List Piotra Sucharskiego, Prezesa Zarządu NEUCA S.A., do Akcjonariuszy
Szanowni Państwo,
często zaczynałem mój list od stwierdzenia, że miniony rok był wyjątkowy. Za każdym razem
było to uzasadnione. Kiedy jednak wyjątkowość staje się regułą, trzeba odwrócić myślenie.
Wyjątkowy na polskim rynku zdrowia będzie taki rok, w którym niewiele się wydarzy, a sytuacja
się ustabilizuje.
2023 rok z pewnością był rokiem kumulacji zmian w prawie. Duża nowelizacja ustawy
refundacyjnej, Prawo farmaceutyczne i AdA 2.0 w połączeniu z nowym rozdaniem politycznym
tworzą nową sytuację rynkową. Czeka nas szereg zmian związanych z wdrażaniem
wymienionych regulacji.
Skupmy się na efektach regulacji, które są już widoczne. W aptekach wzrosła marża
detaliczna. Będą one więcej zarabiać na sprzedaży leków refundowanych. Z danych IQVIA
wynika, że od listopada marże te wzrosły o około 1 punkt procentowy. W zależności od
wielkości refundacji i grup leków refundowanych, jakimi dana apteka operuje, przynosi to od
kilkuset do kilku tysięcy złotych miesięcznie.
1
Nocne dyżury aptek, dotychczas deficytowe i
komplikujące ich funkcjonowanie, od 1 stycznia 2024 roku są płatne, a w miastach poniżej 40
tys. mieszkańców dobrowolne.
Ustawa wprowadzająca darmowe leki dla dzieci i młodzieży oraz dla osób powyżej 65. roku
życia poszerzyła listę uprawnionych z 3 mln do 15 mln. Wzrosła również liczba darmowych
preparatów z 2 tys. do 3,8 tys. pozycji dla seniorów i 2,8 tys. pozycji dla dzieci. Tylko w
pierwszym miesiącu obowiązywania ustawy lekarze wystawili ponad 10 mln recept na
bezpłatne leki. O 1 punkt procentowy, z 5% do 6%, wzrosła też marża hurtowa (narzut) na leki
refundowane, która nie może być niższa niż 0,5 PLN ani wyższa niż 150 PLN.
Nowelizacja Prawa farmaceutycznego zwana Apteką dla Aptekarza 2.0 zamknęła lukę prawną
umożliwiającą sieciom aptecznym zwiększanie liczby swoich aptek.
Nastąpiły również zmiany w samorządzie zawodowym farmaceutów. Pod koniec 2023 roku
wybrano nowe władze w izbach okręgowych i Naczelnej Izbie Aptekarskiej.
Skutki większości wymienionych regulacji obserwujemy od końcówki minionego roku. Dla
Grupy NEUCA są one w większości pozytywne. Zwiększenie wysokości marży hurtowej nieco
zniwelowało wzrost kosztów pracy, energii i skutków inflacji. Wyższa marża apteczna również
1
Obliczenia własne spółki, na podstawie danych IQVIA.
nieznacznie poprawia kondycję finansową naszych klientów – aptek. Fakt, że regulacje,
których nadrzędnym celem jest dobro pacjenta, sprzyjają aptekarzom, a poprawa ich sytuacji
sprzyja nam, nie jest zaskoczeniem dla tych, którzy rozumieją naszą strategię. Relacja z
farmaceutami jest jej fundamentem, który pozostaje niezmienny od lat. Dlatego właśnie ta
strategia wygrywa. Do sytuacji rynkowej dopasowujemy działania operacyjne, tak by
najskuteczniej wspierać aptekarzy i uzyskiwać z ich strony najwyższe oceny. NEUCA od wielu
lat prowadzi w niezależnym rankingu satysfakcji klienta opracowanym przez Monitor Apteczny
we wszystkich kategoriach, uzyskując istotną przewagę nad największymi i wygrywając ze
średnimi i małymi hurtowniami na rynku. Od ponad dwóch lat nasz wskaźnik polecalności Net
Promoter Score wynosi blisko 70 punktów – to wartość nieosiągalna dla naszych konkurentów
(zarówno największych, jak i grupy średnich i małych hurtowni). Apteki niezależne poszukują
wsparcia w dobrze zorganizowanych programach partnerskich. Wzrost udziałów rynkowych
aptek uczestniczących w programie Świat Zdrowia, będący wynikiem działań takich jak
rebranding czy rozbudowa portfela produktów, potwierdzają jego skuteczność. Dlatego Świat
Zdrowia jest najszybciej rozwijającym się programem na rynku. Zdobyte i utrwalone wynikami
zaufanie wpływa na wysoką liczbę uczestników wszystkich programów partnerskich. Mamy
kompetencje, a różnorodność oferty handlowej oraz najwyższy poziom serwisu i wsparcia
pozwalają klientom skutecznie rozwijać swoją działalność.
Udziały rynkowe Grupy w całym rynku przekraczają 30%
2
, a w strategicznym obszarze aptek
niezależnych 37,5%
3
. Przychody ze sprzedaży Grupy NEUCA w minionym roku wyniosły 11,8
mld PLN (+5,2% rok do roku).
2023 rok był kolejnym okresem wzrostu skali działalności dla segmentu produkcji
farmaceutyków. Przychody ze sprzedaży produktów Synoptis Pharma uzyskane przez
segment hurtowej dystrybucji leków przekroczyły w tym okresie 333 mln PLN i były wyższe rok
do roku o ponad 20%. Zysk EBITDA segmentu to 88,6 mln PLN (+36,7% rok do roku), a w
jego strukturze rosnącą rolę odgrywają spółki produkcji kontraktowej. Dobre wyniki działalności
podstawowej pozwoliły na dalszą rozbudowę obszarów biznesów pacjenckich i badań
klinicznych. Operator medyczny Świat Zdrowia zapewnia opiekę medyczną i farmaceutyczną
pacjentom własnym, a także pacjentom partnerów: zakładów ubezpieczeń i podmiotów
medycznych. Organizuje on opiekę zdrowotną nad pacjentami, wykorzystując narzędzia
cyfrowe takie jak: portal pacjenta, system TPA, portal rezerwacyjny Apteline.pl oraz własna
infolinia medyczna. W minionym roku operator medyczny wypracował blisko 362 mln
przychodów. To o 126 mln PLN więcej (czyli o 54%) w stosunku do ubiegłego roku. Rok 2023
2
IQVIA, dane Sell-in
3
Obliczenia własne spółki na bazie miesięcznych danych IQVIA Pharmascope (dane Sell-out) oraz bazy IQVIA
OneKey (informacje o aptekach)
upłynął pod znakiem tworzenia i rozwoju narzędzi cyfrowych: portalu pacjenta Mój Świat
Zdrowia z funkcjonalnościami z zakresu profilaktyki, diagnostyki, leczenia, w tym prostego
sposobu składania deklaracji do POZ i zamawiania leków, oraz nowej strony WWW, której
kluczowymi elementami są profilaktyka, edukacja i wiedza. Od początku 2023 roku
zapewniliśmy opiekę medyczną i farmaceutyczną około 765 tys. pacjentów, a ponad 5,5 mln
pacjentów skorzystało z rzetelnych informacji medycznych na naszych portalach
zdrowotnych.
W ramach segmentu działalność ubezpieczeniowa rozwijamy spółkę TU Zdrowie. Na koniec
2023 roku ubezpieczyciel osiągnął 135 mln przychodów w porównaniu ze 103 mln w 2022 r.
To oznacza wzrost przychodów o ponad 32% rok do roku. Na koniec 2023 roku TU Zdrowie
ubezpieczało 237 tys. klientów. W porównaniu z 2022 rokiem to wzrost o 22%. Sprzedaż
obszaru biznesów pacjenckich zamyka się kwotą niemal 497 mln PLN, co oznacza blisko 47-
procentową dynamikę rok do roku.
W 2023 roku uporządkowaliśmy strukturę, brandy i misje naszego obszaru badań klinicznych.
Kompleksowe podejście w połączeniu z równoległym rozwijaniem technologii i integrowaniem
procesów sprawiło, że obszar badań klinicznych zapewnia klientom unikalną wartość rynkową
w postaci bezpośredniego dostępu do pacjentów w całym procesie oraz wiarygodnych, szybko
dostępnych danych. Te elementy są kluczowe dla sukcesu w dziedzinie badań klinicznych.
Pratia to typowy biznes pacjencki, skupiony na dostarczaniu innowacyjnych terapii pacjentom
w zakresie onkologii oraz w pozostałych wskazaniach terapeutycznych. Nowy brand CRO,
czyli spółka Kapadi, łączy obszar CRO amerykańskiego (spółki OncoBay) oraz europejskiego
Clinscience. Kapadi skupia się na badaniach klinicznych w onkologii i współpracy z firmami
biotechnologicznymi. Całość dopełnia spółka Hyggio, która integruje nasze obszary od
pozyskania pacjenta, współpracy z lekarzem poprzez standaryzację i zarządzanie jakością
danych. Połączenie tych trzech misji pozwoliło nam na utworzenie grupy kapitałowej
Humaneva. Jest to spółka akcyjna, która obecnie konsoliduje wszystkie nasze obszary w
ramach badań klinicznych – SMO, CRO oraz technologię.
Sprzedaż obszaru badań klinicznych w 2023 roku przekroczyła 404 mln PLN, co oznacza jej
podwojenie rok do roku. Backlog obszarów SMO i CRO segmentu badań klinicznych na 31
grudnia 2023 roku przekroczył 1 mld PLN (1041,6 mln PLN) i względem wcześniejszego
kwartału był wyższy o 5,5%.
Grupa NEUCA w drugiej połowie 2023 roku powróciła na ścieżkę wzrostu wyników.
Narastająco po 12 miesiącach 2023 roku zysk EBITDA wyniósł niemal 380 mln PLN, a zysk
netto blisko 160 mln PLN (zysk netto bez zdarzeń jednorazowych w minionym roku
ukształtował się na poziomie 149 mln PLN).
Podstawę naszego biznesu nadal stanowi segment hurtowej dystrybucji leków. Cały czas
rozwijamy go i doskonalimy nasze w nim kompetencje. Strategia rynkowa zakłada
wykorzystanie naszego potencjału do budowania oferty obejmującej serwis logistyczny na
najwyższym poziomie, obsługę posprzedażową, wsparcie biznesu aptek, programy
partnerskie, biznesy pacjenckie, e-commerce, opiekę farmaceutyczną, zarządzanie obszarami
terapeutycznymi i ciągłość dostaw. Stale rozwijane synergie tworzą oferty o najwyższej sumie
korzyści dla wszystkich uczestników rynku. Rozwój skali i obszarów działania ugruntowuje
naszą pozycję na rynku ochrony zdrowia. Otwiera nowe perspektywy i możliwości, ale też
stawia wyzwania. Wspólnym mianownikiem wszystkich naszych i prowadzonych z partnerami
działań jest pacjent. Mamy z nim coraz więcej bezpośredniego kontaktu, więcej o nim wiemy i
częściej myślimy o jego przyszłych potrzebach. Jesteśmy świadomi, że rynek ochrony zdrowia
czeka dekada gwałtownych przemian. Pandemia COVID-19 ujawniła szereg problemów
strukturalnych i pokazała, że model reaktywnego reagowania na problemy zdrowotne jest
nieefektywny i zbyt kosztowny. W Europie już brakuje miliona pracowników ochrony zdrowia,
a potrzeby rosną. Chociaż rośnie także wysokość środków przeznaczanych w Europie na
opiekę medyczną, to konieczne jest wprowadzanie rozwiązań odpornych na sytuacje
kryzysowe i wydajnych. Już o tym myślimy i rozwijamy strategie w kierunku profilaktyki,
kształtowania właściwych nawyków i zapobiegania chorobom poprzez wczesne ich
wykrywanie. Do realizacji tego celu potrzebne są technologie, takie jak sztuczna inteligencja,
chatboty czy platformy typu open source, umożliwiające diagnozowanie stanu pacjenta bez
konieczności wizyt w placówkach medycznych. Opracowujemy i testujemy tego typu
rozwiązania. Nasza Grupa bierze więc aktywny udział w zmianie modelu opieki zdrowotnej w
Europie. Mam nadzieję, że nasz wkład przyczyni się do wzmocnienia polskiego systemu
ochrony zdrowia, a pacjentom ułatwi utrzymanie dobrego stanu zdrowia przez długi czas.
