontowa
Stopa wzrostu
po okresie
prognoz
Horyzont
projekcji
finansowych
Stopa
dyskontowa
Stopa wzrostu
po okresie
prognoz
Horyzont
projekcji
finansowych
Pekao
10,3%
3,5%
3 lata
12,9%
3,5%
6 lat
LD
8,4%
3,0%
3 lata
8,6%
3,0%
3 lata
Segment ubezpieczeń masowych
10,1%
2,5%
3 lata
11,7%
2,5%
3 lata
Balta
8,5%
3,0%
3 lata
8,8%
3,0%
3 lata
Spółki medyczne
8,2%
2,0%-3,0%
3 lata
9,3%
2,0%-3,0%
3 lata
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
199
Analiza wrażliwości
Oszacowanie wartości odzyskiwalnej jest procesem złożonym i wymaga od Zarządu jednostki dominującej wypracowania
profesjonalnych osądów oraz wykorzystania skomplikowanych i subiektywnych założeń. Stosunkowo niewielkie zmiany
w istotnych założeniach mogą mieć istotny wpływ na wycenę wartości odzyskiwalnej. Istotnymi założeniami w procesie
szacowania wartości odzyskiwalnej są: stopy wzrostu w okresie rezydualnym, stopy dyskonta, oczekiwany poziom rentowności,
przyszłe wymogi kapitałowe oraz minimalny poziom adekwatności kapitałowej jako warunek wypłaty dywidend przez podmioty
regulowane.
W kolejnej tabeli podano nadwyżkę wartości odzyskiwalnych ponad wartości księgowe oraz maksymalne stopy dyskontowe
i minimalne krańcowe stopy wzrostu po okresie prognoz, przy których następuje zrównanie wartości bilansowych
i odzyskiwalnych poszczególnych CGU. Kwota nadwyżki została podana na udziale PZU.
Jednostka generująca przepływy
pieniężne
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Nadwyżka
(w mln zł)
Wartość
krańcowa
stopy
dyskontowej
Wartość
krańcowa
stopy wzrostu
po okresie
prognoz
Nadwyżka
(w mln zł)
Wartość
krańcowa
stopy
dyskontowej
Wartość
krańcowa
stopy wzrostu
po okresie
prognoz
Pekao
1 767
12,2%
0,7%
200
13,2%
2,5%
LD
1 217
13,4%
(3,4%)
642
11,5%
(0,5%)
Balta
593
16,7%
(8,9%)
229
12,4%
(1,5%)
Segment ubezpieczeń masowych
5 674
18,0%
nd.
2)
5 400
1)
27,2%
nd
2)
.
Spółki medyczne
715
9,4%-21,9%
(19,6%)-0,9%
183
9,4%-17,5%
(9,6%)-1,7%
1)
Nadwyżka wartości odzyskiwalnej segmentu ubezpieczeń masowych nad jego wartością bilansową wraz z zaalokowaną do tego segmentu wartością firmy z tytułu
nabycia Link4.
2)
Wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych w okresie prognozy jest wyższa niż wartość bilansowa przypisana do segmentu ubezpieczeń masowych,
w związku z czym nie zaprezentowano wartości krańcowej stopy wzrostu po okresie prognozy.
28. Wartości niematerialne
28.1 Zasady rachunkowości
Składniki wartości niematerialnych rozpoznaje się, jeżeli są one możliwe do zidentyfikowania, sprawowana jest nad nimi kontrola,
jest prawdopodobne, że osiągnięte zostaną przyszłe korzyści ekonomiczne, które można przyporządkować danemu składnikowi
i można wiarygodnie ustalić cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika.
Wartości niematerialne wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne,
a także o odpisy z tytułu utraty wartości.
Sposób ustalenia wartości godziwej wartości niematerialnych nabywanych w transakcji połączenia jednostek gospodarczych
zaprezentowano w punkcie 6.5.
Składniki wartości niematerialnych obejmują w szczególności: oprogramowanie komputerowe, autorskie prawa majątkowe,
licencje oraz koncesje, a także składniki nabyte w transakcjach połączenia jednostek gospodarczych - znaki towarowe, relacje
z klientami (w tym relacje z klientami posiadającymi rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe), relacje z brokerami, przyszłe zyski
z zakupionego portfela umów ubezpieczenia itp.
Składniki wartości niematerialnych podlegają amortyzacji przez szacowany okres użyteczności:
• składniki inne niż składniki wartości niematerialnych nabyte w transakcjach połączenia jednostek gospodarczych – przy
zastosowaniu metody liniowej przez okres od dwóch do pięciu lat. W uzasadnionych przypadkach, po indywidualnej
analizie, dopuszcza się stosowanie innej stawki amortyzacji adekwatnej do przewidywanego okresu użytkowania danego
składnika wartości niematerialnych. W związku z podjętą decyzją dotyczącą planowanego okresu użytkowania systemu
produktowego w PZU przez okres dziesięciu lat, przyjęto dla niego roczną stawkę amortyzacji 10%;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
200
• składniki wartości niematerialnych nabyte w transakcjach połączenia jednostek gospodarczych (z wyjątkiem nabytych
znaków towarowych) – przez okres od jednego do piętnastu lat w oparciu o wartości generowanych zysków
w poszczególnych latach;
• znaki towarowe nabyte w transakcjach połączenia jednostek gospodarczych, jako wartości niematerialne o okresie
użytkowania ustalonym jako nieokreślony nie podlegają amortyzacji, lecz na koniec każdego roku obrotowego oraz
każdorazowo, gdy istnieją przesłanki, że mogło dojść do utraty wartości, poddaje się je testom na utratę wartości.
Utrata wartości
Na koniec okresu sprawozdawczego przeprowadzany jest przegląd składników aktywów w celu stwierdzenia, czy nie występują
przesłanki wskazujące na możliwość utraty ich wartości. W przypadku stwierdzenia takich przesłanek, a w przypadku znaków
towarowych – każdorazowo na koniec roku, przeprowadza się test na utratę wartości danego składnika aktywów mający na celu
określenie jego wartości odzyskiwalnej.
Uznaje się, że utrata wartości składników wartości niematerialnych wystąpiła, jeżeli w wyniku zmian technologicznych,
przeznaczenia do likwidacji, wycofania z użytkowania lub wystąpienia innych przesłanek wskazujących na zmniejszenie
przydatności danego składnika aktywów obniżyła się wartość przewidywanych korzyści ekonomicznych związanych ze
składnikiem wartości niematerialnych lub rzeczowych aktywów trwałych.
W razie konieczności dokonuje się odpisu aktualizującego do wartości odzyskiwalnej. W sytuacji, gdy składnik aktywów nie
generuje przepływów pieniężnych, które są w znacznym stopniu niezależne od przepływów generowanych przez inne aktywa,
analizę przeprowadza się dla najmniejszej możliwej do zidentyfikowania grupy aktywów generujących niezależne wpływy
pieniężne, do której należy dany składnik aktywów. Ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości wykazywane są jako koszt
w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe koszty operacyjne”.
Jeżeli występują przesłanki wskazujące na to, że odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, który był ujęty w okresach ubiegłych
przestał istnieć lub uległ zmniejszeniu, szacuje się wartość odzyskiwalną takiego składnika aktywów. Ujęty w ubiegłych okresach
odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości odwraca się do wartości odzyskiwalnej, nieprzekraczającej wartości bilansowej, jaka
zostałaby ustalona (po odjęciu umorzenia), gdyby poprzednio w ogóle nie ujęto odpisu. Odwrócenie odpisu aktualizacyjnego
z tytułu utraty wartości ujmuje się jako przychód w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe przychody
operacyjne”.
Testy na utratę wartości znaków towarowych sporządzono na 31 grudnia 2023 roku. W wyniku przeprowadzonych testów nie
stwierdzono konieczności dokonywania odpisów z tytułu utraty wartości. Wartość użytkową znaków towarowych określono w
oparciu o wartość zdyskontowanych przepływów pieniężnych z tytułu potencjalnych opłat licencyjnych. Wysokość opłat
licencyjnych ustalono na poziomie 0,4-0,8% przychodów segmentu detalicznego i korporacyjnego Grupy Kapitałowej Pekao oraz
1% przychodów z ubezpieczeń. Stopy dyskontowe ustalono w oparciu o koszt kapitału powiększony o premie specyficzne: 2 p.p.
– w przypadku Pekao, 0,7-1,0 p.p. – dla zakładów ubezpieczeń. Stopy wzrostu po okresie prognoz danego CGU przyjęto na takim
samym poziomie jak w testach na utratę wartości wartości firmy, opisanych w puncie 27.3.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
201
28.2 Dane ilościowe
Zmiana stanu wartości
niematerialnych (wg grup
rodzajowych) w roku zakończonym
31 grudnia 2023
Oprogra-
mowanie,
licencje
i podobne
wartości
Znaki
towarowe
Relacje z
klientami
Wartości
niematerialne
w toku
wytwarzania
Inne wartości
niema-
terialne
Wartości
niematerial-
ne, razem
Wartość brutto na początek okresu
3 974
623
2 013
852
110
7 572
Zmiany:
402
(9)
(23)
97
217
684
- zakupy i wytworzone we własnym
zakresie
24
-
-
753
7
784
- zmiana składu grupy
-
-
-
-
-
-
- przeniesienia
441
-
-
(657)
216
-
- sprzedaż i likwidacja
(61)
-
-
(3)
(3)
(67)
- różnice kursowe i pozostałe
(2)
(9)
(23)
4
(3)
(33)
Wartość brutto na koniec okresu
4 376
614
1 990
949
327
8 256
Skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek okresu
(2 362)
-
(1 605)
-
(86)
(4 053)
Zmiany:
(466)
-
(57)
-
(18)
(541)
- amortyzacja za okres
(529)
-
(80)
-
(25)
(634)
- sprzedaż i likwidacja
58
-
-
-
3
61
- różnice kursowe i pozostałe
5
-
23
-
4
32
Skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na koniec okresu
(2 828)
-
(1 662)
-
(104)
(4 594)
Odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
(56)
(100)
(61)
(20)
-
(237)
Zmiany odniesione w pozostałe
koszty operacyjne
(6)
-
-
(3)
(12)
(21)
Inne zmiany
-
-
-
(1)
-
(1)
Odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
(62)
(100)
(61)
(23)
(12)
(258)
Wartość netto wartości
niematerialnych na koniec okresu
1 486
514
267
926
211
3 404
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
202
Zmiana stanu wartości
niematerialnych (wg grup
rodzajowych) w roku zakończonym
31 grudnia 2022
Oprogra-
mowanie,
licencje
i podobne
wartości
Znaki
towarowe
Relacje z
klientami
Wartości
niematerialne
w toku
wytwarzania
Inne wartości
niema-
terialne
Wartości
niematerial-
ne, razem
Wartość brutto na początek okresu
3 873
622
1 999
703
101
7 298
Zmiany:
101
1
14
149
9
274
- zakupy i wytworzone we własnym
zakresie
19
-
-
682
-
701
- zmiana składu grupy
-
-
9
-
-
9
- przeniesienia
523
-
-
(531)
8
-
- sprzedaż i likwidacja
(129)
-
-
(1)
-
(130)
- różnice kursowe i pozostałe
(312)
1
5
(1)
1
(306)
Wartość brutto na koniec okresu
3 974
623
2 013
852
110
7 572
Skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na początek okresu
(2 120)
-
(1 501)
-
(81)
(3 702)
Zmiany:
(242)
-
(104)
-
(5)
(351)
- amortyzacja za okres
(496)
-
(99)
-
(6)
(601)
- sprzedaż i likwidacja
121
-
-
-
-
121
- różnice kursowe i pozostałe
133
-
(5)
-
1
129
Skumulowana amortyzacja
(umorzenie) na koniec okresu
(2 362)
-
(1 605)
-
(86)
(4 053)
Odpisy z tytułu utraty wartości na
początek okresu
(15)
(100)
(61)
(17)
-
(193)
Zmiany odniesione w pozostałe
koszty operacyjne
(47)
-
-
(5)
-
(52)
Inne zmiany
6
-
-
2
-
8
Odpisy z tytułu utraty wartości na
koniec okresu
(56)
(100)
(61)
(20)
-
(237)
Wartość netto wartości
niematerialnych na koniec okresu
1 556
523
347
832
24
3 282
Amortyzacja wartości niematerialnych według miejsca wykazania w skonsolidowanym
rachunku zysków i strat
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Koszty z umów ubezpieczenia
143
123
Koszty działania banków
382
363
Pozostałe koszty operacyjne
1)
109
115
Amortyzacja, razem
634
601
1)
W tym amortyzacja wartości niematerialnych nabytych w transakcjach przejęcia spółek w kwocie 80 mln zł (w 2022 roku: 99 mln zł).
29. Inne aktywa
Inne aktywa
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Odroczone koszty informatyczne
202
205
Zarachowane należności z bezpośredniej likwidacji szkód
46
47
Koszty do rozliczenia w czasie
149
117
Zapasy
37
56
Pozostałe składniki aktywów
49
37
Inne aktywa, razem
483
462
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
203
Inne aktywa
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Krótkoterminowe
466
447
Długoterminowe
17
15
Inne aktywa, razem
483
462
30. Rzeczowe aktywa trwałe
30.1 Zasady rachunkowości
Składniki rzeczowych aktywów trwałych wykazuje się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, pomniejszonych
o dotychczasowe umorzenie oraz odpisy z tytułu utraty wartości.
Wszystkie składniki rzeczowych aktywów trwałych oraz ich istotne komponenty, z wyjątkiem gruntów oraz rzeczowych aktywów
trwałych w budowie, amortyzuje się metodą liniową od momentu, gdy jest on dostępny do użytkowania, to znaczy od momentu
jego dostosowania do miejsca i warunków potrzebnych do rozpoczęcia funkcjonowani a zgodnie
z zamierzeniami.
Poniżej przedstawiono roczne stawki amortyzacji dla istotnych składników aktywów:
Kategoria aktywów
Stawka
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego
2,5%
Budynki i budowle
1,5% - 10%
Maszyny i urządzenia techniczne
10% - 40%
Środki transportu
14% - 33%
Sprzęt informatyczny
14,3% - 40%
Pozostałe aktywa trwałe
7% - 20%
Aktywa utrzymywane na podstawie umowy leasingu amortyzuje się przez okres ich użyteczności, o ile występuje racjonalna
pewność ich zakupu lub przeniesienia własności. W przeciwnym razie amortyzuje się je przez okres nie dłuższy niż przez okres
trwania leasingu .
Zasady dokonywania odpisów z tytułu utraty wartości są analogiczne do tych, które obowiązują dla wartości niematerialnych
i zostały opisane w punkcie 28.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
204
30.2 Dane ilościowe
Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych
(wg grup rodzajowych) w roku zakończonym
31 grudnia 2023
Urządzenia
techniczne i
maszyny
Środki
transportu
Rzeczowe
aktywa
trwałe w
budowie
Nierucho-
mości
Inne
rzeczowe
aktywa
trwałe
Rzeczowe
aktywa
trwałe,
razem
Wartość brutto na początek okresu
1 604
353
405
4 817
656
7 835
Zmiany:
104
15
(24)
(292)
60
(137)
- zakupy i wytworzone we własnym zakresie
20
24
478
12
35
569
- zwiększenie aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
27
21
-
605
-
653
- zmiana składu grupy
1
-
-
6
-
7
- sprzedaż i likwidacja
(177)
(26)
-
(83)
(73)
(359)
- zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do
użytkowania (rozwiązanie umów, sprzedaż)
(12)
(19)
-
(282)
(3)
(316)
- przeniesienie do kategorii przeznaczonych do
sprzedaży wg MSSF 5
-
-
-
(96)
-
(96)
- przeniesienia do i z kategorii nieruchomości
inwestycyjnych
-
-
(24)
(547)
-
(571)
- przeniesienia
246
15
(463)
100
102
-
- różnice kursowe i pozostałe
(1)
-
(15)
(7)
(1)
(24)
Wartość brutto na koniec okresu
1 708
368
381
4 525
716
7 698
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na
początek okresu
(957)
(128)
-
(1 983)
(271)
(3 339)
Zmiany:
(48)
(19)
-
310
(27)
216
- amortyzacja za okres
(219)
(28)
-
(97)
(95)
(439)
- amortyzacja aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
(1)
(18)
-
(293)
(1)
(313)
- sprzedaż i likwidacja
172
11
-
34
68
285
- sprzedaż, likwidacja i inne zmiany aktywów z
tytułu prawa do użytkowania
-
20
-
310
1
331
- przeniesienie do kategorii przeznaczonych do
sprzedaży wg MSSF 5
-
-
-
71
-
71
- przeniesienia do nieruchomości
inwestycyjnych
-
-
-
283
-
283
- różnice kursowe i pozostałe
-
(4)
-
2
-
(2)
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na
koniec okresu
(1 005)
(147)
-
(1 673)
(298)
(3 123)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek
okresu
(18)
(3)
-
(159)
(12)
(192)
Zmiany odniesione na pozostałe koszty
operacyjne
(3)
-
-
(11)
(2)
(16)
Zmiany odniesione na pozostałe przychody
operacyjne
-
2
-
9
1
12
Przeniesienia do kategorii nieruchomości
inwestycyjnych
-
-
-
61
-
61
Inne zmiany
2
1
-
-
2
5
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec
okresu
(19)
-
-
(100)
(11)
(130)
Wartość netto rzeczowych aktywów trwałych
na koniec okresu
684
221
381
2 752
407
4 445
- w tym wartość netto aktywów z tytułu prawa
do użytkowania
16
81
-
1 410
-
1 507
Wartość aktywów z tytułu prawa do użytkowania zaprezentowano w punkcie 49.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
205
Zmiana stanu rzeczowych aktywów trwałych
(wg grup rodzajowych) w roku zakończonym
31 grudnia 2022
Urządzenia
techniczne i
maszyny
Środki
transportu
Rzeczowe
aktywa
trwałe w
budowie
Nierucho-
mości
Inne
rzeczowe
aktywa
trwałe
Rzeczowe
aktywa
trwałe,
razem
Wartość brutto na początek okresu
1 606
363
283
4 409
697
7 358
Zmiany:
(2)
(10)
122
408
(41)
477
- zakupy i wytworzone we własnym zakresie
12
4
427
4
11
458
- zwiększenie aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
2
12
-
621
-
635
- zmiana składu grupy
-
-
-
6
2
8
- sprzedaż i likwidacja
(184)
(22)
-
(64)
(121)
(391)
- zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do
użytkowania (rozwiązanie umów, sprzedaż)
-
(21)
-
(111)
-
(132)
- przeniesienie do kategorii przeznaczonych do
sprzedaży wg MSSF 5
(5)
-
-
(68)
-
(73)
- przeniesienia do i z kategorii nieruchomości
inwestycyjnych
-
-
-
(5)
-
(5)
- przeniesienia
171
15
(285)
28
71
-
- różnice kursowe i pozostałe
2
2
(20)
(3)
(4)
(23)
Wartość brutto na koniec okresu
1 604
353
405
4 817
656
7 835
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na
początek okresu
(945)
(114)
-
(1 702)
(300)
(3 061)
Zmiany:
(12)
(14)
-
(281)
29
(278)
- amortyzacja za okres
(198)
(21)
-
(113)
(84)
(416)
- amortyzacja aktywów z tytułu prawa do
użytkowania
-
(17)
-
(293)
(1)
(311)
- sprzedaż i likwidacja
182
17
-
42
113
354
- sprzedaż, likwidacja i inne zmiany aktywów z
tytułu prawa do użytkowania
-
12
-
46
-
58
- przeniesienie do kategorii przeznaczonych do
sprzedaży wg MSSF 5
5
-
-
38
-
43
- różnice kursowe i pozostałe
(1)
(5)
-
(1)
1
(6)
Skumulowana amortyzacja (umorzenie) na
koniec okresu
(957)
(128)
-
(1 983)
(271)
(3 339)
Odpisy z tytułu utraty wartości na początek
okresu
(14)
(3)
-
(120)
(16)
(153)
Zmiany odniesione na pozostałe koszty
operacyjne
(6)
(1)
-
(47)
(3)
(57)
Zmiany odniesione na pozostałe przychody
operacyjne
2
1
-
-
1
4
Inne zmiany
-
-
-
8
6
14
Odpisy z tytułu utraty wartości na koniec
okresu
(18)
(3)
-
(159)
(12)
(192)
Wartość netto rzeczowych aktywów trwałych
na koniec okresu
629
222
405
2 675
373
4 304
- w tym wartość netto aktywów z tytułu prawa
do użytkowania
2
77
-
1 079
3
1 161
31. Nieruchomości inwestycyjne
31.1 Zasady rachunkowości
Nieruchomości inwestycyjne utrzymuje się w celu osiągania przychodów z czynszów lub uzyskania korzyści wynikających ze
wzrostu ich wartości, bądź obu tych pożytków równocześnie. Nieruchomości inwestycyjne nie są wykorzystywane w działalności
operacyjnej.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
206
Nieruchomości inwestycyjne ujmuje się początkowo według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, powiększonych o koszty
transakcji. Po początkowym ujęciu, wycenia się je w wartości godziwej, zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 10.1.6. Zyski i
straty wynikające ze zmiany wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych ujmuje się w skonsolidowanym rachunku zysków i
strat w pozycji „Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej” w okresie, w którym
powstały.
W przypadku gdy nieruchomość wykorzystywana na własne potrzeby staje się nieruchomością inwestycyjną, do dnia reklasyfikacji
naliczana jest amortyzacja i dokonywane są ewentualne odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości, a następnie:
• jeżeli ustalona na ten dzień wartość bilansowa jest wyższa niż wartość godziwa, to różnica ujmowana jest
w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe koszty operacyjne”;
• jeżeli dotychczasowa wartość bilansowa jest niższa od wartości godziwej, to różnicę ujmuje się w pierwszej kolejności
w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe przychody operacyjne” jako odwrócenie odpisu
aktualizującego (do wysokości wcześniej dokonanego odpisu, przy czym kwota ujęta w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat nie może przekroczyć kwoty doprowadzającej wartość nieruchomości do takiej wartości, jaka zostałaby ustalona po
odjęciu umorzenia, gdyby w ogóle nie dokonano odpisu), a pozostałą część różnicy - w innych całkowitych dochodach w
pozycji „Reklasyfikacja nieruchomości z rzeczowych aktywów trwałych do inwestycyjnych”.
Przy późniejszym zbyciu nieruchomości inwestycyjnej kapitał z aktualizacji wyceny przenosi się do kapitału zapasowego.
31.2 Szacunki i założenia
Czynniki mające istotny wpływ na wycenę nieruchomości inwestycyjnych zaprezentowano w punkcie 10.2.1.2.
31.3 Dane ilościowe
Zmiana stanu nieruchomości inwestycyjnych
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Wartość księgowa netto na początek okresu
3 021
2 773
Zwiększenia:
273
176
- zakup
46
146
- przeniesienie z nieruchomości przeznaczonych na potrzeby własne
212
7
- przeniesienie z kategorii przeznaczonych do sprzedaży wg MSSF 5
-
23
- przeniesienie z nieruchomości przeznaczonych na potrzeby własne -aktywa z tyt. prawa
do użytkowania
15
-
Zmniejszenia:
-
(3)
- przeniesienie do nieruchomości przeznaczonych na potrzeby własne
-
(2)
- przeniesienie do kategorii przeznaczonych do sprzedaży wg MSSF 5
-
(1)
Zysk (strata) z tytułu aktualizacji wyceny do wartości godziwej
(194)
75
- odniesiony na wynik finansowy
(220)
73
- odniesiony na inne całkowite dochody
26
2
Różnice kursowe
(2)
-
Wartość księgowa netto na koniec okresu, w tym
3 098
3 021
- budynki i budowle
2 733
2 760
- grunty własne
228
191
- prawo wieczystego użytkowania gruntu i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
137
70
Pozycja „Prawo wieczystego użytkowania gruntu” zawiera prawo do odpłatnego wykorzystywania gruntu przez okres do 99 lat.
Prawo takie może być przedmiotem obrotu handlowego.
Na 31 grudnia 2023 roku wartość godziwa nieruchomości inwestycyjnych wynika z wycen przeprowadzonych głównie w 2023 roku
przez niezależnych rzeczoznawców.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
207
32. Jednostki wyceniane metodą praw własności
32.1 Zasady rachunkowości
Jednostki stowarzyszone to jednostki, na które wywierany jest znaczący wpływ, czyli władza pozwalająca na uczestniczenie
w podejmowaniu decyzji na temat polityki finansowej lub operacyjnej jednostki, w której dokonano inwestycji, niepolegająca
jednak na sprawowaniu kontroli lub współkontroli.
Wspólne przedsięwzięcia to ustalenie umowne, w ramach którego strony sprawujące współkontrolę nad ustaleniem umownym
mają prawa do aktywów netto tego ustalenia.
Jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia wycenia się metodą praw własności, zgodnie z którą w momencie
początkowego ujęcia inwestycja ujmowana jest według ceny nabycia. Wartość firmy wynikająca z nadwyżki ceny nabycia ponad
wartość godziwą możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań jednostki stowarzyszonej jest ujmowana w wartości
bilansowej inwestycji. W kolejnych okresach wartość bilansowa jest korygowana w celu ujęcia udziałów inwestora w zyskach lub
stratach jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia oraz ewentualnych odpisów z tytułu utraty wartości. Udział
Grupy PZU w wyniku finansowym jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć ujmuje się w skonsolidowanym rachunku
zysków i strat w pozycji „Udział w zyskach netto jednostek wycenianych metodą praw własności”, natomiast udział
w zmianach stanu innych całkowitych dochodów – w innych całkowitych dochodach. Otrzymane wypłaty z zysku wypracowanego
przez jednostkę stowarzyszoną lub wspólne przedsięwzięcie obniżają wartość bilansową inwestycji.
32.2 Dane ilościowe
Jednostki stowarzyszone
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Krajowy Integrator Płatności SA
54
48
Sigma BIS SA
8
4
RUCH
-
-
Jednostki stowarzyszone, razem
62
52
Informacje o udziale w kapitale i głosach poszczególnych jednostek stowarzyszonych zaprezentowano w punkcie 2.2. Nie istnieją
ograniczenia (np. wynikające z ustaleń w zakresie pożyczek, wymogów regulacyjnych lub umów) możliwości transferu środków
przez jednostki stowarzyszone w postaci dywidend pieniężnych.
33. Należności od klientów z tytułu kredytów
33.1 Zasady rachunkowości
Należności od klientów z tytułu kredytów wycenia się na koniec okresu sprawozdawczego w następujący sposób:
• w wartości godziwej przez wynik finansowy – aktywa niespełniające testu SPPI, ze względu na występujący w umowach
element dźwigni finansowej, zwiększający zmienność przepływów pieniężnych (m.in. kredyty studenckie, kredyty
z dopłatami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz niektóre ekspozycje korporacyjne);
• w wartości godziwej przez inne całkowite dochody – aktywa spełniające test SPPI i zaklasyfikowane do modelu biznesowego,
którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składnika
aktywów;
• w zamortyzowanym koszcie – dla pozostałych aktywów, spełniających test SPPI i utrzymywanych w celu uzyskiwania
przepływów pieniężnych wynikających z umowy.
Informacje na temat testu SPPI zaprezentowano w punkcie 36.1.1.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
208
Odsetki od należności od klientów z tytułu kredytów wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody, naliczone z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej rozpoznaje się w rachunku zysków i strat
w pozycji „Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej”.
Zmianę wartości godziwej należności od klientów z tytułu kredytów ujmuje się:
• dla wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody – w kapitale z aktualizacji wyceny;
• dla wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy – w rachunku zysków i strat w pozycji „Zmiana netto wartości
godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej”.
Modyfikacje aktywów finansowych
W przypadku zmian warunków umowy aktywa finansowego dokonuje się porównania wartości przepływów zmodyfikowanych,
zdyskontowanych oryginalną efektywną stopą procentową z wartością bieżącą przepływów przed modyfikacją. Jeżeli
zidentyfikowana różnica jest istotna, to pierwotne aktywo finansowe usuwa się ze sprawozdania z sytuacji finansowej, a
zmodyfikowane aktywo finansowe ujmuje się w jego wartości godziwej.
Wynik powstały na dzień ustalenia skutków istotnej modyfikacji rozpoznaje się w skonsolidowanym rachunku zysków i strat
w pozycji „Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych i inwestycji”.
W przeciwnym przypadku modyfikacja nie powoduje usunięcia aktywa finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej,
a jedynie wyliczenie nowej wartości bilansowej brutto oraz ujęcie wyniku z modyfikacji w skonsolidowanym rachunku zysków
i strat w pozycji „Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej”.
Ocena, czy dana modyfikacja aktywów finansowych jest modyfikacją istotną czy nieistotną zależy od spełnienia kryteriów
jakościowych i ilościowych.
Do oceny istotności modyfikacji stosuje się kryteria:
• jakościowe – zmiana waluty (o ile nie wynika z istniejących postanowień umownych lub wymogów obowiązujących regulacji
prawnych), zmiana (zastąpienie) dłużnika (z wyłączeniem dodania lub odejścia solidarnego dłużnika lub przejęcia kredytu w
spadku), konsolidacja kilku ekspozycji w jedną w ramach aneksu lub umowy ugody lub restrukturyzacji;
• ilościowe – m.in. progi procentowe zmiany marży, zwiększenia kwoty finansowania i zmiany okresu rezydualnego
finansowania (dla produktów o charakterze odnawialnym).
Wystąpienie przynajmniej jednego w tych kryteriów skutkuje wystąpieniem istotnej modyfikacji.
33.2 Dane ilościowe
Należności od klientów z tytułu kredytów
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wyceniane w zamortyzowanym koszcie
218 476
212 255
Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
82
254
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy
250
184
Należności od klientów z tytułu kredytów, razem
218 808
212 693
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
209
Należności od klientów z tytułu kredytów
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Segment detaliczny
114 692
108 537
Kredyty operacyjne
197
191
Kredyty konsumpcyjne
25 116
24 809
Kredyty consumer finance
5 007
4 292
Kredyty na zakup papierów wartościowych
2
14
Kredyty w rachunku karty kredytowej
1 192
1 123
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
82 237
77 220
Pozostałe kredyty hipoteczne
618
647
Kredyty samochodowe
1
2
Pozostałe należności
322
239
Segment biznesowy
104 116
104 156
Kredyty operacyjne
32 626
35 005
Kredyty samochodowe
-
1
Kredyty inwestycyjne
29 378
30 107
Skupione wierzytelności (faktoring)
9 874
8 224
Kredyty w rachunku karty kredytowej
98
109
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
42
59
Pozostałe kredyty hipoteczne
10 355
9 872
Leasing finansowy
16 181
14 935
Pozostałe należności
5 562
5 844
Należności od klientów z tytułu kredytów, razem
218 808
212 693
34. Pochodne instrumenty finansowe
34.1 Zasady rachunkowości
Pochodne instrumenty finansowe obejmują zarówno instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu, jak i stanowiące
zabezpieczenie wartości godziwej lub przepływów pieniężnych.
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrot u ujmuje się w księgach rachunkowych w wartości godziwej na dzień
zawarcia transakcji i w późniejszych okresach wycenia się w wartości godziwej, zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 10.1.4.
Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa finansowe, jeżeli ich wartości godziwa jest dodatnia lub jako zobowiązania
finansowe, jeżeli jest ujemna.
Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych niebędących instrumentami zabezpieczającymi ujmuje się w pozycji
„Zmiana netto wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej”.
Grupa PZU skorzystała z opcji dostępnej w MSSF 9 i kontynuuje stosowanie rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z zap isami
MSR 39.
Rachunkowość zabezpieczeń służy do symetrycznego ujmowania w rachunku zysków i strat kompensujących się zmian wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej. Rachunkowość zabezpieczeń stosowana jest, gdy
spełnione są następujące warunki:
• w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak
również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikację
instrumentu zabezpieczającego i zabezpieczanego, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz sposób oceny efektywności
zabezpieczenia;
• oczekuje się wysokiej efektywności zabezpieczenia, tj. wysokiej skuteczności w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub
przepływów pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania
zabezpieczającego;
• w przypadku przepływów pieniężnych istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia transakcji zabezpieczanej, która
jest narażona na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych, wpływających na rachunek zysków i strat;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
210
• efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, co oznacza możliwość wiarygodnej wyceny przepływów
pieniężnych lub wartości godziwej związanych z pozycją zabezpieczaną oraz instrumentem zabezpieczającym;
• zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych,
na które zabezpieczenie zostało ustanowione.
Grupa PZU zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń, jeśli instrument zabezpieczający wygasa, zostaje sprzedany,
rozwiązany lub wykonany (zastąpienia jednego instrumentu zabezpieczającego drugim lub przedłużenia terminu ważności
danego instrumentu zabezpieczającego nie uważa się za wygaśnięcie lub rozwiązanie, jeśli takie zastąpienie lub przedłużenie
terminu stanowi część udokumentowanej strategii zabezpieczania), zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria rachunkowości
zabezpieczeń lub unieważnia się powiązanie zabezpieczające.
34.2 Rodzaje strategii zabezpieczeń
34.2.1. Zabezpieczenia wartości godziwej
Zmiany w wycenie do wartości godziwej instrumentów finansowych wyznaczonych jako pozycje zabezpieczane odnoszone są –
w części wynikającej z zabezpieczanego ryzyka – do rachunku zysków i strat. W pozostałej części zmiany wyceny bilansowej
księgowane są zgodnie z ogólnymi zasadami dla danej klasy instrumentów finansowych.
Zmiany w wycenie do wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako pozycja zabezpieczająca
w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej są w całości księgowane w rachunku zysków i strat w tej samej pozycji,
w której są prezentowane wyniki zmiany wartości pozycji zabezpieczanej.
Korekta z tytułu zabezpieczanego ryzyka na odsetkowej pozycji zabezpieczanej jest amortyzowana do rachunku zysków
i strat nie później niż w momencie zaprzestania stosowania rachunkowości zabezpieczeń.
Głównymi zidentyfikowanymi potencjalnymi źródłami nieefektywności w zabezpieczeniach wartości godziwej są:
• wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą transakcji
zabezpieczających, które nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej;
• różnice pomiędzy terminami zapadalności transakcji IRS a terminami zapadalności dłużnych papierów wartościowych;
• różnice w wysokości kuponów odsetkowych generowanych przez pozycję zabezpieczaną i instrumenty zabezpieczające.
Zabezpieczenie wartości godziwej stałokuponowych dłużnych papierów wartościowych denominowanych w złotych
i euro
Pekao zabezpiecza część ryzyka stopy procentowej związaną ze zmianą wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikającej ze
zmienności rynkowych stóp procentowych poprzez transakcje IRS. W ten sposób zabezpiecza się komponent ryzyka stopy
procentowej związany ze zmianą wartości godziwej pozycji zabezpieczanej wynikającą wyłącznie ze zmienności rynkowych stóp
procentowych (WIBOR, EURIBOR). Zabezpieczany komponent ryzyka odpowiadał w przeszłości za znaczącą część zmian wartości
godziwej pozycji zabezpieczanej.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
211
Tabela prezentuje wartości nominalne i oprocentowanie instrumentów zabezpieczających:
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
-
-
200
-
200
-
-
200
-
200
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
-
5,8
-
5,8
-
-
7,2
-
7,2
Wartość
nominalna
EUR
204
-
500
141
845
94
-
760
152
1 006
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
4,8
-
4,0
4,6
4,3
2,4
-
1,0
1,1
1,1
Razem
204
-
700
141
1 045
94
-
960
152
1 206
Wpływ relacji zabezpieczającej na
sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Zabezpieczenie papierów
wycenianych w
Razem
Zabezpieczenie papierów
wycenianych w
Razem
zamortyzowanym
koszcie
wartości
godziwej
zamortyzowanym
koszcie
wartości
godziwej
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
200
845
1 045
200
1 006
1 206
Wartość bilansowa – aktywa
9
45
54
22
67
89
Wartość bilansowa – zobowiązania
-
1
1
-
5
5
Zmiana wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
(13)
(33)
(46)
16
168
184
Kwota nieefektywności zabezpieczenia
rozpoznana w rachunku zysków i strat
-
-
-
1
3
4
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa - aktywa
191
823
1 014
178
967
1 145
Skumulowana kwota korekty do wartości
godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w
wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej – aktywa
(9)
(36)
(45)
(22)
(58)
(80)
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej
wykorzystana jako podstawa do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
13
33
46
(15)
(165)
(180)
Skumulowana kwota korekty do wartości
godziwej pozycji zabezpieczanej pozostająca w
sprawozdaniu z sytuacji finansowej dla tych
pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano
korygowania pozycji bilansowej o korekty do
wartości godziwej
-
-
-
-
-
-
Zabezpieczenie wartości godziwej stałokuponowych dłużnych papierów wartościowych denominowanych w złotych
i euro
Alior Bank zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej nabytych dłużnych papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu
wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody lub w zamortyzowanym koszcie z tytułu zmian krzywej
swapowej stóp procentowych. W ramach tej strategii, Alior Bank tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem
zabezpieczanym są stałokuponowe dłużne papiery wartościowe denominowane w danej walucie, a instrumentem
zabezpieczającym są IRS w tej samej walucie. W ramach tej strategii Alior Bank zabezpiecza ryzyko wynikające ze zmian krzywej
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
212
swapowej stóp procentowych (ryzyko zmienności rynkowych swapowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych efektów
wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread).
Tabela prezentuje wartości nominalne i oprocentowanie instrumentów zabezpieczających:
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
-
-
-
-
-
-
-
250
-
250
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
-
-
-
-
-
-
0,2
-
0,2
Wartość
nominalna
EUR
-
-
145
261
406
-
-
157
-
157
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
-
0,7
2,9
2,1
-
-
0,7
-
0,7
Razem
-
-
145
261
406
-
-
407
-
407
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z
sytuacji finansowej oraz wynik finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Zabezpieczenie
inwestycyjnych (lokacyjnych)
aktywów finansowych
wycenianych w
Razem
Zabezpieczenie
inwestycyjnych
(lokacyjnych) aktywów
finansowych wycenianych w
Razem
zamortyzowa-
nym koszcie
wartości
godziwej
zamortyzo-
wanym
koszcie
wartości
godziwej
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
-
406
406
250
157
407
Wartość bilansowa – aktywa
-
14
14
16
20
36
Wartość bilansowa – zobowiązania
-
11
11
-
-
-
Zmiana wartości godziwej instrumentu
zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
-
(17)
(17)
(2)
16
14
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana
w rachunku zysków i strat
-
1
1
(1)
-
(1)
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
-
405
405
422
144
566
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości
bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej – aktywa
-
-
-
(6)
-
(6)
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej
wykorzystana jako podstawa do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
-
18
18
1
(16)
(15)
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej
pozycji zabezpieczanej pozostająca w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej dla tych pozycji
zabezpieczanych, dla których zaprzestano
korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości
godziwej
-
-
-
-
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
213
Zabezpieczenie wartości godziwej depozytów
Alior Bank zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej posiadanych depozytów (rachunków bieżących, rachunków
oszczędnościowych bez określonego terminu przeszacowania) z tytułu ryzyk wynikających ze zmian krzywej stóp procentowych
(ryzyko zmienności rynkowych stóp procentowych), z wyłączeniem innych efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset
swap spread). W ramach tej strategii Alior Bank tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem zabezpieczającym
jest transakcja typu IRS/OIS (swap stopy procentowej / swap indeksowany stopą overnight) float to fixed (stopa zmienna za stałą).
Do określenia zabezpieczanych depozytów wykorzystuje się profil replikacji terminu przeszacowania stopy procentowej,
wyznaczony zgodnie z metodologią stosowaną do urealnień pomiaru ryzyka stopy procentowej. Wartość godziwa depozytów
modelowanych podlega zmianom w związku ze zmianami rynkowej krzywej terminowych stóp procentowych.
Tabela prezentuje wartości nominalne i oprocentowanie instrumentów zabezpieczających:
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
-
-
25
-
25
-
-
-
-
-
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
-
4,2
-
4,2
-
-
-
-
-
Razem
-
-
25
-
25
-
-
-
-
-
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
25
-
Wartość bilansowa – aktywa
-
-
Wartość bilansowa – zobowiązania
-
-
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
-
-
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-
-
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – zobowiązania
25
-
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona
w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
– zobowiązania
-
-
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana jako podstawa do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
-
-
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej pozostająca
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej dla tych pozycji zabezpieczanych, dla których
zaprzestano korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości godziwej
-
-
34.2.2. Zabezpieczenia przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych to zabezpieczenie przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które
można przypisać konkretnemu rodzajowi ryzyka związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub zobowiązaniem lub z wysoce
prawdopodobną planowaną transakcją i które mogłyby wpływać na rachunek zysków i strat.
Wynik wyceny efektywnej części zabezpieczeń przepływów pieniężnych ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Część
nieefektywną zabezpieczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Zmiana netto wartości godziwej aktywów
i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej”.
W przypadku zabezpieczania ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego portfeli kredytów i depozytów sposób zarządzania
tymi portfelami umożliwia regularne włączanie do relacji zabezpieczającej nowych transakcji oraz wyłączanie transakcji na sku tek
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
214
spłaty lub zaklasyfikowania do pozycji zagrożonych. Skutkuje to ciągłą zmianą ekspozycji tych portfeli na ryzyko stopy
procentowej i ryzyko walutowe. W związku z częstymi zmianami struktury terminowej portfeli, wyznaczanie pozycji
zabezpieczanych odbywa się dynamicznie przy dopuszczeniu dopasowania pozycji zabezpieczających do tych zmian.
W zakresie relacji zabezpieczających przepływy pieniężne głównymi zidentyfikowanymi potencjalnymi źródłami nieefektywności
są:
• wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą instrumentów
zabezpieczających, tj. IRS, walutowych swapów na stopę procentową (basis swap) oraz swapów walutowych (FX swap), które
nie jest odzwierciedlone w wartości godziwej pozycji zabezpieczanej;
• różnice pomiędzy częstotliwościami przeszacowania instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych kredytów
i depozytów.
34.2.2.1. Zabezpieczenie portfela należności od klientów z tytułu kredytów i papierów wartościowych o zmiennym
oprocentowaniu w złotych
Pekao zabezpiecza ryzyka stopy procentowej związane ze zmiennością rynkowych stawek referencyjnych (WIBOR, EURIBOR)
generowane przez portfel należności od klientów z tytułu kredytów i papiery wartościowe o zmiennym oprocentowaniu
denominowane w złotych lub euro za pomocą IRS.
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
784
5 665
16 658
4 928
28 035
200
3 372
17 010
7 959
28 541
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
1,0
2,1
2,9
4,3
2,9
1,1
1,3
1,7
4,7
2,5
Wartość
nominalna
EUR
-
-
2 174
-
2 174
-
-
-
-
-
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
-
3,1
-
3,1
-
-
-
-
-
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
215
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
30 209
28 541
Wartość bilansowa – aktywa
547
104
Wartość bilansowa – zobowiązania
1 357
3 089
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
2 024
(1 250)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
2 021
(1 251)
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
4
2
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
(2 021)
1 234
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
(738)
(2 760)
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
-
-
34.2.2.2. Zabezpieczenie portfela depozytów w złotych
Pekao zabezpiecza ryzyka stopy procentowej związane ze zmiennością rynkow ej stawki referencyjnej (WIBOR), generowane przez
portfele depozytów denominowanych w złotych, które ekonomicznie odpowiadają długoterminowemu zobowiązaniu
o zmiennym oprocentowaniu za pomocą IRS.
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
-
20
1 767
140
1 927
5
25
116
198
344
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
-
5,6
6,6
6,4
6,5
7,4
6,2
7,3
6,0
6,5
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
216
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
1 927
344
Wartość bilansowa – aktywa
14
39
Wartość bilansowa – zobowiązania
40
13
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
(46)
20
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
(46)
20
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-
-
Kwota przeniesiona z kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych do rachunku zysków i strat jako korekta reklasyfikacyjna
-
-
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
46
(20)
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
(20)
26
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
-
-
34.2.2.3. Zabezpieczenie portfela kredytów i należności leasingowych o zmiennym oprocentowaniu w euro oraz
portfela depozytów w złotych
Pekao zabezpieczał ekspozycję na ryzyko stopy procentowej związane ze zmiennością rynkowych stawek referencyjnych (WIBOR,
EURIBOR) oraz ekspozycji na ryzyko walutowe generowane przez portfele kredytów i należności leasingowych o zmiennym
oprocentowaniu denominowane w euro oraz depozytów w złotych, które ekonomicznie stanowiły długoterminowe zobowiązanie
o zmiennym oprocentowaniu za pomocą walutowych swapów stopy procentowej (basis swap). Zaprzestanie stosowania
rachunkowości zabezpieczeń w ramach tego powiązania nie miało wpływu na rachunek zysków i strat.
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
EUR/
PLN
-
-
-
-
-
455
793
-
-
1 248
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
217
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
-
1 248
Wartość bilansowa – aktywa
-
-
Wartość bilansowa – zobowiązania
-
68
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
4
(4)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
6
(31)
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-
-
Kwota przeniesiona z kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych do rachunku zysków i strat jako korekta reklasyfikacyjna
-
-
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
(4)
4
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
-
(6)
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
(17)
(21)
34.2.2.4. Zabezpieczenie portfela kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowanych w euro oraz depozytów
terminowych i negocjowanych denominowanych w dolarach ame rykańskich
Pekao zabezpiecza ekspozycję na ryzyko stopy procentowej związane ze zmiennością rynkowych stawek referencyjnych
(EURIBOR) i ekspozycji na ryzyko walutowe generowane przez portfele kredytów o zmiennym oprocentowaniu denominowane
w euro oraz depozytów terminowych i negocjowanych denominowanych w dolarach amerykańskich, które ekonomicznie
odpowiadają długoterminowym pasywom zmiennoprocentowym za pomocą swapów walutowych (FX Swap).
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
EUR/
PLN
1 457
1 282
-
-
2 739
703
469
-
-
1 172
Średni kurs
4,7
4,6
-
-
4,7
4,9
4,8
-
-
4,9
Wartość
nominalna
EUR/
USD
1 304
556
-
-
1 860
938
235
-
-
1 173
Średni kurs
1,1
1,1
-
-
1,1
1,1
1,1
-
-
1,1
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
218
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
4 599
2 345
Wartość bilansowa – aktywa
190
48
Wartość bilansowa – zobowiązania
31
1
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
12
9
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
10
10
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-
-
Kwota przeniesiona z kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych do rachunku zysków i strat jako korekta reklasyfikacyjna
-
-
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
(12)
(9)
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
7
(3)
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
-
-
34.2.2.5. Zabezpieczenie portfela kredytów i obligacji podporządkowanych o zmiennym oprocentowaniu
Alior Bank zabezpiecza ryzyko stopy procentowej związane ze zmiennością rynkowych stawek referencyjnych (WIBOR),
generowane przez portfel kredytów i obligacji podporządkowanych denominowanych w złotych za pomocą IRS.
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
PLN
975
3 890
13 077
-
17 942
600
5 365
15 117
-
21 082
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
2,9
2,6
3,2
-
3,1
1,8
1,5
2,6
-
2,3
Wartość
nominalna
EUR
74
265
174
-
513
-
-
553
-
553
Średnie
oprocentowanie
nogi stałej
(0,5)
(0,3)
(0,3)
-
(0,3)
-
-
(0,3)
-
(0,3)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
219
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
18 455
21 635
Wartość bilansowa – aktywa
322
142
Wartość bilansowa – zobowiązania
672
1 679
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
(394)
(1 539)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
250
(1 062)
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
6
(2)
Kwota przeniesiona z kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych do rachunku zysków i strat jako korekta reklasyfikacyjna
812
703
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
397
1 541
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
(414)
(1 476)
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
-
-
34.2.2.6. Zabezpieczenie portfela obligacji o stałym oprocentowaniu denominowanych w euro, dolarze
amerykańskim lub funcie brytyjskim
PZU zabezpiecza przepływy w walucie obcej generowane przez portfele obligacji o stałym oprocentowaniu denominowane
w euro, dolarze amerykańskim lub funcie brytyjskim za pomocą walutowych swapów stopy procentowej (CIRS). W ten sposób
zabezpiecza się komponent ryzyka walutowego, związany ze zmiennością kursów walutowych.
Waluta
31 grudnia 2023
Termin zapadalności
31 grudnia 2022
Termin zapadalności
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Do 3
mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Wartość
nominalna
EUR/
PLN
96
96
804
65
1 061
-
-
1 002
204
1 206
Średni kurs
4,3
4,3
4,3
4,4
4,3
-
-
4,3
4,3
4,3
Wartość
nominalna
USD /
PLN
-
-
391
-
391
-
-
438
-
438
Średni kurs
-
-
3,8
-
3,8
-
-
3,8
-
3,8
Wartość
nominalna
GBP /
PLN
-
-
358
15
373
-
16
358
191
565
Średni kurs
-
-
5,0
5,0
5,0
-
4,8
5,0
5,0
5,0
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
220
Wpływ relacji zabezpieczającej na sprawozdanie z sytuacji finansowej oraz wynik
finansowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
1 825
2 209
Wartość bilansowa – aktywa
9
-
Wartość bilansowa – zobowiązania
32
319
Zmiana wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego będąca podstawą oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia
296
13
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w odrębnej linii innych
całkowitych dochodów
122
42
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
(1)
-
Kwota przeniesiona z kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń przepływów
pieniężnych do rachunku zysków i strat jako korekta reklasyfikacyjna
174
(29)
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej hipotetycznego instrumentu pochodnego
reprezentującego pozycję zabezpieczaną, będącą podstawą do oszacowania
nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
(297)
(13)
Saldo pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla relacji, dla których
rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu
sprawozdawczego
(5)
(127)
Saldo pozostające w pozycji kapitału z tytułu rachunkowości zabezpieczeń dla tych relacji,
dla których rachunkowość zabezpieczeń nie jest już stosowana
5
-
34.2.2.7. Zmiana stanu kapitału z aktualizacji wyceny oraz udziałów niekontrolujących z tytułu wyceny
instrumentów pochodnych zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń
Kapitał z aktualizacji wyceny oraz udziały niekontrolujące wynikające z wyceny
instrumentów pochodnych zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Stan na początek okresu
(4 367)
(2 835)
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia – ujęte w innych całkowitych dochodach
3 176
(1 570)
Ryzyko stopy procentowej
3 038
(1 591)
Ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe
138
21
Część straty przeniesiona do rachunku zysków i strat w związku z brakiem oczekiwania
wystąpienia pozycji zabezpieczanej
9
38
Stan na koniec okresu
(1 182)
(4 367)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
221
34.3 Dane ilościowe
Instrumenty pochodne wg stanu
na 31 grudnia 2023 roku
Kwota bazowa wg terminów wymagalności
Aktywa
Zobowią-
zania
Do 3 mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Związane ze stopą procentową
60 659
132 137
230 918
42 022
465 736
9 690
10 740
Instrumenty zabezpieczające wartość
godziwą – transakcje swap
204
-
870
402
1 476
68
12
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne – transakcje swap
1 929
9 936
35 403
5 148
52 416
892
2 101
Instrumenty wykazywane jako
przeznaczone do obrotu, w tym:
58 526
122 201
194 645
36 472
411 844
8 730
8 627
- kontrakty terminowe
39 528
62 020
2 191
-
103 739
64
60
- transakcje swap
18 508
59 285
189 732
34 097
301 622
8 616
8 515
- opcje call (zakup)
403
684
2 531
282
3 900
35
40
- opcje put (sprzedaż)
-
-
55
2 093
2 148
13
10
- opcje cap floor
87
212
136
-
435
2
2
Związane z kursami walut
43 272
9 519
2 050
-
54 841
1 416
647
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne – transakcje swap
2 761
1 838
-
-
4 599
190
31
Instrumenty wykazywane jako
przeznaczone do obrotu, w tym:
40 511
7 681
2 050
-
50 242
1 226
616
- kontrakty terminowe
8 150
3 869
1 372
-
13 391
266
336
- transakcje swap
31 377
2 666
287
-
34 330
947
244
- opcje call (zakup)
650
670
217
-
1 537
9
3
- opcje put (sprzedaż)
334
476
174
-
984
4
33
Związane z cenami papierów
wartościowych
575
1 544
186
-
2 305
20
6
- opcje call (zakup)
516
1 544
186
-
2 246
19
6
- kontrakty terminowe
59
-
-
-
59
1
-
Związane z cenami towarów
2 731
1 478
116
-
4 325
270
263
- kontakty terminowe
176
21
-
-
197
4
4
- transakcje swap
2 480
1 457
116
-
4 053
260
253
- opcje call (zakup)
75
-
-
-
75
6
6
Razem
107 237
144 678
233 270
42 022
527 207
11 396
11 656
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
222
Instrumenty pochodne wg stanu
na 31 grudnia 2022 roku
Kwota bazowa wg terminów wymagalności
Aktywa
Zobowią-
zania
Do 3 mies.
Powyżej
3 mies.
do 1 roku
Powyżej
1 roku
do 5 lat
Powyżej
5 lat
Razem
Związane ze stopą procentową
24 779
83 615
233 388
57 368
399 150
14 426
19 625
Instrumenty zabezpieczające wartość
godziwą – transakcje swap
94
-
1 367
152
1 613
125
5
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne – transakcje swap
1 260
9 571
34 594
8 552
53 977
285
5 168
Instrumenty wykazywane jako
przeznaczone do obrotu, w tym:
23 425
74 044
197 427
48 664
343 560
14 016
14 452
- kontrakty terminowe
11 714
22 413
400
-
34 527
45
36
- transakcje swap
11 638
47 338
194 509
45 747
299 232
13 870
14 303
- opcje call (zakup)
42
2 153
2 379
511
5 085
83
97
- opcje put (sprzedaż)
-
1 955
-
2 396
4 351
15
13
- opcje cap floor
31
185
139
10
365
3
3
Związane z kursami walut
45 517
19 661
2 807
-
67 985
1 300
896
Instrumenty zabezpieczające przepływy
pieniężne – transakcje swap
1 641
704
-
-
2 345
48
1
Instrumenty wykazywane jako
przeznaczone do obrotu, w tym:
43 876
18 957
2 807
-
65 640
1 252
895
- kontrakty terminowe
15 808
6 670
1 903
-
24 381
544
322
- transakcje swap
25 720
10 834
695
-
37 249
652
529
- opcje call (zakup)
1 186
740
105
-
2 031
28
5
- opcje put (sprzedaż)
1 162
713
104
-
1 979
28
39
Związane z cenami papierów
wartościowych
109
724
1 573
-
2 406
26
3
- opcje call (zakup)
77
724
1 573
-
2 374
26
2
- kontrakty terminowe
32
-
-
-
32
-
1
Związane z cenami towarów
2 568
2 278
381
-
5 227
445
432
- kontakty terminowe
233
1
-
-
234
5
3
- transakcje swap
2 335
2 277
381
-
4 993
440
429
Razem
72 973
106 278
238 149
57 368
474 768
16 197
20 956
35. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
35.1 Zasady rachunkowości
Zasady rachunkowości dla aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań są analogiczne do zasad dla inwestycyjnych
(lokacyjnych) aktywów finansowych i zostały opisane w punkcie 36.1.
Aktywa te stanowią zabezpieczenie zawartych transakcji z przyrzeczeniem odkupu oraz kredytu zaciągniętego przez Alior Bank
w Europejskim Banku Inwestycyjnym.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
223
35.2 Dane ilościowe
Aktywa stanowiące
zabezpieczenie zobowiązań
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
w
zamorty-
zowanym
koszcie
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
w wartości
godziwej
przez
wynik
finansowy
Razem
w
zamorty-
zowanym
koszcie
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
w wartości
godziwej
przez
wynik
finansowy
Razem
Dłużne papiery wartościowe
-
1 694
14
1 708
41
879
52
972
Rządowe
-
1 694
14
1 708
41
879
52
972
Krajowe
-
1 694
14
1 708
41
879
52
972
Oprocentowanie stałe
-
1 647
-
1 647
41
791
51
883
Oprocentowanie zmienne
-
47
14
61
-
88
1
89
Aktywa stanowiące
zabezpieczenie zobowiązań,
razem
-
1 694
14
1 708
41
879
52
972
36. Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe
36.1 Zasady rachunkowości
36.1.1. Ujęcie i klasyfikacja
Aktywa finansowe ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy jednostka Grupy PZU staje się stroną
wiążącego kontraktu, z którego wynika, iż ponosi ryzyko i staje się beneficjentem korzyści związanych z instrumentem
finansowym. W przypadku transakcji zawieranych na zorganizowanym rynku, nabycie bądź sprzedaż aktywów finansowych
ujmuje się w księgach w dacie zawarcia transakcji.
Klasyfikacji instrumentu dokonuje się w momencie rozpoznania instrumentu po raz pierwszy. Zmiany klasyfikacji możliwe są
wyłącznie w rzadkich przypadkach zmiany modelu biznesowego. Klasyfikacja aktywów finansowych uzależniona jest od:
• modelu biznesowego jednostki w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz
• charakterystyki umownych przepływów pieniężnych dla składnika aktywów finansowych.
Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikuje się do wyceny w:
• zamortyzowanym koszcie;
• wartości godziwej przez wynik finansowy;
• wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w przypadku których otrzymujący ma prawo te aktywa sprzedać lub wymienić
na inne zabezpieczenie, prezentowane są w odrębnej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej.
Modele biznesowe
Składniki aktywów finansowych zarządzane są zgodnie z modelami biznesowymi, służącymi do przekazywania informacji do
celów zarządczych. Dokonując analizy modeli biznesowych, Grupa PZU uwzględnia m.in.:
• sposób, w jaki wyniki modelu biznesowego i aktywów finansowych utrzymywanych w ramach tego modelu biznesowego są
oceniane i przekazywane kluczowemu personelowi kierowniczemu jednostki;
• rodzaje ryzyka, które mają wpływ na wyniki modelu biznesowego (i aktywów finansowych utrzymywanych w ramach tego
modelu biznesowego), a w szczególności sposób, w jaki zarządza się tym ryzykiem.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
224
Charakterystyka
modeli biznesowych
Aktywa utrzymywane w celu
uzyskiwania przepływów
pieniężnych wynikających z umowy
Aktywa utrzymywane zarówno
w celu uzyskiwania przepływów
pieniężnych wynikających z umowy,
jak i ze sprzedaży aktywów
Pozostałe aktywa finansowe
Zarządzane ryzyka
Długoterminowe ryzyko stopy
procentowej, ryzyko kredytowe.
Długoterminowe ryzyko stopy
procentowej, ryzyko kredytowe,
płynność długoterminowa.
Krótkoterminowe ryzyko stopy
procentowej, ryzyko walutowe,
zmiany cen akcji, indeksów,
towarów oraz zarządzanie
płynnością krótkoterminową.
Warunki sprzedaży
aktywów z modelu
• sporadyczność transakcji
• nieznaczna wartość
sprzedanych aktywów
w stosunku do łącznej wartości
aktywów w modelu
• bliski termin wymagalności
sprzedawanych aktywów przy
przychodzie zbliżonym do
wartości pozostałych do
uzyskania kontraktowych
przepływów pieniężnych, gdyby
składnik aktywów był
utrzymywany w portfelu do
pierwotnego terminu
wymagalności
• pogorszenie jakości kredytowej
Dopuszczalny poziom sprzedaży jest
wyższy niż w modelu aktywów
utrzymywanych w celu uzyskiwania
przepływów pieniężnych wynikających
z umowy jednak znacznie niższy niż w
przypadku aktywów przeznaczonych do
obrotu.
Brak ograniczeń sprzedaży.
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz te, które są utrzymywane w modelu zarządzanym na podstawie wartości
godziwej, zaklasyfikowano do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Test SPPI
W celu oceny, czy umowne przepływy pieniężne stanowią wyłącznie spłaty kwoty głównej i odsetek dokonywany jest test SPPI.
Pod pojęciem kwoty głównej rozumie się wartość godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia.
Odsetki obejmują zapłatę za wartość pieniądza w czasie, za ryzyko kredytowe związane z kwotą główną pozostałą do spłaty w
określonym czasie i za inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzieleniem kredytów, a także marżę zysku.
W trakcie testu SPPI analizuje się, czy składnik aktywów finansowych zawiera warunki umowne, które mogłyby zmienić terminy
lub kwoty umownych przepływów pieniężnych tak, aby warunek uzyskiwania wyłącznie kwoty głównej i odsetek nie był spełniony.
Dokonując oceny, Grupa PZU rozważa:
• zdarzenia warunkowe, które mogłyby zmienić kwoty i terminy przepływów pieniężnych;
• czynniki modyfikujące oprocentowanie;
• warunki przedpłaty i przedłużenia płatności;
• warunki ograniczające prawo do pozyskiwania przepływów pieniężnych;
• czynniki modyfikujące wartość pieniądza w czasie, w tym okresowe resetowanie stopy procentowej.
Test SPPI przeprowadza się dla aktywów finansowych klasyfikowanych do modelu biznesowego, którego celem jest uzyskiwanie
przepływów pieniężnych wynikających z umowy lub modelu biznesowego, którego celem jest uzyskiwanie przepływów
pieniężnych wynikających z umowy, jak i ze sprzedaży.
Test SPPI przeprowadza się:
• zbiorczo – dla homogenicznych grup produktów standardowych;
• na poziomie pojedynczego kontraktu – dla produktów niestandardowych;
• na poziomie kodu ISIN – dl a dłużnych papierów wartościowych.
Gdy składnik aktywów finansowych zawiera warunki powodujące modyfikację wartości pieniądza w czasie, dokonuje się tak
zwanego benchmark testu weryfikującego, jak różniłyby się niezdyskontowane przepływy pieniężne wynikające z umowy od
niezdyskontowanych przepływów pieniężnych, które powstałyby, gdyby wartość pieniądza w czasie nie została zmodyfikowana
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
225
(poziom referencyjny przepływów pieniężnych). W przypadku, gdy ta różnica jest istotna, instrument nie spełnia testu SPPI i jest
wyceniany w wartości godziwej przez wynik finansowy.
36.1.2. Zasady wyceny
Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie
Jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie klasyfikuje się składniki aktywów finansowych, jeżeli spełnione są
oba poniższe warunki:
• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie
aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy;
• spełniają test SPPI - warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstanie w określonych
terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie zalicza się m.in.:
• przekazaną zapłatę za dłużne papiery wartościowe nabyte w ramach kontraktu, z którego wynika, iż zbywający zachował
niemalże wszystkie ryzyka i korzyści związane z tymi papierami (transakcje buy-sell-back i reverse repo);
• dłużne papiery wartościowe;
• lokaty terminowe w instytucjach kredytowych;
• udzielone pożyczki.
Na moment początkowego ujęcia aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie ujmuje się w wartości godziwej
powiększonej o koszty transakcji, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji tych aktywów.
Wyniki wyceny w zamortyzowanym koszcie ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Przychody odsetkowe wyliczone przy
zastosowaniu efektywnej stopy procentowej ”.
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Aktywa finansowe wyceniane są w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki:
• składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno
otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych;
• spełniają test SPPI - warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstanie w określonych
terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty.
Odsetki od instrumentów dłużnych, naliczone z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej rozpoznaje się w rachunku zysków
i strat w pozycji „Przychody odsetkowe wyliczone przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej ”.
Zasady wyceny do wartości godziwej opisano w punkcie 10.1. Skutki zmian wartości godziwej ujmuje się w innych całkowitych
dochodach do momentu wyłączenia składnika aktywów ze sprawozdania z sytuacji finansowej, kiedy to skumulowane efekty
wyceny przenoszone są do rachunku zysków i strat, do pozycji „Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych
i inwestycji”.
Odpis na oczekiwane straty kredytowe ujmowany jest w innych całkowitych dochodach i drugostronnie w rachunku zysków i strat
w pozycji „Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów
finansowych”. Wartość ujętego odpisu nie obniża wartości bilansowej składnika aktywów.
Do tej kategorii aktywów finansowych klasyfikuje się również instrumenty kapitałowe, dla których dokonano nieodwołalne go
wyboru wyceny w wartości godziwej z ujęciem późniejszych zmian wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Decyzję
o takiej klasyfikacji podejmuje się indywidualnie dla każdego instrumentu. Portfel instrumentów kapitałowych wycenianych
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody obejmuje aktywa, które uznano za istotne z punktu widzenia Grupy PZU.
W przypadku sprzedaży takich aktywów, wynik ze sprzedaży przenosi się do kapitałów zapasowych.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
226
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej prze z wynik finansowy
Do kategorii tej klasyfikowane są pozostałe instrumenty finansowe nie spełniające warunków zaklasyfikowania do aktywów
finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. W szczególności
dotyczy to:
• aktywów finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy;
• jednostek uczestnictwa nie będących instrumentami kapitałowymi i których nie dotyczy warunek charakterystyki
przepływów pieniężnych stanowiących jedynie spłatę kwoty głównej i odsetek;
• aktywów finansowych niespełniających testu SPPI - dla których warunki umowne powodują, że przepływy pieniężne nie
stanowią jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek;
• aktywów finansowych utrzymywanych zgodnie z modelem biznesowym innym, niż którego celem jest utrzymywanie
aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy lub zarówno otrzymywanie
przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych;
• instrumentów kapitałowych, które nie zostały nieodwołalnie wyznaczone do wyceny według wartości godziwej przez inne
całkowite dochody.
Zasady wyceny do wartości godziwej opisano w punkcie 10.1. Skutki zmiany wyceny instrumentów finansowych wycenianych
w wartości godziwej, w tym odnoszące się do nich przychody z tytułu odsetek oraz zmiany wartości zobowiązań z tytułu
kontraktów inwestycyjnych na rachunek i ryzyko klienta ujmuje się w pozycji „Zmiana netto wartości godziwej aktywów
i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej” w okresie, którego dotyczą.
36.1.3. Wyłączenie ze sprawozdania z sytuacji finansowej
Składniki aktywów finansowych wyłącza się ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy wygasają lub są
przenoszone na inny podmiot umowne prawa do przepływów pieniężnych z danego składnika aktywów. Przeniesienie występuje
także, gdy umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów zostają zatrzymane, ale przyjmowany
jest umowny obowiązek przekazania tych przepływów jednostce spoza Grupy PZU.
Przenosząc składniki aktywów finansowych ocenia się, w jakim stopniu zachowane zostaje ryzyko i korzyści związane
z posiadaniem składnika aktywów:
• jeżeli przenoszone jest zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych,
to wyłącza się składnik aktywów finansowych ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej;
• jeżeli zachowuje się zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to
w dalszym ciągu ujmuje się składnik aktywów finansowych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej;
• jeżeli nie przenosi się ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika
aktywów finansowych, ustala się czy została zachowana kontrola nad tym składnikiem aktywów finansowych.
W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest ujmowany w skon solidowanym sprawozdaniu z sytuacji
finansowej do wysokości wynikającej z trwałego zaangażowania, odpowiednio w przypadku braku kontroli składnik jest ze
skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej wyłączany.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
227
36.2 Dane ilościowe
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa
finansowe
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
w
zamorty-
zowanym
koszcie
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
w wartości
godziwej
przez
wynik
finansowy
Razem
w
zamorty-
zowanym
koszcie
w wartości
godziwej
przez inne
całkowite
dochody
w wartości
godziwej
przez
wynik
finansowy
Razem
Instrumenty kapitałowe
nd.
837
1 119
1 956
nd.
1 648
830
2 478
Jednostki uczestnictwa i certyfikaty
inwestycyjne
nd.
nd.
4 996
4 996
nd.
nd.
4 876
4 876
Dłużne papiery wartościowe
121 574
43 529
5 976
171 079
91 605
38 077
2 417
132 099
Rządowe
83 177
34 389
5 547
123 113
68 590
26 683
2 160
97 433
Krajowe
73 044
27 049
3 864
103 957
62 918
23 973
2 023
88 914
Oprocentowanie stałe
66 196
16 926
2 170
85 292
58 616
14 984
1 630
75 230
Oprocentowanie zmienne
6 848
10 123
1 694
18 665
4 302
8 989
393
13 684
Zagraniczne
10 133
7 340
1 683
19 156
5 672
2 710
137
8 519
Oprocentowanie stałe
10 133
7 340
1 683
19 156
5 672
2 710
137
8 519
Pozostałe
38 397
9 140
429
47 966
23 015
11 394
257
34 666
Oprocentowanie stałe
29 586
5 654
289
35 529
16 418
7 334
63
23 815
Oprocentowanie zmienne
8 811
3 486
140
12 437
6 597
4 060
194
10 851
Pozostałe, w tym:
14 301
-
-
14 301
14 408
-
-
14 408
Transakcje z przyrzeczeniem
odsprzedaży
9 003
-
-
9 003
7 071
-
-
7 071
Lokaty terminowe w instytucjach
kredytowych
1 036
-
-
1 036
3 068
-
-
3 068
Pożyczki
4 262
-
-
4 262
4 269
-
-
4 269
Inwestycyjne (lokacyjne) aktywa
finansowe, razem
135 875
44 366
12 091
192 332
106 013
39 725
8 123
153 861
Instrumenty kapitałowe
wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wartość godziwa
Dywidendy ujęte
w okresie
Wartość godziwa
Dywidendy ujęte
w okresie
Biuro Informacji Kredytowej SA
321
26
270
24
Grupa Azoty SA
178
-
284
-
Orlen SA
142
37
910
-
PSP sp. z o.o.
116
-
79
-
Krajowa Izba Rozliczeniowa SA
29
2
15
2
Webuild SpA
12
-
10
-
Pozostałe
39
-
80
1
Instrumenty kapitałowe
wyceniane w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody,
razem
837
65
1 648
27
Decyzja PZU o nabyciu akcji Orlen SA została podjęta w 2022 roku, w momencie, w którym wycena akcji Orlen SA była pod dużą
presją, a analizy rynkowe wskazywały na potencjał wzrostu ich wartości i tym samym osiągnięcia wysokiego zwrotu z inwestycji.
Zgodnie z wcześniejszymi deklaracjami, po osiągnięciu oczekiwanego zwrotu z inwestycji realizowana jest systematyczna
sprzedaż posiadanego pakietu akcji. W 2023 roku Grupa PZU sprzedała akcje, których wartość godziwa na moment sprzedaży
wynosiła 791 mln zł, a zrealizowany zysk 150 mln zł brutto.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
228
37. Inne należności
Inne należności - wartość bilansowa
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Należności z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich
146
139
Należności z tytułu sprzedaży papierów wartościowych i depozytów zabezpieczających
1)
1 839
6 401
Należności z tytułu rozliczeń kart płatniczych
1 752
1 358
Należności z tytułu dostaw i usług
602
507
Należności od budżetu, inne niż z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych
107
118
Należności z tytułu prowizji dotyczących produktów pozabilansowych
234
165
Rozliczenia prewencyjne
52
52
Należności z tytułu likwidacji bezpośredniej w imieniu innych zakładów ubezpieczeń
7
16
Należności z tytułu kaucji i wadiów
62
64
Należności międzybankowe i międzyoddziałowe
18
14
Pozostałe
408
274
Inne należności, razem
5 227
9 108
1)
W pozycji wykazuje się przede wszystkim należności związane z zawartymi, lecz nierozliczonymi transakcjami dotyczącymi instrumentów finansowych.
Zarówno na 31 grudnia 2023 roku, jak i na 31 grudnia 2022 roku wartość godziwa należności nie odbiegała istotnie od ich wartości
bilansowej, głównie ze względu na ich krótkoterminowy charakter oraz politykę tworzenia odpisów aktualizujących z tytułu utraty
wartości.
Inne należności – wg wymagalności wynikającej z warunków umowy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
1)
5 004
8 735
Powyżej 1 roku do 5 lat
86
307
Powyżej 5 lat
137
66
Inne należności – wg wymagalności wynikającej z warunków umowy, razem
5 227
9 108
1)
W tym należności przeterminowane.
38. Oczekiwane straty kredytowe i utrata wartości aktywów finansowych
38.1 Zasady rachunkowości i istotne szacunki
Ocenę, czy występują obiektywne dowody utraty wartości składnika aktywów finansowych lub grupy aktywów finansowych,
przeprowadza się na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
W przypadku wystąpienia obiektywnych dowodów utraty wartości wynikających ze zdarzeń zaistniałych po pierwotnym ujęciu
składników aktywów finansowych i powodujących zmniejszenie oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych dokonuje się
stosownych odpisów w ciężar kosztów bieżącego okresu.
Do obiektywnych dowodów utraty wartości zalicza się informacje dotyczące następujących zdarzeń:
• znaczące trudności finansowe emitenta lub dłużnika;
• niedotrzymanie warunków umowy, np. niespłacenie albo zaleganie ze spłaceniem odsetek lub nominału;
• przyznanie pożyczkobiorcy przez pożyczkodawcę (ze względów ekonomicznych lub prawnych, wynikających z trudności
finansowych pożyczkobiorcy) udogodnienia, którego w innym przypadku pożyczkodawca by nie udzielił (forbearance);
• wysokie prawdopodobieństwo likwidacji, upadłości lub innej reorganizacji finansowej pożyczkobiorcy;
• zanik aktywnego rynku na dany składnik aktywów finansowych ze względu na trudności finansowe emitenta;
• obserwowane dane wskazujące na możliwy do zmierzenia spadek oszacowanych przyszłych przepływów pieniężnych
związanych z grupą aktywów finansowych od momentu ich początkowego ujęcia, mimo że nie można jeszcze ustalić spadku
dotyczącego pojedynczego składnika grupy aktywów finansowych, w tym:
− negatywne zmiany dotyczące statusu płatności pożyczkobiorców w grupie (np. zwiększona ilość opóźnionych płatności)
lub
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
229
− niekorzystne zmiany sytuacji gospodarczej w danej branży, regionie itp., które wpływają na pogorszenie zdolności
płatniczej dłużników;
• niekorzystne zmiany środowiska technologicznego, rynkowego, gospodarczego, prawnego lub innego, w którym działa
emitent instrumentów kapitałowych, wskazujące na możliwość nieodzyskania kosztów inwestycji w ten instrum ent
kapitałowy.
Dla aktywów, które nie są wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Grupa PZU rozpoznaje oczekiwane straty
kredytowe – ECL. Dotyczy to:
• należności od klientów z tytułu kredytów;
• pożyczek;
• dłużnych papierów wartościowych;
• transakcji z przyrzeczeniem odsprzedaży;
• należności leasingowych;
• lokat terminowych w instytucjach kredytowych;
• zobowiązań do udzielenia kredytów i pożyczek oraz udzielonych gwarancji finansowych.
Dla aktywów dłużnych wycenianych w zamortyzowanym koszcie oraz w wartości godziwej przez inne całkowite dochody utrata
wartości jest mierzona jako:
• ECL w całym okresie ży cia – oczekiwane straty kredytowe wynikające z wszystkich ewentualnych zdarzeń niewykonania
zobowiązania w całym oczekiwanym okresie życia instrumentu finansowego;
• 12-miesięczne ECL – część oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia, która reprezentuje oczekiwane straty
kredytowe wynikające ze zdarzeń niewykonania zobowiązania w ramach instrumentu finansowego, które są możliwe w ciągu
12 miesięcy po dniu sprawozdawczym.
Grupa PZU wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej ECL w całym okresie życia, z wyjątkiem następujących
instrumentów, dla których rozpoznawany jest 12-miesięczny ECL:
• instrumenty finansowe, dla których ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia;
• dłużne papiery wartościowe charakteryzujące się niskim ryzykiem kredytowym na dzień sprawozdawczy. Jako dłużne
papiery wartościowe charakteryzujące się niskim ryzykiem kredytowym przyjmuje się papiery wartościowe posiadające
zewnętrzny rating na poziomie inwestycyjnym oraz
• ekspozycje wobec banków i NBP.
Odpis wyznacza się w trzech kategoriach:
• koszyk 1 – portfel z niskim ryzykiem kredytowym – rozpoznaje się 12-miesięczny ECL;
• koszyk 2 – portfel, w którym nastąpił znaczny wzrost ryzyka kredytowego – rozpoznaje się ECL w całym okresie życia;
• koszyk 3 – portfel z utratą wartości – rozpoznaje się ECL w całym okresie życia.
Sposób kalkulacji odpisu na oczekiwane straty kredytowe ma również wpływ na sposób rozpoznania przychodu odsetkowego –
dla koszyków 1 i 2 wyznacza się na bazie ekspozycji brutto, natomiast w koszyku 3 – na bazie ekspozycji netto.
Grupa PZU ujmuje skumulowane zmiany ECL w całym okresie życia od momentu początkowego ujęcia jako odpis na oczekiwane
straty kredytowe z tytułu składników aktywów finansowych nabytych lub udzielonych z utratą wartości ze względu na ryzyko
kredytowe (POCI).
Zmiany wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe ujmuje się w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w pozycji
„Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych”.
Klasyfikacja i oszacowanie ECL dokonywane przez Grupę PZU w zakresie należności od klientów z tytułu kredytów, uwzględniają
wymogi:
• MSSF 9 Instrumenty finansowe;
• Rekomendacji R KNF dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat
kredytowych oraz zarządzania ryzykiem kredytowym, wydanej w kwietniu 2021 roku;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
230
• art. 178 Rozporządzenia CRR oraz wytycznych EBA/GL/2016/07 dotyczących stosowania definicji niewykonania zobowiązania
oraz Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3 października 2019 roku w sprawie poziomu istotności
przeterminowanego zobowiązania kredytowego oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451, załącznik V – zgodnie z którymi
definicję niewykonania zobowiązania stosuje się na poziomie:
− poszczególnych instrumentów kredytowych – w przypadku ekspozycji detalicznych (z uwzględnieniem zarażania
w przypadku zaległości istotnych dla całej relacji);
− dłużnika – w przypadku ekspozycji komercyjnych.
Rezerwy na ryzyko prawne dotyczące walutowych kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich
W związku z orzeczeniem TSUE z 3 października 2019 roku Grupa PZU identyfikuje ryzyko prawne dotyczące walutowych kredytów
hipotecznych we frankach szwajcarskich.
W odniesieniu do ekspozycji niespłaconych na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU uznaje, że ryzyko prawne ma wpływ na oczekiwane
przepływy pieniężne z ekspozycji kredytowej oraz na poziom oczekiwanej straty kredytowej w rozumieniu MSSF 9.
W związku z powyższym ocena ryzyka kredytowego portfela walutowych kredytów hipotecznych we franku szwajcarskim
prowadzona jest z uwzględnieniem ryzyka prawnego związanego z tym portfelem, które materializuje się w postaci sporów
sądowych oraz ugód pozasądowych zawieranych z kredytobiorcami. Ze względu na niekorzystną linię orzeczniczą sądów,
skutkującą istotnym prawdopodobieństwem przegrania sprawy na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU przyjęła, że kredyty objęte
sporem sądowym oraz kredyty, dla których prawdopodobieństwo, że klient wniesie pozew lub zawrze ugodę, oceniono na więcej
niż 60% zaklasyfikowano do Koszyka 3. Pozostałe kredyty, niespełniające tych kryteriów klasyfikuje się do koszyka 2.
Rezerwy dotyczące ekspozycji kredytowych niespłaconych na 31 grudnia 202 3 roku (obejmujących pozwy istniejące i możliwe
przyszłe) ujęto w odpisach aktualizujących wartość należności od klientów z tytułu kredytów i odpowiednio w „zmianie wartości
odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych”. Ewentualna nadwyżka
tej rezerwy ponad wartość netto ekspozycji kredytowej prezentowana jest w pozycji „R ezerw y”, zgodnie z MSR 37.
Dodatkowe informacje dotyczące szacowania rezerw związanych z ryzykiem prawnym walutowych kredytów hipote cznych
we frankach szwajcarskich zaprezentowano w punkcie 46.3.
Zasady szacowania oczekiwanych strat kredytowych
Proces szacowania oczekiwanych strat kredytowych wymaga zastosowania istotnych szacunków, m.in. założeń co do prognoz
makroekonomicznych oraz możliwych scenariuszy, jak te prognozy będą kształtować się w przyszłości, korekt eksperc kich
w odniesieniu do branż, dla których Grupa PZU identyfikuje podwyższone ryzyko, a stosowane modele nie w pełni odzwierciedlają
ryzyka tych branż oraz zasad identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego.
Wyznaczenie odpisów zgodnie z MSSF 9 wymaga sformułowania prognoz ewolucji głównych parametrów ryzyka k redytowego.
W kalkulacji odpisów Grupa PZU uwzględnia różne scenariusze rozwoju jakości portfela, odzwierciedlające bieżące i oczekiwane
zmiany sytuacji gospodarczej i czynników niepewności.
Grupa PZU wyznacza oczekiwane straty kredytowe z uwzględnieniem różnych scenariuszy dla sytuacji makroekonomicznej.
Szacunkowa zmiana utraty wartości należności od klientów
z tytułu kredytów na skutek portfelowej zmiany PD lub LGD
o +/- 10%
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
-10%
+10%
-10%
+10%
Koszyk 1
292
(313)
298
(323)
Koszyk 2
270
(245)
280
(295)
Ze względu na specyfikę poszczególnych banków i ich portfeli nie jest stosowana synchronizacja scenariuszy używanych w
kalkulacji odpisów.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
231
Pekao
Dla ekspozycji z portfela Pekao oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są z uwzględnieniem trzech scenariuszy dla sytuacji
makroekonomicznej – bazowego (z prawdopodobieństwem realizacji 45%), pozytywnego (zakładającego korzystne zmiany
jakości portfela w kolejnych latach względem scenariusza bazowego, z prawdopodobieństwem realizacji 5%) oraz negatywnego
(zakładającego niekorzystne zmiany sytuacji w kolejnych latach względem scenariusza bazowego, z prawdopodobieństwem
realizacji 50%).
Tabela poniżej prezentuje projekcje 12-miesięcznego PD wykorzystanego w kalkulacji odpisów w scenariuszu bazowym dla
portfela Pekao. Dla portfela detalicznego są to parametry ważone wartością bilansową brutto ograniczoną do 2 mln zł na poziomie
kredytu dla kredytów gotówkowych i kredytów hipotecznych i na poziomie klienta dla kredytów SME. Dla portfela niedetalicznego
parametry ważone są ekspozycją ograniczoną do 20 mln zł na poziomie klienta.
Utrzymując rozwiązanie wypracowane w 2022 roku, dla klientów z niektórych portfeli i branż, dla których stwierdzono
podwyższone ryzyko, poziom PD zwiększono o 100%. W konsekwencji Grupa PZU utrzymuje zwiększony poziom oczekiwanych
strat kredytowych w kwocie 216 mln zł dla należności od klientów z tytułu kredytów o wartości bilansowej brutto 18 797 mln zł.
Portfel
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
mediana
historyczna
prognoza PD
bazowa
mediana
historyczna
prognoza PD
bazowa
Kredyty gotówkowe
3,7%
4,3%
3,9%
5,0%
Kredyty hipoteczne
0,5%
0,7%
0,5%
0,6%
Kredyty SME
3,6%
5,4%
3,5%
5,5%
Kredyty dla pozostałych przedsiębiorstw
1,7%
4,1%
1,8%
4,1%
Przyjęte powyżej parametry PD zakładają wzrost PKB na poziomie 0,5%, średnioroczną inflację ok oło 10% i WIBOR 3M na koniec
roku ponad 5,5%.
Parametry PD dla scenariusza pozytywnego i negatywnego przedstawiono poniżej:
Portfel
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
scenariusz
pozytywny
scenariusz
negatywny
Kredyty gotówkowe
2,5%
7,0%
3,4%
7,4%
Kredyty hipoteczne
0,5%
1,1%
0,3%
1,0%
Kredyty SME
3,7%
5,9%
3,7%
5,9%
Kredyty dla pozostałych przedsiębiorstw
2,0%
5,0%
2,0%
4,9%
W tabeli zaprezentowano różnicę oczekiwanych strat kredytowych dla ekspozycji bez utraty wartości pomiędzy kalkulacjami dla
poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych a zważonych prawdopodobieństwem realizacji wszystkich scenariuszy
łącznie.
Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Scenariusz bazowy
(233)
(212)
Scenariusz pozytywny
(891)
(911)
Scenariusz negatywny
310
295
Alior Bank
Dla ekspozycji z portfela Alior Banku oczekiwane straty kredytowe wyznaczane są z uwzględnieniem trzech scenariuszy dla
sytuacji makroekonomicznej – bazowego (z prawdopodobieństwem realizacji 50%), pozytywnego (zakładającego korzystne
zmiany jakości portfela w kolejnych latach względem scenariusza bazowego, z prawdopodobieństwem realizacji 25%) oraz
negatywnego (zakładającego niekorzystne zmiany sytuacji w kolejnych latach względem scenariusza bazowego,
z prawdopodobieństwem realizacji 25%).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
232
W scenariuszu bazowym założono wzrost PKB na poziomie 3,3%, średnioroczną inflację 4,8% i stopę bazową NBP na koniec roku
5%.
Dla portfela regularnego poziom PD przyjęty przy kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych wynosił na 31 grudnia 2023 roku
2,89% (na 31 grudnia 2022 roku: 3,87%).
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla portfela ekspozycji kredytowych, w przypadku założenia
realizacji scenariuszy skrajnych ze 100% prawdopodobieństwem.
Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy
Scenariusz
pozytywny
Scenariusz
negatywny
Różnica w udziale koszyka 2 w portfelu regularnym
-0,19 p.p.
+0,34 p.p;
Wpływ na straty oczekiwane ze względu na:
PD
(63)
146
LGD dla portfela regularnego
(14)
22
LGD dla portfela default
(5)
8
Do kluczowych ustawowych narzędzi wsparcia klientów dostępnych m.in. ze względu na sytuację makroekonomiczną zalicza się
Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, moratoria dostępne dla klientów, którzy utracili źródło dochodów oraz wakacje kredytowe.
Ekspozycje objęte Funduszem Wsparcia Kredytobiorców lub moratoriami dla klientów, którzy utracili źródło dochodów
klasyfikuje się do forbearance i w konsekwencji do koszyka 2 (o ile nie spełniają przesłanek utraty wartości, które skutkowałyby
klasyfikacją do koszyka 3).
Ekspozycje hipoteczne objęte moratoriami płatniczymi podlegają ogólnym zasadom klasyfikacji, gdzie fakt skorzystania
z moratoriów nie spełnia warunków udogodnienia oferowanego ze względu na pogorszoną sytuację finansową, jako że nie
stanowi ona kryterium dla skorzystania z instrumentu. W okresach zawieszania wymagalności wstrzymuje się naliczania
zaległości/przeterminowania, powracając do kontynuacji naliczania w dacie zakończenia okresu zawieszenia.
38.1.1. Wyznaczanie parametrów PD i LGD
Do oszacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe Grupa PZU wykorzystuje parametry PD oraz LGD.
W przypadku emitentów oraz ekspozycji, które posiadają rating zewnętrzny, PD przypisuje się na podstawie średnich rynkowych
poziomów niewypłacalności (ang. default rate) dla danych klas ratingowych. W pierwszej kolejności określa się rating wewnętrzny
podmiotu/emisji zgodnie z obowiązującą metodyką nadawania ratingów wewnętrznych. Do szacowania średniego poziomu PD
wykorzystuje się tablice publikowane przez zewnętrzne agencje ratingowe.
Dla emitentów obligacji korporacyjnych i pożyczek korporacyjnych, w przypadku których nie ma ratingu zewnętrznego,
stosowany jest model RiskCalc Moody’s lub wewnętrzne modele i metodyki ratingowe. Do oszacowania PD w przypadku modelu
RiskCalc stosuje się parametr EDF (ang. expected default frequency), a w pozostałych przypadkach oszacowania na podstawie
wewnętrznych metodyk i modeli. W przypadku szacowania PD dla całego okresu życia dla ekspozycji, których termin zapadalności
przekracza 5 lat (w modelu RiskCalc krzywa Forward EDF dotyczy okresu 5 letniego) przyjmuje się założenie, że w kolejnych latach
parametr PD jest stały i odpowiada wartości wyznaczonej przez model w piątym roku.
Dla należności od klientów z tytułu kredytów PD szacowany jest w oparciu o wewnętrzne modele w zależności od grupy
segmentowej, indywidualnej jakości kredytowej klienta oraz fazy cyklu życia ekspozycji.
Dla emitentów obligacji korporacyjnych i pożyczek korporacyjnych parametr LGD 12-miesięczny oraz dla całego okresu życ ia
ustalany jest w oparciu o model RiskCalc Moody’s (moduł LGD). W przypadku szacowania LGD dla całego okresu życia dla
instrumentów, których termin zapadalności przekracza 5 lat przyjmuje się, że w kolejnych latach parametr LGD jest stały
i odpowiada wartości wyznaczonej przez moduł dla piątego roku.
Jeżeli danemu instrumentowi agencja ratingowa przyznała oddzielny rating odzysku wówczas wykorzystuje się ten parametr. Dla
danego parametru RR (ang. recovery rate) stosuje się formułę: LGD = 1-RR.
W przypadku braku możliwości zastosowania modelu RiskCalc do szacowania poziomów LGD oraz w przypadku, gdy instrument
nie ma nadanego przez zewnętrzną agencję ratingową parametru LGD, przyjmuje się średni poziom RR na podstawie danych
rynkowych (odpowiednio różnicując na klasy długu korporacyjnego oraz skarbowego), których dostawcami są zewnętrzne
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
233
agencje ratingowe przy zastosowaniu formuły: LGD = 1-RR. W przypadku konieczności szacowania LGD w całym okresie życia
przyjmuje się, że wartość parametru jest stała. Przy wyborze danych w zakresie parametru LGD uwzględnia się stopień
podporządkowania długu.
38.1.2. Zmiana ryzyka kredytowego od momentu początkowego ujęcia
Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa PZU dokonuje oceny, czy ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem fina nsowym
znacznie wzrosło od dnia jego początkowego ujęcia. Dokonując takiej oceny, Grupa PZU posługuje się zmianą ryzyka
niewykonania zobowiązania w oczekiwanym okresie życia instrumentu finansowego, a nie zmianą kwoty oczekiwanych strat
kredytowych. W celu dokonania takiej oceny porównuje się parametr PD dla danego instrumentu finansowego na dzień
sprawozdawczy z parametrem PD na dzień początkowego ujęcia, biorąc pod uwagę racjonalne i możliwe do udokumentowania
informacje, które są dostępne bez nadmiernych kosztów lub starań.
Jeżeli instrument finansowy charakteryzuje się niskim ryzykiem kredytowym (tzn. posiada zewnętrzny rating na poziomie
inwestycyjnym) zarówno na moment początkowego ujęcia, jak i na dzień sprawozdawczy, uznaje się, że nie nastąpił znac zny
wzrost ryzyka kredytowego związanego z tym instrumentem. W szczególności dotyczy to obligacji skarbowych.
Dla instrumentów finansowych Grupa PZU ocenia czy ryzyko kredytowe znacząco wzrosło poprzez porównanie parametru PD
w całym pozostałym okresie życia na dzień sprawozdawczy z parametrem PD w całym pozostałym okresie życia oszacowanym
w momencie początkowego ujęcia.
Grupa PZU regularnie monitoruje efektywność kryteriów przyjętych do identyfikacji znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego
w celu potwierdzenia, że:
• kryteria pozwalają na identyfikację znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego zanim nastąpi utrata wartości danej ekspozycji;
• średni czas pomiędzy identyfikacją znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego a utratą wartości jest racjonalny;
• nie występują nieuzasadnione zmienności odpisów na oczekiwane straty kredytowe wynikające z przeniesień pomiędzy
12-miesięcznym ECL a ECL w całym okresie życia.
W przypadku należności od klientów z tytułu kredytów identyfikacja istotnego wzrostu ryzyka kredytowego opiera się o analizę
przesłanek jakościowych (m.in. występowanie przeterminowania powyżej 30 dni, klasyfikację klienta na listę podwyższonego
ryzyka – ang. watch list, forbearance) i ilościowych.
38.1.3. Aktywa finansowe ze zidentyfikowaną utratą wartości (koszyk 3)
Grupa PZU klasyfikuje aktywa finansowe do koszyka 3, gdy zostaną spełnione przesłanki wystąpienia utraty wartości, do których
zalicza się m.in. opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni przy jednoczesnym spełnieniu progu istotności kwoty niespłaconej, objęcie
ekspozycji procesem restrukturyzacji lub wystąpienie innej jakościowej przesłanki utraty wartości.
38.1.4. Aktywa finansowe dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (POCI)
Aktywa finansowe nabyte lub udzielone z utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (POCI) to aktywa, które mają
stwierdzoną utratę wartości w momencie początkowego ujęcia. Klasyfikacja do POCI nie ulega zmianie przez cały okres życia
instrumentu, aż do momentu zaprzestania ujmowania (ang. derecognition).
Aktywa POCI powstają w wyniku:
• nabycia kontraktu spełniającego definicję POCI (np. przy nabyciu jednostki lub kupnie portfela);
• zawarcia kontraktu, który jest POCI w momencie pierwotnego udzielenia (np. udzielenie kredytu klientowi
w złej kondycji finansowej);
• modyfikacji kontraktu (np. w toku restrukturyzacji) skutkującej wyłączeniem aktywa ze sprawozdania z sytuacji finansowej
i rozpoznaniem nowego aktywa spełniającego definicję POCI.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
234
Na moment początkowego ujęcia aktywa POCI ujmuje się w wartości godziwej, bez ro zpoznawania odpisu na oczekiwane straty
kredytowe.
38.1.5. Należności od ubezpieczających
Dla należności od ubezpieczających, które nie zawierają istotnego komponentu finansowania przeprowadza się zbiorczą ocenę
utraty wartości i szacuje wartość odpisów z tytułu utraty wartości.
Należności grupuje się według podobnych charakterystyk ryzyka kredytowego. Dla należności niewymagalnych ustalana jest
wartość należności, która prawdopodobnie stanie się wymagalna na podstawie historycznej analizy udziału należnośc i
niespłacanych w terminie. Kwotę odpisu z tytułu oczekiwanych strat kredytowych ustala się na podstawie wskaźnika
nieściągalności należności zapadłych dla najkrótszego okresu przeterminowania.
Dla należności zapadłych sporządzana jest struktura wiekowa, w zależności od czasu przeterminowania. Dla tej grupy wartość
odpisu z tytułu oczekiwanych strat kredytowych oblicza się w poszczególnych przedziałach przeterminowania na podstawie
wskaźników nieściągalności należności zapadłych ustalonych na podstawie analizy historycznej.
38.2 Dane ilościowe
Należności od klientów z tytułu
kredytów wyceniane w
zamortyzowanym koszcie
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu
185 358
24 135
12 167
5 154
226 814
182 578
28 470
11 239
5 307
227 594
Ujęcie instrumentów w momencie
nabycia, powstania, udzielenia
69 344
-
-
218
69 562
55 905
-
-
176
56 081
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia
lub wygaśnięcia instrumentu
(45 866)
(6 464)
(2 987)
(232)
(55 549)
(42 043)
(4 988)
(1 774)
(127)
(48 932)
Aktywa spisane ze sprawozdania z
sytuacji finansowej
-
-
(2 131)
(41)
(2 172)
-
-
(2 354)
(31)
(2 385)
Reklasyfikacja do koszyka 1
5 770
(5 481)
(289)
-
-
11 229
(10 965)
(264)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(13 079)
13 522
(443)
-
-
(13 819)
14 206
(387)
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
(2 493)
(2 600)
5 093
-
-
(2 303)
(3 221)
5 524
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
(5 962)
(869)
1 211
(692)
(6 312)
(6 189)
633
183
(171)
(5 544)
Stan na koniec okresu
193 072
22 243
12 621
4 407
232 343
185 358
24 135
12 167
5 154
226 814
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(1 618)
(2 043)
(7 310)
(3 588)
(14 559)
(1 067)
(1 798)
(6 321)
(3 806)
(12 992)
Utworzenie odpisów dla instrumentów
nowo nabytych, powstałych, udzielonych
(794)
-
-
(162)
(956)
(666)
-
-
(47)
(713)
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia
lub wygaśnięcia instrumentu, z
wyłączeniem reklasyfikacji
225
225
734
13
1 197
218
168
463
66
915
Aktywa spisane ze sprawozdania
z sytuacji finansowej
-
-
2 131
41
2 172
-
-
2 354
31
2 385
Reklasyfikacja do koszyka 1
(394)
362
32
-
-
(599)
481
118
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
283
(419)
136
-
-
148
(327)
179
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
137
409
(546)
-
-
233
420
(653)
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
820
(134)
(2 713)
306
(1 721)
115
(987)
(3 450)
168
(4 154)
Stan na koniec okresu
(1 341)
(1 600)
(7 536)
(3 390)
(13 867)
(1 618)
(2 043)
(7 310)
(3 588)
(14 559)
Wartość bilansowa netto na koniec
okresu
191 731
20 643
5 085
1 017
218 476
183 740
22 092
4 857
1 566
212 255
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
235
Należności od klientów z tytułu kredytów
wyceniane w wartości godziwej przez
inne całkowite dochody
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość bilansowa
Stan na początek okresu
254
-
-
-
254
115
131
-
-
246
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia,
powstania, udzielenia
-
-
-
-
-
151
-
-
-
151
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia lub
wygaśnięcia instrumentu
(175)
-
-
-
(175)
(8)
(132)
-
-
(140)
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
3
-
-
-
3
(4)
1
-
-
(3)
Stan na koniec okresu
82
-
-
-
82
254
-
-
-
254
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(4)
-
-
-
(4)
(2)
(2)
-
-
(4)
Utworzenie odpisów dla instrumentów
nowo nabytych, powstałych, udzielonych
-
-
-
-
-
(2)
-
-
-
(2)
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia lub
wygaśnięcia instrumentu
2
-
-
-
2
-
2
-
-
2
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
1
-
-
-
1
-
-
-
-
-
Stan na koniec okresu
(1)
-
-
-
(1)
(4)
-
-
-
(4)
Odpis dotyczący należności od klientów z tytułu kredytów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody ujmuje
się w kapitale z aktualizacji wyceny i nie pomniejsza on wartości bilansowej aktywów.
Dłużne inwestycyjne (lokacyjne) aktywa
finansowe wyceniane w
zamortyzowanym koszcie
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu
91 515
236
24
63
91 838
73 897
354
35
39
74 325
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia,
powstania, udzielenia
305 544
-
-
-
305 544
35 051
-
-
-
35 051
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia lub
wygaśnięcia instrumentu
(277 071)
(37)
-
-
(277 108)
(19 088)
(264)
-
-
(19 352)
Aktywa spisane ze sprawozdania z sytuacji
finansowej
-
-
(24)
-
(24)
-
-
(13)
-
(13)
Reklasyfikacja do koszyka 1
-
-
-
-
-
80
(80)
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(300)
300
-
-
-
(238)
238
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
1 496
(20)
-
33
1 509
1 813
(12)
2
24
1 827
Stan na koniec okresu
121 184
479
-
96
121 759
91 515
236
24
63
91 838
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(87)
(28)
(24)
(53)
(192)
(69)
(8)
(35)
(30)
(142)
Utworzenie odpisów dla instrumentów
nowo nabytych, powstałych, udzielonych
(28)
-
-
-
(28)
(21)
-
-
-
(21)
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia lub
wygaśnięcia instrumentu
8
3
-
-
11
3
5
-
-
8
Aktywa spisane ze sprawozdania z sytuacji
finansowej
-
-
24
-
24
-
-
13
-
13
Reklasyfikacja do koszyka 2
9
(9)
-
-
-
28
(28)
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
9
9
-
(18)
-
(28)
3
(2)
(23)
(50)
Stan na koniec okresu
(89)
(25)
-
(71)
(185)
(87)
(28)
(24)
(53)
(192)
Wartość bilansowa netto na koniec
okresu
121 095
454
-
25
121 574
91 428
208
-
10
91 646
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
236
Dłużne inwestycyjne (lokacyjne)
aktywa finansowe wyceniane w
wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk
1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość bilansowa
Stan na początek okresu
38 719
237
-
-
38 956
44 788
251
-
-
45 039
Ujęcie instrumentów w momencie
nabycia, powstania, udzielenia
1 149 900
-
-
-
1 149 900
213 353
-
-
-
213 353
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia
lub wygaśnięcia instrumentu
(1 145 600)
(103)
-
-
(1 145 703)
(219 013)
(45)
-
-
(219 058)
Reklasyfikacja do koszyka 1
48
(48)
-
-
-
26
(26)
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(46)
46
-
-
-
(36)
36
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
2 083
(13)
-
-
2 070
(399)
21
-
-
(378)
Stan na koniec okresu
45 104
119
-
-
45 223
38 719
237
-
-
38 956
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(45)
(21)
-
-
(66)
(54)
(26)
-
-
(80)
Utworzenie odpisów dla
instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
(11)
-
-
-
(11)
(2)
-
-
-
(2)
Zmiany z tytułu sprzedaży, wyłączenia
lub wygaśnięcia instrumentu
7
12
-
-
19
8
-
-
-
8
Reklasyfikacja do koszyka 2
1
(1)
-
-
-
2
(2)
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
14
8
-
-
22
1
7
-
-
8
Stan na koniec okresu
(34)
(2)
-
-
(36)
(45)
(21)
-
-
(66)
Odpis dotyczący dłużnych inwestycyjnych (lokacyjnych) aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny i nie pomniejsza on wartości bilansowej aktywów.
Zarówno na 31 grudnia 2023 roku, jak i na 31 grudnia 2022 roku wartość odpisów na oczekiwane straty kredytowe dotyczące
transakcji z przyrzeczeniem odsprzedaży wynosi zero.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
237
Lokaty terminowe w instytucjach
kredytowych
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk
2
Koszy
k 3
POCI
Razem
Koszyk 1
Koszy
k 2
Koszy
k 3
POCI
Razem
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu
2 814
140
136
-
3 090
1 385
-
-
-
1 385
Ujęcie instrumentów w momencie
nabycia, powstania, udzielenia
127 277
-
-
-
127 277
35 834
-
-
-
35 834
Zmiany z tytułu sprzedaży,
wyłączenia lub wygaśnięcia
instrumentu
(128 175)
(132)
(61)
-
(128 368)
(34 057)
(71)
-
-
(34 128)
Reklasyfikacja do koszyka 2
(165)
165
-
-
-
(238)
238
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
-
-
-
-
-
(128)
(9)
137
-
-
Zmiana składu grupy
-
-
(5)
-
(5)
-
-
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
(915)
(22)
(3)
-
(940)
18
(18)
(1)
-
(1)
Stan na koniec okresu
836
151
67
-
1 054
2 814
140
136
-
3 090
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(1)
(11)
(10)
-
(22)
(1)
-
-
-
(1)
Utworzenie odpisów dla
instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
(11)
-
-
-
(11)
(17)
-
-
-
(17)
Zmiany z tytułu sprzedaży,
wyłączenia lub wygaśnięcia
instrumentu
1
10
-
-
11
1
3
-
-
4
Reklasyfikacja do koszyka 2
11
(11)
-
-
-
37
(37)
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 3
-
-
-
-
-
1
9
(10)
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
-
1
3
-
4
(22)
14
-
-
(8)
Stan na koniec okresu
-
(11)
(7)
-
(18)
(1)
(11)
(10)
-
(22)
Wartość bilansowa netto na koniec
okresu
836
140
60
-
1 036
2 813
129
126
-
3 068
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
238
Pożyczki
1 stycznia - 31 grudnia 2023
1 stycznia - 31 grudnia 2022
Koszyk 1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Koszyk 1
Koszyk
2
Koszyk
3
POCI
Razem
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu
4 300
-
-
-
4 300
3 522
75
-
-
3 597
Ujęcie instrumentów w momencie
nabycia, powstania, udzielenia
1 829
41
-
-
1 870
1 068
-
-
-
1 068
Zmiany z tytułu sprzedaży,
wyłączenia lub wygaśnięcia
instrumentu
(1 730)
(136)
-
-
(1 866)
(436)
(4)
-
-
(440)
Reklasyfikacja do koszyka 1
-
-
-
-
-
74
(74)
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
(931)
931
-
-
-
-
-
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
10
(9)
-
-
1
72
3
-
-
75
Stan na koniec okresu
3 478
827
-
-
4 305
4 300
-
-
-
4 300
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(31)
-
-
-
(31)
(5)
(6)
-
-
(11)
Utworzenie odpisów dla
instrumentów nowo nabytych,
powstałych, udzielonych
(14)
-
-
-
(14)
(8)
-
-
-
(8)
Zmiany z tytułu sprzedaży,
wyłączenia lub wygaśnięcia
instrumentu
11
2
-
-
13
2
-
-
-
2
Reklasyfikacja do koszyka 1
-
-
-
-
-
(1)
1
-
-
-
Reklasyfikacja do koszyka 2
28
(28)
-
-
-
-
-
-
-
-
Inne zmiany, w tym różnice kursowe
(7)
(4)
-
-
(11)
(19)
5
-
-
(14)
Stan na koniec okresu
(13)
(30)
-
-
(43)
(31)
-
-
-
(31)
Wartość bilansowa netto na koniec
okresu
3 465
797
-
-
4 262
4 269
-
-
-
4 269
Inne należności
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu
9 515
7 017
Zmiany w okresie
(3 880)
2 498
Stan na koniec okresu
5 635
9 515
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu
(407)
(461)
Zmiany w okresie
(1)
54
Stan na koniec okresu
(408)
(407)
Wartość bilansowa netto na koniec okresu
5 227
9 108
39. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
39.1 Zasady rachunkowości
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w kasie oraz na bieżących rachunkach
bankowych, w tym na rachunku w NBP.
Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
239
39.2 Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
W skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych jako środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania
wykazano środki funduszy prewencyjnych zakładów ubezpieczeń oraz środki na wydzielonych rachunkach VAT (tzw. split
payment). Na gruncie polskich przepisów i opartych na nich wewnętrznych regulacjach spółek Grupy PZU, środki te mogą być
wydatkowane tylko w ściśle określonych celach w ramach działalności prewencyjnej lub rozliczeń z tytułu VAT.
39.3 Dane ilościowe
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
oraz w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Środki w banku centralnym
1)
9 119
8 922
Środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych
8 577
7 037
Pozostałe
6
1
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
oraz sprawozdaniu z przepływów pieniężnych, razem
17 702
15 960
1)
Kwota dotyczy rezerwy obowiązkowej utrzymywanej przez Pekao i Alior Bank na rachunku bieżącym w NBP, w wysokości zgodnej z decyzjami Rady Polityki Pieniężnej.
40. Kapitały przypadające właścicielom jednostki dominującej
40.1 Kapitał podstawowy
Kapitał podstawowy ujmuje się w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i zarejestrowanej w Krajowym Rejestrze
Sądowym.
Wartość nominalna jednej akcji wynosi 0,10 zł. Wszystkie akcje zostały w pełni opłacone.
Stan na 31 grudnia 2023 i 31 grudnia 2022
Seria/
emisja
Rodzaj akcji
Rodzaj
uprzywile-
jowania
Rodzaj
ograni-
czenia
praw do
akcji
Liczba akcji
Wartość
serii/emisji
wg wartości
nominalnej
(w zł)
Sposób
pokrycia
kapitału
Data
rejestracji
Prawo do
dywidendy
(od daty)
A
na okaziciela
brak
brak
604 463 200
60 446 320
gotówka
23.01.1997
27.12.1991
B
na okaziciela
brak
brak
259 059 800
25 905 980
aport
31.03.1999
01.01.1999
Liczba akcji razem
863 523 000
Kapitał zakładowy razem
86 352 300
Strukturę akcjonariatu PZU oraz informacje o transakcjach dotyczących znacznych pakietów akcji PZU przedstawiono
w punkcie 3.
40.2 Podział zysku jednostki dominującej
Podziałowi podlega wyłącznie zysk wykazany w jednostkowym sprawozdaniu finansowym PZU sporządzonym zgodnie z PSR.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
240
40.2.1.1. Podział zysku za 2022 rok
7 czerwca 2023 roku ZWZ PZU podzieliło zysk netto PZU za rok zakończony 31 grudnia 2022 roku, w kwocie 1 637 mln zł,
powiększony o kwotę 1 296 mln zł przeniesioną z kapitału zapasowego utworzonego z zysku netto za rok zakończony 31 grudnia
2021 roku, łącznie 2 933 mln zł przeznaczając:
• 2 072 mln zł (t j. 2,40 zł na jedną akcję) na wypłatę dywidendy;
• 854 mln zł na kapitał zapasowy;
• 7 mln zł na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.
Dzień dywidendy ustalono na 7 września 2023 roku, a datę wypłaty na 28 września 2023 roku.
Podział zysku jest zgodny z Polityką kapitałową i dywidendową Grupy PZU na lata 2021 – 2024, przyjętą 24 marca 2021 roku oraz
uwzględnia zalecenia zawarte w stanowisku KNF w sprawie polityki dywidendowej w 2023 roku z 6 grudnia 2022 roku.
40.2.1.2. Podział zysku za 2023 rok
Do dnia podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd PZU nie podjął uchwały w sprawie propozycji podziału
zysku za rok 2023.
40.3 Pozostałe kapitały
40.3.1. Zasady rachunkowości
Akcje własne nabyte i zatrzymane przez konsolidowane jednostki Grupy PZU wykazuje się w cenie nabycia.
W pozycji „Kapitał zapasowy” ujmuje się:
• efekt dystrybucji zysku, zgodnie z regulacjami prawnymi kraju siedziby spółki (w Polsce zgodnie z postanowieniami Kodeksu
spółek handlowych) oraz statutów spółek Grupy PZU;
• kapitał powstały przy sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych, uprzednio przeniesionych z nieruchomości własnych,
zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 31;
• różnicę pomiędzy zmianą wartości udziału niekontrolującego a wartością godziwą zapłaty w transakcjach z udziałowcami
niekontrolującymi.
W pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” ujmowane są skutki:
• przeszacowania aktywów finansowych zaliczonych do kategorii aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody;
• przeszacowania wartości nieruchomości do ich wartości godziwej na dzień ich przekwalifikowania z nieruchomości
wykorzystywanych na własne potrzeby do nieruchomości inwestycyjnych;
• wyceny instrumentów zabezpieczających, w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie przepływów pieniężnych;
po uwzględnieniu korespondującej zmiany aktywów lub rezerwy z tytułu podatku odroczon ego.
Pozycja „Zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw pracowniczych” obejmuje kwoty wynikające ze wzrostu lub obniżenia
wartości bieżącej zobowiązań z tytułu określonych świadczeń na skutek zmian założeń aktuarialnych i korekt założeń
aktuarialnych ex post – demograficznych (np. śmiertelności, wskaźnika rotacji pracowników) oraz finansowych (np. stopy
dyskontowej czy prognozowanej stopy wzrostu wynagrodzeń).
„Różnice kursowe z przeliczenia” zawierają różnice powstałe na skutek przeliczeń danych finansowych podmiotów zagranicznych
według kursów walutowych, zgodnie z zasadami opisanymi w punkcie 6.6.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
241
40.3.2. Dane ilościowe
Pozostałe kapitały
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Akcje własne
(4)
(4)
Kapitał zapasowy
15 804
15 315
Sprzedaż akcji powyżej ich wartości nominalnej
538
538
Podział wyników spółek Grupy PZU
15 066
14 709
Pozostały
200
68
Pozostałe kapitały rezerwowe
2 218
1 721
Kapitał z aktualizacji wyceny
(948)
(2 455)
Wycena instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
(543)
(1 525)
Wycena instrumentów kapitałowych wycenianych w wartości godziwej przez inne
całkowite dochody
(247)
(51)
Reklasyfikacja nieruchomości z rzeczowych aktywów trwałych do inwestycyjnych
82
58
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
(240)
(937)
Przychody i koszty finansowe z umów ubezpieczenia
1 258
2 622
Przychody i koszty finansowe z umów reasekuracji
(48)
(79)
Zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw pracowniczych
(8)
(6)
Różnice kursowe z przeliczenia
(47)
91
LD
20
114
Balta
6
36
PZU Ukraina
(53)
(54)
PZU Ukraina Życie
(18)
(13)
Pozostałe
(2)
8
Pozostałe kapitały, razem
18 225
17 205
41. Zobowiązania podporządkowane
41.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania podporządkowane ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy jednostka Grupy PZU staje
się stroną wiążącego kontraktu, z którego wynika, że ponosi ryzyko związane z instrumentem finansowym.
W kolejnych okresach zobowiązania podporządkowane wycenia się w zamortyzowanym koszcie.
Zobowiązania podporządkowane (lub ich części) wyłącza się ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy
obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
242
41.2 Dane ilościowe
Wartość
nominalna
Waluta
Oprocentowanie
Data emisji/Data wykupu
Wartość
bilansowa
31 grudnia
2023
Wartość
bilansowa
31 grudnia
2022
Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych PZU
Obligacje
podporządkowane PZU
2 250
PLN
WIBOR 6M + marża
30 czerwca 2017 / 29 lipca 2027
2 328
2 333
Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych Pekao
Obligacje serii A
1 250
PLN
WIBOR 6M + marża
30 października 2017 /
29 października 2027
1 266
1 270
Obligacje serii B
550
PLN
WIBOR 6M + marża
15 października 2018 /
16 października 2028
558
560
Obligacje serii C
200
PLN
WIBOR 6M + marża
15 października 2018 /
14 października 2033
203
204
Obligacje serii D
350
PLN
WIBOR 6M + marża
4 czerwca 2019 /4 czerwca 2031
352
352
Obligacje serii D1
400
PLN
WIBOR 6M + marża
4 grudnia 2019 /4 czerwca 2031
402
403
Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych Alior Banku
Obligacje serii F
322
PLN
WIBOR 6M+ marża
26 września 2014 / 26 września 2024
226
229
Obligacje serii K oraz K1
600
PLN
WIBOR 6M+ marża
20 października 2017 /
20 października 2025
610
612
Obligacje serii P1B
70
PLN
WIBOR 6M+ marża
29 kwietnia 2016 / 16 maja 2024
71
71
Obligacje serii P2A
150
PLN
WIBOR 6M+ marża
14 grudnia 2017 / 29 grudnia 2025
150
150
Zobowiązania podporządkowane
6 166
6 184
W kolumnie „Wartość nominalna” zaprezentowano wartość nominalną całej emisji. Natomiast wartość bilansowa zobowiązań
podporządkowanych odpowiada wartości ujętej w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Ze względu na fakt, iż
część obligacji wyemitowanych przez podmioty Grupy PZU została objęta lub nabyta przez inne podmioty, ta część podlega
eliminacji na etapie sporządzenia sprawozdania skonsolidowanego. Z tego względu wartość bilansowa niektórych serii obligacji
jest niższa niż pełna wartość nominalna wyemitowanych instrumentów.
Zobowiązania podporządkowane wg wymagalności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
297
-
Powyżej 1 roku do 5 lat
4 912
4 665
Powyżej 5 lat
957
1 519
Zobowiązania podporządkowane wg wymagalności, razem
6 166
6 184
42. Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych
42.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
w momencie, gdy jednostka Grupy PZU staje się stroną wiążącego kontraktu, z którego wynika, że ponosi ryzyko związane
z instrumentem finansowym.
W kolejnych okresach wycenia się je w zamortyzowanym koszcie.
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych (lub ich części) wyłącza się ze skonsolidowanego
sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
243
42.2 Dane ilościowe
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Obligacje
9 691
3 488
Certyfikaty depozytowe
1 257
6 646
Listy zastawne
1 055
956
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych, razem
12 003
11 090
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych
wg wymagalności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
6 260
9 631
Powyżej 1 roku do 5 lat
5 743
1 459
Powyżej 5 lat
-
-
Zobowiązania z tytułu emisji własnych dłużnych papierów wartościowych
wg wymagalności, razem
12 003
11 090
42.3 Program emisji euroobligacji w Pekao
31 października 2023 roku Zarząd Pekao podjął uchwałę w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie przez Pekao jako emitenta
programu („Program EMTN") emisji średnioterminowych euroobligacji („Euroobligacje").
Program EMTN został ustanowiony na następujących warunkach:
• kwota Programu EMTN wyniesie maksymalnie 5 000 mln EUR lub równowartość tej kwoty w innych walutach;
• Euroobligacje emitowane w ramach Programu EMTN będą oferowane i sprzedawane poza terytorium Stanów Zjednoczonych
Ameryki, na rachunek lub na rzecz osób innych niż osoby amerykańskie, zgodnie z Regulacją S (ang. Regulation S) wydaną na
podstawie amerykańskiej Ustawy o Papierach Wartościowych z 1933 roku (U.S. Securities Act of 1933) („Amerykańska Ustawa
o Papierach Wartościowych"). Euroobligacje nie zostaną zarejestrowane zgodnie z Amerykańską Ustawą o Papierach
Wartościowych ani innymi stanowymi przepisami dotyczącymi papierów wartościowych;
• Euroobligacje mogą być emitowane w euro, złotych lub innych walutach w dowolnej liczbie transz, o różnej strukturze
odsetkowej i zapadalności;
• Euroobligacje mogą być emitowane jako obligacje zielone lub zrównoważone;
• Euroobligacje zostaną zdeponowane u wspólnego depozytariusza i zarejestrowane w imieniu podmiotu wyznaczonego jako
wspólny depozytariusz dla Euroclear Bank SA/NV lub Clearstream Banking, SA;
• Pekao będzie mógł ubiegać się o dopuszczenie poszczególnych serii Euroobligacji do oficjalnych notowań na Giełdzie
Papierów Wartościowych w Luksemburgu (ang. Luxembourg Stock Exchange, „LuxSE") oraz dopuszczenie do obrotu na
rynku regulowanym prowadzonym przez LuxSE, Luxembourg Green Exchange, Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie
SA lub inny podmiot prowadzący rynek regulowany w rozumieniu Dyrektywy 2014/65/UE w sprawie rynków instrumentów
finansowych (z późniejszymi zmianami);
• emisja każdej serii Euroobligacji w ramach Programu EMTN zostanie zatwierdzona odrębnymi uchwałami Zarządu Pekao.
W związku z Programem EMTN Pekao sporządził prospekt podstawowy, który 13 listopada 2023 roku został zatwierdzony przez
Commission de Surveillance du Secteur Financier w Luksemburgu.
16 listopada 2023 roku Pekao zakończył subskrypcję Euroobligacji. 131 inwestorów złożyło zapisy na 1 504 642 Euroobligacje.
Ostatecznie przydzielono 5 000 Euroobligacji 110 inwestorom, a stopa redukcji wyniosła 66,77%. Euroobligacje były obejmowane
po 99,68% wartości nominalnej, a łączna wartość przeprowadzonej subskrypcji, rozumianej jako iloczyn liczby Euroobligacji
objętych ofertą i ceny emisyjnej wyniosła 498 400 tys. EUR. Marża, będąca podstawą ustalenia stopy procentowej wynosi 240 p.b.
Przez okres trzech lat od daty emisji kupon jest stały i wynosi 5,5% w skali roku (płatny rocznie), a w czwartym roku – zmienny,
oparty o stawkę EURIBOR 3M powiększoną o marżę w wysokości 2,4% (płatny co trzy miesiące).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
244
Euroobligacje wyemitowano 23 listopada 2023 roku na okres 4 lat, z możliwością ich wcześniejszego wykupu przez Pekao po
trzech latach od emisji. 23 listopada 2023 roku Euroobligacje dopuszczono do obrotu na rynku regulowanym na Giełdzie Papierów
Wartościowych w Luksemburgu (Luxembourg Stock Exchange). Euroobligacje otrzymały rating na poziomie BBB od agencji
ratingowej S&P Global Ratings Europe Limited. Euroobligacje podlegają prawu angielskiemu, z zastrzeżeniem statusu
euroobligacji, zakazu dokonywania potrąceń oraz klauzuli dotyczącej uznania decyzji o rganu przymusowej restrukturyzacji
w zakresie umorzenia lub konwersji instrumentu, które podlegają prawu polskiemu.
42.4 Emisje obligacji w Pekao
3 kwietnia 2023 roku Pekao wyemitował 3-letnie obligacje senioralne nieuprzywilejowane („obligacje SNP”) o łącznej wartości
nominalnej 750 mln zł. Obligacje SNP posiadają opcję dającą Pekao prawo do ich wcześniejszego wykupu w terminie 2 lat od dnia
emisji, pod warunkiem uzyskania zgody BFG. Obligacje SNP, zgodnie z art. 97a ust. 1 pkt. 2 Ustawy o BFG będą stanowić
zobowiązania kwalifikowalne Pekao. Obligacje zostały wprowadzone do obrotu na rynku ASO Catalyst.
28 lipca 2023 roku Pekao wyemitował:
• 4-letnie senioralne obligacje nieuprzywilejowane (senior non-preferred notes) serii SN2 („Obligacje SNP serii SN2”) w łącznej
wartości nominalnej 350 mln zł;
• 2-letnie senioralne obligacje uprzywilejowane (senior preferred notes) serii SP1 („Obligacje SP serii SP1”) w łączn ej wartoś ci
nominalnej 750 mln zł.
Obligacje SNP serii SN2 oraz Obligacje SP serii SP1, zgodnie z art. 97a ust. 1 pkt. 2 ustawy o BFG będą stanowić zobowiązania
kwalifikowalne Pekao.
Obligacje SNP serii SN2 posiadają opcję dającą Pekao prawo do ich wcześniejszego wykupu w terminie 3 lat od dnia emisji,
natomiast obligacje SP serii SP1 posia dają opcję dającą Pekao prawo do ich wcześniejszego wykupu w terminie 1 roku od dnia
emisji, pod warunkiem uzyskania zgody BFG.
Wartość nominalna jednej obligacji SNP serii SN2 oraz jednej obligacji SP serii SP1 wynosi 500 tys. zł. Oprocentowanie obliga cji
przedstawia się następująco:
• obligacje SNP serii SN2 – przez pierwsze 3 lata – stałe – 7,5%, następnie – zmienne - WIBOR6M + 2,19% marży;
• obligacje SP serii SP1 – zmienne – WIBOR6M + 1,35% marży.
42.5 Emisje obligacji przez Alior Bank
26 czerwca 2023 roku Alior Bank wyemitował 3-letnie obligacje, o łącznej wartości nominalnej 400 mln zł. z których zobowiązania
stanowią zobowiązania kwalifikowalne Alior Banku w rozumieniu art. 97a ust. 1 pkt 2 Ustawy o BFG. Obligacje posiadają opcję
dającą Alior Bankowo prawo do ich wcześniejszego wykupu w każdym dniu roboczym w okresie od 26 czerwca 2025 roku włącznie.
Obligacje nie są zabezpieczone i zostały wprowadzone do obrotu na rynku podstawowym w ramach Catalyst.
Wartość nominalna jednej obligacji wynosi 400 tys. zł i są oprocentowane według zmiennej stopy procentowej WIBOR 6M + 3,1%
marży.
43. Zobowiązania wobec banków
43.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec banków ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy jednostka Grupy PZU staje się
stroną wiążącego kontraktu, z którego wynika, że ponosi ryzyko związane z instrumentem finansowym.
W kolejnych okresach wycenia się je w zamortyzowanym koszcie.
Zobowiązania wobec banków (lub ich części) wyłącza się ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji fin ansowej, gdy
obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
245
43.2 Dane ilościowe
Zobowiązania wobec banków
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Depozyty bieżące
696
855
Depozyty jednodniowe
314
868
Depozyty terminowe
292
508
Kredyty otrzymane
5 424
5 271
Pozostałe zobowiązania
321
218
Zobowiązania wobec banków, razem
7 047
7 720
Zobowiązania wobec banków wg wymagalności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
2 526
3 700
Powyżej 1 roku do 5 lat
4 088
2 696
Powyżej 5 lat
433
1 324
Zobowiązania wobec banków wg wymagalności, razem
7 047
7 720
44. Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
44.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy jednostka
Grupy PZU staje się stroną wiążącego kontraktu, z którego wynika, że ponosi ryzyko związane z instrumentem finansowym.
W kolejnych okresach wycenia się je w zamortyzowanym koszcie.
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów (lub ich części) wyłącza się ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji
finansowej, gdy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
44.2 Dane ilościowe
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Depozyty bieżące
221 140
206 298
Depozyty terminowe
81 511
70 655
Pozostałe zobowiązania
1 130
1 105
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów, razem
303 781
278 058
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów wg wymagalności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
293 668
268 781
Powyżej 1 roku do 5 lat
3 672
3 809
Powyżej 5 lat
6 441
5 468
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów wg wymagalności, razem
303 781
278 058
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
246
45. Inne zobowiązania
45.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania finansowe ujmuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w momencie, gdy jednostka Grupy PZU staje się stroną
wiążącego kontraktu, z którego wynika, iż ponosi ryzyko związane z instrumentem finansowym. W przypadku transakcji
zawieranych na zorganizowanym rynku, nabycie bądź sprzedaż zobowiązań finansowych ujmuje się w księgach w dacie zawarcia
transakcji.
Zobowiązanie finansowe (lub jego część) jest wyłączane ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, gdy obowiązek
określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.
Do zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy zaklasyfikowano w szczególności:
• zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych (krótka sprzedaż);
• kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta (unit-linked);
• zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych.
Do zobowiązań finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie zaklasyfikowano w szczególności zobowiązania z tytułu
transakcji z przyrzeczeniem odkupu.
Ze względu na krótkoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu dostaw i usług wykazuje się w wartości wymaganej zapłaty.
Koszty do zapłacenia wynikające ze świadczeń wykonanych na rzecz jednostek Grupy PZU przez kontrahentów zewnętrznych lub
z obowiązku wykonania świadczeń, których wartość można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze
znana wycenia się w kwocie szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych.
Koszt urlopów pracowniczych uznaje się na bazie memoriałowej, stosując metodę zobowiązań. Zobowiązanie z tytułu urlopów
pracowniczych ustala się w oparciu o różnicę pomiędzy faktycznym stanem wykorzystania urlopów przez pracowników, a stanem
jaki istniałby, gdyby urlopy były wykorzystywane proporcjonalnie do upływu czasu w okresie, za które te urlopy przysługują
pracownikom.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
247
45.2 Dane ilościowe
Inne zobowiązania
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej
1 592
1 418
Zobowiązania z tytułu pożyczek papierów wartościowych (krótka sprzedaż)
813
875
Kontrakty inwestycyjne na rachunek i ryzyko klienta (unit-linked)
294
238
Zobowiązania wobec uczestników konsolidowanych funduszy inwestycyjnych
485
305
Koszty do zapłacenia
1 485
1 240
Zarachowane koszty wynagrodzeń
822
726
Pozostałe
663
514
Przychody pobierane z góry
344
345
Pozostałe zobowiązania
13 559
11 298
Zobowiązania z tytułu transakcji z przyrzeczeniem odkupu
1 623
931
Zobowiązania z tytułu leasingu
1 594
1 296
Zobowiązania z tytułu transakcji na instrumentach finansowych
2 074
2 283
Zobowiązania wobec banków z tytułu dokumentów płatniczych rozliczanych w systemach
rozliczeń międzybankowych
3 192
2 331
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń bezpośrednich
557
524
Zobowiązania z tytułu rozliczeń kart płatniczych
1 275
923
Rozrachunki publiczno-prawne
629
573
Zobowiązania z tytułu składek na rzecz BFG
738
738
Oszacowane zobowiązania pozaubezpieczeniowe
154
162
Zobowiązania wobec pracowników
149
116
Oszacowane zwroty wynagrodzeń w związku z rezygnacją lub odstąpieniem klientów
banków od ubezpieczeń zawieranych przy sprzedaży produktów kredytowych
34
27
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
549
486
Zobowiązanie z tytułu urlopów pracowniczych
172
162
Zobowiązania wobec budżetu inne niż z tytułu podatku dochodowego
150
153
Zobowiązania z tytułu darowizn
10
13
Zobowiązania banków z Grupy PZU z tytułu ubezpieczeń produktów bankowych
oferowanych klientom banku
27
14
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny
15
14
Zobowiązanie z tytułu zwrotu kosztów kredytu
16
132
Zobowiązania z tytułu likwidacji bezpośredniej
37
32
Kontrakty inwestycyjne o gwarantowanych i ustalonych warunkach – wyceniane wg
zamortyzowanego kosztu
142
-
Pozostałe
422
388
Inne zobowiązania, razem
16 980
14 301
Na 31 grudnia 2023 roku i na 31 grudnia 2022 roku wartość godziwa innych zobowiązań nie odbiegała istotnie od ich wartości
bilansowej, głównie ze względu na fakt, że ponad 68 % to zobowiązania krótkoterminowe.
Inne zobowiązania wg wymagalności
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
(przekształcone)
Do 1 roku
11 548
12 056
Powyżej 1 roku do 5 lat
4 446
1 829
Powyżej 5 lat
986
416
Inne zobowiązania wg wymagalności, razem
16 980
14 301
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
248
46. Rezerwy
46.1 Zasady rachunkowości
Rezerwy to zobowiązania, których kwota lub termin zapłaty są niepewne. Podstawą utworzenia rezerwy jest bieżący obowiązek,
wynikający ze zdarzeń przeszłych, którego wypełnienie spowoduje wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne.
Kwota rezerwy ustalana jest w oparciu o wiarygodny szacunek tego wypływu na dzień bilansowy.
Rezerwy na udzielone gwarancje i poręczenia ustala się jako różnicę pomiędzy oczekiwaną wartością ekspozycji bilansowej, która
powstanie z udzielonego zobowiązania pozabilansowego a wartością bieżącą oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych
uzyskanych z ekspozycji bilansowej powstałej z udzielonego zobowiązania.
Rezerwę na koszty restrukturyzacji tworzy się tylko wówczas, gdy oprócz ogólnych kryteriów ujmowania rezerw spełnione są także
kryteria szczegółowe dotyczące rezerw na koszty restrukturyzacji. Należą do nich m.in. posiadanie szczegółowego, formalnego
planu restrukturyzacji i wzbudzenie uzasadnionego oczekiwania u stron, których plan dotyczy, że zostaną przeprowadzone
działania restrukturyzacyjne (poprzez rozpoczęcie wdrażania planu lub ogłoszenie jego głównych elementów).
W związku z przyjętymi zasadami rachunkowości oraz faktem, iż spółki Grupy PZU nie wydzieliły aktywów programów określonych
świadczeń, wartość bilansowa rezerw programów określonych świadczeń równa się wartości bieżącej odpowiadających im
zobowiązań.
Do programów określonych składek zalicza się ponoszone przez pracodawcę koszty składek stanowiących ustawowe narzuty na
wynagrodzenia pracownicze. Obejmują one m.in. części składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz całość składek na
ubezpieczenie wypadkowe, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i odpis na Zakładowy Fundusz
Świadczeń Socjalnych. Koszty programów określonych składek obciążają rachunek zysków i strat w okresie, którego dotyczą.
Do programów określonych świadczeń zalicza się m.in. koszty odpraw emerytalnych i świadczeń pośmiertnych. Koszty
programów określonych świadczeń oszacowane metodami aktuarialnymi rozpoznaje się memoriałowo przy zastosowaniu
metody prognozowanych uprawnień jednostkowych.
Zyski i straty aktuarialne rozpoznaje się w całości w okresie, w którym wystąpiły w pozycji „Zyski i straty aktuarialne dotyczące
rezerw pracowniczych” w innych całkowitych dochodach. Dodatkowe informacje przedstawiono w punkcie 40.3.1.
46.2 Szacunki i założenia
Rezerwy na sprawy sporne ustala się metodą indywidualną, z uwzględnieniem prawdopodobieństwa wystąpienia wypływu
środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne dla wypełnienia ciążącego obowiązku. Wypływ środków uznaje się za
prawdopodobny, jeśli bardziej możliwe jest, że do zaistnienia zdarzenia dojdzie, niż to, że do niego nie dojdzie, czyli gdy
prawdopodobieństwo zaistnienia zdarzenia jest większe od prawdopodobieństwa, że zdarzenie nie nastąpi.
Szczegółowe opisy i kwoty rezerw na sprawy sporne zaprezentowano w punkcie 54.
Rezerwy na odprawy emerytalne i świadczenia pośmiertne szacowane są metodami aktuarialnymi z zastosowaniem
odpowiednich technik i założeń aktuarialnych – stóp dyskontowych, zgodnych z krzywą rentowności obligacji zerokuponowych
Skarbu Państwa, wskaźnika śmiertelności przyjmowanego na poziomie określonym w PTTŻ, przewidywanej stopy wzrostu
wynagrodzeń w poszczególnych jednostkach Grupy PZU, wskaźnika rotacji pracowników (różnicowanego ze względu m.in. na
wiek, staż pracy i płeć pracownika) oraz wskaźnika inwalidztwa (odejść na rentę) przyjmowanego jako odpowiedni procent
wartości wskaźnika śmiertelności.
46.3 Dane ilościowe
Rezerwy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Krótkoterminowe
522
436
Długoterminowe
1 785
1 275
Rezerwy, razem
2 307
1 711
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
249
Zmiana stanu rezerw w okresie
zakończonym 31 grudnia 2023
Stan na
początek
okresu
Zwiększenie
Wyko-
rzystanie
Rozwiązanie
Inne zmiany
Stan na
koniec
okresu
Rezerwa na udzielone gwarancje i poręczenia
514
568
-
(494)
(10)
578
Rezerwa na odprawy emerytalne
265
83
(24)
(1)
-
323
Rezerwa na roszczenia sporne i potencjalne
zobowiązania
88
99
(22)
(25)
-
140
Rezerwa na potencjalne zwroty kosztów
kredytów
127
-
(44)
(2)
-
81
Rezerwa na ryzyko prawne dotyczące
kredytów hipotecznych we frankach
szwajcarskich
479
645
(60)
(117)
-
947
Rezerwy na zwroty klientom podwyższonych
marż kredytów hipotecznych przed
ustanowieniem hipoteki
123
-
(12)
(19)
-
92
Rezerwa na kary nałożone przez UOKiK
39
12
-
-
-
51
Rezerwa na koszty z tytułu restrukturyzacji
21
-
(4)
-
-
17
Rezerwa na świadczenia pośmiertne
25
3
-
-
-
28
Pozostałe
30
27
-
(7)
-
50
Rezerwy, razem
1 711
1 437
(166)
(665)
(10)
2 307
Zmiana stanu rezerw w okresie
zakończonym 31 grudnia 2022
Stan na
początek
okresu
Zwiększenie
Wyko-
rzystanie
Rozwiązanie
Inne zmiany
Stan na
koniec
okresu
Rezerwa na udzielone gwarancje i poręczenia
496
443
-
(432)
7
514
Rezerwa na odprawy emerytalne
267
34
(43)
(3)
10
265
Rezerwa na roszczenia sporne i potencjalne
zobowiązania
69
60
(14)
(29)
2
88
Rezerwa na potencjalne zwroty kosztów
kredytów
120
55
(48)
-
-
127
Rezerwa na ryzyko prawne dotyczące
kredytów hipotecznych we frankach
szwajcarskich
132
502
(9)
(146)
-
479
Rezerwy na zwroty klientom podwyższonych
marż kredytów hipotecznych przed
ustanowieniem hipoteki
-
129
(6)
-
-
123
Rezerwa na kary nałożone przez UOKiK
39
-
-
-
-
39
Rezerwa na koszty z tytułu restrukturyzacji
28
1
(8)
-
-
21
Rezerwa na świadczenia pośmiertne
25
2
-
(2)
-
25
Pozostałe
30
6
(4)
(2)
-
30
Rezerwy, razem
1 206
1 232
(132)
(614)
19
1 711
Rezerwa na potencjalne zwroty kosztów kredytu
11 września 2019 roku opublikowano wyrok TSUE w sprawie C-383/18. Rozstrzygając sprawę, TSUE orzekł, że artykuł 16 ust. 1
dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z 23 kwietnia 2008 roku w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz
uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu
kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.
Na podstawie posiadanych interpretacji prawnych Grupa PZU zastosowała liniową formułę rozliczania się z kredytobiorcami
z kosztów kredytu, która proporcjonalność odnosi do okresu pomiędzy rzeczywistą datą spłaty kredytu a datą spłaty określoną w
umowie i nakazuje równy podział kosztu jednorazowego na poszczególne terminy płatności.
W przypadku przedpłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonanych przed dniem wyroku TSUE Grupa PZU szacuje kwoty
oczekiwanych wypłat zgodnie z MSR 37 i tworzy na ten cel rezerwę, która obciąża pozostałe koszty operacyjne.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
250
W trakcie 2023 roku wykorzystanie rezerwy wyniosło 44 mln zł, a jej wartość na 31 grudnia 2023 roku – 81 mln zł (na 31 grudnia
2022 roku: 127 mln zł). Jej wysokość stanowi najlepszy możliwy szacunek oparty na podstawie obserwowanego historycznie
trendu kwoty zwrotów kosztów kredytu wynikających z napływających reklamacji oraz uwzględnia scenariusz możliwej ewolucji
praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Szacunki wymagały przyjęcia założeń eksperckich i wiążą się z niepewnością.
Z tego względu kwota rezerwy będzie podlegała aktualizacji w kolejnych okresach w zależności od kształtowania się trendu kwot
zwrotu.
Istotne założenia przyjęte do oszacowania rezerwy obejmują zmianę tempa spadku kwot zwrotów.
Wpływ zmiany tempa spadku kwot zwrotów na wysokość rezerwy
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
+10%
(2)
(4)
-10%
2
4
Rezerwa na ryzyko prawne dotyczące walutowych kredytów hipotecznych we frankach szwajcarskich
3 października 2019 roku TSUE wydał orzeczenie w sprawie skutków ewentualnej abuzywności postanowień indywidualnej
umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego u dzielonego przez jeden z banków. TSUE dokonał wykładni przepisów
dyrektywy Rady 93/13/EW z 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich („dyrektywa
93/13”) na kanwie umowy kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego. TSUE wskazał skutki uznania ewentualnej
abuzywności klauzul przeliczeniowych przez sąd krajowy, nie badając jednocześnie w ogóle ewentualnej abuzywności
postanowień umownych. TSUE nie przesądził, że w przypadku ustalenia przez sąd krajowy ewentualnej abuzywnoś ci
automatycznie nastąpić powinno ustalenie przez sąd nieważności całej umowy. Ocena w tym zakresie pozostaje do
rozstrzygnięcia przez sąd krajowy, przy czym TSUE nie wykluczył możliwości uzupełnienia luki powstałej w wyniku abuzywności
klauzul przeliczeniowych za pomocą krajowych przepisów dyspozytywnych. Jednak późniejsze orzeczenia TSUE wykluczają
dopuszczalność uzupełnienia luki po wyeliminowaniu niedozwolonego postanowienia przepisami prawa krajowego, w
konsekwencji czego sądy krajowe uznają umowy kredytu za niewykonalne po usunięciu postanowienia abuzywnego (klauzuli
przeliczeniowej) i uznają, że umowy nie da się wykonywać, wskutek czego sądy ustalają nieważność umowy kredytu.
Istotnym orzeczeniem w sprawie kredytów hipotecznych we frankach szwajcarski ch jest wyrok TSUE z 8 września 2022 roku
wydany w połączonych sprawach C-80/21 do C-82/21, w którym TSUE odpowiedział na pytania prejudycjalne zadane przez Sąd
Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie. TSUE stwierdził:
• sąd krajowy nie może stwierdzić nieuczciwego charakteru nie całości warunku umownego, lecz jedynie jego elementu, który
nadaje mu ów nieuczciwy charakter, jeżeli usunięcie takie sprowadzałoby się do zmiany treści tego warunku, który miałby
wpływ na jego istotę. Oznacza to, że w zasadzie sąd krajowy jest ograniczony do stwierdzenia nieuczciwego charakteru całego
warunku umowy;
• jeżeli sąd krajowy stwierdzi nieuczciwy charakter warunku umowy, co w danym przypadku skutkuje możliwością dalszego
utrzymania w mocy obowiązywania całej umowy pomimo wyłączenia z niej nieuczciwych warunków, to sąd krajowy nie może
zastąpić tych warunków przepisem krajowym o charakterze dyspozytywnym. Oznacza to, że sąd krajowy nie może
zastosować w takim przypadku przepisów kodeksu cywilnego dotyczących przeliczania rat kursem średnim NBP;
• sąd krajowy po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru warunku umowy, nie jest uprawniony do zmiany treści tego warunku
w celu utrzymania obowiązywania umowy, która nie może pozostać w mocy po usunięciu tego warunku, jeżeli dany
konsument został poinformowany o skutkach nieważności umowy i zgodził się na konsekwencje tej nieważności. Oznacza,
to, że jeżeli konsument zgodził się na skutki nieważności umowy (będąc o nich poinformowany), to sąd krajowy orzeczeniem
nie może zmienić treści takiego warunku, tylko musi stwierdzić nieważność;
• bieg 10-letniego terminu przedawnienia roszczenia konsumenta o zwrot zapłaconych rat nie może się rozpocząć od chwili
spełnienia każdego świadczenia w wykonaniu umowy (spłaty każdej raty), nawet jeżeli konsument nie był w stanie
samodzielnie dokonać oceny nieuczciwego charakteru warunku umownego lub nie powziął wiedzy o nieuczciwym
charakterze tego warunku i bez uwzględnienia, że umowa kredytu przewidywała znacznie dłuższy (30-letni) okres spłaty.
Oznacza to, że bieg 10-letniego terminu przedawnienia roszczenia konsumenta o zwrot rat nie rozpoczyna się od dnia spłaty
każdej raty. W praktyce należy przyjmować, że żadne roszczenia konsumenta o zwrot zapłaconych rat nie uległy
przedawnieniu.
15 czerwca 2023 roku TSUE ogłosił orzeczenie w sprawie C-520/21, w którym rozstrzygnął pytanie prejudycjalne Sądu Rejonowego
dla Warszawy – Śródmieścia, stwierdzając w sentencji, iż w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
251
w całości, ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7
ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że:
• nie stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą konsument ma prawo żądać od instytucji
kredytowej rekompensaty wykraczającej poza zwrot miesięcznych rat i kosztów zapłaconych z tytułu wykonania tej umowy
oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty, pod warunkiem poszanowania celów
dyrektywy 93/13 i zasady proporcjonalności, oraz
• stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od
konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę
ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty.
Wyrok ten zamknął drogę do dochodzenia przez banki tzw. wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, natomiast
w zakresie roszczeń konsumentów wobec banków, TSUE odesłał do prawa krajowego oraz podkreślił, że do sądu odsyłającego
należy dokonanie oceny w świetle wszystkich okoliczności sporu, czy uwzględnienie tego rodzaju roszczeń konsumenta jest
zgodne z zasadą proporcjonalności. Jednocześnie wyrok ten nie odnosi się literalnie do dopuszczalności roszczenia banku
o waloryzację sądową kwoty odpowiadającej kwocie udzielonego kapitału kredytu.
7 grudnia 2023 roku TSUE wydał wyrok w sprawie C-140/22, z którego wynika, że nie można uzależniać możliwości wykonywania
praw przez konsumenta od złożenia przez niego oświadczenia przed sądem o wyrażeniu zgody na utrzymanie w mocy
nieuczciwego warunku umownego, zgody na nieważność umowy i oświadczeniu, że jest świadomy konsekwencji nieważności
umowy oraz banki, rozliczając nieważność umowy, nie mogą zachować odsetek kapitałowych naliczonych w toku wykonywania
umowy, tym samym stwierdził, że banki nie mogą żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot wypłaconego
kapitału.
11 grudnia 2023 roku TSUE wydał postanowienie w sprawie C-756/22, w którym orzekł, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13
należy interpretować w ten sposób, iż w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego zawartej z konsumentem przez
instytucję bankową za nieważną w całości ze względu na to, że umowa ta zawiera nieuczciwe warunki, bez których nie może ona
dalej obowiązywać, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma
prawo żądać od tego konsumenta zwrotu kwot innych niż kapitał wpłacony na poczet wykonania tej umowy oraz ustawowe
odsetki za opóźnienie od chwili wezwania do zapłaty. Powyższe orzeczenie może w przyszłości skutkować tym, że banki będą
mogły dochodzić od kredytobiorców frankowych tylko zwrotu kapitału kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od
chwili wezwania do zapłaty, bez wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, czy waloryzacji kapitału.
14 grudnia 2023 roku TSUE wydał wyrok stanowiący, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności
należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie
z którą termin przedawnienia roszczeń przedsiębiorcy wynikających z nieważności umowy kredytu hipotecznego rozpoczyna bieg
dopiero od dnia, w którym umowa staje się trwale bezskuteczna oraz że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa
krajowego, zgodnie z którą złożenie przez przedsiębiorcę zarzutu zatrzymania spowoduje od tego momentu utratę możliwości
dochodzenia odsetek za opóźnienie przez konsumenta. Ponadto TSUE orzekł, że instytucja kredytowa nie jest zobowiązana do
zbadania, czy konsument, który jest stroną umowy kredytowej, jest świadomy skutków nieważności umowy.
Podsumowując szereg grudniowych orzeczeń, w kwestii rekompensaty przysługującej bankom ponad wypłacony kapitał, TSUE
potwierdził swoje stanowisko zaprezentowane w wyroku z 15 czerwca 2023 roku. Wyroki TSUE w kwestii rozpoczęcia biegu
przedawnienia roszczeń restytucyjnych banków nie powodują żadnych zmian w podejściu Grupy PZU do tego rodzaju spraw.
W związku z niejasnym orzecznictwem sądów krajowych, za początek rozpoczęcia biegu terminu przedawnienia Grupa PZU
przyjmuje możliwie najwcześniejszy termin, jaki stanowi złożenie przez kredytobiorcę oświadczenia zawierającego żądanie
związane z zarzutem ustalenia nieważności umowy. Powyższe grudniowe orzeczenia mogą zmienić podejście sądów do
zasądzania od banków odsetek za opóźnienie z datą wcześniejszą niż data złożenia oświadczenia przez konsumenta
o wyrażeniu zgody na nieważność umowy i skutki tej nieważności, jak również mogą ujednolicić podejście w kwestii tego, czy
złożenie zarzutu zatrzymania przez instytucję kredytową powoduje przerwanie, naliczanie odsetek na rzecz klienta, co
w przypadku ukształtowania się takiej praktyki przed sądami powszechnymi może być niekorzystne dla banków.
Do 31 grudnia 2023 roku przeciwko Grupie PZU wpłynęło 5,9 tys. indywidualnych spraw sądowych dotyczących walutowych
kredytów hipotecznych (w tym 1 tys. spraw dotyczących umów spłaconych na moment złożenia pozwu), które zostały udzielone
w latach ubiegłych o łącznej wartości przedmiotu sporu w kwocie 2 030 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 3 tys. spraw, o wartości
przedmiotu sporu 998 mln zł). Główna przyczyna sporu wskazywana przez powodów dotyczy kwestionowania zapisów umowy
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
252
kredytu w zakresie stosowania przez Grupę PZU kursów przeliczeniowych i skutkuje roszczeniami dotyczącymi orz eczenia
częściowej lub całkowitej nieważności umów kredytowych.
W 2023 roku Grupa PZU w sprawach z powództwa kredytobiorców otrzymała 1 330 niekorzystnych wyroków sądowych, w tym 208
wyroków mających charakter prawomocny oraz 41 korzystnych wyroków sądowych, w tym 3 mające charakter prawomocny
(w 2022 roku: 580 niekorzystnych wyroków sądowych, w tym 97 wyroków mających charakter prawomocny oraz 24 korzystne
wyroki sądowe, w tym 5 wyroków prawomocnych).
2 października 2023 roku Pekao rozpoczął oferowanie ugód pozasądowych pod nazwą „bezpieczna ugoda 2%”. Program dotyczy
kredytobiorców, którzy na 31 marca 2023 roku posiadali aktywną umowę kredytu mieszkaniowego denominowanego we franku
szwajcarskim, w tym również będących w sporze sądowym z Pekao.
W ramach ugody wyznaczane jest nowe saldo zadłużenia, wyrażone w PLN i obliczone jako kwota kredytu wypłacona przez Pekao,
powiększona o kontraktowe odsetki naliczone według stałej stopy procentowej wynoszącej 2% w skali roku oraz pomniejszon a
o wszystkie spłaty dokonane przez kredytobiorcę do momentu zawarcia ugody. Pozostała po zawarciu ugody kwota zadłużenia
oprocentowana jest według stałej stopy procentowej 2% w skali roku przez pierwsze 60 miesięcy, a w późniejszym okresie zgodni e
z aktualną ofertą Pekao. Jeżeli nowe saldo zadłużenia okaże się ujemne (czyli wystąpi nadpłata), Pekao dokonuje zwrotu
nadpłaconej kwoty na rzecz kredytobiorcy.
Pekao sukcesywnie wysyła oferty ugód kolejnym grupom kredytobiorców objętych programem, poczynając od najdawniej
udzielonych kredytów. Według stanu na 31 grudnia 2023 roku około połowy kredytobiorców odpowiedziało na ofertę ugody,
z czego około 70% (1,5 tys. klientów) zaakceptowało propozycję Pekao. Zakończenie programu planowane jest do końca 2024
roku.
Wyliczenie rezerwy przeprowadzone na 31 grudnia 2023 roku opierało się na oszacowaniu oczekiwanej straty, wynikającej z
możliwej materializacji ryzyka prawnego. Przeprowadzony szacunek obejmuje następujące kluczowe elementy:
• prognoza spraw spornych – Grupa PZU zaktualizowała prognozy oczekiwanej liczby przyszłych pozwów stosując metody
statystyczne oraz uwzględniając obserwowan e trendy w skali napływających pozwów, jak również wydawanych zaświadczeń
o historii spłat kredytu (mających charakter wskaźnika wyprzedzającego w stosunku do przyszłych pozwów). Zgodnie z opinią
zewnętrznej kancelarii prawnej, dla kredytów indeksowanych, udzielanych oryginalnie przez Pekao, Grupa PZU ocenia
prawdopodobieństwo uznania zapisów umownych za abuzywne jako znikome, ponieważ stosowana klauzula indeksacyjna
opierała się na średnim kursie NBP, a nie tabeli kursowej Pekao. W efekcie nie oczekuje się napływu pozwów dla takich umów
w przyszłości, a dla pozwów istniejących (9 sztuk) nie tworzy rezerwy indywidualnej. Jednocześnie dla umów spłaconych 10
lat temu lub wcześniej (tzn. nieaktywnych na koniec 2013 roku) Grupa PZU przyjmuje możliwość skutecznego podniesienia
zarzutów powodujących oddalenie roszczenia i również nie oczekuje napływu pozwów dla takich umów w przyszłości.
Znajduje to potwierdzenie w dotychczasowej praktyce: skala spraw spornych dotyczących pozostałej części populacji
udzielonych kredytów jest znikoma. W rezultacie, całość prognozy przyszłych pozwów dotyczy kredytów denominowanych
aktywnych lub całkowicie spłaconych w ciągu ostatnich 10 lat;
• prawdopodobieństwo przegrania sprawy sądowej – zgodnie z opinią zewnętrznej kancelarii prawnej, dla kredytów
denominowanych, nabytych przez Pekao w wyniku przejęcia (podziału przez wydzielenie) Banku BPH, Grupa PZU szacuje
prawdopodobieństwo uznania zapisów umownych za abuzywne na poziomie minimum 95% (względem minimum 9 5% na
koniec 2022 roku);
• skutki finansowe sporów sądowych – Grupa PZU przyjmuje następujące możliwe rozstrzygnięcia:
− unieważnienie całej umowy walutowego kredytu hipotecznego w efekcie uznania klauzuli waloryzacyjnej za
niedozwoloną, które to rozstrzygnięcie uznaje za najbardziej prawdopodobne (powyżej 95%);
− uznanie, że klauzule zawarte w umowie kredytowej stanowią niedozwolone postanowienia umowne skutkujące
ustaleniem salda kredytu w PLN oraz pozostawienie oprocentowania kredytu w oparciu o stawkę SARON/LIBOR (tzw.
odfrankowienie);
− uznania klauzuli waloryzacyjnej za abuzywną i zastąpienia w jej treści tabeli kursowej banku przez kurs średni NBP;
− oddalenia powództwa;
• program ugód.
Grupa PZU utrzymała oczekiwania obejmujące rozkład prawdopodobieństwa możliwych rozstrzygnięć oraz wysokość
oczekiwanych skutków finansowych w razie przegrania sprawy sądowej, biorąc pod uwagę statystyki dla spraw spornych
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
253
toczących się obecnie. W szczególności, udział unieważnienia umowy kredytowej w możliwych scenariuszach rozstrzygnięć
przekracza 95% (bez zmian względem 2022 roku). Kalkulacja uwzględnia także dodatkowe koszty związane z ewentualnym
przegraniem sporu sądowego, naliczane dla całego portfela objętego kalkulacją rezerwy: odsetki za opóźnienie oraz koszty
zastępstwa procesowego.
Grupa PZU uwzględnia również wartość pieniądza w czasie, zgodnie z prognozowaną dynamiką napływu przyszłych pozwów oraz
oczekiwaną długością trwania sporu, tj. skutki finansowe sporu w kwocie nieprzekraczającej wartości bilansowej netto danej
umowy zostały zdyskontowane efektywną stopą procentową kredytu, a pozostała ich część, w tym w całości odsetki za opóźnienie
oraz koszty zastępstwa procesowego, rentownością polskich obligacji skarbowych.
Dla populacji umów objętych programem ugód Grupa PZU zakłada, że kredytobiorca zaakceptuje ofertę ugody
z prawdopodobieństwem około 35%, wynikającym z obserwacji empirycznych. W razie zawarcia ugody Grupa PZU nie oczekuje
już pozwu na danej umowie. W przeciwnym przypadku – prawdopodobieństwo oraz rozkład rozstrzygnięć sporu sądowego są
takie same jak opisano powyżej.
Pomimo, iż temat ryzyka prawnego dotyczącego portfela walutowych kredytów hipotecznych jest jednym z kluczowych tematów
w sektorze bankowym w ostatnich latach, nadal historia danych dotycząca skali pozwów (w szczególności w zakresie wyroków
prawomocnych) nie jest wystarczająca. Wszystko powyższe powoduje, iż proces ustalenia poziomu rezerwy wymaga każdorazowo
przyjęcia wielu eksperckich założeń w oparciu o profesjonalny osąd.
Kolejne orzeczenia oraz możliwe rozwiązania sektorowe, które będą się pojawiać na rynku polskim w odniesieniu do walutowych
kredytów hipotecznych mogą mieć wpływ na kwotę rezerwy ustaloną przez Grupę PZU i powodować konieczność zmiany
poszczególnych założeń przyjętych w wyliczeniach. W związku z tą niepewnością możliwe jest, że kwota rezerwy ulegnie zmianie
w przyszłości.
Poniższe tabele prezentują kwoty rezerw na indywidualne istniejące sprawy sądowe, których stroną jest Grupa PZU oraz rezerwę
portfelową na pozostałe umowy walutowych kredytów hipotecznych, które są obciążone ryzykiem prawnym związanym
z charakterem tych umów.
Pozycje skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Odpisy aktualizujące wartość należności od klientów z tytułu kredytów
1 650
1 824
rezerwa indywidualna
672
394
rezerwa portfelowa
978
1 430
Inne rezerwy
948
479
rezerwa indywidualna
604
182
rezerwa portfelowa
344
297
Razem
2 598
2 303
Pozycje skonsolidowanego rachunku zysków i strat
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Zmiana wartości odpisów na oczekiwane straty kredytowe i odpisów z tytułu utraty wartości
instrumentów finansowych
68
(1 325)
Pozostałe koszty operacyjne
(528)
(356)
Pozostałe przychody netto z inwestycji
27
-
Razem
(433)
(1 681)
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
254
Grupa PZU przeprowadziła analizę wrażliwości w odniesieniu do istotnych założeń wyliczenia rezerwy, gdzie zmiana poziomu
poszczególnych parametrów miałaby następujący wpływ na kwotę rezerwy na ryzyko prawne walutowych kredytów
hipotecznych.
Parametr
Scenariusz
Wpływ na poziom
rezerwy
31 grudnia 2023
Wpływ na poziom
rezerwy
31 grudnia 2022
Łączna skala pozwów
+10%
114
211
-10%
(108)
(211)
Prawdopodobieństwo przegranej
+5 p.p.
87
116
-5 p.p.
(87)
(118)
Prawdopodobieństwo zawarcia ugody
+5 p.p
2
nd.
-5 p.p.
(2)
nd.
Rezerwa na zwroty klientom podwyższonych marż kredytów hipotecznych przed ustanowieniem hipoteki
Rezerwę utworzono w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o zmianie ustawy o kredycie hipotecznym
oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami oraz ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od
osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.
Rezerwa na udzielone gwarancje i poręczenia
Pozycja zawiera rezerwy tworzone przez banki na potencjalne utraty korzyści ekonomicznych wynikających z ekspozycji
pozabilansowych (np. udzielonych gwarancji lub ekspozycji kredytowych).
Rezerwa na kary nałożone przez UOKiK
Informacje o utworzeniu rezerwy związanej z postepowaniem Prezesa UOKiK w sprawie nieprawidłowości w obszarze reklamacji
w Pekao zaprezentowano w punkcie 57.6.2.
Kwota 28 mln zł dotyczy kary zwróconej przez UOKiK do Pekao. Ze względu na potencjalne ryzyko wypływu środków w związku
z tą sprawą, Grupa PZU utrzymuje rezerwę z tego tytułu.
Kwota 11 mln zł dotyczy kary nałożonej przez Prezesa UOKiK w wyniku decyzji, w której uznał on, że postanowienie stosowane
przez Pekao w aneksach do umów, dotyczące zasad ustalania kursów walut obcych stanowi niedozwolone postanowienie
umowne. Pekao złożył odwołanie od decyzji Prezesa UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i otrzymał odpowiedź
Prezesa UOKiK, w którym wniósł on o oddalenie odwołania w całości.
47. Odroczony podatek dochodowy
47.1 Zasady rachunkowości
Wysokość rezerwy i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się metodą bilansową przy uwzględnianiu
stawek podatku dochodowego od osób prawnych, które zgodnie z oczekiwaniami będą obowiązywały w momencie realizacji
aktywa lub rezerwy, zgodnie z przepisami prawa podatkowego w krajach siedzib poszczególnych spółek Grupy PZU, wydanymi
do końca okresu sprawozdawczego.
Dla wszystkich konsolidowanych spółek uczestniczących w PGK kompensuje się aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego
przy założeniu, że umowa PGK będzie przedłużana na kolejne okresy, dlatego na potrzeby tej kompensaty nie analizuje się okresu,
w którym spodziewane jest odwrócenie się różnic przejściowych.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
255
47.2 Szacunki i założenia
Spółki Grupy PZU dokonały oszacowania przyszłego dochodu do opodatkowania pod kątem możliwości realizacji ujemnych
różnic przejściowych z tytułu strat podatkowych poniesionych przez te spółki. W wyniku tych szacunków nie rozpoznano aktywów
z tytułu podatku odroczonego dotyczącego części strat podatkowych.
47.3 Dane ilościowe
47.3.1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Wartość nierozpoznanego aktywa z tytułu odroczonego
podatku dochodowego wynikającego z ujemnych różnic
przejściowych oraz ze straty podatkowej wg dopuszczalnego
prawem terminu realizacji
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Ujemne
różnice
przejściowe /
strata
podatkowa
aktywa
z tytułu
odroczonego
podatku
dochodowego
Ujemne
różnice
przejściowe /
strata
podatkowa
aktywa
z tytułu odroczonego
podatku
dochodowego
Ujemne różnice przejściowe
98
17
21
2
Termin nieograniczony przepisami prawa
98
17
21
2
Niewykorzystane straty podatkowe
243
39
292
48
Do 1 roku
3
-
67
13
Powyżej 1 roku do 5 lat
34
6
11
1
Powyżej 5 lat
203
32
201
32
Termin nieograniczony przepisami prawa
3
1
13
2
Razem
341
56
313
50
Zmiana stanu aktywów z tytułu podatku
odroczonego w roku zakończonym 31 grudnia 2023
Stan na
początek
okresu
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
inne
całkowite
dochody
Pozostałe
zmiany
Stan na koniec
okresu
Należności od klientów z tytułu kredytów
1 434
(310)
(1)
-
1 123
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
15
(8)
10
-
17
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
8
33
(1)
-
40
Prowizje bankowe pobrane z góry
434
(68)
-
-
366
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
138
43
-
-
181
Wartości niematerialne – znaki towarowe i relacje
z klientami
(205)
(4)
-
1
(208)
Instrumenty finansowe
465
178
(839)
(1)
(197)
Nieruchomości
(22)
5
-
-
(17)
Rezerwy na świadczenia pracownicze
52
-
6
-
58
Rezerwy na premie
92
16
-
-
108
Inne rezerwy i zobowiązania
683
42
-
(1)
724
Straty podatkowe do rozliczenia w latach następnych
3
3
-
-
6
Ulga podatkowa z tytułu działalności w strefie
4
1
-
-
5
Rezerwa na koszty z tytułu restrukturyzacji
2
(1)
-
-
1
Aktywa z tytułu odroczonego podatku, razem
3 103
(70)
(825)
(1)
2 207
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
256
Zmiana stanu aktywów z tytułu podatku
odroczonego w roku zakończonym 31 grudnia 2022
(przekształcone)
Stan na
początek
okresu
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
inne
całkowite
dochody
Pozostałe
zmiany
Stan na koniec
okresu
Należności od klientów z tytułu kredytów
1 262
171
1
-
1 434
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
20
2
(6)
(1)
15
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
20
(11)
(1)
-
8
Prowizje bankowe pobrane z góry
531
(97)
-
-
434
Zobowiązania wobec klientów z tytułu depozytów
11
127
-
-
138
Wartości niematerialne – znaki towarowe i relacje
z klientami
(196)
(9)
-
-
(205)
Instrumenty finansowe
754
(802)
513
-
465
Nieruchomości
(40)
15
-
3
(22)
Rezerwy na świadczenia pracownicze
56
(6)
2
-
52
Rezerwy na premie
77
15
-
-
92
Inne rezerwy i zobowiązania
565
118
-
-
683
Straty podatkowe do rozliczenia w latach następnych
5
(2)
-
-
3
Ulga podatkowa z tytułu działalności w strefie
9
(3)
-
(2)
4
Rezerwa na koszty z tytułu restrukturyzacji
4
(2)
-
-
2
Aktywa z tytułu odroczonego podatku, razem
3 078
(484)
509
-
3 103
47.3.2. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
Zmiana stanu rezerwy z tytułu podatku
odroczonego w roku zakończonym 31 grudnia 2023
Stan na
początek
okresu
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
inne
całkowite
dochody
Pozostałe
zmiany
Stan na koniec
okresu
Instrumenty finansowe
325
503
121
(1)
948
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
2 614
32
(304)
-
2 342
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
(306)
(43)
6
-
(343)
Należności od klientów z tytułu kredytów
97
2
-
-
99
Nieruchomości
188
(46)
1
5
148
Wartości niematerialne – znaki towarowe i relacje
z klientami
44
(5)
-
-
39
Rezerwy na świadczenia pracownicze
(14)
(4)
-
-
(18)
Rezerwa na premie
(50)
(4)
-
-
(54)
Zobowiązania niewypłacone osobom fizycznym
(z tytułu umów zlecenia, agencyjne, etc.)
(83)
(13)
-
-
(96)
Inne rezerwy i zobowiązania
(115)
1
-
-
(114)
Fundusz prewencyjny
15
(1)
-
-
14
Straty podatkowe do rozliczenia w latach następnych
(10)
(2)
-
-
(12)
Pozostałe różnice
126
10
-
(1)
135
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego, razem
2 831
430
(176)
3
3 088
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
257
Zmiana stanu rezerwy z tytułu podatku
odroczonego w roku zakończonym 31 grudnia 2022
(przekształcone)
Stan na
początek
okresu
Zmiany
odnoszone na
wynik
finansowy
Zmiany
odnoszone na
inne
całkowite
dochody
Pozostałe
zmiany
Stan na koniec
okresu
Instrumenty finansowe
346
132
(153)
-
325
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
1 604
246
764
-
2 614
Aktywa i zobowiązania z tytułu umów reasekuracji
(187)
(97)
(22)
-
(306)
Należności od klientów z tytułu kredytów
92
5
-
-
97
Nieruchomości
156
35
-
(3)
188
Wartości niematerialne – znaki towarowe i relacje
z klientami
63
(20)
-
1
44
Rezerwy na świadczenia pracownicze
(20)
8
(2)
-
(14)
Rezerwa na premie
(62)
12
-
-
(50)
Zobowiązania niewypłacone osobom fizycznym
(z tytułu umów zlecenia, agencyjne, etc.)
(77)
(6)
-
-
(83)
Inne rezerwy i zobowiązania
(92)
(23)
-
-
(115)
Fundusz prewencyjny
12
3
-
-
15
Straty podatkowe do rozliczenia w latach następnych
(24)
16
-
(2)
(10)
Pozostałe różnice
122
4
-
-
126
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego, razem
1 933
315
587
(4)
2 831
48. Aktywa i zobowiązania przeznaczone do sprzedaży
48.1 Zasady rachunkowości
Aktywa i zobowiązania lub grupy do zbycia klasyfikuje się jako przeznaczone do sprzedaży, gdy istnieje plan ich sprzedaży oraz
trwa aktywny program znalezienia nabywcy.
Aktywa i zobowiązania przeznaczone do sprzedaży lub grupy do zbycia wyceniane są w kwocie niższej z dwóch wartości
dotychczasowej wartości bilansowej oraz wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży.
48.2 Dane ilościowe
Aktywa przeznaczone do sprzedaży wg klasyfikacji przed przeniesieniem
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Grupy przeznaczone do sprzedaży
277
302
Aktywa
309
335
Nieruchomości inwestycyjne
287
316
Należności
7
4
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
15
15
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami zakwalifikowanymi jako przeznaczone do
sprzedaży
32
33
Inne zobowiązania
18
15
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
14
18
Inne aktywa przeznaczone do sprzedaży
312
319
Rzeczowe aktywa trwałe
35
18
Nieruchomości inwestycyjne
277
301
Aktywa i grupy aktywów przeznaczone do sprzedaży
621
654
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami zakwalifikowanymi jako
przeznaczone do sprzedaży
32
33
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
258
W pozycji „Nieruchomości inwestycyjne” i w sekcji „Grupy przeznaczone do sprzedaży” zaprezentowano przede wszystkim
nieruchomości przeznaczone do sprzedaży przez fundusz inwestycyjny sektora nieruchomości ze względu na osiągnięcie
przewidywanego horyzontu inwestycyjnego.
Dane uwzględnione w wycenie nieruchomości inwestycyjnych prezentowanych jako przeznaczone do sprzedaży zaprezentowano
w punkcie 10.2.1.2.
49. Leasing
49.1 Zasady rachunkowości
Spółki Grupy PZU są stroną umów leasingowych, zarówno jako leasingodawcy, jak i leasingobiorcy.
Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, gdy na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego
składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.
49.1.1. Grupa PZU jako leasingobiorca
W dacie, w której przedmiot leasingu jest dostępny do wykorzystania, Grupa PZU ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do
użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu.
Zgodnie z pkt. 4 MSSF 16 Grupa PZU nie stosuje tego standardu dla wartości niematerialnych.
Okres leasingu stanowi długość nieodwołalnego okresu korzystania ze składnika aktywów i określa się go, biorąc pod uwagę:
• opcje przedłużenia lub skrócenia, jeżeli są one zasadniczo pewne;
• istotne inwestycje w przedmiocie leasingu podejmowane w okresie obowiązywania umowy, które zgodnie
z przewidywaniami mają przynieść znaczne korzyści ekonomiczne dla jednostki Grupy PZU, na podstawie których podjęte
zostaną decyzje czy przedłużyć umowę bądź wypowiedzieć;
• koszty związane z wypowiedzeniem leasingu, takie jak koszty negocjacji, koszty relokacji, koszty poszukiwania innego
lokalu/nieruchomości odpowiadającego potrzebom biznesowym jednostki, kary za wypowiedzenie umowy oraz koszty
związane z dostosowaniem zwracanego przedmiotu umowy do określonego stanu;
• znaczenie składnika aktywów dla działalności jednostki Grupy PZU, biorąc pod uwagę czy jest to wyspecjalizowany składnik
aktywów, jego umiejscowienie i dostępność odpowiednich rozwiązań alternatywnych;
• uwarunkowania związane ze skorzystaniem z opcji (tj. jeżeli można skorzystać z opcji w sytuacji, w której spełniono jeden lub
większą liczbę warunków) i prawdopodobieństwo, że te warunki zaistnieją.
Oceniając prawdopodobieństwo wykonania opcji, o których mowa powyżej, uwzględnia się wszystkie istotne fakty i okoliczności,
które stanowią zachętę ekonomiczną do tego, aby skorzystać z opcji przedłużenia leasingu lub nie skorzystać z opcji
wypowiedzenia leasingu.
Okres leasingu dla umów na czas nieokreślony Grupa PZU wyznacza uwzględniając czynniki ekonomiczne, dotychczasową
praktykę i dostępne informacje, które mogą być pomocne w określeniu czasu korzystania ze składnika aktywów. Dla wyznaczenia
okresu leasingu Grupa PZU stosuje profesjonalny osąd. W szczególności – dla prawa wieczystego użytkowania gruntów okres
leasingu wyznacza się jako czas pozostały od dnia wdrożenia MSSF 16 lub od dnia nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu
(jeżeli zostało nabyte po 1 stycznia 2019 roku) do dnia wygaśnięcia prawa.
Na moment początkowego ujęcia:
• zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty, w tym stałych
opłat leasingowych pomniejszonych o należne zachęty leasingowe, zmiennych opłat leasingowych, które zależą od indeksu
lub stawki, kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej, ceny
wykonania opcji kupna, jeżeli jest prawdopodobne, że zostanie ona wykorzystana oraz kar pieniężnych za wypowiedzenie
leasingu, jeżeli istnieje możliwość skorzystania z takiej opcji;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
259
• aktywa z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu, obejmującego kwotę początkowej wyceny zobowiązania
z tytułu leasingu, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o otrzymane
zachęty leasingowe, wszelkie początkowe koszty poniesione przez leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać
poniesione w związku z demontażem i usunięciem składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się
znajdował, jeżeli wynika to z umowy leasingowej.
Grupa PZU rozpoznaje aktywa oraz zobowiązania z tytułu leasingu w kwocie netto. Kwotę VAT ujmuje się w kosztach bieżącego
okresu.
Opłaty leasingowe dyskontuje się stopą procentową leasingu, jeżeli można ją łatwo ustalić lub krańcową stopą procentową
leasingobiorcy.
Krańcową stopę leasingobiorcy wyznacza się w oparciu o pochodzące z aktywnego rynku bieżące wyceny instrumentów
finansowych emitowanych przez PZU lub inne podmioty należące do Grupy PZU. W przypadku braku takich instrumentów, bądź
braku aktywnego rynku, krańcową stopę procentową wyznacza się w oparciu o wyceny instrumentów finansowych emitowanych
przez inne podmioty o podobnym profilu działalności oraz poziomie ryzyka kredytowego. Dla wszystkich umów kończących się w
tej samej dacie i o stałej kwocie miesięcznych płatności (do tej grupy należy większość umów leasingu w Grupie PZU) wyznaczono
stałą stopę dyskontową umowy.
W późniejszych okresach:
• składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się modelem kosztu pomniejszonego o odpisy amortyzacyjne
i odpisy z tytułu utraty wartości lub w wartości godziwej (w przypadku aktywów będących nieruchomościami
inwestycyjnymi);
• składnik zobowiązań – według zamortyzowanego kosztu.
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania amortyzuje się metodą liniową od daty rozpoczęcia leasingu do końca okresu użytkowania
lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza.
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazuje się łącznie z rzeczowymi aktywami trwałymi lub odpowiednio nieruchomościami
inwestycyjnymi, natomiast zobowiązania z tytułu leasingu – jako zobowiązania finansowe.
Zmiany w opłatach leasingowych (wynikające m.in. ze zmian w indeksie, stawce, okresie leasingu), uwzględnia się, dokonując
aktualizacji wyceny zobowiązań z tytułu leasingu i odpowiedniej korekty aktywów z tytułu prawa do użytkowania. Okres leasingu
aktualizowany jest w przypadku:
• wystąpienia znaczącego zdarzenia, albo znaczącej zmiany w okolicznościach, które Grupa PZU kontroluje i które wpływają
na to, że można z wystarczającą pewnością założyć, że Grupa PZU skorzysta z opcji, która nie została wcześniej uwzględniona
w ustaleniach dotyczących okresu leasingu, lub że nie skorzysta z opcji, która została wcześniej uwzględniona w tych
ustaleniach;
• zmiany dotyczącej nieodwołalnego okresu leasingu albo ponownego określenia okre su leasingu w przypadku zmiany
umowy, jeśli zmiana ta nie została ujęta jako osobny leasing.
Leasing krótkoterminowy i leasing aktywów o niskiej wartości
Grupa PZU nie rozpoznaje aktywów z tytułu prawa do użytkowania w przypadków umów krótkoterminowych oraz dla leasingów,
w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość. Za aktywa o niskiej wartości przyjęto aktywa
o wartości początkowej bazowego składnika aktywów równej lub niższej od 20 tys. zł. W tym przypadku Grupa PZU rozpoznaje
płatności leasingowe jako koszt w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w okresie trwania leasingu.
49.1.2. Grupa PZU jako leasingodawca
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa PZU klasyfikuje daną umowę leasingową jako:
• leasing finansowy – jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego
składnika aktywów lub jako
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
260
• leasing operacyjny – jeżeli powyższe warunki nie zostały spełnione.
Ustalając klasyfikację danej umowy leasingowej bierze się pod uwagę m.in. fakt, czy okres leasingu stanowi większą część
ekonomicznego okresu użytkowania składnika aktywów.
Leasing finansowy
W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa PZU ujmuje należność w kwocie równej inwestycji leasingowej netto, czyli bieżącej wartoś ci
minimalnych opłat leasingowych oraz ewentualnej niegwarantowanej wartości końcowej przypisanej Grupie PZU. W okresie
leasingu Grupa PZU ujmuje przychody odsetkowe od należności leasingowej.
Leasing operacyjny
Umowy leasingu operacyjnego dotyczą przede wszystkim nieruchomości.
Opłaty leasingowe z tytułu umów leasingu operacyjnego ujmuje się w rachunku zysków i strat jako przychody metodą liniową
przez okres trwania leasingu.
49.2 Dane ilościowe
49.2.1. Grupa PZU jako leasingodawca
49.2.1.1. Leasing finansowy
Inwestycje leasingowe
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Niezdyskontowane opłaty leasingowe
18 742
17 228
Do 1 roku
6 736
6 055
Od 1 roku do 2 lat
4 730
4 454
Od 2 do 3 lat
3 422
3 186
Od 3 do 4 lat
1 953
1 769
Od 4 do 5 lat
972
858
Powyżej 5 lat
929
906
Niezrealizowane przychody finansowe
(2 310)
(2 256)
Zdyskontowane niegwarantowane wartości końcowe
-
-
Inwestycje leasingowe netto
16 432
14 972
49.2.1.2. Leasing operacyjny
Transakcje leasingu operacyjnego dotyczą zasadniczo umów najmu nieruchomości inwestycyjnych. Poniższa tabela prezentuje
przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu leasingu operacyjnego (kwoty niezdyskontowane).
Przyszłe minimalne należności z tytułu opłat leasingowych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Do 1 roku
226
305
Od 1 roku do 2 lat
179
268
Od 2 do 3 lat
158
176
Od 3 do 4 lat
109
135
Od 4 do 5 lat
61
98
Powyżej 5 lat
88
179
Przyszłe minimalne należności z tytułu opłat leasingowych, razem
821
1 161
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
261
49.2.2. Grupa PZU jako leasingobiorca
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania wykazywane jako rzeczowe aktywa trwałe
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Środki transportu
81
77
Inne rzeczowe aktywa trwałe oraz urządzenia techniczne i maszyny
16
5
Nieruchomości
1 410
1 079
Aktywa z tytułu prawa do użytkowania, razem
1 507
1 161
Zmianę stanu aktywów z tytułu prawa do użytkowania wykorzystywanego na własne potrzeby zaprezentowano razem ze zmianą
stanu rzeczowych aktywów trwałych w punkcie 30.2.
Koszty związane z leasingiem
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania
313
311
Środki transportu
18
17
Inne rzeczowe aktywa trwałe
2
1
Nieruchomości
293
293
Odsetki od zobowiązań z tytułu leasingu
61
46
Koszt związany z leasingami krótkoterminowymi
1
1
Koszt związany z leasingami aktywów o niskiej wartości
1
2
Koszt zmiennych opłat leasingowych nieujętych w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu
-
-
50. Aktywa stanowiące zabezpieczenie należności, zobowiązań oraz
zobowiązań warunkowych
Aktywa finansowe zastawione jako zabezpieczenie zobowiązań i zobowiązań
warunkowych
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Wartość bilansowa aktywów finansowych zastawionych jako zabezpieczenie zobowiązań
14 658
13 267
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
1 662
931
Pokrycie Funduszu ochrony środków gwarantowanych na rzecz Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego
910
962
Pokrycie zobowiązań do zapłaty na fundusz gwarancyjny na rzecz Bankowego Funduszu
Gwarancyjnego
414
415
Pokrycie zobowiązań do zapłaty na fundusz przymusowej restrukturyzacji (BFG)
748
739
Kredyt lombardowy i techniczny
8 424
6 483
Inne kredyty
108
317
Emisja hipotecznych listów zastawnych
1 440
1 262
Pokrycie Funduszu Gwarantowania Rozliczeń Transakcji Giełdowych na rzecz Krajowego
Depozytu Papierów Wartościowych
53
36
Transakcje pochodne
872
2 094
Blokada aktywów w związku z umową technicznego limitu kredytowego w Izbie
Rozliczeniowej Transakcje pochodne
27
28
Wartość bilansowa aktywów finansowych zastawionych jako zabezpieczenie zobowiązań
warunkowych
-
-
Aktywa finansowe zastawione jako zabezpieczenie zobowiązań i zobowiązań
warunkowych, razem
14 658
13 267
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
262
51. Aktywa i zobowiązania warunkowe
Aktywa i zobowiązania warunkowe
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Aktywa warunkowe, w tym:
5
6
- otrzymane gwarancje i poręczenia
5
6
Zobowiązania warunkowe
80 673
80 676
- z tytułu limitów odnawialnych w rachunkach ROR oraz kart kredytowych
5 137
4 829
- z tytułu kredytów i pożyczek w transzach
53 822
53 634
- udzielone poręczenia i gwarancje
9 313
8 521
- roszczenia ubezpieczeniowe sporne
1 505
933
- inne roszczenia sporne
391
187
- pozostałe, w tym:
10 505
12 572
- gwarantowanie emisji papierów wartościowych
2 185
4 158
- faktoring
6 627
7 192
- limit intra – day
436
449
- akredytywy i promesy
1 192
688
- pozostałe
65
85
52. Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
52.1 Zasady rachunkowości
Porozumienia dotyczące kompensowania zawierane przez Grupę to:
• umowy ramowe ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz inne umowy ramowe
dotyczące instrumentów pochodnych;
• globalne umowy ramowe (GMRA - Global Master Repurchase Agreement) dotyczące transakcji zakupu/sprzedaży papierów
wartościowych z przyrzeczeniem odkupu.
Porozumienia dotyczące kompensowania zawierane przez Grupę PZU nie spełniają kryteriów kompensowania w sprawozdaniu
z sytuacji finansowej. Zapisy takich porozumień dają bowiem prawo do kompensaty ujętych kwot, które jest wykonalne tylko
w przypadku określonego zdarzenia (naruszenia umowy).
Grupa PZU otrzymała i złożyła zabezpieczenia w postaci depozytów zabezpieczających i płynnych papierów wartościowych
w odniesieniu do transakcji na instrumentach pochodnych.
Zabezpieczenia te ustanowione są na standardowych warunkach branżowych. Zabezpieczenia w postaci depozytów
zabezpieczających wynikają m.in. z tzw. Credit Support Annex (CSA) – stanowiących załącznik do umów ramowych ISDA.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
263
52.2 Dane ilościowe
Ujawnienia w tabelach poniżej obejmują aktywa i zobowiązania finansowe, które podlegają egzekwowalnym porozumieniom
ramowym lub podobnym porozumieniom dotyczącym kompensowania, niezależnie od tego, czy są one kompensowane
w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.
Aktywa i zobowiązania finansowe podlegające ewentualnym kompensatom
31 grudnia 2023
31 grudnia 2022
Aktywa finansowe
Pochodne instrumenty finansowe
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
11 396
16 197
Wartość bilansowa pozycji nie podlegających ewentualnym kompensatom
256
277
Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom
11 140
15 920
Potencjalne kwoty kompensaty
10 742
15 923
- instrumenty finansowe (zawiera otrzymane zabezpieczenia na papierach
wartościowych)
9 695
14 848
- otrzymane zabezpieczenia pieniężne
1 047
1 075
Wartość netto
398
(3)
Zobowiązania finansowe
Pochodne instrumenty finansowe
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej
11 656
20 957
Wartość bilansowa pozycji nie podlegających ewentualnym kompensatom
191
458
Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom
11 465
20 499
Potencjalne kwoty kompensaty
10 619
18 865
- instrumenty finansowe (zawiera otrzymane zabezpieczenia na papierach
wartościowych)
9 685
14 891
- złożone zabezpieczenia pieniężne
934
3 974
Wartość netto
846
1 634
53. Informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania z przepływów
pieniężnych
Zmiana stanu zobowiązań
wynikająca z działalności
finansowej w okresie
zakończonym 31 grudnia 2023
Stan na
początek
okresu
Zmiany
wynikające
z przepły-
wów
pieniężnych
Naliczenia
i płatności
odsetkowe
oraz
rozliczenia
dyskonta
i premii
Różnice
kursowe
Zmiana
składu
grupy
Inne zmiany
Stan na
koniec
okresu
Kredyty otrzymane
5 271
344
12
(214)
-
11
5 424
Zobowiązania z tytułu emisji
dłużnych papierów wartościowych
11 090
868
328
(254)
-
(29)
12 003
Obligacje
3 488
6 182
255
(229)
-
(5)
9 691
Certyfikaty depozytowe
6 646
(5 338)
(27)
(19)
-
(5)
1 257
Listy zastawne
956
24
100
(6)
-
(19)
1 055
Zobowiązania podporządkowane
6 184
(314)
296
-
-
-
6 166
Zobowiązania z tytułu transakcji z
przyrzeczeniem odkupu
931
688
109
-
-
(105)
1 623
Zobowiązania z tytułu leasingu
1 296
(298)
12
(2)
7
579
1 594
Razem
24 772
1 288
757
(470)
7
456
26 810
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
264
Zmiana stanu zobowiązań
wynikająca z działalności
finansowej w okresie
zakończonym 31 grudnia 2022
Stan na
początek
okresu
Zmiany
wynikające
z przepły-
wów
pieniężnych
Naliczenia
i płatności
odsetkowe
oraz
rozliczenia
dyskonta
i premii
Różnice
kursowe
Zmiana
składu
grupy
Inne zmiany
Stan na
koniec
okresu
Kredyty otrzymane
4 658
581
4
28
-
-
5 271
Zobowiązania z tytułu emisji
dłużnych papierów wartościowych
5 940
5 047
(1)
13
-
91
11 090
Obligacje
4 154
(673)
(6)
12
-
1
3 488
Certyfikaty depozytowe
695
5 886
5
(1)
-
61
6 646
Listy zastawne
1 091
(166)
-
2
-
29
956
Zobowiązania podporządkowane
6 274
(319)
230
(1)
-
-
6 184
Zobowiązania z tytułu transakcji z
przyrzeczeniem odkupu
1 207
(321)
123
-
-
(78)
931
Zobowiązania z tytułu leasingu
992
(296)
291
44
5
260
1 296
Razem
19 071
4 692
647
84
5
273
24 772
54. Sprawy sporne
Podmioty z Grupy PZU biorą udział w licznych sporach sądowych, arbitrażowych oraz postępowaniach administracyjnych. Do
typowych sporów sądowych, w których biorą udział spółki z Grupy PZU należą spory związane z zawartymi umowami
ubezpieczeniowymi, umowami kredytów w walutach obcych, spory dotyczące stosunku pracy oraz spory dotyczące zobowiązań
umownych. Do typowych postępowań administracyjnych, w których biorą udział spółki z Grupy PZU należą postępowania
związane z posiadaniem nieruchomości. Powyższe postępowania i spory mają zwykle charakter typowy i powtarzalny, zazwyczaj
żadne z nich z osobna nie ma istotnego znaczenia dla Grupy PZU.
Większość sporów z udziałem spółek z Grupy PZU dotyczy czterech spółek: PZU, PZU Życie, Pekao i Alior Banku.
Szacując kwoty rezerw na poszczególne sprawy uwzględnia się wszystkie informacje dostępne na datę podpisania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jednak ich wartość może ulec zmianie w przyszłości. W przypadku jednostek
ubezpieczeniowych roszczenia sporne uwzględnia się w procesie tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych na szkody
znane biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo niekorzystnego rozstrzygnięcia sporu oraz szacując wartość prawdopodobnego
rozstrzygnięcia.
Na 31 grudnia 2023 roku wartość przedmiotu sporu wszystkich 243 153 (na 31 grudnia 2022 roku: 265 937) spraw toczących się
przed sądami, organami właściwymi dla postępowań arbitrażowych lub organami administracji publicznej prowadzonych
w podmiotach z Grupy PZU wynosiła łącznie 12 461 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 9 033 mln zł). W kwocie tej 8 055 mln z ł
(na 31 grudnia 2022 roku: 5 586 mln zł) dotyczy zobowiązań, a 4 406 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 3 447 mln zł) wierzytelności
spółek z Grupy PZU.
W 2023 roku i do dnia podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego w spółkach z Grupy PZU nie w ystąpiły
postępowania toczące się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji
publicznej dotyczące zobowiązań albo wierzytelności PZU lub jednostki od niego bezpośrednio lub pośrednio zależnej, których
jednostkowa wartość byłaby istotna, z wyjątkiem kwestii opisanych w punktach poniżej.
54.1 Uchwały ZWZ PZU w sprawie podziału zysku PZU za rok obrotowy 2006
Pozwem z 30 lipca 2007 roku wszczęto postępowanie z powództwa Manchester Securities Corporation („MSC”) z siedzibą
w Nowym Jorku przeciwko PZU o uchylenie uchwały nr 8/2007 ZWZ PZU z 30 czerwca 2007 roku w sprawie podziału zysku PZU za
rok obrotowy 2006, jako sprzecznej z dobrymi obyczajami i mającej na celu pokrzywdzenie powoda – akcjonariusza PZU.
Zaskarżona uchwała ZWZ PZU podzieliła zysk netto za rok 2006 w kwocie 3 281 mln zł w następujący sposób:
• na kapitał zapasowy przekazano kwotę 3 261 mln zł;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
265
• na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych przekazano kwotę 20 mln zł.
Wyrokiem z 22 stycznia 2010 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w całości uchylił ww. uchwałę ZWZ PZU. PZU wykorzystał wszystkie
środki odwoławcze, w tym skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który 27 marca 2013 roku oddalił tę skargę kasacyjną. Wyrok
ten jest prawomocny i nie podlega dalszemu zaskarżeniu.
W ocenie PZU uchylenie ww. uchwały ZWZ PZU nie powoduje po stronie akcjonariuszy powstania roszczenia o wypłatę dywidendy
przez PZU.
W związku z uprawomocnieniem się wyroku uchylającego uchwałę nr 8/2007, 30 maja 2012 roku ZWZ PZU podjęło uchwałę
o podziale zysku za rok obrotowy 2006 w sposób odpowiadający podziałowi zysku dokonanemu uchyloną uchwałą nr 8/2007.
Sprzeciw do uchwały z 30 maja 2012 roku zgłosił MSC i został on zaprotokołowany.
20 sierpnia 2012 roku doręczono PZU odpis pozwu wniesionego przez MSC do Sądu Okręgowego w Warszawie, w którym
wymieniona spółka domagała się uchylenia uchwały ZWZ PZU z 30 maja 2012 roku o podziale zysku za rok obrotowy 2006,
a wartość przedmiotu sporu została określona przez powoda na 5 mln zł. PZU złożył odpowiedź na pozew domagając się oddalenia
powództwa w całości.
17 grudnia 2013 roku Sąd Okręgowy wydał wyrok, którym uwzględnił powództwo w całości i zasądził od PZU na rzecz MSC koszty
procesu. 4 marca 2014 roku PZU złożył apelację od ww. wyroku, zaskarżając go w całości. Wyrokiem z 11 lutego 2015 roku Sąd
Apelacyjny w Warszawie zmienił w całości wyrok Sądu Okręgowego z 17 grudnia 2013 roku, oddalił powództwo MSC i obciążył MSC
kosztami procesu. Wyrok Sądu Apelacyjnego jest prawomocny. MSC zaskarżył w całości wyrok Sądu Apelacyjnego skargą
kasacyjną z 9 czerwca 2015 roku. PZU złożył odpowiedź na skargę kasacyjną. Postanowieniem z 19 kwietnia 2016 roku Sąd
Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej MSC do rozpoznania. Postanowienie jest prawomocne, nie podle ga dalszemu
zaskarżeniu na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego i kończy postępowanie w sprawie.
W międzyczasie 16 grudnia 2014 roku MSC wezwał PZU do zapłaty 265 mln zł z tytułu odszkodowania w związku z uchyleniem
uchwały nr 8/2007 ZWZ PZU z 30 czerwca 2007 roku w sprawie podziału zysku PZU za rok obrotowy 2006. PZU odmówił spełnienia
świadczenia ze względu na jego bezzasadność.
23 września 2015 roku PZU doręczono odpis pozwu wraz z załącznikami, w sprawie wszczętej przez MSC przeciwko PZU
o zapłatę 169 mln zł wraz z odsetkami ustawowymi od 2 stycznia 2015 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu. Powództwo
obejmuje żądanie zapłaty odszkodowania z tytułu pozbawienia MSC oraz J.P. Morgan (MSC nabył roszczenie od J.P. Morgan), jako
mniejszościowych akcjonariuszy PZU, udziału w zysku za rok obrotowy 2006, w związku z podjęciem 30 czerwca 2007 roku przez
ZWZ PZU uchwały nr 8/2007. Sprawa jest prowadzona przed Sądem Okręgowym w Warszawie. 18 grudnia 2015 roku PZU złożył
odpowiedź na pozew wnosząc o oddalenie powództwa w całości. 1 kwietnia 2016 roku MSC złożył pismo procesowe, w którym
odniósł się do twierdzeń, zarzutów i wniosków PZU oraz powołał nowe dowody w sprawie. 30 czerwca 2016 roku PZU złożył replikę
na pismo procesowe MSC wraz z wnioskami dowodowymi. Postanowieniem z 21 lipca 2016 roku Sąd skierował sprawę do
mediacji, na którą PZU nie wyraził zgody. Na kolejnych rozprawach prowadzone jest postępowanie dowodowe. 6 kwietnia 2022
roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie, w którym dopuścił dowód z opinii instytutu naukowego na okoliczność
ustalenia wysokości szkody poniesionej przez MSC oraz J.P Morgan, w postaci utraconych korzyści, na skutek podjęcia przez ZWZ
PZU 30 czerwca 2007 roku uchwały nr 8/2007, wyłączającej od podziału zysk za rok obrotowy 2006 i braku wypłaty tego zysku
w roku 2007.
Zdaniem Zarządu PZU roszczenia MSC są bezzasadne. W konsekwencji, na 31 grudnia 2023 roku nie dokonano zmian
w prezentacji kapitałów PZU, mogących potencjalnie wynikać z uchylenia uchwały 8/2007 ZWZ PZU o podziale zysku za rok
obrotowy 2006, w tym pozycji „Kapitał zapasowy” i „Zysk (strata) z lat ubiegłych”, a także nie korygowano środków Zakładowego
Funduszu Świadczeń Socjalnych.
Inne wezwania do zapłaty dotyczące podziału zysku PZU za rok obrotowy 2006
13 listopada 2018 roku Sąd Okręgowy w Warszawie doręczył odpis pozwu złożony przez Wspólną Reprezentację SA
w restrukturyzacji, która wytoczyła powództwo przeciwko PZU o zapłatę 34 mln zł z odsetkami ustawowymi od 1 października
2015 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. Powództwo obejmuje roszczenie o zapłatę odszkodowania z tytułu pozbawienia
akcjonariuszy udziału w zysku za rok obrotowy 2006. Powód twierdzi, że roszczenia odszkodowawcze zostały przeniesione przez
akcjonariuszy na Powoda na podstawie umów zleceń wraz z powierniczym przelewem wierzytelności a roszczenie dochodzone
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
266
pozwem stanowi łączną szkodę wyrządzoną akcjonariuszom. PZU nie uznaje roszczeń ze względu na ich bezzasadność i złożył
odpowiedź na pozew wnosząc o oddalenie powództwa w całości. PZU nie wyraził zgody na mediację. Na kolejnych rozprawach
prowadzone jest postępowanie dowodowe.
54.2 Zgłoszenie wierzytelności PZU do masy upadłości spółek z Grupy Kapitałowej PBG
PZU jest wierzycielem PBG SA („PBG”) oraz Hydrobudowy Polska SA („Hydrobudowa”) z tytułu wystawionych i zrealizowanych
gwarancji ubezpieczeniowych (gwarancji kontraktowych).
W 2012 roku wszczęto postępowania upadłościowe względem PBG oraz Hydrobudowy. 21 września 2012 roku PZU przystąpił do
ww. postępowań zgłaszając swoje wierzytelności do mas upadłości tych spółek.
PBG i Hydrobudowa należą do jednej grupy kapitałowej, której podmiotem dominującym jest PBG i wzajemnie poręczały swoje
zobowiązania. Wszystkie wierzytelności, które zgłoszono do masy upadłości Hydrobudowy w kwocie 101 mln zł, w konsekwencji
zgłoszono równocześnie do masy upadłości PBG.
Postępowanie upadłościowe PBG zakończyło się 20 lipca 2016 roku prawomocnym postanowieniem Sąd u Upadłościowego.
Na pierwszej liście wierzytelności, przedstawionej przez syndyka Hydrobudowy sędziemu komisarzowi, została uwzględniona
wierzytelność PZU w kwocie 16 mln zł, na czwartej uzupełniającej liście wierzytelności została uwzględniona wierzytelność PZU
w kwocie 16 mln zł. Łączna wartość uwzględnionych wierzytelności PZU wynosiła zatem 32 mln zł. W zakresie wierzytelności na
kwotę ponad 66 mln zł, 24 października 2018 roku PZU złożył sprzeciw do sędziego komisarza, co do odmowy uznania zgło szonej
wierzytelności. Postanowieniem z 23 stycznia 2020 roku Sąd uwzględnił sprzeciw PZU i podwyższył wierzytelność PZU na czwartej
uzupełniającej liście wierzytelności do kwoty 83 mln zł. 8 września 2022 roku syndyk masy upadłościowej zwrócił się o przesłanie
oświadczenia dotyczącego ewentualnego zbycia wierzytelności zgłoszonej oraz wskazanie wysokości spłat tytułem jej
zaspokojenia. PZU przekazał stosowne oświadczenie. Konsekwencją powyższego była zmiana na czwartej, uzupełniającej liście
wierzytelności, w oparciu o postanowienie sądu z 4 września 2023 roku, zmniejszająca wierzytelność PZU do kwoty 70 mln zł.
Zgodnie z ogłoszonym 23 listopada 2023 roku częściowym planem podziału, PZU ma otrzymać 4% wierzytelności, tj. kwotę
około 3,4 mln zł. Kilku wierzycieli (innych niż PZU) zgłosiło do planu podziału zarzuty, które są rozpatrywane przez sąd. Plan
podziału nie został jeszcze zrealizowany, a do dnia podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego PZU nie otrzymał
wskazanej kwoty.
54.3 Pozwy przeciwko Alior Bankowi
54.3.1. Pozew zbiorowy
Alior Bank jest pozwanym w jednej sprawie zbiorowej (pozew wniesiono 5 marca 2018 roku) z powództwa osoby fizycznej
reprezentującej grupę 320 osób fizycznych i prawnych oraz 4 sprawach indywidualnych o ustalenie odpowiedzialności Alior Banku
za szkodę spowodowaną nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych przez Alior Bank wobec klientów oraz
nienależytym wykonywaniem umów o świadczenie usług przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia certyfikatów
inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International
AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce (Fundusze). 8 marca 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie o ustaleniu
składu grupy. Postanowienie to na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest nieprawomocne. Wartość
przedmiotu sporu rozszerzonego powództwa wynosi około 104 mln zł.
Pozwy złożono w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności (nie o zapłatę, czyli naprawienie szkody), w związku z czym Grupa PZU
nie przewiduje wypływu środków pieniężnych z tego postępowania innych niż koszty procesowe, których wysokość szacuje na
600 tys. zł.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
267
54.3.2. Pozostał e pozwy
Alior Bank jest ponadto pozwanym w 162 sprawach z powództwa nabywców certyfikatów inwestycyjnych Funduszy o zapłatę
(naprawienie szkody). Łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach to 53 mln zł.
W ocenie Grupy PZU każda sprawa o zapłatę wymaga indywidualnego podejścia. Ostateczna wartość certyfikatów inwestycyjnych
zostanie ustalona po zakończeniu likwidacji. Po analizie i selekcji spraw wyodrębniono takie, w których określone czynniki ry zyka
uzasadniają utworzenie rezerwy. W jej kalkulacji uwzględniono także oczekiwany wzrost skali pozwów oraz większe
prawdopodobieństwo uzyskania niekorzystnych wyroków. Łączna wartość rezerwy na 31 grudnia 2023 roku wyniosła 82 mln zł
(na 31 grudnia 2022 roku: 20 mln zł).
54.4 Postępowanie KNF w przedmiocie nałożenia kary na Alior Bank
Decyzją z 6 sierpnia 2019 roku, wydaną na podstawie art. 167 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie
instrumentami finansowymi, KNF nałożyła na Alior Bank karę pieniężną w wysokości 10 mln zł (Alior Bank zapłacił karę).
Postępowanie dotyczyło prawidłowości działania Alior Banku i Biura Maklerskiego Alior Banku w zakresie dystrybucji certyfikatów
inwestycyjnych funduszy zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka
Akcyjna) Oddział w Polsce. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy (na wniosek Alior Banku), 3 grudnia 2019 roku KNF utrzymał
w mocy pierwotną decyzję, którą 3 stycznia 2020 roku Alior Bank zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie. 17 czerwca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym uchylił decyzję KNF
z 3 grudnia 2019 roku, utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję KNF z 6 sierpnia 2019 roku oraz umorzył postępow anie
prowadzone przez KNF w tej sprawie. KNF złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. 29 listopada 2023
roku Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który ostatecznie uchylił karę nałożoną przez KNF w 2019 roku.
55. Transakcje z podmiotami powiązanymi
55.1 Kluczowy personel kierowniczy
Za kluczowy personel kierowniczy Grupy PZU uważa się Członków Zarządu PZU oraz Dyrektorów Grupy PZU.
Zarówno w 2023, jak i w 2022 roku spółki Grupy PZU nie udzieliły pożyczek ani żadnych podobnych świadczeń członkom
kluczowego personelu kierowniczego.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
268
W kolejnych tabelach przedstawiono wynagrodzenia członków kluczowego personelu kierowniczego PZU (Członków Zarządu PZU
oraz osób zarządzających wyższego szczebla. Dane dotyczące wynagrodzeń zaprezentowano w tysiącach złotych.
Wynagrodzenia i inne krótkoterminowe świadczenia
pracownicze wypłacone przez PZU
1 stycznia – 31 grudnia 2023
1 stycznia – 31 grudnia 2022
w tym część
wynagrodzenia
zmiennego za lata
2019-2022
w tym część
wynagrodzenia
zmiennego za lata
2017-2021
Zarząd:
17 413
7 761
15 462
7 084
Beata Kozłowska-Chyła
2 148
905
1 823
712
Ernest Bejda
2 059
858
1 744
670
Małgorzata Kot
2 015
814
1 701
626
Krzysztof Kozłowski
1 900
698
1 317
243
Tomasz Kulik
2 211
1 010
2 036
962
Piotr Nowak
1 640
438
731
-
Maciej Rapkiewicz
2 211
1 010
2 036
962
Małgorzata Sadurska
2 211
1 010
2 050
976
Aleksandra Agatowska
38
38
38
38
Adam Brzozowski
154
154
154
154
Marcin Eckert
268
268
466
466
Elżbieta Häuser – Schöneich
154
154
154
154
Roger Hodgkiss
40
40
179
179
Paweł Surówka
140
140
316
316
Krzysztof Szypuła
224
224
717
626
Osoby zarządzające wyższego szczebla (Dyrektorzy
Grupy PZU
5 654
1 716
3 288
1 286
Aleksandra Agatowska
896
399
799
354
Andrzej Jaworski
665
185
308
-
Bartłomiej Litwińczuk
884
404
804
375
Dorota Macieja
884
404
804
375
Sylwia Matusiak
750
1)
-
nd.
nd.
Małgorzata Skibińska
495
2)
-
nd.
nd.
Dominik Witek
432
3)
-
nd.
nd.
Małgorzata Kot
20
20
20
20
Krzysztof Szypuła
559
4)
235
391
-
Roman Pałac
56
56
103
103
Tomasz Karusewicz
13
13
59
59
1)
W tym premia roczna, ekwiwalent za urlop i nagroda specjalna z tytułu pełnionej w 2022 roku funkcji Dyrektora Zarządzającego ds. Marketingu, Sponsoringu i
Prewencji.
2)
W tym wynagrodzenie stałe i premia roczna z tytułu pełnionej do 31 stycznia 2023 roku funkcji Dyrektora Zarządzającego ds. Rozwoju i Utrzymania Produktów.
3)
W tym wynagrodzenie stałe, premia roczna i ekwiwalent za urlop z tytułu pełnionej do 6 czerwca 2023 roku funkcji Dyrektora Biura Usług Medycznych.
4)
W tym wynagrodzenie z tyt. zakazu konkurencji 216 tys. zł i odprawa 108 tys. zł.
W 2023 roku Członkom Zarządu PZU wypłacono część świadczeń za lata 2019 – 2022 wynikających z systemu zmiennego
wynagradzania. Wypłata pozostałej części premii za lata 2020 – 2023 może mieć miejsce w następnych okresach. Na poczet tych
świadczeń Grupa PZU posiada zobowiązanie, którego łączna wysokość na 31 grudnia 2023 roku wyniosła 23 971 tys. zł (łącznie
z narzutami pracodawcy, na 31 grudnia 2022 roku: 19 948 tys. zł).
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
269
Wynagrodzenia i inne krótkoterminowe
świadczenia pracownicze wypłacone przez
pozostałe podmioty z Grupy PZU
1 stycznia – 31 grudnia 2023
(w tys. zł)
1 stycznia – 31 grudnia 2022
(w tys. zł)
w tym część
wynagrodzenia
zmiennego za lata
2019 – 2022
w tym część
wynagrodzenia
zmiennego za lata
2017 – 2021
Zarząd, z czego:
27
27
27
27
Małgorzata Kot
27
27
27
27
Osoby zarządzające wyższego szczebla
(Dyrektorzy Grupy PZU), z czego:
7 927
2 523
4 897
1 892
Aleksandra Agatowska
1 338
593
1 194
527
Andrzej Jaworski
998
277
462
-
Bartłomiej Litwińczuk
1 320
599
1 203
558
Dorota Macieja
1 320
599
1 203
558
Sylwia Matusiak
841
1)
-
nd.
nd.
Małgorzata Skibińska
495
2)
-
nd.
nd.
Dominik Witek
673
3)
-
nd.
nd.
Krzysztof Szypuła
839
4)
352
586
-
Roman Pałac
83
83
157
157
Tomasz Karusewicz
20
20
92
92
1)
W tym premia roczna i ekwiwalent za urlop z tytułu pełnionej w 2022 roku funkcji Dyrektora Zarządzającego ds. Marketingu, Sponsoringu i Prewencji.
2)
W tym wynagrodzenie stałe i premia roczna z tytułu pełnionej do 31 stycznia 2023 roku funkcji Dyrektora Zarządzającego ds. Rozwoju i Utrzymania Produktów.
3)
W tym wynagrodzenie stałe, premia roczna i ekwiwalent za urlop z tytułu pełnionej do 6 czerwca 2023 roku funkcji Dyrektora Biura Usług Medycznych.
4)
W tym wynagrodzenie z tyt. zakazu konkurencji 325 tys. zł i odprawa 162 tys. zł.
Całkowita szacunkowa wartość świadczeń
niepieniężnych przyznanych przez PZU oraz
podmioty zależne PZU
1 stycznia – 31 grudnia 2023
(w tys. zł)
1 stycznia – 31 grudnia 2022
(w tys. zł)
Zarząd, z czego:
2 043
1 785
Beata Kozłowska-Chyła
276
265
Ernest Bejda
233
193
Małgorzata Kot
270
224
Krzysztof Kozłowski
233
189
Tomasz Kulik
238
273
Piotr Nowak
231
110
Maciej Rapkiewicz
243
211
Małgorzata Sadurska
319
312
Krzysztof Szypuła
nd.
8
Osoby zarządzające wyższego szczebla
(Dyrektorzy Grupy PZU), z czego:
1 549
942
Aleksandra Agatowska
322
270
Andrzej Jaworski
233
74
Bartłomiej Litwińczuk
281
238
Dorota Macieja
219
200
Sylwia Matusiak
195
nd.
Małgorzata Skibińska
105
nd.
Dominik Witek
135
nd.
Krzysztof Szypuła
59
1)
160
1)
Świadczenia finansowane przez PZU na podstawie porozumienia o rozwiązaniu umowy o świadczenie usług zarządzania.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
270
55.2 Rada Nadzorcza PZU
W tabelach przedstawiono wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej PZU. Dane dotyczące wynagrodzeń zaprezentowano
w tysiącach złotych.
Wynagrodzenia i inne krótkoterminowe
świadczenia pracownicze wypłacone Radzie
Nadzorczej przez PZU oraz podmioty zależne PZU
1 stycznia – 31 grudnia 2023
(w tys. zł)
1 stycznia – 31 grudnia 2022
(w tys. zł)
Robert Jastrzębski
252
224
Paweł Górecki
250
224
Agata Górnicka
236
205
Marcin Chludziński
230
205
Marcin Kubicza
142
nd.
Krzysztof Opolski
250
224
Radosław Sierpiński
245
1)
241
2)
Józef Wierzbowski
230
205
Maciej Zaborowski
230
205
Elżbieta Mączyńska-Ziemacka
161
205
Robert Śnitko
109
224
Piotr Wachowiak
100
68
Paweł Mucha
nd.
151
Razem
2 435
2 381
1)
W tym 15 tys. zł z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Naukowej w PZU Zdrowie SA.
2)
W tym 36 tys. zł z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Naukowej w PZU Zdrowie SA.
55.3 Zawarcie przez PZU lub jednostki zależne istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi na inn ych
warunkach niż rynkowe
W 2023 roku ani PZU, ani jednostki zależne nie zawarły żadnej transakcji z podmiotami powiązanymi, jeżeli pojedynczo lub łącznie
byłyby one istotne i zostały zawarte na innych warunkach niż rynkowe.
55.4 Pozostałe transakcje z podmiotami powiązanymi
Salda i obroty wynikające z transakcji
handlowych pomiędzy Grupą PZU
a podmiotami powiązanymi
1 stycznia – 31 grudnia 2023 roku
1 stycznia – 31 grudnia 2022 roku
Kluczowy personel
kierowniczy
Pozostałe pomioty
powiązane
1)
Kluczowy personel
kierowniczy
Pozostałe pomioty
powiązane
1)
Przychody z ubezpieczeń
-
-
-
2
Pozostałe przychody
-
1
-
1
Koszty
-
57
-
44
Salda i obroty wynikające z transakcji
handlowych pomiędzy Grupą PZU
a podmiotami powiązanymi
31 grudnia 2023 roku
31 grudnia 2022 roku
Kluczowy personel
kierowniczy
Pozostałe pomioty
powiązane
1)
Kluczowy personel
kierowniczy
Pozostałe pomioty
powiązane
1)
Należności od klientów z tytułu kredytów
1
-
-
-
Inne należności
-
1
-
1
Zobowiązania z tytułu depozytów
4
42
4
41
Inne zobowiązania
-
6
-
4
Aktywa warunkowe
-
-
-
-
Zobowiązania warunkowe
-
2
-
2
1)
Jednostki stowarzyszone wyceniane metodą praw własności.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
271
Na etapie nabycia akcji, odpowiednio Alior Banku oraz Pekao, PZU złożył do KNF Oświadczenia o zobowiązaniach, o których mowa
w art. 25h ust. 3 ustawy Prawo bankowe, zgodnie z którymi, działając jako inwestor strategiczny zapewni m.in.:
• Banki będą zarządzane tak, aby utrzymywać stale płynność, poziom funduszy własnych oraz współczynniki wypłacalności na
stabilnym, wymaganym przepisami prawa poziomie, gwarantującym zdolność Banków do wywiązywania się ze swoich
zobowiązań;
• odpowiednie wsparcie kapitałowe bez zbędnej zwłoki, w razie zaistnienia groźby spadku lub spadku wskaźników
adekwatności kapitałowej lub płynności Banków poniżej poziomu wymaganego przez przepisy prawa i regulacje oraz
rekomendacje polskich organów nadzoru bankowego. Każdorazowe wsparcie Banków wymaga jednakże analizy po stronie
PZU, nakierowanej na konieczność utrzymania zaufania do PZU, poprzez zachowanie, nawet w sytuacji kryzysowej,
wysokiego poziomu wypłacalności PZU i Grupy PZU jako całości;
• w ramach uprawnień przysługujących PZU jako akcjonariuszowi, wszelkie decyzje dotyczące wypłaty dywidend
i reinwestycji zysków Banków będą uwzględniać potrzeby rozwoju Banków i ich stabilność, a także bezpieczeństwo środków
finansowych zdeponowanych w Bankach przez ich klientów. W szczególności, w sytuacji, gdy zagrożona będzie płynność lub
pozycja kapitałowa Banków, wymagane zgodnie z przepisami prawa lub rekomendacjami właściwych organów nadzoru
bankowego adresowanymi do sektora bankowego w Polsce, dywidenda nie będzie wypłacana,
a zatrzymane zyski zostaną przeznaczone na podwyższenie funduszy własnych Banków.
55.5 Transakcje z jednostkami powiązanymi ze Skarbem Państwa
Transakcje z jednostkami zależnymi, współzależnymi i stowarzyszonymi ze Skarbem Państwa stanowiły w przeważającej
większości umowy ubezpieczeń majątkowych i osobowych, ubezpieczeń na życie, kontraktów inwestycyjnych oraz usług
bankowych. Transakcje te są zawierane i rozliczane na warunkach możliwych do uzyskania przez klientów niebędących stronami
powiązanymi. Należności i zobowiązania wobec stron powiązanych ze Skarbem Państwa z tytułu umów ubezpieczeniowych mają
zazwyczaj charakter krótkoterminowy.
56. Zatrudnienie
Poniższa tabela przedstawia średnie zatrudnienie w etatach w spółkach Grupy PZU.
Wyszczególnienie
1 stycznia -
31 grudnia 2023
1 stycznia -
31 grudnia 2022
Zarządy (liczba osób na koniec okresu sprawozdawczego)
151
149
Kadra kierownicza
3 682
3 610
Pozostali pracownicy
34 905
34 520
Razem
38 738
38 279
57. Pozostałe informacje
57.1 Wynagrodzenie firmy audytorskiej przeprowadzającej badanie sprawozdań finansowych
W kolejnej tabeli zaprezentowano kwoty należne firmie audytorskiej Grupy PZU (KPMG Audyt sp. z ograniczoną
odpowiedzialnością sp. k. – „KPMG Audyt” oraz firmy z sieci KPMG) za badanie sprawozdań finansowych podlegających
konsolidacji jednostek Grupy PZU, przeprowadzane przez KPMG, wypłacone lub należne za dany okres, powiększone o podatek
VAT.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
272
Wyszczególnienie
1 stycznia -
31 grudnia 2023
(w tys. zł)
1 stycznia -
31 grudnia 2022
(w tys. zł)
Badanie sprawozdań finansowych
12 582
10 487
Inne usługi poświadczające
8 720
6 383
Razem
21 302
16 870
18 lutego 2014 roku Rada Nadzorcza PZU wybrała firmę KPMG Audyt z siedzibą w Warszawie, ul. Inflancka 4A, 00-189 Warszawa,
wpisaną przez Polską Izbę Biegłych Rewidentów na listę firm audytorskich pod numerem 3546, jako podmiot przeprowadzający
badania sprawozdań finansowych za lata 2014 – 2016, a 27 kwietnia 2017 roku Rada Nadzorcza PZU skorzystała z możliwości
przedłużenia współpracy na lata 2017 – 2018. 23 maja 2019 roku, po udzieleniu przez KNF zezwolenia na przedłużenie o dwa lata
maksymalnego okresu trwania zlecenia na wykonanie badania jednostkowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych PZU
przez firmę audytorską KPMG Audyt, Rada Nadzorcza PZU podjęła decyzję o ponownym wyborze KPMG Audyt jako firmy
audytorskiej do badań sprawozdań finansowych za lata 2019-2020.
W związku z przepisem art. 49 Ustawy z dnia 31 marca 2020 r oku o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych oraz niektórych innych ustaw („Ustawa”), przedłużającym, poprzez zniesienie ograniczenia zawartego w art. 134 ust.
1 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, do dziesięciu lat
maksymalny okres nieprzerwanego trwania zleceń badań ustawowych, 28 maja 2020 roku Rada Nadzorcza PZU wyraziła zgodę na
odnowienie na lata 2021-2022, z opcją przedłużenia na rok 2023 zlecenia na przeglądy i badania jednostkowych sprawozdań
finansowych PZU i skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy PZU dla KPMG Audyt. 7 kwietnia 2021 roku Rada Nadzorcza
PZU wyraziła zgodę na skorzystanie z opcji przedłużenia na 2023 rok zlecenia.
W celu wykonania opisanych powyżej prac, do umów zawartych dotychczas z KPMG Audyt zawart o stosowne aneksy.
Dotychczasowa współpraca z KPMG Audyt w zakresie przeglądów i badań jednostkowych sprawozdań finansowych PZU oraz
skonsolidowanych sprawozdań finansowych Grupy PZU trwa nieprzerwanie od 2014 roku.
57.2 Wybór nowej firmy audytorskiej do przeprowadzania badań sprawozdań finansowych
24 sierpnia 2022 roku Rada Nadzorcza PZU podjęła uchwałę w sprawie wyboru PricewaterhouseCoopers Polska Spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością Audyt Sp.k. („PWC”) jako firmy audytorskiej przeprowadzającej badania i przeglądy
sprawozdań finansowych oraz badania sprawozdań o wypłacalności i kondycji finansowej PZU oraz Grupy Kapitałowej PZU za
okres pięciu lat obrotowych kończących się odpowiednio 31 grudnia 2024 roku, 31 grudnia 2025 roku, 31 grudnia 2026 roku, 31
grudnia 2027 roku, 31 grudnia 2028 roku, z opcją przedłużenia na dwa kolejne lata, kończące się 31 grudnia 2029 roku i 31 grudnia
2030 roku.
15 grudnia 2023 roku PZU podpisał z PWC umowę, której przedmiotem jest wykonanie powyższych prac.
57.3 Udzielenie przez PZU lub jednostki zależne poręczeń kredytu lub pożyczki lub udzielenie gwarancji
W 2023 i w 2022 roku ani PZU, ani jednostki zależne nie udzieliły poręczeń kredytu lub pożyczki, ani nie udzieliły gwarancji – łącznie
jednemu podmiotowi lub jednostce zależnej od tego podmiotu – jeżeli łączna wartość istniejących poręczeń lub gwarancji byłaby
istotna, z wyjątkiem kwestii opisanej poniżej.
26 października 2023 roku PZU zawarł z Alior Bankiem Aneks nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji ochrony
kredytowej nierzeczywistej oraz zawar ł z Kontrahentem Aneks nr 2 do Umowy ramowej zlecenia o okresowe udzielanie
kontrgwarancji.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
273
Aneks nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji ochrony kredytowej nierzeczywistej
Aneks nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji ochrony kredytowej nierzeczywistej określa zasady udzielania
przez PZU w ramach limitu zaangażowania, na zlecenie i na rzecz Alior Banku, gwarancji ubezpieczeniowych ochrony kredytowej
nierzeczywistej.
Limit zaangażowania z tytułu gwarancji udzielanych na podstawie Aneksu nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie
gwarancji wynosi maksymalnie 4 000 mln zł. Limit obowiązuje przez okres 3 lat i jest odnawialny, co oznacza, że wygaśnięcie
gwarancji odnawia limit o uwolnioną kwotę pomniejszoną o kwoty ewentualnych wypłat z gwarancji.
Na wysokość wynagrodzenia za udzielenie gwarancji będzie miała wpływ między innymi amortyzacja portfela. Dodatkowo
w wynagrodzeniu może być uwzględniona premia za kontrgwarancję, której wydanie PZU może zlecić Kontrahentowi.
Na chwilę obecną nie jest możliwe podanie wielkości wynagrodzenia za gwarancję, gdyż będzie ono uzależnione od wysokości
sumy gwarancyjnej oraz od jakości portfela zabezpieczanego gwarancją. Wydanie każdej gwarancji będzie poprzedzone
wnioskiem Alior Banku oraz oceną i wyceną przedstawionego do gwarancji portfela.
Szczegółowe informacje o pojedynczych gwarancjach wydawanych przez PZU w ramach Aneksu nr 2 do Umowy zlecenia
o okresowe udzielanie gwarancji będą podawane przez PZU do publicznej wiadomości odrębnie.
Na zabezpieczenie płatności wynagrodzenia za gwarancję w ramach zawartego Aneksu nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe
udzielanie gwarancji, Alior Bank złoży oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji w formie aktu notarialnego.
Maksymalny okres obowiązywania gwarancji wydawanych w ramach Aneksu nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie
gwarancji wynosi 5 lat. Udział własny Alior Banku w wymagalnych należnościach z tytułu wierzytelności wynosi 10%.
Aneks nr 2 do Umowy zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji ochrony kredytowej nierzeczywistej przewiduje kary umowne,
jakie mogą być należne PZU od Alior Banku w razie naruszenia określonych zobowiązań Alior Banku wynikających z Aneksu nr 2
do Umowy. Łączna maksymalna wysokość kar umownych nie może przekroczyć kwoty 3 mln zł. Aneks nr 2 do Umowy nie wyłącza
możliwości dochodzenia odszkodowania przewyższającego sumę kar umownych.
Aneks nr 2 do Umowy ramowej zlecenia o okresowe udzielanie kontrgwarancji
Aneks nr 2 do Umowy ramowej zlecenia o okresowe udzielanie kontrgwarancji określa zasady udzielania przez Kontrahenta na
zlecenie PZU Kontrgwarancji wystawianych na rzecz Alior Banku. Dostępny limit kontrgwarancji wynosi 3 200 mln zł. Dostępny
limit będzie pomniejszany każdorazowo przy udzieleniu każdej kolejnej Kontrgwarancji o sumę gwarancyjną wskazaną w tej
Kontrgwarancji, przy czym Dostępny limit kontrgwarancji będzie miał charakter odnawialny, co oznacza, że wygaśnięcie
Kontrgwarancji spowoduje odnowienie limitu.
57.4 Kontrole UKNF
57.4.1. PZU
W okresie od 11 stycznia do 10 marca 2022 roku KNF przeprowadziła w PZU kontrolę działalności i stanu majątkowego PZU
w zakresie kapitałowego wymogu wypłacalności. 4 kwietnia 2022 roku PZU otrzymał protokół z kontroli, do którego 15 kwietnia
2022 roku przekazał zastrzeżenia, dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. 8 czerwca 2022 roku PZU otrzymał 2 zalecenia po kontroli,
które zostały wykonane począwszy od sprawozdań sporządzanych wg stanu na 31 grudnia 2022 roku, o czym PZU poinformował
6 lutego 2023 roku.
W okresie 12 czerwca – 10 sierpnia 2023 roku KNF przeprowadziła w PZU kontrolę w zakresie likwidacji szkód. 1 grudnia 2023 roku
PZU otrzymał protokół z kontroli, do którego 15 grudnia 2023 roku zgłosił zastrzeżenia. 3 stycznia 2024 roku PZU otrzymał
odpowiedź KNF na zgłoszone zastrzeżenia, a 12 stycznia 2024 roku przekazał dodatkowe wyjaśnienia do treści protokołu. 2 lutego
2024 KNF wydała 8 zaleceń pokontrolnych z terminem wykonania na 31 marca 2024 roku. PZU jest w trakcie dialogu z KNF w
sprawie sposobu wykonania zaleceń.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
274
11 marca 2024 roku rozpoczęła się w PZU kontrola KNF w zakresie spełniania wybranych wymagań dotyczących zarzą dzania
obszarami technologii informacyjnej i bezpieczeństwa środowiska teleinformatycznego. Przewidywany termin zakończenia
kontroli to 19 kwietnia 2024 roku.
57.4.2. PZU Życie
W okresie od 22 sierpnia do 21 października 2022 roku KNF przeprowadziła w PZU Życie kontrolę zgodności działalności PZU Życie
z przepisami prawa, w zakresie korzystania z usług agentów ubezpieczeniowych i agentów oferujących ubezpieczenia
uzupełniające. 22 grudnia 2022 roku PZU Życie zgłosił uwagi do protokołu KNF po kontroli z 13 grudnia 2022 roku. Po odpowiedzi
KNF z 4 stycznia 2023 roku, PZU Życie udzielił dodatkowych wyjaśnień 20 stycznia, 22 i 23 lutego 2023 roku. 20 marca 2023 rok u
PZU Życie otrzymał zalecenie dotyczące nadzoru sprawowanego przez PZU Życie nad działalnością agenta w za kresie procesu
określania potrzeb i wymagań klienta. Termin na wykonanie zalecenia przypadał 31 grudnia 2023 roku. Na wniosek PZU Życie,
KNF wyraził zgodę na przesunięcie terminu wykonania zalecenia na 30 czerwca 2024 roku.
W okresie od 10 stycznia do 10 m arca 2023 roku KNF przeprowadziła w PZU Życie kontrolę w zakresie sporządzania sprawozdań
finansowych dla celów wypłacalności oraz wyceny aktywów i zobowiązań dla celów wypłacalności. 4 maja 2023 roku PZU Życie
otrzymał protokół po kontroli, do którego 17 maja 2023 roku przekazał uwagi.
57.5 Zobowiązanie podatkowe w Szwecji
PZU Finance AB, spółka zależna od PZU, w latach 2014-2015 wyemitowała 5-letnie obligacje w kwocie nominalnej 850 mln EUR,
które zapadły w lipcu 2019 roku. Wpływy z emisji zostały przekazane do PZU w formie dwóch pożyczek na łączną kwotę 850 mln
EUR. Płatności z tytułu pożyczek były dopasowane do płatności z tytułu obligacji pod względem terminu płatności oraz kwoty.
PZU spłacił pożyczki wobec PZU Finance AB 28 czerwca 2019 roku.
W 2018 roku, w związku z wątpliwościami dotyczącymi opodatkowania na podstawie ustawy Swedish Conversion Act (2000:46)
różnic kursowych w sytuacji, gdzie walutą sprawozdawczą jest euro, PZU Finance AB wystąpiła o indywidualną interpretację do
Szwedzkiej Rady ds. Interpretacji Podatkowych (Skatterättsnämnden). 13 marca 2019 roku PZU Finance AB otrzymała
interpretację, zgodnie z którą różnice kursowe z tytułu spłaty pożyczki powinny zostać opodatkowane, natomiast różnice kursow e
z tytułu spłaty obligacji – nie podlegają opodatkowaniu. W ocenie Grupy PZU interpretacja Rady oznaczałaby stosowanie na
terytorium Szwecji odmiennego podejścia wobec spółek raportujących w euro w porównaniu do spółek raportujących w koronach
szwedzkich, co byłoby niezgodne z założeniami do ww. ustawy oraz byłoby sprzeczne z art. 63 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii
Europejskiej (TFUE) dotyczącym konieczności zapewnienia swobodnego przepływu kapitału w UE lub art. 49 i 54 TFUE
dotyczącymi swobody przedsiębiorczości.
3 kwietnia 2019 roku PZU Finance AB zaskarżyła indywidualną interpretację podatkową Szwedzkiej Rady ds. Interpretacji
Podatkowych do Naczelnego Sądu Administracyjnego (Högsta förvaltningsdomstolen). 4 maja 2020 roku Naczelny Sąd
Administracyjny odrzucił wniosek PZU Finance AB i jednocześnie uchylił indywidualną interpretację uznając, że nie wykazano
dostatecznych podstaw do wydania indywidualnej interpretacji podatkowej, w związku z czym interpretacja nie powinna zostać
wydana.
Jednocześnie, 27 sierpnia 2020 roku PZU Finance AB złożyła zeznanie podatkowe w ramach postępowania wyjaśniającego za rok
2019 („disclosure procedure”), zgodnie z którym przedstawiła sytuację opisaną powyżej oraz przyjęła do kalkulacji zobowiązani a
podatkowego, iż różnice kursowe z tytułu spłaty obligacji stanowią koszt uzyskania przychodu. 22 grudnia 2020 roku PZU Finance
AB otrzymała decyzję podatkową z urzędu skarbowego potwierdzającą poprawność wyliczenia podatku. Decyzja nie była
ostateczna. Z uwagi na realizację zadań dla jakich spółka została powołana, Walne Zgromadzenie 4 maja 2021 roku podjęło
decyzję o rozpoczęciu procedury likwidacyjnej spółki PZU Finance AB. 23 czerwca 2021 roku PZU Finance AB otrzymała wstępną,
a 21 grudnia 2021 roku wymagalną, negatywną dla spółki, decyzję urzędu skarbowego dotyczącą korekty rozliczenia
podatkowego za rok 2019. W związku z tym Grupa PZU rozpoznała na 31 grudnia 2021 roku zobowiązanie z tytułu bieżącego
podatku dochodowego w wysokości 72 mln zł (159 mln SEK). 21 stycznia 2022 roku PZU przekazał bezpośrednio do urzędu
skarbowego w Szwecji płatność w wysokości 159 mln SEK (155 mln SEK kwoty bazowej oraz 4 mln SEK należnych odsetek).
10 listopada 2022 roku, korzystając z przysługującej ścieżki odwoławczej od decyzji podatkowej PZU Finance AB złożyła pozew d o
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
275
Sądu Administracyjnego w Sztokholmie w sprawie ponownego ustalenia wysokości podatku za 2019 rok. Postępowanie sądowe
jest w toku.
57.6 Postępowania UOKiK
57.6.1. Alior Bank
27 września 2019 roku Prezes UOKiK wydał postanowienie o wszczęciu wobec Alior Banku postępowania w sprawie o uznanie
postanowień wzorca umowy za niedozwolone (sygnatura RPZ.611.4.2019.PG), którego przedmiotem jest 11 klauzul (tzw. klauzul
modyfikacyjnych) zamieszczonych w stosowanych przez Alior Bank wzorcach umownych, na podstawie których Alior Bank
dokonywał jednostronnych zmian w umowach zawartych z konsumentami. Prezes UOKiK zakwestionował brzmienie
przedmiotowych postanowień m.in. jako nieprecyzyjne i niedające konsumentom możliwości weryfikacji wystąpienia przesłanek
dokonywanej zmiany. Alior Bank prowadził korespondencję z Prezesem UOKiK w przedmiotowej sprawie i przedstawił UOKiK plan
usunięcia z umów z klientami trwających skutków naruszenia. W piśmie z 20 października 2023 roku UOKiK poinformował Alior
Bank o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 31 marca 2024 roku.
Na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU nie zidentyfikowała przesłanek do utworzenia rezerw z tytułu powyższ ej sprawy, ponieważ
w ocenie Grupy PZU nie jest prawdopodobny wypływ środków pieniężnych z tego tytułu. Jednocześnie Grupa PZU nie jest w stanie
dokonać wiarygodnego szacunku wartości zobowiązania warunkowego, w związku z brakiem możliwości oszacowania
potencjalnych skutków naruszenia oraz wysokości potencjalnej kary, która może zostać nałożona przez UOKiK. Maksymalna
wysokość kary pieniężnej to 10% obrotu Alior Banku, osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.
UOKiK prowadzi postępowanie (znak: RWR.610.3.2024.KŚ) w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów,
polegających na:
• niedokonywaniu – po zgłoszeniu przez konsumenta transakcji jako nieautoryzowanej – zwrotu kwoty nieautoryzowanej
transakcji płatniczej lub przywrócenia obciążonego rachunku płatniczego do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsce
nieautoryzowana transakcja płatnicza w trybie i terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, pomimo
braku zaistnienia przesłanek uprawniających Alior Bank do niedokonania ww. czynności;
• dokonywaniu na rzecz konsumenta, będącego klientem Alior Banku, warunkowego zwrotu kwoty transakcji płatniczej,
zgłoszonej przez tego konsumenta jako nieautoryzowanej, jedynie na czas rozpatrzenia przez Alior Bank reklamacji,
a następnie, w razie uznania przez Alior Bank w postępowaniu reklamacyjnym, że transakcja była przez konsumenta
autoryzowana albo, że konsument ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję płatniczą, wycofywaniu
warunkowego zwrotu i pobieraniu tej kwoty z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo z rachunku karty kredytowej
konsumenta, z wyłączeniem sytuacji, w których doszło do jednoczesnego zwrotu konsumentowi tej kwoty w ramach
chargeback lub wycofania roszczenia przez konsumenta;
• przekazywaniu konsumentom – w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych
transakcji płatniczych, informacji o poprawnej autoryzacji transakcji, która została stwierdzona wyłącznie po weryfikacji
przez dostawcę usługi płatniczej prawidłowego użycia instrumentu płatniczego, poprzez posłużenie się indywidualnymi
danymi uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez Alior Bank, iż nastąpiło prawidłowe uwierzytelnienie
wyłącza obowiązek zwrotu przez Alior Bank kwoty nieautoryzowanej transakcji, co może wprowadzać konsumentów w błąd
odnośnie obowiązków Alior Banku, wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, a także co do rozkładu ciężaru
udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana;
• przekazywaniu konsumentom – w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych
transakcji płatniczych, informacji o prawidłowym uwierzytelnieniu transakcji przez użytkownika i braku odpowiedzialności
Alior Banku za jej dokonanie, pon ieważ doszło do niej w wyniku naruszenia przez konsumenta warunków umowy z Alior
Bankiem, co może wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie obowiązków Alior Banku, wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy
o usługach płatniczych, w tym także co do rozkładu ciężaru dowodu w zakresie, w jakim Alior Bank powinien wykazać, że
konsument doprowadził do kwestionowanej transakcji w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa
naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy o usługach płatniczych;
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
276
• przekazywaniu konsumentom – w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych
transakcji płatniczych, informacji o braku możliwości uznania za nieautoryzowane transakcje płatnicze transakcji kartowych
zgłaszanych po terminie 120 dni od daty dokonania transakcji oraz braku możliwości reklamowania większej ilości transakcji
niż 15;
co, zdaniem Prezesa UOKiK może godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktyki naruszające
zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów.
Postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów toczą się aktualnie wobec 15 innych banków,
których praktyka była weryfikowana w podobnych do prowadzonego wobec Alior Banku postępowaniach wyjaśniających. Zarzuty
UOKiK budzą wątpliwości w całym sektorze bankowym, w zakresie ich zgodności z prawem europejskim. Przepisy ustawy
o usługach płatniczych, na które UOKiK powołuje się w kontekście tych zarzutów, nie stanowią pełnego odzwierciedlenia
implementowanej w nich dyrektywy. Spowodowało to liczne wystąpienia do Prezesa UOKiK ze strony Związku Banków Polskich.
Ministerstwo Finansów wystąpiło z propozycją dostosowania tych przepisów do wskazanej dyrektywy w projekcie nowelizacji
ustawy o usługach płatniczych.
Na 31 grudnia 2023 roku wartość reklamacji z tytułu nieautoryzowanych transakcji wynosi 43 mln zł. Maksymalna wysokość kary
pieniężnej to 10% obrotu Alior Banku osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary.
Na 31 grudnia 2023 roku Alior Bank nie zidentyfikował przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu.
57.6.2. Pekao
Postępowanie Prezesa UOKiK w sprawie nieprawidłowości w obszarze rekla macji
Pismem z 10 listopada 2023 roku Prezes UOKiK wszczął przeciwko Pekao postępowanie w sprawie stosowania przez Pekao praktyk
naruszających zbiorowe interesy konsumentów polegające na:
• nieudzielaniu odpowiedzi na reklamacje konsumentów bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni,
a w przypadkach szczególnie skomplikowanych – w terminie 60 dni;
• niewskazywaniu w informacji przekazywanej klientowi występującemu z reklamacją przyczyny opóźnienia uniemożliwiającej
rozpatrzenie reklamacji i udzielenie odpowiedzi bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 30 dni oraz okoliczności, które
muszą zostać ustalone dla rozpatrzenia sprawy.
Pekao skierował w grudniu 2023 roku do Prezesa UOKiK wniosek o wydanie tak zwanej decyzji zobowiązującej. Pekao oczekuje na
decyzję Prezesa UOKiK w tej sprawie. Na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU utworzyła rezerwę w kwocie 12 mln zł związaną z
realizacją propozycji zobowiązania przedstawioną Prezesowi UOKIK przez Pekao.
Postępowanie wyjaśniające Prezesa UOKiK w sprawie nieautoryzowanych transakcji płatniczych
23 czerwca 2021 roku Prezes UOKiK wszczął postępowanie wyjaśniające w celu wstępnego ustalenia, czy dział ania Pekao
podejmowane po zgłoszeniu przez konsumentów nieautoryzowanych transakcji płatniczych mogą uzasadniać wszczęcie
postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów lub postępowania w sprawie
o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone. Postępowanie jest w toku.
8 lutego 2024 roku Prezes UOKiK wszczął postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów w
przedmiocie nieautoryzowanych transakcji płatniczych. Postawione zarzuty to:
• niedokonywanie w terminie d+1 zwrotu klientowi nieautoryzowanej transakcji płatniczej, pomimo braku przesłanek do takiej
odmowy;
• wprowadzanie konsumentów w błąd, co do obowiązków banku i rozkładu ciężaru udowodnienia autoryzacji transakcji
płatniczej.
Na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU nie zidentyfikowała przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
277
57.7 Sprawy dotyczące Alior Leasing sp. z o.o.
W grudniu 2021 roku do Alior Banku i Alior Leasing sp. z o.o. wpłynęło od byłych członków Zarządu Alior Leasing sp. z o.o. wezwanie
na sąd arbitrażowy ad hoc. 1 marca2024 roku Alior Bank otrzymał wyrok częściowy oddalający w całości roszczenia z tytułu
programu menadżerskiego. Na 31 grudnia 2023 roku Grupa PZU nie posiadała rezerwy z tego tytułu.
Alior Leasing sp. z o.o. zidentyfikowała ryzyko wystąpienia możliwych roszczeń wobec Alior Leasing sp. z o.o. ze strony osób
trzecich, które mogą wynikać z działań niektórych pracowników i współpracowników Alior Leasing sp. z o.o. Na dzień podpisania
skonsolidowanego sprawozdania finansowego roszczenia z tego tytułu nie zostały zgłoszone. W ocenie Grupy PZU nie występują
okoliczności uzasadniające tworzenie rezerwy z tego tytułu.
Grupa PZU odstępuje od ujawnienia dalszych informacji dotyczących wyżej wskazanych możliwych roszczeń ze strony osób
trzecich, aby nie osłabiać statusu i pozycji procesowej w przypadku ewentualnego postępowania.
57.8 Konflikt w Ukrainie
Z uwagi na inwazję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i trwający od 24 lutego 2022 roku konflikt zbrojny Zarząd PZU dokonał oceny
wpływu zaistniałej sytuacji na działalność operacyjną, ciągłość działania, sytuację finansową oraz kontynuację działalności przez
Grupę PZU.
Na 31 grudnia 2023 roku łączne aktywa netto (aktywa pomniejszone o zobowiązania i skorygowane o wzajemne udziały między
PZU Ukraina i PZU Ukraina Życie) trzech spółek działających w Ukrainie (PZU Ukraina, PZU Ukraina Życie oraz LLC SOS Services
Ukraine) wyniosły 46 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 25 mln zł).
Aktywa (po wyłączeniu wzajemnych udziałów pomiędzy PZU Ukraina i PZU Ukraina Życie) tych spółek objęte konsolidacją
wyniosły 365 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 357 mln zł), w tym m.in.:
• inwestycyjne (lokacyjne) aktywa finansowe to 239 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 207 mln zł), z czego 99 mln zł (na 31 grudnia
2022 roku: 78 mln zł) to instrumenty emitowane przez rząd Ukrainy, a 140 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 129 mln zł)
depozyty terminowe;
• aktywa z tytułu umów reasekuracji to 36 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 42 mln zł), z tego 26 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku:
31 mln zł) stanowił udział PZU.
Zobowiązania spółek wyniosły 320 mln zł (31 grudnia 2022 roku: 332 mln zł), z czego zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia
wyniosły 296 mln zł (na 31 grudnia 2022 roku: 322 mln zł).
Obowiązujący od 24 lutego 2022 roku stan wojenny na terytorium całej Ukrainy (obecnie przedłużony do 13 maja 2024 roku) oraz
aktywne działania wojenne na wschodzie i południu kraju, a także przeprowadzane ataki powietrzne na całym terytorium
powodują, że spółki ukraińskie z Grupy PZU pracują z uwzględnieniem wojennych ograniczeń oraz uwarunkowań prawnych
wynikających z tzw. „regulacji wojennych”.
Jedna z regulacji wojennych wprowadzona przez NBU 24 lutego 2022 roku dotyczyła zakazu międzynarodowych transferów
środków pieniężnych z Ukrainy, uniemożliwiająca m.in. realizację przez zakłady ubezpieczeniowe płatności międzynarodowych z
tytułu reasekuracji na rzecz nierezydentów.
14 lutego 2023 roku weszła w życie Uchwała NBU z 10 lutego 2023 roku, na mocy której ubezpieczyciele mogą regulować
międzynarodowe zobowiązania reasekuracyjne (z wyjątkiem obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów
mechanicznych), po uprzedniej weryfikacji i wpisaniu na listę ubezpieczycieli uprawnionych do wykonywania operacji w zakresie
reasekuracji z reasekuratorami zagranicznymi. Decyzją NBU od 13 marca 2023 roku PZU Ukraina uwzględniana jest na liście
uprawnionych ubezpieczycieli.
Od 1 stycznia 2024 roku weszła w życie nowa ustawa Ukrainy "O ubezpieczeniach". Ustawa ta zmieniła wymogi dotyczące
licencjonowania ubezpieczycieli, oceny ich wypłacalności i płynności, ładu korporacyjnego i zarządzania ryzykiem, zakończenia
działalności przez ubezpieczyciela oraz przelewu portfela ubezpieczeniowego. Towarzystwa ubezpieczeniowe mają czas do
1 lipca 2024 roku na dostosowanie się do nowych wymogów.
W ostatnich dniach 2023 roku NBU przyjął i opublikował ponad 20 uchwał zwierających przepisy wykonawcze wydane w związku
z wejściem w życie ustawy „O ubezpieczeniach”.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
278
Wprowadzane ustawą oraz uchwałami NBU regulacje rynku ubezpieczeniowego zwiększają bezpieczeństwo rynku finansowego
i kapitałowego poprzez implementację rozwiązań z rozwiniętych rynków europejskich.
Obie spółki spełniają nowy wymóg minimalnego kapitału zakładowego (min. 48 mln UAH), określony w ustawie
„O ubezpieczeniach”.
Na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego stwierdzenie o możliwości utrzymania ciągłości działania
(materializacja ryzyka pełnej utraty zdolności operacyjnych) spółek ukraińskich Grupy PZU jest obarczone niepewnością, ze
względu na możliwość m.in:
• długofalowego utrzymywania się oraz eskalacji działań wojennych;
• kontynuacji ostrzału z broni dalekiego zasięgu obiektów cywilnych i wojskowych, w tym obiektów infrastruktu ry krytycznej,
co prowadzi do znacznych strat wśród ludności oraz zakłóceń w dostawach usług komunalnych, takich jak energia,
ogrzewanie i zaopatrzenie w wodę;
• braku dostępu do kluczowych systemów, w tym poprzez zniszczenie infrastruktury fizycznej spółek;
• niedostępności pracowników.
Grupa PZU na bieżąco monitoruje ryzyko geopolityczne wynikające z wojny w Ukrainie i rozpatruje przyszłe scenariusze rozwoju
wydarzeń. Ze względu na sytuację w Ukrainie wycena aktywów i zobowiązań (w szczególności aktywów i zobowiązań z tytułu
umów ubezpieczenia i umów reasekuracji) spółek ukraińskich wymaga przyjęcia szeregu założeń i obarczona jest istotną
niepewnością.
57.9 Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego
Nie wystąpiły istotne zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego, wymagające ujawnienia w skonsolidowanym
sprawozdaniu finansowym.
Grupa Kapitałowa Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe wg MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku
(w milionach złotych)
279
Podpisy osób wchodzących w skład Zarządu PZU:
Osoba odpowiedzialna za sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego:
Katarzyna Łubkowska
Dyrektor
Biura Rachunkowości
podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Warszawa, 20 marca 2024 roku
Imię i nazwisko
Stanowisko / Funkcja
Anita Elżanowska
Członkini Rady Nadzorczej
delegowana do czasowego
wykonywania czynności
Prezeski Zarządu PZU
podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Michał Bernaczyk
Członek Rady Nadzorczej
delegowany do czasowego
wykonywania czynności
Członka Zarządu PZU
podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Tomasz Kulik
Członek Zarządu PZU
podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Maciej Rapkiewicz
Członek Zarządu PZU
podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym