2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ext:SharePremiumAndStatutoryReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ext:SharePremiumAndStatutoryReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ext:SharePremiumAndStatutoryReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ext:SharePremiumAndStatutoryReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ext:SharePremiumAndStatutoryReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:CapitalReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:CapitalReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:CapitalReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:CapitalReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:CapitalReserveMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:TreasurySharesMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 2594006DOIYZFLCUVQ09 2020-12-31 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-12-31 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-12-31 iso4217:PLN 2594006DOIYZFLCUVQ09 2021-01-01 2021-12-31 2594006DOIYZFLCUVQ09 2022-01-01 2022-12-31

#
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

| SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYNIKU I POZOSTAŁYCH CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| DZIAŁALNOŚĆ KONTYNUOWANA |  |
Nota 4.2.-4.3. | Przychody ze sprzedaży dóbr i usług | 3 855 649 | 3 102 095
Nota 4.2., 4.4. | Koszty sprzedanych dóbr i usług | 3 633 500 | 2 808 780
| Zysk brutto ze sprzedaży | 222 149 | 293 315
Nota 4.4. | Koszty sprzedaży | 13 259 | 10 830
Nota 4.4. | Koszty ogólnego zarządu | 180 780 | 185 919
| w tym wynagrodzenie w formie akcji | 0 | 28 343
Nota 4.6. | Pozostałe przychody operacyjne | 11 508 | 14 236
Nota 4.6. | Pozostałe koszty operacyjne | 7 652 | 4 801
| Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami | (11 108) | (15 187)
Nota 4.2. | Zysk z działalności operacyjnej | 20 858 | 90 814
| Udział w zyskach/ (stratach) netto wycenianych metodą praw własności | (1 451) | (156)
Nota 4.7. | Przychody finansowe | 14 832 | 8 817
Nota 4.7. | Koszty finansowe | 35 855 | 14 080
Nota 4.2. | Zysk/(strata) brutto | (1 616) | 85 395
Nota 4.8. | Podatek dochodowy | (12 610) | 64 057
| Zysk netto za okres obrotowy | 10 994 | 21 338
| Akcjonariuszom Jednostki Dominującej | 8 291 | 8 788
| Udziałowcom niekontrolującym | 2 703 | 12 550

|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Skonsolidowana strata/ zysk netto | 10 994 | 21 338
| Różnice kursowe z przeliczenia sprawozdań jednostek zagranicznych | 1 174 | (212)
| Całkowite dochody (z uwzględnieniem efektu podatkowego) podlegające przeklasyfikowaniu do wyniku | 1 174 | (212)
| Całkowite dochody za okres obrotowy | 12 168 | 21 126
| Przypadające: |  |
| Akcjonariuszom Jednostki Dominującej | 9 456 | 8 579
| Udziałowcom niekontrolującym | 2 712 | 12 547

‎

#
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

| SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ |  |
|  | 31.12.2022 | 31.12.2021
| AKTYWA | 2 016 268 | 1 833 190
Nota 6.1. | Nieruchomości inwestycyjne | 33 909 | 0
Nota 6.2. | Wartość firmy | 41 588 | 41 240
Nota 6.1. | Wartości niematerialne | 13 546 | 9 907
Nota 6.1. | Rzeczowe aktywa trwałe | 195 867 | 167 932
Nota 6.11. | Inwestycje ujmowane metodą praw własności | 52 888 | 34 940
Nota 5.1. | Aktywa finansowe | 13 823 | 11 525
Nota 4.8. | Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 82 358 | 49 496
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 8 576 | 14 432
| Aktywa trwałe | 442 555 | 329 472
Nota 6.4. | Zapasy | 160 239 | 67 446
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 23 455 | 15 189
Nota 2.3. | Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 431 013 | 302 138
Nota 6.5. | Należności z tytułu dostaw i usług | 651 583 | 594 647
Nota 6.5. | Pozostałe należności | 91 536 | 57 036
Nota 5.1. | Aktywa finansowe | 9 428 | 28 567
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 163 961 | 363 210
Nota 3.8. | Środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT | 35 338 | 50 745
Nota 3.8. | Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania | 0 | 10 855
Nota 6.6. | Pozostałe aktywa | 7 160 | 13 885
| Aktywa obrotowe | 1 573 713 | 1 503 718
| PASYWA | 2 016 268 | 1 833 190
Nota 3.1. | Kapitał podstawowy | 1 210 | 1 240
| Kapitał zapasowy | 254 769 | 207 074
Nota 3.1. | Akcje własne | (20 000) | (70 000)
| Kapitał rezerwowy | 131 624 | 71 552
| Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych | 6 645 | 5 480
| Zyski zatrzymane | 166 633 | 337 521
| Kapitał własny akcjonariuszy Jednostki Dominującej | 540 881 | 552 867
| Kapitał udziałowców niekontrolujących | 124 597 | 131 866
| Kapitał własny | 665 478 | 684 733
Nota 3.2.-3.5. | Zadłużenie | 189 407 | 155 160
Nota 6.7. | Rezerwy | 22 062 | 26 385
Nota 4.8. | Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego | 15 274 | 10 597
Nota 2.2. | Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | 16 866 | 15 855
| Zobowiązania długoterminowe | 243 609 | 207 997
Nota 3.2.-3.5. | Zadłużenie | 123 168 | 58 735
Nota 6.7. | Rezerwy | 34 340 | 30 847
Nota 2.2. | Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | 154 169 | 130 829
Nota 2.3. | Wycena kontraktów budowlanych - pasywa | 245 957 | 244 048
Nota 6.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 443 402 | 363 131
Nota 6.9. | Pozostałe zobowiązania | 106 145 | 112 870
| Zobowiązania krótkoterminowe | 1 107 181 | 940 460

‎

# SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE

|  |  | Skonsolidowane zestawienie zmian w kapitale |  |  |

| Kapitał podstawowy | Akcje własne | Kapitał zapasowy | Kapitał rezerwowy | Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych | Zyski zatrzymane | Razem | Kapitał udziałowców niekontrolujących | Kapitał własny
Stan na 1 stycznia 2021 r. | 1 240 | 0 | 195 497 | 17 822 | 5 689 | 80 804 | 301 052 | 9 441 | 310 493
Wynik netto za okres | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 788 | 8 788 | 12 550 | 21 338
Całkowite dochody za okres obrotowy | 0 | 0 | 0 | 0 | (209) | 0 | (209) | (3) | (212)
Łączne całkowite dochody | 0 | 0 | 0 | 0 | (209) | 8 788 | 8 579 | 12 547 | 21 126
Dywidenda | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | (500) | (500) | (3 253) | (3 753)
Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego na zyski zatrzymane | 0 | 0 | 2 308 | 25 000 | 0 | (27 308) | 0 | 0 | 0
Sprzedaż i emisja akcji w spółce zależnej | 0 | 0 | 9 269 | 0 | 0 | 275 737 | 285 006 | 112 998 | 398 004
Programy akcji pracowniczych | 0 | 0 | 0 | 28 343 | 0 | 0 | 28 343 | 0 | 28 343
Nabycie akcji własnych | 0 | (70 000) | 0 | 0 | 0 | 0 | (70 000) | 0 | (70 000)
Emisja akcji | 0 | 0 | 0 | 387 | 0 | 0 | 387 | 133 | 520
Stan na 31 grudnia 2021 r. | 1 240 | (70 000) | 207 074 | 71 552 | 5 480 | 337 521 | 552 867 | 131 866 | 684 733
Stan na 1 stycznia 2022 r. | 1 240 | (70 000) | 207 074 | 71 552 | 5 480 | 337 521 | 552 867 | 131 866 | 684 733
Wynik netto za okres | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8 291 | 8 291 | 2 703 | 10 994
Całkowite dochody za okres obrotowy | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 165 | 0 | 1 165 | 9 | 1 174
Łączne całkowite dochody | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 165 | 8 291 | 9 456 | 2 712 | 12 168
Dywidenda | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | (447) | (447) | 0 | (447)
Przeniesienie wyniku netto z roku poprzedniego | 0 | 0 | 100 000 | 77 737 | 0 | (177 737) | 0 | 0 | 0
Rozliczenie wykupu akcji własnych przez Spółkę zależną w Grupie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 28 610 | 28 610 | (9 981) | 18 629
Obniżenie kapitału podstawowego | (30) | 70 000 | (45 000) | (24 970) | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Wykup i umorzenie udziałów w spółce zależnej | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 395 | 395 | 0 | 395
Nabycie akcji własnych | 0 | (20 000) | 0 | 0 | 0 | 0 | (20 000) | 0 | (20 000)
Nabycie akcji własnych przez Spółkę zależną w Grupie | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | (30 000) | (30 000) | 0 | (30 000)
Przeniesienie kapitału zgodnie z uchwałą | 0 |  | (7 305) | 7 305 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Stan na 31 grudnia 2022 r. | 1 210 | (20 000) | 254 769 | 131 624 | 6 645 | 166 633 | 540 881 | 124 597 | 665 478

#
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

| SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH |
|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ |  |
| Wynik brutto | (1 616) | 85 395
Nota 4.2. | Amortyzacja | 33 128 | 27 649
Nota 4.7. | Straty z tytułu różnic kursowych | (4 333) | (23)
Nota 4.7. | Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) | 16 982 | 8 653
Nota 6.10. | Pozostałe korekty niepieniężne | (7 011) | 25 423
Nota 4.8. | Zapłacony podatek dochodowy | (29 758) | (62 115)
Nota 6.10. | Zmiana stanu kapitału obrotowego | (143 017) | (258 345)
| Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej | (135 625) | (173 363)
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ |  |
Nota 5.1.2. | Wpływy z tytułu spłat udzielonych pożyczek | 2 708 | 7 393
Nota 6.10. | Wpływy pozostałe | 30 890 | 20 910
Nota 6.1. | Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych | (54 202) | (88 063)
Nota 5.1.2. | Wydatki z tytułu udzielonych pożyczek | (972) | (37 406)
| Wydatki na nabycie udziałów w spółkach | (30 586) | (46 547)
| Inne | (39) | 0
| Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | ( 52 201) | (143 713)
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ |  |
Nota 3.2. | Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - kredyty i pożyczki | 149 231 | 72 952
Nota 3.4. | Wpływy z emisji obligacji | 0 | 75 000
| Wpływy ze sprzedaży i emisji akcji spółki zależnej | 0 | 398 004
| Wpływy pozostałe | 209 | 388
Nota 3.2. | Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia kredytowego - kapitał | (86 555) | (19 720)
Nota 3.2. | Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia leasingowego - kapitał | (24 174) | (8 874)
Nota 3.2. | Wydatki z tytułu spłaty zadłużenia - odsetki | (18 593) | (4 791)
| Wypłata dywidend | (500) | (3 261)
Nota 3.1. | Nabycia akcji własnych | (30 977) | (70 000)
Nota 3.4. | Wykup dłużnych papierów wartościowych | 0 | (52 000)
| Wydatki pozostałe | (64) | 0
| Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej | (11 423) | 387 698
| PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO | (199 249) | 70 622
| Środki pieniężne na początek okresu | 363 210 | 292 588
| Środki pieniężne na koniec okresu | 163 961 | 363 210

1. INFORMACJE OGÓLNE

1.1. WPROWADZENIE

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

1.3. ZASTOSOWANE NOWE I ZMIENIONE STANDARDY I INTERPRETACJE

2. KONTRAKTY BUDOWLANE

2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

2.3. UZGODNIENIE KWOTY Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM

3.1. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

3.2. ZADŁUŻENIE NETTO

3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW

4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY

4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

4.8. OPODATKOWANIE

5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

5.1.1. AKTYWA FINANSOWE

5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

5.2.1. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE

5.2.4. RYZYKO PŁYNNOŚCI

5.2.5. RYZYKO KLIMATYCZNE

6. NOTY POZOSTAŁE

6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

6.1.1. KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.2. WARTOŚĆ FIRMY

6.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

6.4. ZAPASY

6.5. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

6.6. POZOSTAŁE AKTYWA

6.7. REZERWY

6.8. SPRAWY SPORNE

6.9. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

6.10. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

6.11. STRUKTURA GRUPY

6.12. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

6.13. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO

W Sprawozdaniu Finansowym można zauważyć ikony, które reprezentują następujące:
| Polityki rachunkowości |  | Szacunki

# 1. INFORMACJE OGÓLNE

#### 1.1. WPROWADZENIE

Podmiotem Dominującym Grupy Kapitałowej Erbud S.A. („Grupa”) jest spółka Erbud S.A. („Jednostka Dominująca”), mająca siedzibę w Polsce, w Warszawie, ul. Franciszka Klimczaka nr 1.

Jednostka Dominująca została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 29 listopada 2006 roku pod numerem KRS 0000268667 (Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie, XIII Wydział Gospodarczy KRS). Jednostka Dominująca jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie od 2007 roku, wchodzi
‎ w skład indeksu spółek budowlanych WIG Budownictwo.

Przedmiotem działalności Grupy są szeroko rozumiane usługi budowlano - montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą. Ponadto Erbud S.A. pełni w Grupie rolę centrum zarządzającego, doradczego i finansowego. Grupa działa na rynku polskim oraz na rynkach innych krajów Unii Europejskiej.

Czas trwania Jednostki Dominującej i jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieoznaczony.

Skład Zarządu Jednostki Dominującej na dzień 31.12.2022r. oraz na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego:

Dariusz Grzeszczak – Prezes Zarządu

Agnieszka Głowacka – Wiceprezes Zarządu

Jacek Leczkowski – Wiceprezes Zarządu

Skład Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej na dzień 31.12.2022r. oraz na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego:

Gabriel Główka

Albert Durr

Michał Otto

Janusz Reiter

Michał Wosik

Roland Bosch

Beata Jarosz

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Erbud S.A. publikowane jest na stronie Giełdy Papierów Wartościowych w części Raporty Spółek ESPI/EBI.

‎

Szczegółową strukturę Grupy zamieszczono w nocie 6.12. Powyższa grafika pokazuje udział Erbud S.A.
‎ w poszczególnych spółkach z GK Erbud S.A. na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego.

‎

#### 1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA

Stwierdzenie o zgodności z MSSF

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy na 31 grudnia 2022 r. sporządzone zostało zgodnie
‎ z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych polskich („PLN”), a wszystkie wartości podane
‎ są w tysiącach.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone według zasady kosztu historycznego, z wyjątkiem pochodnych instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd w dniu 28 marca 2023 r.

Kontynuacja działalności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę.

Wpływ COVID-19

Do chwili obecnej Grupa nie odnotowała istotnego, negatywnego wpływu COVID-19 na bieżącą działalność. Realizowane kontrakty budowlane przebiegały zgodnie z założonymi harmonogramami, nie odnotowano również kar za opóźnienia w realizacji projektów. Dodatkowe koszty spowodowane zapewnieniem pracownikom niezbędnego bezpieczeństwa nie były istotne i nie wpłynęły istotnie na wyniki Grupy. Pandemia koronawirusa nie przełożyła się na pogorszenie płynności, a Grupa przez ten czas utrzymywała stabilne saldo środków pieniężnych, terminowo regulując swoje zobowiązania. Grupa nie odnotowała również zmian w odzyskiwalności należności, które były regulowane przez klientów na bieżąco, bez istotnych opóźnień.

Wpływ konfliktu w Ukrainie

Po inwazji Rosji na Ukrainę zarówno cały świat, jak i Polska, stanęły w obliczu kryzysu paliwowego oraz słabnących giełd i walut krajów ościennych. Ceny surowców i ich dostępność stały się dużo większym problemem w branży budowlanej niż zagrożenia związane z COVID-19.

Zarząd na bieżąco monitoruje wpływ sytuacji polityczno-gospodarczej w Ukrainie i w Rosji oraz w Białorusi na działalność Grupy. Od ponad roku mamy do czynienia ze wzrostem cen materiałów budowlanych i robocizny na rynku polskim. Grupa na bieżąco uwzględnia ryzyko wzrostu cen materiałów i robocizny w przygotowywanych kalkulacjach. Zarząd podejmuje działania w celu zmniejszenia wpływu szoku cenowego spowodowanego konfliktem w Ukrainie, takie jak dywersyfikacja działalności pod kątem geograficznym jak i segmentowym, jednocześnie negocjując warunki kontraktów ze zleceniodawcami.

Wycena do wartości godziwej

W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Grupa klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując hierarchię wartości godziwej odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny, zgodną z zapisami MSSF 13. Na poszczególne dni bilansowe Grupa nie posiada pozycji wycenianych do wartości godziwej lecz ujawnia wartość godziwą w odniesieniu do pozycji wycenianych według zamortyzowanego kosztu.

Przeliczanie pozycji w walutach obcych

Pozycje zawarte w sprawozdaniu finansowym wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego,
‎ w którym jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Walutą funkcjonalną spółek polskich w Grupie jest PLN, a spółek niemieckich EUR, zaś walutą prezentacji sprawozdań finansowych jest złoty polski (PLN).

Transakcje w walutach obcych wykazuje się w księgach na moment początkowego ujęcia w wartości przeliczonej na złote według kursu średniego NBP z dnia transakcji.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych lub, w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów.

Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej są przeliczane po kursie z dnia dokonania wyceny do wartości godziwej.

#### 1.3. ZASTOSOWANE NOWE I ZMIENIONE STANDARDY I INTERPRETACJE

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe standardy oraz zmiany do obowiązujących standardów, które weszły w życie w 2022 r.:

a) Zmiany do MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”

Opublikowane w maju 2020 r. zmiany do standardu mają na celu zaktualizowanie stosownych referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF, nie wprowadzając zmian merytorycznych dla rachunkowości połączeń przedsięwzięć.

b) Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe”

Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” regulują kwestię kosztów wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych
‎ i kwot otrzymanych ze sprzedaży pozycji wytworzonych w trakcie ich testowania. Zmieniony standard wymaga, aby ująć przychody ze sprzedaży produkcji testowej i związane z nimi koszty w sprawozdaniu z zysków lub strat, eliminując możliwość korekty wartości wybudowanych środków trwałych o te kwoty.

c) Zmiany do MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe”

Zmiany do MSR 37 dostarczają wyjaśnień, które koszty należy uwzględnić przy ocenie, czy umowa będzie przynosiła straty i stanowi umowę rodzącą obciążenia.

d) Roczny program poprawek do MSSF 2018 - 2020

„Roczny program poprawek do MSSF 2018-2020” wprowadza zmiany do standardów: MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 41 „Rolnictwo” oraz do przykładów ilustrujących do MSSF 16 „Leasing”.

Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny.

Opublikowane standardy i interpretacje, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupa nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu następujących opublikowanych standardów, interpretacji lub poprawek do istniejących standardów przed ich datą wejścia w życie:

a) MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz zmiany do MSSF 17

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości
‎ 18 maja 2017 r., natomiast zmiany do MSSF 17 opublikowano 25 czerwca 2020 r. Nowy standard obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie.

MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. Nowy standard zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi; niemniej jednak zakres standardu nie jest ograniczony jedynie do firm ubezpieczeniowych, a umowy zawierane przez podmioty inne niż firmy ubezpieczeniowe mogą także zawierać element spełniający definicję umowy ubezpieczeniowej (jak zdefiniowano
‎ w MSSF 17).

Powyższa zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na Grupę.

b) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz wytyczne Rady MSSF w zakresie ujawnień dotyczących polityk rachunkowości w praktyce

Zmiana do MSR 1 wprowadza wymóg ujawniania istotnych informacji dotyczących zasad rachunkowości, które zostały zdefiniowane w standardzie. Zmiana wyjaśnia, że informacje na temat polityk rachunkowości są istotne, jeżeli
‎ w przypadku ich braku, użytkownicy sprawozdania finansowego nie byliby w stanie zrozumieć innych istotnych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym. Ponadto, dokonano również zmian wytycznych Rady w zakresie stosowania koncepcji istotności w praktyce, aby zapewnić wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad rachunkowości. Zmiana obowiązuje począwszy od 1 stycznia 2023 r. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na Grupę.

c) Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów”

W 2021 r. Rada opublikowała zmianę do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych
‎ i korygowanie błędów” w zakresie definicji wartości szacunkowych. Zmiana do MSR 8 wyjaśnia, w jaki sposób jednostki powinny odróżniać zmiany zasad rachunkowości od zmian wartości szacunkowych. Zmiana obowiązuje począwszy od 1 stycznia 2023 r. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na Grupę.

d) Zmiany do MSR 12 „Podatek dochodowy”

Zmiany do MSR 12 precyzują, w jaki sposób rozliczać podatek odroczony od transakcji takich jak leasing
‎ i zobowiązania z tytułu wycofania z eksploatacji. Przed zmianą do standardu istniały niejasności co do tego, czy ujęcie równych kwot aktywa i zobowiązania dla celów księgowych (np. początkowe ujęcie leasingu) pozostające bez wpływu na bieżące rozliczenia podatkowe powoduje konieczność ujęcia sald podatku odroczonego, czy też zastosowanie ma tzw. zwolnienie z początkowego ujęcia (ang. initial recognition exemption), które mówi, że nie ujmuje się sald podatku odroczonego, jeśli ujęcie składnika aktywów lub zobowiązań nie ma wpływu na wynik księgowy lub podatkowy na moment tego ujęcia. Zmieniony MSR 12 reguluje tę kwestię wymagając ujęcia podatku odroczonego w powyższej sytuacji poprzez wprowadzenie dodatkowego zapisu, że zwolnienie z początkowego ujęcia nie ma zastosowania, jeżeli jednostka jednocześnie rozpoznaje składnik aktywów i równoznaczny składnik zobowiązań i każdy z nich tworzy różnice przejściowe.

Zmiana obowiązuje dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2023 r. lub po tej dacie. Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na Grupę.

e) Zmiana do MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe”

Zmiana dotyczy wymogów przejściowych w związku z zastosowaniem po raz pierwszy MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” oraz MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Celem zmiany jest zapewnienie użyteczności informacji finansowych dla inwestorów w okresie pierwszego zastosowania nowego standardu wprowadzając określone uproszczenia w odniesieniu do prezentacji danych porównawczych.

Zmiana dotyczy wyłącznie zastosowania nowego standardu MSSF 17 i nie ma wpływu na żadne inne wymogi zawarte w MSSF 17.

Zmiany nie będą miały istotnego wpływu na Grupę.

f) Zmiana do MSSF 16 „Leasing”

We wrześniu 2022 r. Rada zmieniła standard MSSF 16 „Leasing” uzupełniając wymogi dotyczące późniejszej wyceny zobowiązania leasingowego w przypadku transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego, w sytuacji, gdy spełnione są kryteria MSSF 15 i gdy transakcję należy ująć jako sprzedaż.

Zmiana wymaga od sprzedawcy-leasingobiorcy późniejszej wyceny zobowiązań leasingowych wynikających
‎ z leasingu zwrotnego w taki sposób, aby nie ujmować zysku lub straty związanej z zachowanym prawem do użytkowania. Nowy wymóg ma szczególne znaczenie w przypadku, gdy leasing zwrotny obejmuje zmienne opłaty leasingowe, które nie zależą od indeksu lub stawki, gdyż opłaty te są wyłączone z „płatności leasingowych” w myśl MSSF 16. Zmieniony standard zawiera nowy przykład, który ilustruje zastosowanie nowego wymogu w tym zakresie. Zmiana obowiązuje począwszy od 1 stycznia 2024 r. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską.

g) Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”

W 2020 roku Rada opublikowała zmiany do MSR 1, które wyjaśniają kwestię prezentacji zobowiązań jako długo- i krótkoterminowych. W październiku 2022 r. Rada wydała kolejne poprawki do standardu MSR 1, które adresują kwestię klasyfikacji zobowiązań jako długo- i krótkoterminowe, w odniesieniu do których jednostka zobowiązana jest spełniać określone wymogi umowne tzw. kowenanty. Zmieniony standard MSR 1 stanowi, że zobowiązania są klasyfikowane jako krótko- lub długoterminowe w zależności od praw istniejących na koniec okresu sprawozdawczego. Na klasyfikację nie mają wpływu ani oczekiwania jednostki ani zdarzenia po dniu sprawozdawczym (na przykład rezygnacja z kowenantu lub jego naruszenie).

Opublikowane zmiany obowiązują dla sprawozdań finansowych za okresy rozpoczynające się z dniem 1 stycznia 2024 r. lub po tej dacie.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską.

h) MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe”

Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy
‎ (z dniem 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności
‎ o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów.

Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony.

i) Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 dot. sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostkami stowarzyszonymi lub wspólnymi przedsięwzięciami

Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10 a MSR 28. Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią „biznes” (ang. business).

W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią „biznes”, inwestor wykazuje pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę z tylko w zakresie części stanowiącej udziały innych inwestorów.

Zmiany zostały opublikowane 11 września 2014 r. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zatwierdzenie tej zmiany jest odroczone przez Unię Europejską.

# 2.

Grupa podpisuje umowy w cenach stałych na realizację kontraktów budowlanych głównie w zakresie budowy mieszkań (w tym całych osiedli), hoteli, obiektów SPA, centrów handlowych, farm wiatrowych, elektrowni, hal produkcyjnych, autostrad.
Przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych Grupa rozpoznaje w czasie w miarę postępu stopnia wykonywanych prac. Część Spółek w Grupie dokonuje pomiaru stopnia wykonania kontraktu stosując metodę opartą na wynikach, tj. ustala wartość przychodów i kosztów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego proporcjonalnie do stopnia realizacji danego kontraktu w drodze oceny osiągniętych wyników i etapów prac. Część Spółek natomiast stosuje metodę opartą na nakładach tj. ustala wartość przychodów z wykonania kontraktów budowlanych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego, proporcjonalnie do stopnia realizacji danego kontraktu, w drodze wyliczenia stopnia zaawansowania prac w oparciu
‎ o stosunek rozpoznanych na danym kontrakcie kosztów do całkowitego budżetu kosztów przygotowanego dla danego kontraktu. Od otrzymanych w ten sposób wielkości Grupa odlicza przychody i koszty, które wpłynęły na wynik finansowy w latach ubiegłych, uzyskując przychody i koszty z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych dotyczące bieżącego okresu. Zmiana szacunku stopnia zaawansowania realizacji umowy traktowana jest jako zmiana szacunku i wpływa na kwotę ujętego przychodu w okresie, w którym dokonano zmiany szacunku stopnia zaawansowania. Jeżeli stopień zaawansowania niezakończonej usługi (w tym budowlanej) lub przewidywany, całkowity koszt jej wykonania nie może być na dzień bilansowy ustalony w sposób wiarygodny, to przychód ustalany jest w wysokości poniesionych w danym okresie sprawozdawczym kosztów, nie wyższych jednak od kosztów, których pokrycie w przyszłości przez zamawiającego jest oczekiwane.
Drugostronnie, wyniki wyceny (tj. ustalenia przychodów i kosztów metodą stopnia zaawansowania) ujmowane są jako „Wycena kontraktów budowlanych – aktywa (lub pasywa)”. Salda aktywów z tytułu kontraktów budowlanych wynikające z nadwyżki przychodu rozpoznanego metodą opartą na wynikach nad przychodem zafakturowanym, są obejmowane odpisem z tyt ułu utraty wartości, wyliczanym analogicznie jak dla należności handlowych nieprzeterminowanych. Wszystkie aktywa z tytułu kontraktów budowlanych znajdują się w Poziomie 2 modelu utraty wartości i stosuje się do wyliczenia odpisu z tytułu utraty wartości tych aktywów uproszczone podejście na bazie matrycy (analogicznie jak dla należności handlowych). Z u wagi na sposób rozpoznawania sald z tytułu aktywów z tytułu kontraktów budowlanych, nie podlegają one wiekowaniu i są traktowane w całości jako bieżące, nieprzeterminowane.Fakturowanie prac wykonywanych w ramach realizacji kontraktów budowlanych odbywa się zgodnie z harmonogramem określonym w umowie. Przychody zafakturowane Grupa ujmuje w linii „Należności z tytułu dostaw i usług” (Nota 6.5.). Kontrahenci w ramach kontraktów budowlanych podpisywanych z Grupą zatrzymują część zapłat jako gwarancje dobrego wykonania umowy. Kwoty te ujmowane są jako „Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje” i podlegają zwrotowi najczęściej po zakończeniu projektu lub po zakończeniu okresu gwarancji.
Do realizacji prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców. Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania po zostałe” (Nota 6.9.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji „Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje”. Podział przychodów na przychody rozpoznawane w czasie i punkcie w czasie został zaprezentowany w Nocie 4.2.
W związku z realizacją kontraktów budowlanych i różnicą w momencie ujmowania przychodów i kosztów na potrzeby księgowe i podatkowe, w sprawozdaniu z sytuacji finansowej ujmuje się aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego – patrz Nota 4.8.

# KONTRAKTY BUDOWLANE

‎

Grupa tworzy rezerwy na kontrakty z ujemną marżą w momencie zidentyfikowania przesłanek, że dany realizowany kontrakt budowlany zamknie się ze stratą. Rezerwy tworzone są w koszty danego okresu
‎ w pełnej wartości prognozowanej straty na danym kontrakcie i są wykazywane w bilansie w linii „Rezerwy”.
Grupa udziela swoim odbiorcom jedynie gwarancji podstawowych, które nie stanowią odrębnego zobowiązania do wykonania świadczenia. Okres objęty gwarancją różni się w zależności od realizowanego kontraktu oraz elementów składowych, których dotyczy gwarancja.
Do realizacji swoich prac związanych z realizacją kontraktów budowlanych Grupa angażuje podwykonawców.
‎ W odniesieniu do prac wykonywanych przez podwykonawców Grupa działa jako główny wykonawca (ang. principal). Zafakturowane koszty z tytułu ich zatrudnienia ujmuje jako „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (nota 6,10.). Zatrzymane przez Grupę części zapłat wobec podwykonawców z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy Grupa ujmuje w pozycji „Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje”.
W przypadku niektórych kontraktów budowlanych realizowanych w ramach wspólnych porozumień umow nych,
‎ w których Grupa jest liderem konsorcjum lub zlecenia, Grupa oceniła, iż występuje w charakterze pośrednika
‎ w odniesieniu do prac wykonanych przez drugiego wspólnika, a które Grupa jako leader fakturuje na rzecz zamawiającego. Grupa określa swoją rolę jako rolę pośrednika w danym zleceniu w przypadku, gdy identyfikuje konkretne dobra oraz usługi, które mają być dostarczone, nad którymi nie sprawuje kontroli przed przekazaniem ich klientowi. W przypadku, gdy Grupa pełni rolę pośrednika, rozpoznaje przychód w momencie wypełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia w umownej kwocie opłaty lub prowizji, będzie uprawniona w zamian
‎ za zlecenie dostarczenia konkretnych usług lub dóbr przez inny podmiot. Z uwagi na charakter zawieranych konsorcjów oraz zleceń, w których Grupa pełni rolę lidera, nie występują opisane powyżej opłaty i prowizje, stąd
‎ w Grupie nie powstaje przychód z tyt. prowizji za fakturowanie na rzecz klienta prac wykonanych przez drugiego konsorcjanta. Grupa jako przychód ujmuje wyłącznie kwoty wynagrodzenia należnego z tyt. wykonania na rzecz zamawiającego swojego zakresu prac zgodnie z polityką opisaną powyżej.
Termin płatności dla świadczonych przez Grupę kontraktów o usługi budowlane wynosi od 30 do 180 dni od dnia wystawienia faktury, a dla sprzedaży pozostałej wynosi zazwyczaj 30 dni od dnia wystawienia faktury. Zawierane kontrakty nie zawierają zatem istotnego elementu finansowania, za wyjątkiem kwot zafakturowanych z tytułu realizacji kontraktów budowlanych, które spłacane są w późniejszym okresie czasu, gdyż stanowią kaucje zatrzymane przez klienta. Kwoty zatrzymane z poszczególnych faktur stanowią maksymalnie do 10% wynagrodzenia z tyt. realizacji umowy i podlegają zwolnieniu w okresie maksymalnie do 5 lat po zakończeniu realizacji zlecenia. Przychód z realizacji kontraktów budowlanych w części, która jest zatrzymana jako kaucja ujmowany jest w kwocie zdyskontowanej.

Zastosowanie metody opartej na wynikach lub nakładach do ujmowania przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych wymaga szacunku w odniesieniu do określenia stopnia realizacji prac
‎ na danym kontrakcie, tj. obmiaru wykonanych prac na dzień bilansowy (metoda oparta na wynikach)
‎ lub oszacowania całkowitego budżetu kosztów na danym kontrakcie (metoda oparta na nakładach).
Metoda oparta na wynikach:
Fizycznego obmiaru, służącego określaniu stopnia realizacji umowy, dokonują pracownicy budowy. Pomiar dokonywany jest odrębnie dla poszczególnych zakresów prac, tj. elementów lub etapów realizowanego kontraktu, według przypisanych im mierników (głównie m 2 , kg i szt.).
W Grupie funkcjonują stosowne procesy kontroli służące zapewnieniu, że kalkulacja realizacji wyników danego projektu odbywa się w oparciu o bieżące i wiarygodne szacunki dotyczące obmiaru, podlegające weryfikacji
‎ i akceptacji przez wyznaczone do tego procesu osoby. Wykonany przez pracowników budowy obmiar podlega weryfikacji przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa, a następnie dodatkowo przez komórkę audytu wewnętrznego Grupy.
Metoda oparta na nakładach:
Budżety kosztowe dla danych kontraktów są przygotowywane przez k adrę z arządzającą Grupy na etapie ofertowania i aktualizowane w ciągu roku finansowego lub w momencie zidentyfikowania przesłanek do rewizji budżetu kosztowego lub przychodowego. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem.
Grupa prowadzi ewidencję realizowanych projektów – umów o kontrakty budowlane w systemie wewnętrznym, służącym do zarządzania projektami. Informacje dotyczące danego kontraktu, w tym stopnia jego realizacji,
‎ są wprowadzane do systemu przez kierownika kontraktu/budowy, a następnie zatwierdzane przez dyrektora oddziału, któremu podlega budowa. Budżety poszczególnych kontraktów podlegają w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji w oparciu o bieżące informacje i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu, wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu aktualizowana jest na bieżąco, tj. zmiany zakresu kontraktu znajdują odzwierciedlenie w prowadzonym przez Grupę systemie wewnętrznym od razu po tym, jak zostaną wynegocjowane przez Grupę z klientem.

#### 2.1. PRZYCHODY I KOSZTY Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

Kwoty przychodów i kosztów z tytułu kontraktów budowlanych za okres i kumulatywnie ujęto w tabeli poniżej.

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Kontrakty w okresie | Kontrakty w okresie
Kwoty ujęte w okresie |  |
Przychody z tytułu umów o budowę | 3 341 874 | 2 700 958
Koszty z tytułu umów o budowę | 3 194 523 | 2 406 748
Wynik przed ujęciem i rozliczeniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia | 147 351 | 294 210
Utworzenie rezerw na kontrakty rodzące obciążenia | 3 466 | 1 771
Rozwiązanie/wykorzystanie rezerw utworzonych w poprzednich okresach | - | 2 864
Wynik brutto | 143 885 | 295 303
Marża zysku brutto |  |
bez uwzględnienia rezerw na kontrakty rodzące obciążenia | 4% | 11%
z uwzględnieniem rezerw na kontrakty rodzące obciążenia | 4% | 11%

Marża zysku brutto jest definiowana jako zysk brutto ze sprzedaży dzielony przez przychody ze sprzedaży.

#### 2.2. NALEŻNOŚCI I ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH - KAUCJE

Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje są utrzymywane w celu ściągnięcia umownych przepływów, które obejmują wyłącznie spłaty kapitału i odsetek ( „SPPI” ang. Solely payment of principal and interest) i są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego. Na moment początkowego ujęcia te aktywa finansowe ujmuje się w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych, pomniejszonych o wartość dyskonta. Sposób kalkulacji wartości dyskonta wskazano w nocie 6.6. Wartość należnych kaucji jest aktualizowana przez Grupę
‎ o odpisy z tytułu utraty wartości ujmowane zgodnie z zasadą rachunkowości wskazane w nocie 6.6.
‎ i prezentowane w pozycji „Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych” w sprawozdaniu
‎ z wyniku.
Zobowiązania z tytułu kaucji są wyceniane w momencie początkowego ujęcia w wartości godziwej (tj. kwocie płatności zdyskontowanych przy zastosowaniu aktualnej rynkowej stopy procentowej dla takich zobowiązań) i w tej wysokości ujmowany jest koszt usług podwykonawców. W późniejszych okresach zobowiązania z tytułu kaucji wyceniane są według zamortyzowanego kosztu a koszty odsetek ujmowane są w kosztach finansowych.

|  | 2022 |  | 2021
| Zwrot do 12 miesięcy | Zwrot pow. 12 miesięcy | Razem | Zwrot do 12 miesięcy | Zwrot pow. 12 miesięcy | Razem
Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje przed zdyskontowaniem | 23 888 | 11 044 | 34 932 | 15 440 | 16 822 | 32 262
Odpis z tytułu utraty wartości | (433) | (2 468) | (2 901) | (251) | (2 390) | (2 641)
Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 23 455 | 8 576 | 32 031 | 15 189 | 14 432 | 29 621
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje po uwzględnieniu dyskonta | 154 169 | 16 866 | 171 035 | 130 829 | 15 855 | 146 684

‎

#### 2.3. UZGODNIENIE KWOTY Z TYTUŁU NIEZAKOŃCZONYCH KONTRAKTÓW BUDOWLANYCH

| 2022 | 2021
Przychody z tytułu niezakończonych umów o budowę narastająco | 5 463 874 | 3 564 549
Kwoty zafakturowane do klientów narastająco (bez zaliczek) | 5 261 616 | 3 484 845
Saldo rozliczeń z tytułu niezakończonych kontraktów budowlanych | 202 258 | 79 704
w tym: |  |
(1)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych brutto | 307 488 | 199 795
Odpis z tytułu utraty wartości aktywów z tytułu kontraktów budowlanych | (2 843) | (1 327)
(1a)Aktywa z tytułu wykonanych niezafakturowanych prac budowlanych netto | 304 645 | 198 468
(2)Zobowiązania z tytułu wymagalnych zafakturowanych i niewykonanych prac budowlanych - zobowiązania z tytułu kontraktów | 102 387 | 118 764
Koszty z tytułu umów o budowę narastająco | 3 450 360 | 1 737 487
Ujęte straty narastająco | - | 274
Koszty zafakturowane od podwykonawców oraz koszty własne narastająco | 3 500 604 | 1 765 803
Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych | 50 244 | 28 316
w tym: |  |
(3)Aktywa z tytułu zafakturowanych niewykonanych przez podwykonawców prac budowlanych | 126 368 | 103 670
(4)Zobowiązania z tytułu wymagalnych niezafakturowanych przez podwykonawców prac budowlanych | 76 124 | 75 354
Saldo rozliczeń z tytułu kontraktów budowlanych | 252 502 | 108 020
w tym: |  |
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa - RAZEM | 431 013 | 302 138
Wycena kontraktów budowlanych - rozliczenie sald (2)+(4) | 178 511 | 194 118
Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - zaliczki otrzymane | 67 446 | 49 930
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa - RAZEM | 245 957 | 244 048

Dla wszystkich dat będących początkami okresów wskazanych w tabeli powyżej, całe salda zobowiązań kontraktowych na początek okresu zostały rozpoznane jako przychody w danym okresie.

Zmiany w wartości aktywów i zobowiązań z wyceny kontraktów wynikają ze specyfiki rozliczania kontraktów budowlanych oraz harmonogramów fakturowania na poszczególnych kontraktach.

# 3. ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM I ZADŁUŻENIEM

#### 3.1.

Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazywany według wartości nominalnej (zgodnej
‎ze statutem Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego).
Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej to kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Jednostki Dominującej ponad ich wartość nominalną. Ujmowana jest w linii Kapitał zapasowy
‎ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej.
Pozostałe kapitały zapasowe tworzone są głównie z zysku lat ubiegłych, w tym kwot obligatoryjnie przekazywanych na kapitał zapasowy zgodnie z wymogami KSH.
Kapitały rezerwowe tworzone są z zysku lat ubiegłych, z przeznaczeniem na cele wskazane w statucie.
Kapitał własny przypisany udziałowcom niekontrolującym stanowi część kapitałów własnych jednostek zależnych objętych konsolidacją pełną, która należy do innych udziałowców aniżeli jednostki wchodzące w skład Grupy.

#### ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM

Kapitał zapasowy Jednostki Dominującej tworzony jest zgodnie z postanowieniami Kodeksu Spółek Handlowych oraz decyzjami akcjonariuszy. Zgodnie z Kodeksem Spółek Handlowych na pokrycie straty należy utworzyć kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie
‎ co najmniej jednej trzeciej kapitału zakładowego. Tak utworzony kapitał zapasowy nie podlega podziałowi.
‎ O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, jednakże część kapitału zapasowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym i nie podlega on podziałowi na inne cele.

Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany.
‎ W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Grupa może odpowiednio kształtować wypłatę dywidendy
‎ dla akcjonariuszy lub wyemitować nowe akcje.

Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy.

Stopa zwrotu z kapitału - ROE |  |
| 2022 | 2021
(1) Zysk brutto przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej | (1 219) | 35 170
(2) Kapitał własny | 665 478 | 684 733
ROE [(1)/(2) * 100%] | -0,18% | 5,14%

Wskaźnik ogólnego zadłużenia |  |
| 2022 | 2021
(1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania | 1 350 790 | 1 148 457
(2) Aktywa razem | 2 016 268 | 1 833 190
Wskaźnik ogólnego zadłużenia [(1)/(2) * 100%] | 66,99% | 62,65%

.

Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych |  |
| 2022 | 2021
(1) Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania | 1 350 790 | 1 148 457
(2) Kapitał własny | 665 478 | 684 733
Wskaźnik zadłużenia kapitałów własnych [(1)/(2)] | 202,98% | 167,72%

„Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania” stanowią sumę wszystkich zobowiązań długoterminowych i zobowiązań krótkoterminowych wykazywanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Wysokość osiągniętego wskaźnika zadłużenia kapitałów własnych we wszystkich prezentowanych okresach mieści się w zakresie wyznaczonym przez Zarząd jako poziom docelowy kształtowania się tego wskaźnika.

Najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na kształtowanie się powyższych wskaźników i ich wartość jest zysk netto Grupy.

Kapitał podstawowy

Na 31 grudnia 2022 r. kapitał podstawowy składał się z 12 096 502 akcji o łącznej wartości 1 209 650,20 zł, a struktura Udziałowców posiadających ponad 5% udziału w kapitale zakładowym oraz Członków Zarządu lub podmiotów kontrolowanych przez nich prezentowała się następująco:

Akcjonariusz | Liczba akcji | % udziału w kapitale zakładowym
Wolff & Müller Baubeteiligungen GmbH & Co. KG | 3 592 950 | 29,70%
Wolff & Müller Holding GmbH & Co. KG | 261 887 | 2,16%
Durr Holding GmbH | 12 712 | 0,11%
DGI Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka | 1 321 553 | 10,93%
NATIONALE - NEDERLANDEN Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A (dawniej ING PTE ) | 1 200 000 | 9,92%
Allianz OFE, Allianz DFE, Drugi Allianz OFE | 764 935 | 6,32%
Dariusz Grzeszczak | 1 231 907 | 10,18%
PKO BP Bankowy Otwarty Fundusz Emerytalny | 715 279 | 5,91%
Jacek Leczkowski | 5 112 | 0,04%
Agnieszka Głowacka | 3 938 | 0,03%
Albert Durr | 13 642 | 0,11%
Roland Bosch | 10 000 | 0,08%
ERBUD SA - akcje własne bez prawa głosu na WZA | 166 666 | 1,38%
Pozostali Akcjonariusze | 2 795 921 | 23,11%
Razem | 12 096 502 | 100%

Na dzień 31 grudnia 2022 roku oraz dzień publikacji niniejszego sprawozdania, Spółka ERBUD SA posiada 166 666 sztuk akcji własnych, co stanowi 1,38% wszystkich akcji w Spółce.

Akcje, o których mowa powyżej w ilości 166 666 sztuk nie zostały jeszcze umorzone przez Spółkę, wobec czego kapitał zakładowy pozostaje niezmieniony i wynosi 1 209 650,20 zł .

Statut Spółki nie przyznaje akcjonariuszom, o których mowa powyżej, żadnych uprawnień osobistych w stosunku
‎ do Erbud S.A., w szczególności nie przyznaje prawa do powoływania członków Zarządu ani członków Rady Nadzorczej Spółki.

Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji dla wszystkich serii wynosi 0,10 zł. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji związanych
‎ z realizacją opcji umów sprzedaży. Wszystkie wyemitowane akcje są akcjami zwykłymi nieuprzywilejowanymi.
‎ Nie występują żadne ograniczenia praw do akcji, ani ograniczenia zbywalności akcji.

Podstawowy zysk przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku/(straty) netto
‎ za okres sprawozdawczy, przypisanego zwykłym akcjonariuszom Spółki, przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym. Akcje własne skupione przez Spółkę celem umorzenia są wyłączane z kalkulacji średniej ważonej liczby akcji w prezentowanych okresach.
Dla celów kalkulacji rozwodnionego zysku na akcj ę, zysk/(strata) netto za okres sprawozdawczy przypisana zwykłym akcjonariuszom oraz średnia ważona liczba akcji zwykłych w danym okresie sprawozdawczym korygowane są o efekt wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych. Rozwodniony zysk na jedną akcję jest równy podstawowemu zyskowi na jedną akcję, ponieważ w Spółce nie występują instrumenty rozwadniające.
Podział (split) akcji dokonany zarówno w okresie sprawozdawczym jaki i po dniu bilansowym koryguje średnią ważoną liczbę akcji zwykłych dla celów wyliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku na akcje we wszystkich prezentowanych okresach.

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej | 8 291 | 21 338
Średnia ważona liczba akcji zwykłych (w szt.) | 12 007 918 | 12 303 140
Podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję (w zł.) | 0,69 | 1,73

#### 3.2. ZADŁUŻENIE NETTO

|  | 2022 | 2021
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania (A) | 163 961 | 374 065
Nota 3.3. | Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 46 343 | 46 496
Nota 3.4. | Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | 75 586 | 75 586
Nota 3.5. | Zadłużenie z tytułu leasingu | 67 478 | 33 078
| Zadłużenie długoterminowe | 189 407 | 155 160
Nota 3.3. | Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 100 834 | 43 523
Nota 3.4. | Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | - | -
Nota 3.5. | Zadłużenie z tytułu leasingu | 22 334 | 15 212
| Zadłużenie krótkoterminowe | 123 168 | 58 735
| Zadłużenie razem (B) | 312 575 | 213 895
| (Zadłużenie netto)/Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania ((A)-(B)) | (148 614) | 160 170

Zadłużenie netto Grupa definiuje jako saldo zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek oraz leasingu pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty (w tym środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania zaliczone do aktywów krótkoterminowych). W przypadku występowania nadwyżki środków pieniężnych i ich ekwiwalentów nad zadłużeniem, kwotę netto Grupa określa jako „środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto”.

Zmiany zadłużenia w trakcie prezentowanych okresów sprawozdawczych były następujące:

Zadłużenie z tytułu: | Kredytów i pożyczek | Wyemitowanych obligacji | Leasingu | Razem zadłużenie
Zadłużenie na 1 stycznia 2021 r. | 36 170 | 52 000 | 39 292 | 127 462
Zwiększenie z tytułu przejęcia | 10 | - | - | 10
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie | 72 952 | 75 000 | 1 353 | 149 305
Zawarcie umów leasingu | - | - | 23 173 | 23 173
Naliczenie odsetek od zadłużenia | 2 064 | 2 999 | 1 250 | 6 313
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału | 19 720 | 52 000 | 8 874 | 80 594
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek | 1 446 | 2 413 | 932 | 4 791
Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych | (107) | - | (12) | (119)
Pozostałe zmiany niepieniężne | 96 | - | (6 960) | (6 864)
Zmiana zadłużenia w okresie | 53 849 | 23 586 | 8 998 | 86 433
Zadłużenie na 31 grudnia 2021 r. | 90 019 | 75 586 | 48 290 | 213 895
Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia - otrzymane finansowanie | 149 231 | - | - | 149 231
Zawarcie umów leasingu | - | - | 54 553 | 54 553
Naliczenie odsetek od zadłużenia | 12 229 | 3 851 | 2 700 | 18 780
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata kapitału | 86 555 | - | 24 174 | 110 729
Wydatki z tytułu zaciągniętego zadłużenia - spłata odsetek | 12 201 | 3 851 | 2 541 | 18 593
Różnice kursowe od zadłużenia w walutach obcych | 997 | - | 20 | 1 017
Pozostałe zmiany niepieniężne | (6 543) | - | 10 964 | 4 421
Zmiana zadłużenia w okresie | 57 158 | - | 41 522 | 98 680
Zadłużenie na 31 grudnia 2022 r. | 147 177 | 75 586 | 89 812 | 312 575

#### 3.3. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU KREDYTÓW I POŻYCZEK

Zobowiązania z tytułu zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek ujmuje się początkowo w wartości godziwej, pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy pozycje te są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

| 2022 | 2021
Długoterminowe |  |
Kredyty bankowe | 44 035 | 46 496
Pożyczki | 2 308 | -
| 46 343 | 46 496
Krótkoterminowe |  |
Kredyty w rachunku bieżącym | 26 582 | 22 362
Kredyty bankowe | 72 460 | 14 260
Pożyczki | 1 792 | 6 901
| 100 834 | 43 523
Razem zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 147 177 | 90 019

| 31.12.2022 | 31.12.2022 | 31.12.2021 | 31.12.2021
| W walucie funkcjonalnej | W walucie obcej EUR | W walucie funkcjonalnej | W walucie obcej EUR
Kredyty i pożyczki |  |  |  |
Długoterminowe | 46 343 | - | 46 496 | -
Krótkoterminowe | 100 834 | - | 37 144 | 6 379
Razem | 147 177 | - | 83 640 | 6 379

Pożyczki i kredyty wykazane jako długoterminowe i krótkoterminowe oprocentowane są stopą WIBOR 3M + 1,35%-3,5%, 3M Euribor + 1,9-2,2%. ON WIBOR +2,2% oraz 10% w skali roku.

Na podane dni bilansowe, wartość godziwa kredytów i pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa kredytów i pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat otrzymanych kredytów. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR 1M na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Kredyty i pożyczki długoterminowe wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej.

Na dzień bilansowy 31.12.2022 r. Grupa ERBUD posiada dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 930 565 tys. zł. (w tym limit wspólnie z Erbud S.A., Erbud Industry Sp.z o.o. oraz ONDE S.A. w Hestii w wysokości 265 000 tys.zł.), które mogą zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2022 r. Grupa ERBUD wykorzystała 143 077 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 988 136 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe.

Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Grupa ERBUD posiadała dostęp do bankowych i ubezpieczeniowych linii wielocelowych o łącznej wartości 1 708 251 tys. zł., które mogły zostać wykorzystane głównie na kredyty lub gwarancje bankowe
‎ i ubezpieczeniowe. Na dzień bilansowy 31.12.2021 r. Grupa ERBUD wykorzystała 69 621 tys. zł na zaciągnięcie kredytów oraz 820 273 tys. zł na wykorzystane gwarancje bankowe i ubezpieczeniowe.

Kowenanty

Po dniu bilansowym zostały podpisane z bankami finansującymi aneksy do umów kredytowych, na mocy których zmieniony został sposób liczenia wskaźników finansowych (kowenantów). Wskaźnik rentowności liczony jest jako iloraz EBITDA (poprzednio EBIT) do Przychodów ze sprzedaży. Wartość graniczna wskaźnika pozostała bez zmian – minimum 1%.

„Wskaźnik Skonsolidowanego Zadłużenia Finansowego Netto” oznacza iloraz wartości Skonsolidowanego Zadłużenia Finansowego Netto oraz wartości Skonsolidowanych Kapitałów Własnych | Stan na dzień
31.12.2022 | 31.12.2021
0,19 | -0,33
Skonsolidowane zadłużenie długo i krótkoterminowe | 312 575 | 213 895
Środki pieniężne | 199 299 | 424 810
Skorygowane kapitały własne o wartość firmy i wartości niematerialne i prawne | 610 344 | 633 586

‎

#### 3.4. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU WYEMITOWANYCH OBLIGACJI

Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji ujmuje się początkowo w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne. Na każdy dzień bilansowy zobowiązanie to wyceniane jest według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji, w całości stanowiące zobowiązania o charakterze długoterminowym.

Data emisji | Rodzaj wyemitowanych obligacji | Waluta | Oprocentowanie | Termin wykupu | Cel pozyskania finansowania | Wartość nominalna emisji |

|  |  |  |  |  |  | 31.12.2022 | 31.12.2021
23-09-2021 | na okaziciela seria D, zdematerializowanych, niezabezpieczonych | funkcjonalna | WIBOR 6M + 2,6% | 23-09-2025 | sfinansowanie zwiększonego zapotrzebowania na kapitał obrotowy |  | 75 586 | 75 586
|  |  | Razem zobowiązanie z tytułu obligacji na 31.12.2022r. w tym: |  | 75 586 | 75 586

Pozycja Skonsolidowane zadłużenie długo i krótkoterminowe oznacza sumę zadłużenia z tytułu kredytów, pożyczek, leasingu i wyemitowanych obligacji.

Pozycja Środki pieniężne oznacza sumę środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku VAT oraz środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania.

Pozycja Skorygowane kapitały własne o wartość firmy i wartości niematerialne i prawne oznacza wartość kapitałów własnych pomniejszoną o wartość firmy oraz wartości niematerialne i prawne.

#### 3.5. ZADŁUŻENIE Z TYTUŁU LEASINGU

|  | 2022 | 2021
Okres |  | Wartość nominalna minimalnych opłat | Wartość nominalna minimalnych opłat
Do 1 roku | Krótkoterminowe | 24 574 | 16 502
Powyżej roku | Długoterminowe | 74 914 | 39 161
Wartość nominalna minimalnych opłat |  | 99 488 | 55 663
Przyszłe koszty z tytułu leasingu |  | 9 676 | 7 373
Wartość bieżąca minimalnych opłat |  | 89 812 | 48 290
Do 1 roku | Krótkoterminowe | 21 748 | 15 212
Powyżej roku | Długoterminowe | 68 064 | 33 078

#### 3.6. AKTYWA STANOWIĄCE ZABEZPIECZENIA ZOBOWIĄZAŃ Z TYTUŁU ZADŁUŻENIA

Na 31 grudnia 2022 r. oraz na 31 grudnia 2021 r. zabezpieczenia zobowiązań z tytułu zadłużenia na rzeczowych aktywach trwałych zaprezentowano poniżej.

| 2022 | 2021
Rzeczowe aktywa trwałe | 85 183 | 36 601
Zapasy | 1 280 | -
Razem | 86 463 | 36 601

Informacje dotyczące zadłużenia z tytułu kredytów i pożyczek zawarto w nocie 3.3.

#### 3.7. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

| Aktywa warunkowe | Zobowiązania warunkowe

| 2022 | 2021 | 2022 | 2021
Pozostałe jednostki |  |  |  |
Gwarancje i poręczenia | 181 775 | 222 716 | 979 650 | 956 762
Weksle | 153 | 654 | 14 820 | 14 204
Sprawy sporne | 12 117 | 1 152 | 48 681 | 48 523
W tym sprawa przeciwko MPL Modlin | - | - | 34 381 | 34 381
Razem | 194 045 | 224 522 | 1 043 151 | 1 019 489

Aktywa warunkowe obejmują otrzymane przez Grupę od podwykonawców gwarancje i poręczenia z tytułu gwarancji dobrego wykonania oraz rękojmi.

Zobowiązania warunkowe Grupy natomiast dotyczą przede wszystkim zleceń udzielenia gwarancji przez Grupę
‎ oraz przez banki na rzecz kontrahentów Grupy na zabezpieczenie ich roszczeń z tytułu kontraktów budowlanych, głównie gwarancji dobrego wykonania.

#### 3.8. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne w banku i kasie oraz lokaty krótkoterminowe o okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy od dnia założenia.
Grupa posiada środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania. Do grupy tej zalicza przede wszystkim środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych wystawionych w odniesieniu do realizowanych przez Grupę kontraktów budowalnych.
Grupa wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
‎ w osobnej linii gdyż nie spełniają one definicji środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, ze względu na brak dostępności możliwości ich wykorzystania w krótkim okresie czasu na potrzeby Grupy.
Środki pieniężne utrzymywane na rachunkach bankowych VAT nie spełniają kryteriów prezentacji jako środki pieniężne i ich ekwiwalenty i są prezentowane w odrębnej linii w bilansie.
Klasyfikacja przyjęta dla celów prezentacji w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jest zgodna z klasyfikacją tych środków w Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych.
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne na rachunkach VAT i na rachunkach bankowych spełniają test SPPI oraz test modelu biznesowego „utrzymywane w celu ściągnięcia”, w związku z tym wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem odpisu z tytułu utraty wartości ustalonego zgodn ie z modelem strat oczekiwanych.

| 2022 | 2021
Środki pieniężne w kasie | 60 | 121
Środki pieniężne na rachunkach bankowych | 163 901 | 352 234
Środki pieniężne na rachunkach bankowych o ograniczonej możliwości dysponowania (zabezpieczenie gwarancji bankowych) | - | 10 855
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 163 961 | 363 210

Wartość odpisu z tytułu utraty wartości przez środki pieniężne jest nieistotna.

Środki pieniężne na rachunkach bankowych VAT na 31.12.2022 r. wyniosły 35 338 tys. zł. (na 31.12.2021 r. wyniosły 50 745 tys. zł.)

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania na 31.12.2022 r. nie wystąpiły (na 31.12.2021 r. wyniosły 10 855 tys. zł).

# 4. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDAŃ Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

#### 4.1. ALTERNATYWNE MIERNIKI WYNIKÓW

Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, skorygowany EBIT, marża EBIT, skorygowana marża EBIT oraz EBITDA i skorygowana EBITDA. Zarząd Grupy uznaje wyżej wymienione miary jako istotne dodatkowe mierniki wyników i dlatego prezentuje je w sprawozdaniu obok mierników zdefiniowanych przez MSSF. Należy mieć na uwadze, że EBIT, marża EBIT i EBITDA nie są to wskaźniki zdefiniowane w MSSF oraz nie stanowią one mierników wystandaryzowanych, dlatego sposoby ich kalkulacji mogą różnić się między różnymi jednostkami na rynku. W związku z tym, wskaźniki te nie powinny być analizowane osobno lub jako substytuty dla miar zdefiniowanych przez MSSF.

EBITDA oraz EBIT to mierniki pokazujące wyniki osiągane przez Grupę po eliminacji wpływu podatku dochodowego, kosztów i przychodów finansowych oraz w przypadku EBITDA, amortyzacji.
EBITDA definiowana jest jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o obciążenia z tytułu podatku dochodowego, koszty finansowe oraz amortyzację, a pomniejszony o przychody finansowe. Skorygowana EBITDA jest definiowana jako EBITDA po eliminacji zdarzeń o charakterze jednorazowym.
Grupa definiuje EBIT jako zysk po opodatkowaniu (wynik netto), powiększony o obciążenia z tytułu podatku dochodowego, koszty finansowe i pomniejszony o przychody finansowe. Skorygowany EBIT jest definiowany jako EBIT po eliminacji zdarzeń o charakterze jednorazowym.
Marża EBIT jest miernikiem pokazującym rentowność Grupy pomijającym wpływ po datku dochodowego oraz kosztów i przychodów finansowych. Grupa definiuje marżę EBIT jako EBIT dzielony przez przychody ze sprzedaży dóbr i usług.
Grupa definiuje EBIT skorygowany i EBITDA skorygowaną jako odpowiednio EBIT i EBITDA skorygowane o wpływ transakcji o charakterze jednorazowym (np. wynik na sprzedaży akcji jednostki zależnej).

| 2022 | 2021
Strata/zysk netto za okres obrotowy | 10 994 | 21 338
Podatek dochodowy | (12 610) | 64 057
(Strata)/Zysk brutto | (1 616) | 85 395
Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności | (1 451) | (156)
Koszty finansowe | 35 855 | 14 080
Przychody finansowe | 14 832 | 8 817
EBIT | 20 858 | 90 814
Koszty o charakterze jednorazowym | - | 39 489
Skorygowany (Strata)/Zysk brutto | (1 616) | 124 884
Skorygowany EBIT | 20 858 | 130 303
Amortyzacja | 33 128 | 27 649
EBITDA | 53 986 | 118 463
Skorygowany EBITDA | 53 986 | 157 952
Przychody ze sprzedaży dóbr i usług | 3 855 649 | 3 102 095
Marża EBIT | 1% | 3%
Skorygowana marża EBIT | 1% | 4%

Na potrzeby analizy wyników, Zarząd posługuje się miarą skorygowany EBIT zdefiniowaną powyżej. W danych
‎ za 12 miesięcy 2021 r. takimi zdarzeniami było koszty z tytułu wynagrodzeń w formie akcji w kwocie 28.343 tys. zł będące kosztami niepieniężnymi, koszty poniesione w związku z przejęciem spółki IKR GmbH w kwocie 3.115 tys. zł. oraz zarachowane premie dla pracowników naliczone na skutek sprzedaży akcji ONDE w kwocie 8.031 tys. zł. .

#### 4.2. SEGMENTY SPRAWOZDAWCZE

Grupa na podstawie raportowania zarządczego przedstawianego głównemu decydentowi operacyjnemu (tj. Zarządowi Jednostki Dominującej) zidentyfikowała dziesięć podstawowych segmentów sprawozdawczych:

● budownictwo kubaturowe w kraju,

● budownictwo kubaturowe za granicą,

● budownictwo drogowo – inżynieryjne,

● segment przemysłu w kraju,

● segment przemysłu za granicą,

● segment hydrotechniki,

● segment odnawialnych żródeł energii,

● budownictwo modułowe z drewna,

● segment odnawialnych żródeł energii – zagranica,

● segment pozostały.

Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację znaczenia działalności na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów.

Dane finansowe przygotowywane dla celów sprawozdawczości zarządczej stanowiące podstawę danych na temat segmentów sprawozdawczych oparte są na tych samych zasadach rachunkowości, jakie stosuje się przy sporządzaniu jednostkowych sprawozdań finansowych Grupy.

Zarząd analizuje wyniki segmentów przy użyciu kluczowych wskaźników efektywności takich jak EBIT, marża EBIT
‎ oraz EBITDA oraz odpowiednio skorygowane o efekt zdarzeń o charakterze jednorazowym wyżej wymienione miary.

Wartości szacunkowe prezentowane w poprzednich okresach nie uległy istotnej zmianie względem historycznych informacji sporządzonych na dzień 31 grudnia 2021 r.

Grupa nie posiada kontrahentów, od których pochodzi więcej niż 10% ogółu przychodów.

Główne informacje dotyczące segmentów w okresach sprawozdawczych 01.2022 – 12.2022 oraz 01.2021 – 12.2021

Grupa prowadzi działalność w Polsce oraz za granicą (w Niemczech, Belgii, Norwegii, Francji, Szwecji, Austrii i Litwie). Przychody od klientów zewnętrznych oraz aktywa w żadnym z krajów poza Polską nie są istotne, stąd zostały zagregowane łącznie i wykazane jako „Zagranica”.

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Kraj (Polska) | Zagranica | Razem | Kraj (Polska) | Zagranica | Razem
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych, w tym: | 3 360 333 | 495 316 | 3 855 649 | 2 688 583 | 413 512 | 3 102 095
Przychody rozpoznawane w czasie | 3 193 701 | 148 173 | 3 341 874 | 2 550 369 | 150 589 | 2 700 958
Przychody rozpoznawane w punkcie w czasie | 166 632 | 347 143 | 513 775 | 138 214 | 262 923 | 401 137
Aktywa trwałe inne niż instrumenty finansowe i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 366 436 | 51 781 | 418 217 | 179 395 | 51 209 | 230 604

Dane dotyczące przychodów i wyników oraz aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów sprawozdawczych przedstawiono w poniższej tabeli.

Na potrzeby analizy danych finansowych w segmentach sprawozdawczych, Zarząd Grupy eliminuje wpływ zdarzeń jednorazowych opisanych w nocie 4.1.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022
| Budownictwo kubaturowe w kraju | Budownictwo kubaturowe za granicą | Budownictwo drogowo-inżynieryjne | Segment przemysłu w kraju | Segment przemysłu za granicą | Segment Hydrotechniki | Segment odnawialnych źródeł energii | Budownictwo modułowe z drewna | Segment Odnawialnych Źródeł Energii - Zagranica | Segment pozostały | Razem działalność kontynuowana
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 1 969 307 | 127 302 | 212 820 | 280 810 | 368 014 | 18 420 | 863 223 | 262 | 11 843 | 3 648 | 3 855 649
Przychody ze sprzedaży razem | 1 969 307 | 127 302 | 212 820 | 280 810 | 368 014 | 18 420 | 863 223 | 262 | 11 843 | 3 648 | 3 855 649
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy |  |  |  |  |  |  |  |  |
Koszt własny sprzedaży | 1 893 399 | 125 891 | 201 138 | 254 689 | 325 432 | 16 981 | 804 894 | 37 | 10 780 | 259 | 3 633 500
Marża na sprzedaży | 75 908 | 1 411 | 11 682 | 26 121 | 42 582 | 1 439 | 58 329 | 225 | 1 063 | 3 389 | 222 149
Marża na sprzedaży % | 4% | 1% | 5% | 9% | 12% | 8% | 7% | 86% | 9% | 93% | 6%
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej | (58 704) | (20 600) | (6 386) | (18 329) | (32 269) | (3 663) | (42 264) | (13 155) | (477) | (5 444) | (201 291)
Wynik segmentu – EBIT | 17 204 | (19 189) | 5 296 | 7 792 | 10 313 | (2 224) | 16 065 | (12 930) | 586 | (2 055) | 20 858
Marża EBIT | 1% | -15% | 2% | 3% | 3% | -12% | 2% | -4935% | 5% | -56% | 1%
Udział w zyskach/ (stratach) netto wycenianych metodą praw własności | (680) |  |  |  |  |  | (771) |  |  |  | (1 451)
Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (21 023)
Wynik brutto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (1 616)
Podatek dochodowy |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (12 610)
Wynik netto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 10 994
Amortyzacja | 9 985 | 1 839 | 1 457 | 5 188 | 5 611 | 33 | 3 415 | 1 665 | - | 3 935 | 33 128
Wynik segmentu – EBITDA | 27 189 | (17 350) | 6 753 | 12 980 | 15 924 | (2 191) | 19 480 | (11 265) | 586 | 1 880 | 53 986
Aktywa i zobowiązania |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 184 076 | 6 023 | 44 987 | 20 447 | 23 958 | 685 | 150 837 | - | - | - | 431 013
Aktywa pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 585 255
Aktywa Razem |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 016 268
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa | 169 133 | 16 490 | 20 308 | 26 273 | 807 | - | 10 388 | - | 2 558 | - | 245 957
Pasywa pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 770 311
Pasywa Razem |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 2 016 268
Inne istotne pozycje |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności | (680) | - | - | - | - | - | (771) | - | - | - | (1 451)
Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów | (3 604) | (9 261) | 2 523 | (5) | (88) | - | (673) | - | - | - | (11 108)
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne | 7 682 | 766 | 2 405 | 3 228 | 5 538 | - | 64 | 35 423 | - | 851 | 55 957
Przychody z tytułu odsetek | 5 397 | (1) | 4 692 | 307 | 148 | - | - | - | - | - | 10 543
Koszty z tytułu odsetek | 10 899 | 276 | 5 607 | 2 649 | 762 | - | 13 | 772 | - | 434 | 21 412

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Budownictwo kubaturowe w kraju | Budownictwo kubaturowe za granicą | Budownictwo drogowo-inżynieryjne | Segment przemysłu w kraju | Segment przemysłu za granicą | Segment Hydrotechniki | Segment odnawialnych źródeł energii | Budownictwo modułowe z drewna | Segment Odnawialnych Źródeł Energii - Zagranica | Segment pozostały | Razem działalność kontynuowana
Przychody razem |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 1 219 358 | 157 045 | 278 022 | 236 414 | 256 467 | 1 641 | 932 452 | 43 | - | 20 653 | 3 102 095
Przychody ze sprzedaży razem | 1 219 358 | 157 045 | 278 022 | 236 414 | 256 467 | 1 641 | 932 452 | 43 | - | 20 653 | 3 102 095
Wyniki segmentów oraz uzgodnienie do zysku brutto Grupy |  |  |  |  |  |  |  |  |
Koszt własny sprzedaży | 1 163 404 | 133 901 | 261 933 | 214 539 | 219 313 | 1 641 | 807 896 | - | - | 6 153 | 2 808 780
Marża na sprzedaży | 55 954 | 23 144 | 16 089 | 21 875 | 37 154 | - | 124 556 | 43 | - | 14 500 | 293 315
Marża na sprzedaży % | 5% | 15% | 6% | 9% | 14% | - | 13% | - | - | 70% | 9%
Wynik na pozostałej działalności operacyjnej | (46 531) | (18 729) | (11 022) | (20 295) | (14 320) | (1 033) | (35 224) | (1 264) | - | (14 594) | (163 012)
Koszty o charakterze jednorazowym | - | - | - | - | (3 115) | - | (28 343) | - |  | (8 031) | (39 489)
Wynik segmentu – EBIT | 9 423 | 4 415 | 5 067 | 1 580 | 19 719 | (1 033) | 60 989 | (1 221) | - | (8 125) | 90 814
Wynik segmentu - EBIT skorygowany | 9 423 | 4 415 | 5 067 | 1 580 | 22 834 | (1 033) | 89 332 | (1 221) | - | (94) | 130 303
Marża EBIT | 1% | 3% | 2% | 1% | 8% | 0% | 7% | -2840% | - | -39% | 3%
Udział w zyskach/ (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności |  |  |  |  |  |  | (156) |  |  |  | (156)
Wynik na działalności finansowej (przychody finansowe minus koszty finansowe) |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | (5 263)
Wynik brutto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 85 395
Podatek dochodowy |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 64 057
Wynik netto |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 21 338
Amortyzacja | 9 282 | 1 898 | 3 776 | 5 370 | 3 879 | - | 2 826 | 38 | - | 580 | 27 649
Wynik segmentu – EBITDA | 18 705 | 6 313 | 8 843 | 6 950 | 23 598 | (1 033) | 63 815 | (1 183) | - | (7 545) | 118 463
Aktywa i zobowiązania |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 112 204 | 10 791 | 34 897 | 16 463 | 43 348 | - | 84 435 | - | - | - | 302 138
Aktywa pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 531 052
Aktywa Razem |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 833 190
Wycena kontraktów budowlanych - pasywa | 133 214 | 19 443 | 6 586 | 33 413 | 5 737 | - | 45 655 | - | - | - | 244 048
Pasywa pozostałe |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 589 142
Pasywa Razem |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | 1 833 190
Inne istotne pozycje |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć wycenianych metodą praw własności | - | - | - | - | - |  | (156) |  |  | - | (156)
Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów | (5 348) | (7 143) | (361) | (1 194) | (25) | - | (1 065) | - | - | (51) | (15 187)
Nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne | 38 744 | 324 | 1 465 | 1 167 | 5 630 | - | 4 461 | 32 776 | - | 505 | 85 072
Przychody z tytułu odsetek | 5 132 | 398 | 2 649 | 1 | 1 | - | 4 | - | - | - | 8 185
Koszty z tytułu odsetek | 5 865 | 653 | 589 | 689 | 1 406 | - | 10 | 14 | - | 18 | 9 244

#### 4.3. PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY

Grupa osiąga około 90% przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Szczegóły dotyczące ujmowania tej grupy przychodów opisano w nocie 2.1.
Główne szacunki w zakresie przychodów dotyczą ujmowania przychodów z tytułu umów o kontrakty budowlane. Zostały one opisane w nocie 2.1.

Poniższa tabela przedstawia informacje odnośnie zagregowanej kwoty cen transakcyjnych alokowanych do obowiązków świadczenia niewykonanych lub nie w pełni wykonanych na dzień bilansowy z tyt. realizacji kontraktów budowlanych.

| 31.12.2022 | 31.12.2021
Łączna wartość otwartych kontraktów | 7 483 010 | 6 374 817
Kumulatywna wartość przychodów z otwartych kontraktów rozpoznana do dnia sprawozdawczego | 5 463 873 | 3 564 549
Wartość przychodów pozostająca do rozpoznania w kolejnych okresach z otwartych kontraktów | 2 019 137 | 2 810 268
Długoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie od roku do 3 lat od daty bilansowej) | 455 696 | 1 069 354
Krótkoterminowe (przychody do zrealizowania w okresie poniżej roku od daty bilansowej) | 1 563 441 | 1 740 914

Z uwagi na specyfikę realizowanych kontraktów długoterminowych, nie jest możliwe dokładne oszacowanie przedziałów czasowych, w jakich będą rozpoznawane przychody z rozpoczętych na dany dzień bilansowy kontraktów w horyzoncie dłuższym niż jeden rok.

Przychody osiągane przez Grupę pochodzą z realizacji prac budowlanych na terenie Polski i Unii Europejskiej
‎ oraz sprzedaży pozostałej do lokalnych odbiorców.

Dane liczbowe dotyczące przychodów przedstawiono w nocie 4.2 Segmenty sprawozdawcze.

‎

#### 4.4. KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Usługi obce | 2 229 880 | 1 684 317
w tym usługi obce od podwykonawców | 1 874 017 | 1 384 534
Zużycie materiałów i energii | 1 088 826 | 782 165
Koszty świadczeń pracowniczych | 480 003 | 437 080
W tym wynagrodzenia w formie akcji | - | 28 343
Amortyzacja | 33 128 | 27 649
Podatki i opłaty | 15 123 | 11 353
Pozostałe koszty rodzajowe | 23 496 | 31 825
Wartość sprzedanych towarów i materiałów | 3 255 | 2 978
Koszty według rodzaju razem | 3 873 711 | 2 977 367
Zmiana stanu produktów, produkcji w toku i rozliczeń międzyokresowych kosztów dotycząca kontraktów budowlanych | (46 172) | 28 162
Koszty sprzedaży (wielkość ujemna) | (13 259) | (10 830)
Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna) | (180 780) | (185 919)
W tym wynagrodzenia w formie akcji | - | (28 343)
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów | 3 633 500 | 2 808 780

#### 4.5. KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Wynagrodzenia | 388 318 | 361 305
w tym wynagrodzenia w formie akcji | - | 28 343
Koszty programów określonych świadczeń po okresie zatrudnienia | 852 | 1 867
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników | 90 833 | 73 908
Razem | 480 003 | 437 080

#### 4.6. POZOSTAŁE PRZYCHODY I KOSZTY OPERACYJNE

|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Pozostałe przychody operacyjne |  |
| Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych | 3 089 | 1 103
| Kary, grzywny i odszkodowania | 792 | 2 062
| Przychody ze sprzedaży udziałów | - | 1 086
| Przychody z otrzymanych dotacji | 24 | 1 653
| Umorzone zobowiązania | 1 319 | 1 748
| Zwrot podatków i opłat | 2 385 | 2 248
| Rozwiązanie rezerw | 1 140 | 1 802
| Pozostałe | 2 759 | 2 534
|  | 11 508 | 14 236

|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Pozostałe koszty operacyjne |  |
Nota 6.8. | Utworzone / rozwiązane rezerwy | 12 | 105
Nota 6.9. | Koszty postępowania sądowego | 276 | 399
| Darowizny | 1 667 | 271
| Kary, grzywny, odszkodowania | 2 203 | 1 940
| Pozostałe | 3 494 | 2 086
|  | 7 652 | 4 801

#### 4.7. PRZYCHODY I KOSZTY FINANSOWE

|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Przychody finansowe |  |
Nota 5.1.2. | Odsetki |  |
| Z tytułu udzielonych pożyczek | 1 816 | 1 568
| Od rozrachunków | 6 322 | 4 890
| Pozostałe | 2 405 | 1 727
| Różnice kursowe | 2 496 | 46
| Pozostałe | 1 793 | 586
|  | 14 832 | 8 817

|  | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
| Koszty finansowe |  |
Nota 5.1.2. | Odsetki |  |
Nota 3.4. | Od wyemitowanych obligacji | 3 851 | 2 413
Nota 3.3. | Od kredytów i pożyczek | 12 201 | 1 432
Nota 3.5. | Od zobowiązań leasingowych | 2 541 | 1 871
| Pozostałe | 2 819 | 3 528
| Bankowa prowizja przygotowawcza dotycząca finansowania w rachunku bieżącym | 2 874 | 2 629
| Różnice kursowe | 8 728 | 420
| Pozostałe | 2 841 | 1 787
|  | 35 855 | 14 080

4.8. OPODATKOWANIE

Na obowiązkowe obciążenie wyniku finansowego składają się dwa elementy: bieżący podatek dochodowy oraz podatek odroczony.
W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa stosując metodę bilansową, tworz y: zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do dodatnich różnic przejściowych i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do ujemnych różnic kursowych oraz straty podatkowej możliwej do odliczenia przy zastosowaniu zasady ostrożności.
Zobowiązań oraz aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się w przypadku różnic przejściowych powstających na początkowym ujęciu składnika aktywów bądź zobowiązania w transakcji nie stanowiącej połączenia przedsięwzięć oraz w momencie przeprowadzania transakcji nie mających wpływu ani na wynik księgowy, ani podatkowy.

Aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego są kompensowane, jeżeli istnieje tytuł prawny uprawniający do skompensowania należności podatkowych i bieżących zobowiązań podatkowych oraz jeżeli odroczony podatek dotyczy podatku nałożonego przez tą samą władzę podatkową na tego samego podatnika. Oznacza to, iż aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w sprawozdaniach finansowych Grupy.

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku tylko w sytuacji, gdy prognozy przyszłych wyników finansowych wskazują na to, że zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na zrealizowanie aktywa w określonej przyszłości.
Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy
‎ i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku. Element osądu w zakresie odzyskiwalności aktywów z tytułu podatku odroczonego stanowią prognozowane przyszłe wyniki finansowe Grupy oraz ich wpływ na odzyskiwalność aktywów.

Uzgodnienie efektywnej stawki podatku dochodowego przedstawia poniższa tabela:

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Wynik brutto przed opodatkowaniem | (1 616) | 85 395
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce - 19% | (307) | 16 225
Dodatkowe obciążenie wynikające ze stawki przekraczającej 19% w Niemczech | 8 427 | 5 855
Nadwyżka przychodów nieopodatkowanych nad kosztami niebędącymi kosztami uzyskania przychodów | (7 469) | -
Wynik na sprzedaży akcji spółki zależnej | 3 539 | 35 379
Różnice trwałe - koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodów | - | 6 598
Wsparcie SSE | (16 800) | -
Podatek wykazany w wyniku finansowym | (12 610) | 64 057
Podatek bieżący | 22 723 | 65 634
Podatek odroczony | (35 333) | (1 577)
Efektywna stopa podatkowa | 780,32% | 75,01%

W 2022 r. tak wysoka kwota podatku odroczonego wynika głównie z rozpoznania aktywa na podatek odroczony z tytułu otrzymania decyzji o wsparciu przez MOD 21 Sp. z o.o. Kwota utworzonego aktywa z tego tytułu wynosi 16 800 tys. zł.
‎

Poniższa tabela przedstawia zmiany aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego w roku obrotowym:

|  |  | Wpływ na |  | Wpływ na |
|  | 1 stycznia 2021 | Wynik netto | Pozostałe całkowite dochody | 31 grudnia 2021 | Wynik netto | Pozostałe całkowite dochody | 31 grudnia 2022
| Aktywa z tytułu podatku odroczonego |  |  |  |  |  |  |
| Wycena kontraktów budowlanych - pasywa oraz podatkowa produkcja w toku | 55 919 | 14 811 | - | 70 730 | 42 591 | - | 113 321
| Rezerwy | 11 351 | 333 | - | 11 684 | 1 192 | - | 12 876
| Strata podatkowa | 4 189 | (1 050) | - | 3 139 | 5 876 | - | 9 015
| Wsparcie SSE | - | - | - | - | 16 800 | - | 16 800
| Naliczone wynagrodzenia i obciążenia | 715 | 1 884 | - | 2 599 | (1 627) | - | 972
| Odpisy aktualizujące wartość należności | 6 237 | (258) | - | 5 979 | 5 804 | - | 11 783
| Inne zobowiązania finansowe | 2 349 | 1 214 | - | 3 563 | (1 553) | - | 2 010
| Koszty następnych okresów | 693 | - | - | 693 | 345 | - | 1 038
| Pozostałe | 2 700 | (441) | (25) | 2 234 | 3 836 | 87 | 6 157
| Razem | 84 153 | 16 493 | (25) | 100 621 | 73 264 | 87 | 173 972
| Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego |  |  |  |  |  |  |
| Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 31 419 | 14 732 | - | 46 151 | 32 296 | - | 78 447
| Przeszacowanie aktywów do wartości godziwej | 4 923 | (1 099) | 7 303 | 11 127 | (214) | 7 146 | 18 059
| Koszty finansowe aktywowane | - | - | - | - | - | - | -
| Wycena bilansowa oraz dyskonto zobowiązań | 809 | 179 | - | 988 | 930 | - | 1 918
| Naliczone odsetki od zadłużenia | 292 | 462 | - | 754 | 807 | - | 1 561
| Zarachowane przychody | 579 | (92) | - | 487 | (370) | - | 117
| Pozostałe | 1 486 | 734 | (5) | 2 215 | 4 482 | 89 | 6 786
| Razem | 39 508 | 14 916 | 7 298 | 61 722 | 37 931 | 7 235 | 106 888
| Kompensata aktywów i zobowiązań | 38 375 |  |  | 51 125 |  |  | 91 614
| Stan po kompensacie | 46 911 |  |  | 60 093 |  |  | 97 632
| Aktywa | 45 778 |  |  | 49 496 |  |  | 82 358
| Zobowiązania | 1 133 |  |  | 10 597 |  |  | 15 274
| Wpływ netto zmian w okresie |  | 1 577 | (7 323) |  | 35 333 | (7 148) |

W roku zakończonym 31 grudnia 2022 r. oraz 31 grudnia 2021 r. nie wystąpiły ujemne pozycje różnic przejściowych,
‎ od których nie ujęto aktywa z tytułu podatku odroczonego.

‎

W tabeli poniżej zawarto okresy realizacji aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

|  | 2022 |  | 2021
| Aktywa | Zobowiązania | Aktywa | Zobowiązania
Krótkoterminowe | 115 081 | 80 518 | 70 885 | 42 940
Długoterminowe | 58 891 | 26 370 | 29 736 | 18 782
Razem | 173 972 | 106 888 | 100 621 | 61 722

# 5. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

#### 5.1. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

Zgodnie z MSSF 9 Grupa klasyfikuje instrumenty finansowe do następujących kategorii:
● Aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu;
● Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy;
● Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu;
● Instrumenty pochodne wyznaczone jako instrumenty zabezpieczające w rachunkowości zabezpieczeń.
Z wyżej podanych kategorii, Grupa posiada tylko pozycje wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego stanowią przede wszystkim:

Nota 2.2.

Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje

Nota 6.5.

Należności z tytułu dostaw i usług

Nota 6.5.

Należności pozostałe

Nota 2.3.

Aktywa z tytułu kontraktów budowlanych

Nota 3.8.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Nota 3.8.

Środki pieniężne na rachunku VAT

Nota 3.8.

Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania

Nota 5.1.

Inne aktywa finansowe (w tym udzielone pożyczki)

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu obejmują głównie:

Nota 2.2.

Zobowiązania wobec podwykonawców – kaucje

Nota 2.3.

Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych

Nota 6.9.

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług

Nota 6.9.

Zobowiązania pozostałe

W tabeli poniżej przedstawiono wartość bilansową istotnych grup aktywów finansowych i zobowiązań finansowych w podziale na kategorie. Wartość bilansowa posiadanych przez Grupę aktywów finansowych i zobowiązań finansowych przedstawionych w poniższych tabelach nie różniła się istotnie od ich wartości godziwej we wszystkich prezentowanych okresach.

|  | Kategorie instrumentów finansowych |  |
| Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania leasingowe | Razem istotne kategorie
| 2022 |  |  |  |
Nota 5.1.2 | Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki | 17 530 | - | - | 17 530
| Aktywa finansowe - pozostałe | 756 | - | - | 756
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | 32 031 | - | - | 32 031
Nota 6.6. | Należności z tytułu dostaw i usług | 651 583 | - | - | 651 583
Nota 6.6. | Pozostałe należności | 91 536 | - | - | 91 536
Nota 2.3. | Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 431 013 | - | - | 431 013
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 163 961 | - | - | 163 961
Nota 3.8. | Środki pieniężne na rachunkach VAT | 35 338 | - | - | 35 338
Nota 3.8. | Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania | - |  |  | -
Nota 2.2. | Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | - | 171 035 | - | 171 035
Nota 2.3. | Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena | - | 245 957 | - | 245 957
Nota 6.10. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | - | 443 402 | - | 443 402
Nota 6.10. | Pozostałe zobowiązania | - | 106 145 | - | 106 145
Nota 3.2-3.5. | Zadłużenie | - | 222 763 | 89 812 | 312 575
| Razem | 1 423 748 | 1 189 302 | 89 812 | 2 702 862

| Linia w sprawozdaniu z sytuacji finansowej | Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania leasingowe | Razem istotne kategorie
| 2021 |  |  |  |
Nota 5.1.2 | Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki | 38 852 | - | - | 38 852
| Aktywa finansowe - pozostałe | 856 | - | - | 856
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | 29 621 | - | - | 29 621
Nota 6.6. | Należności z tytułu dostaw i usług | 594 647 | - | - | 594 647
Nota 6.6. | Pozostałe należności | 57 036 | - | - | 57 036
Nota 2.3. | Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 302 138 | - | - | 302 138
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 363 210 | - | - | 363 210
Nota 3.8. | Środki pieniężne na rachunkach VAT | 50 745 | - | - | 50 745
Nota 3.8. | Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania | 10 855 |  |  | 10 855
Nota 2.2. | Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | - | 146 684 | - | 146 684
Nota 2.3. | Zobowiązania wobec podwykonawców – wycena | - | 244 048 | - | 244 048
Nota 6.10. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | - | 363 131 | - | 363 131
Nota 6.10. | Pozostałe zobowiązania | - | 112 870 | - | 112 870
Nota 3.2-3.5. | Zadłużenie | - | 165 019 | 48 876 | 213 895
| Razem | 1 447 960 | 1 031 752 | 48 876 | 2 528 588

‎

|  | Kategorie instrumentów finansowych |  |
|  | Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania leasingowe | Razem istotne kategorie
| 2022 |  |  |  |
| Wpływ na wynik finansowy |  |  |  |
Nota 4.7. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki | 10 543 | (18 871) | (2 541) | (10 869)
Nota 4.7. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe | 29 | (6 261) | - | (6 232)
Nota 4.2. | Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami | (11 108) | - | - | (11 108)
| Razem | (536) | (25 132) | (853) | (28 209)

|  | Kategorie instrumentów finansowych |  |
|  | Aktywa wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu | Pozostałe zobowiązania | Razem istotne kategorie
| 2021 |  |  |  |
| Wpływ na wynik finansowy |  |  |  |
Nota 4.7. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) – odsetki | 8 347 | (9 024) | (382) | (1 059)
Nota 4.7. | Przychody finansowe/(koszty finansowe) - różnice kursowe | 56 | (430) | - | (374)
Nota 4.2. | Odwrócenie utraty/(utrata) wartości aktywów finansowych i aktywów z wyceny kontraktów z klientami | (15 187) | - | - | (15 187)
| Razem | (6 784) | (9 454) | (382) | (16 620)

##### 5.1.1.
AKTYWA FINANSOWE

Grupa posiadała na 31 grudnia 2022 r. oraz na 31 grudnia 2021 r. następujące pozycje wykazane w sprawozdaniu
‎ z sytuacji finansowej jako aktywa finansowe:

|  | 2022 | 2021
Nota 5.1.2. | Udzielone pożyczki | 17 530 | 38 852
| Pozostałe | 5 721 | 1 097
| Razem | 23 251 | 39 949
| Długoterminowe | 13 823 | 11 382
| Krótkoterminowe | 9 428 | 28 567

##### 5.1.2. AKTYWA FINANSOWE – UDZIELONE POŻYCZKI

Pożyczkobiorca | Waluta pożyczki | Oprocentowanie | Termin spłaty | 2022 | 2021
Goalscreen Holdings Limited | EUR | 6,00% | 02.12.2021 | - | 20 934
Goalscreen Holdings Limited | PLN | 8,00% | 02.12.2021 | - | 2 269
FARMA WIATROWA SZYBOWICE SP. Z O.O. | PLN | 6,00% | 29.04.2024 | 3 358 | -
PfelgeQuartier Beteiligungs | EUR | 4,00% | 31.01.2022 | 3 849 | 3 995
FIRMA FRANKIEWICZ ENERGY | PLN | 6,00% | 29.04.2022 | - | 1 262
KWE | PLN | 2,50% | 01.01.2032 | 3 177 | 2 991
ELEKTROWNIA DEPVPL 22 | PLN | 0,00% | 25.06.2025 | - | 1 200
AZURYT 6 INVESTMENTS | PLN | 8,00% | 19.10.2023 | - | 1 147
SOLAR SERBY | PLN | 8,00% | 19.10.2023 | 1 534 | -
Pracownicy IVT | EUR | 0-0,5% | 31.12.2024 | 32 | 14
Pracownicy IVT | EUR | 0-0,5% | 31.12.2023 | 22 | -
Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. | PLN | 10,00% | 31.03.2023 | 5 404 | 4 948
JV PABC Sp. z o.o. | PLN | 3 M Euribor + 2,2% - 3,5% | 31.12.2022 | 154 | 92
Razem, w tym: |  |  |  | 17 530 | 38 852
Długoterminowe |  |  |  | 8 101 | 10 285
Krótkoterminowe |  |  |  | 9 429 | 28 567

Pożyczki udzielone, dla których termin spłaty przypadał przed dniem bilansowym zostaną rozliczone w pierwszym półroczu 2023 r. w ramach planowanych wspólnych przedsięwzięć finansowych.

Zarząd nie identyfikuje przesłanek do istotnego odpisu z tytułu utraty wartości pożyczki dla PflegeQuartier Beteiligungs, ponieważ pożyczkodawca regularnie dokonuje spłaty zaciągniętej pożyczki.

Z udzielonymi pożyczkami wiąże się ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe, które zostały opisane odpowiednio
‎ w Nocie 5.2. Udzielone pożyczki klasyfikowane są w Poziomie 1 modelu utraty wartości. Udzielone pożyczki są zdaniem Grupy aktywami o wysokiej ocenie jakości kredytowej na potrzeby modelu ECL.

Na podane dni bilansowe, wartość godziwa pożyczek nie była istotnie różna od wyceny w koszcie zamortyzowanym. Wartość godziwa pożyczek jest szacowana za pomocą modeli DCF w oparciu o przepływy pieniężne odzwierciedlające harmonogram spłat udzielonych pożyczek. Założono stopę dyskonta na poziomie WIBOR dla pożyczek w PLN
‎ oraz EURIBOR dla pożyczek w EUR na dany dzień powiększony o stały procent wyrażający premię za ryzyko. Pożyczki wyceniane w koszcie zamortyzowanym są klasyfikowane do drugiego poziomu hierarchii wartości godziwej.

Pożyczki zaklasyfikowane są do Poziomu 1 modelu utraty wartości na wszystkie prezentowane dni bilansowe. Wszystkie udzielone pożyczki na poszczególne dni bilansowe uznane zostały za instrumenty o niskim ryzyku kredytowym,
‎ w związku z czym odpis na oczekiwane straty kredytowe ujęty w ciągu danego okresu ogranicza się do 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. Oczekiwaną stratę kredytową wyliczono na podstawie prawdopodobieństwa niewypełnienia zobowiązania, profilu spłat uzgodnionego w umowie pożyczki i oceny odzysków z zabezpieczenia.
‎ Na poszczególne dni bilansowe wysokość odpisu z tyt. utraty wartości oraz jego zmiany w prezentowanych okresach były nieistotne kwotowo stąd Grupa nie prezentuje ruchów na odpisie. Zwiększenie salda pożyczek w wyniku udzielenia nowych pożyczek nie przyczyniło się istotnie do zmiany wysokości odpisu z tyt. utraty wartości.

#### 5.2. ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM

Grupa w toku prowadzonej działalności narażona jest na następujące istotne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko rynkowe (w tym ryzyko walutowe, ryzyko stóp procentowych), ryzyko kredytowe oraz ryzyko płynności. Za ustalenie zasad zarządzania powyższymi ryzykami oraz ich weryfikację odpowiada Zarząd ERBUD SA.

##### 5.2.1.
RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO WALUTOWE

W ramach podstawowej działalności operacyjnej Grupa nie zawiera kontraktów budowlanych, które są denominowane
‎ w EUR.

W odniesieniu do należności i zobowiązań wynikających z zawartych umów na zakupy materiałów, z tytułu których nastąpią płatności w EUR oraz w odniesieniu do udzielonych pożyczek denominowanych w EUR Grupa ustaliła, że ryzyko jest nieistotne.

|  |  |  | 2022
|  | Ekspozycja na ryzyko walutowe (tys. PLN) | Wpływ na sprawozdanie z wyniku w tys. PLN
|  | zmiana kursu +10% | zmiana kursu -10%
| Aktywa |  |  |
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 47 412 | 4 741 | (4 741)
Nota 6.5. | Należności z tytułu dostaw i usług | 124 859 | 12 486 | (12 486)
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 6 112 | 611 | (611)
Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe - udzielone pożyczki | 3 902 | 390 | (390)
| Zobowiązania |  |  |
Nota 3.3.-3.5. | Zadłużenie | 48 028 | (4 803) | 4 803
Nota 6.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 44 249 | (4 425) | 4 425
Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 497 | (50) | 50
| Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem | 275 059 | 8 950 | (8 950)

‎

|  |  |  | 2021
|  | Ekspozycja na ryzyko walutowe (tys. PLN) | Wpływ na sprawozdanie z wyniku w tys. PLN
|  | zmiana kursu +10% | zmiana kursu -10%
| Aktywa |  |  |
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 43 371 | 4 337 | (4 337)
Nota 6.5. | Należności z tytułu dostaw i usług | 31 601 | 3 160 | (3 160)
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 3 140 | 314 | (314)
Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe - udzielone pożyczki | 24 929 | 2 493 | (2 493)
| Zobowiązania |  |  |
Nota 3.3.-3.5. | Zadłużenie | 6 379 | (638) | 638
Nota 6.9. | Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 10 644 | (1 064) | 1 064
Nota 2.2. | Zobowiązania z tytułu kontraktów budowlanych - kaucje | 19 | (2) | 2
| Wpływ zmian kursów - aktywa i zobowiązania razem | 120 083 | 8 600 | (8 600)

##### 5.2.2. RYZYKO RYNKOWE – RYZYKO STÓP PROCENTOWYCH

Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez Grupę z zadłużenia, tj. kredytów bankowych i pożyczek (nota 3.3.) oraz leasingu (nota 3.5.).

Ponadto Grupa lokuje wolne środki pieniężne częściowo w inwestycje o zmiennej stopie procentowej (lokaty)
‎ oraz udziela pożyczek w oparciu o zmienną stopę procentową.

Aktywa i zobowiązania oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Natomiast oprocentowane według stopy stałej (udzielane pożyczki – Nota 5.1.2.) naraża Grupę na ryzyko zmiany wartości godziwej, niemniej jednak ze względu na fakt, iż Grupa nie wycenia tych pozycji do wartości godziwej, wpływ ten nie jest odzwierciedlany w sprawozdaniu finansowym.

Grupa monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz dokonuje prognoz stóp procentowych.

‎

‎

Analizę wrażliwości pozycji oprocentowanych zmienną stopą procentową na zmiany stopy procentowej zaprezentowano w poniższej tabeli.

|  |  | 2022 |  |  | 2021
| Wartość bilansowa pozycji oprocentowana zmienną stopą procentową | Wpływ na sprawozdanie z wyniku | Wartość bilansowa pozycji oprocentowana zmienną stopą procentową | Wpływ na sprawozdanie z wyniku
| +250 pb | -250 pb | +250 pb | -250 pb
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 31 007 | 775 | (775) | 163 575 | 4 089 | (4 089)
Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki | 154 | 4 | (4) | 5 040 | 126 | (126)
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 139 268 | (3 482) | 3 482 | 66 960 | (1 674) | 1 674
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | 75 000 | (1 875) | 1 875 | 75 586 | (1 890) | 1 890
Zadłużenie z tytułu leasingu | 90 154 | (2 258) | 2 258 | 36 822 | (921) | 921
Wpływ razem |  | (6 836) | 6 836 |  | (270) | 270

W tabeli poniżej zaprezentowano pozycje oprocentowane stałą stopą procentową

.

| 2022 | 2021
| Wartość bilansowa pozycji niepodlegająca ryzyku rynkowemu | Wartość bilansowa pozycji niepodlegająca ryzyku rynkowemu
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 132 954 | 210 490
Aktywa finansowe - Udzielone pożyczki | 17 376 | 33 812
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 7 909 | 23 059
Zadłużenie z tytułu leasingu | 243 | 11 468
| 158 482 | 278 829

*Środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania.

##### 5.2.3. RYZYKO KREDYTOWE

Aktywami finansowymi Grupy, które są narażone na ryzyko kredytowe są głównie pozycje wymienione w tabeli poniżej.

|  | 2022 | 2021
Nota 3.8. | Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 163 961 | 374 065
Nota 5.1.2. | Aktywa finansowe – udzielone pożyczki | 17 530 | 38 852
Nota 6.5. | Należności z tytułu dostaw i usług | 651 583 | 594 647
Nota 2.2. | Należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucje | 32 031 | 29 621
Nota 2.3. | Wycena kontraktów budowlanych - aktywa | 434 771 | 302 138
| Razem | 1 299 876 | 1 339 323

‎

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

ERBUD minimalizuje ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami poprzez dywersyfikację banków, z którymi zawierane są transakcje lokacyjne. Grupa współpracuje z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, zgodnie z informacjami w tabeli poniżej. Na poszczególne dni sprawozdawcze występuje znaczna koncentracja ryzyka kredytowego – informacja o wielkości salda środków pieniężnych zgromadzonych w jednej instytucji finansowej przedstawiona jest poniżej.

Podział salda środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wg ratingu kredytowego przedstawiono w tabeli poniżej. Rating AA-, A-, BBB+, BBB wg Euro Rating to poziom inwestycyjny . Rating BB jest poza poziomem inwestycyjnym, nie mniej jednak kwota środków pieniężnych stanowi 11% wszystkich środków pieniężnych Grupy.

Według agencji ratingowej Euro Rating | 2022 | 2021
Banki o ratingu A- | 11,0% | 19,0%
Banki o ratingu BBB+ | 4,0% | 13,0%
Banki o ratingu BBB | 68,0% | 66,0%
Banki o ratingu BBB- | 6,0% | 0,0%
Banki o ratingu BB | 11,0% | 2,0%
| 100,0% | 100,0%

Na 31 grudnia 2022 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 68% całego salda.

Na 31 grudnia 2021 r. wartość aktywów pieniężnych i ich ekwiwalentów ulokowana w jednej instytucji finansowej stanowiła około 66% całego salda.

Całe saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów na poszczególne dni bilansowe zaliczone jest do Stopnia 1 modelu utraty wartości (tj. salda, dla których ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od początkowego ujęcia).

Odpisy z tytułu utraty wartości środków pieniężnych i ekwiwalentów ustalono indywidualnie dla każdego salda dotyczącego danej instytucji finansowej. Do oceny ryzyka kredytowego użyto zewnętrzne ratingi banków oraz publicznie dostępne informacje dotyczące wskaźników niewypełnienia zobowiązania dla danego ratingu ustalone przez Euro Rating. Analiza wykazała, iż aktywa te mają niskie ryzyko kredytowe na dzień sprawozdawczy. Grupa skorzystała
‎ z uproszczenia dozwolonego przez standard i odpis z tytułu utraty wartości ustalono na podstawie 12-miesięcznych strat kredytowych. Kalkulacja odpisu wykazała nieistotną kwotę odpisu z tytułu utraty wartości.

Należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywa z tytułu kontraktów budowlanych

W celu ochrony przed ryzykiem kredytowym wynikającym z należności związanych z realizacją kontraktów budowlanych (tj. należności z tytułu dostaw i usług, należności z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych), w Grupie funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego związanego ze wszystkimi kontraktami, zarówno na etapie przed ofertowym, jak i w trakcie realizacji. Każdy kontrahent przed podpisaniem umowy jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania realizacji robót, jeżeli występuje opóźnienie w przekazaniu należności za wykonane usługi.
‎ W miarę możliwości tworzy się również zapisy umowne warunkujące dokonywanie płatności podwykonawcom od wpływu środków od inwestora.

W Grupie nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług
‎ oraz należnościami z tytułu kontraktów budowlanych – kaucji oraz z wyceny kontraktów budowlanych.

Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności zaprezentowano w Nocie 6.5.

##### 5.2.4.
RYZYKO PŁYNNOŚCI

W celu ograniczenia ryzyka utraty płynności, Grupa utrzymuje odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawiera umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych Grupa wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu finansowego, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów.

Grupa stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie kredytowe wobec poszczególnych instytucji finansowych
‎ oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych.

Zarządzanie płynnością wspomagane jest obowiązującym systemem raportowania prognoz płynności przez Grupę.

Tabela poniżej przedstawia zobowiązania finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2022 r. według daty zapadalności
‎ na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności.

|  |  |  |  |  | 2022
| Poniżej 3 miesięcy | 3-12 miesięcy | 1-5 lat | Powyżej 5 lat | Razem przepływy niezdyskontowane | Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 38 431 | 62 403 | 50 537 | - | 151 371 | 143 830
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | - | 586 | 75 000 | - | 75 586 | 75 000
Zadłużenie z tytułu leasingu | 5 064 | 18 766 | 70 339 | 2 465 | 96 634 | 89 812
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | 64 133 | 95 148 | 15 385 | 5 744 | 180 410 | 171 035
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 443 402 | - | - | - | 443 402 | 443 402
Razem | 551 030 | 176 903 | 211 261 | 8 209 | 947 403 | 923 079

|  |  |  |  |  | 2021
| Poniżej 3 miesięcy | 3-12 miesięcy | 1-5 lat | Powyżej 5 lat | Razem przepływy niezdyskontowane | Wartości bilansowe
Zadłużenie z tytułu kredytów i pożyczek | 1 515 | 42 145 | 50 538 | 46 | 94 244 | 90 019
Zadłużenie z tytułu wyemitowanych obligacji | - | 586 | 75 000 | - | 75 586 | 75 000
Zadłużenie z tytułu leasingu finansowego | 3 601 | 14 880 | 31 942 | 5 240 | 55 663 | 48 290
Zobowiązania wobec podwykonawców - kaucje | 8 636 | 124 664 | 12 303 | 5 115 | 150 718 | 146 684
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 361 356 | 817 | 958 | - | 363 131 | 363 131
Razem | 375 108 | 183 092 | 170 741 | 10 401 | 739 342 | 723 124

##### 5.2.5.
RYZYKO KLIMATYCZNE

Grupa Erbud monitoruje wpływ ryzyk klimatycznych na działalność Grupy i na dzień dzisiejszy nie identyfikuje istotnego wpływu czynników klimatycznych na prowadzoną działalność. Grupa Erbud konsekwentnie realizuje strategię ESG, przestrzegając wymagań dotyczących aspektów środowiskowych, inwestując w rozwój projektów w branży OZE, a także budownictwa z drewna.

# 6. NOTY POZOSTAŁE

#### 6.1. RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

Najistotniejsze pozycje rzeczowych aktywów trwałych stanowią grunty, budynki i budowle. Znaczącą pozycją są również środki trwałe w budowie. Poza tym Grupa posiada również urządzenia techniczne
‎i maszyny.
Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się w cenie nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie
‎ oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Grupa w przypadku zidentyfikowania przesłanek do możliwości wystąpienia utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych przeprowadza test na utratę wartości w oparciu
‎ o oszacowanie wartości odzyskiwalnej danego aktywa trwałego. Wartość odzyskiwalna jest określana jako wyższa
‎ z dwóch: wartość, jaka jest możliwa do uzyskania przy sprzedaży danego aktywa trwałego pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa kalkulowana w oparciu o zdyskontowane przepływy pieniężne, które zostaną wypracowane przez dane aktywo trwałe lub zespół aktywów.
W wartości początkowej rzeczowych aktywów trwałych Grupa ujmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. Do wartości początkowej zalicza się również koszt części zamiennych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania, tj. Spółka z Grupy ERBUD oczekuje, że części zamienne będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż jeden rok i jest możliwe ich przypisanie do konkretnej pozycji rzeczowych aktywów trwałych.
Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w wyniku finansowym w momencie poniesienia.
Grupa corocznie dokonuje weryfikacji wartości końcowej, okresu użytkowania oraz metody amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacje przeprowadzone na 31 grudnia 2022
‎oraz 31 grudnia 202 1 nie skutkowały zmianą pozostałych szacowanych okresów użytkowania, metod amortyzacji czy wartości końcowych środków trwałych.
Stawki amortyzacji wynoszą według poszczególnych klas środków trwałych (w tym również prawa do użytkowania aktywów należących do danej kategorii):
● Budynki i budowle – 2% - 4,5%
● Urządzenia techniczne i maszyny – 6% - 30%
● Środki transportu – 12,5% - 20%
● Pozostałe – 10% - 33%
● Grunty nie podlegają amortyzacji.
Prawa do użytkowania aktywów są amortyzowane przez okres odzwierciedlający czas, na jaki zawarto umowy.
‎ Dla posiadanych przez Grupę środków trwałych w leasingu, stawki amortyzacji są zbieżne ze stawkami amortyzacji dla własnych aktywów należących do tej samej kategorii, gdyż okres leasingu odpowiada okresowi ekonomicznej użyteczności danego aktywa (uwzględniając opcje przedłużenia) lub umowa zawiera opcję nabycia składnika aktywów i jest rozsądnie pewne iż Grupa z tej opcji skorzysta.
Środki trwałe w budowie wycenia się w wysokości poniesionych kosztów bezpośrednio związanych z nabyciem
‎ lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe
‎ w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy.

Polityka rachunkowości dotycząca leasingu stosowana od 1 stycznia 2019 roku:
Leasingi ujmowane są jako aktywa z tytułu prawa do użytkowania i zobowiązania do zapłaty za te prawa w dniu, w którym leasingowane aktywa dostępne są do użytkowania przez Grupę. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania zaprezentowano w nocie 6.1.
W dacie rozpoczęcia leasingu, zobowiązania leasingowe wyceniane są w kwocie równej bieżącej wartości następujących płatności leasingowych za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów w okresie leasingu:
● stałe płatności (w tym zasadniczo stałe płatności), pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe;
● zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki;
● kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej;
● cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji;
● kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.
Opłaty leasingowe są dyskontowane przy użyciu stopy procentowej leasingu, jeśli stopę tę można z łatwością ustalić, lub krańcowej stopy oprocentowania długu leasingobiorcy.
Każda opłata leasingowa jest alokowana pomiędzy zobowiązanie a koszt finansowy. Po początkowym ujęciu, zobowiązania leasingowe są wyceniane przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Wartości bilansowe zobowiązań są aktualizowane w celu odzwierciedlenia zmiany w zakresie szacunku okresu leasingu, opcji wykupu, zmiany w opłatach leasingowych i gwarantowanej wartości końcowej oraz modyfikacji umowy leasingu.
Okres leasingu to nieodwoływalny okres leasingu; okresy objęte opcją przedłużenia i wcześniejszego zakończenia leasingu są uwzględnione w okresie leasingu, jeśli istnieje rozsądna pewność, że leasing będzie przedłużony lub umowa zostanie wcześniej zakończona.

Na 31 grudnia 2022 r. Grupa posiadała następujące grupy rzeczowych aktywów trwałych z uwzględnieniem prawa do użytkowania aktywów:

|  |  | 2022 |  |  | 2021
Grupa rzeczowych aktywów trwałych | Wartość brutto | Umorzenie i odpisy aktualizujące | Wartość netto | Wartość brutto | Umorzenie i odpisy aktualizujące | Wartość netto
Grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu) | 23 203 | 1 377 | 21 826 | 28 928 | 1 189 | 27 739
w tym leasing | 12 917 | 885 | 12 032 | 4 795 | 709 | 4 086
Budynki i budowle | 119 013 | 44 853 | 74 160 | 97 639 | 46 551 | 51 088
w tym leasing | 32 364 | 13 125 | 19 239 | 23 120 | 16 614 | 6 506
Urządzenia techniczne i maszyny | 92 241 | 48 728 | 43 513 | 58 901 | 44 158 | 14 743
w tym leasing | 34 048 | 6 718 | 27 330 | 11 471 | 5 087 | 6 384
Środki transportu | 87 221 | 42 192 | 45 029 | 72 444 | 39 633 | 32 811
w tym leasing | 49 618 | 14 800 | 34 818 | 35 602 | 12 703 | 22 899
Inne środki trwałe | 24 125 | 16 496 | 7 629 | 18 909 | 11 897 | 7 012
w tym leasing | 235 | 49 | 186 | 85 | 20 | 65
Środki trwałe w budowie | 3 710 | - | 3 710 | 23 194 | - | 23 194
Pozostałe | - | - | - | 11 354 | 9 | 11 345
Razem | 349 513 | 153 646 | 195 867 | 311 369 | 143 437 | 167 932

Grupa zawarła umowy leasingu na okres od 3 do 5 lat. Umowy leasingu obejmują głównie środki transportu oraz najmy biur, magazynów i prawa wieczystego użytkowania gruntów. Umowy te zawierają w większości (za wyjątkiem prawa wieczystego użytkowania gruntów) opcję przedłużenia po zakończeniu okresu podstawowego. Dodatkowo zawarte umowy leasingu środków transportu dają Grupie prawo odkupienia przedmiotu leasingu po zakończeniu umowy.

Zadłużenie z tytułu leasingu opisano w Nocie 3.5.

| Grunty w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu | Budynki i budowle | Urządzenia techniczne i maszyny | Środki transportu | Inne środki trwałe | Środki trwałe w budowie | Wartości niematerialne i prawne | Razem
Wartość netto na 1 stycznia 2021 r. | 13 554 | 29 772 | 15 361 | 26 367 | 5 149 | 1 942 | 12 009 | 104 154
Zwiększenia: |  |  |  |  |  |  |  |
Zakup | 13 836 | 24 569 | 3 426 | 2 751 | 14 115 | 25 602 | 312 | 84 611
Leasing | - | - | 1 331 | 13 894 | - | - | - | 15 225
Przyjęcie środków trwałych | 566 | 4 066 | 959 | 1 232 | 1 121 | - | 36 | 7 980
Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne | - | 1 113 | 19 | 151 | (168) | (4 346) | (1 013) | (4 244)
Zmniejszenia: |  |  |  |  |  |  |  |
Amortyzacja | 215 | 8 409 | 6 288 | 9 473 | 1 844 | - | 1 420 | 27 649
Sprzedaż oraz likwidacja | - | - | 69 | 2 107 | 11 | - | 8 | 2 195
Przemieszczenia wewnętrzne | - | - | - | - | - | 8 | (8) | -
Pozostałe | - | - | - | (7) | - | - | - | (7)
Różnice kursowe z przeliczenia | (2) | (23) | 4 | (11) | (5) | 4 | (17) | (50)
Wartość netto na 31 grudnia 2021 r. | 27 739 | 51 088 | 14 743 | 32 811 | 18 357 | 23 194 | 9 907 | 177 839
Wartość netto na 1 stycznia 2022 r. | 27 739 | 51 088 | 14 743 | 32 811 | 18 357 | 23 194 | 9 907 | 177 839
Zwiększenia: |  |  |  |  |  |  |  |
Zakup | - | 1 964 | 4 412 | 3 816 | 3 398 | 35 361 | 5 237 | 54 188
Leasing | 8 432 | 15 321 | 3 478 | 21 870 | 150 | - | - | 49 251
Przyjęcie środków trwałych | - | - | - | - | 68 | (68) | - | -
Pozostałe, w tym korekty reklasyfikacyjne | - | 35 376 | 27 075 | - | (11 480) | (50 952) | - | 19
Zmniejszenia: |  |  |  |  |  |  |  | -
Amortyzacja | 528 | 5 820 | 6 200 | 12 301 | 2 980 | - | 1 683 | 29 512
Sprzedaż oraz likwidacja | - | - | 20 | 1 320 | 5 | - | - | 1 345
Pozostałe | 13 836 | 23 951 | - | - | - | 3 844 | - | 41 631
Różnice kursowe z przeliczenia | 20 | 182 | 25 | 153 | 121 | 18 | 85 | 604
Wartość netto na 31 grudnia 2022 r. | 21 827 | 74 160 | 43 513 | 45 029 | 7 629 | 3 709 | 13 546 | 209 413

Największe zmiany w środkach trwałych dotyczą przeniesienia pozycji gruntów i budynków oraz budowli ze środków trwałych do nieruchomości inwestycyjnych. Wartość netto przeniesionych środków trwałych na dzień 31.12.2022r. wynosi 33 909 tys. zł.

Nieruchomości inwestycyjne stanowią nieruchomości, które traktowane są jako źródło przychodów
‎ z czynszów lub utrzymywane są w posiadaniu ze względu na przyrost ich wartości, względnie z uwagi na obie te korzyści i nie są wykorzystywane w działalności operacyjnej ani też nie są przeznaczone na sprzedaż
‎ w ramach zwykłej działalności.
Nieruchomości inwestycyjne są początkowo ujmowane po cenie nabycia powiększonej o koszty transakcji. Po początkowym ujęciu wykazywane są według ceny nabycia (kosztów wytworzenia) pomniejszonej o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe oraz odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Na skutek zaistnienia przyczyn powodujących trwałą utratę wartości w/w inwestycji dokonuje się odpowiedniego odpisu aktualizującego ich wartość. Odpis ten odnosi się w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu z tytułu trwałej utraty wartości, równowartość całości lub odpowiedniej części uprzednio dokonanego odpisu aktualizującego zwiększa wartość inwestycji i podlega zaliczeniu do pozostałych przychodów operacyjnych.

‎

Nieruchomości inwestycyjne

| 2022 |  | 2021
Wartość netto na początek okresu | - |  | -
Przyjęcie wskutek zmiany przeznaczenia środków trwałych | 33 909 |  |
Wartość netto na koniec okresu | 33 909 |  | -

Nieruchomości inwestycyjne są to budynki i budowle, które ERBUD SA wynajmuje dla MOD21 Sp. z o.o. na prowadzenie swojej działalnosci statutowej.

Amortyzacja

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Koszty ogólnego zarządu | 15 627 | 13 119
Koszty wytworzenia sprzedanych produktów i usług | 17 501 | 14 530
Razem | 33 128 | 27 649

Prawo do użytkowania aktywów w leasingu, zobowiązania leasingowe

Przyjęto następujące uproszczenia dozwolone przez MSSF16:

● nie aktywuje się umów leasingowych w odniesieniu do aktywów niskocennych (poniżej 15 tys. zł),

● pomija się umowy, które ulegną rozwiązaniu w ciągu bieżącego roku.

Grupa nie zawierała w trakcie okresów, którego dotyczy sprawozdanie umów leasingu na okres krótszy niż 12 m-cy. Zawierane umowy leasingu nie posiadały elementu zmiennego wynagrodzenia dla leasingodawcy.

Opłaty związane z wszystkimi leasingami krótkoterminowymi i leasingami niskocennych aktywów są ujmowane liniowo jako koszt w wyniku finansowym. Na moment pierwszego zastosowania standardu, dla wszystkich leasingów,
‎ za wyjątkiem leasingów krótkoterminowych i leasingów niskocennych aktywów, wcześniej sklasyfikowanych jako leasing operacyjny:

‎

Dane dotyczące zastosowania MSSF 16 zaprezentowano w poniższych tabelach.

| GRUNTY | BUDYNKI I BUDOWLE | URZĄDZENIA TECHNICZNE I MASZYNY | ŚRODKI TRANSPORTU | POZOSTAŁE ŚRODKI TRWAŁE | RAZEM
| Wartość netto na dzień 01.01.2021 | 4 276 | 12 072 | 7 201 | 17 246 | 82 | 40 877
| Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing | - | - | 1 331 | 15 186 | - | 16 517
| Zwiększenie z tytułu nakładów na rzeczowe aktywa trwałe w budowie oraz zaliczek na rzeczowe aktywa trwałe | - | - | - | (929) | - | (929)
| Zmniejszenie wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe | - | (10) | (179) | (2 085) | - | (2 274)
| Amortyzacja | (190) | (5 556) | (1 937) | (5 823) | (17) | (13 523)
| Zmniejszenie dotychczasowego umorzenia wynikające z przekwalifikowania - z prawa do użytkowania aktywów w leasingu na rzeczowe aktywa trwałe | - | - | (32) | (696) | - | (728)
wartość netto na dzień 31.12.2021 | 4 086 | 6 506 | 6 384 | 22 899 | 65 | 39 940
| Wartość netto na dzień 01.01.2022 | 4 086 | 6 506 | 6 384 | 22 899 | 65 | 39 940
| Zwiększenie z tytułu przyjęcia w leasing | 8 432 | 15 321 | 3 478 | 21 870 | 150 | 49 251
| Zwiększenie z tytułu nakładów na rzeczowe aktywa trwałe w budowie oraz zaliczek na rzeczowe aktywa trwałe | - | - | 19 592 | - | - | 19 592
| Amortyzacja | (503) | (2 642) | (2 124) | (9 951) | (29) | (15 249)
| Różnice kursowe z przeliczenia | 17 | 55 | - | (1) | - | 71
| wartość netto na dzień 31.12.2022 | 12 032 | 19 240 | 27 330 | 34 817 | 186 | 93 605

| Wartość netto
| 31.12.2022 | 31.12.2021
Grunty (w tym prawo wieczystego użytkowania gruntu) | 12 032 | 4 086
Budynki i budowle | 19 239 | 6 506
Urządzenia techniczne i maszyny | 27 330 | 6 384
Środki transportu | 34 818 | 22 899
Inne środki trwałe | 186 | 65
Wpływ razem | 93 605 | 39 940

##### 6.1.1.
KWOTY ZOBOWIĄZAŃ UMOWNYCH ZACIĄGNIĘTYCH W CELU NABYCIA RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH

Na dzień 31 grudnia 2022 r. oraz na 31 grudnia 2021 r. Grupa nie posiadała umownych zobowiązań związanych
‎ z umowami zakupu aktywów trwałych oraz zawartych umów leasingu co do których okres leasingu jeszcze się nie rozpoczął i nie zostały wykazane w zobowiązaniach leasingowych w tym zakresie.

#### 6.2. WARTOŚĆ FIRMY

Wartość firmy powstaje w wyniku rozliczenia nabycia przedsięwzięć metodą nabycia – szczegóły opisano poniżej.
Zasady rachunkowości dotyczące utraty wartości firmy opisano w nocie 6.3.

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Wartość firmy na początek okresu | 41 240 | 40 667
Zwiększenia | - | 630
Różnice kursowe z przeliczenia | 348 | (57)
Wartość firmy na koniec okresu | 41 588 | 41 240
W tym z tytułu nabycia: |  |
ONDE S.A. | 18 274 | 18 274
Erbud Holding GmbH | 17 990 | 17 642
Pozostałe | 5 324 | 5 324

#### 6.3. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW TRWAŁYCH

Grupa przeprowadza testy na utratę wartości aktywów trwałych jeżeli zachodzą przesłanki utraty wartości oraz dodatkowo, co najmniej raz w roku, dla wartości firmy. Wartość odzyskiwaną ustala się na najniższym możliwym poziomie, tj. dla pojedynczego składnika aktywów lub na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do której dany składnik aktywów należy.
Utrata wartości rzeczowych aktywów trwałych
Na każdy dzień bilansowy ocenia się, czy istnieją obiektywne przesłanki wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów trwałych. Jeśli przesłanki takie istnieją, ustala się szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika (wartość odzyskiwalną) i dokonuje odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością m o żliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży
‎ i wartości użytkowej. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia również czy występują przesłanki wskazujące na to, że ujęty w poprzednich okresach odpis aktualizujący z tytułu trwałej utraty wartości powinien być zmniej szony lub całkowicie odwrócony.
Utrata wartości firmy
Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości przynajmniej raz w roku. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu jako pomniejszenie wartości firmy i odnoszona w rachunek wyników, dodatkowo nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych.
W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. W przypadku zbycia działalności wchodzącej w skład ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przypisana wartość firmy, odnosząc ą się do zbytej działalności wartość firmy uwzględnia się w wartości bilansowej przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia.

Utrata wartości firmy

Wartość firmy przyporządkowuje się do ośrodków Grupy wypracowujących środki pieniężne. Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji ONDE S.A przez Erbud S.A. przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest Spółka ONDE S.A.

W przypadku ONDE S.A. wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wyceny akcji ONDE SA na GPW w Warszawie.

Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu Grupy Erbud Holding przez Erbud S.A. przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest całość segmentu przemysłu za granicą dotycząca Grupy Erbud Holding.

Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wartości użytkowej ośrodka, oszacowanej na podstawie modelu zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych w okresie trzyletnim. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres trzyletni oszacowano na stałym poziomie. Stopa wzrostu nie przewyższa długoterminowej przeciętnej stopy wzrostu dla branży przemysłu zagranica, w której funkcjonuje ośrodek wypracowujący środki pieniężne. W wyliczeniach przyjęto przeciętną marżę brutto na poziomie 13,0%, natomiast wykorzystana stopa dyskontowa wyniosła 11,7%. Zarząd ustalił budżetowaną marżę brutto na podstawie wyników historycznych oraz swoich przewidywań co do rozwoju rynku. Średnie ważone przeciętne stopy wzrostu zgodne są z prognozami przedstawionymi w raportach branżowych. Zastosowana stopa dyskonta to stopa, odzwierciedlająca konkretne zagrożenia dotyczące poszczególnych segmentów.

W roku 2022 oraz w 2021 przeprowadzono analizę i nie zidentyfikowano przesłanek do tworzenia odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości składnika bądź grupy rzeczowych aktywów.

Test na utratę wartości przez wartość firmy, który został przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2022 r., nie wykazał potrzeby dokonania odpisu z tytułu utraty wartości.

‎

#### 6.4. ZAPASY

W ramach poszczególnych grup zapasów ujmowane są głównie następujące pozycje:
● Materiały: elementy składowane w miejscach magazynowania przeznaczone do wykorzystania w procesach produkcyjnych, zwłaszcza do zużycia w działalności budowlanej;
● Produkcja w toku;
● Produkty gotowe;
● Projekty OZE
Materia ły wycenia się w cenie nabycia, a ich rozchód przy zastosowaniu metody „pierwsze weszło-pierwsze wyszło”. Produkcję w toku oraz wyroby gotowe wycenia się w wysokości kosztu bezpośrednich materiałów i robocizny, wraz z odpowiednim narzutem pośrednich kosztów produkcji ustalonym przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych, z wyłączeniem kos ztów finansowania zewnętrznego. Na dzień bilansowy zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i ceny sprzedaży netto.
Do materiałów Grupa zalicza składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które mogą w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu). Składnikami zapasów nie są natomiast elementy składowane na terenach budów o przeznaczeniu specyficznym dla danej budowy lub przetworzone we własnym zakresie lub przez podwykonawcę, takie co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane dla innych kontraktów lub sprzedane. Takie pozycje odnoszone są bezpośrednio w koszt kontraktu i włączane są w tym samym do wyceny kontraktu według stopnia zaawansowania (szczegóły opisano w nocie 2.1.).
Jako projekty OZE Grupa identyfikuje osobną kategorię produktów gotowych, którymi są rozwijane we własnym zakresie projekty farm wiatrowych i fotowoltaicznych. Projekty OZE wyceniane są według niższej z dwóch wartości – kosztu wytworzenia i możliwej ceny do uzyskania ze sprzedaży netto. Cena sprzedaży netto jest to szacowana cena sprzedaży oceniana przez Zarząd na podstawie danych rynkowych.

| 2022 | 2021
Materiały | 30 125 | 26 284
Produkcja w toku | 233 | 54
Produkty gotowe | 111 | 250
Towary | 1 728 | 1 709
Projekty PV w toku | 128 658 | 39 501
Wartość brutto zapasów | 160 855 | 67 798
Odpisy aktualizujące wartość zapasów | 616 | 352
Wartość netto zapasów | 160 239 | 67 446

‎

#### 6.5. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ NALEŻNOŚCI POZOSTAŁE

Do należności z tytułu dostaw i usług oraz należności pozostałych Grupa ERBUD zalicza przede wszystkim należności z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych (głównie z tytułu wystawionych faktur wynikających z realizacji przez Grupę kontraktów budowlanych) oraz należności budżetowe, w tym należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz z tytułu podatku
‎ od towarów i usług
Należności z tytułu dostaw i usług, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 30 do 180 dni, ujmowane są w wartości nominalnej, tj. według kwot pierwotnie zafakturowanych. Należności z tytułu dostaw i usług utrzymywane są w celu ściągnięcia oraz spełniają test SPPI w związku z tym na dzień bilansowy pozycje te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem ewentualnego odpisu aktualizującego.
MSSF 9 wymaga oszacowania oczekiwanej straty dla aktywów finansowych, niezależnie od tego, czy wystąpiły, czy też nie, przesłanki na utratę wartości. W przypadku należności handlowych, Grupa stosuje podejście uproszczone i wycenia odpisy z tytułu utraty wartości w wysokości strat kredytowych oczekiwanych w całym okresie życia należności od momentu początkowego ujęcia należności.
‎ Dla należności handlowych, które w oparciu o przeprowadzoną analizę portfelową zostały ocenione jako należności, które nie utraciły wartości, oszacowanie ewentualnych odpisów aktualizacyjnych jest oparte na wykorzystaniu matrycy odpisów, w której odpisy oblicza się dla należności handlowych zaliczonych do różnych przedziałów wiekowych (okresów przeterminowania), przy zastosowaniu współczynnika niewypełnienia zobowiązania. Współczynnik niewypełnienia zobowiązania ustala się w oparciu o dane historyczne (wyliczone na bazie ostatnich 5 lat) skorygowane o wpływ przyszłych czynników.
W analogiczny sposób Grupa kalkuluje odpisy z tytułu oczekiwanych strat kredytowych dla należności z tytułu kaucji oraz aktywów z tytułu kontraktów budowlanych; salda w odniesieniu do których termin płatności nie upłynął zaliczane są do przedziału „nieprzeterminowane” w matrycy odpisów a odpis liczony jest przy uwzględnieniu współczynnika nieściągalności dla należności nieprzeterminowanych.
Dla należności handlowych, dla których istnieją przesłanki do utraty wartości (np. należności sporne), utworzono specyficzne dodatkowe odpisy w zależności od indywidualnej oceny ich odzyskiwalności.
W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny (dotyczy należności z tytułu kaucji), wartość należności jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowe brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie należności w związku z upływem czasu jest ujmowane jako przychody finansowe.

|  | 2022 |  | 2021
| Wartość brutto | Odpis | Wartość netto | Wartość brutto | Odpis | Wartość netto
Należności z tytułu dostaw i usług | 699 549 | 47 966 | 651 583 | 640 580 | 45 933 | 594 647
Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych | 18 568 | - | 18 568 | 3 207 | - | 3 207
Pozostałe należności budżetowe | 49 810 | - | 49 810 | 23 037 | - | 23 037
Pozostałe należności | 24 368 | 1 210 | 23 158 | 32 002 | 1 210 | 30 792
Razem | 792 295 | 49 176 | 743 119 | 698 826 | 47 143 | 651 683

‎

Zmiany odpisu aktualizującego wartość należności z tytułu dostaw i usług zaprezentowano w tabeli poniżej.

| Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2022 | Za okres 12 miesięcy zakończony 31.12.2021
Odpisy aktualizujące na początek okresu | 47 143 | 37 352
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów indywidualnych | 901 | 11 031
Utworzenie/(odwrócenie) odpisów wg matrycy odpisów | 2 059 | 651
Wykorzystanie odpisów indywidualnych | (1 155) | (2 019)
Odwrócenie odpisów indywidualnych | - | (49)
Pozostałe | 48 | 156
Różnice kursowe z przeliczenia | 180 | 21
Odpisy aktualizujące na koniec okresu, w tym | 49 176 | 47 143
Odpis wyliczony na bazie matrycy | 11 105 | 9 046
Odpis indywidualny | 38 071 | 38 097

| 2022 | 2021
Należności nieprzeterminowane | 399 182 | 466 892
Należności przeterminowane | 252 401 | 127 755
Do 1 miesiąca | 93 168 | 33 929
1-3 miesięcy | 60 664 | 15 534
3-6 miesięcy | 9 399 | 2 741
6 miesięcy - 1 rok | 12 223 | 20 463
Powyżej 1 roku | 76 947 | 55 088
Razem należności z tytułu dostaw i usług netto | 651 583 | 594 647

Na należności sporne zostały utworzone odpisy aktualizujące w oparciu o oszacowane zdyskontowane przepływy pieniężne.

Grupa narażona jest na ryzyko kredytowe oraz ryzyko walutowe wynikające z należności z tytułu dostaw i usług.
‎ Nie występuje jednakże koncentracja ryzyka kredytowego dotyczącego należności z tytułu dostaw i usług, gdyż Grupa posiada dużą liczbę klientów krajowych. Wszystkie należności, za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym,
‎ są przez Grupę oceniane jako należności o najwyższym wewnętrznym ratingu kredytowym. Dla wszystkich należności za wyjątkiem tych objętych odpisem indywidualnym z tytułu utraty wartości, Grupa szacuje odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym.

#### 6.6. POZOSTAŁE AKTYWA

Pozycja Ubezpieczenia to przedpłaty dokonywane przez Grupę z tytułu umów ubezpieczeń dotyczących przyszłych okresów sprawozdawczych. Ujmowane są one w ramach rachunku wyników stosownie do upływu czasu.
W pozycji Przedpłaty Grupa ujmuje kwoty uiszczone na poczet zawartych umów przedwstępnych nabycia udziałów w Spółkach niespełniające definicji derywatów zgodnie z MSSF 9.

| 2022 | 2021
Przedpłaty | - | 6 738
Ubezpieczenia | 3 726 | 6 767
Pozostałe | 3 434 | 380
Razem | 7 160 | 13 885

#### 6.7. REZERWY

Rezerwy obejmują głównie rezerwy na naprawy gwarancyjne, rezerwy na świadczenia pracownicze
‎ i świadczenia po okresie zatrudnienia oraz rezerwy na sprawy sądowe i sporne.
Rezerwy na naprawy gwarancyjne
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych wynikają z udzielania przez Spółkę gwarancji na świadczone usługi budowlane. Rezerwę tworzy się w wysokości ustalonej wskaźnikiem procentowym będącym ilorazem historycznie poniesionych kosztów na naprawy gwarancyjne oraz historycznie ujętych przychodów z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Koszty rezerwy na naprawy gwarancyjne ujmuje się w kosztach sprzedanych usług. W przypadku usług innych niż usługi budowl ane, głównie usług serwisowych, rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych tworzy się na podstawie danych historycznych oraz wiarygodnego szacunku kwoty obowiązku z tego tytułu. Założenia zastosowane do obliczenia reze rwy na naprawy gwarancyjne na 31 grudnia 2022 r. zostały oparte na ewidencji napraw gwarancyjnych w latach 2018-2022 i odpowiednio na 31 grudnia 2021 r. – 2018– 2021.
Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia
Do grupy t ej zalicza się rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe, do wypłaty których Grupa zobowiązana jest zgodnie z przepisami prawa oraz regulaminem wynagradzania. Wysokość rezerwy ustalana jest w wartości bieżącej przy zastosowaniu technik aktuarialnych, wymagających przyjęcia pewnych założeń. Założenia niezbędne do wyceny obejmują wysokość stop dyskontowych, prognozowanych stóp zwrotu z aktywów oraz prognozowanych podwyżek wynagrodzeń. Z e względu na złożoność wyceny, przyjęte założenia, a także swój długoterminowy charakter, zobowiązania z tytułu wyżej wymienionych świadczeń są bardzo wrażliwe na zmiany założeń. Wszystkie powyższe założenia są weryfikowane oraz zaktualizowane na koniec każdego okresu sprawozdawczego.
Rezerwy na sprawy sądowe i sporne
Szczegółowej analizy potencjalnych ryzyk związanych z prowadzonymi sprawami sądowymi, podejmowania decyzji o konieczności ujęcia skutków tych postępowań w sprawozdaniu finansowym Grupy oraz wysokości rezerwy dokonują departamenty prawne oraz Zarząd.

Rezerwy w podziale na grupy zaprezentowane zostały w poniższej tabeli:

| Rezerwy na naprawy gwarancyjne | Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia | Rezerwy na sprawy sądowe i odszkodowania | Inne | Razem
Stan na 01.01.2021 | 26 416 | 15 722 | 2 435 | 7 265 | 51 838
Zwiększenie | 5 551 | 5 530 | 36 | 6 898 | 18 015
Rozwiązanie | 950 | 6 863 | 916 | 5 220 | 13 949
Zwiększenie z tytułu przejęcia | - | 4 355 | - | 154 | 4 509
Wykorzystanie | - | 2 510 | - | 575 | 3 085
Różnice kursowe z przeliczenia | (11) | (54) | (7) | (24) | (96)
Stan na 31.12.2021 | 31 006 | 16 180 | 1 548 | 8 498 | 57 232
krótkoterminowe | 21 326 | 101 | 1 396 | 8 024 | 30 847
długoterminowe | 9 680 | 16 079 | 152 | 474 | 26 385
Stan na 01.01.2022 | 31 006 | 16 180 | 1 548 | 8 498 | 57 232
Zwiększenie | 5 774 | 332 | - | 6 | 6 112
Rozwiązanie | 1 063 | 3 855 | 116 | 1 390 | 6 424
Zwiększenie z tytułu przejęcia | - | - | - | 33 | 33
Wykorzystanie | - | 161 | - | 759 | 920
Różnice kursowe z przeliczenia | 48 | 305 | - | 16 | 369
Stan na 31.12.2022 | 35 765 | 12 801 | 1 432 | 6 404 | 56 402
krótkoterminowe | 26 924 | 112 | 1 396 | 5 907 | 34 340
długoterminowe | 8 841 | 12 689 | 36 | 496 | 22 062

#### 6.8. SPRAWY SPORNE

Zarówno w sprawach gdzie ERBUD S.A.jest powodem (sprawy o należności) jak i w sprawach gdzie ERBUD S.A. jest pozwanym (sprawy o zobowiązania) stanowisko ERBUD S.A. oraz doradców prawnych ERBUD S.A. świadczy iż sprawy zostaną rozwiązane na korzyść ERBUD S.A.

Istotne postępowania, w których ERBUD S.A. jest powodem

Strona sporu | Opis przedmiotu sporu
Pozwany: Bank Millennium S.A. ‎ w Warszawie Data złożenia pozwu: ‎ 22 grudnia 2010 r. Wartość przedmiotu sporu: 71.065.496 zł | W 2008 r. Bank Millennium S.A. doradził ERBUD S.A. zawarcie transakcji opcji walutowych na zabezpieczenie przed ryzykiem kursowym w zakresie kontraktów denominowanych w euro, realizowanych przez ERBUD S.A. Produkt nie był optymalnie dopasowany do potrzeb ERBUD S.A. ‎ W czwartym kwartale 2008 r. w wyniku drastycznej przeceny złotego na parze PLN/EUR, Bank Millennium S.A. poinformował ERBUD o negatywnej wycenie posiadanej w tym czasie ekspozycji. Jednocześnie powstał spór co do treści transakcji opcji walutowych, przede wszystkim w zakresie wyłączania struktur opcyjnych. Szczegóły restrukturyzacji ERBUD przedstawił w RP 43/2008 w dniu 21 listopada 2008 r. oraz w sprawozdaniach finansowych za rok 2008. ERBUD S.A. nigdy nie zgodziła się ze stanowiskiem Banku Millennium S.A. i w związku z powyższym wezwał dwukrotnie Bank do zapłaty kwoty 71 065 496 zł, na którą składają się kwoty pobrane przez Bank z rachunku bankowego ERBUD, utracone korzyści oraz koszty doradców prawnych i finansowych. W związku z powyższym, ERBUD S.A. zdecydował się na wytoczenie powództwa o zapłatę zmierzającego do wyrównania szkody. Cała strata związana z transakcjami opcyjnymi została rozliczona w roku poniesienia, tj. w roku 2008. W latach 2016-2020 sprawa była rozpatrywana przez Sąd Okręgowy oraz Sąd Apelacyjny, a finalnie w 2018 roku Sąd Najwyższy wydał postanowienie w sprawie z powództwa ERBUD S.A. przeciwko Bankowi Millennium S.A., w którym uwzględnił zażalenie Banku Millennium S.A. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r. i przekazał sprawę temu sądowi do dalszego rozpoznania, wraz ‎ z rozstrzygnięciem o kosztach postępowania zażaleniowego. W dniu 3 czerwca 2020 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowił: 1) Z urzędu dopuścić dowód z opinii biegłego sadowego z zakresu finansów, ekonomii i bankowości. 2) Zlecić biegłemu sadowemu sporządzenie opinii na piśmie w trzech egzemplarzach w terminie do dwóch miesięcy. W dniu 24 listopada 2021r, Sąd Apelacyjny w Warszawie uwzględnił w części apelację Spółki zasądzając od Banku na rzecz Spółki kwotę 51.383.600 PLN wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 8 grudnia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia ‎ 1 stycznia 2016 do dnia zapłaty. Koszty procesu obciążają Spółkę w 29%, a Bank w 71%. Wyrok jest prawomocny. Bank Millennium S.A. w dniu 2 grudnia 2021 r. złożył wniosek o wstrzymanie zapłaty na rzecz ERBUD S.A. kwoty 102.733.906,25 zł. Wstrzymanie nastąpi do czasu upływu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, a w razie jej wniesienia, do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego. Sąd Apelacyjny Warszawie Wydział VII Gospodarczy i Własności Intelektualnej przychylił się do wniosku Banku Millennium i wstrzymał zapłatę zasądzonej kwoty zgodnie z wnioskiem Banku Millennium. Decyzja sądu jest niezaskarżalna. Nie wstrzymuje to naliczania odsetek od należności głównej tj. od kwoty: 51.383.600 zł.
Pozwany: DSH – Dopravni Stavby, a.s., Brno w Czechach Data złożenia pozwu: ‎ 14 lutego 2013 r. Wartość przedmiotu sporu: 26.923.644,16 zł | Aktualny stan sprawy: 27 maja 2014 r. ERBUD S.A. rozszerzył powództwo ‎ o kwotę 22.925.604,52 zł tytułem zwrotu kosztów wykonawstwa zastępczego. Pozwany pismem ‎ z 27 kwietnia 2014 r., doręczonym 1 lipca 2014 r., wniósł pozew wzajemny na kwotę 5.651.633 zł. ‎ 6 listopada 2015 r. odbyła się rozprawa. Strony zgodnie wnosiły o zniesienie rozprawy celem kontynuowania rozmów ugodowych. Rozmowy ugodowe zakończyły się bez rezultatu. Przesłuchani zostali wszyscy świadkowie wnioskowani przez Strony. Sąd na zgodny wniosek Stron wyznaczył 30 dniowy termin na sprecyzowanie tezy dowodowej dla biegłego oraz przedstawienie szczegółowych pytań do opinii. W dniu 17 sierpnia spółka CEMEX zgłosiła swoje przystąpienie do pozwu po stronie ERBUD S.A. w charakterze interwenienta ubocznego. Na rozprawie w dniu 12.12.2018 r. sąd oddalił obie opozycje. Sąd wydał postanowienie o sporządzeniu opinii biegłego. Sąd doręczył opinię biegłego sądowego, która jest korzystna dla ERBUD S.A. W opinii biegły wskazał, że poniesione przez ERBUD S.A. koszty wykonawstwa zastępczego są zasadne. W ocenie biegłego DSH nienależycie wykonało umowę, a zastosowana przez DSH metoda naprawy była nieprawidłowa. W dniu 07.10.2021 r. sąd ogłosił wyrok, w którym zasądził od DSH - Dopravni stavby a.s. z siedzibą w Brnie (Czechy) na rzecz ERBUD S.A kwotę 26.923.644,16 PLN, wraz z odsetkami oraz kosztami procesu. Pozwany wniósł apelację od wyroku 10 stycznia 2023r., Powód wniósł odpowiedź na apelację, w której kwestionuje zarzuty pozwanego.
Pozwany: Platinum Resort ‎ Sp. z o.o. Data złożenia pozwu: ‎ 3 grudnia 2018 Wartość przedmiotu sporu: 16.301.236,97 zł. Powództwo wzajemne: Pozwany: ERBUD S.A. Data złożenia pozwu: ‎ 27 kwietnia 2019 r. Wartość przedmiotu sporu: 13.516.629,86 zł | ERBUD wniósł do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniosek o zabezpieczenie roszczenia pieniężnego w kwocie 5.455.851,09 zł, z tytułu naliczonej kary umownej za odstąpienie od umowy z 26 stycznia 2017 r. o roboty budowlane na realizację projektu pn. „Budowa kompleksu hotelowego czterogwiazdkowego składającego się z Trzech budynków hotelowych wraz z zagospodarowaniem terenu przy ul. Żeromskiego w Świnoujściu” poprzez obciążenie hipoteką przymusową łączną nieruchomości należących do Platinum Resort Sp. z o.o. Postanowieniem z 19 listopada 2018 r. Sąd udzielił zabezpieczenia poprzez wpis hipoteki przymusowej do ksiąg wieczystych w/w nieruchomości, jak również poprzez zajęcie rachunków bankowych Platinum Resort Sp. z o.o. 3 grudnia 2018 r. ERBUD wniósł pozew o zapłatę 16.301.236,97 zł wraz z odsetkami w postępowaniu upominawczym, tytułem wynagrodzenia oraz innych roszczeń związanych z realizacją ww. inwestycji, wraz z dodatkowym wnioskiem o zabezpieczenie roszczeń. Platinum Resort Sp. z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o zabezpieczeniu, na które pełnomocnicy ERBUD S.A. udzielili odpowiedzi. Do chwili obecnej Sąd Apelacyjny w Szczecinie nie rozpoznał zażalenia. Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczenia ERBUD S.A. na dalszą kwotę 3,5 mln zł, poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości. Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalił zażalenie Pozwanego w przedmiocie udzielenia zabezpieczenia. Pozwany 27 kwietnia 2019 r. złożył odpowiedź na pozew wraz z pozwem wzajemnym, w którym to wnosi o zasądzenie od ERBUD kwoty 13 516 629,86 zł, na którą składa się kwota 5.455.851,09 zł tytułem rzekomej kary umownej naliczonej przez Pozwanego oraz kwota 8.060.778,77 zł tytułem zwrotu rzekomo nadpłaconego wynagrodzenia, pobranego przez ERBUD z tytułu realizacji umowy ‎ o roboty budowlane. Pełnomocnicy ERBUD wnieśli replikę na odpowiedź na pozew wraz z odpowiedzią na pozew wzajemny, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i wnosząc o oddalenie powództwa wzajemnego w całości. 2 lutego 2022 r. odbyły się oględziny spornej nieruchomości na potrzeby przygotowania opinii przez biegłego. Opinia biegłego została doręczone ERBUD S.A. w lipcu 2022 r. Treść opinii jest korzystna dla Spółki. Uwagi do treści opinii zostały złożone 25 sierpnia 2022 r.
Pozwany: Miasto Stołeczne Warszawa – Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta Data złożenia pozwu: ‎ 2 sierpnia 2022 r. Wartość przedmiotu sporu: 11.955.258,50 zł | Stan sprawy: Powód (ERBUD S.A. wspólnie z STRABAG Sp. z o.o., STRABAG AG i ED ZUBLIN AG) dochodzi od Pozwanego zapłaty kwoty 11.955.258,50 zł z odsetkami ustawowymi i kosztami postępowania. Strona powodowa wywodzi swoje roszczenia z obowiązku zapłaty przez Pozwanego za wykonanie robót budowlanych na budowie Szpitala Południowego w Warszawie. Pozwany nie kwestionuje zasadności zapłaty ww. kwoty, ubiega się o jej złożenie do depozytu sądowego. Wnioski Pozwanego o zezwolenie na złożenie ww. kwoty do depozytu sądowego zostały oddalone przez Sąd. Orzeczenia nie są prawomocne a Pozwany ich nie zaskarżył.
Pozwany: Samodzielny Publiczny Szpital Kliniczny nr 2 PUM w Szczecinie Data złożenia pozwu: ‎ 7 listopada 2022 r. Wartość przedmiotu sporu: 14.435.306,59 zł | ERBUD S.A. domaga się od Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 2 PUM w Szczecinie zmiany umowy z czerwca 2021 r. na wykonanie zadania pn. „Budowa budynku A2 wraz z łącznikiem oraz wykonaniem zagospodarowania terenu w ramach przebudowy z rozbudową budynku ‎ A Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 2 PUM w Szczecinie” poprzez zwiększenie wynagrodzenia Wykonawcy o kwotę 14.435.306,59 zł (brutto) oraz zasądzenie tej kwoty. Pozew został złożony. Na chwilę obecną nic więcej nie dzieje się w sprawie.
Pozwany: BEST Deweloper ‎ Sp. z o.o. Data złożenia pozwu 1: ‎ 19 października 2022 r. Wartość przedmiotu sporu: 5.928.173,34 zł Data złożenia pozwu 2: ‎ 06 luty 2023 r. Wartość przedmiotu sporu: 6.050.337,37 zł | Stan sprawy: Powód dochodzi należności za roboty wykonane w ramach budowy budynków mieszkalnych wielorodzinnych przy ul. Chrzanowskiego w Szczecnie. Dochodzone pozwem kwoty objęte są fakturami VAT, przyjętymi i zaakceptowanymi przez Pozwanego. Dotyczą wykonanych przez Pozwanego i odebranych przez Powoda robót. W dniu 02 listopada 2022 r. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym. Komornik Sądowy w Szczecinie postanowieniem z dnia 06 grudnia 2022 r. zakończył postepowanie zabezpieczające, zabezpieczając kwotę objętą nakazem zapłaty wraz z odsetkami na dzień 06 grudnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2023 r. Sąd skierował Strony do mediacji, a termin rozprawy wyznaczył na dzień 18 maja 2023 r., na który wezwał wszystkich świadków i strony. Strony prowadzą rozmowy mediacyjne.
| Łączna wartość pozostałych spraw spornych w których ERBUD S.A. jest powodem wynosi 22.369.064,20 PLN

Istotne postępowania, w których ERBUD S.A. jest pozwanym

Strona sporu | O pis przedmiotu sporu
Powód: Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin ‎ Sp. z o.o. („MPL”) Pozwany: ERBUD S.A. ‎ w Warszawie Data doręczenia pozwu ‎ ERBUD S.A.: ‎ 23 maja 2014 r. Wartość przedmiotu sporu: ‎ 34 381 374,64 zł. | W dniu 12 maja 2014 r. do Erbud doręczony został pozew, w którym MPL wniósł o zapłatę kwoty 34.381.374,64 zł z tytułu odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami oraz kosztami postępowania. Na szkodę dochodzoną przez MPL składają się poniesione przez Powoda straty oraz korzyści utracone w następstwie rzekomo nienależytego wykonania przez ERBUD umowy z dnia 14 września 2010 r. o budowę części lotniczej Lotniska Warszawa-Modlin Nr PLM/K/96/2010 oraz wyłączenia ruchu lotniczego na części drogi startowej lotniska. W dniu 11 października 2014 r. ERBUD złożył odpowiedź na pozew, w której wniósł o oddalenie powództwa MPL w całości oraz przyznanie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie, niezależnie od zakwestionowania roszczenia powoda, ERBUD wytoczył przeciwko MPL powództwo wzajemne, wnosząc o zasądzenie na swoją rzecz kwoty 19.892.366,30 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Na roszczenie wzajemne składają się poniesione przez ERBUD koszty napraw nawierzchni lotniska Warszawa-Modlin. W latach 2015-2019 odbywały się rozprawy, gdzie przesłuchiwano przedstawicieli Stron oraz biegłych. Ostatecznie Sąd przedłużył termin na sporządzenie opinii do dnia 20 maja 2021 r. i w tym dniu opinia została złożona do akt sprawy. W dniu 29 listopada 2021 r. ERBUD złożył uwagi i zastrzeżenia do opinii wraz z wnioskiem ‎ o wyłączenie biegłego. W dniu 7 lutego 2022 r. Sąd przesłał biegłemu wnioski i uwagi ERBUD i wezwał go do ustosunkowania się. W chwili obecnej Sąd I instancji proceduje wniosek o wyłączenie biegłego – w dniu 24 października 2022 r. wysłał pełnomocnikowi MPL zobowiązanie do ustosunkowania się do wniosku o wyłączenie oraz spółce OAT sp. z o.o. wezwanie do udzielenia informacji na temat historii zawodowej przewodniczącego zespołu biegłych w tej spółce (która współpracowała z MPL). W dniu 25 stycznia 2023 r. odbyła się rozprawa, podczas której przesłuchany został Przewodniczący Zespołu Biegłych. Po rozprawie Sąd wezwał pozostałych członków Zespołu Biegłych o przesłanie pisemnego ustosunkowania się do wniosku o wyłączenie. W ocenie ERBUD S.A. brak jest podstaw do uwzględnienia roszczeń MPL w całości.
Powód: Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Pozwany: ERBUD S.A. ‎ w Warszawie Data doręczenia pozwu ‎ ERBUD S.A.: ‎ 28 stycznia 2022 r. Wartość przedmiotu sporu: 21.553.732 zł. | Pozwem z 20 grudnia 2021 r. Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu domaga się upoważnienia przez Sąd do dokonania na koszt ERBUD S.A. wymiany w całości instalacji: 1) wody zimnej, 2) wody ciepłej, 3) wody hydrantowej, 4) ciepła technologicznego i 5) wody lodowej w budynku będącym siedzibą Urzędu w Poznaniu, usytuowanym przy Al. Niepodległości 34 w Poznaniu, w ramach gwarancji jakości. W dniu 23.02.2023 r. Sąd Okręgowy pominął wnioski Powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego i dalsze wnioski dowodowe Pozwanego, a następnie zamknął rozprawę. 23.03.2023r. miało miejsce ogłoszenie wyniku. Sąd oddalił powództwo w całości.
| Łączna wartość pozostałych postępowań w których ERBUD S.A. jest pozwanym, wynosi: 11.766.243,58 PLN

#### 6.9. ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ ZOBOWIĄZANIA POZOSTAŁE

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania pozostałe obejmują przede wszystkim zobowiązania z tytułu dostaw i usług od podmiotów niepowiązanych, otrzymane zaliczki, zobowiązania
‎z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązania z tytułu podatków.
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług ujmuje się początkowo w wartości godziwej (odpowiadającej wartości nominalnej), a na dzień bilansowy wycenia według zamortyzowanego kosztu.
Otrzymane zaliczki dotyczą głównie wpłat od kontrahentów z tytułu realizacji umów o kontrakty budowlane i ujmuje się je w wartości nominalnej otrzymanej wpłaty.
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń ujmuje się w wartości należnej za wykonaną pracę, naliczonej zgodnie
‎z zawartymi umowami.
Zobowiązania z tytułu podatków (w tym podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych) ujmuje się w wysokości kwoty wymagającej zapłaty przez Grupę zgodnie z obowiązującymi i mającymi zastosowanie przepisami.
Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych
Do grupy tej zalicza się rezerwy na niewykorzystane urlopy. Kalkulowane są one w oparciu o zestawienie niewykorzystanych dni urlopu na dany dzień bilansowy w podziale na poszczególnych pracowników oraz ich dzienne wynagrodzenie brutto powiększone o narzuty ZUS pracodawcy.

| 2022 | 2021
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 443 402 | 363 131
w tym od podmiotów powiązanych | - | 103
Zobowiązania budżetowe z tytułu: | 47 007 | 52 132
podatku od towarów i usług | 10 404 | 20 716
podatku dochodowego od osób prawnych | 19 394 | 9 798
podatku dochodowego od osób fizycznych | 4 836 | 6 642
ZUS | 10 752 | 10 613
podatku od nieruchomości | 2 | -
PFRON | 224 | 194
PPK | 115 | -
funduszu urlopowego (podatku belgijskiego) | 413 | 945
inne | 867 | 3 224
Pozostałe zobowiązania | 59 138 | 60 738
z tytułu wynagrodzeń | 14 987 | 14 605
rozliczenia międzyokresowe kosztów | 2 695 | 835
krótkoterminowe zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych | 31 604 | 36 947
inne | 9 852 | 8 351
Razem | 549 547 | 476 001

‎

#### 6.10. WYJAŚNIENIA DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

Uzgodnienie zmiany stanu kapitału obrotowego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. oraz za okres
‎ od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 r.

| Zmiana stanu w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2022-12.2022 | Zmiana stanu w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2021-12.2021
Zmiana stanu rezerw | (830) | 5 394
Zmiana stanu zapasów | (92 793) | (41 718)
Zmiana stanu należności | (91 436) | (253 355)
Zmiana stanu zobowiązań krótkoterminowych, z wyjątkiem pożyczek i kredytów | 131 697 | 141 888
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań z tytułu kontraktów budowlanych | (126 966) | (113 447)
Zmiana stanu pozostałych aktywów | 37 311 | 2 893
Zmiana stanu kapitału obrotowego | (143 017) | (258 345)

| Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2022-12.2022 | Pozostałe korekty niepieniężne w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 01.2021-12.2021
Płatności w formie akcji | - | 28 343
Kompensata pożyczka-udziały | (6 366) | -
Pozostałe | (645) | (2 920)
Pozostałe korekty niepieniężne | (7 011) | 25 423

| Wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej 01.2022-12.2022 | Wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej 01.2021-12.2021
Zbycie środków trwałych | 5 938 | 3 902
Leasing zwrotny | 24 880 | 10 394
Środki pieniężne spółek przejmowanych, likwidacja lokat, odsetki | - | 6 614
Pozostałe | 72 | -
Wpływy pozostałe z działalności inwestycyjnej | 30 890 | 20 910

#### 6.11. STRUKTURA GRUPY

Struktura Grupy

Jednostki zależne i zasady konsolidacji: Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera dane Jednostki Dominującej oraz jej jednostek zależnych.
Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Jednostka Dominująca z tytułu swojego zaangażowania w jednostkę, w którą dokonała inwestycji, podlega ekspozycji na zmienne zwroty, lub gdy ma prawa do zmiennych zwrotów,
‎ oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych zwrotów poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki Dominującej, w oparciu o spójne zasady rachunkowości. W przypadku utraty kontroli nad jednostką zależną zysk lub strata z transakcji skutkującej utratą kontroli ujmowane są w wyniku finansowym.
Rozrachunki, przychody, koszty i niezrealizowane zyski ujęte w aktywach, powstałe na transakcjach pomiędzy spółkami Grupy, podlegają eliminacji.
Na datę objęcia kontroli, Grupa ustala czy jednostka nad którą objęto kontrole stanowi przedsięwzięcie w rozumieniu MSSF3 czy grupę aktywów nie stanowiących przedsięwzięcia.
Rozliczenia nabycia przedsięwzięć dokonuje się metodą nabycia. W metodzie tej możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa i zobowiązania wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia. Zapłatę przekazaną w transakcji nabycia przedsięwzięć wycenia się w wartości godziwej przekazanych przez Grupę aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez Grupę w zamian za przejęcie kontroli nad jednostką przejmowaną. Koszty związane z przejęciem ujmuje się w wyniku finansowym w momencie ich poniesienia. Nadwyżka ceny przejęcia, wartości godziwej uprzednio posiadanych udziałów oraz udziałów niekontrolujących nad wartością godziwą przejętych aktywów netto, z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w MSSF 3, stanowi wartość firmy.
W przypadku transakcji nabycia aktywów nie stanowiącej nabycia przedsięwzięcia cenę nabycia alokuje się
‎ do poszczególnych nabytych składników aktywów na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Koszty transakcyjne podlegają ujęciu w wartości początkowej nabytych aktywów trwałych. W transakcji nabycia aktywów nie powstaje wartość firmy.
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności. Zgodnie z metodą praw własności inwestycję w jednostce stowarzyszonej ujmuje się początkowo według kosztu, a następnie koryguje w celu uwzględnienia udziału Grupy w wyniku finansowym i innych całkowitych dochodach jednostki stowarzyszonej. Inwestycję
‎ w jednostce stowarzyszonej ujmuje się metodą praw własności od dnia, w którym dany podmiot uzyskał status jednostki stowarzyszonej.
Przy ocenie konieczności ujęcia utraty wartości inwestycji Grupy w jednostce stowarzyszonej stosuje się wymogi MSR 28.W razie potrzeby całość kwoty bilansowej inwestycji testuje się na utratę wartości zgodnie z MSR 36 „Utrata wartości aktywów”, jako pojedynczy składnik aktywów, porównując jego wartość odzyskiwalną z wartością bilansową. Ujęta utrata wartości stanowi część wartości bilansowej inwestycji. Odwrócenie tej utraty wartości ujmuje się zgodnie
‎ z MSR 36 w stopniu odpowiadającym późniejszemu zwiększeniu wartości odzyskiwalnej inwestycji
.

| Udział Jednostki Dominującej w kapitale (równy posiadanym prawom głosu) |
Lp. | Nazwa jednostki | Siedziba | Zakres działalności | 2022 | 2021
| Udziały posiadane bezpośrednio |  |  |  |
1 | ONDE S.A. | Toruń | Budownictwo drogowe i odnawialne źródła energii | 60,10% | 60,70%
2 | Erbud International Sp. z o.o. | Rzeszów | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00%
3 | Erbud Construction Sp. z o.o. | Toruń | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00%
4 | Erbud Industry Sp. z o.o. | Toruń | Usługi Inżynieryjne | 100,00% | 100,00%
5 | MOD21 GmbH | Dusseldorf, Niemcy | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00%
6 | Erbud Shared Services Sp. z o.o. | Warszawa | Usługi wsparcia | 100,00% | 100,00%
7 | Erbud Holding Deutschland GmbH | Dusseldorf, Niemcy | Usługi zarządzania | 100,00% | 100,00%
8 | Hebud Sp. z o.o. w likwidacji | Mińsk, Białoruś | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00%
9 | Toruńska Sportowa w likwidacji Sp. z o.o. | Toruń | Usługi sportowe, rozrywkowe i rekreacyjne | 39,00% | 39,00%
10 | JV WMER Matoc Poland Sp.z o.o | Warszawa | Usługi budowlane | 50,00% | 50,00%
11 | JV PABC Sp. z o.o. | Warszawa | Usługi budowlane | 100,00% | 100,00%
12 | MOD21 Sp.z o.o. | Ostaszewo | Budownictwo modułowe z drewna | 100,00% | 100,00%
13 | Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. | Warszawa | Usługi budowlane | 43,00% | 43,00%

‎

| Udziały Jednostki Dominującej pośredniego szczebla (odpowiadający posiadanym prawom głosu)
Lp. | Nazwa jednostki | Siedziba | Zakres działalności | 2022 | 2021
| Udziały posiadane pośrednio |  |  |  |
1 | Erbud Industry Centrum Sp. z o.o. | Łódź | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 99,01% | 99,01%
2 | Erbud Industry Południe Sp. z o.o. | Będzin | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 99,29% | 99,29%
3 | PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse Ost GmbH | Dusseldorf, Niemcy | Usługi budowlane | 43,35% | 43,35%
4 | PDI Dusseldorf Malmedyerstrasse West GmbH | Dusseldorf, Niemcy | Usługi budowlane | 43,35% | 43,35%
5 | IVT Beteiligungs GmbH | Dusseldorf, Niemcy | celowa | 100,00% | 100,00%
6 | IVT Weiner + Reimann GmbH | Oberhausen, Niemcy | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 100,00% | 100,00%
7 | IVT Menzenbach GmbH | Oberhausen, Niemcy | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 100,00% | 100,00%
8 | PflegeQuatier Düren GmbH | Dusseldorf, Niemcy | Usługi budowlane | 43,35% | 43,35%
9 | WTL20 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
10 | WTL40 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
11 | WTL80 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
12 | WTL100 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
13 | WTL120 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
14 | WTL130 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
15 | WTL140 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
16 | WTL150 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
17 | WTL160 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
18 | WTL170 Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
19 | IDE Projekt Sp. z o.o. | Toruń | Usługi projektowe | 100,00% | 100,00%
20 | Satchwell Polska Toruń Sp. z o.o. | Toruń | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 100,00% | 100,00%
21 | Solar Serby Sp. z o.o. | Warszawa | odnawialne źródła energii | 50,00% | 50,00%
22 | Cyranka Sp. z o.o. | Warszawa | odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
23 | Elektrownia DEPVPL 22 sp. z o.o. | Toruń | odnawialne źródła energii | 100,00% | 50,00%
24 | KWE Spółka z o.o. | Warszawa | odnawialne źródła energii | 50,00% | 50,00%
25 | IKR GmbH | Bitterfeld - Wolfen | Usługi serwisowe w segmencie przemysłu | 100,00% | 100,00%
26 | WTL50 Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
27 | WTL210 Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
28 | WTL270 Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
29 | Park Słoneczny Ciechanów Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
30 | Park Lewałd Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
31 | FW Gumienice Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
32 | Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 50,00% | 50,00%
33 | DEVOZE Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 100,00%
34 | Neo Solar Kazimierz Biskupi Sp. z o.o. | Warszawa | Odnawialne źródła energii | 50,00% | 0,00%
35 | PV KADŁUBIA 2 Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 0,00%
36 | PV SZCZEPANÓW Sp. z o.o. | Toruń | Odnawialne źródła energii | 100,00% | 0,00%
37 | ONDE Beteiligungs GmbH | Niemcy, Dusseldorf | Rozwój działalności wykonawczej w OZE | 100,00% | 0,00%

Udziały spółek współzależnych konsolidowane metodą praw własności i klasyfikowane jako długoterminowe aktywa finansowe:

Długoterminowe aktywa finansowe | 31.12.2022 | 31.12.2021
Solar Serby Sp. z o.o. | 14 687 | 14 687
KWE Sp. z o.o. | 11 232 | 11 232
Elektrownia DE PVPL 22 Sp. z o.o. | - | 3 400
Farma Wiatrowa Szybowice Sp. z o.o. | 5 287 | 5 287
Tauron Serwis Sp. z o.o. | 488 | 488
Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. | 2 | 2
Neo Solar Kazimerz Biskupi Sp. z o.o. | 22 681 | -
ONDE Beteiligungs GmbH | 118 | -
Udział w zyskach/stratach netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności | (1 607) | (156)
Razem | 52 888 | 34 940

Dla istotnych inwestycji konsolidowanych metodą praw własności podstawowe dane finansowe za okres zakończony 31.12.2022 r. przedstawiono poniżej:

| Solar Serby Sp. z o.o. | KWE SP. Z O.O. | FARMA WIATROWA SZYBOWICE SP. Z O.O. | Solar Kazimierz Biskupi Sp. z o.o. | Sanssouci Karpacz Sp. z o.o. |  |  |
Wybrane pozycje bilansowe: |  |  |  |  |  |  |  |
AKTYWA, w tym: | 3 098 | 4 071 | 3 612 | 11 315 | 49 811 |  |  |
Aktywa trwałe | 1 588 | 3 572 | 1 118 | 4 802 | - |  |  |
Aktywa obrotowe | 1 510 | 499 | 2 494 | 6 513 | 49 806 |  |  |
Środki pieniężne | - | 2 | 1 | 89 | 2 335 |  |  |
PASYWA, w tym: | 3 098 | 4 071 | 3 612 | 11 315 | 49 811 |  |  |
Zobowiązania długoterminowe, w tym: | 2 929 | 3 435 | 3 977 | 8 562 | - |  |  |
Zobowiązania finansowe | 2 929 | 3 435 | 3 977 | 8 562 | - |  |  |
Zobowiązania krótkoterminowe, w tym: | 1 141 | 89 | 14 | 341 | 19 352 |  |  |
Zobowiązania finansowe | - | - | - | - | 360 |  |  |
Skrócony rachunek wyników: |  |  |  |  |  |  |  |
Zysk netto za okres obrotowy | (695) | (403) | (259) | (216) | (1 582) |  |  |
Inne pozycje wynikowe: |  |  |  |  |  |  |  |
Koszty finansowe | 1 | 93 | 237 | 193 | 43 |  |  |

Okres obrachunkowy spółek współzależnych jest taki sam jak w jednostce dominującej. W spółkach tych nie występują żadne ograniczenia co do dysponowania środkami pieniężnymi w przypadku potencjalnych wypłat dywidend i spłat pożyczek.

W sprawozdaniu finansowym Grupa zaprezentowała nabycia jednostek obejmujących grupę aktywów niestanowiących przedsięwzięcia, nabycia udziałów w jednostkach współkontrolowanych i nabycie jednostki stanowiące przedsięwzięcie.

Nabycie jednostek obejmujących grupę aktywów niestanowiących przedsięwzięcia

Dnia 6 czerwca 2022 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (PV Szczepanów Sp. z o.o.), będącej właścicielem projektu farmy fotowoltaicznej, od dwóch jednostek niepowiązanych. Kwota transakcji wyniosła 4.404 tys. zł cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farm fotowoltaicznych, decyzje środowiskowe, warunki zabudowy i środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zakwalifikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów, na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE oceniła, iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego stadium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

Dnia 6 czerwca 2022 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 100% udziałów w spółce celowej (PV Kadłubia 2 Sp. z o.o.), będącej właścicielem dwóch projektów farm fotowoltaicznych, od dwóch jednostek niepowiązanych. Kwota transakcji wyniosła 9.421 tys. zł cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne. W skład majątku spółki wchodzi umowa dzierżawy gruntów określająca powierzchnię pod budowę farm fotowoltaicznych, decyzje środowiskowe, warunki zabudowy i środki pieniężne. Spółka nie generuje przychodów oraz nie posiada określonych procesów i pracowników, dlatego też transakcja została zakwalifikowana jako nabycie aktywów nie stanowiące nabycia przedsięwzięcia. Nabycie aktywów rozliczane jest poprzez alokację ceny nabycia do poszczególnych nabytych składników aktywów, na bazie ich relatywnych wartości godziwych. Spółka ONDE oceniła, iż cena zapłacona zostanie alokowana głównie do nabytego stadium wykonalności budowy farmy fotowoltaicznej w nabytych lokalizacjach, które w sprawozdaniu skonsolidowanym Grupy ONDE zostało ujęte jako zapasy, gdyż farmy fotowoltaiczne budowane będą w celu ich sprzedaży w toku normalnej działalności Grupy.

W 2022 r. na projekcie Elektrownia fotowoltaiczna Włoszakowice o mocy 10 MW, którego właścicielem jest FW Gumienice Sp. z o.o., osiągnięto dwa kolejne etap rozwoju (uzyskanie map do celów projektowych oraz uzyskanie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę).

W związku z powyższym zgodnie z umową wzrosła cena zakupu udziałów FW Gumienice Sp. z o.o. o 907 tys. zł.

Nabycie jednostek stanowiących przedsięwzięcie

W roku bieżącym nie nastąpiło nabycie jednostek stanowiących przedsięwzięcie.

Nabycie udziałów w jednostkach współkontrolowanych

Dnia 2 lutego 2022 r. Spółka ONDE S.A. nabyła 50% udziałów w spółce celowej (Solar Kazimierz Biskupi Sp. z o.o.), będącej właścicielem projektu farmy fotowoltaicznej, od jednostki niepowiązanej. Kwota transakcji wyniosła 22.681 tys. zł, cena transakcyjna podlega rozliczeniu w środkach pieniężnych. Koszty transakcyjne dotyczące tej transakcji były nieistotne.

Założenie Spółki

W dniu 14 września 2022 r. została zawarta umowa spółki pod nazwą ONDE Beteiligungs GmbH. Spółka została powołana do przeprowadzenia przez Grupę ONDE akwizycji na rynku niemieckim.

‎

#### 6.12. TRANSAKCJE Z PODMIOTAMI POWIĄZANYMI

Transakcje z podmiotami powiązanymi

Poniższe tabele przedstawiają łączne kwoty transakcji zawartych przez Grupę z podmiotami powiązanymi w ramach Grupy Erbud S.A. za okres zakończony dnia 31 grudnia 2022 r. oraz za okres zakończony dnia 31 grudnia 2021 r

|  |  | 2022 |  | 2021
|  | Spółki zależne niekonsolidowane metodą pełną | Razem | Spółki zależne niekonsolidowane metodą pełną | Razem
| Należności z tytułu dostaw i usług | 13 449 | 13 449 | 2 972 | 2 972
| Udzielone pożyczki | 13 628 | 13 628 | 10 377 | 10 377
| Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | - | - | 103 | 103
| Przychody ze sprzedaży | 30 188 | 30 188 | 12 496 | 12 496
| Przychody z tytułu odsetek od pożyczek | 1 187 | 1 187 | 437 | 437
| Zakup dóbr i usług | 45 | 45 | - | -

Transakcje z kluczowymi członkami kadry kierowniczej

Wynagrodzenie naliczone za rok obrotowy członkom Zarządu Jednostki Dominującej oraz członkom Rady Nadzorczej otrzymane od Grupy zaprezentowano w poniższej tabeli:

| 2022 | 2021
Zarząd |  |
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia) | 13 689 | 16 451
Rada Nadzorcza |  |
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia) | 554 | 432
Razem | 14 243 | 16 883

Na dzień przekazania niniejszych sprawozdań finansowych członkowie Zarządu oraz prokurenci nie posiadają żadnych świadczeń opartych na akcjach.

Na poszczególne dni bilansowe osoby zarządzające (członkowie Zarządu oraz Rady Nadzorczej) posiadały następującą liczbę akcji (wszystkie akcje są akcjami zwykłymi):

|  | 2022 |  | 2021
Akcjonariusz | Liczba akcji/głosów | % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA | Liczba akcji/głosów | % udziału w kapitale zakładowym w głosach na WZA
Dariusz Grzeszczak (oraz DGI Fundusz kontrolowany przez Dariusza Grzeszczaka) | 2 553 460 | 21,11% | 2 740 518 | 22,10%
Jacek Leczkowski | 5 112 | 0,04% | 5 112 | 0,04%
Agnieszka Głowacka | 3 938 | 0,03% | 3 938 | 0,03%
Albert Durr | 13 642 | 0,11% | 13 840 | 0,11%
Roland Bosch | 10 000 | 0,08% | - | 0,00%
Razem | 2 586 152 | 21,37% | 2 763 408 | 22,28%

#### 6.13. ZDARZENIA PO ZAKOŃCZENIU OKRESU SPRAWOZDAWCZEGO

Dnia 24 lutego 2023r. została podjęta uchwała Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki ERBUD SA w Warszawie w sprawie połączenia ERBUD SA (jako spółki przejmującej) ze spółką ERBUD Industry Sp. z o.o. (jako spółką przejmowaną). Zarząd Spółki Przejmującej postanowił o połączeniu Spółki Przejmującej z ERBUD Industry Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie poprzez przeniesienie na Spółkę Przejmującą - jako jedynego wspólnika Spółki Przejmowanej – całego majątku Spółki Przejmowanej oraz rozwiązania Spółki Przejmowanej bez przeprowadzenia jej likwidacji. Spółka Przejmująca jest jedynym wspólnikiem Spółki Przejmowanej, w związku z tym połączenie odbędzie się bez podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej oraz bez zmiany jej statutu.

# Podpisy Członków Zarządu

Warszawa, 28 marca 2023 roku | Dariusz Grzeszczak /Prezes Zarządu/ Agnieszka Głowacka /Wiceprezes Zarządu/ |  | Jacek Leczkowski /Wiceprezes Zarządu/