259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 PGE:KapitalZapasowyMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2018-12-31 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 PGE:KapitalZapasowyMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-01-01 2019-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 PGE:KapitalZapasowyMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2019-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 PGE:KapitalZapasowyMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-01-01 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 ifrs-full:IssuedCapitalMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 PGE:KapitalZapasowyMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 PGE:KapitalZWycenyInstrumentowFinansowychMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 ifrs-full:RetainedEarningsMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember 259400MP9VXR0E69MJ89 2020-12-31 ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember iso4217:PLN iso4217:PLN xbrli:shares/div

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

WYBRANE SKONSOLIDOWANE DANE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ PGE

| Okres zakończony 31 grudnia | Okres zakończony 31 grudnia
| 2020 | 2019 | 2020 | 2019
| mln PLN | mln PLN | mln EUR | mln EUR
Przychody ze sprzedaży | 45.766 | 37.627 | 10.229 | 8.747
Zysk z działalności operacyjnej | 1.408 | (4.175) | 315 | (971)
Zysk/(strata) brutto | 314 | (4.703) | 70 | (1.093)
Zysk/(strata) netto za okres sprawozdawczy | 148 | (3.928) | 33 | (913)
Zysk/strata netto przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej | 110 | (3.961) | 25 | (921)
Całkowite dochody | 273 | (4.421) | 61 | (1.028)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej | 10.256 | 6.820 | 2.292 | 1.585
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej | (6.037) | (6.865) | (1.349) | (1.596)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej | (1.357) | 77 | (303) | 18
Zmiana netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów | 2.862 | 32 | 640 | 7
Zysk/strata netto na akcję (w PLN/EUR na akcję) | 0,06 | (2,12) | 0,01 | (0,49)
Rozwodniony zysk netto na akcję (w PLN/EUR na akcję) | 0,06 | (2,12) | 0,01 | (0,49)
Średnioważona liczba akcji wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia zysku na jedną akcję | 1.869.760.829 | 1.869.760.829 | 1.869.760.829 | 1.869.760.829
| Stan na dzień | Stan na dzień
| 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019 | 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
| mln PLN | mln PLN | mln EUR | mln EUR
Aktywa trwałe | 66.498 | 65.055 | 14.410 | 15.277
Aktywa obrotowe | 15.089 | 12.593 | 3.270 | 2.957
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży | 7 | 2 | 2 | 0
Aktywa razem | 81.594 | 77.650 | 17.681 | 18.234
Kapitał własny | 43.501 | 43.137 | 9.426 | 10.130
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej | 42.518 | 42.289 | 9.213 | 9.930
Kapitał podstawowy | 19.165 | 19.165 | 4.153 | 4.500
Zobowiązania długoterminowe | 23.075 | 22.687 | 5.000 | 5.327
Zobowiązania krótkoterminowe | 15.018 | 11.826 | 3.254 | 2.777
Liczba akcji stan na koniec okresu sprawozdawczego | 1.869.760.829 | 1.869.760.829 | 1.869.760.829 | 1.869.760.829
Wartość księgowa na akcję (w PLN/EUR na akcję) | 22,74 | 22,62 | 4,93 | 5,31
Rozwodniona wartość księgowa na akcję (w PLN/EUR na akcję) | 22,74 | 22,62 | 4,93 | 5,31

Powyższe dane finansowe zostały przeliczone na EUR według następujących zasad:

▪ poszczególne pozycje aktywów i pasywów – według średniego kursu określonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 31 grudnia 2020 roku - 4,6148 EUR/PLN oraz 31 grudnia 2019 roku – 4,2585 EUR/PLN.

▪ poszczególne pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów oraz sprawozdania z przepływów pieniężnych – według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów określonych przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień każdego miesiąca okresu obrotowego od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku – 4,4742 EUR/PLN; dla okresu od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku - 4,3018 EUR/PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

SPIS TREŚCI

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW.. 5

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 6

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH. 7

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH. 8

INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE 9

1. Informacje ogólne. 9

1.1 Informacje o jednostce dominującej 9

1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE. 9

1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE. 10

1.4 Rozliczenie nabycia nowych spółek zależnych. 13

2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego. 13

2.1 Oświadczenie o zgodności 13

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna. 13

2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie. 14

3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy. 14

3.1 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna. 15

3.2 Testy wartości firmy przypisanej do segmentu Ciepłownictwo. 16

3.3 Opis założeń dla segmentu Energetyka Odnawialna. 17

3.4 Rzeczowe aktywa trwałe segmentu Dystrybucja. 18

4. Wybrane zasady rachunkowości 19

5. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych. 20

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO.. 21

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH. 21

6. Informacje dotyczące segmentów działalności 21

6.1 Informacje dotyczące segmentów branżowych. 23

6.2 Informacje dotyczące obszarów geograficznych. 25

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW.. 26

7. Przychody i koszty. 26

7.1 Przychody ze sprzedaży. 26

7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym.. 30

7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne. 32

7.4 Przychody i koszty finansowe. 33

7.5 Udział w zysku jednostek wykazywanych metodą praw własności 33

8. Podatek dochodowy. 34

8.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.. 34

8.2 Efektywna stawka podatkowa. 34

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 35

9. Rzeczowe aktywa trwałe. 35

10. Nieruchomości inwestycyjne. 39

11. Wartości niematerialne oraz wartość firmy. 40

12. Prawa do użytkowania składników aktywów.. 42

13. Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności 44

14. Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej 45

14.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego. 45

14.2 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego. 46

15. Zapasy. 46

16. Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby. 47

17. Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe. 48

17.1 Pozostałe aktywa długoterminowe. 48

17.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe. 49

18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty. 49

19. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS. 50

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

20. Kapitały własne. 50

20.1 Kapitał podstawowy. 51

20.2 Kapitał zapasowy. 52

20.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych. 52

20.4 Różnice kursowe z przeliczenia. 52

20.5 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy. 52

20.6 Kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym.. 53

20.7 Zysk/strata przypadający na jedną akcję. 53

20.8 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty. 53

21. Rezerwy. 54

21.1 Rezerwa na koszty rekultywacji 56

21.2 Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 57

21.3 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia. 57

21.4 Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości 57

21.5 Rozliczenia z prosumentami 58

22. Świadczenia pracownicze. 59

23. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 60

23.1 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 61

23.2 Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe. 61

24. Pozostałe zobowiązania niefinansowe. 62

24.1 Pozostałe zobowiązania niefinansowe długoterminowe. 62

24.2 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe. 62

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH. 63

25. Instrumenty finansowe. 63

25.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych. 64

25.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych. 70

25.3 Hierarchia wartości godziwej 70

25.4 Sprawozdanie z całkowitych dochodów. 72

25.5 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań. 73

26. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym.. 73

26.1 Ryzyko rynkowe. 74

26.2 Ryzyko płynności 78

26.3 Ryzyko kredytowe. 79

26.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości 82

26.5 Rachunkowość zabezpieczeń. 85

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH. 86

27. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych. 86

27.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 86

27.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej 87

27.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej 87

POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE. 89

28. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe. 89

28.1 Zobowiązania warunkowe. 89

28.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi 90

28.3 Należności warunkowe. 90

28.4 Inne sprawy sądowe i sporne. 90

29. Przyszłe zobowiązania inwestycyjne. 91

30. Rozliczenia podatkowe. 92

31. Informacja o podmiotach powiązanych. 94

31.1 Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane. 94

31.2 Spółki zależne od Skarbu Państwa. 94

31.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej 94

32. Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych. 95

33. Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego. 95

33.1 Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. 95

33.2 Umowy rodzące zobowiązania wynikające między innymi z zatwierdzenia taryfy dla klientów grupy taryfowej G. 96

33.3 Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej PGE. 96

33.4 Złożenie wstępnej oferty nabycia udziałów w aktywach Grupy Fortum.. 97

33.5 Zdarzenia po dniu sprawozdawczym.. 97

34. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego. 99

35. Słownik pojęć i skrótów.. 100

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

|  | Rok zakończony | Rok zakończony
| Nota | 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |  |  |
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY | 7.1 | 45.766 | 37.627
Koszt własny sprzedaży | 7.2 | (41.611) | (40.134)
ZYSK/(STRATA) BRUTTO ZE SPRZEDAŻY |  | 4.155 | (2.507)
Koszty sprzedaży i dystrybucji | 7.2 | (1.492) | (1.361)
Koszty ogólnego zarządu | 7.2 | (1.189) | (1.099)
Pozostałe przychody/koszty operacyjne netto | 7.3 | (66) | 792
ZYSK/(STRATA) Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ |  | 1.408 | (4.175)
Koszty finansowe netto, w tym: | 7.4 | (542) | (471)
Przychody odsetkowe obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej |  | 32 | 36
Udział w zysku / (stracie) jednostek wykazywanych metodą praw własności | 7.5 | (552) | (57)
ZYSK/(STRATA) BRUTTO |  | 314 | (4.703)
Podatek dochodowy | 8.1 | (166) | 775
ZYSK/(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY |  | 148 | (3.928)
INNE CAŁKOWITE DOCHODY |  |  |
Pozycje, które mogą w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: |  |  |
Wycena dłużnych instrumentów finansowych | 20.3 | (4) | -
Wycena instrumentów zabezpieczających | 20.3 | 387 | (336)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą | 20.4 | 6 | -
Podatek odroczony | 8.1 | (73) | 65
Pozycje, które nie będą mogły w przyszłości zostać rozliczone z wynikiem: |  |  |
Zyski i straty aktuarialne z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze | 22 | (235) | (266)
Podatek odroczony | 8.1 | 46 | 49
Udział w innych całkowitych dochodach jednostek wykazywanych metodą praw własności | 7.5 | (2) | (5)
INNE DOCHODY ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY, NETTO |  | 125 | (493)
RAZEM CAŁKOWITE DOCHODY |  | 273 | (4.421)
ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA: |  |  |
– akcjonariuszy jednostki dominującej |  | 110 | (3.961)
– udziały niekontrolujące |  | 38 | 33
CAŁKOWITE DOCHODY PRZYPADAJĄCE NA: |  |  |
– akcjonariuszy jednostki dominującej |  | 235 | (4.453)
– udziały niekontrolujące |  | 38 | 32
ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ PRZYPADAJĄCY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ (W ZŁOTYCH) | 20.7 | 0,06 | (2,12)

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

|  | Stan na dzień | Stan na dzień
| Nota | 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
AKTYWA TRWAŁE |  |  |
Rzeczowe aktywa trwałe | 9 | 61.741 | 59.690
Nieruchomo ś ci inwestycyjne | 10 | 41 | 47
Warto ś ci niematerialne oraz wartość firmy | 11 | 646 | 735
Prawa do użytkowania składników aktywów | 12 | 1.309 | 1.303
Nale ż no ś ci finansowe | 25.1.1 | 191 | 180
Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w warto ś ci godziwej przez wynik finansowy | 25.1.2 | 132 | 93
Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe |  | 57 | 58
Udziały i akcje wykazywane metod ą praw w ł asno ś ci | 13 | 152 | 715
Pozostałe aktywa długoterminowe | 17.1 | 839 | 676
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby | 16 | 39 | 240
Aktywa z tytułu podatku odroczonego | 14.1 | 1.351 | 1.318
|  | 66.498 | 65.055
AKTYWA OBROTOWE |  |  |
Zapasy | 15 | 3.123 | 4.509
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby | 16 | 1.735 | 965
Nale ż no ś ci z tytu ł u podatku dochodowego |  | 8 | 59
Instrumenty pochodne i inne aktywa wyceniane w warto ś ci godziwej przez wynik finansowy | 25.1.2 | 423 | 327
Nale ż no ś ci z tytu ł u dostaw i us ł ug i pozosta ł e nale ż no ś ci finansowe | 25.1.1 | 4.812 | 4.815
Pozostałe aktywa krótkoterminowe | 17.2 | 799 | 605
Ś rodki pieni ęż ne i ich ekwiwalenty | 18 | 4.189 | 1.313
|  | 15.089 | 12.593
AKTYWA ZAKLASYFIKOWANE JAKO PRZEZNACZONE DO SPRZEDA Ż Y |  | 7 | 2
SUMA AKTYWÓW |  | 81.594 | 77.650
KAPITAŁ WŁASNY |  |  |
Kapitał podstawowy | 20.1 | 19.165 | 19.165
Kapitał zapasowy | 20.2 | 18.410 | 19.669
Kapitał z wyceny instrumentów finansowych | 20.3 | (13) | (323)
Ró ż nice kursowe z przeliczenia | 20.4 | 5 | (1)
Zyski zatrzymane | 20.5 | 4.951 | 3.779
KAPITAŁ WŁASNY PRZYPISANY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJ Ą CEJ |  | 42.518 | 42.289
Kapitał własny przypadaj ą cy udzia ł om niekontroluj ą cym | 20.6 | 983 | 848
RAZEM KAPITAŁ WŁASNY |  | 43.501 | 43.137
ZOBOWI Ą ZANIA D Ł UGOTERMINOWE |  |  |
Rezerwy długoterminowe | 21 | 11.207 | 9.652
Kredyty bankowe, po ż yczki, obligacje i leasing | 25.1.3 | 10.025 | 10.859
Instrumenty pochodne | 25.1.2 | 385 | 107
Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego | 14.2 | 345 | 920
Rozliczenia mi ę dzyokresowe przychod ó w i dotacje rz ą dowe | 23.1 | 600 | 616
Pozostałe zobowi ą zania finansowe | 25.1.4 | 448 | 475
Pozostałe zobowiązania niefinansowe | 24 | 65 | 58
|  | 23.075 | 22.687
ZOBOWI Ą ZANIA KR Ó TKOTERMINOWE |  |  |
Rezerwy krótkoterminowe | 21 | 7.311 | 4.366
Kredyty bankowe, po ż yczki, obligacje i leasing | 25.1.3 | 1.384 | 1.449
Instrumenty pochodne | 25.1.2 | 63 | 372
Zobowi ą zania z tytu ł u dostaw i us ł ug i pozosta ł e zobowi ą zania finansowe | 25.1.4 | 3.504 | 3.636
Zobowi ą zania z tytu ł u podatku dochodowego |  | 476 | 58
Rozliczenia mi ę dzyokresowe przychod ó w i dotacje rz ą dowe | 23.2 | 77 | 80
Pozostałe zobowi ą zania niefinansowe | 24 | 2.203 | 1.865
|  | 15.018 | 11.826
RAZEM ZOBOWI Ą ZANIA |  | 38.093 | 34.513
SUMA KAPITAŁÓW I ZOBOWI Ą ZA Ń |  | 81.594 | 77.650

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITAŁACH WŁASNYCH

| Kapitał podstawowy | Kapitał zapasowy | Kapitał z wyceny instrumentów finansowych | Różnice kursowe z przeliczenia | Zyski zatrzymane | Razem | Udziały niekontrolujące | Razem kapitał własny
Nota | 20.1 | 20.2 | 20.3 | 20.4 |  |  | 20.6 |
1 STYCZNIA 2019 ROKU | 19.165 | 19.872 | (52) | (1) | 7.743 | 46.727 | 1.074 | 47.801
Zysk/(Strata) netto za okres sprawozdawczy | - | - | - | - | (3.961) | (3.961) | 33 | (3.928)
Inne całkowite dochody | - | - | (271) | - | (221) | (492) | (1) | (493)
CAŁKOWITE DOCHODY | - | - | (271) | - | (4.182) | (4.453) | 32 | (4.421)
Rozliczenie wyniku z lat ubiegłych | - | (203) | - | - | 203 | - | - | -
Dywidenda | - | - | - | - | - | - | (4) | (4)
Nabycie nowej spółki zależnej | - | - | - | - | - | - | 8 | 8
Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych | - | - | - | - | 14 | 14 | (262) | (248)
Pozostałe zmiany | - | - | - | - | 1 | 1 | - | 1
31 GRUDNA 2019 ROKU | 19.165 | 19.669 | (323) | (1) | 3.779 | 42.289 | 848 | 43.137
Zysk/(Strata) netto za okres sprawozdawczy | - | - | - | - | 110 | 110 | 38 | 148
Inne całkowite dochody | - | - | 310 | 6 | (191) | 125 | - | 125
CAŁKOWITE DOCHODY | - | - | 310 | 6 | (81) | 235 | 38 | 273
Rozliczenie wyniku z lat ubiegłych | - | (1.259) | - | - | 1.259 | - | - | -
Dywidenda | - | - | - | - | - | - | (3) | (3)
Podwyższenie kapitału przez udziałowców mniejszościowych | - | - | - | - | - | - | 114 | 114
Rozliczenie zakupu dodatkowych udziałów w spółkach zależnych | - | - | - | - | (6) | (6) | (14) | (20)
31 GRUDNIA 2020 ROKU | 19.165 | 18.410 | (13) | 5 | 4.951 | 42.518 | 983 | 43.501

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

| Nota | Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ |  |  |
Zysk / (Strata) brutto |  | 314 | (4.703)
Podatek dochodowy zapłacony |  | (359) | (555)
Korekty o pozycje: |  |  |
Udział w (zysku)/stracie jednostek wycenianych metodą praw własności |  | 552 | 57
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy aktualizujące |  | 4.558 | 11.316
Odsetki i dywidendy, netto |  | 293 | 245
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej | 27.1 | 244 | (264)
Zmiana stanu należności | 27.1 | (1) | (720)
Zmiana stanu zapasów | 27.1 | 1.370 | (1.811)
Zmiana stanu uprawnień do emisji CO2 na własne potrzeby |  | (569) | 406
Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek | 27.1 | 764 | 170
Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych i rozliczeń międzyokresowych | 27.1 | (253) | (197)
Zmiana stanu rezerw | 27.1 | 3.347 | 2.836
Pozostałe |  | (4) | 40
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ |  | 10.256 | 6.820
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ |  |  |
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych |  | 48 | 30
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych | 27.2 | (5.930) | (6.907)
Założenie lokat powyżej 3 m-cy | 27.2 | (494) | (256)
Rozwiązanie lokat powyżej 3 m-cy | 27.2 | 481 | 243
Nabycie aktywów finansowych | 27.2 | (51) | (15)
Objęcie spółek konsolidacją | 27.2 | (122) | -
Pozostałe |  | 31 | 40
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ |  | (6.037) | (6.865)
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ |  |  |
Zwiększenie udziału w spółkach GK | 27.3 | (17) | (282)
Wpływy z tytułu emisji akcji akcjonariuszy niekontrolujących |  | 56 | -
Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek, kredytów | 27.3 | 4.451 | 5.359
Wpływy z tytułu emisji obligacji |  | - | 1.400
Spłata pożyczek, kredytów, leasingu | 27.3 | (5.507) | (3.916)
Wykup wyemitowanych obligacji |  | - | (2.139)
Dywidendy wypłacone akcjonariuszom | 27.3 | (2) | (4)
Zapłacone odsetki | 27.3 | (373) | (358)
Pozostałe |  | 35 | 17
ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ |  | (1.357) | 77
ZMIANA NETTO STANU ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW |  | 2.862 | 32
Różnice kursowe netto |  | 14 | (2)
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA POCZĄTEK OKRESU | 18 | 1.311 | 1.279
ŚRODKI PIENIĘŻNE NA KONIEC OKRESU | 18 | 4.173 | 1.311

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

INFORMACJE OGÓLNE, PODSTAWY SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO I INNE INFORMACJE OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

1.1 Informacje o jednostce dominującej

PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. została utworzona aktem notarialnym z dnia 2 sierpnia 1990 roku i zarejestrowana w Sądzie Rejonowym w Warszawie, XVI Wydział Gospodarczy, w dniu 28 września 1990 roku. Spółka została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla miasta st. Warszawy, XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000059307. Siedziba jednostki dominującej znajduje się w Warszawie (Polska) przy ul. Mysiej 2.

W skład Zarządu Spółki na dzień 1 stycznia 2020 roku wchodzili:

¡ Henryk Baranowski – Prezes Zarządu,

¡ Wojciech Kowalczyk – Wiceprezes Zarządu,

¡ Marek Pastuszko – Wiceprezes Zarządu,

¡ Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu,

¡ Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu,

¡ Emil Wojtowicz – Wiceprezes Zarządu.

W dniu 19 lutego 2020 roku Rada Nadzorcza odwołała ze składu Zarządu wszystkich dotychczasowych członków Zarządu z dniem 19 lutego 2020 roku. Jednocześnie Rada Nadzorcza powołała w składa Zarządu XI kadencji z dniem 20 lutego 2020 roku pana Wojciecha Dąbrowskiego, pana Pawła Śliwę, pana Ryszarda Wasiłka a z dniem 24 lutego 2020 roku pana Pawła Ciocha i pana Pawła Strączyńskiego.

W dniu 18 sierpnia 2020 roku Rada Nadzorcza powołała w skład Zarządu z dniem 1 września 2020 roku panią Wandę Buk.

Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego skład Zarządu jest następujący:

¡ Wojciech Dąbrowski – Prezes Zarządu,

¡ Wanda Buk – Wiceprezes Zarządu,

¡ Paweł Cioch – Wiceprezes Zarządu,

¡ Paweł Strączyński – Wiceprezes Zarządu,

¡ Paweł Śliwa – Wiceprezes Zarządu,

¡ Ryszard Wasiłek – Wiceprezes Zarządu.

Struktura własnościowa

Struktura akcjonariatu jednostki dominującej była następująca:

| Skarb Państwa | Pozostali akcjonariusze | Razem
Stan na dzień 31 grudnia 2019 roku | 57,39% | 42,61% | 100,00%
Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku | 57,39% | 42,61% | 100,00%

Struktura własnościowa na poszczególne dni sprawozdawcze została zaprezentowana na podstawie informacji dostępnych Spółce.

Według informacji dostępnych Spółce na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego jedynym akcjonariuszem posiadającym co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu PGE S.A. jest Skarb Państwa.

1.2 Informacje o Grupie Kapitałowej PGE

Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. składa się z jednostki dominującej, którą jest PGE S.A., 72 jednostek zależnych objętych konsolidacją oraz 4 jednostek stowarzyszonych i 1 jednostki współkontrolowanej. Dodatkowe informacje na temat jednostek podporządkowanych objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zostały zamieszczone w nocie 1.3.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE obejmuje okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku oraz zawiera dane porównawcze za okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku.

Sprawozdania finansowe wszystkich jednostek podporządkowanych sporządzone zostały za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie finansowe jednostki dominującej, przy zastosowaniu spójnych zasad rachunkowości. Wyjątkiem są spółki nabyte w trakcie roku obrotowego, które sporządziły dane finansowe za okres od momentu objęcia kontrolą przez Grupę PGE.

Podstawowym przedmiotem działania spółek Grupy Kapitałowej PGE jest prowadzenie działalności obejmującej:

¡ wytwarzanie energii elektrycznej,

¡ dystrybucję energii elektrycznej,

¡ obrót hurtowy i detaliczny energią elektryczną, prawami majątkowymi, uprawnieniami do emisji CO2 oraz gazem ziemnym,

¡ wytwarzanie i dystrybucję ciepła,

¡ świadczenie innych usług związanych z realizacją zadań, o których mowa powyżej.

Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy Kapitałowej PGE. Działalność GK PGE jest prowadzona w głównej mierze na terytorium Polski.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Kontynuacja działalności

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez istotne spółki Grupy przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia sprawozdawczego. Jednostka zależna - PGE Obrót S.A. wykazuje na dzień 31 grudnia 2020 roku ujemne wartości kapitałów własnych, które są w głównej mierze wynikiem negatywnych zmian na regulowanym detalicznym rynku obrotu energią elektryczną. PGE Obrót S.A. – tak jak pozostałe spółki Grupy PGE – ma dostęp do finansowania udzielanego przez PGE S.A., w związku z czym założenie kontynuacji działalności przez tę spółkę jest uzasadnione.

Poza kwestią PGE Obrót S.A. na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez istotne spółki Grupy.

1.3 Skład Grupy Kapitałowej PGE

W okresie sprawozdawczym Grupę Kapitałową PGE tworzyły następujące spółki bezpośrednio i pośrednio zależne objęte konsolidacją:

| Nazwa jednostki | Jednostka posiadająca udziały | Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2020 | Udział spółek GK PGE na dzień 31 grudnia 2019
| SEGMENT: OBRÓT |  |  |
1. | PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Warszawa | Jednostka dominująca |  |
2. | PGE Dom Maklerski S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
3. | PGE Trading GmbH Berlin | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
4. | PGE Obrót S.A. Rzeszów | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
5. | ENESTA sp. z o.o. Stalowa Wola | PGE Obrót S.A. | 87,33% | 87,33%
6. | PGE Centrum sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
7. | PGE Paliwa sp. z o.o. Kraków | PGE EC S.A. | 100,00% | 100,00%
| SEGMENT: ENERGETYKA KONWENCJONALNA |  |  |
8. | PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Bełchatów | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
9. | ELBIS sp. z o.o. Rogowiec | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
10. | MegaSerwis sp. z o.o. Bogatynia | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
11. | „ELMEN” sp. z o.o. Rogowiec | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
12. | ELTUR-SERWIS sp. z o.o. Bogatynia" | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
13. | „BETRANS” sp. z o.o. Bełchatów | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
14. | BESTGUM POLSKA sp. z o.o. Rogowiec | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
15. | RAMB sp. z o.o. Piaski | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
16. | EPORE sp. z o.o. Bogatynia | PGE GiEK S.A. | 100,00% | 85,38%
17. | „Energoserwis – Kleszczów” sp. z o.o. Rogowiec | PGE GiEK S.A. | 51,00% | 51,00%
| SEGMENT: CIEPŁOWNICTWO |  |  |
18. | PGE Energia Ciepła S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
19. | PGE Toruń S.A. Toruń | PGE EC S.A. | 95,22% | 95,22%
20. | PGE Gaz Toruń sp. z o.o. Warszawa | PGE EC S.A. | 100,00% | 100,00%
21. | Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENERACJA S.A. Wrocław | PGE EC S.A. | 58,07% | 58,07%
22. | Elektrociepłownia Zielona Góra S.A. Zielona Góra | KOGENERACJA S.A. | 98,40% | 98,40%
23. | MEGAZEC sp. z o.o. Bydgoszcz | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

24. | Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. Zgierz | PGE EC S.A. | 100,00% | 50,98%
25. | PGE Ekoserwis sp. z o.o. Wrocław | PGE S.A. | 95,08% | 95,08%
| SEGMENT: ENERGETYKA ODNAWIALNA |  |  |
26. | PGE Energia Odnawialna S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
27. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-1 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
28. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-2 sp. z o.o. Warszawa | PGE Baltica 6 sp. z o.o. | 100,00% | -
PGE S.A. | - | 100,00%
29. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-3 sp. z o.o. Warszawa | PGE Baltica 5 sp. z o.o. | 100,00% | -
PGE S.A. | - | 100,00%
30. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-4 sp. z o.o. (wcześniej PGE Inwest 17 sp. z o.o.) Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
31. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-5 sp. z o.o. (wcześniej PGE Inwest 18 sp. z o.o.) Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
32. | Elektrownia Wiatrowa Baltica-6 sp. z o.o. w organizacji Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | -
33. | PGE Baltica 1 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | -
34. | PGE Baltica 2 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | -
35. | PGE Baltica 3 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | -
36. | PGE Baltica 4 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | -
37. | PGE Baltica 5 sp. z o.o. (wcześniej PGE Inwest 16 sp. z o.o.) Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
38. | PGE Baltica 6 sp. z o.o. (wcześniej PGE Inwest 19 sp. z o.o.) Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
39. | PGE Baltica sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
40. | PGE Klaster sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
41. | PGE Soleo 1 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
42. | PGE Soleo 2 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
43. | PGE Soleo 3 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
44. | PGE Soleo 4 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
45. | PGE Soleo 5 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
46. | PGE Soleo 6 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
47. | PGE Soleo 7 sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
48. | ECO-POWER sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | -
| SEGMENT: DYSTRYBUCJA |  |  |
49. | PGE Dystrybucja S.A. Lublin | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
| SEGMENT: DZIAŁALNOŚĆ POZOSTAŁA |  |  |
50. | PGE EJ 1 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 70,00% | 70,00%
51. | PGE Systemy S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
52. | PGE Sweden AB (publ) Sztokholm | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
53. | PGE Synergia sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
54. | „Elbest” sp. z o.o. Bełchatów | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

55. | Elbest Security sp. z o.o. Bełchatów | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
56. | PGE Inwest 2 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
57. | PGE Ventures sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
58. | PGE Inwest 8 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
59. | PGE Inwest 9 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
60. | PGE Inwest 10 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A | 100,00% | 100,00%
61. | PGE Inwest 11 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
62. | PGE Inwest 12 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
63. | PGE Inwest 13 S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
64. | PGE Inwest 14 sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
65. | PGE Nowa Energia sp. z o.o. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
66. | Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A. Warszawa | PGE S.A. | 100,00% | 100,00%
67. | BIO-ENERGIA sp. z o.o. Warszawa | PGE EO S.A. | 100,00% | 100,00%
68. | Przedsiębiorstwo Transportowo-Usługowe „ETRA” sp. z o.o. Białystok | PGE Dystrybucja S.A. | 100,00% | 100,00%
69. | Energetyczne Systemy Pomiarowe sp. z o.o. Białystok | PGE Dystrybucja S.A. | 100,00% | 100,00%
70. | ZOWER sp. z o.o. Rybnik | PGE EC S.A. | 100,00% | 100,00%
71. | Przedsiębiorstwo Usługowo-Handlowe TOREC sp. z o.o. Toruń | PGE Toruń S.A. | 50,05% | 50,05%
72. | 4Mobility S.A. Warszawa | PGE Nowa Energia sp. z o.o. | 51,47% | 51,47%
73. | PIMERGE S.A. Wrocław | PGE Ventures sp. z o.o. | 89,87% | 42,37%
| Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych Eko-Inwestycje Warszawa | Spółki GK PGE | - | 100,00%

W powyższej tabeli ujęto między innymi następujące zmiany w strukturze spółek Grupy Kapitałowej PGE, podlegających konsolidacji metodą pełną, które miały miejsce w ciągu okresu zakończonego dnia 31 grudnia 2020 roku:

¡ 2 stycznia 2020 roku został zarejestrowany w KRS podział PGE EC S.A. poprzez wydzielenie z PGE EC S.A. do PGE GiEK S.A. zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej Elektrownię Rybnik. Transakcja nie miała wpływu na niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe.

¡ 29 maja 2020 roku PGE GiEK S.A. kupiła 14,62% udziałów w EPORE sp z o.o. i została jedynym udziałowcem spółki. Przeniesienie prawa własności udziałów na rzecz PGE GiEK S.A. nastąpiło w dniu 18 czerwca 2020 roku. W efekcie przeprowadzenia transakcji kapitał własny Grupy uległ zmniejszeniu o 11 mln PLN, w tym kapitał przynależny udziałom niekontrolującym uległ zmniejszeniu o 5 mln PLN.

¡ 14 października 2019 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia Wspólników PIMERGE S.A. podjęło uchwałę w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W wyniku podwyższenia kapitału udział GK PGE wzrósł z 42,37% do 89,87% i spółka PIMERGE S.A. została objęta konsolidacją. Rejestracja podwyższenia kapitału i objęcie spółki kontrolą nastąpiło 1 lipca 2020 roku. W wyniku rozliczenia nabycia GK PGE rozpoznała wartość firmy w wysokości 2 mln PLN.

¡ 30 lipca 2020 roku PGE EO S.A. kupiła 100% udziałów w spółce ECO-POWER sp. z o.o. Przeniesienie prawa własności udziałów na rzecz PGE EO S.A. nastąpiło w dniu 31 lipca 2020 roku.

¡ 17 sierpnia 2020 roku Zgromadzenie Inwestorów FIZAN Eko-Inwestycje podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania Funduszu. Została przeprowadzona likwidacja FIZAN Eko-Inwestycje i 23 listopada 2020 roku nastąpiło wykreślenie z Rejestru Funduszy Inwestycyjnych .

¡ 24 września 2020 roku PGE S.A. utworzyła 4 jednoosobowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością PGE Baltica 1 do 4. W listopadzie 2020 roku wszystkie cztery spółki zostały zarejestrowane w KRS.

¡ 18 grudnia 2020 roku PGE EC kupiła 49,02% udziałów w PEC Zgierz sp. z o.o. i została jedynym udziałowcem spółki. W efekcie przeprowadzenia transakcji kapitał własny Grupy uległ zmniejszeniu o 8 mln PLN, w tym kapitał przynależny udziałom niekontrolującym uległ zmniejszeniu o 8 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

¡ 17 grudnia 2020 roku PGE S.A. utworzyła spółkę Elektrownia Wiatrowa Baltica 6 sp. z o.o. 25 lutego 2021 roku spółka została zarejestrowana w KRS.

1 października 2020 roku podpisany został list intencyjny dotyczący zakupu przez Skarb Państwa wszystkich udziałów w spółce PGE EJ1 sp. z o.o. Zdaniem Spółki na 31 grudnia 2020 roku nie zostały spełnione kryteria z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana zakwalifikowania spółki do aktywów przeznaczonych do zbycia. Przychody EJ1 sp. z o.o. za 2020 rok wyniosły 2 mln PLN a koszty 30 mln PLN. Suma aktywów na 31 grudnia 2020 roku wynosi 564 mln PLN a wartość zobowiązań 33 mln PLN.

1.4 Rozliczenie nabycia nowych spółek zależnych

Rozliczenie nabycia ECO-POWER sp .z o.o.

31 lipca 2020 roku PGE EO kupiła od FEN Wind Farm B.V. 100% udziałów w spółce ECO-POWER sp. z o.o. ECO-POWER jest właścicielem farmy wiatrowej oddanej do użytku w 2015 roku, która składa się 12 turbin wiatrowych o łącznej mocy 36 MW.

Zgodnie z wymogami MSSF 3 Połączenia jednostek przeprowadzono analizę czy nabyte aktywa i zobowiązania spełniają definicję przedsięwzięcia i transakcja powinna został rozliczona zgodnie z MSSF 3 jako połączenie jednostek, czy też nabyte aktywa nie stanowią przedsięwzięcia i transakcja powinna zostać rozliczona jako nabycie aktywów.

Po przeprowadzeniu testu koncentracji Grupa stwierdziła, że transakcja stanowiła nabycie aktywów i w taki sposób została ujęta w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym.

Łączna wartość przekazanych środków pieniężnych w ramach transakcji wyniosła 150 mln PLN. Nabyte aktywa to środki trwałe stanowiące w głównej mierze wieże wiatrowe wraz z fundamentami oraz uziemieniem, drogi dojazdowe oraz poszczególne elementy wyposażenia farmy wiatrowej m. in. turbiny, maszty, łopaty wirnika.

Rozliczenie nabycia PIMERGE S.A.

1 lipca 2020 roku zarejestrowane zostało podwyższenie kapitału w spółce PIMERGE S.A.. W wyniku podwyższenia kapitału udział GK PGE wzrósł z 42,37% do 89,87% i PIMERGE S.A. została objęta konsolidacją.

W wyniku rozliczenia nabycia GK PGE rozpoznała wartość firmy w wysokości 2 mln PLN (aktywa netto o wartości 1 mln PLN zostały objęte za cenę 3 mln PLN).

2. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

2.1 Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz Komitet ds. Interpretacji MSSF (IFRS Interpretations Committee).

2.2 Waluta prezentacji i waluta funkcjonalna

Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest polski złoty. Wszystkie wartości liczbowe podano w milionach złotych, o ile nie zaznaczono inaczej.

Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny pozycji wyrażonych w walutach innych niż PLN na dzień sprawozdawczy:

| 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
USD | 3,7584 | 3,7977
EUR | 4,6148 | 4,2585

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

2.3 Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje nie zostały przyjęte przez Unię Europejską lub nie są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2020 roku:

Standard | Opis zmian | Data obowiązywania
MSSF 14 Regulacyjne pozycje odroczone | Zasady rachunkowości i ujawnień dla regulacyjnych pozycji odroczonych | Standard w obecnej wersji nie będzie obowiązywał w UE
Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 | Zawiera wytyczne dotyczące sprzedaży lub wniesienia aktywów przez inwestora do spółki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia | Prace nad zatwierdzeniem zostały odłożone bezterminowo
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe | Definiuje nowe podejście do rozpoznawania przychodów oraz zysku/ straty w okresie świadczenia usług ubezpieczeniowych | 1 stycznia 2023
Zmiany do MSR 1 | Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – klasyfikacji zobowiązań jako krótko- i długoterminowe | 1 stycznia 2023
Zmiany do MSR 1 | Zmiany dotyczą prezentacji sprawozdań finansowych – ujawnienia na temat stosowanej polityki rachunkowości | 1 stycznia 2023
Zmiany do MSR 8 | Zmiany dotyczą ujawnień na temat stosowanej polityki rachunkowej, w tym zmiany wartości szacunkowych i korygowania błędów | 1 stycznia 2023
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF cykl 2018-2020 | Zmiany w MSSF 1, MSSF 9, MSSF 16 oraz MSR 41 dotyczą głownie rozwiązania niezgodności i uściślenia słownictwa | 1 stycznia 2022
Zmiany do MSSF 3 | Zmiany odniesień do założeń koncepcyjnych | 1 stycznia 2022
Zmiany do MSR 16 | Przychody uzyskiwane przed przyjęciem składnika aktywów trwałych do użytkowania | 1 stycznia 2022
Zmiany do MSR 37 | Umowy rodzące obciążenia – koszt wypełnienia umowy | 1 stycznia 2022
Zmiany do MSSF 4 | Przedłużenie tymczasowego zwolnienia ze stosowania MSSF 9 | 1 stycznia 2021
Zmiany do MSSF9, MSR 39, MSSF7, MSSF4, MSSF16 – etap 2 | Zmiany dotyczą reformy referencyjnej stopy procentowej | 1 stycznia 2021
Zmiany do MSSF 16 | Ulgi w spłatach czynszu w związku z COVID-19 | 1 czerwca 2020

Grupa Kapitałowa PGE zamierza przyjąć wymienione powyżej nowe standardy oraz zmiany standardów i interpretacji MSSF opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości, lecz nieobowiązujące na dzień sprawozdawczy, zgodnie z datą ich wejścia w życie.

Powyższe regulacje nie będą mieć istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe Grupy Kapitałowej PGE.

3. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych oraz wartości firmy

Rzeczowe aktywa trwałe stanowią najbardziej istotną pozycję aktywów Grupy Kapitałowej PGE. Z uwagi na zmienne otoczenie makroekonomiczne oraz regulacyjne Grupa Kapitałowa PGE okresowo weryfikuje przesłanki mogące świadczyć o utracie wartości odzyskiwalnej swojego majątku. Grupa Kapitałowa PGE w ocenie sytuacji rynkowej posługuje się zarówno własnymi narzędziami analitycznymi, jak i wsparciem niezależnych ośrodków analitycznych. W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna oraz segmentu Energetyka Odnawialna. Odpis utworzony w segmencie Energetyka Odnawialna został również w poprzednich okresach w znaczącej części odwrócony.

W pierwszym półroczu 2020 roku Grupa dokonała analizy przesłanek i zidentyfikowała czynniki, które w istotny sposób mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów. Przeprowadzone testy spowodowały konieczność ujęcia odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna w kwocie 530 mln PLN. Analizy przesłanek przeprowadzone dla aktywów segmentów Energetyka Odnawialna oraz Ciepłownictwo nie wykazały konieczności przeprowadzenia testów.

W czwartym kwartale 2020 roku Grupa dokonała analizy przesłanek i nie zidentyfikowała istotnych czynników, które mogły przyczynić się do zmiany wartości posiadanych aktywów w powyżej wskazanych segmentach.

Zgodnie z MSR 36 Grupa dokonała testów w odniesieniu do wartości firmy przypisanej do segmentu Ciepłownictwo. Ponadto w zakresie spółki PGE Klaster Sp. z o.o., będącej spółką zależną PGE Energia Odnawialna S.A., test na utratę wartości aktywów przeprowadzono z uwagi na oddanie do eksploatacji nowych farm wiatrowych.

Założenia makroekonomiczne

Główne założenia cenowe tj. ceny energii elektrycznej, uprawnień do emisji CO2, węgla kamiennego, gazu ziemnego oraz założenia dotyczące produkcji z większości instalacji Grupy pochodziły z opracowania przygotowanego przez niezależnego eksperta, z uwzględnieniem szacunków własnych, na bazie aktualnej sytuacji rynkowej dla pierwszych 2 lat prognozy.

Prognozy cen energii elektrycznej zakładają spadek cen w 2021 roku w odniesieniu do cen z 2020 roku, następnie wzrosty w kolejnych latach średniorocznie o około 5% w okresie do roku 2030.

Prognozy cen uprawnień do emisji CO2 zakładają dynamiczny wzrost ceny rynkowej w kolejnych latach prognozy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Prognozy cen węgla kamiennego zakładają spadki cen do 2026 roku w odniesieniu do cen z 2020 roku, następnie kilkuprocentowe wzrosty w kolejnych latach.

Prognozy cen gazu ziemnego zakładają wzrost cen w 2021 roku w stosunku do 2020 roku, średnioroczny wzrost w okresie do 2025 roku na poziomie około 16% i utrzymanie się wzrostów cen gazu o około 3,5% rocznie w kolejnych latach.

Prognozy cen praw majątkowych pochodzenia energii zakładają wzrost w dwóch pierwszych latach prognozy, następnie około 7% średnioroczny spadek w latach 2023 – 2031 co związane jest ze zmniejszającym się obowiązkiem umorzenia.

Prognoza przychodów z rynku mocy dla lat 2021-2025 opiera się na wynikach rozstrzygniętych aukcji głównych dla tych okresów dostaw z uwzględnieniem mechanizmów umowy o realokację przychodów w ramach spółek Grupy Kapitałowej PGE. Prognoza od 2025 roku została opracowana przez zespół ekspertów PGE S.A., na podstawie założeń dotyczących szacowanych przyszłych przepływów dla jednostek wytwórczych bazujących m.in. na wynikach już rozstrzygniętych aukcji oraz prognoz zewnętrznego eksperta. Od 1 lipca 2025 roku z Rynku Mocy zostają wykluczone jednostki niespełniające kryterium emisyjności 550 g CO2/kWh wyprodukowanej energii elektrycznej, z wyjątkiem jednostek objętych kontraktami wieloletnimi zawartymi w aukcjach głównych dla lat 2021-2025.

Dyspozycyjność jednostek została oszacowana w oparciu o plany remontów z uwzględnieniem statystycznej awaryjności.

W dniu 2 lutego 2021 roku Rada Ministrów zatwierdziła „Politykę Energetyczną Polski do 2040 roku”. PEP stanowi wizję Polski w zakresie transformacji energetycznej, ukazując m.in. zakładaną strukturę jednostek wytwarzających energię elektryczną. Zgodnie z Polityką zwiększany ma być udział jednostek zeroemisyjnych a zmniejszany udział jednostek węglowych. Do dnia sporządzenia niniejszej informacji cała treść PEP nie została jeszcze opublikowana. Bazując na ogólnodostępnych informacjach, zdaniem Grupy PGE założenia przyjęte do oceny wartości odzyskiwalnej aktywów wytwórczych są zgodne z PEP, jednakże przyszłe zmiany na rynku energii elektrycznej mogą odbiegać od przyjętych założeń. Ewentualne przyszłe różnice w porównaniu do przyjętych założeń mogą doprowadzić do istotnych zmian sytuacji finansowej oraz wyników finansowych Grupy PGE i zostaną ujęte w przyszłych sprawozdaniach finansowych.

3.1 Analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna

W poprzednich okresach sprawozdawczych Grupa Kapitałowa PGE dokonywała istotnych odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna. Kluczowe założenia przyjęte do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2020 roku opisane są w śródrocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym GK PGE za okres 6 miesięcy zakończony 30 czerwca 2020 roku.

W czwartym kwartale 2020 roku Grupa dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić utrata wartości tych aktywów lub odwrócenie wcześniej ujętych odpisów.

Najważniejsze analizowane czynniki obejmowały:

¡ analizę bieżącej sytuacji rynkowej, w tym wpływ na rynek energetyczny pandemii COVID-19,

¡ potwierdzenie aktualności prognoz długoterminowych,

¡ potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego,

¡ analizę regulacji dotyczących ceny wymuszenia „CW”,

¡ analizę założeń dotyczących tzw. rynku mocy.

Przeprowadzona analiza przesłanek dla segmentu Energetyka Konwencjonalna wskazała, iż zapotrzebowanie na energie elektryczną wraca do stabilnych poziomów po spadkach z początku roku związanych z pandemią COVID-19. W 2020 roku zapotrzebowanie na energię elektryczną spadło o 3,9 TWh r/r (-2,3% r/r). Niższe zapotrzebowanie KSE w tym okresie było efektem oddziaływania pandemii koronawirusa na gospodarkę i odłożyło się w całości w pierwszym półroczu. W drugim półroczu obserwowano natomiast odbudowywanie się gospodarki, czego efektem był wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną w stosunku do roku poprzedniego o 0,5 TWh. Dostępne dla Grupy Kapitałowej PGE długoterminowe prognozy cen energii elektrycznej, węgla kamiennego i uprawnień CO2 nie uległy istotnym zmianom, tym samym nie miały istotnego wpływu na poziom realizowanych marż. Prognozy odnośnie poziomu wsparcia rynku mocy również nie uległy istotnym zmianom, kształtują się na podobnym poziomie. Ponadto, zmiana uwarunkowań regulacyjnych w zakresie ceny wymuszenia może skutkować wzrostem prognozowanych przychodów z energii elektrycznej. Istotną zmianą z punktu widzenia segmentu Energetyki Konwencjonalnej może być zmiana katalogu kosztów, na bazie którego wyznaczane są ceny wymuszonego dostarczenia „CWD” i odbioru „CWO” energii elektrycznej w jednostkach wytwórczych wykorzystujących węgiel brunatny jako paliwo podstawowe. W przypadku tych jednostek, nowe rozporządzenie wprowadza metodę kalkulacji kosztów paliwa podstawowego jedynie w oparciu o koszty zmienne wytworzenia paliwa. Niemniej jednak długoterminowy wpływ zmian będzie możliwy od oszacowania po minimum rocznym okresie funkcjonowania tych rozwiązań. W związku z powyższym zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Konwencjonalna ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

3.2 Testy wartości firmy przypisanej do segmentu Ciepłownictwo

Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone na 30 listopada 2020 roku. Ponieważ wartość firmy przypisana jest do aktywów segmentu Ciepłownictwo, w praktyce test na utratę wartości obejmował weryfikację wartości ośrodków wypracowujących środki pieniężne poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej a następnie porównanie jej z wartością rzeczowych aktywów trwałych segmentu powiększonych o wartość firmy.

Określenie wartości godziwej dla bardzo dużych grup aktywów, dla których nie ma aktywnego rynku i mało jest porównywalnych transakcji, jest w praktyce bardzo trudne. W przypadku całych elektrociepłowni, dla których należy określić wartość na lokalnym rynku, nie istnieją obserwowalne wartości godziwe. W związku z powyższym wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na okres od grudnia 2020 do 2030 roku. Zdaniem Grupy przyjęcie projekcji finansowych dłuższych niż pięcioletnie jest zasadne ze względu na istotny i długoterminowy wpływ szacowanych zmian w otoczeniu regulacyjnym. Dzięki przyjęciu dłuższych projekcji wartość odzyskiwalna może być oszacowana bardziej rzetelnie. Dla jednostek wytwórczych, których zakładany okres ekonomicznej użyteczności wykracza poza rok 2030 określono wartość rezydualną na pozostały czas eksploatacji. Rynek energetyczny, a w szczególności rynek ciepłowniczy, jest w Polce rynkiem regulowanym i jako taki podlega wielu przepisom i nie może być swobodnie kształtowany jedynie w oparciu o decyzje biznesowe. Prawo energetyczne w swoich celach ma m.in. podejmowanie skutecznych działań regulacyjnych zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Oznacza to że otoczenie regulacyjne zmierza do stabilnego działania dostawców ciepła na danym terenie tak by zaspokoić w perspektywie długoterminowej potrzeby odbiorców. Zgodnie z przepisami ustawy - prawo energetyczne, Prezes URE może nawet w skrajnych przypadkach nakazać przedsiębiorstwu energetycznemu, prowadzenie działalności objętej koncesją (przez okres nie dłuższy niż 2 lata), jeżeli wymaga tego interes społeczny. Jeżeli taka działalność przynosi stratę przedsiębiorstwu energetycznemu należy się pokrycie strat od Skarbu Państwa.

W związku z powyższym Spółka nie zakłada skończonego okresu życia aktywów z uwagi na otoczenie regulacyjne, które ogranicza możliwość zaprzestania działalności. Ponadto w sektorze ciepłowniczym obserwujemy wydłużony okres eksploatacji urządzeń (kotłów, turbozespołów), które to eksploatowane są znacznie dłużej niż wynikałoby to z pierwotnych założeń. Z uwagi na powyższe w testach na utratę wartości założono kontynuowanie działalności (w postaci wartości rezydualnej), przy zachowaniu nakładów na poziomie odtworzeniowym, na obecnym majątku w długiej perspektywie z uwagi m.in na interes społeczny w postaci zapewniana dostaw ciepła. Podejście dotyczące okresu eksploatacji jest zbieżne ze strategią utrzymania majątku w GK PGE.

Założenia szczegółowe segmentu

Poniżej przedstawiono kluczowe założenia wpływające na oszacowanie wartości użytkowej testowanych CGU:

¡ uznanie za odrębne CGU poszczególnych oddziałów spółki PGE EC S.A. tj. Oddziału nr 1 w Krakowie (Elektrociepłownia Kraków), Oddziału Wybrzeże (Elektrociepłownia Gdańsk, Elektrociepłownia Gdynia), Oddziału w Rzeszowie (Elektrociepłownia Rzeszów), Oddziału w Lublinie (Elektrociepłownia w Lublinie Wrotków), Oddziału w Bydgoszczy (Elektrociepłownia Bydgoszcz I, Elektrociepłownia Bydgoszcz II), Oddziału w Gorzowie Wielkopolskim (Elektrociepłownia w Gorzowie Wielkopolskim), Oddziału w Zgierzu (Elektrociepłownia w Zgierzu), Oddziału w Kielcach (Elektrociepłownia w Kielcach);

¡ uznanie za jedno CGU trzech zakładów produkcyjnych wchodzących w skład spółki KOGENERACJA tj. Elektrociepłowni Wrocław, Elektrociepłowni Czechnica, Elektrociepłowni Zawidawie;

¡ dla okresu od 2021 roku założono, iż wytwórcy z GK PGE nie uzyskują przydziałów bezpłatnych uprawnień CO2 na produkcję energii elektrycznej;

¡ uwzględnienie przydziału darmowych uprawnień do emisji CO2 w okresie 2021-2030 dla ciepłownictwa systemowego i wysokosprawnej kogeneracji. Przydział bezpłatnych uprawnień na ciepło od roku 2021 do 2030 reguluje dyrektywa unijna 2018/410 z dnia 14 marca 2018 roku zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych i decyzję (UE) 2015/1814. Kolejną regulacją precyzującą przydział bezpłatnych uprawnień do emisji jest rozporządzenie delegowane Komisji (UE) z 9 grudnia 2018 roku w sprawie ustanowienia przejściowych zasad dotyczących zharmonizowanego przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji w całej Unii na podstawie art. 10a dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (tzw. FAR – Free Allocation Rules) (weszło w życie 28 lutego2019 roku - wersja polska z 27 lutego 2019 roku). Dyrektywa znalazła swoje odzwierciedlenie w znowelizowanej ustawie z dnia 4 lipca 2019 roku o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw. Na mocy art. 10a dyrektywy, państwa członkowskie mogą ubiegać się o przydział bezpłatnych uprawnień do emisji na ciepło w wysokości 30% w okresie od 2021 do 2030, przy czym wartość 30% odnosi się do benchmarku gazowego i dostaw ciepła na potrzeby komunalne;

¡ przyjęcie założenia dla elektrociepłowni, iż w okresie rezydualnym istnieje wsparcie z rynku mocy lub jego ekwiwalent;

¡ uwzględnienie systemu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji przez maksymalny okres 15-tu lat, dla jednostek gazowych dla których okres ustawowy upływa po roku 2030 wsparcie uwzględnione również w wartości rezydualnej;

¡ utrzymanie zdolności produkcyjnych w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym;

¡ uwzględnienie inwestycji rozwojowych, dla projektów o wysokim poziomie zaawansowaniu, min. ujęcie w zatwierdzonym planie inwestycyjnym Spółki;

¡ przyjęcie skorygowanego średniego ważonego kosztu kapitału po opodatkowaniu w okresie projekcji na poziomie 7%.

Niektóre istotne założenia regulacyjne przyjęte do testów na utratę wartości znajdują się poza kontrolą Grupy Kapitałowej PGE i ich realizacja w przyszłości jest niepewna. Dotyczy to w szczególności kwestii związanych z kształtem polskiego rynku mocy po 1 lipca 2025 roku czy przydziałem darmowych uprawnień do emisji CO2. W tych obszarach Grupa bazuje na obecnych założeniach, co do rozwoju regulacji, które są obarczone ryzykiem. Zmiana tych regulacji w przyszłości, w stosunku do obecnych oczekiwań PGE, może mieć wpływ na ocenę wartości odzyskiwalnej majątku wytwórczego segmentu Ciepłownictwo oraz przypisanej wartości firmy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Tym niemniej zdaniem Grupy przyjęcie takich założeń jest zasadne z uwagi na przewidywane zmiany w otoczeniu regulacyjnym. Założenia, które zostały odzwierciedlone w przepływach finansowych, stanowią - zdaniem Grupy - realny scenariusz sposobu ich funkcjonowania i okresu obowiązywania. Nie można jednak wykluczyć, że ostateczny kształt oraz okres obowiązywania tych rozwiązań może się istotnie różnić od przyjętych.

Na dzień 30 listopada 2020 roku wartość testowanej wartości firmy wynosiła wysokości 189 mln PLN. W wyniku przeprowadzonego testu Grupa oszacowała nadwyżkę wartości użytkowej testowanych aktywów nad ich wartością bilansową i stwierdziła brak konieczności ujęcia odpisów aktualizujących.

Analiza wrażliwości

Zgodnie z MSR 36, Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości dla jednostek wytwórczych segmentu Ciepłownictwo.

Poniżej przedstawiono wpływ zmiany kluczowych założeń na wysokość wartość użytkową aktywów na dzień 30 listopada 2020 roku dla segmentu Ciepłownictwo.

Parametr | Zmiana | Wpływ na wartość użytkową w mld PLN
Zwiększenie | Zmniejszenie
Zmiana ceny energii elektrycznej w całym okresie prognozy | 1% | 0,5 | -
-1% | - | 0,5

Spadek ceny energii elektrycznej o 1% spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 0,5 mld PLN.

Parametr | Zmiana | Wpływ na wartość użytkową w mld PLN
Zwiększenie | Zmniejszenie
Zmiana WACC | + 0,5 p.p. | - | 2,2
- 0,5 p.p | 2,8 | 0

Wzrost WACC o 0,5 punktu procentowego spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 2,2 mld PLN.

3.3 Opis założeń dla segmentu Energetyka Odnawialna

W 2019 roku Grupa Kapitałowa PGE dokonała odwrócenia odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych ujętych w poprzednich okresach sprawozdawczych w segmencie Energetyka Odnawialna. Kluczowe założenia przyjęte do testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych w 2019 roku opisane są w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym GK PGE za rok 2019.

W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa dokonała analizy przesłanek w celu weryfikacji, czy mogła nastąpić utrata wartości aktywów segmentu lub odwrócenie wcześniej ujętych odpisów. W dniu 25 czerwca 2020 roku nastąpiło uruchomienie dwóch nowych farm wiatrowych „Starza/Rybice” i „Karnice II” spółki PGE Klaster sp. z o.o. wchodzącej w skład segmentu Energetyka Odnawialna. W związku z przekazaniem farm wiatrowych do eksploatacji, spółka PGE Klaster sp. z o.o. przeprowadziła testy na utratę wartości aktywów trwałych na dzień 31 grudnia 2020 roku i dokonała weryfikacji wartości środków trwałych.

W zakresie segmentu Energetyka Odnawialna identyfikowane i analizowane są następujące odrębne ośrodki wypracowywujące środki pieniężne „ CGU” :

¡ elektrownie szczytowo – pompowe łącznie,

¡ pozostałe elektrownie wodne łącznie,

¡ poszczególne famy wiatrowe PGE EO,

¡ farmy wiatrowe PGE Klaster łącznie.

Analiza przesłanek CGU PGE EO S.A.

Analiza przesłanek obejmowała następujące najistotniejsze czynniki:

¡ analizę planu finansowego,

¡ potwierdzenie aktualności planu inwestycyjnego,

¡ analizę ceny energii oraz praw majątkowych pochodzenia energii,

¡ analizę założeń dotyczących tzw. rynku mocy,

¡ analizę szacunków marż na produkcji i sprzedaży energii elektrycznej w przyszłych okresach, w świetle prognoz cen energii.

Przeprowadzona analiza przesłanek w zakresie CGU PGE EO S.A. wskazała, iż jednostki wytwórcze obszaru Wiatr realizują plan finansowy powyżej założonych wartości co jest wynikiem wyższych cen praw majątkowych i wyższego wolumenu produkcji w związku z lepszymi warunkami wietrzności. W obszarze Woda, z uwagi na niższe niż zakładano ceny sprzedaży energii elektrycznej, obserwowane jest odchylenie od planu finansowego, niemniej jednak niższe wyniki są kompensowane niższymi niż zakładano wydatkami inwestycyjnymi co miało by neutralny wpływ na szacowaną metodą dochodową wartość tych CGU. Dostępne dla Grupy Kapitałowej PGE prognozy cen energii elektrycznej oraz praw majątkowych nie uległy istotnym zmianom, tym samym ich wpływ na prognozowane wyniki jest neutralny. Ponadto prognozy odnośnie poziomu wsparcia rynku mocy również nie uległy istotnym zmianom i kształtują się na podobnym poziomie. W związku z powyższym zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, na dzień sprawozdawczy nie występują przesłanki do dokonania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów trwałych segmentu Energetyka Odnawialna w zakresie CGU PGE EO S.A. ani do odwrócenia odpisów ujętych w poprzednich okresach.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Niektóre istotne założenia regulacyjne przyjęte do testów na utratę wartości znajdują się poza kontrolą Grupy Kapitałowej PGE i ich realizacja w przyszłości jest niepewna. Dotyczy to w szczególności prognoz cen praw majątkowych pochodzenia energii, których niepewność wynika z niestabilnej sytuacji prawnej i regulacyjnej odnoszącej się do funkcjonowania systemu pochodzenia energii.

Test na utratę wartości aktywów trwałych PGE Klaster sp. z o.o.

W związku z przekazaniem farm wiatrowych do eksploatacji, PGE Klaster sp. z o.o. zidentyfikowała przesłanki mogące świadczyć o konieczności odwrócenia odpisu aktualizującego wartość nakładów dokonanego w latach ubiegłych. W związku z powyższym przeprowadzono testy na utratę wartości aktywów trwałych na dzień 31 grudnia 2020 roku i dokonano weryfikacji wartości środków trwałych. Testy na utratę wartości zostały przeprowadzone wg stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku dla farm wiatrowych Karnice II oraz Rybice poprzez ustalenie ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna analizowanych aktywów została ustalona w oparciu o oszacowanie ich wartości użytkowej metodą zdyskontowanych przepływów pieniężnych netto, na podstawie projekcji finansowych przygotowanych na zakładany czas użytkowania farm wiatrowych.

Założenia szczegółowe

¡ produkcja energii elektrycznej została założona wg. najlepszej wiedzy GK PGE,

¡ przyjęcie średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) w okresie obowiązywania wsparcia w postaci ceny aukcyjnej na poziomie 5,5% oraz w pozostałym okresie projekcji na poziomie 7,0%.

W wyniku przeprowadzonego testu na utratę wartości aktywów trwałych Grupa stwierdziła konieczność rozwiązania (odwrócenia) odpisów aktualizujących wartość aktywów farm wiatrowych na dzień sprawozdawczy.

Poniższa tabela przedstawia wartość odwrócenia odpisów na koniec 2020 roku w odniesieniu do farm wiatrowych spółki PGE Klaster.

Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku | Stopa dyskontowa | Wartość testowana | Odwrócenie odpisu | Wartość po odpisie
Farmy wiatrowe | 5,5% / 7,0% | 591 | 144 | 735

Analiza wrażliwości

Zgodnie z MSR 36, Grupa przeprowadziła analizę wrażliwości dla farm wiatrowych PGE Klaster sp. z o.o. Poniżej przedstawiono wpływ zmiany WACC na wysokość wartość użytkową aktywów na dzień 31 grudnia 2020 roku:

Parametr | Zmiana | Wpływ na wartość użytkową w mln PLN
Zwiększenie | Zmniejszenie
Zmiana WACC | + 0,5 p.p. | - | 35,3
- 0,5 p.p | 38,2 | -

Wzrost WACC o 0,5 punktu procentowego spowodowałby zmniejszenie wartości użytkowej aktywów o 35,3 mln PLN.

3.4 Rzeczowe aktywa trwałe segmentu Dystrybucja

Wartość księgowa rzeczowych aktywów trwałych związanych z działalnością dystrybucyjną na dzień sprawozdawczy wynosi około 19 mld PLN i stanowi około 30% sumy skonsolidowanych rzeczowych aktywów trwałych. Ich wartość odzyskiwalna zależy głównie od taryfy zatwierdzonej przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Przychód regulowany (taryfowy) ustalany corocznie zapewnia pokrycie uzasadnionych kosztów: operacyjnych, amortyzacji, podatków, zakupu energii na pokrycie różnicy bilansowej, kosztów przeniesionych oraz osiągnięcie zwrotu z kapitału zaangażowanego w działalność dystrybucyjną na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu z zaangażowanego kapitału jak i amortyzacja uzależnione są od tzw. Wartości Regulacyjnej Aktywów.

Grupa Kapitałowa PGE nie stwierdziła na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przesłanek świadczących o utracie wartości rzeczowych aktywów trwałych przypisanych do działalności dystrybucyjnej.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

4. Wybrane zasady rachunkowości

Sprawozdanie finansowe zostało przygotowane zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem uprawnień do emisji CO2 nabytych w celu realizacji zysków z tytułu wahań cen rynkowych, które są ujmowane w wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży.

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe GK PGE zostało sporządzone na podstawie sprawozdania finansowego jednostki dominującej, sprawozdań finansowych jej jednostek zależnych, stowarzyszonych oraz jednostki współkontrolowanej. Sprawozdania finansowe jednostek objętych konsolidacją sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości.

Wszystkie salda rozrachunków, przychodów i kosztów powstałych pomiędzy jednostkami Grupy oraz niezrealizowane zyski wewnątrzgrupowe są w całości eliminowane.

Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez jednostkę dominującą ma miejsce wtedy, gdy posiada ona bezpośrednio lub pośrednio, poprzez swoje jednostki zależne, więcej niż połowę liczby głosów w danej spółce, chyba że możliwe jest do udowodnienia, że taka własność nie stanowi o sprawowaniu kontroli. Sprawowanie kontroli ma miejsce wtedy, gdy Spółka z tytułu swojego zaangażowania w inną jednostkę ma prawa do zmiennych wyników finansowych, oraz ma możliwość wywierania wpływu na wysokość tych wyników finansowych poprzez sprawowanie władzy nad tą jednostką. Sprawowanie władzy może również mieć miejsce w sytuacji, gdy jednostka dominująca nie posiada ponad połowy liczby głosów w jednostce zależnej.

Rozliczenie powstania Grupy Kapitałowej PGE i późniejszych przekształceń w ramach Grupy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym

Problematykę przejęć i połączeń jednostek gospodarczych zasadniczo reguluje standard MSSF 3 Połączenia jednostek gospodarczych, jednak standard ten wyłącza ze swojego zakresu transakcje pomiędzy jednostkami pozostającymi pod wspólną kontrolą. Podmioty na bazie których powstała Grupa PGE, znajdowały się w momencie połączenia pod kontrolą Skarbu Państwa. Transakcja wniesienia spółek spełniała więc w ocenie Spółki definicję transakcji pod wspólną kontrolą w związku z czym jest ona wyłączona z zakresu MSSF 3.

Połączenia jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą zostały rozliczone przy zastosowaniu metody łączenia udziałów i w związku z tym skonsolidowane sprawozdanie finansowe odzwierciedla fakt ciągłości wspólnej kontroli oraz nie odzwierciedla zmian wartości aktywów netto do wartości godziwych (lub też rozpoznania nowych aktywów) lub wyceny wartości firmy.

Kolejne połączenia w Grupie PGE zostały ujęte jako transakcje pomiędzy podmiotami znajdującymi się pod wspólną kontrolą, w związku z powyższym zostały rozliczone w obrębie kapitałów własnych Grupy Kapitałowej, bez wpływu na wartość firmy.

Zakup spółek od pomiotów niepowiązanych jest rozliczany za pomocą metody przejęcia, zgodnie z MSSF 3.

Wspólne przedsięwzięcie i współkontrola

W związku z udziałem we wspólnym przedsięwzięciu (wspólnym ustaleniu umownym dającym prawo do udziału w aktywach netto) w sprawozdaniu finansowym udział ten ujmuje się jako inwestycję i rozlicza przy zastosowaniu metody praw własności.

Współkontrola jest umownie ustalonym podziałem kontroli w ramach ustalenia umownego, który występuje tylko wówczas, gdy decyzje dotyczące istotnych działań wymagają jednogłośnej zgody stron dzielących kontrolę.

Inwestycje w jednostki stowarzyszone

Jednostki stowarzyszone to podmioty, na które jednostka dominująca bezpośrednio lub poprzez spółki zależne wywiera znaczący wpływ, ale nie sprawuje nad nimi kontroli ani współkontroli.

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane metodą praw własności.

Wycena wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań, ustalenie wartości firmy

Zgodnie z MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa Kapitałowa PGE dokonuje identyfikacji i wyceny nabywanych aktywów, zobowiązań oraz wartości firmy lub zysku z okazjonalnego nabycia. Wycena opiera się na szeregu istotnych założeń, obejmujących między innymi: wybór odpowiedniej metody, plany kierownictwa odnośnie wykorzystania przejętych aktywów, prognozy finansowe (w tym ścieżki cenowe określające główne pozycje przychodów i kosztów), zmiany legislacyjne i tym podobne. Z drugiej strony na rozliczenie transakcji nabycia ma wpływ odpowiednie ustalenie ceny nabycia (w tym części warunkowej). Przyjęte założenia mogą mieć istotny wpływ na określenie wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań oraz ustalenie wartości firmy lub zysku z okazyjnego nabycia. Wartość firmy podlega testom na utratę wartości łącznie z odpowiednimi ośrodkami generującymi strumienie pieniężne.

Przeliczanie pozycji wyrażonych w walutach obcych

Transakcje wyrażone w walutach obcych są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. Na dzień sprawozdawczy:

¡ pozycje pieniężne są przeliczane, metodą uproszczoną, przy zastosowaniu kursu zamknięcia NBP,

¡ pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia pierwotnej transakcji,

¡ pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są w wyniku finansowym lub, w przypadkach określonych polityką rachunkowości, w wartości aktywów.

Różnice kursowe powstałe na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, ujmuje się jako element zmian wartości godziwej. Różnice kursowe powstałe na pozycjach niepieniężnych, takich jak instrumenty kapitałowe, ujmuje się w innych całkowitych dochodach. Różnice kursowe wynikające z przeliczenia aktywów i pasywów spółek zagranicznych o walucie funkcjonalnej innej niż waluta funkcjonalna jednostki dominującej są ujmowane w innych całkowitych dochodach i akumulowane w osobnej pozycji kapitałów własnych "Różnice kursowe z przeliczenia".

5. Zmiana zasad rachunkowości i prezentacji danych

Nowe standardy i interpretacje, które weszły w życie 1 stycznia 2020 roku

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu sprawozdania finansowego za 2019 rok. Poniższe zmiany do MSSF, zostały zastosowane w niniejszym sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich datą wejścia w życie. Poniższe zmiany nie miały istotnego wpływu na zaprezentowane i ujawnione informacje finansowe lub nie miały zastosowania do transakcji zawieranych przez Grupę:

¡ Zmiany do założeń koncepcyjnych – Zmiany dotyczą ujednolicenia Założeń Koncepcyjnych;

¡ Zmiany do MSSF 3 - Zmiany dotyczą doprecyzowania definicji działalności gospodarczej;

¡ Zmiany do MSR 1 i MSR 8 - Zmiany dotyczą definicji terminu „istotny”;

¡ Zmiany do MSSF 9, MSR 39 i MSSF 7 - Zmiany dotyczą reformy referencyjnej stopy procentowej,

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SEGMENTÓW OPERACYJNYCH

6. Informacje dotyczące segmentów działalności

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Segmenty operacyjne Segment operacyjny jest częścią składową Grupy: ¡ która angażuje się w działalność gospodarczą, w związku z którą może uzyskiwać przychody i ponosić koszty, ¡ której wyniki działalności są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w Grupie oraz wykorzystujący te wyniki przy decydowaniu o alokacji zasobów do segmentu i przy ocenie wyników działalności segmentu, ¡ w przypadku której są dostępne oddzielnie informacje finansowe. Z uwagi na rodzaje procesów produkcyjnych jak również system obowiązujących regulacji w Grupie Kapitałowej PGE rozróżnia się następujące segmenty branżowe: ¡ Energetyka Konwencjonalna, ¡ Ciepłownictwo, ¡ Energetyka Odnawialna, ¡ Obrót, ¡ Dystrybucja, ¡ Działalność pozostała, w skład której wchodzi działalność spółek zależnych inna niż wymieniona w ww. segmentach, ale nieistotna, aby tworzyć odrębne segmenty. Przychody segmentu są przychodami osiąganymi bądź to ze sprzedaży zewnętrznym klientom, bądź z transakcji z innymi segmentami Grupy Kapitałowej, które są wykazywane w rachunku zysków i strat Grupy i dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu wraz z odpowiednią częścią przychodów, którą w oparciu o racjonalne przesłanki można przypisać do tego segmentu. Koszty segmentu obejmują koszty sprzedaży zewnętrznym klientom oraz koszty transakcji realizowanych z innymi segmentami w ramach Grupy, które wynikają z działalności operacyjnej danego segmentu i dają się bezpośrednio przyporządkować do tego segmentu wraz z odpowiednią częścią kosztów jednostki gospodarczej, które w oparciu o racjonalne przesłanki można przypisać do danego segmentu. Wynik segmentu jest różnicą między przychodami a kosztami segmentu. Aktywa segmentu są aktywami operacyjnymi wykorzystywanymi przez segment w działalności operacyjnej, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu lub w oparciu o racjonalne przesłanki przypisać do tego segmentu. Zobowiązania segmentu są zobowiązaniami operacyjnymi powstałymi w wyniku działalności operacyjnej segmentu, które dają się bezpośrednio przyporządkować do danego segmentu lub w oparciu o racjonalne przesłanki przypisać do tego segmentu. Do aktywów i zobowiązań segmentu nie zalicza się rozrachunków z tytułu podatku dochodowego.

Spółki Grupy Kapitałowej PGE prowadzą działalność na podstawie odpowiednich koncesji, w tym przede wszystkim koncesji na: wytwarzanie, obrót i dystrybucję energii elektrycznej, wytwarzanie, przesył i dystrybucję ciepła, przyznawane przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz koncesji na wydobywanie węgla brunatnego ze złóż, udzielanych przez Ministra Środowiska. Koncesje są z reguły wydawane na okres pomiędzy 10 a 50 lat. Kluczowe koncesje w Grupie Kapitałowej PGE wygasają w latach 2020-2038.

Do koncesji na wydobycie węgla, wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła oraz dystrybucję energii elektrycznej i ciepła przypisane są odpowiednie aktywa, przedstawione w szczegółowych informacjach na temat segmentów operacyjnych. W związku z posiadanymi koncesjami dotyczącymi energii elektrycznej i ciepła ponoszone są roczne opłaty zależne od poziomu obrotów. W przypadku prowadzenia działalności koncesjonowanej związanej z wydobyciem węgla brunatnego ponoszone są opłaty eksploatacyjne zależne od obowiązującej stawki i wielkości wydobycia, a także opłaty za użytkowanie górnicze. W 2020 roku koszty Grupy Kapitałowej PGE z tytułu koncesji wyniosły około 17 mln PLN (w 2019 roku 17 mln PLN), zaś koszty z tytułu opłaty eksploatacyjnej i opłaty za użytkowanie górnicze w kopalniach wyniosły 113 mln PLN w 2020 roku i 118 mln PLN w 2019 roku.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa Kapitałowa PGE prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności za bieżący oraz porównawczy okres sprawozdawczy zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne. Podział sprawozdawczości Grupy Kapitałowej PGE oparty jest na segmentach branżowych:

¡ Energetyka Konwencjonalna obejmuje poszukiwanie i wydobycie węgla brunatnego oraz wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych a także działalność pomocniczą w powyższym zakresie.

¡ Ciepłownictwo obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach kogeneracyjnych oraz przesyłanie i dystrybucję ciepła.

¡ Energetyka Odnawialna obejmuje wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach szczytowo-pompowych oraz ze źródeł odnawialnych.

¡ Obrót obejmuje sprzedaż i zakup energii elektrycznej oraz gazu na rynku hurtowym, obrót uprawnieniami do emisji oraz prawami majątkowymi wynikającymi ze świadectw pochodzenia oraz zakup i dostawy paliw a także sprzedaż energii elektrycznej oraz świadczenie usług odbiorcom końcowym.

¡ Dystrybucja obejmuje zarządzanie lokalnymi sieciami dystrybucyjnymi oraz przesyłanie energii elektrycznej tymi sieciami.

¡ Działalność pozostała obejmuje świadczenie usług przez spółki zależne na rzecz Grupy Kapitałowej np. organizacja pozyskiwania finansowania, świadczenie usług informatycznych, księgowo-kadrowych, transportowych. Dodatkowo segment działalności pozostałej obejmuje działalność spółek zależnych, których głównym przedmiotem działalności jest przygotowanie i realizacja projektu budowy elektrowni jądrowej oraz inwestycje w start-upy.

Organizacja i zarządzanie Grupą Kapitałową PGE odbywa się w podziale na segmenty uwzględniające rodzaj oferowanych produktów i usług. Każdy z segmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki. Przypisanie poszczególnych jednostek do segmentów działalności zostało przedstawione w nocie 1.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Grupa Kapitałowa PGE co do zasady rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych – na warunkach rynkowych. Analizując wyniki poszczególnych segmentów działalności kierownictwo Grupy Kapitałowej PGE zwraca przede wszystkim uwagę na osiągany wynik EBITDA.

Począwszy od 2019 roku GK PGE wydzieliła nowy segment Ciepłownictwo – w poprzednich okresach aktywa i wyniki tego segmentu były ujmowane i analizowane w ramach segmentu Energetyka Konwencjonalna.

Nowy układ prezentacyjny ma na celu poprawić transparentność oraz wzmocnić nadzór nad realizacją Strategii Ciepłownictwa, która stanowi jeden z kluczowych obszarów rozwoju Grupy.

Sezonowość segmentów działalności

Główne czynniki wpływające na zapotrzebowanie na energię elektryczną i ciepło to: czynniki atmosferyczne – temperatura powietrza, siła wiatru, wielkość opadów, czynniki socjoekonomiczne – liczba odbiorców energii, ceny nośników energii, rozwój gospodarczy PKB oraz czynniki technologiczne – postęp technologiczny, technologia wytwarzania produktów. Każdy z tych czynników ma wpływ na techniczne i ekonomiczne warunki wytwarzania i dystrybucji nośników energii, a tym samym wpływa na wyniki uzyskiwane przez spółki Grupy Kapitałowej PGE.

Poziom sprzedaży energii elektrycznej w ciągu roku jest zmienny i zależy przede wszystkim od czynników atmosferycznych – temperatura powietrza, długość dnia. Wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną jest szczególnie widoczny w okresach zimowych, natomiast niższe zapotrzebowanie obserwujemy w okresach letnich. Ponadto, zmiany sezonowe widoczne są wśród wybranych grup odbiorców końcowych. Efekty sezonowości są bardziej znaczące dla gospodarstw domowych, niż dla sektora przemysłowego.

W segmencie Energetyka Odnawialna energia elektryczna wytwarzana jest z zasobów środowiska naturalnego takich jak woda, wiatr, słońce. Warunki meteorologiczne są istotnym czynnikiem wpływającym na produkcję energii elektrycznej w tym segmencie.

Sprzedaż ciepła zależy w szczególności od temperatury powietrza i jest większa w okresie zimowym, a mniejsza w okresie letnim.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

6.1 Informacje dotyczące segmentów branżowych

Informacje dotyczące segmentów branżowych za 2020 rok

| Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |  |  |  |  |  |  |  |
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 18.777 | 3.010 | 754 | 18.380 | 6.308 | 88 | (1.551) | 45.766
Sprzedaż między segmentami | 6.474 | 1.889 | 337 | 10.637 | 88 | 413 | (19.838) | -
PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM | 25.251 | 4.899 | 1.091 | 29.017 | 6.396 | 501 | (21.389) | 45.766
Koszt własny sprzedaży | (24.638) | (4.217) | (614) | (27.109) | (5.033) | (455) | 20.455 | (41.611)
EBIT | (647) | 304 | 405 | 577 | 1.093 | (138) | (186) | 1.408
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy ujęte w wyniku finansowym | 2.372 | 643 | 192 | 35 | 1.213 | 156 | (53) | 4.558
EBITDA | 1.725 | 947 | 597 | 612 | 2.306 | 18 | (239) | 5.966
ZYSK BRUTTO | - | - | - | - | - | - | - | 314
Podatek dochodowy | - | - | - | - | - | - | - | (166)
ZYSK NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY | - | - | - | - | - | - | - | 148
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA |  |  |  |  |  |  |  |
Aktywa segmentu z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług | 36.404 | 8.143 | 4.326 | 1.890 | 19.439 | 817 | (747) | 70.272
Należności z tytułu dostaw i usług | 623 | 730 | 180 | 3.891 | 892 | 75 | (2.789) | 3.602
Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności | - | - | - | - | - | - | - | 152
Aktywa nieprzypisane | - | - | - | - | - | - | - | 7.568
AKTYWA, RAZEM | - | - | - | - | - | - | - | 81.594
Zobowiązania segmentu z wyłączeniem zobowiązań z tytułu dostaw i usług | 16.652 | 2.179 | 532 | 3.585 | 2.186 | 121 | (1.197) | 24.058
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 986 | 490 | 48 | 2.343 | 302 | 47 | (2.859) | 1.357
Zobowiązania nieprzypisane | - | - | - | - | - | - | - | 12.678
ZOBOWIĄZANIA, RAZEM | - | - | - | - | - | - | - | 38.093
POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU |  |  |  |  |  |  |  |
Nakłady inwestycyjne | 2.370 | 656 | 709 | 15 | 1.646 | 164 | (127) | 5.433
Zwiększenia PDUA | 2 | 15 | 6 | 1 | 34 | 6 | (2) | 62
RAZEM NAKŁADY INWESTYCYJNE | 2.372 | 671 | 715 | 16 | 1.680 | 170 | (129) | 5.495
Nabycie RAT,WN i NI w ramach nabycia nowych spółek* | - | - | 251 | - | - | 2 | 2 | 255
Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych | 860 | 55 | (141) | 9 | 31 | 56 | (89) | 781
Pozostałe koszty niepieniężne ** | 6.309 | 907 | 30 | 254 | 775 | 36 | 326 | 8.637
| * W tym wartość firmy
| ** Zmiany o charakterze niepieniężnym dotyczą rezerw m.in. na rekultywację, uprawnienia do emisji CO2, nagrody jubileuszowe, taryfę pracowniczą i zobowiązań niefinansowych z tyt. świadczeń pracowniczych ujętych w wyniku oraz innych całkowitych dochodach

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Informacje dotyczące segmentów branżowych za 2019 rok

| Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT |  |  |  |  |  |  |  |
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych | 12.936 | 4.295 | 975 | 13.235 | 6.063 | 114 | 9 | 37.627
Sprzedaż między segmentami | 6.309 | 1.763 | 64 | 4.077 | 92 | 387 | (12.692) | -
PRZYCHODY SEGMENTU, RAZEM | 19.245 | 6.058 | 1.039 | 17.312 | 6.155 | 501 | (12.683) | 37.627
Koszt własny sprzedaży | (25.557) | (5.295) | (291) | (15.535) | (4.796) | (443) | 11.783 | (40.134)
EBIT | (7.109) | 595 | 657 | 247 | 1.101 | (29) | 363 | (4.175)
Amortyzacja, likwidacja oraz odpisy ujęte w wyniku finansowym | 9.989 | 591 | (140) | 33 | 1.205 | 84 | (446) | 11.316
EBITDA | 2.880 | 1.186 | 517 | 280 | 2.306 | 55 | (83) | 7.141
(STRATA) BRUTTO | - | - | - | - | - | - | - | (4.703)
Podatek dochodowy | - | - | - | - | - | - | - | 775
(STRATA) NETTO ZA OKRES SPRAWOZDAWCZY | - | - | - | - | - | - | - | (3.928)
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA |  |  |  |  |  |  |  |
Aktywa segmentu z wyłączeniem należności z tytułu dostaw i usług | 34.369 | 8.013 | 4.059 | 1.927 | 18.954 | 800 | 648 | 68.770
Należności z tytułu dostaw i usług | 810 | 599 | 184 | 3.714 | 918 | 89 | (2.831) | 3.483
Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności |  |  |  |  |  |  |  | 715
Aktywa nieprzypisane |  |  |  |  |  |  |  | 4.682
AKTYWA, RAZEM |  |  |  |  |  |  |  | 77.650
Zobowiązania segmentu z wyłączeniem zobowiązań z tytułu dostaw i usług | 13.167 | 3.282 | 517 | 2.808 | 2.180 | 128 | (2.840) | 19.242
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | 914 | 429 | 49 | 2.303 | 272 | 46 | (2.507) | 1.506
Zobowiązania nieprzypisane |  |  |  |  |  |  |  | 13.765
ZOBOWIĄZANIA, RAZEM |  |  |  |  |  |  |  | 34.513
POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTU |  |  |  |  |  |  |  |
Nakłady inwestycyjne | 4.016 | 545 | 148 | 26 | 2.207 | 192 | (171) | 6.963
Zwiększenia PDUA | 2 | 3 | 3 | 4 | 18 | 16 | - | 46
RAZEM NAKŁADY INWESTYCYJNE | 4.018 | 548 | 151 | 30 | 2.225 | 208 | (171) | 7.009
Nabycie RAT,WN i NI w ramach nabycia nowych spółek | - | - | - | - | - | 16 | - | 16
Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych i niefinansowych | 8.283 | 64 | (394) | 22 | 15 | - | (400) | 7.590
Pozostałe koszty niepieniężne * | 4.488 | 524 | 28 | 933 | 266 | 44 | (71) | 6.212
| * Zmiany o charakterze niepieniężnym dotyczą rezerw m.in. na rekultywację, uprawnienia do emisji CO2, nagrody jubileuszowe, taryfę pracowniczą i zobowiązań niefinansowych z tyt. świadczeń pracowniczych ujętych w wyniku oraz innych całkowitych dochodach

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

6.2 Informacje dotyczące obszarów geograficznych

Podział geograficzny przychodów ze sprzedaży za 2020 rok oraz 2019 rok przedstawia się następująco:

| Rok zakończony | Rok zakończony
| 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
PRZYCHODY Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ |  |
Rynek krajowy | 42.859 | 37.477
Kraje Unii Europejskiej | 2.907 | 150
RAZEM PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY | 45.766 | 37.627

Podział geograficzny aktywów według stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na 31 grudnia 2019 roku przedstawia się następująco:

| Stan na dzień | Stan na dzień
| 31 grudnia 2020 | 31 grudnia 2019
POZOSTAŁE INFORMACJE DOTYCZĄCE OBSZARU |  |
Rynek krajowy | 73.854 | 72.232
Kraje Unii Europejskiej | 20 | 21
AKTYWA PRZYPISANE DO SEGMENTÓW, RAZEM | 73.874 | 72.253
Rynek krajowy | 7.449 | 4.567
Kraje Unii Europejskiej | 119 | 115
AKTYWA NIEPRZYPISANE DO SEGMENTÓW, RAZEM | 7.568 | 4.682
Rynek krajowy | 152 | 715
UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI, RAZEM | 152 | 715
RAZEM AKTYWA | 81.594 | 77.650

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

7. Przychody i koszty

7.1 Przychody ze sprzedaży

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Przychody z umów z klientami Przychody są ujmowane w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta w kwocie, która odzwierciedla wynagrodzenie, do którego – zgodnie z oczekiwaniem jednostki – będzie ona uprawniona w zamian za te dobra lub usługi. Przychody są ujmowane w momencie spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra (produktu) klientowi. Przekazanie dobra następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym dobrem. Jednostka ujmuje przychód z umowy z klientem tylko wówczas, gdy spełnione są wszystkie następujące kryteria: ¡ strony umowy zawarły umowę (w formie pisemnej, ustnej lub zgodnie z innymi zwyczajowymi praktykami handlowymi) i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków; ¡ Grupa jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane; ¡ Grupa jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekazane; ¡ umowa ma treść ekonomiczną; ¡ jest prawdopodobne, że jednostka otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. W momencie zawarcia umowy Grupa dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta: ¡ dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług), które można wyodrębnić; lub ¡ grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Grupa ujmuje przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi (tj. składnika aktywów) klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, czyli uzyskania zdolności do bezpośredniego rozporządzania tym składnikiem aktywów i możliwości uzyskiwania z niego zasadniczo wszystkich pozostałych korzyści. Grupa przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu, jeżeli spełniony jest jeden z następujących warunków: ¡ klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia Grupy, w miarę wykonywania przez Grupę tego świadczenia; ¡ w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów (np. produkcja w toku), a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klient; lub ¡ w wyniku wykonania świadczenia przez Grupę nie powstaje składnik aktywów o alternatywnym zastosowaniu dla Grupy, a Grupie przysługuje egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Dla każdego zobowiązania do wykonania świadczenia spełnianego w miarę upływu czasu Grupa ujmuje przychody w miarę upływu czasu, mierząc stopień całkowitego spełnienia tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Celem pomiaru jest określenie postępu w spełnianiu zobowiązania jednostki do przeniesienia kontroli nad dobrami lub usługami przyrzeczonymi klientowi (tj. stopnia spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia). Po spełnieniu (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia Grupa ujmuje jako przychód kwotę równą cenie transakcyjnej, która została przypisana do tego zobowiązania do wykonania świadczenia. Cena transakcyjna uwzględnia część lub całość kwoty szacowanego wynagrodzenia zmiennego wyłącznie w takim zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi odwrócenie znaczącej części kwoty wcześniej ujętych skumulowanych przychodów w momencie, kiedy ustanie niepewność co do wysokości wynagrodzenia zmiennego. Przychody są rozpoznawane po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT), podatek akcyzowy, inne podatki od sprzedaży lub opłaty oraz rabaty i upusty. W celu ustalenia ceny transakcyjnej jednostka uwzględnia warunki umowy oraz stosowane przez nią zwyczajowe praktyki handlowe. Cena transakcyjna to kwota wynagrodzenia, które - zgodnie z oczekiwaniem Grupy - będzie jej przysługiwać w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta, z wyłączeniem kwot pobranych w imieniu osób trzecich.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej

Umowy sprzedaży energii elektrycznej zawarte na rynku hurtowym są zgłaszane do Operatora Systemu Przesyłowego (OSP) w postaci deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka, jako dostawca, zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Cena rozliczeniowa, jak i wolumeny energii elektrycznej w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych Umów OTC (over the counter), bądź w przypadku sprzedaży na rynkach TGE z elektronicznie zarejestrowanych transakcji. Przychód ze sprzedaży energii elektrycznej na giełdzie jest rozpoznawany w dniu dostawy.

Rzeczywiste dostawy energii elektrycznej odbywają się poprzez Rynek Bilansujący gdzie OSP zabezpiecza wiarygodność danych w zakresie dostarczanej ilości energii, a odchylenia ilościowe od zgłoszonych wcześniej grafików pracy (tzw. USE: Umów Sprzedaży Energii) są rozliczane po cenach wynikających z mechanizmu funkcjonowania Rynku Bilansującego. Rozliczenia Rynku Bilansującego wykonywane są z OSP w cyklach dekadowych natomiast rozliczenia sprzedaży hurtowej na TGE prowadzone są z IRGiT będącej gwarantem rozliczeń transakcji zawartych na TGE, wykonywane są dobowo zgodnie z regulaminem rozliczeń IRGiT. W przypadku Umów OTC rozliczenia realizowane są zgodnie z zapisami tych Umów tj. w cyklach dekadowych lub miesięcznych.

Przychody ze sprzedaży ciepła w segmencie Ciepłownictwo

Przychody są wyceniane według aktualnie obowiązujących stawek taryfowych, podlegających zatwierdzaniu przez Prezesa URE. Stawki taryfowe dotyczą zamówionej mocy cieplnej, sprzedanej energii cieplnej i nośnika ciepła. Przychody zafakturowane z tytułu sprzedaży ciepła stanowią iloczyn opisanych wyżej stawek taryfowych i wolumenów sprzedaży.

Sprzedaż ciepła w ujęciu ilościowym pochodzi z przeprowadzonych odczytów układów pomiarowo-rozliczeniowych. Odczyty są dokonywane we wskazanych dniach roboczych każdego miesiąca kalendarzowego, w tym również w dacie zbliżonej do końca miesiąca. W związku z tym, na potrzeby sprawozdawczości finansowej dokonywane doszacowania wolumenu sprzedaży dla okresu między ostatnią datą odczytu w miesiącu a końcem tego miesiąca.

Przychód ze sprzedaży ciepła jest rozpoznawany w momencie dostarczenia ciepła zgodnie z uzyskanymi odczytami wraz z doszacowaniem.

Przychody ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej w segmencie Dystrybucja

Wielkość przychodów ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej wynika z udokumentowanej sprzedaży, powiększonej o dokonane doszacowanie niezafakturowanej w danym okresie sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej oraz pomniejszone o wartość doszacowania tej sprzedaży z poprzedniego okresu. Doszacowanie sprzedaży jest dokonywane nie rzadziej niż na koniec każdego kwartału.

Przychód z tytułu usługi dystrybucyjnej rozpoznawany jest w momencie wykonania usługi, na podstawie wskazań układów pomiarowo-rozliczeniowych, z uwzględnieniem doszacowania zużycia.

Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej oraz paliwa gazowego w segmencie Obrót

Grupa uzyskuje przychody ze sprzedaży energii elektrycznej oraz gazu ziemnego do odbiorców finalnych oraz na rynku hurtowym. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej są rozpoznawane na podstawie miesiąca sprzedaży wskazanego na fakturach.
Ze względu na ciągły charakter dostaw energii, na potrzeby prawidłowego ujęcia w księgach rachunkowych Grupa koryguje przychody ze sprzedaż (sprzedaż zafakturowana) o wielkość dostarczonej a niezafakturowanej w danym okresie energii. Doszacowanie sprzedaży energii elektrycznej jest dokonywane na koniec każdego miesiąca.

Kalkulacja wartości doszacowania sprzedaży dokonywana jest odrębnie dla każdego punktu poboru energii oraz odrębnie dla poszczególnych składników ceny i rodzajów opłat taryfowych. Doszacowanie wolumenu energii elektrycznej jest obliczane na podstawie przeciętnego dziennego zużycia energii dla danego punktu poboru, wyznaczonego w oparciu o:

¡ dane ze sprzedaży energii zafakturowanej w ostatnim okresie rozliczeniowym,

¡ prognozowane dzienne zużycie energii.

Doszacowanie wolumenu energii elektrycznej dla nowo pozyskanego punktu poboru energii (nieposiadającego historii zużycia energii elektrycznej w systemie bilingowym) wyznaczane jest na podstawie deklarowanego przez klienta wolumenu.

W przypadku punktów poboru energii elektrycznej rozliczanych z wykorzystaniem faktur prognozowych, doszacowanie urealnia sprzedaż poprzez przeliczenie wartości opłat dla prognozowanej ilości energii wg aktualnych stawek, obowiązujących w okresie prognozowanym.

Należności z tytułu doszacowanej sprzedaży na dzień 31 grudnia 2020 roku są przedstawione w nocie 25.1.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

Przychody z leasingu operacyjnego

Przychody z tytułu leasingu operacyjnego są ujmowane w wyniku bieżącego okresu przy zastosowaniu metody liniowej przez okres leasingu, chyba że zastosowanie innej systematycznej metody lepiej odzwierciedla sposób rozłożenia w czasie zmniejszania się korzyści czerpanych z oddanego w leasing składnika aktywów.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Niezdyskontowane opłaty leasingowe, które będą otrzymane w skali roku w następnych okresach zaprezentowano w poniżej tabeli.

Terminy zapadalności | Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
do 1 roku | 55 | 247
od 1 do 2 lat | 49 | 46
od 2 do 3 lat | 46 | 41
od 3 do 4 lat | 44 | 39
od 4 do 5 lat | 43 | 37
powyżej 5 lat | 700 | 665

Przychody ze sprzedaży za rok 2020 w podziale na kategorie

Poniższa tabela przedstawia uzgodnienie między ujawnieniem przychodów w podziale na kategorie a informacjami o przychodach, które jednostka ujawnia dla każdego segmentu sprawozdawczego.

| Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody z umów z klientami | 25.236 | 4.829 | 890 | 28.943 | 6.343 | 500 | (21.371) | 45.370
Przychody z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu | - | - | - | 68 | - | - | - | 68
Przychody z tytułu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji | - | 19 | - | - | - | - | - | 19
Przychody z tytułu rekompensat KDT | - | 31 | - | - | - | - | - | 31
Przychody z leasingu operacyjnego | 15 | 20 | 201 | 6 | 53 | 1 | (18) | 278
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM | 25.251 | 4.899 | 1.091 | 29.017 | 6.396 | 501 | (21.389) | 45.766

W łącznej kwocie przychodów ze sprzedaży Grupa ujęła 47 mln PLN z tytułu transakcji sprzedaży, dla których wartość nie została ostatecznie ustalona na koniec okresu sprawozdawczego. Grupa PGE dokonuje szacunków przychodów, z czego najistotniejszy dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego, usług dystrybucyjnych w segmentach Obrót i Dystrybucja a także szacunek przychodów z tytułu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji w segmencie Ciepłownictwo.

Opłaty leasingowe ujęte jako przychód w 2020 roku wyniosły 278 mln PLN (261 mln PLN w 2019 roku). Grupa nie osiągnęła przychodów z tytułu leasingu operacyjnego odnoszących się do zmiennych opłat leasingowych, które nie są zależne od indeksu lub stopy.

Poniższa tabela przedstawia przychody z umów z klientami w podziale na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na charakter, kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych.

Rodzaj dobra lub usługi | Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia podatków i opłat | 25.167 | 4.738 | 890 | 28..175 | 6.362 | 75 | (20.036) | 45.371
Podatki i opłaty pobrane w imieniu stron trzecich | (4) | (2) | - | (125) | (74) | - | - | (205)
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym: | 25.163 | 4.736 | 890 | 28.050 | 6.288 | 75 | (20.036) | 45.166
Sprzedaż energii elektrycznej | 21.430 | 2.418 | 599 | 15.742 | 3 | - | (8.317) | 31.875
Sprzedaż usług dystrybucyjnych | 14 | 12 | - | 48 | 6.066 | - | (84) | 6.056
Sprzedaż ciepła | 165 | 2.033 | - | 10 | - | - | (1) | 2.207
Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii | 52 | 11 | 238 | - | - | - | 24 | 325
Regulacyjne usługi systemowe | 482 | - | 48 | - | - | - | (1) | 529
Sprzedaż gazu ziemnego | - | - | - | 289 | - | - | (145) | 144
Sprzedaż innych paliw | - | - | - | 688 | - | - | (363) | 325
Sprzedaż uprawnień CO2 | 2.897 | 202 | - | 11.271 | - | - | (11.145) | 3.225
Pozostała sprzedaż towarów i materiałów | 123 | 60 | 5 | 2 | 219 | 75 | (4) | 480
Przychody ze sprzedaży usług | 73 | 93 | - | 893 | 55 | 425 | (1.335) | 204
PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM | 25.236 | 4.829 | 890 | 28.943 | 6.343 | 500 | (21.371) | 45.370

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Termin przekazania dóbr lub usług | Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w miarę upływu czasu | 22.091 | 4.463 | 647 | 16.089 | 6.069 | - | (8.548) | 40.811
Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w określonym momencie | 3.145 | 366 | 243 | 12.854 | 274 | 500 | (12.823) | 4.559
PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM | 25.236 | 4.829 | 890 | 28.943 | 6.343 | 500 | (21.371) | 45.370

Przychody ze sprzedaży za rok 2019 w podziale na kategorie

Poniższa tabela przedstawia uzgodnienie między ujawnieniem przychodów w podziale na kategorie a informacjami o przychodach, które jednostka ujawnia dla każdego segmentu sprawozdawczego.

| Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody z umów z klientami | 19.226 | 5.992 | 847 | 16.189 | 6.108 | 498 | (12.663) | 36.197
Przychody z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu | 4 | 26 | - | 1.118 | - | - | - | 1.148
Przychody z tytułu wsparcia dla wysokosprawnej kogeneracji | - | 29 | - | - | - | - | - | 29
Przychody z tytułu rekompensat KDT | - | (8) | - | - | - | - | - | (8)
Przychody z leasingu operacyjnego | 15 | 19 | 192 | 5 | 47 | 3 | (20) | 261
PRZYCHODY ZE SPRZEDAŻY, RAZEM | 19.245 | 6.058 | 1.039 | 17.312 | 6.155 | 501 | (12.683) | 37.627

W łącznej kwocie przychodów ze sprzedaży Grupa ujęła 51 mln PLN z tytułu transakcji sprzedaży, dla których wartość nie została ostatecznie ustalona na koniec okresu sprawozdawczego. Grupa PGE dokonuje szacunków przychodów, z czego najistotniejszy dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego, usług dystrybucyjnych w segmentach Obrót i Dystrybucja a także szacunek przychodów z tytułu wsparcia wysokosprawnej kogeneracji w segmencie Ciepłownictwo.

Poniższa tabela przedstawia przychody z umów z klientami w podziale na kategorie, które odzwierciedlają sposób, w jaki czynniki ekonomiczne wpływają na charakter, kwotę, termin płatności oraz niepewność przychodów i przepływów pieniężnych.

Rodzaj dobra lub usługi dane przekształcone | Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów bez wyłączenia podatków i opłat | 19.129 | 5.893 | 845 | 15.450 | 6.125 | 104 | (11.312) | 36.234
Podatki i opłaty pobrane w imieniu stron trzecich | (3) | (8) | - | (138) | (74) | - | - | (223)
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów, w tym: | 19.126 | 5.885 | 845 | 15.312 | 6.051 | 104 | (11.312) | 36.011
Sprzedaż energii elektrycznej | 18.276 | 3.923 | 594 | 12.113 | 4 | - | (8.918) | 25.992
Sprzedaż usług dystrybucyjnych | 17 | 13 | - | 49 | 5.828 | - | (88) | 5.819
Sprzedaż ciepła | 159 | 1.864 | - | 10 | - | - | - | 2.033
Sprzedaż praw majątkowych pochodzenia energii | 61 | 22 | 195 | 8 | - | - | (39) | 247
Regulacyjne usługi systemowe | 361 | - | 51 | - | - | - | - | 412
Sprzedaż gazu ziemnego | - | - | - | 508 | - | - | (46) | 462
Sprzedaż innych paliw | - | - | - | 1.247 | - | - | (839) | 408
Sprzedaż uprawnień CO2 | 99 | 12 | - | 1.375 | - | - | (1.374) | 112
Pozostała sprzedaż towarów i materiałów | 153 | 51 | 5 | 2 | 219 | 104 | (8) | 526
Przychody ze sprzedaży usług | 100 | 107 | 2 | 877 | 57 | 394 | (1.351) | 186
PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM | 19.226 | 5.992 | 847 | 16.189 | 6.108 | 498 | (12.663) | 36.197

Termin przekazania dóbr lub usług | Energetyka Konwencjonalna | Ciepłownictwo | Energetyka Odnawialna | Obrót | Dystrybucja | Działalność pozostała | Korekty | Razem
Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w miarę upływu czasu | 18.813 | 5.800 | 645 | 12.680 | 5.832 | - | (9.052) | 34.718
Przychody ze sprzedaży towarów oraz usług przekazywanych klientowi w określonym momencie | 413 | 192 | 202 | 3.509 | 276 | 498 | (3.611) | 1.479
PRZYCHODY Z UMÓW Z KLIENTAMI, RAZEM | 19.226 | 5.992 | 847 | 16.189 | 6.108 | 498 | (12.663) | 36.197

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Koszt własny sprzedaży Do kosztu własnego sprzedaży zalicza się: ¡ koszt wytworzenia produktów poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, skorygowany o zmianę stanu produktów (wyrobów gotowych, półproduktów oraz produkcji w toku) oraz skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby, ¡ wartość sprzedanej energii elektrycznej, towarów i materiałów według cen nabycia, zmiany wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych związanych z węglem wycenianym do wartości godziwej, a także zmiany wyceny zapasów węgla wycenianego w wartości godziwej. Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez jednostki, wpływają na wynik finansowy jednostek za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły. Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez jednostki, wpływają na wynik finansowy jednostek w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
KOSZTY W UKŁADZIE RODZAJOWYM |  |
Amortyzacja i odpisy aktualizujące | 4.581 | 11.417
Zużycie materiałów i energii | 5.181 | 5.370
Usługi obce | 2.597 | 2.548
Podatki i opłaty | 8.454 | 5.483
Koszty świadczeń pracowniczych | 5.450 | 5.464
Pozostałe koszty rodzajowe | 312 | 327
KOSZTY WEDŁUG RODZAJU, RAZEM | 26.575 | 30.609
Zmiana stanu produktów | - | (28)
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki | (818) | (1.333)
Koszty sprzedaży i dystrybucji | (1.492) | (1.361)
Koszty ogólnego zarządu | (1.189) | (1.099)
Wartość sprzedanych towarów i materiałów | 18.535 | 13.346
KOSZT WŁASNY SPRZEDAŻY | 41.611 | 40.134

Jak przedstawiono w nocie 3.1 niniejszego sprawozdania finansowego w roku 2020 roku w wyniku przeprowadzonych testów na utratę wartości w pozycji Amortyzacja i odpisy aktualizujące Grupa ujęła utworzenie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów trwałych w wysokości 530 mln PLN.

Wzrost wartości sprzedanych towarów i materiałów wynika ze wzrostu zakupu energii elektrycznej z giełdy na potrzeby zabezpieczenia sprzedaży do odbiorców końcowych co jest spowodowane wprowadzeniem 100% obliga giełdowego oraz ze wzrostu średnich cen energii elektrycznej na rynku.

7.2.1 Koszty amortyzacji, likwidacji oraz odpisy aktualizujące

Poniżej przedstawiono ujęcie amortyzacji i likwidacji oraz odpisów aktualizujących rzeczowe aktywa trwałe, wartości niematerialne, prawa do użytkowania składników aktywów oraz nieruchomości inwestycyjne w sprawozdaniu z całkowitych dochodów.

Rok zakończony | Amortyzacja i likwidacja | Odpisy aktualizujące
31 grudnia 2020 | RAT | WN | PDUA | NI | RAZEM | RAT | PDUA | RAZEM
Koszt własny sprzedaży | 3.622 | 75 | 51 | 3 | 3.751 | 651 | 1 | 652
Koszty sprzedaży i dystrybucji | 12 | 3 | 1 | - | 16 | - | - | -
Koszty ogólnego zarządu | 37 | 87 | 11 | - | 135 | 4 | - | 4
ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY | 3.671 | 165 | 63 | 3 | 3.902 | 655 | 1 | 656
Zmiana stanu produktów | (3) | - | - | - | (3) | - | - | -
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki | 25 | - | 1 | - | 26 | - | - | -
RAZEM | 3.693 | 165 | 64 | 3 | 3.925 | 655 | 1 | 656
Pozostałe przychody operacyjne | - | - | - | - | - | 2 | - | 2
Pozostałe koszty operacyjne | - | - | - | - | - | (3) | - | (3)

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Rok zakończony |  | Amortyzacja i likwidacja | Odpisy aktualizujące
31 grudnia 2019 | RAT | WN | PDUA | NI | RAZEM | RAT | WN | RAZEM
Koszt własny sprzedaży | 3.592 | 82 | 47 | 2 | 3.723 | 7.517 | (4) | 7.513
Koszty sprzedaży i dystrybucji | 15 | 3 | - | - | 18 | - | - | -
Koszty ogólnego zarządu | 30 | 18 | 9 | - | 57 | 5 | - | 5
ODNIESIONE W WYNIK FINANSOWY | 3.637 | 103 | 56 | 2 | 3.798 | 7.522 | (4) | 7.518
Zmiana stanu produktów | 3 | - | - | - | 3 | - | - | -
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki | 97 | - | 1 | - | 98 | - | - | -
RAZEM | 3.737 | 103 | 57 | 2 | 3.899 | 7.522 | (4) | 7.518
Pozostałe przychody operacyjne | - | - | - | - | - | (1) | - | (1)
Pozostałe koszty operacyjne | - | - | - | - | - | 3 | - | 3 |

W 2020 roku Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości aktywów trwałych co skutkowało utworzeniem odpisów aktualizujących w łącznej wartości 530 mln PLN. Szczegółowy opis zamieszczono w nocie 3.1 niniejszego sprawozdania finansowego.

Pozostałe odpisy aktualizujące ujęte w okresie sprawozdawczym dotyczą głównie nakładów inwestycyjnych poniesionych w jednostkach, dla których stwierdzono utratę wartości w poprzednich okresach.

W pozycji Amortyzacja i likwidacja, Grupa ujęła w bieżącym okresie kwotę 105 mln PLN z tytułu wartości netto likwidacji RAT i WN.

7.2.2 Zużycie materiałów i energii

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Koszty paliwa produkcyjnego | 4.144 | 4.203
Zużycie materiałów remontowo eksploatacyjnych | 489 | 602
Zużycie energii | 252 | 245
Pozostałe | 296 | 320
RAZEM ZUŻYCIE MATERIAŁÓW I ENERGII | 5.181 | 5.370

7.2.3 Usługi obce

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Usługi przesyłowe | 1.438 | 1.362
Usługi obce – remonty i eksploatacja | 510 | 517
Usługi transportowe | 143 | 174
Usługi informatyczne | 110 | 107
Usługi telekomunikacyjne | 21 | 22
Czynsze i dzierżawy | 18 | 16
Usługi doradcze | 39 | 49
Pozostałe | 318 | 301
RAZEM KOSZTY USŁUG OBCYCH | 2.597 | 2.548

7.2.4 Podatki i opłaty

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Opłaty za emisje CO2 | 6.200 | 3.414
Opłaty za korzystanie ze środowiska | 1.148 | 1.037
Podatek od nieruchomości | 932 | 864
Pozostałe | 174 | 168
RAZEM PODATKI I OPŁATY | 8.454 | 5.483

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

7.2.5 Koszty świadczeń pracowniczych oraz struktura zatrudnienia

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Wynagrodzenia | 3.938 | 3.914
Koszty ubezpieczeń społecznych | 754 | 744
Koszty świadczeń emerytalnych | 58 | 49
Nagrody jubileuszowe, deputaty | 123 | 122
Inne świadczenia po okresie zatrudnienia | 47 | 39
Zmiana wartości rezerwy na świadczenia pracownicze | (85) | 47
Koszty dotyczące Programów Dobrowolnych Odejść | 28 | -
Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych | 587 | 549
RAZEM KOSZTY ŚWIADCZEŃ PRACOWNICZYCH, W TYM: | 5.450 | 5.464
Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży | 4.122 | 3.964
Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży i dystrybucji | 312 | 350
Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu | 759 | 744
Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby jednostki | 257 | 406

W pozycji Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych Grupa ujęła m.in. koszty pracowniczych programów emerytalnych, odpis na ZFŚS, koszty opieki medycznej oraz szkoleń.

Zatrudnienie w Grupie Kapitałowej PGE (w etatach) kształtowało się następująco:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019 |
Energetyka Konwencjonalna | 20.610 | 21.530
Ciepłownictwo | 4.014 | 4.248
Energetyka Odnawialna | 595 | 595
Obrót | 2.347 | 2.433
Dystrybucja | 10.038 | 10.272
Pozostałe konsolidowane spółki | 2.537 | 2.856
RAZEM ZATRUDNIENIE | 40.141 | 41.934

7.3 Pozostałe przychody i koszty operacyjne

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody i koszty operacyjne ujmowane są w sprawozdaniu zgodnie z zasadą ostrożności i współmierności.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019 |
POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) OPERACYJNE NETTO |  |
Efekt zmiany wyceny rezerw na koszty rekultywacji | (306) | (835)
Wycena i realizacja instrumentów pochodnych, w tym: | 170 | 289
- CO2 | 155 | 261
- Węgiel | 15 | 28
Kary, grzywny, odszkodowania | 149 | 117
(Utworzenie)/Rozwiązanie odpisów aktualizujących należności | (105) | (68)
Dotacje | 34 | 25
Zysk ze zbycia RAT/WN | 31 | 6
Rozwiązanie/(utworzenie) pozostałych rezerw | (21) | 6
Przekazane darowizny | (19) | (25)
RAT/WN oraz pozostała infrastruktura otrzymana nieodpłatnie | 15 | 14
Nadwyżki, ujawnienia aktywów/Rozliczenie niedoborów inwentaryzacyjnych | 9 | (17)
Likwidacja RAT/WN | (8) | (8)
Likwidacja szkód i awarii | (7) | (8)
Przychody z tytułu dodatkowych uprawnień do emisji CO2 | - | 1.300
Pozostałe | (8) | (4)
POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) OPERACYJNE NETTO, RAZEM | (66) | 792

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

7.4 Przychody i koszty finansowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Przychody i koszty finansowe Przychody i koszty z tytułu odsetek są ujmowane sukcesywnie w miarę ich narastania z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej w stosunku do wartości bilansowej netto na dzień sprawozdawczy danego instrumentu finansowego przy uwzględnieniu zasady istotności. Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO |  |
Dywidendy | 2 | 1
Odsetki; w tym | (269) | (223)
Przychody odsetkowe obliczone z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej | 32 | 36
Aktualizacja wartości aktywów finansowych | 12 | (11)
Rozwiązanie odpisów | 1 | 3
Różnice kursowe | (33) | (27)
Strata na zbyciu inwestycji | (13) | -
RAZEM KOSZTY FINANSOWE Z TYTUŁU INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH NETTO | (300) | (257)
POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO |  |
Koszty odsetkowe od pozycji niefinansowych | (229) | (204)
Odsetki od należności budżetowych | (1) | (1)
Rozwiązanie rezerw | (1) | (2)
Pozostałe | (11) | (7)
RAZEM POZOSTAŁE PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO | (242) | (214)
RAZEM PRZYCHODY/(KOSZTY) FINANSOWE NETTO | (542) | (471)

Koszty odsetek dotyczą głównie wyemitowanych obligacji, zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz leasingów. Koszt odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu w bieżącym okresie wyniósł 42 mln PLN (41 mln PLN w 2019 roku).

Koszt odsetkowy od pozycji niefinansowych dotyczy rezerw rekultywacyjnych oraz rezerw na świadczenia pracownicze.

7.5 Udział w zysku jednostek wykazywanych metodą praw własności

2020 rok | Polska Grupa Górnicza | Polimex Mostostal | ElectroMobility Poland | PEC Bogatynia | Energopomiar
UDZIAŁ W GŁOSACH | 15,32% | 16,48% | 25,00% | 34,93% | 49,79%
Przychody | 7.476 | 1.498 | - | 15 | 76
Wynik z działalności kontynuowanej | (1.838) | 105 | (4) | (1) | 1
Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności | (282) | 17 | (1) | - | -
Eliminacja zysków i strat niezrealizowanych | 7 | - | - | - | -
Odpis z tytułu utraty wartości | (286) | - | - | (7) | -
UDZIAŁ W WYNIKU JEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI | (561) | 17 | (1) | (7) | -

2019 rok | Polska Grupa Górnicza | Polimex Mostostal | ElectroMobility Poland | PEC Bogatynia | Energopomiar
UDZIAŁ W GŁOSACH | 15,32% | 16,48% | 25,00% | 34,93% | 49,79%
Przychody | 9.012 | 1.510 | - | 15 | 50
Wynik z działalności kontynuowanej | (427) | 22 | (5) | (1) | 2
Udział w wyniku jednostek wykazywanych metodą praw własności | (65) | 4 | (1) | - | 1
Eliminacja zysków i strat niezrealizowanych | 4 | - | - | - | -
UDZIAŁ W WYNIKU JEDNOSTEK WYKAZYWANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI | (61) | 4 | (1) | - | 1

Grupa dokonuje korekty konsolidacyjnej dotyczącej marży ze sprzedaży węgla pomiędzy Polską Grupą Górniczą a Grupą.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

8. Podatek dochodowy

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Podatek dochodowy Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. W rachunku zysków i strat ujmowane jest rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy, ustalone przez jednostki Grupy zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, oraz zmiana stanu aktywów oraz zobowiązań z tytułu podatku odroczonego nie rozliczane z kapitałem własnym.

8.1 Podatek w sprawozdaniu z całkowitych dochodów

Główne składniki obciążenia podatkowego za lata zakończone 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku przedstawiają się następująco:

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT |  |
Bieżący podatek dochodowy | 810 | 572
Odroczony podatek dochodowy | (649) | (1.337)
Korekty odroczonego podatku dochodowego | 5 | (10)
OBCIĄŻENIA PODATKOWE WYKAZYWANE W RACHUNKU ZYSKÓW I STRAT | 166 | (775)
PODATEK DOCHODOWY WYKAZYWANY W INNYCH CAŁKOWITYCH DOCHODACH |  |
Od zysków i strat aktuarialnych z wyceny rezerw na świadczenia pracownicze | (46) | (49)
Od wyceny instrumentów zabezpieczających | 73 | (65)
(Korzyść podatkowa) / obciążenie podatkowe ujęte w innych całkowitych dochodach (kapitale własnym) | 27 | (114)

8.2 Efektywna stawka podatkowa

Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej Grupy przedstawia się następująco:

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
ZYSK/(STRATA) PRZED OPODATKOWANIEM | 314 | (4.703)
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% | 60 | (894)
POZYCJE KORYGUJĄCE PODATEK DOCHODOWY |  |
Korekty odroczonego podatku dochodowego | 5 | (10)
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów | 139 | 65
Utworzenie rezerw rekultywacyjnych, od których nie rozpoznano podatku odroczonego | 15 | 110
Przychody nie będące podstawą do opodatkowania | (27) | (9)
Pozostałe korekty | (26) | (37)
PODATEK WEDŁUG EFEKTYWNEJ STAWKI PODATKOWEJ Podatek dochodowy (obciążenie) w skonsolidowanym sprawozdaniu | 166 | (775)
EFEKTYWNA STAWKA | 53% | 16%

Wzrost kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów wynika głownie z dokonanego w 2020 roku odpisu wartości akcji PGG S.A.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ

9. Rzeczowe aktywa trwałe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rzeczowe aktywa trwałe

Przez rzeczowe aktywa trwałe rozumie się aktywa:

¡ które są utrzymywane w celu wykorzystania ich w procesie produkcyjnym lub przy dostawach towarów i świadczeniu usług, w celu oddania do używania innym podmiotom na podstawie umowy najmu lub w celach administracyjnych oraz

¡ którym towarzyszy oczekiwanie, iż będą wykorzystywane przez czas dłuższy niż jeden rok.

Rzeczowe aktywa trwałe wyceniane są według wartości netto tzn. wartości początkowej (lub po koszcie zakładanym dla środków trwałych używanych przed dniem przejścia na MSSF) pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa rzeczowych aktywów trwałych obejmuje ich cenę zakupu powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również przewidywany koszt demontażu rzeczowych aktywów trwałych, usunięcia i przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje, którego obowiązek poniesienia powstaje w chwili instalacji składnika aktywów lub jego używania dla celów innych niż produkcja zapasów. Na dzień nabycia lub wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych Grupa identyfikuje i wyodrębnia wszystkie części składowe wchodzące w skład danego składnika aktywów, istotne w porównaniu z ceną nabycia, kosztem wytworzenia lub kosztem zakładanym całej pozycji, i amortyzuje osobno każdą taką cześć. Grupa ujmuje również jako element składnika rzeczowych aktywów trwałych koszty remontów kapitalnych i okresowych przeglądów, które spełniają definicje komponentu.

Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia/koszt wytworzenia składnika rzeczowych aktywów trwałych pomniejszona o jego wartość rezydualną. Rozpoczęcie amortyzacji następuje, gdy składnik jest dostępny do użytkowania. Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania składnika rzeczowych aktywów trwałych. Zastosowana metoda amortyzacji odzwierciedla tryb konsumowania przez Grupę korzyści ekonomicznych ze składnika aktywów. Remonty kapitalne i przeglądy okresowe stanowiące komponent składnika rzeczowych aktywów trwałych amortyzuje się przez okres od miesiąca następującego po zakończeniu remontu/przeglądu do miesiąca rozpoczęcia następnego remontu/przeglądu.

Dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych przyjęto okresy użytkowania w następujących przedziałach:

Grupa rodzajo wa | Średni pozostały okres amortyzacji w latach | Najczęściej stoso wane całkowite okresy amortyzacji w latach
Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej | 17 | 20 – 60
Maszyny i urządzenia techniczne | 14 | 4 – 40
Środki transportu | 6 | 4 – 14
Inne rzeczowe aktywa trwałe | 14 | 5 – 10

Metoda amortyzacji, stawka amortyzacyjna oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają corocznej weryfikacji. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest w roku, w którym dokonano weryfikacji oraz w okresach następnych.

Inwestycje rozpoczęte dotyczą rzeczowych aktywów trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania składnika rzeczowych aktywów trwałych do używania.

Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania zewnętrznego są to odsetki oraz inne koszty ponoszone przez Grupę w związku z pożyczeniem środków finansowych. Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Inne koszty finansowania zewnętrznego ujmowane są jako koszty okresu. W przypadku różnic kursowych powstających w związku z pożyczkami i kredytami w walucie obcej Grupa kapitalizuje je do wysokości, w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa ocenia, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie zachodzą, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów należy. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży tego składnika aktywów lub odpowiednio ośrodka wypracowującego środki pieniężne, lub jego wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość odzyskiwalną ustala się dla poszczególnych aktywów, chyba że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie wpływów pieniężnych, które w większości są niezależne od tych, które są generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość księgowa składnika aktywów jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej. Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej przed uwzględnieniem skutków opodatkowania, która odzwierciedla bieżące rynkowe oszacowanie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, w przypadku którego stwierdzono utratę wartości. Koszty usuwania nadkładu W przypadku spełnienia warunków zapisanych w interpretacji KIMSF 20 kopalnie ujmują również jako składnik rzeczowych aktywów trwałych tzw. aktywo z tytułu usuwania nadkładu, czyli ponoszone na etapie produkcji koszty usuwania nadkładu. Wartość składnika aktywa z tytułu zdejmowania nadkładu na etapie produkcji ustalana jest na podstawie modelu uwzględniającego m.in. szacowaną wartość ogólnego wskaźnika N-W (stosunek ilości nadkładu do węgla) oraz rzeczywistego rocznego wskaźnika N-W. Wskaźnik ten obliczany jest jako stosunek pozostałej do usunięcia ilości nadkładu do pozostałych do wydobycia zasobów węgla począwszy od daty zastosowania interpretacji KIMSF 20 do końca eksploatacji węgla z danego komponentu złoża. Wskaźnik ten ustalany jest na podstawie najlepszej wiedzy służb technicznych kopalni na koniec każdego roku obrotowego i może ulegać zmianom w przypadku pozyskiwania w miarę postępu prac eksploatacyjnych nowych informacji w zakresie wielkości eksploatowanego złoża oraz sposobu jego zalegania. Składnik aktywów z tytułu usuwania nadkładu jest systematycznie amortyzowany z zastosowaniem metody naturalnej opartej na ilości wydobytego węgla z danego komponentu złoża. Wycena składnika aktywów z tytułu usuwania nadkładu na etapie produkcji Wartość składnika aktywów z tytułu zdejmowania nadkładu na etapie produkcji ustalana jest na podstawie modelu uwzględniającego m.in. szacowaną wartość ogólnego wskaźnika N:W. Koszty rekultywacji wyrobisk końcowych kopalni odkrywkowych Kopalnie odkrywkowe działające w Grupie Kapitałowej PGE ujmują w wartości środków trwałych szacowane koszty rekultywacji wyrobisk końcowych przypadające na wydobyty nadkład, w proporcji odpowiadającej stosunkowi objętości odkrywki przypadającej na nadkład na dzień sprawozdawczy do planowanej objętości odkrywki przypadającej na nadkład na zakończenie okresu eksploatacji. Składnik aktywów z tytułu kosztów rekultywacji jest systematycznie amortyzowany z zastosowaniem metody naturalnej opartej na ilości wydobytego węgla z danej odkrywki. Rzeczowe aktywa trwałe objęte leasingiem operacyjnym Grupa klasyfikuje każdy ze swoich leasingów jako leasing finansowy lub leasing operacyjny. Leasing jest klasyfikowany jako leasing finansowy, jeżeli następuje przeniesienie zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania bazowego składnika aktywów na leasingobiorcę. Wszystkie pozostałe rodzaje leasingu są traktowane jako leasing operacyjny. Aktywa oddane w leasing operacyjny prezentuje się w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zgodnie z charakterem tych aktywów. Jednostka, jako leasingodawca dzieli każdą klasę rzeczowych aktywów trwałych na aktywa objęte leasingiem operacyjnym i na aktywa nieobjęte leasingiem operacyjnym.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Grunty | 227 | 226
Budynki i budowle | 24.613 | 24.315
Urządzenia techniczne | 26.264 | 25.852
Środki transportu | 376 | 370
Inne rzeczowe aktywa trwałe | 3.350 | 2.832
RAT w budowie | 6.911 | 6.095
WARTOŚĆ NETTO RZECZOWYCH AKTYWÓW TRWAŁYCH | 61.741 | 59.690

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych według grup rodzajowych

| Grunty | Budynki i budowle | Urządzenia techniczne | Środki transportu | Inne RAT | RAT w budowie | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 256 | 43.633 | 56.468 | 879 | 8.805 | 6.965 | 117.006
Nakłady inwestycyjne | - | - | 3 | 1 | - | 5.353 | 5.357
Rozliczenie RAT w budowie | 5 | 1.838 | 2.845 | 78 | 171 | (4.937) | -
Likwidacja, sprzedaż | (1) | (163) | (366) | (21) | (9) | (87) | (647)
Nabycie nowych spółek zależnych | - | 57 | 182 | - |  | 2 | 241
Efekt zmiany założeń do rezerwy rekultywacyjnej | - | 14 | 21 | - | 877 | - | 912
Przemieszczenia między grupami | - | (118) | 118 | - | - | - | -
Pozostałe | - | 5 | 19 | (10) | (1) | (25) | (12)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 260 | 45.266 | 59.290 | 927 | 9.843 | 7.271 | 122.857
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 30 | 19.318 | 30.616 | 509 | 5.973 | 870 | 57.316
Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych | 3 | 1.438 | 1.946 | 66 | 232 | 8 | 3.693
Odpisy aktualizujące | - | 21 | 687 | - | 298 | (352) | 654
Likwidacja, sprzedaż | - | (159) | (361) | (19) | (9) | - | (548)
Przemieszczenia między grupami | - | 43 | 140 | - | - | (183) | -
Pozostałe | - | (8) | (2) | (5) | (1) | 17 | 1
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 33 | 20.653 | 33.026 | 551 | 6.493 | 360 | 61.116
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 | 227 | 24.613 | 26.264 | 376 | 3.350 | 6.911 | 61.741

| Grunty | Budynki i budowle | Urządzenia techniczne | Środki transportu | Inne RAT | RAT w budowie | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 284 | 37.921 | 48.076 | 812 | 6.487 | 15.318 | 108.898
Nakłady inwestycyjne | - | 1 | 22 | 2 | 1 | 6.796 | 6.822
Rozliczenie RAT w budowie | 6 | 5.852 | 8.752 | 93 | 488 | (15.191) | -
Likwidacja, sprzedaż | - | (175) | (386) | (22) | (10) | - | (593)
Nabycie nowych spółek zależnych | - | - | - | 6 | - | - | 6
Efekt zmiany założeń do rezerwy rekultywacyjnej | 1 | 14 | 12 | - | 1.841 | - | 1.868
Reklasyfikacja do PDUA | (35) | - | - | (13) | - | (4) | (52)
Pozostałe | - | 20 | (8) | 1 | (2) | 46 | 57
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 256 | 43.633 | 56.468 | 879 | 8.805 | 6.965 | 117.006
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 48 | 16.910 | 25.630 | 470 | 3.059 | 507 | 46.624
Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych | 3 | 1.429 | 1.975 | 60 | 268 | 2 | 3.737
Odpisy aktualizujące | (3) | 1.153 | 3.382 | 1 | 2.656 | 335 | 7.524
Likwidacja, sprzedaż | - | (170) | (377) | (18) | (10) | - | (575)
Reklasyfikacja do PDUA | (18) | - | - | (7) | - | - | (25)
Pozostałe | - | (4) | 6 | 3 | - | 26 | 31
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 30 | 19.318 | 30.616 | 509 | 5.973 | 870 | 57.316
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2019 | 226 | 24.315 | 25.852 | 370 | 2.832 | 6.095 | 59.690

Istotne zwiększenia i zmniejszenia rzeczowych aktywów trwałych

Największe nakłady inwestycyjne poniesione zostały przez segment Energetyka Konwencjonalna (2.370 mln PLN), segment Dystrybucja (1.646 mln PLN). Główne pozycje nakładów stanowiły: budowa bloku nr 7 w Elektrowni Turów (504 mln PLN) oraz budowa bloków 9 i 10 w Elektrowni Dolna Odra (57 mln PLN). Nakłady poniesione na przyłączenie nowych odbiorców do sieci dystrybucyjnej poniesione przez segment Dystrybucja wyniosły 694 mln PLN.

Koszty finansowania zewnętrznego

W ciągu roku zakończonego dnia 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa PGE ujęła w rzeczowych aktywach trwałych koszty finansowania zewnętrznego w wysokości około 87 mln PLN (136 mln PLN w okresie porównawczym). Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniosła 36% (49% w okresie porównawczym).

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Aktywowane koszty udostępnienia złoża

W bieżącym okresie, zgodnie z wymogami KIMSF 20, aktywowano poniesione wydatki na usuwanie nadkładu na etapie produkcji w kwocie 145 mln PLN. Jednocześnie w bieżącym okresie sprawozdawczym, w koszty została odniesiona amortyzacja aktywowanych wydatków w wysokości 110 mln PLN oraz odpis w wysokości 87 mln PLN. Aktywowane koszty udostępnienia złoża są prezentowane w pozycji „inne rzeczowe aktywa trwałe”.

Aktywowanie zmian wyceny rezerwy rekultywacyjnej

Grupa Kapitałowa PGE ujmuje w wartości rzeczowych aktywów zmiany wartości rezerwy rekultywacyjnej przypisanej do nadkładu, rezerwy na rekultywację terenów po farmach wiatrowych i rezerwy na likwidację rzeczowych aktywów trwałych. Według stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość netto aktywowanej części rezerw rekultywacyjnych (po uwzględnieniu odpisu aktualizującego i amortyzacji) wyniosła 1.750 mln PLN (w tym rezerwa na rekultywację wyrobisk końcowych 1.609 mln PLN). W okresie porównawczym wartość netto aktywowanej części rezerw rekultywacyjnych wyniosła 1.146 mln PLN (w tym rezerwa na rekultywację wyrobisk końcowych 1.031 mln PLN).

Okresy amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych

Wysokość stawek odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych oraz szacunków dotyczących wartości rezydualnej. Kapitalizowane remonty generalne są amortyzowane w okresie pozostałym do przewidywanego rozpoczęcia kolejnego remontu generalnego.

Okresy ekonomicznego użytkowania są weryfikowane przynajmniej raz w ciągu roku obrotowego. Stosowane okresy amortyzacji zostały przedstawione w notach 9, 11 oraz 12.

Przeprowadzona w 2020 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych wpłynęła na zwiększenie kosztów amortyzacji 2020 roku w łącznej kwocie około 33 mln PLN.

Rzeczowe aktywa trwałe objęte leasingiem operacyjnym

Poniższa tabela prezentuje zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych objętych leasingiem operacyjnym w podziale na klasy bazowego składnika aktywów.

Zmiany stanu rzeczowych aktywów trwałych objętych leasingiem operacyjnym

| Grunty | Budynki i budowle | Urządzenia techniczne | Inne RAT | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 28 | 527 | 531 | 2 | 1.088
Nakłady inwestycyjne | - | 1 | - | - | 1
Rozliczenie RAT w budowie | - | 4 | 4 | (8) | -
Likwidacja, sprzedaż | - | (1) | (1) | - | (2)
Pozostałe | (1) | (5) | (1) | 9 | 2
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 27 | 526 | 533 | 3 | 1.089
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |  |
A DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 4 | 313 | 403 | - | 720
Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych | - | 28 | 29 | - | 57
Likwidacja, sprzedaż | - | (1) | (1) | - | (2)
Pozostałe | (2) | - | (1) | 1 | (2)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 2 | 340 | 430 | 1 | 773
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 | 25 | 186 | 103 | 2 | 316

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

| Grunty | Budynki i budowle | Urządzenia techniczne | Inne RAT | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 27 | 518 | 513 | - | 1.058
Nakłady inwestycyjne | - | - | - | 3 | 3
Rozliczenie RAT w budowie | - | 9 | 20 | - | 29
Likwidacja, sprzedaż | - | - | (2) | - | (2)
Pozostałe | 1 | - | - | (1) | -
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 28 | 527 | 531 | 2 | 1.088
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |  |
A DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 4 | 286 | 376 | - | 666
Amortyzacja i wartość netto likwidacji ujętych w kosztach rodzajowych | - | 26 | 28 | - | 54
Odpisy aktualizujące | - | 1 | - | - | 1
Pozostałe | - | - | (1) | - | (1)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 4 | 313 | 403 | - | 720
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2019 | 24 | 214 | 128 | 2 | 368

Prezentowane kwoty w powyższej tabeli związane są głównie z umową o świadczenie regulacyjnych usług systemowych przez elektrownie szczytowo-pompowe należące do Grupy.

Świadczenie regulacyjnych usług systemowych polega na dysponowaniu oraz wykorzystywaniu jednostek wytwórczych przez operatora systemu przesyłowego do interwencyjnego równoważenia bilansu mocy czynnej i biernej w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym (KSE) w celu zapewnienia bieżącego bezpieczeństwa pracy KSE. Grupa oceniła, że umowa o świadczenie regulacyjnych usług systemowych zawarta z Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. zawiera leasing. Grupa jako leasingodawca wydzieliła rzeczowe aktywa trwałe objęte przedmiotową umową.

10. Nieruchomości inwestycyjne

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Nieruchomości inwestycyjne Nieruchomości inwestycyjne w momencie początkowego ujęcia wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia uwzględniających koszty przeprowadzonej transakcji. Jeżeli nieruchomość inwestycyjna została zakupiona, to na cenę nabycia składa się cena zakupu powiększona o wszelkie koszty bezpośrednio związane z transakcją zakupu, takie jak opłaty za obsługę prawną oraz podatek od zakupu nieruchomości.

Nieruchomości inwestycyjne w spółkach Grupy Kapitałowej PGE obejmują głównie budynki znajdujące się na terenie danej spółki, wynajmowane podmiotom trzecim w całości lub w części. Z punktu widzenia istotności skonsolidowanego sprawozdania finansowego wartość godziwa nieruchomości inwestycyjnych nie różni się istotnie od ich wyceny ustalonej zgodnie z konwencją kosztu historycznego.

W bieżącym okresie Grupa ujęła nakłady na nieruchomości inwestycyjne w wysokości 1 mln PLN natomiast koszty amortyzacji wyniosły 3 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

11. Wartości niematerialne oraz wartość firmy

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Wartości niematerialne Do wartości niematerialnych Grupa zalicza możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, nie posiadające postaci fizycznej, takie jak: ¡ nabyte, zaliczane do aktywów trwałych, prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok, przeznaczone do używania na potrzeby Spółki, ¡ koszty prac rozwojowych, ¡ wartość firmy z wyłączeniem wartości firmy wytworzonej przez jednostkę we własnym zakresie, ¡ służebności nabyte pod linie energetyczne oraz otrzymane nieodpłatne, ¡ wartości niematerialne nie oddane do użytkowania. Początkowe ujęcie wartości niematerialnych nabytych w oddzielnej transakcji następuje według cen nabycia lub kosztu wytworzenia (w przypadku prac rozwojowych). Po ujęciu początkowym wartości niematerialne są wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia po pomniejszeniu o umorzenie i odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Nakłady poniesione na wartości niematerialne wytworzone we własnym zakresie, z wyjątkiem aktywowanych nakładów poniesionych na prace rozwojowe, nie są aktywowane i są ujmowane w kosztach okresu, w którym zostały poniesione. Grupa ocenia, czy okres użytkowania składnika wartości niematerialnych jest określony czy nieokreślony, oraz, jeśli jest określony, szacuje długość tego okresu użytkowania w oparciu o wielkość produkcji lub inną miarę będącą podstawą do określenia okresu użytkowania. Okres użytkowania składnika wartości niematerialnych jest oceniany jako nieokreślony, jeśli opierając się na analizie odpowiednich czynników nie istnieje przewidywalna długość okresu, w którym aktywo to będzie generowało przepływy pieniężne dla Grupa. Wartość podlegająca amortyzacji jest amortyzowana w okresie odpowiadającym szacowanemu okresowi użytkowania danego składnika wartości niematerialnych. Amortyzację rozpoczyna się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym składnik aktywów jest gotowy do użycia. Wartości niematerialne, zarówno o nieokreślonym okresie użytkowania oraz wartości niematerialne jeszcze nie użytkowane, podlegają cyklicznej (co najmniej raz do roku) ocenie pod kątem utraty wartości. Pozostałe wartości niematerialne podlegają weryfikacji pod kątem utraty wartości tylko, gdy zaistniały przesłanki wskazujące na ich utratę wartości. Jeżeli istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości, a wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość odzyskiwalną, wówczas wartość bilansowa tych aktywów bądź ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których te aktywa należą, jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej. Grupa ujmuje odpisy aktualizujące wartość wartości niematerialnych w rachunku zysków i strat w pozycji kosztów rodzajowych. Dotyczy to również odpisów aktualizujących wartość wartości niematerialnych nieoddanych do użytkowania oraz wynikające z utraty wartości przez całe CGU. Okres i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji nie rzadziej niż na koniec każdego roku bilansowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków. Okresy amortyzacji wartości niematerialnych wynoszą:
Grupa rodzajowa | Średni pozostały okres amortyzacji w latach | Stosowane całkowite okresy amortyzacji w latach
Patenty i licencje | 4 | 3-10
Koszty zakończonych prac rozwojowych | 4 | 3-15
Inne | 9 | 3-25

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Koszty zakończonych prac rozwojowych | 3 | 3
Wartość firmy | 204 | 205
Oprogramowanie | 166 | 195
Pozostałe licencje i patenty | 10 | 32
Inne wartości niematerialne | 162 | 157
WN nieoddane do użytkowania | 101 | 143
WARTOŚĆ NETTO WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH | 646 | 735

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Zmiany stanu wartości niematerialnych według grup rodzajowych

| Koszty zakończonych prac rozwojowych | Wartość firmy | Oprogramo-wanie | Pozostałe licencje i patenty | Inne wartości niematerialne | WN nieoddane do użytkowania | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 220 | 21 | 205 | 796 | 150 | 235 | 153 | 1.560
Nakłady inwestycyjne | 1 | - | - | - | - | 75 | 76
Rozliczenie WN nieoddanych do użytkowania | - | - | 50 | 4 | 12 | (66) | -
Przemieszczenia między grupami | - | - | 41 | (39) | (2) | - | -
Likwidacja, sprzedaż, | (4) | - | (69) | (1) | - | (61) | (135)
Nabycie nowych spółek zależnych | - | 2 | - | - | - | - | 2
Pozostałe | - | (3) | (13) | - | 5 | 7 | (4)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 18 | 204 | 805 | 114 | 250 | 108 | 1.499
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 18 | - | 601 | 118 | 78 | 10 | 825
Amortyzacja, likwidacja, odpisy | 1 | - | 85 | 6 | 12 | 61 | 165
Przemieszczenia między grupami | - | - | 21 | (20) | (1) | - | -
Likwidacja, sprzedaż | (4) | - | (69) | (1) | - | (61) | (135)
Pozostałe | - | - | 1 | 1 | (1) | (3) | (2)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 15 | - | 639 | 104 | 88 | 7 | 853
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 | 3 | 204 | 166 | 10 | 162 | 101 | 646

| Koszty zakończonych prac rozwojowych | Wartość firmy | Oprogramo-wanie | Pozostałe licencje i patenty | Zakupione PWUG | Inne wartości niematerialne | WN nieoddane do użytkowania | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 19 | 198 | 682 | 143 | 366 | 244 | 160 | 1.812
Nakłady inwestycyjne | - | - | - | - | - | - | 140 | 140
Rozliczenie WN nieoddanych do użytkowania | - | - | 118 | 13 | - | 14 | (145) | -
Likwidacja, sprzedaż | - | - | (20) | (2) | - | (2) | - | (24)
Reklasyfikacja do PDUA | - | - | - | - | (366) | (14) | - | (380)
Nabycie nowych spółek zależnych | 2 | 7 | - | 1 | - | - | - | 10
Pozostałe | - | - | 16 | (5) | - | (7) | (2) | 2
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 21 | 205 | 796 | 150 | - | 235 | 153 | 1.560
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 18 | - | 532 | 104 | 14 | 90 | 8 | 766
Amortyzacja, likwidacja | 1 | - | 75 | 17 | - | 10 | - | 103
Odpisy aktualizujące | - | - | - | 4 | - | (9) | 1 | (4)
Likwidacja, sprzedaż | - | - | (20) | (2) |  | (2) |  | (24)
Reklasyfikacja do PDUA | - | - | - | - | (14) | (3) | - | (17)
Nabycie nowych spółek zależnych | - | - | - | 1 | - | - | - | 1
Pozostałe | (1) | - | 14 | (6) | - | (8) | 1 | -
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 18 | - | 601 | 118 | - | 78 | 10 | 825
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2019 | 3 | 205 | 195 | 32 | - | 157 | 143 | 735

Wartości niematerialne nieoddane do użytkowania

Prezentowana kwota wartości niematerialnych nieoddanych do użytkowania na dzień 31 grudnia 2020 roku dotyczy przede wszystkim projektów wdrożenia systemów informatycznych w Grupie Kapitałowej oraz nakładów ponoszonych na poszukiwanie i ocenę złóż na polu Złoczew.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Wartość firmy

Na dzień sprawozdawczy zakończony 31 grudnia 2020 roku, wartość firmy został przypisana do następujących segmentów:

¡ Ciepłownictwo – 192 mln PLN,

¡ Energetyka Odnawialna – 4 mln PLN,

¡ Pozostała działalność – 8 mln PLN.

12. Prawa do użytkowania składników aktywów

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zgodnie z definicją z MSSF 16 umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie.

Z zakresu stosowania MSSF 16 wyłączone są umowy leasingu dotyczące poszukiwania lub wykorzystywania złóż węgla brunatnego, w tym szczególności umowy o ustanowienie użytkowania górniczego oraz PWUG, umowy dzierżawy i im podobne umowy leasingu gruntów dotyczące wyrobisk górniczych, przedpól i zwałowisk. Zgodnie z interpretacją Grupy z zakresu stosowania MSSF 16 wyłączone są umowy dotyczące eksploatacji złóż węgla brunatnego.

Grupa określa okres leasingu jako nieodwołalny okres, przez który leasingobiorca ma prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów, wraz z:

¡ okresami, na które można przedłużyć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tego prawa; oraz

¡ okresami, w których można wypowiedzieć leasing, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca nie skorzysta z tego prawa.

Określając okres leasingu i szacując długość nieodwołalnego okresu leasingu, Grupa stosuje definicję umowy i określa okres egzekwowalności umowy. Leasing przestaje być egzekwowalny gdy zarówno leasingobiorca, jak i leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu bez konieczności uzyskania zezwolenia drugiej strony, czego konsekwencją jest najwyżej nieznaczna kara. Pojęcie kary obejmuje wszelkiego rodzaju „niekorzyści" o charakterze ekonomicznym, tworzące bariery wyjścia z umowy.

Jeżeli tylko leasingobiorca ma prawo wypowiedzenia leasingu, prawo to uznaje się za opcję wypowiedzenia leasingu przysługującą leasingobiorcy, którą jednostka uwzględnia przy określaniu okresu leasingu. Jeżeli tylko leasingodawca ma prawo wypowiedzenia leasingu, nieodwołalny okres leasingu obejmuje okres objęty opcją wypowiedzenia leasingu.

Okres leasingu rozpoczyna się w dacie rozpoczęcia (udostępnienia bazowego składnika aktywów do użytkowania przez leasingobiorcę) i obejmuje wszelkie okresy bezczynszowe przyznane leasingobiorcy przez leasingodawcę.

W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa uwzględnia wszelkie istotne fakty i okoliczności, które tworzą zachętę ekonomiczną dla leasingobiorcy do skorzystania lub nieskorzystania z opcji przedłużenia leasingu, opcji nabycia bazowego składnika aktywów, bądź też nie skorzystania z opcji wypowiedzenia leasingu.

Stopa procentowa leasingu jest stopą procentową, która powoduje, że wartość bieżąca opłat leasingowych oraz niegwarantowanej wartości końcowej równa się sumie wartości godziwej bazowego składnika aktywów oraz wszelkich początkowych kosztów bezpośrednich poniesionych przez leasingodawcę.

Krańcowa stopa procentowa leasingobiorcy jest stopą procentową, jaką leasingobiorca musiałby zapłacić, aby na podobny okres i przy podobnych zabezpieczeniach pożyczyć środki niezbędne do zakupu składnika aktywów o podobnej wartości co składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w podobnym środowisku gospodarczym.

Leasingobiorca ujmuje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania w dacie rozpoczęcia.

Grupa jako leasingobiorca stosuje zwolnienie w zakresie ujęcia, wyceny oraz prezentacji w odniesieniu do:

¡ leasingów krótkoterminowych, tj. leasingów, których okres leasingu jest nie dłuższy niż 12 miesięcy i które nie zawierają opcji kupna;

¡ leasingów, w odniesieniu do których bazowy składnik aktywów ma niską wartość i które nie są przedmiotem dalszego subleasingu. Grupa uznaje, że wartość bazowego składnika aktywów jest niskiej wartości (wartość nowego składnika aktywów bez względu na wiek składnika aktywów objętego leasingiem) jeżeli nie przekracza 18 tysięcy PLN.

Wyboru zwolnienia dla leasingu krótkoterminowego dokonuje według klasy bazowego składnika aktywów, do którego odnosi się prawo użytkowania. Grupa korzysta ze zwolnienia dla wszystkich zawieranych umów. Wybór zwolnienia dla leasingów, w przypadku których bazowy składnik aktywów ma niską wartość, dokonuje w odniesieniu do poszczególnych leasingów

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania powinien obejmować: ¡ kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, ¡ wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, ¡ wszelkie początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę, oraz ¡ szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów, przeprowadzeniem renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzeniem renowacji bazowego składnika aktywów do stanu wymaganego przez warunki leasingu, chyba że te koszty są ponoszone w celu wytworzenia zapasów. Leasingobiorca przyjmuje na siebie obowiązek pokrycia tych kosztów w dacie rozpoczęcia albo w wyniku używania bazowego składnika aktywów przez dany okres. Leasingobiorca po dacie rozpoczęcia wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania stosując model kosztu. Leasingobiorca wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania według kosztu: ¡ pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne (umorzenie) i łączne straty z tytułu utraty wartości. Odpisy amortyzacyjne są dokonywane przez cały okres trwania leasingu, od momentu przekazania składnika do użytkowania. Nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych od prawa do użytkowania zakwalifikowanego jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży. ¡ skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania (np. w wyniku zmiany opłat leasingowych).

Dla poszczególnych grup praw do użytkowania aktywów przyjęto okresy użytkowania w następujących przedziałach:

Grupa rodzajo wa | Średni pozostały okres amortyzacji w latach | Stoso wane całkowite okresy amortyzacji w latach
Umowy najmu i dzierżawy gruntów | 14 | 3-70
PWUG | 52 | 12-90
Umowy służebności | 9 | 25-35
Budynki i budowle | 5 | 2-60
Inne | 4 | 1-26

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Umowy najmu i dzierżawy gruntów | 227 | 212
PWUG | 933 | 897
Umowy służebności | 21 | 59
Budynki i budowle | 97 | 99
Inne | 31 | 36
WARTOŚĆ NETTO PRAW DO UŻYTKOWANIA SKŁADNIKÓW AKTYWÓW | 1.309 | 1.303

309

Zmiany stanu praw do użytkowania składników aktywów według grup rodzajowych

| Najem i dzierżawa gruntów | PWUG | Służebności | Budynki i budowle | Inne | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 238 | 929 | 64 | 119 | 50 | 1.400
Likwidacja | - | - | (44) | (3) | (3) | (50)
Zmiany, aktualizacja zobowiązania | 14 | 20 | 1 | 8 | 1 | 44
Umowy zawarte w bieżącym okresie | 5 | 38 | 4 | 7 | 8 | 62
Pozostałe | 13 | (5) | - | 3 | (3) | 8
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 270 | 982 | 25 | 134 | 53 | 1.464
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 26 | 32 | 5 | 20 | 14 | 97
Amortyzacja | 17 | 18 | 2 | 18 | 9 | 64
Odpisy aktualizujące | - | - | - | - | 1 | 1
Likwidacja, sprzedaż | - | (1) | (3) | (1) | (2) | (7)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 43 | 49 | 4 | 37 | 22 | 155
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2020 | 227 | 933 | 21 | 97 | 31 | 1.309

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

| Najem i dzierżawa gruntów | PWUG | Służebności | Budynki i budowle | Inne | Razem
WARTOŚĆ KSIĘGOWA BRUTTO |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | - | - | - | - | - | -
Wejście w życie MSSF 16 | 182 | 561 | 42 | 86 | 24 | 895
Reklasyfikacja z RAT/WN | 35 | 366 | 14 | - | 17 | 432
Zmiany, aktualizacja zobowiązania | 1 | 1 | 1 | 13 | - | 16
Umowy zawarte w bieżącym okresie | 4 | 3 | 7 | 23 | 9 | 46
Pozostałe | 16 | (2) | - | (3) | - | 11
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 238 | 929 | 64 | 119 | 50 | 1.400
UMORZENIE ORAZ ODPISY AKTUALIZUJĄCE |  |  |  |  |  |  |
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | - | - | - | - | - | -
Reklasyfikacja z RAT/WN | 18 | 14 | 3 | - | 7 | 42
Amortyzacja | 14 | 18 | 2 | 16 | 7 | 57
Odpisy aktualizujące | (6) | - | - | 4 | 2 | -
Pozostałe | - | - | - | - | (2) | (2)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 26 | 32 | 5 | 20 | 14 | 97
WARTOŚĆ NETTO NA 31 GRUDNIA 2019 | 212 | 897 | 59 | 99 | 36 | 1.303

13. Udziały i akcje wykazywane metodą praw własności

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Polska Grupa Górnicza S.A., Katowice | - | 570
Polimex - Mostostal S.A., Warszawa | 127 | 112
ElectroMobility Poland S.A., Warszawa, | 14 | 14
PEC Bogatynia Sp. z o.o., Bogatynia | - | 8
Energopomiar Sp. z o.o. , Gliwice | 11 | 11
UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI | 152 | 715

| Polska Grupa Górnicza | Polimex Mostostal | ElectroMobility Poland | PEC Bogatynia | Energopomiar
UDZIAŁ W GŁOSACH | 15,32% | 16,48% | 25,00% | 34,93% | 49,79%
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 |  |  |  |  |
Aktywa obrotowe | 1.770 | 1.390 | 18 | 4 | 33
Aktywa trwałe | 9.423 | 674 | 39 | 21 | 18
Zobowiązania krótkoterminowe | 6.626 | 1.175 | 3 | 2 | 18
Zobowiązania długoterminowe | 2.704 | 214 | - | - | 10
AKTYWA NETTO | 1.863 | 675 | 54 | 23 | 23
Udział w aktywach netto | 285 | 111 | 14 | 7 | 11
Wartość firmy | 1 | 16 | - | - | -
Odpis z tytułu utraty wartości | (286) | - | - | (7) | -
UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI | - | 127 | 14 | - | 11

| Polska Grupa Górnicza | Polimex Mostostal | ElectroMobility Poland | PEC Bogatynia | Energopomiar
UDZIAŁ W GŁOSACH | 15,32% | 16,48% | 25,00% | 34,93% | 49,79%
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 |  |  |  |  |
Aktywa obrotowe | 2.226 | 964 | 40 | 5 | 28
Aktywa trwałe | 10.220 | 718 | 18 | 21 | 18
Zobowiązania krótkoterminowe | 4.040 | 779 | 1 | 2 | 15
Zobowiązania długoterminowe | 4.695 | 320 | - | - | 8
AKTYWA NETTO | 3.711 | 583 | 57 | 24 | 23
Udział w aktywach netto | 569 | 96 | 14 | 8 | 11
Wartość firmy | 1 | 16 | - | - | -
UDZIAŁY I AKCJE WYKAZYWANE METODĄ PRAW WŁASNOŚCI | 570 | 112 | 14 | 8 | 11

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

14. Podatek odroczony w sprawozdaniu z sytuacji finansowej

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Odroczony podatek dochodowy W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i pasywów a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, Grupa ustala zobowiązania i aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Zobowiązanie z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych do wysokości, do której jest prawdopodobne, iż osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych. Grupa osobno rozpoznaje aktywa z tytułu podatku odroczonego z tytułu ujemnych różnic przejściowych od zobowiązań leasingowych rozpoznanych w związku z wejściem w życie MSSF 16 oraz zobowiązania z tytułu podatku odroczonego z tytułu dodatnich różnic przejściowych do PDUA. Bieżącą wartość księgową składnika aktywów i zobowiązań z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na każdy dzień sprawozdawczy. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego traktowane są w całości jako długoterminowe. Grupa dokonuje kompensaty aktywów i zobowiązań z tytułu podatku odroczonego na poziomie podatkowej grupy kapitałowej oraz na poziomie poszczególnych spółek Grupy Kapitałowej PGE.

14.1 Aktywa z tytułu podatku odroczonego

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych | 2.776 | 3.403
Rezerwa na koszty rekultywacji | 1.242 | 984
Rezerwy na świadczenia pracownicze | 723 | 677
Rezerwa na zakup uprawnień do emisji CO2 | 1.206 | 671
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań | 316 | 429
Różnica między bilansową a podatkową wartością praw do użytkowania | 171 | 171
Straty podatkowe | 111 | 160
Pozostałe rezerwy | 157 | 151
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych | 395 | 146
Rekompensaty z tytułu rozwiązania KDT | 79 | 89
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zapasów | 11 | 21
Nieodpłatnie otrzymana infrastruktura i otrzymane opłaty przyłączeniowe | 28 | 31
Pozostałe | 4 | 14
AKTYWA Z TYTUŁU ODROCZONEGO PODATKU DOCHODOWEGO | 7.219 | 6.947

Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego – aktywa

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | 6.947 | 4.168
Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym | 906 | 2.474
Zmiany w korespondencji z zyskami zatrzymanymi | - | -
Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami | 45 | 49
Ujęcie odroczonego podatku dochodowego w związku z podziałem jednostek zależnych | - | 254
Pozostałe zmiany | (679) | 2
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | 7.219 | 6.947

Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami dotyczą zmiany podatku odroczonego od części rezerwy na świadczenia pracownicze dotyczącej świadczeń po okresie zatrudnienia. Pozostałe zmiany każdej pozycji zostały ujęte w wyniku finansowym.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

14.2 Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową rzeczowych aktywów trwałych | 5.000 | 5.281
Uprawnienia do emisji CO2 | 199 | 476
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową aktywów finansowych | 713 | 447
Różnica między bilansową a podatkową wartością zobowiązań leasingowych | 181 | 169
Należności z tytułu rozpoznanych rekompensat – Ustawa o cenach prądu | 16 | 58
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową praw majątkowych pochodzenia energii | 31 | 25
Różnica pomiędzy podatkową a bieżącą wartością księgową zobowiązań finansowych | 8 | 12
Pozostałe | 65 | 81
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU PODATKU ODROCZONEGO | 6.213 | 6.549

Zmiana stanu odroczonego podatku dochodowego – zobowiązania

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | 6.549 | 5.232
Zmiany w korespondencji z wynikiem finansowym | 262 | 1.127
Zmiany w korespondencji z zyskami zatrzymanymi |  | -
Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami | 72 | (65)
Ujęcie odroczonego podatku dochodowego w związku z podziałem jednostek zależnych | - | 254
Nabycie nowych spółek zależnych | 8 | -
Pozostałe zmiany | (678) | 1
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | 6.213 | 6.549

Zmiany w korespondencji z innymi całkowitymi dochodami dotyczą zmiany podatku odroczonego od wyceny instrumentów zabezpieczających. Pozostałe zmiany każdej pozycji zostały ujęte w wyniku finansowym.

Grupa nie tworzy zobowiązania na podatek odroczony od dodatnich różnic przejściowych związanych z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone ponieważ nie jest prawdopodobne aby różnice uległy odwróceniu w przewidywalnej przyszłości. Ujemne różnice przejściowe związane z inwestycjami w jednostki zależne i stowarzyszone wynosiłyby 4.813 mln PLN a aktywo z tytułu podatku odroczonego wynosiłoby 914 mln PLN.

Podatek odroczony grupy po skompensowaniu aktywów i zobowiązań w poszczególnych spółkach i podatkowej grupie kapitałowej

Aktywa z tytułu podatku dochodowego | 1.351 | 1.318
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego | (345) | (920)

15. Zapasy

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Zapasy

Zapasy są to aktywa przeznaczone do sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej, będące w trakcie produkcji w celu sprzedaży, lub mające postać materiałów lub surowców zużywanych w procesie produkcyjnym lub w trakcie świadczenia usług.

Do zapasów zalicza się:

¡ materiały,

¡ produkty,

¡ półprodukty i produkty w toku,

¡ prawa pochodzenia energii - zakupione, wytworzone lub otrzymane prawa majątkowe pochodzenia energii wytworzonej w odnawialnych źródłach energii, prawa majątkowe pochodzenia energii wytworzonej w kogeneracji oraz prawa majątkowe do świadectw efektywności energetycznej,

¡ towary (w szczególności przeznaczone do dalszej odsprzedaży uprawnienia do emisji CO2).

Zapasy (z wyjątkiem uprawnień do emisji CO2 nabytych w celu realizacji zysków) są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto.

Uprawnienia nabyte w celu realizacji zysków z tytułu wahań cen rynkowych są ujmowane w wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Rozchód składników zapasów wyceniany jest według następujących zasad: ¡ materiały i towary (z wyjątkiem uprawnień do emisji CO2 oraz praw majątkowych) – według metody FIFO; ¡ uprawnienia do emisji CO2 – według szczegółowej identyfikacji; ¡ prawa majątkowe – według szczegółowej identyfikacji. Stosowane do wyceny na dzień sprawozdawczy ceny nabycia lub koszty wytworzenia zapasów nie mogą być wyższe od ceny netto możliwej do uzyskania tych składników. Odpis aktualizujący wartość zapasów zalicza się do kosztów operacyjnych. W razie odzyskania przez określony składnik zapasów w pełni lub w części poprzednio utraconej wartości urealnia się jego wycenę, poprzez zmniejszenie wartości odpisu aktualizującego.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Wartość początkowa | Aktualizacja wartości | Wartość księgowa netto | Wartość początkowa | Aktualizacja wartości | Wartość księgowa netto
Węgiel kamienny | 963 | - | 963 | 1.077 | - | 1.077
Materiały remontowo-eksploatacyjne | 701 | (25) | 676 | 660 | (32) | 628
Mazut | 29 | - | 29 | 43 | - | 43
Pozostałe materiały | 86 | (16) | 70 | 70 | (14) | 56
RAZEM MATERIAŁY | 1.779 | (41) | 1.738 | 1.850 | (46) | 1.804
Prawa majątkowe zielone | 1.269 | (129) | 1.140 | 1.254 | (158) | 1.096
Prawa majątkowe żółte | - | - | - | - | - | -
Pozostałe prawa majątkowe | 4 | (1) | 3 | 77 | (1) | 76
PRAWA POCHODZENIA ENERGII | 1.273 | (130) | 1.143 | 1.331 | (159) | 1.172
Uprawnienia do emisji CO2 | 1 | - | 1 | 1.303 | - | 1.303
Węgiel kamienny | 144 | - | 144 | 125 | - | 125
Pozostałe towary | 19 | 6 | 25 | 28 | (2) | 26
RAZEM TOWARY | 164 | 6 | 170 | 1.456 | (2) | 1.454
POZOSTAŁE ZAPASY | 72 | - | 72 | 79 | - | 79
RAZEM ZAPASY | 3.288 | (165) | 3.123 | 4.716 | (207) | 4.509

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
AKTUALIZACJA WARTOŚCI ZAPASÓW NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | (207) | (221)
Utworzenie odpisu | (32) | (10)
Rozwiązanie odpisu | 64 | 19
Wykorzystanie odpisu | 2 | 1
Wycena do wartości godziwej | 20 | -
Pozostałe zmiany | (12) | 4
AKTUALIZACJA WARTOŚCI ZAPASÓW NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | (165) | (207)

16. Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby W odrębnej pozycji sprawozdania z sytuacji finansowej ujmowane są, przeznaczone na własne potrzeby jednostek wytwórczych, uprawnienia do emisji dwutlenku węgla. EUA otrzymane nieodpłatnie prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości nominalnej, czyli w wartości zerowej. Zakupione jednostki uprawnień do emisji są ujmowane w cenie nabycia. Rozchód uprawnień do emisji CO2 zakupionych na własne potrzeby wycenia się metodą szczegółowej identyfikacji.

Uprawnienia do emisji CO2 otrzymują jednostki wytwórcze należące do Grupy Kapitałowej PGE, które są objęte postanowieniami ustawy z dnia 12 czerwca 2015 roku o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Począwszy od 2013 roku bezwarunkowo przyznawana jest tylko część uprawnień EUA na emisje CO2 wynikające z produkcji energii cieplnej, natomiast na emisje CO2 wynikające z produkcji energii elektrycznej co do zasady nie ma bezpłatnych EUA. Na mocy art. 10c Dyrektywy 2009/29/WE wprowadzono możliwość czasowego odstępstwa (derogacji) od zasady braku nieodpłatnych przydziałów EUA na emisje CO2 związane z wytwarzaną energią elektryczną, pod warunkiem realizacji zadań inwestycyjnych ujętych w Krajowym Planie Inwestycyjnym (KPI). Warunkiem otrzymania bezpłatnych uprawnień EUA na pokrycie emisji CO2 związanych z wytwarzaną energią elektryczną jest coroczne przedstawienie sprawozdań rzeczowo-finansowych z realizacji zadań wymienionych w KPI.

We wrześniu 2019 roku Grupa Kapitałowa PGE złożyła sprawozdania z realizacji inwestycji ujętych w KPI w celu uzyskania przydziałów EUA na emisje CO2 dla instalacji wytwarzających energię elektryczną. Wydanie zawnioskowanych uprawnień na rachunki posiadania operatora w rejestrze Unii w liczbie 12 mln uprawnień EUA nastąpiło w kwietniu 2020 roku.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

We wrześniu 2020 roku Grupa Kapitałowa PGE złożyła sprawozdania z realizacji inwestycji ujętych w KPI w związku z wydatkami poniesionymi na realizację zadań inwestycyjnych za okres od 1 lipca 2019 roku do 30 czerwca 2020 roku, który stanowi ostatni okres sprawozdawczy w bieżącym okresie rozliczeniowym. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 kwietnia 2014 roku w sprawie wykazu instalacji wytwarzających energię elektryczną, objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, instalacjom należącym do GK PGE nie przysługuje w 2020 roku przydział darmowych uprawnień do emisji.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
EUA | Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Ilość (mln Mg) | 1 | 20 | 3 | 18
Wartość (mln PLN) | 39 | 1.735 | 240 | 965

EUA | Ilość (mln Mg) | Wartość (mln PLN)
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 37 | 1.611
Zakup | 40 | 1.477
Przyznane nieodpłatnie | 15 | -
Umorzenie | (70) | (1.803)
Reklasyfikacja do zapasów | (1) | (80)
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 21 | 1.205
Zakup | 78 | 6.629
Przyznane nieodpłatnie | 13 | -
Umorzenie | (61) | (3.414)
Sprzedaż | (30) | (2.646)
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 21 | 1.774

17. Pozostałe aktywa krótko i długoterminowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Pozostałe aktywa, w tym rozliczenia międzyokresowe kosztów Grupa ujmuje aktywa jako rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne, jeżeli spełnione są następujące warunki: ¡ wynikają z przeszłych zdarzeń – poniesienie wydatku na cel operacyjny jednostek, ¡ ich wysokość można wiarygodnie określić, ¡ dotyczą przyszłych okresów sprawozdawczych. Rozliczenia międzyokresowe ustalane są w wysokości poniesionych, wiarygodnie ustalonych wydatków, jakie dotyczą przyszłych okresów i są związane z wpływem korzyści ekonomicznych w przyszłości. Do pozostałych aktywów zaliczane są w szczególności należności z tytułu rozliczeń publiczno-prawnych, zaliczki na dostawy i usługi (w tym zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie), należności z tytułu dywidend.

17.1 Pozostałe aktywa długoterminowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie | 711 | 550
Koszty pozyskania klienta | 105 | 104
Pozostałe aktywa długoterminowe | 23 | 22
POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM | 839 | 676

Zaliczki na rzeczowe aktywa trwałe w budowie dotyczą głównie projektów inwestycyjnych prowadzonych przez segment Energetyki Konwencjonalnej. Koszty pozyskania klienta dotyczą współfinansowania przez PGE Energia Ciepła S.A. inwestycji w rozwój sieci ciepłowniczych oraz prowizji agencyjnych w PGE Obrót S.A.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

17.2 Pozostałe aktywa krótkoterminowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
KOSZTY ROZLICZANE W CZASIE |  |
Koszty pozyskania klienta | 50 | 44
Kontrakty długoterminowe | 43 | 35
Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe | 14 | 19
Koszty logistyczne związane z zakupem węgla | 17 | 17
Usługi informatyczne | 16 | 11
ZFŚS | 10 | 7
Pozostałe koszty rozliczane w czasie | 20 | 13
INNE AKTYWA KRÓTKOTERMINOWE |  |
Należności z tytułu naliczonego VAT | 519 | 338
Należności z tytułu akcyzy | 17 | 32
Zaliczki na dostawy | 11 | 15
Pozostałe aktywa krótkoterminowe | 82 | 74
POZOSTAŁE AKTYWA, RAZEM | 799 | 605

Kwota należności z tytułu naliczonego VAT związana jest głównie z szacunkiem sprzedaży energii elektrycznej nieodczytanej na urządzeniach pomiarowych na dzień sprawozdawczy. Kwota należności z tytułu akcyzy dotyczy zwolnienia od akcyzy energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii, na podstawie dokumentu potwierdzającego umorzenie świadectwa pochodzenia energii.

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Koszty pozyskania klienta Koszty poniesione przed zawarciem umowy związane z realizacją jej przedmiotu zaliczane są do pozostałych aktywów i ujmowane jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów, jeżeli pokrycie w przyszłości tych kosztów przychodami uzyskanymi od zamawiającego jest prawdopodobne.

Na dzień 31 grudnia 2020 oraz na 31 grudnia 2019 roku Grupa rozpoznała następujące koszty do rozliczenia w czasie

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | 148 | 143
Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy - aktywowane | 53 | 49
Amortyzacja | (46) | (43)
Pozostałe zmiany | - | (1)
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | 155 | 148
Krótkoterminowe | 50 | 44
Długoterminowe | 105 | 104

Koszty doprowadzenia do zawarcia umowy obejmują przede wszystkim prowizje agencyjne z tytułu pozyskania lub utrzymania klienta.

Składnik aktywów jest systematycznie amortyzowany, z uwzględnieniem okresu przekazywania klientowi dóbr lub usług, z którymi jest powiązany.

18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne składają się z gotówki w kasie oraz depozytów płatnych na żądanie. Ekwiwalenty środków pieniężnych są krótkoterminowymi inwestycjami o dużej płynności łatwo wymienialnymi na określone kwoty środków pieniężnych oraz narażonymi na nieznaczne ryzyko zmiany wartości.

Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, z reguły od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania Grupy na środki pieniężne.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów składa się z następujących pozycji:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Środki pieniężne w banku i kasie | 1.415 | 1.093
Lokaty typu overnight | 309 | 19
Lokaty krótkoterminowe | 1.423 | 103
Środki na rachunkach VAT | 1.042 | 98
RAZEM | 4.189 | 1.313
Różnice kursowe od środków pieniężnych w walutach | (16) | (2)
Saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazanych w rachunku przepływów | 4.173 | 1.311
Pozostające do dyspozycji limity kredytowe na dzień 31 grudnia | 6.556 | 5.309
w tym limity kredytowe w rachunku bieżącym | 1.811 | 1.035

Szczegółowy opis zawartych umów kredytowych został opisany w nocie 25.1.3 niniejszego sprawozdania finansowego.

W wartości środków pieniężnych zawarte są środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w kwocie 93 mln PLN (230 mln PLN w okresie porównawczym) na rachunkach klientów PGE Dom Maklerski S.A. stanowiące zabezpieczenie rozliczeń z IRGiT, środki na rachunkach VAT w kwocie 1.042 mln PLN (98 mln PLN w okresie porównawczym) oraz 104 mln z tytułu kaucji i wadiów (100 mln PLN w okresie porównawczym).

19. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych i Pozostałe Fundusze Specjalne Ustawa z dnia 4 marca 1994 roku o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z późniejszymi zmianami stanowi, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (ZFŚS) tworzą pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty). Jednostki wchodzące w skład Grupy tworzą taki fundusz i dokonują okresowych odpisów. Celem Funduszu jest subsydiowanie działalności socjalnej Grupy, pożyczek udzielonych jej pracownikom oraz pozostałych kosztów socjalnych. Odpisy w ciągu roku na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych stanowią koszt okresu, którego dotyczą. Aktywa i zobowiązania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych są wykazywane w sprawozdaniu finansowym po skompensowaniu.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Rzeczowe aktywa trwałe wniesione do funduszu | - | -
Pożyczki udzielone pracownikom | 76 | 80
Środki pieniężne | 55 | 48
Zobowiązania funduszu | (120) | (120)
SALDO PO SKOMPENSOWANIU | 11 | 8
Odpis na Fundusz w okresie | 198 | 171

Dodatkowo, jak opisano w nocie 22, jednostki należące do Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na świadczenia po okresie zatrudnienia (ZFŚS).

20. Kapitały własne

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Kapitał własny

Kapitał własny wykazywany jest według wartości nominalnej z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami statutu.

Kapitał podstawowy, kapitał zapasowy oraz pozostałe kapitały rezerwowe w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym są kapitałami jednostki dominującej. Kapitał z wyceny instrumentów finansowych, różnice kursowe z przeliczenia oraz zyski zatrzymane obejmują zarówno kapitały jednostki dominującej jak i odpowiednią część kapitałów jednostek zależnych, ustalonych zgodnie z zasadami konsolidacji. Zadeklarowane, lecz nie wniesione, wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału w wielkości ujemnej.

W skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej kapitał własny prezentowany jest w podziale na:

¡ Kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej,

¡ Kapitał przypadający udziałom niekontrolujący

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Celem zarządzania kapitałem jest zapewnienie bezpiecznej i efektywnej struktury finansowania, uwzględniającej ryzyko operacyjne, nakłady inwestycyjne oraz interes akcjonariuszy i inwestorów dłużnych. Zarządzanie kapitałem odbywa się na poziomie Grupy Kapitałowej PGE.

Zgodnie z powszechnie stosowaną praktyką, Grupa monitoruje wskaźnik długu netto do EBITDA na poziomie Grupy Kapitałowej PGE. Dług netto rozumiany jest jako krótko- i długoterminowe zadłużenie finansowe (oprocentowane kredyty i pożyczki, wyemitowane obligacje i inne papiery dłużne, a także zobowiązania z tytułu leasingu finansowego), pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty, oraz krótkoterminowe lokaty i depozyty. Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania nie są uwzględniane w obliczaniu długu netto.

Celem Grupy jest utrzymanie ratingów kredytowych na poziomie inwestycyjnym. Relacja długu netto do EBITDA jest centralnym elementem sporządzanych przez Grupę prognoz i planów finansowych. W związku z realizowanym programem inwestycyjnym w najbliższych latach planowane jest zwiększanie dźwigni finansowej.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Wskaźnik zadłużenie netto / EBITDA | 1,41x | 1,60x
Wskaźnik zadłużenie netto/ kapitał własny | 0,19x | 0,26x

20.1 Kapitał podstawowy

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
1.470.576.500 akcji zwykłych serii A o wartości nominalnej 10,25 złotych każda | 15.073 | 15.073
259.513.500 akcji zwykłych serii B o wartości nominalnej 10,25 złotych każda | 2.660 | 2.660
73.228.888 akcji zwykłych serii C o wartości nominalnej 10,25 złotych każda | 751 | 751
66.441.941 akcji zwykłych serii D o wartości nominalnej 10,25 złotych każda | 681 | 681
RAZEM KAPITAŁ PODSTAWOWY | 19.165 | 19.165

Wszystkie akcje Spółki zostały opłacone.
Po dniu sprawozdawczym do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie wystąpiły zmiany w wysokości kapitału podstawowego Spółki.

Prawa akcjonariuszy - Uprawnienia Skarbu Państwa dotyczące działalności Spółki

Spółka wchodzi w skład Grupy Kapitałowej PGE, w stosunku do której Skarb Państwa posiada szczególne uprawnienia, dopóki pozostaje jej akcjonariuszem.

Szczególne uprawnienia Skarbu Państwa, które mogą mieć zastosowanie do spółek z Grupy Kapitałowej PGE, przewiduje ustawa z dnia 18 marca 2010 roku o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych (tj. Dz. U. z 2020 roku, poz. 2173). Ustawa określa szczególne uprawnienia przysługujące ministrowi właściwemu do spraw aktywów państwowych w spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych, prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych, których mienie zostało ujawnione w jednolitym wykazie obiektów, instalacji, urządzeń i usług wchodzących w skład infrastruktury krytycznej.

Na podstawie przedmiotowych przepisów minister właściwy do spraw aktywów państwowych, może wyrazić sprzeciw wobec podjętej przez Zarząd uchwały lub innej dokonanej przez Zarząd czynności prawnej, której przedmiotem jest rozporządzenie składnikiem mienia stanowiące zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciwem mogą być objęte również uchwały organu spółki dotyczące:

¡ rozwiązania spółki,

¡ zmiany przeznaczenia lub zaniechania eksploatacji składnika mienia wchodzącego w skład infrastruktury krytycznej,

¡ zmiany przedmiotu przedsiębiorstwa spółki,

¡ zbycia albo wydzierżawienia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego,

¡ przyjęcia planu rzeczowo-finansowego, planu działalności inwestycyjnej lub wieloletniego planu strategicznego,

¡ przeniesienia siedziby spółki za granicę,

jeżeli wykonanie takiej uchwały stanowiłoby rzeczywiste zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej. Sprzeciw ministra właściwego do spraw aktywów państwowych wyrażany jest – po zasięgnięciu opinii ministra właściwego do spraw energii - w formie decyzji administracyjnej.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

20.2 Kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy powstał głównie z ustawowych odpisów z zysków generowanych w poprzednich latach obrotowych, z nadwyżek z podziału zysku ponad wymagany ustawowo odpis oraz z połączeń PGE S.A. z podmiotami zależnymi.

Zgodnie z wymogami Kodeksu Spółek Handlowych, podmioty mające status spółek akcyjnych są obowiązane utworzyć kapitał zapasowy na pokrycie straty. Do tej kategorii kapitału przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy wykazanego w jednostkowym sprawozdaniu Spółki, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego jednostki. Kapitał zapasowy w wysokości odpowiadającej jednej trzeciej kapitału podstawowego można użyć jedynie na pokrycie straty wykazanej w jednostkowym sprawozdaniu finansowymi i nie podlega on podziałowi na inne cele. O użyciu kapitału zapasowego i rezerwowego rozstrzyga Walne Zgromadzenie.

Kapitał zapasowy podlegający podziałowi pomiędzy akcjonariuszy na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 12.022 mln PLN, a na dzień 31 grudnia 2019 roku 13.281 mln PLN .

20.3 Kapitał z wyceny instrumentów finansowych

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | (323) | (52)
Zmiana kapitału z wyceny instrumentów finansowych: | 383 | (336)
Wycena instrumentów zabezpieczających w tym: | 387 | (336)
Ujęcie skutecznej części zmiany wartości godziwej zabezpieczających instrumentów finansowych w części uznanej za skuteczne zabezpieczenie | 420 | (438)
Naliczone odsetki na instrumencie pochodnym przeniesione z kapitału z wyceny i ujęte w kosztach odsetkowych | 17 | 3
Rewaluacja walutowa transakcji CCIRS przeniesiona z kapitału i ujęta w wyniku z różnic kursowych | (51) | 91
Nieefektywna część zmiany wyceny do wartości godziwej transakcji zabezpieczających zaprezentowana w rachunku zysków i strat | 1 | 8
Wycena pozostałych instrumentów finansowych | (4) | -
Podatek odroczony | (73) | 65
KAPITAŁ Z WYCENY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH PO UWZGLĘDNIENIU PODATKU ODROCZONEGO | (13) | (323)

Na kapitał z wyceny instrumentów finansowych składa się w głównej mierze wycena z tytułu wdrożonej rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych.

20.4 Różnice kursowe z przeliczenia

Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych obejmują efekt przeliczenia sprawozdań finansowych zagranicznych spółek Grupy tj. PGE Trading GmbH i PGE Sweden AB (publ) na PLN w ramach procedur konsolidacyjnych.

20.5 Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy

Zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi to kwoty, które nie mogą zostać wypłacone w formie dywidendy.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Kwoty zawarte w pozycji zyski zatrzymane niepodlegające podziałowi przez jednostkę dominującą: |  |
Zyski zatrzymane spółek zależnych, przynależne akcjonariuszom jednostki dominującej, w tym korekty konsolidacyjne | 3.209 | 5.037
Wysokość zysków ujętych przez jednostkę dominującą w zyskach zatrzymanych poprzez pozycję innych całkowitych dochodów | (2) | 1
Zyski zatrzymane z lat ubiegłych, podlegające podziałowi | - | -
Zysk/(Strata) okresu netto jednostki dominującej | 1.744 | (1.259)
ŁĄCZNIE ZYSKI ZATRZYMANE WYKAZYWANE W SPRAWOZDANIU Z SYTUACJI FINANSOWEJ | 4.951 | 3.779

Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie została przyjęta propozycja podziału zysku za rok 2020.

Ograniczenia w wypłacie dywidendy z kapitału zapasowego zostały opisane w nocie 20.2 niniejszego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2020 roku nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

20.6 Kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym

Na dzień 31 grudnia 2020 roku kapitały własne przypisane udziałom niekontrolującym w większości dotyczą akcjonariuszy niekontrolujących nabytych aktywów EDF w Polsce. Nabycie nastąpiło 13 listopada 2017 roku.

Poniżej przedstawiono zmiany kapitałów przypisanych udziałom niekontrolującym w okresach sprawozdawczych.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
STAN NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | 848 | 1.074
Udział w zysku netto jednostek zależnych | 38 | 33
Udział w zyskach i stratach aktuarialnych | - | (1)
Dywidendy uchwalone przez jednostki zależne | (3) | (4)
Nabycie nowych spółek zależnych | - | 8
Podwyższenie kapitału i objęcie udziałów | 114 | -
Zakup udziałów niekontrolujących przez Grupę Kapitałową | (14) | (262)
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | 983 | 848

Na łączną wartość kapitałów własnych przypisanych udziałom niekontrolującym 70% stanowią kapitały spółki Kogeneracja S.A. Poniżej przedstawiono sumaryczne informacje dotyczące tej jednostki zależnej.

| ZEW Kogeneracja S.A.
UDZIAŁ W GŁOSACH | 58,07%
STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020* |
Aktywa obrotowe | 526
Aktywa trwałe | 1.614
Zobowiązania krótkoterminowe | 344
Zobowiązania długoterminowe | 230
Kapitały własne | 1.565
Przychody | 783
Wynik z działalności kontynuowanej | (13)
Dywidendy uchwalone | -

*Dane różnią się od danych statutowych z uwagi na procedury konsolidacyjne

20.7 Zysk/strata przypadający na jedną akcję

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zysk/(strata) netto na akcję Zysk/(strata) netto na akcję dla każdego okresu jest obliczony poprzez podzielenie zysku lub straty netto przypadającego dla akcjonariuszy jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Zysk/(Strata) rozwodniony przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku lub straty netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy (po potrąceniu odsetek od umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe) przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu (skorygowaną o wpływ opcji rozwadniających oraz rozwadniających umarzalnych akcji uprzywilejowanych zamiennych na akcje zwykłe).

W bieżącym i porównawczym okresie sprawozdawczym nie wystąpił efekt rozwodnienia zysku/(straty) na jedną akcję.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
ZYSK/ (STRATA) NETTO PRZYPISANY | 148 | (3.928)
akcjonariuszom jednostki dominującej | 110 | (3.961)
udziałom niekontrolującym | 38 | 33
ZYSK/(STRATA) NETTO PRZYPADAJĄCY NA ZWYKŁYCH AKCJONARIUSZY SPÓŁKI, ZASTOSOWANY DO OBLICZENIA ZYSKU NA JEDNĄ AKCJĘ | 110 | (3.961)
Liczba akcji zwykłych na początek okresu sprawozdawczego | 1.869.760.829 | 1.869.760.829
Liczba akcji zwykłych na koniec okresu sprawozdawczego | 1.869.760.829 | 1.869.760.829
ŚREDNIOWAŻONA LICZBA WYEMITOWANYCH AKCJI ZWYKŁYCH ZASTOSOWANA DO OBLICZENIA ZYSKU/(STRATY) NA JEDNĄ AKCJĘ | 1.869.760.829 | 1.869.760.829
ZYSK/(STRATA) NETTO I ROZWODNIONY ZYSK/(STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ PRZYPADAJĄCY AKCJONARIUSZOM JEDNOSTKI DOMINUJĄCEJ (W ZŁOTYCH) | 0,06 | (2,12)

20.8 Dywidendy wypłacone i zaproponowane do zapłaty

W bieżącym i w porównawczym okresie sprawozdawczym Spółka nie wypłacała dywidendy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

21. Rezerwy

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Rezerwy

Grupa tworzy rezerwy wówczas, gdy na spółkach Grupy ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania.

Jeżeli skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwota rezerwy odpowiada bieżącej wartości nakładów, które jak się oczekuje będą niezbędne do wypełnienia tego obowiązku. Stopę dyskontową ustala się przed opodatkowaniem, czyli odzwierciedla ona bieżącą ocenę rynku odnośnie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Stopy dyskontowej nie obciąża ryzyko, o które skorygowano szacunki przyszłych przepływów pieniężnych.

Odwracanie dyskonta jest rozliczane w ciężar kosztów finansowych.

Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia i nagrody jubileuszowe

Zależnie od jednostki pracownicy spółek Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia:

¡ odpraw emerytalno-rentowych – wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę,

¡ odpraw pośmiertnych,

¡ ekwiwalentu pieniężnego wynikającego z taryfy pracowniczej dla pracowników przemysłu energetycznego,

¡ deputatów węglowych wydawanych w określonej ilości w naturze lub wypłacanych w formie ekwiwalentu pieniężnego,

¡ świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych,

¡ opieki medycznej.

Pracownicy spółek Grupy są również uprawnieni do nagród jubileuszowych, które są wypłacane po przepracowaniu określonej liczby lat. Wysokość nagród jubileuszowych uzależniona jest od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika.

Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia i nagród jubileuszowych w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych w kwotach odpowiadających nabywaniu przyszłych praw przez obecnych pracowników. Wartość bieżąca tych zobowiązań jest obliczana przez niezależnego aktuariusza.

Zyski i straty aktuarialne wynikające ze zmiany założeń aktuarialnych (w tym z tytułu zmiany stopy dyskonta) i korekt aktuarialnych ex post ujmuje się w innych całkowitych dochodach w przypadku świadczeń po okresie zatrudnienia oraz w ciężar kosztów operacyjnych bieżącego okresu w przypadku nagród jubileuszowych.

Rezerwa na koszty rekultywacji

Kopalnie należące do Grupy tworzą rezerwy na koszty rekultywacji terenu po zakończeniu jego eksploatacji. Wysokość rezerwy ustala się w oparciu o przewidywany koszt przeprowadzenia prac rekultywacyjnych i zagospodarowania wyrobisk końcowych. Koszt ten dzielony jest na część przypadającą na wydobyty nadkład oraz węgiel. Rezerwę tworzy się:

¡ dla części przypadającej na wydobyty węgiel: w proporcji odpowiadającej stosunkowi wydobytego węgla na dzień sprawozdawczy do planowanego całkowitego wydobycia węgla ze złoża w całym okresie eksploatacji,

¡ dla części przypadającej na wydobyty nadkład: w proporcji odpowiadającej stosunkowi objętości odkrywki przypadającej na nadkład na dzień sprawozdawczy do planowanej objętości odkrywki przypadającej na nadkład na zakończenie okresu eksploatacji.

Rezerwa jest aktualizowana w przypadku zmiany szacowanego czasu rekultywacji, zmiany kwot wydatków niezbędnych do przeprowadzenia rekultywacji lub w przypadku zmiany stopy dyskontowej. Oszacowanie rezerwy rekultywacyjnej wymaga przyjęcia założeń techniczno-geologicznych, środowiskowych, prawnych i podatkowych, jak również harmonogramu, zakresu oraz poziomu kosztów procesu rekultywacji. Zmiany w powyższych założeniach wpływają na wartość rezerwy rekultywacyjnej, wartość skapitalizowanych kosztów rekultywacji ujętych w rzeczowych aktywach trwałych oraz na sprawozdanie z całkowitych dochodów.

W przypadku rekultywacji składowisk popiołów (odpadów poprodukcyjnych z produkcji energii elektrycznej) koszt tworzenia rezerwy ujmowany jest w kosztach operacyjnych proporcjonalnie do stopnia zapełnienia składowiska.

Rezerwa na rekultywację terenów po budowie farm wiatrowych tworzona jest w momencie oddania farmy do eksploatacji w wysokości wartości bieżącej szacunkowych kosztów demontażu i wywozu pozostałości urządzeń, konstrukcji i budowli oraz doprowadzenia gruntu do stanu jak najbardziej zbliżonego do stanu sprzed budowy farmy.

Szacunki dotyczące przewidywanych kosztów rekultywacji podlegają aktualizacji nie rzadziej niż raz na 5 lat, z tym, że corocznie weryfikowana jest wielkość rezerwy zgodnie z aktualnymi założeniami w zakresie stopy inflacji, stopy dyskonta oraz odpowiednio wielkości wydobycia węgla lub stopnia zapełnienia składowiska.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Przyrost rezerwy dotyczący danego roku obciąża odpowiednio koszty operacyjne lub jest ujmowany w wartości początkowej środków trwałych. Efekt odwracania dyskonta obciąża koszty finansowe. Zmiana wyceny rezerw wynikająca ze zmiany założeń (np. w zakresie czynników makroekonomicznych, sposobu przeprowadzenia rekultywacji, terminu, itp.), ujmowana jest: ¡ dla rezerw ujmowanych jako część kosztu wytworzenia środka trwałego: dodaje się lub odejmuje od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia odnośnego składnika aktywów, z tym że kwota odjęta od ceny nabycia lub kosztu wytworzenia składnika aktywów nie powinna przewyższać jego wartości księgowej; ¡ w pozostałych kosztach operacyjnych lub pozostałych przychodach operacyjnych – dla innych przypadków. Rezerwa z tytułu niedoboru uprawnień do emisji gazów cieplarnianych Rezerwę na zobowiązania z tytułu emisji CO2 jednostki Grupy Kapitałowej PGE ewidencjonują w odniesieniu do niedoboru uprawnień do emisji CO2 przyznanych nieodpłatnie. Rezerwa tworzona jest w wysokości najbardziej właściwego szacunku nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku na dzień sprawozdawczy. Szacunek wydatków niezbędnych do wypełnienia obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 następuje w oparciu o metodę szczegółowej identyfikacji z uwzględnieniem przyporządkowania zarówno darmowych jak i zakupionych uprawnień do danego roku. Koszt utworzonej rezerwy prezentowany jest w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w działalności operacyjnej, a ewidencjonowany jako koszt własny sprzedaży w układzie kalkulacyjnym oraz podatki i opłaty w układzie porównawczym. Rezerwa na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia Rezerwa jest tworzona w oparciu o wymóg procentowego udziału energii odnawialnej i energii wytworzonej w jednostkach kogeneracji w całkowitej sprzedaży energii elektrycznej do odbiorcy końcowego oraz wielkość sprzedaży do końcowego odbiorcy. Do wysokości posiadanych praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia rezerwę ujmuje się w wartości tych praw. Rezerwę w wysokości niepokrytej prawami majątkowymi wycenia się w wiarygodnie oszacowanej kwocie wypełnienia przyszłego obowiązku umorzenia praw majątkowych. Dokonując szacunku uwzględnia się między innymi wysokość opłaty zastępczej oraz ceny rynkowej. Koszt tworzonej rezerwy ujmuje się w kosztach sprzedaży.

Wartość księgowa rezerw przedstawia się następująco:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Świadczenia pracownicze | 3.007 | 276 | 2.796 | 270
Rezerwa na koszty rekultywacji | 8.110 | 1 | 6.648 | 1
Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 | - | 6.318 | 121 | 3.411
Rezerwy na wartość praw majątkowych przeznaczonych do umorzenia | - | 589 | - | 572
Roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości | 58 | 5 | 62 | 10
Pozostałe rezerwy | 32 | 122 | 25 | 102
RAZEM REZERWY | 11.207 | 7.311 | 9.652 | 4.366

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Zmiany stanu rezerw

| Świadczenia pracownicze | Rezerwa na koszty rekultywacji | Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 | Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia | Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości | Pozostałe | Razem
1 STYCZNIA 2020 | 3.066 | 6.649 | 3.532 | 572 | 72 | 127 | 14.018
Zyski i straty aktuarialne | 40 | - | - | - | - | - | 40
Koszty bieżącego zatrudnienia | 121 | - | - | - | - | - | 121
Koszty przeszłego zatrudnienia | (10) | - | - | - | - | - | (10)
Koszty odsetek | 61 | 168 | - | - | - | - | 229
Korekta stopy dyskontowej i innych założeń | 231 | 1.173 | - | - | - | - | 1.404
Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy | (228) | (1) | (3.411) | (947) | - | (32) | (4.619)
Rozwiązane rezerwy | - | - | (121) | (2) | (16) | (15) | (154)
Utworzone rezerwy - koszty | - | 55 | 6.318 | 966 | 7 | 80 | 7.426
Utworzone rezerwy - nakłady | - | 43 | - | - | - | - | 43
Nabycie spółek w Grupie | - | 14 | - | - | - | - | 14
Pozostałe zmiany | 2 | 10 | - | - | - | (6) | 6
31 GRUDNIA 2020 | 3.283 | 8.111 | 6.318 | 589 | 63 | 154 | 18.518
Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej | (147) | (55) | (6.197) | (964) | - | (35) | (7.398)
Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) operacyjne | - | (306) | - | - | 9 | (28) | (325)
Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) finansowe | (61) | (168) | - | - | - | (2) | (231)
Zmiana odniesiona w aktywa | - | (912) | - | - | - | - | (912)
Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody | (235) | - | - | - | - | - | (235)

| Świadczenia pracownicze | Rezerwa na koszty rekultywacji | Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2 | Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia | Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości | Pozostałe | Razem
1 STYCZNIA 2019 | 2.705 | 3.766 | 1.921 | 423 | 73 | 148 | 9.036
Zyski i straty aktuarialne | 65 | - | - | - | - | - | 65
Koszty bieżącego zatrudnienia | 110 | - | - | - | - | - | 110
Koszty przeszłego zatrudnienia | 5 | - | - | - | - | - | 5
Koszty odsetek | 81 | 123 | - | - | - | - | 204
Korekta stopy dyskontowej i innych założeń | 300 | 2.637 | - | - | - | - | 2.937
Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy | (200) | (1) | (1.803) | (640) | - | (26) | (2.670)
Rozwiązane rezerwy | - | - | (6) | (6) | (9) | (43) | (64)
Utworzone rezerwy - koszty | - | 43 | 3.419 | 784 | 8 | 49 | 4.303
Utworzone rezerwy - nakłady | - | 75 | - | - | - | - | 75
Pozostałe zmiany | - | 6 | 1 | 11 | - | (1) | 17
31 GRUDNIA 2019 | 3.066 | 6.649 | 3.532 | 572 | 72 | 127 | 14.018
Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej | (214) | (41) | (3.413) | (778) | - | (15) | (4.461)
Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) operacyjne | - | (835) | - | - | 1 | 9 | (825)
Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) finansowe | (81) | (123) | - | - | - | - | (204)
Zmiana odniesiona w aktywa | - | (1.879) | - | - | - | - | (1.879)
Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody | (266) | - | - | - | - | - | (266)

21.1 Rezerwa na koszty rekultywacji

Rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych

Po zakończeniu wydobycia węgla teren kopalni odkrywkowych należących do Grupy będzie zrekultywowany. Według obecnych planów koszty będą ponoszone w latach 2030 – 2065 w przypadku Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów oraz w latach 2045 – 2077 w przypadku Oddziału Kopalnia Węgla Brunatnego Turów.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa tworzy rezerwy na koszty rekultywacji wyrobisk. Kwota rezerwy prezentowana w sprawozdaniu finansowym obejmuje również wartość FLZG tworzonego zgodnie z ustawą Prawo geologiczne i górnicze. Wartość rezerwy na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 7.463 mln PLN (na 31 grudnia 2019 roku 6.127 mln PLN).

W 2020 roku Grupa dokonała aktualizacji części założeń przyjętych do wyceny rezerw na rekultywację wyrobisk kopalnianych. W szczególności istotne zmiany w założeniach do wyceny wprowadzono w Kopalni Węgla Brunatnego Turów w związku z przeprowadzoną aktualizacją wyceny kosztów likwidacji wyrobiska po zakończeniu eksploatacji. Opracowana aktualizacja wyceny kosztów zakłada przemieszczenie podczas rekultywacji mniejszych mas ziemnych w porównaniu do założeń przyjętych w opracowaniu z poprzedniego roku (spadek o około 30%) oraz większy roczny dopływ wód w czasie zalewania wyrobiska, co skutkuje również skróceniem planowanego całkowitego okresu rekultywacji o 15 lat.

Ponadto Grupa skorygowała poziom stóp dyskonta użytych do oszacowania bieżącej wartości przyszłych wydatków na rekultywację wyrobisk w obu kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego. W poprzednim roku wartość rezerwy była liczona z wykorzystaniem stopy dyskonta w wysokości 2,8%. W 2020 roku Grupa dokonała zmiany wysokości stóp dyskonta użytych do oszacowania wartości tych rezerw i w zależności od przewidywanego okresu ponoszenia wydatków na rekultywację wyrobisk przyjęła następujące stopy dyskonta:

¡ dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie do 15 lat od dnia bilansowego – 1,3%,

¡ dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie od 16 do 25 lat od dnia bilansowego – 1,6%,

¡ dla wydatków, których poniesienie przewidywane jest w okresie powyżej 25 lat od dnia bilansowego – 1,9%.

Największe wydatki rekultywacyjne w kopalniach będą ponoszone w latach 2037 – 2058 (ponad 90% ogółu wydatków) i stopa dyskontowa powinna być dostosowana do czasu ich ponoszenia. Ponieważ nie istnieją obserwowalne stopy dyskontowe dla płatności o takim terminie wymagalności, Spółka ekstrapoluje stopę rentowności dziesięcioletnich obligacji skarbowych.

Korekta założeń technicznych rekultywacji oraz poziomu stóp dyskonta i inflacji użytych do oszacowania bieżącej wartości rezerw na rekultywację wyrobisk końcowych w kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego spowodowała wzrost wartości rezerwy o 1 119 mln PLN, dodatkowy koszt w wysokości 251 mln PLN oraz zwiększenie aktywów o 868 mln PLN.

Szacowane zmiany wartości rezerwy rekultywacyjnej na skutek zmiany stopy dyskonta:

| Wartość w sprawozdaniu | Stopa dyskonta
-1 p.p. | +1 p.p.
Rezerwa na rekultywację wyrobisk kopalnianych | 7.463 | 2.432 | (1.787)

Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów

Jednostki wytwórcze tworzą rezerwę na rekultywację składowisk odpadów paleniskowych. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2020 roku wynosi 318 mln PLN (249 mln PLN na koniec okresu porównawczego).

Rezerwa na rekultywację terenów po farmach wiatrowych

Spółki będące właścicielami farm wiatrowych tworzą rezerwy na rekultywację terenów. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2020 roku wynosi 71 mln PLN (60 mln PLN na 31 grudnia 2019 roku).

Koszty likwidacji rzeczowych aktywów trwałych

Wartość rezerwy na dzień sprawozdawczy wynosi 259 mln PLN (213 mln PLN na koniec okresu porównawczego) i dotyczy niektórych aktywów segmentu Energetyka Konwencjonalna i Energetyka Odnawialna.

21.2 Rezerwa na niedobór uprawnień do emisji CO2

Jak opisano w nocie 16 niniejszego sprawozdania finansowego od 2020 roku Grupa nie otrzymuje darmowych uprawnień na wytwarzanie energii elektrycznej. Grupa uprawniona jest jedynie do darmowych uprawnień na produkcję ciepła. W związku z powyższym nastąpił wzrost szacunków rezerwy, na 31 grudnia 2020 roku wynosi 6.318 mln PLN (3.532 mln PLN na koniec okresu porównawczego).

21.3 Rezerwa na prawa majątkowe przeznaczone do umorzenia

Spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na wartość praw pochodzenia energii, dotyczących sprzedaży zrealizowanej w okresie sprawozdawczym lub w okresach poprzednich, w części nieumorzonej do dnia sprawozdawczego. Wartość rezerwy na 31 grudnia 2020 roku wynosi 589 mln PLN (572 mln PLN w okresie porównawczym) i tworzona jest głównie przez PGE Obrót S.A.

21.4 Rezerwa na roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości

Spółki Grupy Kapitałowej PGE tworzą rezerwę na zgłoszone roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Kwestia ta dotyczy głównie spółki dystrybucyjnej, posiadającej majątek sieciowy. Rezerwa ujęta na dzień sprawozdawczy wynosi łącznie około 73 mln PLN (w tym 32 mln PLN na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym). W okresie porównawczym wartość rezerwy wyniosła 72 mln PLN (w tym 32 mln PLN na sprawy rozpatrywane w postępowaniu sądowym).

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

21.5 Rozliczenia z prosumentami

W 2020 roku doszło do znaczącego wzrostu ilości instalacji prosumenckich, głównie w wyniku programu wsparcia „Mój prąd”. Według Agencji Rynku Energii moc zainstalowana fotowoltaiki w Polsce wzrosła o 159%, notując poziom 3,96 GW w 2020 roku versus 1,53 GW na koniec 2019 roku. Z kolei ustawa o odnawialnych źródłach energii z dnia 20 lutego 2015 roku wprowadziła system rozliczeń prosumentów oraz spółdzielni energetycznych, który generuje straty dla sprzedawcy zobowiązanego (tj. PGE Obrót S.A.) tym większe, im większy procent energii elektrycznej wprowadzonej do sieci prosument lub spółdzielnia energetyczna może skompensować zużyciem własnym.

Tym samym dla energii pobranej z sieci prosument nie ponosi zmiennych kosztów usług dystrybucyjnych. Natomiast spółka Obrotu która jest jedynie pośrednikiem w sprzedaży usług dystrybucyjnych, musi odprowadzić pełną opłatę za pobraną przez prosumenta energię elektryczną do Operatora Sieci Dystrybucyjnej. Spółki Obrotu, pomimo iż nie prowadzą działalności w zakresie usług dystrybucyjnych, są obarczone kosztami z nimi związanymi z uwagi na to, iż są stroną umowy kompleksowej z odbiorcą.

Rosnące straty na działalności Spółki PGE Obrót z tytułu opłat za usługi dystrybucyjne, prowadzą do rozważań nad ewentualnym zawiązaniem rezerw na umowy rodzące zobowiązania z tego tytułu. Jednakże ze względu na trudność oszacowania liczby nowopowstających instalacji prosumenckich, ich mocy oraz zużycia energii, ale również czasu ich eksploatacji oraz zapowiadanych nowych regulacji wyliczenie miarodajnych wyników może być obarczone dużym błędem. Ponadto, mając na względzie fakt, iż straty na umowach z prosumentami wynikają z regulacji systemowych, zdaniem Grupy te umowy należy analizować łącznie z umowami, do świadczenia których PGE Obrót S.A. jest zobowiązana jako sprzedawca zobowiązany.

W związku z powyższym na dzień bilansowy nie są spełnione warunki dotyczące tworzenia rezerw na umowy rodzące zobowiązania w rozumieniu MSR 37.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

22. Świadczenia pracownicze

Wartość rezerw aktuarialnych wykazywana w sprawozdaniu finansowym pochodzi z wyceny przygotowanej przez niezależnego aktuariusza.

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień sprawozdawczy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Przewidywany wskaźnik inflacji (%) | 2,58 w 2021, 2,5 w 2022 i kolejnych latach | 2,85 w 2020, 2,58 w 2021, 2,5 w 2022 i kolejnych latach
Stopa dyskontowa (%) | 1,3 | 2,0
Średni zakładany roczny wzrost podstaw (%) | 0,0 – 3,03 | 2,1 - 5,0
Wskaźnik rotacji pracowników (%) | 0,0 – 15,0 | 0,2 - 12,5
Przewidywana stopa wzrostu wartości usług medycznych (%) | 2,5 - 2,58 | 0,0 - 2,5
Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) | 0,0 - 4,0 | 4,0 - 13,0

¡ Prawdopodobieństwo odejść pracowników przyjęto na podstawie danych historycznych dotyczących rotacji zatrudnienia w Grupie oraz danych statystycznych dotyczących odejść pracowniczych w branży.

¡ Umieralność i prawdopodobieństwo dożycia przyjęto zgodnie z Tablicami Trwania Życia, publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, przyjmując, że populacja zatrudnionych w Grupie odpowiada średniej dla Polski pod względem umieralności.

¡ Przyjęto ustawowy tryb przechodzenia pracowników na emeryturę według szczegółowych zasad zawartych w Ustawie o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw z dnia 16 listopada 2016 roku.

¡ Do dyskontowania przyszłych wypłat świadczeń na dzień sprawozdawczy przyjęto stopę dyskontową w wysokości 1,3%, (31 grudnia 2019: 2,0%), tj. na poziomie rentowności długoterminowych papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa, notowanych na polskim rynku kapitałowym.

Bieżąca wartość księgowa rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia i nagród jubileuszowych:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne | 557 | 105 | 553 | 107
Deputat węglowy | 132 | 9 | 139 | 9
Taryfa energetyczna | 951 | 32 | 806 | 26
Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych | 501 | 17 | 428 | 14
Opieka medyczna | 71 | 4 | 64 | 3
RAZEM ŚWIADCZENIA PO OKRESIE ZATRUDNIENIA | 2.212 | 167 | 1.990 | 159
Nagrody jubileuszowe | 795 | 109 | 806 | 111
RAZEM REZERWY AKTUARIALNE | 3.007 | 276 | 2.796 | 270

Zmiany stanu rezerw na świadczenia pracownicze

| Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne | Deputat węglowy | Taryfa energetyczna | ZFŚS | Opieka medyczna | Nagrody jubileuszowe | Razem
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2020 | 660 | 148 | 832 | 442 | 67 | 917 | 3.066
Zyski i straty aktuarialne | (8) | (6) | 33 | 22 | 3 | (4) | 40
Korekta stopy dyskontowej | 33 | 8 | 97 | 48 | 5 | 40 | 231
Koszty bieżącego zatrudnienia | 30 | 1 | 26 | 13 | 2 | 49 | 121
Koszty przeszłego zatrudnienia | (9) | - | 6 | (5) | (1) | (1) | (10)
Koszty odsetek | 13 | 3 | 17 | 9 | 1 | 18 | 61
Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy | (58) | (8) | (27) | (17) | (3) | (115) | (228)
Pozostałe zmiany | 1 | (5) | (1) | 6 | 1 | - | 2
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 | 662 | 141 | 983 | 518 | 75 | 904 | 3.283
Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej | (21) | (1) | (32) | (8) | (1) | (84) | (147)
Zmiana odniesiona w przychody/ (koszty) finansowe | (13) | (3) | (17) | (9) | (1) | (18) | (61)
Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody | (25) | (2) | (130) | (70) | (8) | - | (235)

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

| Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne | Deputat węglowy | Taryfa energetyczna | ZFŚS | Opieka medyczna | Nagrody jubileuszowe | Razem
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA 2019 | 588 | 140 | 727 | 330 | 60 | 860 | 2.705
Zyski i straty aktuarialne | 14 | - | (37) | 50 | (1) | 39 | 65
Korekta stopy dyskontowej | 49 | 12 | 116 | 57 | 6 | 60 | 300
Koszty bieżącego zatrudnienia | 30 | 2 | 20 | 10 | 2 | 46 | 110
Koszty przeszłego zatrudnienia | - | (1) | 7 | (1) | - | - | 5
Koszty odsetek | 18 | 4 | 22 | 9 | 2 | 26 | 81
Wypłacone świadczenia / Wykorzystane rezerwy | (39) | (9) | (23) | (13) | (2) | (114) | (200)
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 | 660 | 148 | 832 | 442 | 67 | 917 | 3.066
Zmiana odniesiona w koszty działalności operacyjnej | (30) | (1) | (27) | (9) | (2) | (145) | (214)
Zmiana odniesiona w pozostałe przychody/ (koszty) finansowe | (18) | (4) | (22) | (9) | (2) | (26) | (81)
Zmiana odniesiona w inne całkowite dochody | (63) | (12) | (79) | (107) | (5) | - | (266)

Analiza wrażliwości rezerw aktuarialnych na dzień 31 grudnia 2020 roku na zmianę kluczowych założeń

| Wartość w sprawozdaniu | Stopa dyskonta finansowego | Planowane wzrosty podstaw
-1 p.p. | + 1 p.p. | -1 p.p. | + 1 p.p.
Odprawy emerytalno-rentowe i pośmiertne | 662 | 56 | (48) | (48) | 55
Deputat węglowy | 141 | 13 | (12) | (12) | 13
Taryfa energetyczna | 983 | 178 | (138) | (140) | 177
Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych | 518 | 85 | (67) | (69) | 85
Opieka medyczna | 75 | 8 | (8) | (8) | 9
Nagrody jubileuszowe | 904 | 67 | (58) | (58) | 66
RAZEM | 3.283 | 407 | (331) | (335) | 405

23. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Rozliczenia międzyokresowe przychodów dokonywane są z zachowaniem zasady ostrożności oraz współmierności przychodów i kosztów. Do rozliczeń międzyokresowych przychodów zalicza się: ¡ otrzymane środki pieniężne na sfinansowanie nabycia lub wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych. Rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych o kwotę odpowiadającą odpisom amortyzacyjnym od tych składników majątkowych w części sfinansowanej przez wspomniane środki pieniężne. Dotyczy to w szczególności umorzonych częściowo lub całkowicie pożyczek i kredytów oraz dotacji na zakup rzeczowego aktywa trwałego oraz dofinansowania prac rozwojowych lub zakupu wartości niematerialnych, ¡ przyjęte nieodpłatnie rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne. Odpisy tych przychodów dokonywane są w pozostałe przychody operacyjne, równolegle do odpisów amortyzacyjnych od tych rzeczowych aktywów trwałych. Dotacje rządowe są ujmowane, jeżeli istnieje uzasadniona pewność, że dotacja zostanie uzyskana oraz spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki. Jeżeli dotacja dotyczy składnika aktywów, wówczas rozliczenie następuje poprzez stopniowe zwiększanie pozostałych przychodów operacyjnych proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych od tych składników majątkowych.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

23.1 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
DOTACJE RZĄDOWE |  |
Otrzymane dotacje z NFOŚiGW | 275 | 263
Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych | 30 | 33
Pozostałe rozliczenia dotacji rządowych | 124 | 132
ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW |  |
Dotacje otrzymane i opłaty przyłączeniowe | 35 | 35
Darowizny i nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe | 80 | 95
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów | 56 | 58
DŁUGOTERMINOWE DOTACJE I ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW, RAZEM | 600 | 616

23.2 Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
DOTACJE RZĄDOWE |  |
Otrzymane dotacje z NFOŚiGW | 17 | 14
Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych | 3 | 3
Pozostałe rozliczenia dotacji rządowych | 12 | 10
ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW |  |
Dotacje otrzymane i opłaty przyłączeniowe | 2 | 2
Darowizny i nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe | 38 | 39
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów | 5 | 12
KRÓTKOTERMINOWE DOTACJE I ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE PRZYCHODÓW, RAZEM | 77 | 80

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

24. Pozostałe zobowiązania niefinansowe

Główne składniki pozostałych zobowiązań niefinansowych na poszczególne dni sprawozdawcze.

24.1 Pozostałe zobowiązania niefinansowe długoterminowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE |  |
Zobowiązania z tytułu umowy | 64 | 56
Szacunki na zobowiązania z tytułu Programu Dobrowolnych Odejść | 1 | 2
POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE, RAZEM | 65 | 58

24.2 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE |  |
Zobowiązania z tytułu należnego VAT | 540 | 176
Zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego | 33 | 35
Opłata za korzystanie ze środowiska | 202 | 213
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń | 284 | 292
Premie dla pracowników | 272 | 238
Niewykorzystane urlopy | 113 | 143
Zobowiązanie z tytułu Programów Dobrowolnych Odejść | 1 | 6
Nagrody dla Zarządów | 20 | 27
Szacunki na zobowiązania z tytułu innych świadczeń pracowniczych | 5 | 6
Podatek dochodowy od osób fizycznych | 95 | 89
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych | 269 | 276
Zobowiązania z tytułu umowy | 296 | 290
Zobowiązania z tytułu dywidend | 7 | 7
Inne | 66 | 67
POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE, RAZEM | 2.203 | 1.865

Opłaty za korzystanie ze środowiska dotyczą przede wszystkim opłat za zużycie wody oraz emisję gazów w elektrowniach konwencjonalnych oraz opłat eksploatacyjnych wnoszonych przez kopalnie węgla brunatnego.
Pozycja „Inne” w głównej mierze obejmuje wpłaty na Pracowniczy Program Emerytalny, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz potrącenia z wynagrodzeń pracowników.

Zobowiązania z tytułu umowy

Zobowiązania z tytułu umowy obejmują przede wszystkim zaliczki na dostawy i przedpłaty dokonane przez klientów za przyłącza do sieci dystrybucyjnej oraz prognozy zużycia energii elektrycznej dotyczące przyszłych okresów.

W 2020 roku, Grupa ujęła przychody w wysokości 165 mln PLN (119 mln PLN w roku 2019), które uwzględnione były na saldzie zobowiązań z tytułu umów na początek okresu.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH

25. Instrumenty finansowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Instrumenty finansowe Klasyfikacja i wycena Aktywa finansowe podlegają kwalifikacji do następujących kategorii instrumentów finansowych: ¡ wyceniane według zamortyzowanego kosztu; ¡ wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; ¡ wyceniane w wartości godziwej przez wynik, dalej. Klasyfikacja aktywów finansowych opiera się na kryterium modelu biznesowym oraz charakterystyce przepływów pieniężnych. Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane według zamortyzowanego kosztu, jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: ¡ przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy; ¡ przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Dłużne aktywo finansowe jest wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody jeżeli spełnione są oba poniższe warunki: ¡ przyjęty model biznesowy zakłada utrzymanie składnika aktywów w celu gromadzenia przepływów pieniężnych wynikających z umowy jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; ¡ przepływy pieniężne wynikające z umowy dotyczące danego instrumentu obejmują wyłącznie spłatę kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do zapłaty (test SPPI). Instrumenty dłużne, które nie spełniają powyższych warunków wyceniane są w wartości godziwej przez wynik finansowy. Inwestycje w instrumenty kapitałowe są zawsze wyceniane w wartości godziwej. Grupa może podjąć nieodwołalną decyzję o ujmowaniu zmian wartości godziwej w innych całkowitych dochodach, o ile instrument nie jest przeznaczony do obrotu. W przypadku instrumentów kapitałowych przeznaczonych do obrotu, zmiany wartości godziwej ujmowane są w wyniku finansowym. Wszystkie standardowe transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych są ujmowane w dniu zawarcia transakcji, tj. w dniu, w którym jednostka zobowiązała się do nabycia danego składnika aktywów. Standardowe transakcje zakupu lub sprzedaży aktywów finansowych to transakcje zakupu lub sprzedaży, w których termin dostarczenia aktywów drugiej stronie jest zasadniczo ustalony przez przepisy bądź zwyczaje obowiązujące na danym rynku. Model utraty wartości oparty jest na oczekiwanych stratach kredytowych i obejmuje swym zakresem: ¡ aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie; ¡ dłużne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody; ¡ zobowiązania do udzielenia kredytu, jeżeli obecnie występuje zobowiązanie do jego uruchomienia; ¡ udzielone gwarancje finansowe wchodzące w zakres MSSF 9; ¡ należności z tytułu umów leasingowych wchodzące w zakres MSSF 16; ¡ aktywa umowne wchodzące w zakres MSSF 15. Grupa kwalifikuje zobowiązania finansowe do jednej z poniższych kategorii: ¡ wyceniane według zamortyzowanego kosztu, ¡ wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

25.1 Opis istotnych pozycji w ramach poszczególnych kategorii instrumentów finansowych

25.1.1 Należności finansowe i pozostałe należności finansowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Należności finansowe Należności finansowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Grupa stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Dla należności finansowych Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia instrumentu. Grupa wycenia aktywa finansowe według zamortyzowanego kosztu, zgodnie z przyjętym modelem biznesowym.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Należności z tytułu dostaw i usług | - | 3.602 | - | 3.483
Lokaty, depozyty i pożyczki | 185 | 6 | 174 | 8
Obligacje | - | 40 | - | -
Należności z tytułu rozpoznanych rekompensat na podstawie Ustawy o cenach prądu | - | 85 | - | 304
Kaucje, wadia i zabezpieczania | 2 | 788 | 1 | 771
Odszkodowania i kary | - | 102 | - | 112
Pozostałe należności finansowe | 4 | 189 | 5 | 137
NALEŻNOŚCI FINANSOWE | 191 | 4.812 | 180 | 4.815

Kaucje, wadia i zabezpieczenia dotyczą głównie depozytów zabezpieczających i transakcyjnych oraz funduszu gwarancyjnego w obrocie energią elektryczną i EUA.

Należności z tytułu dostaw i usług (należności handlowe)

Głównym składnikiem należności handlowych są należności wykazywane przez spółkę PGE Obrót S.A. Należności od gospodarstw domowych stanowią około 17% skonsolidowanego salda należności z tytułu dostaw i usług, natomiast należności od klientów korporacyjnych PGE Obrót S.A. stanowią około 62% skonsolidowanego salda należności z tytułu dostaw i usług. Na dzień 31 grudnia 2020 roku udział trzech największych kontrahentów Grupy Kapitałowej PGE wyniósł około 9% salda tej pozycji. Dodatkowe informacje dotyczące należności handlowych zostały zaprezentowane w nocie 26.3.1. niniejszego sprawozdania finansowego.

W należnościach z tytułu dostaw i usług Grupa prezentuje również należności z tytułu doszacowania sprzedaży energii elektrycznej.

Pozostałe należności finansowe

Na wartość pozostałych należności finansowych składają się głównie fundusz gwarancyjny, odszkodowania i należności sporne opisane w nocie 28.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

25.1.2 Instrumenty pochodne i inne instrumenty wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Pochodne instrumenty finansowe i zabezpieczenia

Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów wymiany walut, to przede wszystkim kontrakty walutowe typu forward, futures oraz kontrakty na zamianę stóp procentowych IRS oraz transakcje CCIRS zabezpieczające kurs walutowy oraz stopę procentową. Tego rodzaju pochodne instrumenty finansowe są wyceniane do wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania gdy ich wartość jest ujemna.

Zyski i straty z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych, które nie spełniają warunków rachunkowości zabezpieczeń oraz część nieskuteczna powiązań zabezpieczających w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych są bezpośrednio odnoszone w wynik finansowy roku obrotowego.

Wartość godziwa walutowych kontraktów forward jest ustalana poprzez odniesienie kursu zawarcia do bieżących kursów terminowych (forward) wyliczanych na podstawie danych rynkowych. Wartość godziwa kontraktów na zamianę stóp procentowych jest wyliczana na podstawie krzywych dochodowości.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

| Stan na dzień 31 grudnia 2020
| Odniesiono w wynik | Odniesiono w inne całkowite dochody | Aktywa | Zobowiązania
INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY |  |  |  |
Forward walutowy | (117) | - | 3 | 4
Forward towarowy | 231 | - | 11 | 4
SWAP towarowy | - | - | 11 | 13
Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla | (89) | - | 17 | 18
Transakcje IRS | - | - | - | -
Opcje | 11 | - | 16 | -
INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE |  |  |  |
Transakcje zabezpieczające CCIRS | 37 | (7) | 64 | -
Transakcje zabezpieczające IRS | (73) | (261) | - | 385
Forward walutowy USD | - | (1) | - | 1
Forward walutowy EUR | - | 656 | 381 | 23
POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY |  |  |  |
Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym | (4) | - | 52 | -
RAZEM | (4) | 387 | 555 | 448
część krótkoterminowa |  |  | 423 | 63
część długoterminowa |  |  | 132 | 385

| Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Odniesiono w wynik | Odniesiono w inne całkowite dochody | Aktywa | Zobowiązania
INSTRUMENTY POCHODNE WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY |  |  |  |
Forward walutowy | (7) | - | 13 | 16
Forward towarowy | 277 | - | 265 | 8
SWAP towarowy | (152) | - | 11 | 16
Kontrakty na zakup/sprzedaż węgla | (20) | - | 6 | 1
Transakcje IRS | - | - | - | -
Opcje | (7) | - | 5 | -
INSTRUMENTY POCHODNE ZABEZPIECZAJĄCE |  |  |  |
Transakcje zabezpieczające CCIRS | (97) | 11 | 18 | -
Transakcje zabezpieczające IRS | 5 | (90) | - | 106
Forward walutowy USD | - | (3) | - | -
Forward walutowy EUR | - | (254) | 34 | 332
POZOSTAŁE AKTYWA WYCENIANE W WARTOŚCI GODZIWEJ PRZEZ WYNIK FINANSOWY |  |  |  |
Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym | (3) | - | 68 | -
RAZEM | (4) | (336) | 420 | 479
część krótkoterminowa |  |  | 327 | 372
część długoterminowa |  |  | 93 | 107

Forwardy towarowe i walutowe

Transakcje terminowe towarowe i walutowe związane są przede wszystkim z handlem uprawnieniami do emisji CO2 oraz sprzedażą węgla. Dla ujęcia transakcji terminowych walutowych Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń.

Opcje

PGE S.A. nabyła od Towarzystwa Finansowego Silesia Sp. z o.o. opcję call na zakup akcji Polimex-Mostostal S.A. Opcja została wyceniona z wykorzystaniem metody Blacka-Scholesa.

Swapy na węgiel

W bieżącym okresie PGE Paliwa sp. z o.o. w celu zabezpieczenia swojego ryzyka towarowego na cenę węgla importowanego, zawarła szereg transakcji zabezpieczających to ryzyko za pomocą swapów towarowych na węgiel. Ilość i wartość transakcji jest skorelowana z ilością i wartością importowanego węgla. Zmiana z tytułu wartości godziwej ujmowana jest w rachunku zysków i strat.

Kontrakty zakupowe i sprzedażowe z fizyczną dostawą węgla

PGE Paliwa Sp. z o.o. wycenia wszystkie kontrakty na sprzedaż i zakup węgla z fizyczną dostawą w modelu tradera-brokera do wartości godziwej. Na dzień sprawozdawczy Spółka posiada kontrakty, których termin realizacji przypada na 2020 rok.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Transakcje IRS

PGE S.A. zawarła transakcje IRS zabezpieczające stopę procentową od zaciągniętych kredytów i wyemitowanych obligacji o łącznej wartości nominalnej 7.030 mln PLN. Dla ujęcia powyższych transakcji IRS Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał z aktualizacji wyceny został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Transakcje zabezpieczające CCIRS

W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy spłaty kapitału i odsetek. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR, a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednia część transakcji CCIRS traktowana jest jako zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB (publ).

Dla ujęcia powyższej transakcji CCIRS Grupa Kapitałowa PGE stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Wpływ rachunkowości zabezpieczeń został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego sprawozdania finansowego.

Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym

W bieżącym okresie sprawozdawczym Grupa umorzyła posiadane certyfikaty FIZAN Eko-Inwestycje oraz certyfikaty FIZAN Ventures.

Na dzień sprawozdawczy Spółka posiada jednostki uczestnictwa w trzech subfunduszach Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych Energia S.A., których wartość na dzień sprawozdawczy wynosi 53 mln PLN.

25.1.3 Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Kredyty i pożyczki | 7.105 | 1.318 | 7.999 | 1.382
Wyemitowane obligacje | 2.035 | 10 | 1.986 | 12
Leasing | 885 | 56 | 874 | 55
RAZEM KREDYTY BANKOWE, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING | 10.025 | 1.384 | 10.859 | 1.449

Pozycja walutowa i oprocentowanie

Stan na dzień 31 grudnia 2020 roku

Waluta | Stopa referencyjna | Wartość w walucie | Wartość w złotych | Ostateczny termin spłaty
PLN | Zmienna | 7.294 | 7.294 | kredyty, pożyczki – IX 2021 - VI 2035; obligacje – V 2026 – V 2029
Stała | 3.103 | 3.103 | kredyty, pożyczki - III 2023 - VIII 2038 leasing - IV 2021 – III 2101
RAZEM PLN |  | 10.397 | 10.397 |
EUR | Zmienna | 47 | 219 | kredyty i pożyczki - VI 2024
Stała | 140 | 644 | obligacje - VIII 2029
RAZEM EUR |  | 187 | 863 |
USD | Zmienna | 40 | 149 | kredyty i pożyczki - IX 2021
RAZEM USD |  | 40 | 149 |
RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING | 11.409 |

Stan na dzień 31 grudnia 2019 roku

Waluta | Stopa referencyjna | Wartość w walucie | Wartość w złotych | Ostateczny termin spłaty
PLN | Zmienna | 8.179 | 8.179 | kredyty, pożyczki – IX 2020 - VI 2034; obligacje – V 2026 – V 2029
Stała | 3.158 | 3.158 | kredyty, pożyczki - IX 2019 - XII 2028 leasing - III 2020 – III 2101
RAZEM PLN |  | 11.337 | 11.337 |
EUR | Zmienna | 69 | 293 | kredyty i pożyczki - VI 2024
Stała | 139 | 595 | obligacje - VIII 2029
RAZEM EUR |  | 208 | 888 |
USD | Zmienna | 22 | 83 | kredyty i pożyczki - V 2019 - IX 2020
RAZEM USD |  | 22 | 83 |
RAZEM KREDYTY, POŻYCZKI, OBLIGACJE I LEASING | 12.308 |

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Zmiana stanu zadłużenia odsetkowego w latach zakończonych dnia 31 grudnia 2020 oraz 2019 roku

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
NA DZIEŃ 1 STYCZNIA | 12.308 | 10.708
WEJŚCIE W ŻYCIE MSSF 16 1.01.2019 | - | 895
ZMIANA STANU KREDYTÓW W RACHUNKACH BIEŻĄCYCH | (572) | 5
ZMIANA STANU kredytów, pożyczek, obligacji i leasingu | (327) | 700
Zaciągnięcie kredytów, pożyczek/ emisje obligacji/ zawarcie nowych umów leasingowych | 4.387 | 6.737
Rozpoznanie nowych umów leasingowych | 62 | -
Spłata kredytów, pożyczek, leasingu / wykup obligacji | (4.871) | (6.040)
Naliczenie odsetek | 240 | 302
Spłata odsetek | (290) | (290)
Nabycie nowych spółek zależnych | 111 | 6
Konwersja pożyczki na kapitał | (57) | -
Różnice kursowe | 71 | (15)
Pozostałe zmiany | 20 | -
NA DZIEŃ 31 GRUDNIA | 11.409 | 12.308

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Kredyty i pożyczki

Kredytodawca | Instrument zabezpieczający | Data zapadalności | Limit w walucie | Waluta | Stopa procentowa | Zobowiązanie na 31-12-2020 | Zobowiązanie na 31-12-2019
Konsorcjum banków | IRS | 2023-09-30 | 3.630 | PLN | Zmienna | 3.636 | 3.649
Europejski Bank Inwestycyjny | - | 2034-08-25 | 1.500 | PLN | Stała | 1.505 | 1.505
Bank Gospodarstwa Krajowego | IRS | 2027-12-31 | 1.000 | PLN | Zmienna | 876 | 1.001
Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju | IRS | 2028-06-07 | 500 | PLN | Zmienna | 501 | 502
Bank Gospodarstwa Krajowego | IRS | 2028-12-31 | 500 | PLN | Zmienna | 500 | 500
Europejski Bank Inwestycyjny | - | 2034-08-25 | 490 | PLN | Stała | 493 | 493
Nordic Investment Bank | - | 2024-06-20 | 150 | EUR | Zmienna | 219 | 293
Bank Pekao S.A. | - | 2021-09-21 | 40 | USD | Zmienna | 149 | 83
Millennium | - | 2021-06-16 | 7 | PLN | Stała | 1 | 1
Bank Gospodarstwa Krajowego | - | 2021-05-31 | 1.000 | PLN | Zmienna | - | 455
Kredyt Rewolwingowy (konsorcjum banków) | - | 2022-12-16 | 4.100 | PLN | Zmienna | - | 300
Bank Pekao S.A. | - | 2024-12-22 | 500 | PLN | Zmienna | - | 160
PKO BP S.A. | - | 2022-04-29 | 300 | PLN | Zmienna | - | 21
Bank Ochrony Środowiska SA | - | 2020-10-01 | 136 | PLN | Zmienna | - | 5
Europejski Bank Inwestycyjny | - | 2038-10-16 | 273 | PLN | Stałe | - | -
NFOŚiGW | - | marzec 2023 – grudzień 2028 | 215 | PLN | Stała | 157 | 204
NFOŚiGW | - | wrzesień 2021 – czerwiec 2035 | 697 | PLN | Zmienna | 279 | 101
WFOŚiGW | - | wrzesień 2020 – wrzesień 2026 | 70 | PLN | Stała | 6 | 2
WFOŚiGW | - | wrzesień 2021 – wrzesień 2028 | 207 | PLN | Zmienna | 101 | 82
Pożyczka wspólników | - | 2020-11-06 | 9 | PLN | Stała | - | 9
Pożyczka wspólników | - | 2021-03-02 | 14 | PLN | Stała | - | 15
RAZEM KREDYTY BANKOWE |  |  |  | 8.423 | 9.381

Na 31 grudnia 2020 roku wartość pozostających do dyspozycji limitów kredytowych w rachunku bieżącym istotnych spółek Grupy Kapitałowej PGE wyniosła 1.811 mln PLN. Terminy spłaty przyznanych linii kredytowych w rachunkach bieżących głównych spółek Grupy Kapitałowej przypadają w latach 2021 – 2024.

W 2020 roku ani po dniu sprawozdawczym nie wystąpiły przypadki niewywiązania się ze spłat lub naruszenia innych warunków umów kredytowych.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Wyemitowane obligacje

Emitent | Instrument zabezpieczający | Data zapadalności programu | Limit w walucie programu | Waluta | Stopa procentowa | Data emisji transzy | Data wykupu transzy | Zobowiązanie na 31-12-2020 | Zobowiązanie na 31-12-2019
PGE SA | IRS | bezterminowy | 5.000 | PLN | Zmienna | 2019-05-21 | 2029-05-21 | 1.001 | 1.002
2019-05-21 | 2026-05-21 | 400 | 401
PGE Sweden AB (publ) | CCIRS | bezterminowy | 2.000 | EUR | Stała | 2014-08-01 | 2029-08-01 | 644 | 595
RAZEM WYEMITOWANE OBLIGACJE |  |  | 2.045 | 1.998

Zobowiązanie z tytułu leasingu

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zobowiązania z tytułu leasingu Zobowiązanie z tytułu leasingu leasingobiorca ujmuje w dacie rozpoczęcia W dacie rozpoczęcia leasingobiorca wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontuje się z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie leasingobiorca stosuje krańcową stopę procentową leasingobiorcy. W dacie rozpoczęcia opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmują następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie: ¡ stałe opłaty leasingowe (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe; ¡ zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, ¡ kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej, ¡ cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji, oraz ¡ kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu. Leasingobiorca po dacie rozpoczęcia wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu poprzez: ¡ zwiększenie wartości bilansowej w celu odzwierciedlenia odsetek od zobowiązania z tytułu leasingu, które w każdym terminie w ciągu okresu leasingu są kwotą, w ramach której uzyskuje się stałą okresową stopę procentową w stosunku do nieuregulowanego salda zobowiązania z tytułu leasingu, ¡ zmniejszenie wartości bilansowej w celu uwzględnienia zapłaconych opłat leasingowych oraz ¡ zaktualizowanie wyceny wartości bilansowej w celu uwzględnienia wszelkiej ponownej oceny lub zmiany leasingu lub w celu uwzględnienia zaktualizowanych zasadniczo stałych opłat leasingowych.

Grupa PGE jest stroną szeregu umów leasingu, najmu, służebności czy dzierżawy. Przedmiotem umów są grunty, powierzchnie infrastruktury technicznej, powierzchnie biurowe i użytkowe, urządzenia, instalacje, pomieszczenia techniczne, a także infrastruktura IT. Umowy zawierane są na czas określony bądź nieoznaczony z określonym terminem wypowiedzenia. Grupa posiada również prawo do korzystania z gruntów w użytkowaniu wieczystym. Grupa każdorazowo szacuje okres leasingu, biorąc pod uwagę istotne fakty i okoliczności, które mogą wpływać na przedłużenie bądź skrócenie okresu trwania umów.

W niektórych umowach występują opłaty zmienne oparte o wskaźnik inflacji, ogłoszony przez GUS za rok poprzedni. Element waloryzacji stanowi o ich zmiennym charakterze- opłaty te uwzględnia się przy wycenie zobowiązania z tytułu leasingu, gdyż oparte są o indeks. W niektórych przypadkach czynsz roczny powiększony jest o inne opłaty o charakterze zmiennym, inne niż opłaty zmienne zależne od stopy lub indeksu. Są to przykładowo płatności z tytułu podatku od nieruchomości bądź podatku od budowli. Opłaty te nie są uwzględniane w wycenie zobowiązań leasingowych. W umowach dzierżawy gruntów pod budowę i eksploatację elektrowni wiatrowych, oprócz czynszu dzierżawnego występują opłaty z tytułu rekompensaty za wyłączenia nieruchomości z uprawy rolnej za okres budowy. Opłaty te nie są uwzględniane przy kalkulacji zobowiązania z tytułu leasingu, gdyż z tytułu ich poniesienia nie są przekazywane korzystającemu żadne prawa do korzystania z aktywów, ani nie są na jego rzecz świadczone usługi. Podobnie traktowane są również opłaty dotyczące rekompensaty z tytułu strat za wejście na teren celem wykonania prac eksploatacyjnych, konserwacyjnych i innych, związanych z funkcjonowaniem parku elektrowni wiatrowej.

Decyzje dotyczące prawa wieczystego użytkowania gruntów udzielane są zazwyczaj na czas określony wynoszący 99 lat. Opłata z tytułu wieczystego użytkowania gruntów ustalana jest jako procent wartości gruntu. Wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie, tym samym będzie to opłata o charakterze zmiennym zależnym od indeksu lub stawki, która jest uwzględniania w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu.

Grupa leasinguje drobne wyposażenie biurowe (urządzenia drukujące, kserokopiarki, komputery, itp.), które traktuje jako leasingi aktywów o niskiej wartości. Grupa zdecydowała się na zastosowanie zwolnienia i nie ujmowanie praw do użytkowania oraz zobowiązań z tytułu leasingu w odniesieniu do tych umów w sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Grupa zastosowała również praktyczne zwolnienie dla leasingów krótkoterminowych. Dotyczy to głównie decyzji na zajęcie pasa drogowego lub kolejowego, jeżeli decyzja wydawana jest na okres krótszy niż 12 miesięcy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa korzysta także z uproszczenia dla leasingów krótkoterminowych w przypadku umów najmu nieruchomości na czas nieokreślony z okresem wypowiedzenia poniżej 12 miesięcy, gdzie wynajmowane powierzchnie nie podlegały specjalnym dostosowaniom, nie ma istotnych barier wyjścia (np. kar za wcześniejsze rozwiązanie umowy) i obie strony mają praktyczną możliwość wynająć taką powierzchnię na rynku.

25.1.4 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania finansowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zobowiązania Zobowiązania stanowią obecny, wynikający ze zdarzeń przeszłych obowiązek Spółki, którego wypełnienie, według oczekiwań, spowoduje wypływ ze Spółki środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Grupa dzieli zobowiązania na następujące kategorie: ¡ zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, ¡ pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni sprawozdawcze wg zamortyzowanego kosztu, ¡ zobowiązania niefinansowe. Gdy skutek zmiany wartości pieniądza w czasie jest istotny, zobowiązania prezentowane są w wartości zdyskontowanej.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
| Długoterminowe | Krótkoterminowe | Długoterminowe | Krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług | - | 1.357 | - | 1.506
Zakup RAT i WN | 6 | 1.050 | 3 | 1.633
Otrzymane kaucje i wadia | 30 | 96 | 21 | 99
Zobowiązania z tytułu KDT | 395 | 22 | 432 | 36
Ubezpieczenia | - | 8 | - | 8
Rozrachunki związane z transakcjami giełdowymi | - | 856 | - | 269
Inne | 17 | 115 | 19 | 85
ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG I POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE | 448 | 3.504 | 475 | 3.636

Pozycja „Inne” obejmuje m.in. zobowiązania PGE Dom Maklerski S.A. wobec klientów z tytułu wpłaconych środków pieniężnych.

25.2 Wartość godziwa instrumentów finansowych

Wartość aktywów oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu stanowi racjonalne przybliżenie ich wartości godziwych, za wyjątkiem obligacji wyemitowanych przez spółkę PGE Sweden AB (publ) oraz kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym.

Obligacje wyemitowane przez PGE Sweden AB (publ) są oparte o stałą stopę procentową. Ich wartość wg zamortyzowanego kosztu wykazywana w niniejszym sprawozdaniu finansowym na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosi 140 mln EUR, a wartość godziwa 162 mln EUR. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 1 hierarchii wartości godziwej.

W przypadku kredytu zawartego z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, opartym na stałej stopie procentowej, jego wartość według zamortyzowanego kosztu wykazana w sprawozdaniu finansowym na dzień sprawozdawczy wynosi 1.998 mln PLN, a jego wartość godziwa 2.198 mln PLN. Wskaźniki przyjęte do wyceny należą do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej.

Instrumenty nienotowane na aktywnych rynkach, dla których wiarygodne ustalenie wartości godziwej nie jest możliwe

Kluczowymi pozycjami tej kategorii instrumentów finansowych są udziały i akcje w podmiotach nienotowanych na aktywnych rynkach. Grupa Kapitałowa PGE nie jest w stanie w wiarygodny sposób określić wartości godziwej akcji spółek nienotowanych na aktywnych rynkach, w związku z czym prezentowane są one według ceny nabycia, skorygowanej w razie konieczności o odpisy z tytułu utraty wartości.

25.3 Hierarchia wartości godziwej

Instrumenty pochodne

Grupa wycenia instrumenty pochodne w wartości godziwej przy zastosowaniu modeli wyceny instrumentów finansowych, wykorzystując ogólnie dostępne kursy walutowe, stopy procentowe, krzywe dyskontowe w poszczególnych walutach (obowiązujące również dla towarów, których ceny wyrażone są w tych walutach) pochodzące z aktywnych rynków. Wartość godziwa instrumentów pochodnych ustalana jest w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy z tytułu zawartych transakcji kalkulowane w oparciu o różnicę między ceną terminową a transakcyjną. Terminowych kursów wymiany walut nie modeluje się jako osobnego czynnika ryzyka, ale wyprowadza z kursu spot i odpowiedniej terminowej stopy procentowej dla waluty obcej w stosunku do PLN.

W kategorii aktywów i zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik Grupa wykazuje instrumenty finansowe związane z handlem prawami do emisji CO2 – forward walutowy i towarowy, ponadto kontrakty na zakup i sprzedaż węgla, SWAPy towarowe (Poziom 2).

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Dodatkowo Grupa prezentuje instrument pochodny zabezpieczający kurs walutowy oraz stopę procentową CCIRS oraz transakcje zabezpieczające IRS zamieniające zmienną stopę w PLN na stałą stopę w PLN (Poziom 2).

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
HIERARCHIA WARTOŚCI GODZIWEJ | Poziom 1 | Poziom 2 | Poziom 1 | Poziom 2
Uprawnienia do emisji CO2 w działalności tradingowej | 1 | - | 1.303 | -
Węgiel kamienny w działalności tradingowej | 144 | - | 125 | -
Zapasy | 145 | - | 1.428 | -
Forward walutowy | - | 384 | - | 13
Forward towarowy | - | 11 | - | 265
SWAP towarowy | - | 11 | - | 11
Kontrakty na zakup/ sprzedaż węgla | - | 17 | - | 6
Wycena transakcji CCIRS | - | 64 | - | 18
Wycena transakcji IRS | - | - | - | 34
Opcje | - | 16 | - | 5
Jednostki uczestnictwa | - | 52 | - | 68
Aktywa finansowe | - | 555 | - | 420
Forward walutowy | - | 28 | - | 348
Forward towarowy | - | 4 | - | 8
SWAP towarowy | - | 13 | - | 16
Kontrakty na zakup/ sprzedaż węgla | - | 18 | - | 1
Wycena transakcji IRS | - | 385 | - | 106
Zobowiązania finansowe | - | 448 | - | 479

Instrumenty pochodne zostały zaprezentowane w nocie 25.1.2 niniejszego sprawozdania finansowego. W okresie sprawozdawczym i okresie porównawczym nie wystąpiły przesunięcia instrumentów finansowych pomiędzy pierwszym i drugim poziomem hierarchii wartości godziwej.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Warunki poszczególnych instrumentów pochodnych i innych należności wycenianych w wartości godziwej przez wynik.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019 |
| Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN | Nominał instrumentu w walucie oryginalnej | Wartość w sprawozdaniu finansowym w PLN | Nominał instrumentu w walucie oryginalnej | Zapadalność według stanu na 31 grudnia 2020
CCIRS – EUR na PLN | 64 | 144 | 18 | 144 | do lipca 2029
Opcje | 16 | 6 | 5 | 6 | do lipca 2022
Jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym | 52 | 48 | 68 | 66 | n/a
Forward walutowy EUR | 382 | 2.735 | 43 | 582 | grudzień 2024
Forward towarowy PLN | 11 | 871 | 93 | 1.572 | do grudnia 2022
882 | 1.479
Forward towarowy PLN | - | - - | 28 | 298 66 | do marca 2020
Forward towarowy EUR | - | - | 144 | 339 | do marca 2020
Forward walutowy USD | 2 | 7 | 4 | 46 | do kwietnia 2021
Forward walutowy USD | - | - | - | - | do lutego 2019
SWAP towarowy USD | 11 | 4 | 11 | 16 | do września 2021
Kontrakty zakupowe USD | 17 | 56 | 6 | 6 | sierpień 2021
Kontrakty sprzedażowe USD | 9
Aktywa finansowe | 555 | - | 420 | - |
Forward walutowy - EUR | 24 | 120 | 338 | 3.089 | grudzień 2023
IRS – stopa % na PLN | 385 | 500 1.000 500 | 106 | 500 1.000 500 | czerwiec 2028 grudzień 2027 grudzień 2028
3.630 1.000 400 | 3.630 1.000 400 | wrzesień 2023 maj 2029 maj 2026
Forward walutowy EUR | - | - | 6 | 31 | do stycznia 2021
Forward towarowy PLN | 4 | 258 254 | 8 | 319 311 | grudzień 2022
SWAP towarowy USD | 13 | 3 | 16 | 16 | grudzień 2021
1
Forward walutowy USD | 2 | 32 | 3 | 36 | wrzesień 2021
-
Forward walutowy USD | 1 | 4 | 1 | 12 | kwiecień 2021
Forward walutowy USD | 1 | 23 | - | - | grudzień 2022
Kontrakty zakupowe USD | 18 | - | 1 | - | kwiecień 2021
Kontrakty sprzedażowe USD | 8 | 3
Zobowiązania finansowe | 448 |  | 479 |  |

25.4 Sprawozdanie z całkowitych dochodów

Wpływ poszczególnych kategorii instrumentów finansowych na przychody i koszty finansowe

Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Środki pieniężne | Pozostałe aktywa finansowe | Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe | Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej | Instrumenty pochodne zabezpieczające | Pozostałe zobowiązania finansowe | RAZEM
Dywidendy | - | - | 2 | - | - | - | 2
Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek | 3 | 25 | - | - | (82) | (215) | (269)
Aktualizacja wartości | - | - | (8) | 20 | - | - | 12
Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów | - | (2) | 3 | - | - | - | 1
Różnice kursowe | (9) | 227 | - | - | - | (251) | (33)
Zysk/(Strata) ze zbycia inwestycji | - | - | (13) | - | - | - | (13)
OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) | (6) | 250 | (16) | 20 | (82) | (466) | (300)

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Rok zakończony 31 grudnia 2019 | Środki pieniężne | Pozostałe aktywa finansowe | Udziały i akcje oraz pozostałe instrumenty kapitałowe | Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej | Instrumenty pochodne zabezpieczające | Pozostałe zobowiązania finansowe | RAZEM
Dywidendy | - | - | 1 | - | - | - | 1
Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek | 12 | 24 | - | - | (53) | (206) | (223)
Aktualizacja wartości | - | - | - | (11) | 1 | (1) | (11)
Rozwiązanie/(Utworzenie) odpisów | - | (1) | 5 | - | - | (1) | 3
Różnice kursowe | (5) | (16) | - | 80 | (91) | 5 | (27)
Zysk/(Strata) ze zbycia inwestycji | - | - | - | - | - | - | -
OGÓŁEM ZYSK/ (STRATA) | 7 | 7 | 6 | 69 | (143) | (203) | (257)

25.5 Zabezpieczenia spłaty wierzytelności i zobowiązań

Jako zabezpieczenia spłaty kredytów Grupa stosuje wiele instrumentów zabezpieczających oraz ich kombinacje. Do najczęstszych należą umowy przelewu wierzytelności, weksle oraz oświadczenia o poddaniu się egzekucji. Dodatkowo Grupa wykorzystuje pełnomocnictwa do rachunków bankowych i cesje wierzytelności.

Na dzień sprawozdawczy aktywa o następującej wartości stanowiły zabezpieczenia spłaty zobowiązań lub zobowiązań warunkowych:

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Rzeczowe aktywa trwałe | 900 | 830
Zapasy | - | 14
Należności z tytułu dostaw i usług | 206 | 216
RAZEM WARTOŚĆ AKTYWÓW STANOWIĄCYCH ZABEZPIECZENIE SPŁATY ZOBOWIĄZAŃ | 1.106 | 1.060

Rzeczowe aktywa trwałe wykazane w powyższej tabeli stanowią zabezpieczenie zaciągniętych kredytów inwestycyjnych. Najbardziej istotną pozycją na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku jest hipoteka kaucyjna na bloku 858 MW w PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Bełchatów.

Spółki Grupy Kapitałowej PGE, zgodnie z regulaminem IRGIT, są zobowiązane do utrzymywania określonego stanu środków pieniężnych na rachunkach prowadzonych w Bankach PKO BP oraz Santander Bank Polska do uczestniczenia w funduszu gwarancyjnym. Stan środków pieniężnych wykazywanych jako środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania z tych dwóch tytułów wynosił 93 mln PLN na 31 grudnia 2020 roku (230 mln PLN w okresie porównawczym).

26. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Celem nadrzędnym zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej PGE jest wsparcie procesu tworzenia wartości Grupy dla akcjonariuszy oraz realizacji strategii biznesowej Grupy poprzez ograniczenie i kontrolę ryzyka finansowego do poziomu akceptowanego przez kierownictwo Grupy.

Odpowiedzialność za zarządzanie ryzykiem finansowym w Grupy Kapitałowej PGE spoczywa na Zarządzie PGE S.A. Zarząd określa apetyt na ryzyko, który jest rozumiany jako akceptowalny poziom pogorszenia wyniku finansowego Grupy Kapitałowej PGE mając na uwadze jej aktualną i planowaną sytuację ekonomiczno-finansową. Zarząd decyduje także o alokacji apetytu na ryzyko do poszczególnych obszarów działalności.

Organizacja funkcji zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie Kapitałowej PGE jest oparta o zasadę niezależności organizacyjnej jednostki odpowiedzialnej za pomiar i kontrolę ryzyka w Grupie Kapitałowej PGE (Departament Ryzyka i Ubezpieczeń w PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.) od jednostek biznesowych będących właścicielami ryzyk. Raporty ryzyk przekazywane są bezpośrednio do Komitetu Ryzyka, Komitetu Audytu Rady Nadzorczej PGE S.A.i Zarządu PGE S.A.

W Grupie Kapitałowej PGE funkcjonuje Komitet Ryzyka, sprawujący nadzór nad procesem zarządzania ryzykiem finansowym i korporacyjnym w Grupie Kapitałowej PGE. Komitet Ryzyka monitoruje poziom ekspozycji Grupy Kapitałowej PGE, ustala limity w zakresie istotnych ryzyk finansowych, akceptuje stosowane metodyki w obszarze ryzyka finansowego wynikającego z działalności handlowej i finansowej, zezwala na rozszerzenie działalności w nowych obszarach biznesowych, a także podejmuje pozostałe kluczowe decyzje w obszarze zarządzania ryzykiem.

Ryzyko finansowe jest zarządzane z perspektywy całej Grupy Kapitałowej PGE w sposób zintegrowany. Proces ten jest realizowany lub nadzorowany w ramach Centrum Korporacyjnego Grupy Kapitałowej PGE, będącego centrum kompetencji w tym obszarze. Ekspozycje na ryzyko poszczególnych obszarów biznesowych są rozpatrywane w sposób kompleksowy, uwzględniający występujące zależności pomiędzy ekspozycjami, możliwości wykorzystania efektów hedgingu naturalnego oraz ich łączny wpływ na profil ryzyka i sytuację finansową całej Grupy Kapitałowej PGE.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Model zarządzania ryzykiem finansowym obejmuje:

¡ gromadzenie i analizowanie danych rynkowych i danych o ekspozycjach w podziale na poszczególne kategorie ryzyka finansowego;

¡ kalkulację miar ryzyka finansowego m.in. Value-at-Risk (VaR) i Profit-at-Risk (PaR) dla poszczególnych czynników ryzyka i łącznie dla wszystkich istotnych czynników ryzyka;

¡ zarządzanie skonsolidowaną ekspozycją Grupy Kapitałowej PGE w odniesieniu do kapitału narażonego na ryzyko oraz ustalonych na jego podstawie limitów ryzyka (m.in. poprzez określenie i realizację strategii zabezpieczających).

W kluczowych obszarach występowania ryzyk finansowych Grupa Kapitałowa PGE wdrożyła wewnętrzne regulacje określające zasady zarządzania tymi ryzykami.

Grupa Kapitałowa PGE narażona jest na różne typy ryzyk finansowych:

¡ ryzyko rynkowe (ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko walutowe);

¡ ryzyko płynności;

¡ ryzyko kredytowe.

Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE z tytułu poszczególnych ryzyk finansowych zależy od zakresu prowadzonej działalności na rynkach towarowych i finansowych.

26.1 Ryzyko rynkowe

Ryzyko rynkowe obejmuje ryzyko towarowe, ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe.

Głównym celem zarządzania ryzykiem rynkowym w Grupie Kapitałowej PGE jest utrzymanie poziomu ryzyka rynkowego wynikającego z działalności handlowej i finansowej na akceptowanym poziomie oraz wsparcie realizacji strategii biznesowej i maksymalizacji wartości Grupy dla akcjonariuszy.

Wdrożone w Grupie Kapitałowej PGE procedury zarządzania poszczególnymi kategoriami ryzyka rynkowego w zakresie działalności handlowej i finansowej określają m.in.:

¡ cel, zakres i zasady zarządzania ryzykiem;

¡ zakresy odpowiedzialności za zarządzanie ryzykiem;

¡ procesy zarządcze i operacyjne w ramach zarządzania ryzykiem w działalności handlowej na rynkach energii elektrycznej i produktów powiązanych oraz w zakresie działalności finansowej;

¡ sposoby identyfikacji źródeł ekspozycji na ryzyko;

¡ metody pomiaru i monitorowania ekspozycji na ryzyko;

Zasady zarządzania ryzykiem rynkowym obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE określają ponadto sposób ustalania apetytu na ryzyko rynkowe, limitowania ekspozycji na ryzyko rynkowe w oparciu o miary Profit-at-Risk i Value-at-Risk oraz mechanizmy zabezpieczenia ekspozycji w sytuacji przekroczenia limitów.

26.1.1 Ryzyko towarowe

Ryzyko towarowe jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego w obszarze handlowym wskutek zmian cen towarów.

Ekspozycja spółek z Grupy Kapitałowej PGE z tytułu ryzyka towarowego dotyczy następujących rynków towarowych:

¡ energii elektrycznej;

¡ uprawnień do emisji CO2;

¡ praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej;

¡ węgla kamiennego;

¡ gazu ziemnego;

¡ biomasy i innych paliw.

W Grupie Kapitałowej PGE znajdują się kopalnie węgla brunatnego, które dostarczają paliwo produkcyjne do dwóch elektrowni działających w ramach Grupy, w związku z tym ekspozycja Grupy na ryzyko cenowe w tym obszarze nie jest istotna.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Wybrane kluczowe rodzaje ryzyka towarowego (w tym również walutowego), na które eksponowana jest Grupa Kapitałowa PGE (nie uwzględniając stosowanych strategii zabezpieczenia tych ryzyk)

Ryzyko | Charakterystyka | Przykładowe źródła ekspozycji
Ryzyko zmian cen energii elektrycznej | ¡ GK PGE ma naturalną pozycję długą ze względu na posiadane aktywa wytwórcze oraz brak możliwości uplasowania na rynku produkcji po z góry ustalonej cenie. | ¡ Poziom generowanej marży w wyniku zmian cen energii elektrycznej i kosztów wytwarzania energii elektrycznej; ¡ Ceny kontraktów sprzedaży energii elektrycznej do klientów detalicznych; ¡ Ceny transakcji zakupu/sprzedaży energii na rynku hurtowym.
Ryzyko zmian cen praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej | ¡ GK PGE ma pozycję krótką netto, wynikającą z obowiązku umorzenia praw majątkowych z tytułu sprzedaży energii elektrycznej do klientów końcowych. | ¡ Ceny transakcji zakupu/sprzedaży praw majątkowych na rynku hurtowym.
Ryzyko zmian cen uprawnień do emisji CO2 | ¡ Ryzyko dotyczące zmian cen uprawnień do emisji CO2 w EUR i ryzyko zmian kursu walutowego EUR/ PLN; ¡ GK PGE ma krótką pozycję, ze względu na wytwarzanie energii elektrycznej w jednostkach uczestniczących w systemie EU-ETS. | ¡ Różne od planowanego wykorzystanie poszczególnych źródeł wytwórczych przy ich zróżnicowanej emisyjności; ¡ Ceny transakcji zakupu/sprzedaży uprawnień do emisji CO2 na rynku hurtowym.
Ryzyko zmian cen paliw do produkcji e.e.(w tym węgiel kamienny, gaz ziemny, biomasa, oleje opałowe) | ¡ Ryzyko dotyczące zmian cen towarów, w tym towarów denominowanych w walucie obcej (lub indeksowanych do waluty obcej) i ryzyko zmian kursu walutowego; ¡ GK PGE ma krótką pozycję, ze względu konieczności zakupu paliw na rynku. | ¡ Ceny transakcji zakupu/sprzedaży paliw na rynku hurtowym.
Ryzyko wolumenu w długim terminie | ¡ Ryzyko dotyczące zmian zapotrzebowania na energię elektryczną w Krajowym Systemie Energetycznym. | ¡ Sytuacja makroekonomiczna, w szczególności w energochłonnych branżach; ¡ Zmiany technologiczne, w szczególności w zakresie efektywności energetycznej i rozwoju energetyki rozproszonej; ¡ Zmiany klimatyczne; ¡ Regulacje, w tym preferencje dla poszczególnych sektorów energetyki; ¡ Stopień integracji z zagranicznymi systemami energetycznymi.
Ryzyko wolumenu w krótkim terminie | ¡ Ryzyko dotyczące zmian planowanego wolumenu sprzedaży energii elektrycznej wskutek zmian zapotrzebowania na energię elektryczną odbiorców. | ¡ Trendy wśród klientów detalicznych dotyczące zmian dostawców energii; ¡ Regulacje, w tym dotyczące możliwości zmiany dostawcy energii; ¡ Krótko-, średnioterminowe zmiany pogodowe; ¡ Ryzyko modelu planowania zapotrzebowania na energię i jakość danych źródłowych wykorzystywanych do planowania.

Grupa Kapitałowa PGE realizuje strategię zabezpieczania kluczowych ekspozycji w obszarze obrotu energią elektryczną i towarami powiązanymi adekwatną do poziomu apetytu na ryzyko w horyzoncie średnioterminowym. Poziom zabezpieczenia pozycji otwartej ustalany jest z uwzględnieniem zmienności cen energii elektrycznej i towarów powiązanych, płynności poszczególnych rynków, sytuacji finansowej Grupy i założonych celów wynikających z przyjętej strategii Grupy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Ekspozycję Grupy Kapitałowej PGE na ryzyko cen towarów (w zakresie dotyczącym surowców) określa wolumen zakupów zewnętrznych poszczególnych surowców, który został przedstawiony w poniższej tabeli:

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
TOWAR | Tonaż – zakup zewnętrzny (tys. ton) | Koszty zakupu (mln PLN) | Tonaż – zakup zewnętrzny (tys. ton) | Koszty zakupu (mln PLN)
Węgiel kamienny | 9.796 | 2.993 | 11.105 | 3.465
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby | 78.769 | 6.629 | 39.539 | 1.477
Gaz ziemny [tys. m3] | 1.305.773 | 774 | 1.203.724 | 918
Biomasa | 584 | 140 | 560 | 144
Olej opałowy | 49 | 74 | 61 | 111
RAZEM |  | 10.610 |  | 6.115

26.1.2 Ryzyko stopy procentowej

Ryzyko stopy procentowej jest związane z możliwością pogorszenia wyniku finansowego wskutek zmian stóp procentowych.

Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE z tytułu ryzyka stopy procentowej wynika głównie z faktu, że spółki Grupy finansują działalność operacyjną i inwestycyjną pozyskując finansowanie oparte na zmiennej stopie procentowej, przede wszystkim w formie kredytów, pożyczek i wyemitowanych obligacji w walucie krajowej i obcej oraz z tytułu inwestycji w aktywa finansowe oprocentowane według zmiennej stopy procentowej.

Grupa Kapitałowa PGE kontroluje ryzyko stopy procentowej poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian stóp procentowych w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko stopy procentowej Spółek z Grupy. Miara ryzyka stopy procentowej oparta jest na metodologii wielkości zagrożonej rozumianej jako iloczyn wielkości pozycji stopy procentowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany rynkowych stawek stóp procentowych.

Ponadto Grupa Kapitałowa PGE określa strategię zabezpieczenia w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko stopy procentowej Grupy, poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu PGE SA. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka stopy procentowej podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka.

Spółki z Grupy Kapitałowej PGE zawierają transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o stopę procentową wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko. Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o stopę procentową na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmian poziomu stóp procentowych, jednocześnie narażając Grupę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu.

Obligacje wyemitowane na kwotę 1,4 mld PLN w ramach Programu emisji obligacji na kwotę 5 mld PLN są obligacjami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu tych obligacji są zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS.

Obligacje wyemitowane w ramach Programu Emisji Euroobligacji Średnioterminowych są obligacjami oprocentowanymi według stałej stopy procentowej w EUR. Płatności z tytułu tych obligacji są zabezpieczone za pomocą instrumentów zabezpieczających CCIRS.

Kredyty długoterminowe w łącznej kwocie 1,5 mld PLN w ramach Umów Kredytowych zawartych odpowiednio w dniach 17 grudnia 2014 roku oraz 4 grudnia 2015 roku z Bankiem Gospodarstwa Krajowego oraz kredytu konsorcjalnego (transza terminowa) w wysokości 3,63 mld PLN w ramach Umowy Kredytowej z dnia 7 września 2015 roku, są instrumentami oprocentowanymi według zmiennej stopy procentowej w PLN. Płatności z tytułu niniejszych kredytów są zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS.

Wybuch pandemii COVID-19 pociągnął za sobą istotne obniżenie dynamiki rozwoju gospodarczego aczkolwiek niepewność co do rozwoju sytuacji gospodarczej nie wpłynęła w zauważalny sposób na ryzyko stopy procentowej występujące w Grupie Kapitałowej PGE. Zaciągnięte zobowiązania długoterminowe oparte na zmiennej stopie procentowej były w 100% zabezpieczone za pomocą kontraktów IRS i CIRS.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Ekspozycja Grupy Kapitałowej PGE na ryzyko stopy procentowej oraz koncentrację tego ryzyka w podziale na waluty:

|  | Rodzaj oprocentowania | Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Instrumenty pochodne – aktywa, narażone na ryzyko stopy procentowej | PLN | Stałe | 11 | 121
Zmienne | 16 | 5
Inne waluty | Stałe | - | -
Zmienne | 476 | 226
Lokaty, środki pieniężne, papiery dłużne, leasing | PLN | Stałe | 3.708 | 983
Zmienne | - | -
Inne waluty | Stałe | 739 | 511
Zmienne | - | -
Instrumenty pochodne – zobowiązania, narażone na ryzyko stopy procentowej | PLN | Stałe | (4) | (8)
Zmienne | (385) | (106)
Inne waluty | Stałe | - | -
Zmienne | (59) | (365)
Kredyty, pożyczki i wyemitowane obligacje, leasing | PLN | Stałe | (3.103) | (3.158)
Zmienne | (7.294) | (8.179)
Inne waluty | Stałe | (644) | (595)
Zmienne | (368) | (376)
Ekspozycja netto | PLN | Stałe | 612 | (2.062)
|  | Zmienne | (7.663) | (8.280)
| Inne waluty | Stałe | 95 | (84)
| Zmienne | 49 | (515)

Oprocentowanie instrumentów finansowych o zmiennym oprocentowaniu jest aktualizowane w okresach krótszych niż rok. Odsetki od instrumentów finansowych o stałym oprocentowaniu są stałe przez cały okres do upływu terminu zapadalności/wymagalności tych instrumentów.

26.1.3 Ryzyko walutowe

Ryzyko walutowe jest związane z możliwością zmiany wyniku finansowego wskutek zmian kursów walutowych.

Poniżej przedstawiono główne źródła ekspozycji na ryzyko walutowe Grupy Kapitałowej PGE:

¡ wydatki inwestycyjne denominowane/indeksowane do kursów walut obcych;

¡ zadłużenie denominowane w walutach obcych;

¡ sprzedaż i zakup energii elektrycznej denominowana w walutach obcych;

¡ opłaty denominowane/indeksowane do kursów walut obcych z tytułu zakupu mocy przesyłowych;

¡ transakcje zakupu i sprzedaży uprawnień do emisji CO2 i gazu oraz transakcje zakupu węgla kamiennego oraz innych paliw denominowane/indeksowane do kursów walut obcych;

¡ wydatki związane z bieżącą eksploatacją środków produkcji denominowane/indeksowane do kursów walut obcych;

¡ aktywa finansowe o charakterze lokacyjnym denominowane w walutach obcych

¡ pozostałe operacyjne przepływy denominowane lub indeksowane do walut obcych.

Grupa Kapitałowa PGE kontroluje ryzyko walutowe poprzez system limitów odnoszących się do maksymalnej potencjalnej straty z tytułu zmian kursów walutowych w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko walutowe spółek z Grupy. Miara ryzyka walutowego oparta jest na metodologii wielkości zagrożonej rozumianej jako iloczyn bezwzględnej wielkości pozycji walutowej netto oraz wartości potencjalnej zmiany kursu walutowego.

Ponadto Grupa Kapitałowa PGE określa strategie zabezpieczenia w odniesieniu do skonsolidowanej ekspozycji na ryzyko walutowe Grupy, poprzez współczynniki zabezpieczeń podlegające akceptacji Komitetu Ryzyka i Zarządu Spółki. Realizacja strategii zabezpieczenia oraz poziom ryzyka walutowego podlegają monitorowaniu i są regularnie raportowane do Komitetu Ryzyka.

Spółki z Grupy Kapitałowej PGE zawierają transakcje pochodne w zakresie instrumentów opartych o walutę wyłącznie w celu zabezpieczenia zidentyfikowanej ekspozycji na ryzyko.

Regulacje obowiązujące w Grupie Kapitałowej PGE nie pozwalają w zakresie transakcji pochodnych opartych o walutę na zawieranie transakcji spekulacyjnych, czyli takich, które miałyby na celu generowanie dodatkowych zysków wynikających ze zmiany kursów walutowych, jednocześnie narażając Grupę na ryzyko poniesienia ewentualnej straty z tego tytułu.

Wybuch pandemii COVID-19 pociągnął za sobą istotne obniżenie dynamiki rozwoju gospodarczego, a niepewność co do jej ewentualnego nasilenia i zasięgu osłabiła kurs złotego oraz zwiększyła dynamikę jego zmian. Wzrost ryzyka związanego z kursem walut w przypadku Grupy Kapitałowej PGE przełożył się głównie na zwiększenie średniego kosztu zabezpieczenia ekspozycji walutowej wynikającej z bieżącej działalności operacyjnej prowadzonej w 2020 roku. W związku z przyjętą strategią zarzadzania ryzykiem walutowym opartą na minimalizacji i zabezpieczaniu ekspozycji na ryzyko koszt obsługi zobowiązań w walutach obcych w średnim i długim terminie nie uległ istotnej zmianie w wyniku działań zabezpieczających, które zostały podjęte przed wybuchem pandemii.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Ekspozycja Grupy na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych

| Łączna wartość w sprawozdaniu w PLN | POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020
EUR | USD
waluta | PLN | waluta | PLN
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe: | 5.003 | 156 | 720 | 1 | 4
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 4.189 | 158 | 729 | 1 | 4
Instrumenty pochodne, w tym: | 555 | 2.924 | 13.493 | 90 | 356
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy | 58 | - | - | 90 | 356
Instrumenty zabezpieczające | 445 | 2.924 | 13.493 | - | -
AKTYWA FINANSOWE | 9.747 | 3.238 | 14.942 | 92 | 364
Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing | 11.409 | 187 | 863 | 40 | 149
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 3.952 | 196 | 902 | 10 | 37
Instrumenty pochodne, w tym: | 448 | 120 | 554 | 70 | 262
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy | 40 | - | - | 66 | 247
Instrumenty zabezpieczające | 408 | 120 | 554 | 4 | 15
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE | 15.809 | 503 | 2.319 | 120 | 448

Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej.

| Łączna wartość w sprawozdaniu w PLN | POZYCJA WALUTOWA NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019
EUR | USD
waluta | PLN | waluta | PLN
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe: | 4.995 | 148 | 629 | - | -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 1.313 | 117 | 498 | 2 | 8
Instrumenty pochodne, w tym: | 420 | 1.108 | 4.718 | 62 | 237
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy | 368 | 490 | 2.087 | 62 | 237
Instrumenty zabezpieczające | 52 | 618 | 2.631 | - | -
AKTYWA FINANSOWE | 6.728 | 1.373 | 5.845 | 64 | 245
Kredyty bankowe, pożyczki, obligacje i leasing | 12.308 | 209 | 888 | 22 | 83
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu | 5.040 | 18 | 73 | 39 | 147
Instrumenty pochodne, w tym: | 479 | 3.120 | 13.287 | 53 | 203
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy | 40 | 234 | 997 | 41 | 157
Instrumenty zabezpieczające | 439 | 2.886 | 12.290 | 12 | 46
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE | 17.827 | 3.347 | 14.248 | 114 | 433

Wartość księgową instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna w walucie. Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych CCIRS stanowi wartość w walucie zdyskontowanych przepływów pieniężnych nogi walutowej.

26.2 Ryzyko płynności

Ryzyko płynności finansowej dotyczy sytuacji, w której podmiot nie może wykonać swoich zobowiązań (krótko- lub długoterminowych) płatniczych w dacie ich wymagalności .

Głównym celem zarządzania płynnością finansową w Grupie Kapitałowej PGE jest zapewnienie i utrzymanie zdolności spółek do wywiązywania się zarówno z bieżących jak i przyszłych zobowiązań finansowych, z uwzględnieniem kosztów pozyskania płynności.

Zarządzanie ryzykiem płynności Grupy Kapitałowej PGE polega m.in. na planowaniu i monitorowaniu przepływów pieniężnych w krótkim i długim okresie w zakresie prowadzonej działalności operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej oraz na podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie środków na prowadzenie działalności Grupy Kapitałowej PGE przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów tych działań.

Okresowe planowanie i monitorowanie płynności Grupy Kapitałowej PGE pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami z Grupy Kapitałowej PGE (mechanizm cash pooling), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego, w tym kredytów w rachunkach bieżących.

Zarządzanie ryzykiem płynności w długim horyzoncie czasowym pozwala na określenie zdolności Grupy Kapitałowej PGE do zadłużania się i wspiera decyzje dotyczące finansowania długoterminowych inwestycji.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

W Grupie Kapitałowej PGE obowiązuje centralny model finansowania, zgodnie z którym co do zasady umowy finansowania zewnętrznego zawierane są przez PGE S.A. Spółki zależne w Grupie Kapitałowej PGE korzystają z różnych źródeł finansowania wewnątrzgrupowego takich jak: pożyczki, obligacje czy umowy konsolidacji rachunków bankowych oraz umowy zarządzania środkami pieniężnymi w grupie rachunków (cash pooling rzeczywisty).

Grupa Kapitałowa PGE korzysta z rozmaitych źródeł finansowania, takich jak: kredyty w rachunku bieżącym, pożyczki terminowe i inwestycyjne, emisje obligacji krajowych i euroobligacji.

W ramach oceny swojej płynności Grupa monitoruje wykonanie wskaźnika zadłużenia netto/ EBITDA na poziomie gwarantującym utrzymanie ocen wiarygodności kredytowej (ratingów) na poziomie inwestycyjnym i w konsekwencji możliwość finansowania programu inwestycyjnego Grupy. Wskaźnik wyliczany jest na podstawie skonsolidowanych sprawozdań Grupy Kapitałowej PGE. Wartość wskaźnika zadłużenia został przedstawiony w nocie 20 niniejszego sprawozdania finansowego.

Tabela poniżej przedstawia wymagalność zobowiązań finansowych Grupy na dni sprawozdawcze według daty wymagalności na podstawie umownych niezdyskontowanych płatności.

STAN NA 31 GRUDNIA 2020 | Wartość w sprawozdaniu | Razem płatności | Poniżej 3 miesięcy | Od 3 do 12 miesięcy | Od 1 roku do 5 lat | Powyżej 5 lat
Kredyty i pożyczki | 8.423 | 9.049 | 187 | 1.241 | 5.274 | 2.347
Wyemitowane obligacje | 2.045 | 2.381 | - | 41 | 166 | 2.174
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe | 3.096 | 3.096 | 2.508 | 142 | 441 | 5
Rozrachunki z giełdami, związane przede wszystkim z zakupem uprawnień do emisji CO2(*) | 856 | 856 | 856 | - | - | -
Zobowiązania z tytułu leasingu | 941 | 2.322 | 18 | 55 | 239 | 2.010
Instrumenty pochodne | 448 | 450 | 42 | 147 | 242 | 19
RAZEM | 15.809 | 18.154 | 3.611 | 1.626 | 6.362 | 6.555

(*)Rozrachunki związane są z depozytami uzupełniającymi, których wartość uzależniona jest od kursu bieżącej ceny uprawnień do emisji CO2.

STAN NA 31 GRUDNIA 2019 | Wartość w sprawozdaniu | Razem płatności | Poniżej 3 miesięcy | Od 3 do 12 miesięcy | Od 1 roku do 5 lat | Powyżej 5 lat
Kredyty i pożyczki | 9.381 | 10.407 | 1.089 | 471 | 6.057 | 2.790
Wyemitowane obligacje | 1.998 | 2.545 | - | 62 | 246 | 2.237
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe | 4.111 | 4.111 | 3.578 | 58 | 470 | 5
Zobowiązania z tytułu leasingu | 929 | 2.241 | 19 | 56 | 240 | 1.926
Instrumenty pochodne | 479 | 483 | 157 | 109 | 198 | 19
RAZEM | 16.898 | 19.787 | 4.843 | 756 | 7.211 | 6.977

26.3 Ryzyko kredytowe

Ryzyko kredytowe jest związane z potencjalnym zdarzeniem kredytowym, które może mieć formę niewypłacalności kontrahenta, jedynie częściowej spłaty należności, istotnego opóźnienia w spłacie należności lub innego odstępstwa od warunków kontraktowych (w tym w szczególności braku realizacji dostawy i odbioru uzgodnionego towaru zgodnie z zawartą umową i ewentualnego braku płatności odszkodowań i kar umownych).

Spółki Grupy Kapitałowej PGE narażone są na ryzyko kredytowe powstające w obszarze:

¡ podstawowej działalności spółek - źródłem ryzyka kredytowego są m.in. transakcje zakupu i sprzedaży energii elektrycznej oraz cieplnej, transakcje zakupu i sprzedaży praw majątkowych do świadectw pochodzenia energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2, transakcje zakupu paliw itp. Dotyczy to między innymi możliwości i braku dokonania płatności przez kontrahentów i odbiorców Grupy Kapitałowej PGE lub realizacji ich zobowiązań dostawy w stosunku do spółki Grupy Kapitałowej PGE, jeżeli wartość godziwa transakcji jest dodatnia z punktu widzenia Grupy;

¡ działalności inwestycyjnej spółek - ryzyko kredytowe generowane jest przez transakcje wynikające z realizacji projektów inwestycyjnych, których powodzenie jest uzależnione od pozycji finansowej dostawców Grupy;

¡ lokowania wolnych środków pieniężnych spółek - ryzyko kredytowe powstaje na skutek lokowania wolnych środków pieniężnych przez spółki Grupy Kapitałowej PGE w instrumenty finansowe obarczone ryzykiem kredytowym tj. inne instrumenty finansowe niż emitowane przez Skarb Państwa.

W Grupie Kapitałowej PGE występuje koncentracja ryzyka kredytowego związana z należnościami z tytułu dostaw i usług. Udział trzech największych kontrahentów wyniósł około 9% salda należności z tytułu dostaw i usług.

Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych Grupy Kapitałowej PGE jest równa wartościom księgowym tych pozycji.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe | 5.003 | 4.995
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 4.189 | 1.313
Instrumenty pochodne - aktywa | 555 | 420
MAKSYMALNA EKSPOZYCJA NA RYZYKO KREDYTOWE | 9.747 | 6.728

26.3.1 Należności z tytułu dostaw i usług. Pozostałe pożyczki i należności finansowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Należności finansowe Należności finansowe, w tym należności z tytułu dostaw i usług, wycenia się na dzień ich powstania w wartości godziwej, a następnie według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej z uwzględnieniem odpisów z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Grupa stosuje uproszczone metody wyceny należności wycenianych według zamortyzowanego kosztu jeżeli nie powoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu spłaty należności nie jest długi. Grupa nie monitoruje zmian poziomu ryzyka kredytowego w trakcie życia instrumentu. Oczekiwana strata kredytowa szacowana jest do terminu zapadalności instrumentu. Spółki stosują następujące zasady szacowania i ujmowania odpisów z tytułu utraty wartości należności finansowych: ¡ dla należności od istotnych klientów, którzy objęci są procedurą oceny ryzyka kredytowego, Spółki szacują oczekiwane straty kredytowe w oparciu o model służący do oceny tego ryzyka bazujący na ratingach przypisanych poszczególnym kontrahentom; ratingom przypisywane jest prawdopodobieństwo upadłości, które jest korygowane o wpływ czynników makroekonomicznych; ¡ dla należności od klientów masowych lub nieobjętych procedurą oceny ryzyka kredytowego Spółki szacują oczekiwane straty kredytowe w oparciu o analizę prawdopodobieństwa poniesienia strat kredytowych w poszczególnych przedziałach wiekowania; ¡ w uzasadnionych przypadkach Spółki mogą oszacować wartość odpisu indywidualnie. Odpisy aktualizujące wartość należności zalicza się odpowiednio do pozostałych kosztów operacyjnych lub do kosztów finansowych. Należności długoterminowe są wykazywane w wartości bieżącej (zdyskontowanej).

Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według macierzy rezerw:

| 31 grudnia 2020 roku | 31 grudnia 2019 roku
| Wartość odpisu | % odpisu | Wartość odpisu | % odpisu
Należności nieprzeterminowane | 479 | 0,0 – 0,17/ 100 | 482 | 0,0 - 71,43/ 100
Przeterminowane <30 dni | 37 | 0,0 – 2,9/ 100 | 5 | 0,0 - 37,63
Przeterminowane 30-90 dni | 28 | 0,0 – 87,48/ 100 | 9 | 0,0 - 96,09
Przeterminowane 90-180 dni | 18 | 100,0 | 15 | 0,0 - 100,0
Przeterminowane 180-360 dni | 30 | 100,0 | 25 | 24,80 - 100,0
Przeterminowane >360 dni | 296 | 100,0 | 281 | 10,0 - 100,0
RAZEM AKTYWA FINANSOWE | 888 |  | 817 |

Odpis dotyczy należności objętych odpisem wyliczanym wg macierzy oraz odpisem indywidualnym (100%).

Wskaźniki przyjęte do oszacowania wartości oczekiwanych strat liczone według modelu dla kluczowych klientów:

Poziom ratingu | 31 grudnia 2020 roku | 31 grudnia 2019 roku
Wartość odpisu | % odpisu | Wartość odpisu | % odpisu
Najwyższy Najwyższy AAA do AA- wg S&P i Fitch oraz Aaa do Aa3 wg Moody’s | - | -- | - | -
Średniowysoki A+ do A- wg S&P i Fitch oraz A1 do A3 wg Moody’s | - | -- | - | -
Średni BBB+ do BBB- wg S&P i Fitch oraz Baa1 do Baa3 wg Moody’s | <1 | 100,0 | <1 | 100,0
RAZEM AKTYWA FINANSOWE | <1 |  | <1 |

Należności z tytułu dostaw i usług mają zazwyczaj 14 - 21 dniowe terminy płatności. W 2020 roku Grupa Kapitałowa PGE oczekiwała średnio na spłatę należności 30 dni (wskaźnik szybkości obrotu należności w głównych spółkach w Grupie Kapitałowej PGE wahał się w przedziale od 6 do 75 dni). Należności z tytułu dostaw i usług dotyczą głównie należności z tytułu sprzedanej energii i usług dystrybucji. W ocenie kierownictwa Grupy Kapitałowej PGE brak jest dodatkowych ryzyk braku spłaty należności, ponad poziom określony odpisem aktualizującym.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa Kapitałowa PGE ogranicza i kontroluje ryzyko kredytowe związane z transakcjami handlowymi zgodnie z jednolitymi zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym, wdrożonymi we wszystkich istotnych spółkach Grupy Kapitałowej PGE. W przypadku transakcji handlowych, które ze względu na wysoką wartość mogą generować znaczące straty w wyniku niewywiązania się kontrahenta z umowy, przed zawarciem transakcji przeprowadzana jest ocena kontrahenta uwzględniająca analizę finansową, historię kredytową kontrahenta i inne czynniki. Na podstawie oceny Grupa Kapitałowa PGE nadaje wewnętrzny rating lub korzysta z ratingu nadanego przez niezależną renomowaną agencję ratingową. Na podstawie ratingu wyznaczany jest limit dla kontrahenta. Zawieranie kontraktów, które powodowałyby wzrost ekspozycji powyżej limitów, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnego z obowiązującymi w Grupie Kapitałowej PGE zasadami zarządzania ryzykiem kredytowym. Poziom wykorzystania limitów jest regularnie monitorowany i raportowany, a w przypadku pojawienia się istotnych przekroczeń, jednostki odpowiedzialne za zarządzanie ryzykiem kontrahenta zobowiązane są do podjęcia działań zmierzających do ich zlikwidowania. Grupa Kapitałowa PGE na bieżąco monitoruje płatność należności oraz stosuje wczesną windykację, przy uwzględnieniu terminów wynikających z prawa energetycznego i wysokiego poziomu spłaty należności o krótkim terminie przeterminowania. Współpracuje także z wywiadowniami gospodarczymi i firmami windykacyjnymi.

Wybuch pandemii COVID-19 przyczynił się do istotnego wzrostu prawdopodobieństwa materializacji ryzyka kredytowego skłaniając PGE i pozostałe spółki, które przyjęły wspólne zasady zarządzania ryzykiem kredytowym, do zaostrzenia kryteriów przyznawania kontrahentom ratingów wewnętrznych i limitów kredytowych. Opracowano wewnętrzne wytyczne, których celem było ograniczenie ryzyka kredytowego poprzez wytypowanie branż szczególnie wrażliwych lub też relatywnie mało wrażliwych na kryzys wywołany pandemią i odpowiednie dostosowanie kryteriów decyzji kredytowych podejmowanych wobec kontrahentów z tych branż. Wspomniane wytyczne podlegają monitorowaniu i bieżącemu uaktualnianiu pod kątem ich adekwatności do zmieniającej się sytuacji ekonomicznej.

Na dzień sprawozdawczy nie zaobserwowano istotnego wydłużenia okresu spłaty należności, czy problemów z płynnością wynikających z pandemii COVID-19. Mimo to, Grupa dokonała aktualizacji modeli służących do szacowania oczekiwanych strat kredytowych. Na potrzeby szacowania oczekiwanych strat kredytowych kontrahenci zostali podzieleni na dwie grupy: kontrahenci strategiczni, którym wewnętrznie nadawane są ratingi na podstawie modelu scoringowego oraz pozostali kontrahenci, dla których oczekiwane straty kredytowe są szacowane w oparciu o macierz rezerw. W przypadku pierwszej grupy kontrahentów, zmieniono podstawę do wyliczania oczekiwanych strat kredytowych – na 31 grudnia 2020 roku straty zostały obliczone w oparciu o notowania instrumentów Credit Default Swap (CDS), zaś w przypadku drugiej grupy kontrahentów zaktualizowano wskaźniki procentowe w poszczególnych przedziałach czasowych macierzy rezerw do poziomu odpowiadającego obecnej ściągalności należności. W efekcie tych dwóch zmian poziom rezerw na oczekiwane straty kredytowe na 31 grudnia 2020 roku jest o 16 mln PLN wyższy, niż gdyby rezerwy zostały utworzone na wcześniejszych zasadach. Szerszy opis wpływu pandemii na działalności GK PGE jest zawarty w nocie 33.3 niniejszego sprawozdania.

W ujęciu geograficznym ryzyko kredytowe dotyczące należności z tytułu dostaw i usług prezentuje poniższa tabela:

| 31 grudnia 2020 roku | 31 grudnia 2019 roku
| Saldo należności | Udział % | Saldo należności | Udział %
Polska | 3.600 | 100% | 3.460 | 99%
Niemcy | 2 | <1% | - | -
Wielka Brytania | - | - | 23 | 1%
RAZEM | 3.602 | 100% | 3.483 | 100%

Wiekowanie należności i odpisy aktualizujące

Na dzień 31 grudnia 2020 roku część aktywów finansowych była objęta odpisami aktualizującymi. Zmiana stanu odpisów aktualizujących dla tych klas instrumentów finansowych została zaprezentowana w poniższej tabeli:

2020 rok | Należności z tytułu dostaw i usług | Pozostałe należności finansowe | Obligacje | Razem aktywa finansowe
Odpis aktualizujący na dzień 1 stycznia | (192) | (239) | (386) | (817)
Wykorzystanie odpisów | 16 | 9 | - | 25
Rozwiązanie odpisów | 65 | 21 | - | 86
Utworzenie odpisów | (104) | (87) | - | (191)
Pozostałe zmiany | 13 | (4) | - | 9
Odpis aktualizujący na dzień 31 grudnia | (202) | (300) | (386) | (888)
Wartość przed odpisem aktualizującym | 3.804 | 1.701 | 386 | 5.891
Wartość pozycji netto (wartość księgowa) | 3.602 | 1.401 | - | 5.003

Większość odpisów aktualizujących należności handlowe dotyczy segmentu obrotu. Łączna kwota odpisów aktualizujących należności handlowe tych spółek na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 156 mln PLN (w 2019 roku 143 mln PLN).

Grupa nie posiada istotnych pozycji należności, które na dzień sprawozdawczy były znacznie przeterminowane, lecz nie objęte odpisem aktualizującym, za wyjątkiem należności spornej z Enea S.A. opisanej szczegółowo w nocie 28.4 niniejszego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

2019 rok | Należności z tytułu dostaw i usług | Pozostałe należności finansowe | Obligacje | Razem aktywa finansowe
Odpis aktualizujący na dzień 1 stycznia | (190) | (240) | (386) | (816)
Wykorzystanie odpisów | 16 | 53 | - | 69
Rozwiązanie odpisów | 8 | 15 | - | 23
Utworzenie odpisów | (30) | (63) | - | (93)
Pozostałe zmiany | 4 | (4) | - | -
Odpis aktualizujący na dzień 31 grudnia | (192) | (239) | (386) | (817)
Wartość przed odpisem aktualizującym | 3.675 | 1.751 | 386 | 5.812
Wartość pozycji netto (wartość księgowa) | 3.483 | 1.512 | - | 4.995

Poniżej przedstawiono analizę wiekowania należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych pożyczek i należności, uwzględniającą odpisy z tytułu utraty wartości:

| 31 grudnia 2020 roku | 31 grudnia 2019 roku
| Brutto | Odpisy aktualizujące | Wartość księgowa netto | Brutto | Odpisy aktualizujące | Wartość księgowa netto
Należności nieprzeterminowane | 4.981 | (479) | 4.502 | 4.955 | (482) | 4.473
Przeterminowane <30 dni | 276 | (37) | 239 | 218 | (5) | 213
Przeterminowane 30-90 dni | 80 | (28) | 52 | 54 | (9) | 45
Przeterminowane 90-180 dni | 29 | (18) | 11 | 47 | (15) | 32
Przeterminowane 180-360 dni | 44 | (30) | 14 | 55 | (25) | 30
Przeterminowane >360 dni | 481 | (296) | 185 | 483 | (281) | 202
Należności przeterminowane, razem | 910 | (409) | 501 | 857 | (335) | 522
Razem aktywa finansowe | 5.891 | (888) | 5.003 | 5.812 | (817) | 4.995

Na dzień 31 grudnia 2020 roku powyżej 47% salda przeterminowanych należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych pożyczek i należności, które nie zostały objęte odpisami aktualizującymi, dotyczą sprzedaży energii do odbiorców końcowych.

26.3.2 Lokaty, depozyty, środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Grupa zarządza ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi poprzez dywersyfikację banków, w których lokowane są nadwyżki środków pieniężnych. Wszystkie podmioty, z którymi Grupa Kapitałowa PGE zawiera transakcje depozytowe, działają w sektorze finansowym. Są to wyłącznie banki zarejestrowane w Polsce bądź działające w Polsce w formie oddziałów banków zagranicznych, posiadający rating na poziomie co najmniej inwestycyjnym, a także dysponujące odpowiednim wskaźnikiem wypłacalności i kapitałem własnym oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Udział trzech głównych banków, w których Grupa Kapitałowa PGE posiada największe salda środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił około 82% (81% w okresie porównawczym).

26.3.3 Instrumenty pochodne

Wszystkie podmioty, z którymi Grupa Kapitałowa PGE zawiera transakcje pochodne działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające rating inwestycyjny, a także dysponujące odpowiednią wysokością kapitału własnego oraz silną i ustabilizowaną pozycją rynkową. Na dzień sprawozdawczy Grupa Kapitałowa PGE posiadała zawarte transakcje pochodne, szczegółowo opisane w nocie 25.1.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

26.3.4 Udzielone gwarancje i poręczenia

Gwarancje i poręczenia udzielone przez spółki z Grupy Kapitałowej PGE zostały przedstawione w nocie 28 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

26.4 Ryzyko rynkowe (finansowe) – analiza wrażliwości

Grupa Kapitałowa PGE narażona jest głównie na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN oraz na ryzyko zmian referencyjnych stóp procentowych PLN, EUR. Posiada również pozycje w USD, których skala jest mniejsza i tym samym ryzyko z nimi związane dla Grupy jest niskie. Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa Kapitałowa PGE wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej, tj. scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę odnośnie kształtowania się czynników ryzyka rynkowego w przyszłości.

Prezentowane w niniejszym punkcie analizy scenariuszowe mają na celu analizę wpływu zmian czynników ryzyka rynkowego na skonsolidowane wyniki finansowe. W zakresie ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego przedmiotem analizy są objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych.

W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa Kapitałowa PGE stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w trakcie najbliższego roku.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

W przypadku analizy wrażliwości na zmiany stóp procentowych efekt zmian czynników ryzyka zostałby odniesiony w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów do pozycji przychodów/kosztów odsetkowych lub do pozycji aktualizacja wartości instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej.

W kolejnych tabelach przedstawiono analizę wrażliwości dla każdego rodzaju ryzyka rynkowego, na które Grupa Kapitałowa PGE jest narażona na dzień sprawozdawczy, pokazując jaki wpływ na wynik finansowy brutto miałyby potencjalnie możliwe zmiany poszczególnych czynników ryzyka według klas aktywów i zobowiązań finansowych.

Wartość ekspozycji na ryzyko walutowe dla instrumentów pochodnych (forward) stanowi ich wartość nominalna wraz z naliczonymi do dnia sprawozdawczego odsetkami, przeliczona na PLN według kursu zamknięcia na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2019 roku, bez uwzględnienia dyskonta. Z kolei wartość księgową tych instrumentów pochodnych stanowi wycena do wartości godziwej.

Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe

Poniższa tabela przedstawia wrażliwość instrumentów finansowych na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany kursów walutowych, przy niezmiennych pozostałych czynnikach ryzyka.

KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH | Wartość w sprawozdaniu w PLN | ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU
Wartość narażona na ryzyko | EUR/PLN | USD/PLN
wpływ na wynik finansowy/kapitały | wpływ na wynik finansowy/kapitały
+10% | -10% | +10% | -10%
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe | 5.003 | 724 | 72 | (73) | - | -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 4.189 | 733 | 73 | (73) | - | -
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej | 58 | 356 | - | - | 32 | (32)
Instrumenty pochodne zabezpieczające | 445 | 872 | 66 | (66) | - | -
Oprocentowane kredyty i pożyczki | (8.423) | 368 | (22) | 22 | (15) | 15
Wyemitowane obligacje | (2.045) | 644 | (64) | 64 | - | -
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe | (3.952) | 939 | (86) | 86 | (4) | 4
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej | (40) | 161 | - | - | (16) | 16
WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY |  |  | (39) | (39) | (3 | 3
Instrumenty zabezpieczające | 36 | 12.838 | 1.228 | (1.228) | (11) | 11
WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY |  |  | 1.228 | (1.228) | (11) | 11

KLASY INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH | Wartość w sprawozdaniu w PLN | ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO WALUTOWE NA 31 GRUDNIA 2019 ROKU
Wartość narażona na ryzyko | EUR/PLN | USD/PLN
wpływ na wynik finansowy/kapitały | wpływ na wynik finansowy/kapitały
+10% | -10% | +10% | -10%
Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe należności finansowe | 4.995 | 629 | 63 | (63) | - | -
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty | 1.313 | 504 | 50 | (50) | 1 | (1)
Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej | 300 | 2.324 | (208) | 208 | 24 | (24)
Instrumenty pochodne zabezpieczające | 18 | 796 | 61 | (61) | - | -
Oprocentowane kredyty i pożyczki | (9.381) | 376 | (29) | 29 | (8) | 8
Wyemitowane obligacje | (1.998) | 595 | (60) | 60 | - | -
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe | (4.111) | 220 | (7) | 7 | (15) | 15
Instrumenty pochodne | (40) | 1.154 | (73) | 73 | (16) | 16
WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY |  |  | (203) | 203 | (14) | 14
Instrumenty zabezpieczające | (386) | 11.251 | 1.026 | (1.026) | - | -
WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY |  |  | 1.026 | (1.026) | - | -

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej

Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych WIBOR, EURIBOR. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość instrumentów finansowych na racjonalnie możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka.

| ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2020 ROKU
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE | Wartość w sprawozdaniu w PLN | Wartość narażona na ryzyko | WIBOR | EURIBOR
wpływ na wynik finansowy/kapitały | wpływ na wynik finansowy/kapitały
+50pb | -50pb | +25pb | -25pb
Instrumenty pochodne w wartości godziwej przez wynik - aktywa | 48 | 47 | - | - | - | -
Oprocentowane kredyty i pożyczki | (8.423) | 6.261 | (29) | 29 | (1) | 1
Wyemitowane obligacje | (2.045) | 1.401 | (7) | 7 |  |
Instrumenty pochodne | (40) | 35 | - | - | - | -
WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY |  |  | (41) | 41 | (1) | 1
Instrumenty zabezpieczające | 36 | 36 | 178 | (147) | (17) | 17
WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY |  |  | 178 | (147) | (17) | 17

| ANALIZA WRAŻLIWOŚCI NA RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ NA 31 GRUDNIA 2019 ROKU
AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE | Wartość w sprawozdaniu w PLN | Wartość narażona na ryzyko | WIBOR | EURIBOR
wpływ na wynik finansowy/kapitały | wpływ na wynik finansowy/kapitały
|  | +50pb | -50pb | +25pb | -25pb
Instrumenty pochodne w wartości godziwej przez wynik - aktywa | 420 | 208 | - | - | - | -
Oprocentowane kredyty i pożyczki | (9.381) | 7.152 | (34) | 34 | (1) | 1
Wyemitowane obligacje | (1.998) | 1.403 | (7) | 7 |  |
Instrumenty pochodne | (479) | 471 | - | - | - | -
WPŁYW NA WYNIK FINANSOWY |  |  | (41) | 41 | (1) | 1
Instrumenty zabezpieczające | (387) | 387 | 183 | (178) | (17) | 17
WPŁYW NA KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY |  |  | 183 | (178) | (17) | 17

Analiza wrażliwości na ryzyko zmian cen towarów

Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian cen towarów, w tym surowców do produkcji energii elektrycznej.

Poniższa tabela przedstawia analizę wrażliwości zmian kosztów zakupu wybranych towarów w oparciu o 10% zmianę ceny:

| NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2020 ROKU | NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2019 ROKU
TOWAR | Koszt zakupu towarów | Wpływ na wynik finansowy | Koszt zakupu towarów | Wpływ na wynik finansowy
+10% | -10% | +10% | -10%
Węgiel kamienny | 2.993 | 299 | (299) | 3.465 | 347 | (347)
Uprawnienia do emisji CO2 na własne potrzeby | 6.629 | 663 | (663) | 1.477 | 148 | (148)
Gaz ziemny [tys. m3] | 774 | 77 | (77) | 918 | 92 | (92)
Biomasa | 140 | 14 | (14) | 144 | 14 | (14)
Olej opałowy | 74 | 7 | (7) | 111 | 11 | (11)
RAZEM | 10.610 | 1.060 | (1.060) | 6.115 | 612 | (612)

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

26.5 Rachunkowość zabezpieczeń

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Rachunkowość zabezpieczeń Zmiany w wycenie do wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne CCIRS oraz IRS odnoszone są do kapitału z aktualizacji wyceny w części stanowiącej efektywne zabezpieczenie, natomiast nieefektywna część zabezpieczenia odnoszona jest do rachunku zysków i strat. Kwoty skumulowanej zmiany wyceny do wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego, ujęte uprzednio w kapitale z aktualizacji wyceny, przenoszone są do rachunku zysków i strat w okresie lub okresach, w którym pozycja zabezpieczana wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Alternatywnie, w przypadku gdy zabezpieczenie planowanej transakcji skutkuje ujęciem składnika aktywów niefinansowych lub zobowiązań niefinansowych, Grupa wyłącza kwotę z kapitałów i włącza ją do początkowego kosztu nabycia lub innej wartości księgowej składnika aktywów lub zobowiązań niefinansowych.

W związku z zawarciem pożyczek ze spółką PGE Sweden AB (publ), PGE S.A. zawarła transakcje CCIRS, zabezpieczające kurs walutowy. W transakcjach tych banki-kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie stałej w EUR a PGE S.A. płaci odsetki oparte na stopie stałej w PLN. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym odpowiednia część transakcji CCIRS traktowana jest jako zabezpieczenie obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB (publ).

PGE S.A. zabezpiecza ryzyko zmian przepływów pieniężnych wynikające z kursów walutowych w związku z zawartymi kontraktami forwardowymi nabycia uprawnień do emisji dwutlenku węgla, których cena wyrażona jest w EUR.

PGE S.A. stosuje również rachunkowość zabezpieczeń do transakcji IRS, zabezpieczających stopę procentową w związku z zaciągniętymi zobowiązaniami finansowymi w ramach umów kredytowych takich jak Umowa Kredytowa z konsorcjum banków zawarta w dniu 7 września 2015 roku. oraz Umowa Kredytowa z Bankiem Gospodarstwa Krajowego zawarta w dniu 17 grudnia 2014 roku. W ramach zawartych transakcji IRS banki – kontrahenci płacą PGE S.A. odsetki oparte na stopie zmiennej w PLN a PGE S.A. płaci odsetki na stopie stałej w PLN.

Dla ujęcia powyższych transakcji Grupa Kapitałowa PGE stosuje rachunkowość zabezpieczeń.

Źródłem nieefektywności w przypadku stosowania rachunkowości zabezpieczeń jest wyłącznie transakcja CCIRS, zabezpieczająca kurs obligacji wyemitowanych przez PGE Sweden AB.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020
WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 1 STYCZNIA | 595
Naliczenie odsetek | 19
Spłata odsetek | (19)
Różnice kursowe | 49
WARTOŚĆ POZYCJI ZABEZPIECZANEJ NA 31 GRUDNIA | 644

Informacja o instrumentach zabezpieczających – struktura terminowa zapadalności na dzień 31 grudnia 2020 roku. Płatności otrzymywane przez Grupę są wykazane ze znakiem „minus”, a płatności dokonywane przez Grupę są wykazywane ze znakiem „plus”.

Instrument pochodny | Waluta | Do 1 roku | Od 1 roku do 5 lat | Powyżej 5 lat
CCIRS | EUR | 10 | 45 | (129)
IRS | PLN | 131 | 239 | 19
Forward walutowy | EUR | 338 | 21 | -

Grupa ocenia, że wpływ nieefektywnej części zabezpieczenia, wynikająca z kursu EUR oraz zmiany WIBOR i odnoszona do rachunku zysków i strat nie będzie miała istotnego wpływu na przyszłe sprawozdania finansowe GK PGE.

Wpływ rachunkowości zabezpieczeń na kapitał z aktualizacji wyceny został przedstawiony w nocie 20.3 niniejszego sprawozdania finansowego.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

27. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metodą pośrednią.

27.1 Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej

(Zysk)/ strata na działalności inwestycyjnej

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Wycena memoriałowa instrumentów pochodnych | 235 | (254)
(Zysk)/ strata na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych | (32) | (18)
(Zysk)/strata na zbyciu finansowego majątku trwałego | 11 | 1
Pozostałe | 30 | 7
(ZYSK)/ STRATA NA DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ, RAZEM | 244 | (264)

Zmiana stanu należności

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu należności z tytuł dostaw i usług i pozostałych należności finansowych | (8) | (725)
Korekta o zmianę stanu lokat i depozytów | 10 | 13
Pozostałe | (3) | (8)
ZMIANA STANU NALEŻNOŚCI, RAZEM | (1) | (720)

Zmiana stanu zapasów

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu zapasów | 1.386 | (1.810)
Korekta o przeniesienie materiałów inwestycyjnych do RAT | (18) | -
Pozostałe | 2 | (1)
ZMIANA STANU ZAPASÓW, RAZEM | 1.370 | (1.811)

Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu dostaw i usług i pozostałych zobowiązań finansowych | (160) | (23)
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań niefinansowych | 345 | 161
Korekta o zmianę stanu zobowiązań inwestycyjnych | 580 | 8
Pozostałe | (1) | 24
ZMIANA STANU ZOBOWIĄZAŃ, RAZEM | 764 | 170

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych i rozliczeń międzyokresowych

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu pozostałych aktywów | (357) | (295)
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych przychodów | (19) | (2)
Korekta o zmianę stanu zaliczek na środki trwałe w budowie | 161 | 137
Korekta o zmianę stanu dotyczącą działalności finansowej/inwestycyjnej | (35) | (26)
Pozostałe | (3) | (11)
ZMIANA STANU POZOSTAŁYCH AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH, ROZLICZEŃ MIĘDZYOKRESOWYCH I UPRAWNIEŃ DO EMISJI CO2, RAZEM | (253) | (197)

Zmiana stanu rezerw

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zmiana stanu rezerw | 4.500 | 4.982
Korekta o zmianę stanu rezerw aktuarialnych odniesioną w inne całkowite dochody | (235) | (266)
Korekta o zmianę stanu rezerw rekultywacyjnych odniesioną w aktywa | (912) | (1.879)
Pozostałe | (6) | (1)
ZMIANA STANU REZERW, RAZEM | 3.347 | 2.836

27.2 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej

Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

W 2020 roku największe wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych zostały poniesione przez segmenty:

¡ Energetyka Konwencjonalna 2.903 mln PLN w tym:

¡ Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra – budowa bloków 9 i 10 – około 602 mln PLN (w tym zapłacone zaliczki w kwocie 550 mln PLN), dostosowanie bloków 5-8 do wymagań konkluzji BAT – około 104 mln PLN,

¡ Oddział Elektrownia Turów – budowa nowego bloku energetycznego – około 530 mln PLN, modernizacja bloków 1-3 – około 154 mln PLN,

¡ Oddział Elektrownia Opole – modernizacja bloków nr 1-4 – około 254 mln PLN, w tym 75 mln PLN na dostosowanie bloków do konkluzji BAT,

¡ Oddział Elektrownia Bełchatów - dostosowanie bloków nr 3-12,14 do wymagań konkluzji BAT - około 197 mln PLN, remonty średnie na blokach nr 5,6,9,10 - około 66 mln PLN, ograniczona modernizacja bloku nr 2 -około 33 mln PLN

¡ Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów i Oddział Kopalnia Węgla Brunatnego Turów – wydatki na odtworzenie maszyn podstawowych i budowy przenośników w kopalniach spółki – około 186 mln PLN

¡ Dystrybucja 1.925 mln PLN – w tym głównie przyłączenia nowych odbiorców oraz modernizacja i rozbudowa sieci, stacji i linii energetycznych.

W 2019 roku segment Energetyka Konwencjonalna poniósł wydatki o wartości 3.610 mln PLN, a segment Dystrybucja 2.181 mln PLN.

Objęcie spółek konsolidacją

W 2020 roku zostały nabyte udziały w spółce ECO-POWER sp. z o.o. Wydatki na nabycie tej spółki wyniosły 150 mln PLN a przejęte środki pieniężne 28 mln PLN.

Założenie i rozwiązanie lokat powyżej 3 miesięcy

Spółki z segmentu Energetyki Konwencjonalnej są zobligowane do posiadania środków FLZG gromadzonych i lokowanych zgodnie z wymogami ustawy prawo górnicze i geologiczne.

27.3 Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej

Zwiększenie udziału w spółkach GK

W 2020 roku GK PGE nabyła dodatkowe udziały w spółkach zależnych EPORE sp. z o.o. (za kwotę 11 mln PLN) oraz PEC Zgierz sp. z o.o. (za kwotę 6 mln PLN) zwiększając udział GK PGE w tych spółkach do 100%.

W 2019 roku Grupa nabyła dodatkowe udziały w spółkach zależnych PGE Gaz Toruń sp. z o.o. oraz PGE Ekoserwis sp. z o.o. Cena zapłacona za udziały wyniosła odpowiednio 275 mln PLN i 7 mln PLN.

Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek i kredytów

W bieżącym okresie sprawozdawczym PGE S.A. wykorzystała dostępne kredyty w łącznej wysokości 4.100 mln PLN (5.287 mln PLN w 2019 roku). Dodatkowo spółki segmentu Energetyka Konwencjonalna otrzymały kredyty i pożyczki zaciągnięte w funduszach środowiskowych o wartości około 249 mln PLN (70 mln PLN w 2019 roku).

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Wpływy z tytułu emisji obligacji

W poprzednim okresie sprawozdawczym PGE S.A. wyemitowała dwie transze obligacji o łącznej wartości 1.400 mln PLN. Wykup obligacji nastąpi w 2026 (400 mln PLN) roku i 2029 roku (1 mld PLN).

Spłata pożyczek, kredytów i leasingu finansowego

W bieżącym okresie sprawozdawczym PGE S.A. spłaciła kredyty o łącznej wartości 5.161 mln PLN (3.537 mln PLN w 2019 roku). Spółka ECO-POWER sp. z o.o., która została nabyta w trakcie 2020 roku spłaciła zadłużenie z tytułu kredytów bankowych w łącznej kwocie 104 mln PLN. Obecnie spółka jest objęta finansowaniem dostępnym w ramach GK PGE. PGE GiEK Oddział Elektrownia Bełchatów spłaciła w bieżącym okresie kredyt w wysokości 96 mln PLN (91 mln PLN w poprzednim okresie).

Poza powyższym, pozycja obejmuje głównie spłatę kredytów i pożyczek zaciągniętych w funduszach środowiskowych przez segment Energetyka Konwencjonalna o łącznej wartości około 33 mln PLN oraz przez segment Ciepłownictwo o łącznej wartości około 63 mln PLN.

Płatności głównej części zobowiązania leasingowego wyniosły 42 mln PLN w bieżącym okresie i 53 mln PLN w poprzednim.

Wykup wyemitowanych obligacji

W poprzednim okresie sprawozdawczym nastąpił częściowy wykup obligacji o wartości 2.139 mln PLN przez PGE Sweden AB (publ), jednostkę zależną PGE S.A.

Odsetki zapłacone

W bieżącym okresie sprawozdawczym w pozycji wykazane są głównie odsetki od pożyczek i kredytów w wysokości około 200 mln PLN, od obligacji w wysokości 60 mln PLN, od instrumentów finansowych (CCIRS i IRS) w wysokości 66 mln PLN, od zobowiązań z tytułu leasingu w wysokości 37 mln PLN.

W 2019 roku w pozycji wykazane są głównie odsetki od pożyczek i kredytów w wysokości 196 mln PLN, od obligacji w wysokości 75 mln PLN, od instrumentów finansowych (CCIRS i IRS) w wysokości 41 mln PLN oraz od zobowiązań z tytułu leasingu w wysokości 15 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

28. Zobowiązania i należności warunkowe. Sprawy sądowe

ZASADY RACHUNKOWOŚCI
Zobowiązania warunkowe Stosując się do zapisów MSR 37 w zakresie rozpoznawania i wyceny rezerw oraz zobowiązań warunkowych dokonywana jest ocena prawdopodobieństwa wystąpienia potencjalnych zobowiązań. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest prawdopodobne, ujmowana jest rezerwa w odpowiedniej wysokości. Jeżeli wystąpienie niekorzystnego zdarzenia jest możliwe, lecz nie jest prawdopodobne, ujawniane jest zobowiązanie warunkowe.

28.1 Zobowiązania warunkowe

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych | 461 | 505
Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych | 186 | 248
Zobowiązanie z tytułu poręczeń gwarancji bankowych zabezpieczające transakcje giełdowe | 75 | 1.846
Roszczenia z tytułu kar umownych | 70 | -
Użytkowanie wieczyste gruntów | 67 | -
Inne zobowiązania warunkowe | 37 | 37
ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE, RAZEM | 896 | 2.636

Zabezpieczenie zwrotu dotacji z funduszy środowiskowych

Zobowiązania przedstawiają wartość możliwych przyszłych zwrotów środków otrzymanych przez spółki Grupy Kapitałowej PGE z funduszy środowiskowych na wybrane inwestycje. Zwrot środków będzie musiał nastąpić, jeżeli inwestycje, na które otrzymano dofinansowanie, nie przyniosą oczekiwanego efektu środowiskowego.

Zobowiązania z tytułu pozwów sądowych

Spór z Worley Parsons

Zobowiązanie warunkowe dotyczy głównie sporu z WorleyParsons, który wystąpił z pozwem o zapłatę kwoty 59 mln PLN tytułem należnego w ocenie powoda wynagrodzenia oraz zwrotu kwoty, zdaniem powoda nienależnie pobranej przez PGE EJ 1 sp. z o.o. z gwarancji bankowej, a następnie rozszerzył powództwo do kwoty 104 mln PLN (tj. o kwotę 45 mln PLN). W dniu 31 marca 2018 roku spółka złożyła odpowiedź na rozszerzone powództwo WorleyParsons. Grupa nie uznaje zgłoszonych w stosunku do niej roszczeń, a ewentualne ich zasądzenie przez sąd uważa za mało prawdopodobne.

Zobowiązania z tytułu poręczeń gwarancji bankowych

Zobowiązania przedstawiają wystawione przez Spółki poręczenia gwarancji bankowych wniesione jako depozyt celem zabezpieczenia transakcji giełdowych wynikających z członkostwa w IRGiT. W okresie porównawczym wartość gwarancji wynosiła 1.846 mln PLN. Spadek gwarancji wynika z zawartej w styczniu 2020 roku umowy kompensacyjnej pomiędzy spółkami GK PGE. Na mocy umowy, zgodnie z Regulaminem GIR, depozyty zabezpieczające w ramach grupy energetycznej mogą być kompensowane dzięki czemu pozycje przeciwstawne w ramach GK PGE zostały skompensowane a co za tym idzie nie wymagały już zabezpieczenia.

Kary umowne - zobowiązania kontraktowe dotyczące zakupu paliw

Zgodnie z zawartymi umowami na zakup paliw (głównie węgla i gazu), Grupa Kapitałowa PGE zobowiązana jest do odebrania określonej minimalnej ilości paliw, a także do nieprzekroczenia określonej wielkości maksymalnej poboru gazu w poszczególnych okresach. Brak odebrania minimalnych ilości paliw określonych w umowach może skutkować koniecznością uiszczenia odpowiednich opłat (w przypadku paliwa gazowego ilości nieodebrane przez poszczególne elektrociepłownie i elektrownie, ale opłacone, mogą być odebrane w ciągu kolejnych trzech lat umownych).

W ocenie Grupy Kapitałowej PGE warunki dostaw paliw do jednostek wytwórczych w przytoczonym powyżej zakresie nie odbiegają od warunków dostaw do innych elektrowni stosowanych na polskim rynku.

Użytkowanie wieczyste gruntów

Zobowiązania warunkowe z tytułu użytkowania wieczystego gruntu są związane z otrzymaniem aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Oddziały PGE GiEK S.A. złożyły odwołania od otrzymanych decyzji do Samorządowych Kolegiów Odwoławczych. Wartość zobowiązania warunkowego została wyceniona jako różnica pomiędzy zdyskontowaną sumą zaktualizowanych opłat za wieczyste użytkowanie za cały okres na jaki wieczyste użytkowanie zostało ustanowione a zobowiązaniem z tytułu wieczystego użytkowania gruntu, które zostało ujęte w księgach na bazie poprzednich opłat.

Inne zobowiązania warunkowe

Na inne zobowiązania warunkowe składa się w głównej mierze wartość potencjalnego powództwa WorleyParsons, co opisano powyżej, w wysokości 33 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

28.2 Pozostałe istotne kwestie związane ze zobowiązaniami warunkowymi

Bezumowne korzystanie z nieruchomości

Jak zostało przedstawione w nocie 21.4 Grupa Kapitałowa PGE tworzy rezerwę na spory dotyczące bezumownego korzystania z nieruchomości służących działalności dystrybucyjnej, które zostały zgłoszone w postępowaniu sądowym. Ponadto w Grupie Kapitałowej PGE występują spory na wcześniejszych etapach postępowania, a także nie można wykluczyć zwiększenia liczby i wartości podobnych roszczeń w przyszłości.

28.3 Należności warunkowe

Na dzień sprawozdawczy Grupa Kapitałowa posiada należności warunkowe na kwotę 5 mln PLN z tytułu niezbilansowania zakupu i sprzedaży energii na rynku krajowym (33 mln PLN w okresie porównawczym) oraz z tytułu potencjalnego zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego na kwotę 72 mln PLN. Grupa oczekuje na orzeczenie NSA, jaka stawka akcyzy winna być zastosowana do rozliczenia ulgi w akcyzie z tytułu umorzenia Praw Majątkowych wytworzonych w odnawialnych źródłach energii przed 1 stycznia 2019 roku.

W ocenie Grupy Kapitałowej PGE do rozliczenia przedmiotowej ulgi winna być zastosowana stawka obowiązująca w momencie sprzedaży energii elektrycznej wytworzonej w odnawialnych źródłach energii do nabywcy końcowego, tj. 20 zł/MWh. Stanowisko to zostało potwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 października 2019 roku.

W dniu 20 listopada 2019 roku organ podatkowy złożył skargę kasacyjną od wyżej wymienionego wyroku WSA.

28.4 Inne sprawy sądowe i sporne

Kwestia odszkodowania dotyczącego konwersji akcji

Byli akcjonariusze PGE GiEK S.A. występowali do sądów z wnioskami o zawezwanie PGE S.A. do prób ugodowych o zapłatę odszkodowania z tytułu nieprawidłowego ich zdaniem ustalenia parytetu wymiany akcji spółki PGE Górnictwo i Energetyka S.A. na akcje PGE S.A. w procesie konsolidacji, jaki miał miejsce w 2010 roku. Łączna wartość dotychczasowych roszczeń wynikających z zawezwań do prób ugodowych skierowanych przez byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A. wynosi ponad 10 mln PLN.

Niezależnie od powyższego 12 listopada 2014 roku spółka Socrates Investment S.A. (nabywca wierzytelności od byłych akcjonariuszy PGE Górnictwo i Energetyka S.A.) złożyła pozew sądowy o zasądzenie odszkodowania w łącznej kwocie ponad 493 mln PLN (plus odsetki) za szkodę poniesioną w związku z nieprawidłowym (jej zdaniem) ustaleniem parytetu wymiany akcji w procesie połączenia spółki PGE Górnictwo i Energetyka S.A. z PGE S.A. Spółka złożyła odpowiedź na pozew i obecnie toczy się postępowanie sądowe w pierwszej instancji. 20 listopada 2018 roku odbyła się rozprawa dotycząca tematu powołania biegłego. Obecnie toczy się postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Sąd postanowieniem datowanym na dzień 19 kwietnia 2019 roku wskazał biegłych wybranych do sporządzenia opinii w w/w sprawie. Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania nie została sporządzona opinia biegłych. Termin następnego posiedzenia będzie wyznaczony z urzędu.

Ponadto z podobnym roszczeniem wystąpiła spółka Pozwy sp. z o.o., nabywca wierzytelności byłych akcjonariuszy spółki PGE Elektrownia Opole S.A. Spółka Pozwy sp. z o.o. pozwem wniesionym do Sądu Okręgowego w Warszawie przeciwko PGE GiEK S.A., PGE S.A. oraz PwC Polska sp. z o.o. (dalej jako Pozwani) wniosła o zasądzenie od Pozwanych na zasadzie in solidum, ewentualnie solidarnie na rzecz Pozwy sp. z o.o. odszkodowania w łącznej kwocie ponad 260 mln PLN wraz z odsetkami z tytułu rzekomo nieprawidłowego (jej zdaniem) ustalenia stosunku wymiany akcji PGE Elektrownia Opole S.A. na akcje PGE GiEK S.A. w procesie łączenia tych spółek. Pozew ten został do PGE S.A. doręczony 9 marca 2017 roku, zaś termin na złożenie odpowiedzi na pozew został wyznaczony przez sąd do 9 lipca 2017 roku. Spółki PGE S.A. i PGE GiEK S.A. 8 lipca 2017 roku złożyły odpowiedź na pozew. Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 28 września 2018 roku ogłosił wyrok w pierwszej instancji - pozew spółki Pozwy sp. z o.o. skierowany przeciwko PGE S.A., PGE GiEK S.A. oraz PWC Polska sp. z o.o. został oddalony. W dniu 8 kwietnia 2019 roku do PGE S.A. wpłynął odpis apelacji złożonej przez powoda w dniu 7 grudnia 2018 roku. Odpowiedź na apelację została sporządzona w dniu 23 kwietnia 2019 roku.

Spółki z Grupy PGE nie uznają żądań Socrates Investment S.A., Pozwy sp. z o.o. oraz pozostałych akcjonariuszy występujących z zawezwaniami do prób ugodowych. Zdaniem PGE S.A. roszczenia te są bezzasadne, a cały proces konsolidacji był przeprowadzony rzetelnie i prawidłowo. Sama wartość akcji spółek podlegających połączeniu została określona przez niezależną spółkę PwC Polska sp. z o.o. Dodatkowo plany połączenia ww. spółek, w tym parytety wymiany akcji, były badane w zakresie poprawności i rzetelności przez wyznaczonego przez sąd rejestrowy biegłego, który nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Następnie sąd zarejestrował połączenia ww. spółek.

Na zgłoszone roszczenie Grupa PGE nie utworzyła rezerwy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Wypowiedzenie umów sprzedaży praw majątkowych przez Enea S.A.

W 2016 roku spółki PGE GiEK S.A., PGE EO S.A. oraz PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. (przejęta przez PGE EO S.A.) otrzymały z Enea S.A. oświadczenia o wypowiedzeniu długoterminowych umów sprzedaży praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia energii z odnawialnych źródeł tzw. „zielonych certyfikatów”. W uzasadnieniu wypowiedzeń Enea S.A. twierdziła, że spółki poważnie naruszyły postanowienia tych umów w postaci nieprzystąpienia do renegocjacji postanowień umów w trybie kontraktowym zgodnie z klauzulą adaptacyjną, o których przeprowadzenie wystąpiła Enea S.A. w lipcu 2015 roku w związku z rzekomą zmianą regulacji prawnych mających wpływ na wykonywanie tych umów.

Zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, oświadczenia o wypowiedzeniu umów przedstawione przez Enea S.A. zostały złożone z naruszeniem warunków umownych. Spółki podjęły stosowne kroki w celu dochodzenia swoich praw. Wobec odmowy wykonywania długoterminowych umów przez Enea S.A. w postaci nabywania praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia otrzymanych przez spółki z Grupy PGE w związku z produkcją energii elektrycznej odnawialnej, PGE GiEK S.A. oraz PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. wystąpiły przeciwko Enea S.A. z żądaniem zapłaty kar umownych, a PGE EO S.A. z żądaniem zapłaty odszkodowania z tytułu poniesionej z tego tytułu szkody. W październiku 2020 roku na wniosek stron postępowania sądowe zostały zawieszone w związku z wolą przeprowadzenia pomiędzy stronami rozmów ugodowych w ramach alternatywnego sposobu rozwiązania sporów.

W związku z tym, że zdaniem Grupy Kapitałowej PGE, oświadczenia o wypowiedzeniu umów przedstawione przez Enea S.A. zostały złożone z naruszeniem warunków umownych, na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa rozpoznała należności w wysokości 164 mln PLN (z tego 11 mln PLN ujęto w przychodach bieżącego okresu). Zdaniem spółek Grupy Kapitałowej PGE, opierając się między innymi na dostępnych opiniach prawnych, korzystne rozstrzygnięcie powyższych sporów jest bardziej prawdopodobne niż rozstrzygnięcie niekorzystne.

Dodatkowo, PGE GiEK S.A., PGE Energia Natury PEW sp. z o.o. (przejęta przez PGE EO S.A.) oraz PGE EO S.A. wystąpiły z powództwami przeciwko Enea S.A. o zapłatę należności w łącznej wysokości 47 mln PLN z tytułu wystawionych na rzecz Enea S.A. faktur sprzedaży praw majątkowych na podstawie umów. Enea S.A. odmówiła zapłaty tych należności twierdząc, że je skutecznie potrąciła ze swoimi wierzytelnościami wobec spółek z Grupy z tytułu odszkodowania naliczonego w związku z rzekomą szkodą powstałą wskutek nieprzystąpienia przez spółki do renegocjacji umowy w trybie kontraktowym. Zdaniem spółek Grupy potrącenia są bezskuteczne, ponieważ wierzytelności Enea S.A. o zapłatę odszkodowania nigdy nie powstały, brak jest również podstaw do uznania stanowiska Enea S.A., że doszło do naruszenia przez spółki jakichkolwiek postanowień umownych. W październiku 2020 roku na wniosek stron postępowania sądowe zostały zawieszone w związku z wolą przeprowadzenia pomiędzy stronami rozmów ugodowych w ramach alternatywnego sposobu rozwiązania sporów.

29. Przyszłe zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa Kapitałowa PGE zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe w kwocie około 7.689 mln PLN. Kwoty te przeznaczone będą głównie na budowę nowych bloków, modernizacje majątku jednostek Grupy oraz zakup maszyn i urządzeń.

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Energetyka Konwencjonalna | 5.790 | 2.363
Dystrybucja | 1.346 | 1.405
Ciepłownictwo | 190 | 227
Energetyka Odnawialna | 185 | 363
Obrót | 3 | 1
Działalność pozostała | 175 | 213
PRZYSZŁE ZOBOWIĄZANIA INWESTYCYJNE, RAZEM | 7.689 | 4.572

Najbardziej istotne przyszłe zobowiązania inwestycyjne dotyczą:

¡ Energetyka Konwencjonalna:

¡ Oddział Elektrownia Bełchatów – modernizacja instalacji odsiarczania spalin – około 172 mln PLN,

¡ Oddział Elektrownia Turów – budowa nowego bloku nr 7 – około 510 mln PLN,

¡ Oddział Zespół Elektrowni Dolna Odra – budowa dwóch bloków gazowo-parowych (9 i 10) oraz umowa o świadczenie usług serwisowych dla dwóch turbin gazowych – około 4.249 mln PLN,

¡ Dystrybucja – zobowiązania inwestycyjne związane głównie z majątkiem sieciowym w łącznej wysokości około 1.346 mln PLN,

¡ Działalność pozostała, PGE EJ1 sp. z o.o. – umowa na usługi doradztwa technicznego w procesie inwestycyjnym związanym z budową pierwszej polskiej elektrowni jądrowej, zakres podstawowy 115 mln PLN. Opcjonalny zakres umowy uwzględnia kwotę około 1.097 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

PGE EJ 1 sp. z o.o. jest spółką Grupy Kapitałowej PGE, która powstała w 2010 roku. Aktualny zakres Programu prowadzonego przez PGE EJ 1 sp. z o.o. zakłada przeprowadzenie prac badań lokalizacyjnych i środowiskowych w dwóch potencjalnych lokalizacjach Lubiatowo – Kopalino i Żarnowiec oraz wykonanie Raportu o Oddziaływaniu Przedsięwzięcia na Środowisko oraz Raportu Lokalizacyjnego.

24 września 2020 roku Stały Komitet Rady Ministrów przyjął wniesiony przez Ministra Klimatu projekt uchwały Rady Ministrów w sprawie aktualizacji Programu PEJ (program wieloletni pod nazwą „Program polskiej energetyki jądrowej”) i rekomendował go Radzie Ministrów.

1 października 2020 roku PGE S.A. oraz pozostali wspólnicy PGE EJ 1 sp. z o.o. (Enea S.A., KGHM Polska Miedź S.A. oraz TAURON Polska Energia S.A.) podpisali ze Skarbem Państwa List intencyjny dotyczący nabycia przez Skarb Państwa 100 proc. udziałów w spółce PGE EJ 1 sp. z o.o. Strony Listu intencyjnego zobowiązały się do przeprowadzenia w dobrej wierze wszelkich działań niezbędnych dla przygotowania i dokonania transakcji polegającej na nabyciu przez Skarb Państwa udziałów w spółce PGE EJ 1 sp. z o.o. Intencją wyrażoną w Liście intencyjnym było, aby Skarb Państwa nabył udziały w PGE EJ 1 sp. z o.o. do dnia 31 grudnia 2020 roku, przy czym strony nie określiły terminu obowiązywania Listu intencyjnego.

2 października 2020 roku Rada Ministrów przyjęła Uchwałę (nr 141) w sprawie aktualizacji Programu PEJ.

Model biznesowy dla polskich elektrowni jądrowych przewidziany w zaktualizowanym Programie PEJ zakłada nabycie przez Skarb Państwa 100% udziałów w spółce celowej realizującej inwestycje w energetykę jądrową w Polsce (PGE EJ1 Sp. z o.o.).

Do 31 grudnia 2020 roku oraz do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania nie doszło do nabycia przez Skarb Państwa udziałów w PGE EJ 1 sp. z o.o., rozmowy są kontynuowane.

Decyzja o przeprowadzeniu transakcji uzależniona będzie od wyników negocjacji w tym zakresie oraz spełnienia innych warunków określonych w przepisach prawa lub dokumentach korporacyjnych.

30. Rozliczenia podatkowe

Obowiązki i uprawnienia podatkowe są określone w Konstytucji, ustawach podatkowych oraz ratyfikowanych umowach międzynarodowych. Zgodnie z ordynacją podatkową podatek definiuje się jako publicznoprawne, nieodpłatne przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej. Uwzględniając kryterium przedmiotowe, obowiązujące w Polsce podatki można uszeregować w pięciu grupach: opodatkowanie dochodów, opodatkowanie obrotu, opodatkowanie majątku, opodatkowanie czynności, oraz inne opłaty, nie zaklasyfikowane gdzie indziej.

Z punktu widzenia działalności podmiotów gospodarczych zasadnicze znaczenie ma opodatkowanie dochodów (podatek dochodowy od osób prawnych), opodatkowanie obrotów (podatek od towarów i usług VAT, podatek akcyzowy) oraz opodatkowanie majątku (podatek od nieruchomości i od środków transportowych). Nie można pominąć innych opłat i wpłat, które zaklasyfikować można jako quasi – podatki. Wśród nich wymienić należy między innymi składki na ubezpieczenia społeczne.

Podstawowe stawki podatkowe kształtowały się następująco: w 2020 roku stawka podatku dochodowego od osób prawnych – 19%, dla małych przedsiębiorców możliwa jest stawka 9%, podstawowa stawka podatku VAT - 23%, obniżone: 8%, 5%, 0%, ponadto, niektóre towary i usługi są objęte zwolnieniem z podatku VAT.

System podatkowy w Polsce charakteryzuje duża zmienność przepisów podatkowych, wysoki stopień ich skomplikowania, wysokie potencjalne kary przewidziane w razie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności, podlegające regulacjom (kontroli celnej, czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli odpowiednich władz, które uprawnione są do nakładania kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Kontrolą mogą być objęte rozliczenia podatkowe przez okres 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Podatkowa Grupa Kapitałowa

18 września 2014 roku została zawarta na okres 25 lat umowa podatkowej grupy kapitałowej pod nazwą „PGK PGE 2015”, dla której PGE S.A. jest spółką reprezentującą.

Spółki tworzące podatkową grupę kapitałową muszą spełnić szereg wymogów, obejmujących między innymi: odpowiedni poziom kapitałów, udział spółki dominującej w kapitałach spółek tworzących PGK na poziomie minimum 75%, brak powiązań kapitałowych między spółkami zależnymi, brak zaległości podatkowych, osiągnięcie udziału dochodu w przychodach na poziomie przynajmniej 2% (liczonego dla całej PGK) oraz zawieranie transakcji z podmiotami spoza PGK wyłącznie na warunkach rynkowych. Naruszenie powyższych wymogów będzie oznaczać rozwiązanie podatkowej grupy kapitałowej i utratę przez nią statusu podatnika. Od momentu rozwiązania każda ze spółek wchodzących w skład podatkowej grupy kapitałowej staje się samodzielnym podatnikiem dla podatku CIT.

Mechanizm podzielonej płatności w VAT

Grupa Kapitałowa wykorzystuje środki otrzymywane od kontrahentów na rachunkach VAT do płatności swoich zobowiązań zawierających podatek VAT. Wysokość środków na rachunkach VAT w danym dniu zależy w głównej mierze od tego, jak wielu kontrahentów Grupy Kapitałowej skorzysta z mechanizmu oraz relacji między terminami płatności należności i zobowiązań. Według stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo środków pieniężnych na rachunkach VAT wynosiło 1.042 mln PLN.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Raportowanie schematów podatkowych (MDR)

Od 2019 roku zaczęły obowiązywać nowe przepisy prawne, które wprowadziły obowiązkowe raportowanie schematów podatkowych (tzw. „MDR”, ang. Mandatory Disclosure Rules). Co do zasady jako schemat podatkowy należy rozumieć czynność, w wyniku której osiągniecie korzyści podatkowej jest główną lub jedną z głównych korzyści. Ponadto jako schemat podatkowy wskazane zostały zdarzenia posiadające tzw. szczególne lub inne szczególne cechy rozpoznawcze, zdefiniowane w przepisach. Obowiązkiem raportowania zostają objęte trzy typy podmiotów: promotorzy, wspomagający i korzystający. Regulacje MDR są w wielu obszarach złożone i nieprecyzyjne, co powoduje wątpliwości interpretacyjne odnośnie ich praktycznego stosowania.

Podatek akcyzowy

W związku z nieprawidłową implementacją przepisów unijnych do polskiego systemu prawnego w spółce PGE GiEK S.A. w 2009 roku rozpoczęły się postępowania w zakresie uzyskania zwrotu nienależnie uiszczanego podatku akcyzowego w okresie styczeń 2006 – luty 2009 roku. Nieprawidłowość polegała na opodatkowaniu energii elektrycznej na pierwszym etapie jej sprzedaży, tj. przez producentów, podczas gdy powinna być opodatkowana sprzedaż na rzecz tzw. nabywców końcowych.

Sądy administracyjne rozpatrując skargi spółki w zakresie roszczeń restytucyjnych na wydawane przez organy podatkowe decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty akcyzy orzekały, iż spółka nie poniosła ciężaru ekonomicznego nienależnie uiszczanego podatku akcyzowego (co w świetle uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2011 roku sygn. akt I GPS 1/11 wyklucza możliwość zwrotu nadpłaty). Zdaniem NSA roszczenia, które spółka wykazała, w szczególności za pomocą analiz ekonomicznych, mają charakter kompensacyjny i w związku z tym mogą być dochodzone wyłącznie przed sądami cywilnymi. W związku z powyższym PGE GiEK S.A. podjęła decyzję o wycofaniu się z postępowań w zakresie roszczeń restytucyjnych. Obecnie działania w zakresie nadpłaty podatku akcyzowego prowadzone są na drodze cywilnej. W dniu 10 stycznia 2020 roku Sąd Okręgowy w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie z powództwa PGE GiEK przeciwko Skarbowi Państwa – Ministrowi Finansów. Sąd oddalił powództwo. Spółka 3 lutego 2020 roku złożyła skargę na wyrok pierwszej instancji do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Rozprawa odbyła się 2 grudnia 2020 roku po której wyrokiem ogłoszonym w dniu 17 grudnia 2020 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację PGE GiEK. Na tę chwilę nie została podjęta decyzja, co do składania skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego.

Z uwagi na istotną niepewność odnośnie ostatecznego rozstrzygnięcia powyższej kwestii Grupa nie ujmuje w sprawozdaniu finansowym żadnych skutków związanych z ewentualnym uzyskaniem odszkodowania na drodze cywilnej w związku z nienależnie uiszczanym podatkiem akcyzowym.

Podatek od nieruchomości

Podatek od nieruchomości stanowi istotne obciążenie niektórych spółek Grupy Kapitałowej PGE. Regulacje dotyczące podatku od nieruchomości w niektórych obszarach są niejasne i budzą szereg wątpliwości interpretacyjnych. Organy podatkowe, którym jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta, często wydają niespójne interpretacje podatkowe w podobnych merytorycznie sprawach. Powyższe powoduje, iż spółki Grupy Kapitałowej PGE były i mogą być stronami postępowań dotyczących podatku od nieruchomości. Jeżeli Grupa uznaje, że w wyniku postępowania korekta rozliczeń jest prawdopodobna, tworzy odpowiednią rezerwę.

Niepewność związana z rozliczeniami podatkowymi

Regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych oraz obciążeń związanych z ubezpieczeniami społecznymi podlegają częstym zmianom. Te częste zmiany powodują brak odpowiednich punktów odniesienia, niespójne interpretacje oraz nieliczne ustanowione precedensy, które mogłyby mieć zastosowanie. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych, zarówno pomiędzy organami państwowymi jak i organami państwowymi i przedsiębiorstwami.

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności (na przykład kwestie celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z kontroli, muszą zostać zapłacone wraz z wysokimi odsetkami. Te warunki powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest większe niż w krajach o bardziej stabilnym systemie podatkowym.

W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w sprawozdaniach finansowych mogą się zmienić w przyszłości w wyniku ostatecznej decyzji organu kontroli podatkowej.

Z dniem 15 lipca 2016 roku do Ordynacji Podatkowej zostały wprowadzone zmiany w celu uwzględnienia postanowień Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (GAAR). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisy ustawy podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie nieuzasadnionego dzielenia operacji, angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji.

Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja grupy.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 Podatek dochodowy w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi. Gdy istnieje niepewność co do tego, czy i w jakim zakresie organ podatkowy będzie akceptował poszczególne rozliczenia podatkowe transakcji, Grupa ujmuje te rozliczenia uwzględniając ocenę niepewności.

31. Informacja o podmiotach powiązanych

Transakcje Grupy Kapitałowej PGE z jednostkami powiązanymi są dokonywane w oparciu o ceny rynkowe dostarczanych towarów, produktów i usług lub oparte są o koszt ich wytworzenia.

31.1 Jednostki stowarzyszone i współkontrolowane

Łączna wartość transakcji, sald z jednostkami stowarzyszonymi i współkontrolowanymi została przedstawiona w tabeli poniżej.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019*
Sprzedaż do jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych | 310 | 214
Zakupy od jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych | 2.126 | 2.394

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019*
Należności handlowe od jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych | 93 | 124
Zobowiązania handlowe wobec jednostek stowarzyszonych i współkontrolowanych | 243 | 164

*Dane przekształcone

Wartość obrotów oraz saldo rozrachunków wynika z transakcji z Polską Grupą Górniczą S.A. oraz Polimex-Mostostal S.A.

31.2 Spółki zależne od Skarbu Państwa

Dominującym właścicielem PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. jest Skarb Państwa, w związku z tym zgodnie z MSR 24 Ujawnianie informacji na temat podmiotów powiązanych spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Spółki Grupy PGE identyfikują szczegółowo transakcje z około 40 najważniejszymi spółkami zależnymi od Skarbu Państwa.

Łączna wartość transakcji, sald z powyższymi jednostkami została przedstawiona w tabeli poniżej.

| Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych | 2.368 | 2.016
Zakupy od podmiotów powiązanych | 5.109 | 5.585

| Stan na dzień 31 grudnia 2020 | Stan na dzień 31 grudnia 2019
Należności handlowe od podmiotów powiązanych | 254 | 266
Zobowiązania handlowe wobec podmiotów powiązanych | 582 | 612

Największe transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa dotyczą spółek Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., ENERGA-OPERATOR S.A., Jastrzębska Spółka Węglowa S.A., Zakłady Azotowe PUŁAWY S.A., PKN Orlen S.A., PKP Cargo S.A., ENEA Operator Sp. z o.o., Grupa LOTOS S.A., TAURON Dystrybucja S.A.

Ponadto Grupa Kapitałowa PGE dokonuje istotnych transakcji na rynku energii za pośrednictwem Towarowej Giełdy Energii S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, zakup i sprzedaż za jej pośrednictwem nie są traktowane jako transakcje z podmiotem powiązanym.

31.3 Wynagrodzenie kadry kierowniczej

Główna kadra kierownicza obejmuje Zarząd i Radę Nadzorczą jednostki dominującej oraz istotnych spółek zależnych.

tys. PLN | Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia i narzuty) | 34.709 | 34.214
Świadczenia po okresie zatrudnienia | 3.289 | 1.672
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA GŁÓWNEJ KADRY KIEROWNICZEJ | 37.998 | 35.886
Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej | 24.787 | 22.875
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ | 62.785 | 58.761

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

tys. PLN | Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Zarząd jednostki dominującej | 7.201 | 7.201
w tym świadczenia po okresie zatrudnienia | 49 | 199
Rada Nadzorcza jednostki dominującej | 761 | 733
Zarządy - jednostki zależne | 26.332 | 24.348
Rady Nadzorcze - jednostki zależne | 3.704 | 3.604
RAZEM | 37.998 | 35.886
Wynagrodzenie kadry kierowniczej spółek działalności pozostałej | 24.787 | 22.875
ŁĄCZNA KWOTA WYNAGRODZENIA KADRY KIEROWNICZEJ | 62.785 | 58.761

W spółkach GK PGE (pośrednio i bezpośrednio zależnych) realizowana jest zasada, że członkowie zarządów zatrudniani są na podstawie umowy o świadczenie usług zarządzania. W nocie 7.2 Koszty w układzie rodzajowym i kalkulacyjnym wynagrodzenia z tego tytułu są prezentowane w pozycji pozostałe koszty rodzajowe.

32. Podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych

Podmiotem uprawnionym do badania jednostkowego sprawozdania finansowego PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 i 2019 oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego GK PGE za rok 2020 i 2019 jest spółka Deloitte Audyt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (Deloitte) na podstawie umowy zawartej 26 kwietnia 2019 roku. Wyboru wyżej wymienionej firmy audytorskiej na lata 2019-2021 dokonała Rada Nadzorcza PGE S.A. Deloitte jest również podmiotem uprawnionym do badania rocznych sprawozdań finansowych wybranych spółek z Grupy Kapitałowej PGE.

Grupa korzystała z usług Deloitte w latach 2020 i 2019 również w zakresie:

¡ weryfikacji rocznych, półrocznych pakietów na potrzeby konsolidacji,

¡ potwierdzenia warunków utrzymania wskaźników określonych w umowach finansowych,

¡ badania rocznych sprawozdań finansowych oddziałów samobilansujących,

¡ badania sprawozdań z aktualizacji wartości regulacyjnej aktywów i inteligentnych systemów pomiarowych,

¡ badania sprawozdań finansowo-rzeczowych z realizacji zadań ujętych w Krajowym Planie Inwestycyjnym w związku z przydziałami darmowych uprawnień do emisji CO2,

¡ wydania raportu, obejmującego ocenę wypełniania wymogów w zakresie przechowywania aktywów klienta,

¡ wydania oświadczenia, w przedmiocie przyjętego systemu zarzadzania ryzykiem.

Wysokość wynagrodzenia podmiotów, w tym Deloitte, uprawnionych do badania sprawozdań finansowych w odniesieniu do PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. oraz jednostek zależnych Grupy Kapitałowej zaprezentowano w poniższej tabeli.

tys. PLN | Rok zakończony 31 grudnia 2020 | Rok zakończony 31 grudnia 2019
Wynagrodzenie firmy audytorskiej za: |  |
Badanie rocznego sprawozdania finansowego | 3.438 | 3.258
Przegląd półrocznego sprawozdania finansowego | 220 | 220
Pozostałe usługi atestacyjne | 592 | 534
RAZEM | 4.250 | 4.012

33. Istotne zdarzenia oraz zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

33.1 Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw

W dniu 28 grudnia 2018 roku została uchwalona ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta miała na celu ustabilizowanie cen sprzedaży energii elektrycznej do odbiorcy końcowego w 2019 roku. Ustawa między innymi zamroziła poziom cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych a dla przedsiębiorstw sprzedaży detalicznej wprowadziła system rekompensat.

W 2019 roku Grupa ujęła przychód z otrzymanych i oczekiwanych rekompensat w łącznej wysokości 1.148 mln PLN, z czego do dnia 31 grudnia 2019 roku otrzymała 845 mln PLN, a kolejne 286 mln PLN do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego.

W dniu 25 września 2020 roku Spółka PGE Obrót S.A. złożyła do Zarządcy Rozliczeń wniosek o korektę otrzymanej kwoty różnicy ceny i rekompensaty finansowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 roku na wartość 85 mln PLN (z tego 17 mln PLN zostało rozpoznane w przychodach 2019 roku, zaś 68 mln PLN stanowi przychody bieżącego okresu).W dniu 1 października 2020 roku spółka otrzymała od Zarządcy Rozliczeń wezwanie do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych podczas weryfikacji Wniosku o korektę. Korekty związane z tym wezwaniem nie stanowią istotnych wartości.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

33.2 Umowy rodzące zobowiązania wynikające między innymi z zatwierdzenia taryfy dla klientów grupy taryfowej G

W dniu 3 stycznia 2020 roku Prezes URE zatwierdził taryfę dla spółki PGE Obrót S.A. dla klientów grupy taryfowej G niekorzystających z ofert wolnorynkowych na sprzedaż energii elektrycznej na okres od 18 stycznia 2020 roku do 31 marca 2020 roku. Zatwierdzony poziom cen nie pokrywał w pełni cen zakupu energii elektrycznej, praw majątkowych oraz kosztów własnych prowadzonej działalności regulowanej powodując utratę rentowności sprzedaży prowadzonej przez spółkę PGE Obrót S.A. do klientów grupy taryfowej G niekorzystających z ofert wolnorynkowych na sprzedaż energii elektrycznej oraz klientów z tej grupy taryfowej korzystających z ofert wolnorynkowych, gdzie cena sprzedaży jest skorelowana z ceną zatwierdzaną przez Prezesa URE. Zarząd Spółki PGE Obrót S.A. rozpoczął procedurę wnioskowania przed Prezesem URE kolejnej taryfy na sprzedaż energii elektrycznej na okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2020 roku. Podejmowane działania zmierzały do uzyskania takich cen sprzedaży energii elektrycznej, które pozwoliłyby pokryć rzeczywiste koszty kontraktacji energii elektrycznej, praw majątkowych oraz kosztów operacyjnych tej spółki. Decyzją z dnia 8 lipca 2020 roku Prezes URE odrzucił wniosek w przedmiotowej sprawie. W dniu 29 lipca 2020 roku spółka PGE Obrót S.A. wniosła odwołanie od tej decyzji.

W dniu 9 grudnia 2020 roku Prezes URE zatwierdził ustaloną przez PGE Obrót S.A. taryfę dla energii elektrycznej na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 roku dla odbiorców w grupach taryfowych G. Taryfa zatwierdzona na rok 2021 zakłada wzrost cen energii w stosunku do cen z 2020 roku. Zatwierdzone ceny na 2021 rok pokrywają rzeczywiste koszty zmienne kontraktacji energii elektrycznej na 2021 rok.

Skutki sprawozdawcze

Analizując kwestię tzw. umów rodzących obciążenia w rozumieniu MSR 37 zdaniem Grupy takie umowy nie występowały na dzień 31 grudnia 2020 roku z uwagi na dodatnią marżę realizowaną pomiędzy kosztem wytworzenia energii a jej sprzedażą do odbiorcy końcowego. W konsekwencji skonsolidowane wyniki Grupy PGE nie uwzględniają zawiązywania i wykorzystywania oraz rozwiązywania odpowiednich rezerw.

Z kolei w segmencie Obrót w ciągu 2020 roku rozwiązano 332 mln PLN rezerwy na umowy rodzące zobowiązania, która została utworzona w 2019 roku. Nie miało to wpływu na wynik Grupy Kapitałowej PGE.

33.3 Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Kapitałowej PGE

GK PGE na bieżąco identyfikuje czynniki ryzyka, które wpływają na wyniki Grupy w związku z pandemią COVID-19. W 2020 roku wpływ pandemii na wyniki finansowe był ograniczony. Niemniej jednak dalszy wpływ pandemii może być widoczny w kolejnych okresach, szczególnie gdyby została podjęta decyzja o narodowej kwarantannie. Dalsze możliwe skutki oraz ich skala są trudne do oszacowania. Istotny będzie czas trwania epidemii, jej ewentualne dalsze nasilenie i zasięg, a także jej wpływ na wzrost gospodarczy w Polsce. Równocześnie precyzyjność szacunków pozostaje utrudniona wobec szeregu innych czynników wpływających na rynek energii elektrycznej, w tym na poziom zapotrzebowania na energię elektryczną.

Wybuch pandemii spowodował spowolnienie gospodarcze w 2020 roku w gospodarce światowej i w Polsce. Uwidacznia się ono między innymi w korekcie prognoz rynkowych PKB, produkcji przemysłowej i inwestycji.

W związku z obniżonym poziomem aktywności gospodarczej Grupa PGE identyfikuje ryzyko utrzymywania się okresowo niższego poziomu krajowego zużycia energii elektrycznej, co może mieć wpływ na spadek przychodów i marży z tytułu wytwarzania, dystrybucji i sprzedaży energii w segmentach Energetyka Konwencjonalna, Dystrybucja i Obrót, jak również w segmencie Ciepłownictwo.

Spadek zapotrzebowania na energię elektryczną wpływa na wykorzystanie jednostek wytwórczych. W 2020 roku negatywny wpływ COVID-19 był powiązany z redukcjami ze strony Operatora Systemu Przesyłowego, skutkującymi niższą produkcją realizowaną z węgla brunatnego, która charakteryzuje się relatywnie stałą strukturą kosztów. Część jednostek wytwórczych Grupy PGE jest w tak zwanej rezerwie wirującej i zabezpiecza ewentualne braki dostaw ze źródeł odnawialnych, importu czy wynikające z awarii innych elektrowni systemowych w Polsce. Większość produkcji na rok 2020 została zakontraktowana w latach poprzednich, dlatego w tym okresie negatywny wpływ niższych wolumenów na segment Energetyka Konwencjonalna był w dużym stopniu ograniczony. Grupa PGE spodziewa się natomiast wpływu na wolumeny i ceny kontraktacji dla kolejnych okresów, przy czym na obecnym etapie nie jest możliwe oszacowanie tego wpływu.

Dla segmentu Obrót spadek wolumenu zapotrzebowania uwidocznił się przede wszystkim w II kwartale 2020 roku, a negatywny wpływ wiązał się z niższym poziomem sprzedaży do odbiorców końcowych oraz wyższym kosztem bilansowania energii elektrycznej. Również w segmencie Dystrybucja niższy wolumen realizowanych dostaw do odbiorców końcowych bezpośrednio przekłada się na niższe przychody z tego tytułu. Uwzględniając cały łańcuch tworzenia wartości, wpływ powyższych czynników na poziomie Grupy w 2020 roku nie miał jednak istotnego wpływu.

Na 31 grudnia 2020 roku wpływ z tytułu przewidywanego wzrostu zatorów płatniczych, szczególnie na należnościach od przedsiębiorstw z sektora małych i średnich przedsiębiorstw nie był istotny. Jak opisano w nocie 26.3.1 niniejszego sprawozdania finansowego Grupa utworzyła dodatkowe odpisy na należności w kwocie 16 mln PLN. Natomiast, w zależności od dalszej sytuacji epidemiologicznej i gospodarczej, ryzyko pogorszonej płynności Grupy PGE oraz wzrostu odpisów na należności przeterminowane nadal istnieje i jest na bieżąco monitorowane. Aktualnie Grupa nie przewiduje, by zjawisko przybrało bardziej materialny charakter i nie identyfikuje zagrożenia płynnościowego.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Grupa PGE posiada zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej oraz ciepła w Polsce. Pandemia COVID-19 wpłynęła na zmianę organizacji pracy, szczególnie dotyczy to jednostek wytwórczych Grupy PGE. W wielu przypadkach wiąże się to z dodatkowymi kosztami, jak np. zakup materiałów ochronnych dla pracowników. Od początku pandemii Grupa wprowadziła zasady pracy, których celem jest maksymalne ograniczenie ryzyka zachorowań pracowników. Jako jeden z największych pracodawców w Polsce, zatrudniający ponad 40 tys. pracowników, Grupa PGE podejmuje szereg działań związanych z organizacją spółki i organizacją pracy mających na celu zapewnienie ciągłości działania, ochronę zdrowia i życia pracowników, w tym wdrożenie pracy zdalnej i rotacyjnej, budowanie świadomości dotyczącej w szczególności podstawowych zasad ochrony przed koronawirusem, profilaktyki i kwarantanny. PGE powołała Zespół Kryzysowy, który zbiera informacje ze wszystkich spółek w Grupie, monitoruje na bieżąco sytuację w poszczególnych spółkach i podejmuje stosowne działania.

Oddziały produkcyjne mają także opracowane i weryfikowane na bieżąco plany funkcjonowania przy zwiększonej absencji, a jako zakłady strategiczne z punktu widzenia utrzymania niezakłóconej produkcji i dostaw energii elektrycznej i ciepła, są w stałym kontakcie z lokalnymi służbami odpowiedzialnymi za monitorowanie sytuacji w kraju we wszystkich lokalizacjach jednostek należących do Grupy PGE.

W obszarze obsługi klientów detalicznych Grupa PGE skoncentrowała się przede wszystkim na rozszerzeniu kanałów obsługi zdalnej.

Na skutek wprowadzenia odpowiednich działań zaradczych na wczesnym etapie pandemii, GK PGE nieprzerwanie produkuje energię elektryczną i ciepło oraz realizuje ich stabilną dostawę.

Grupa Kapitałowa PGE monitoruje dalszy wpływ pandemii COVID-19 na kondycję finansową Grupy PGE i przygotowuje się do różnych scenariuszy. Pandemia przyspieszyła wprowadzenie działań związanych z przygotowaniem całej organizacji do zmian, aby sprostać wyzwaniom stawianym spółkom energetycznym związanym z dekarbonizacją. Będzie to wymagać określonych nakładów finansowych. Analizie zostały poddane wszystkie potencjalne scenariusze oszczędności zarówno w wydatkach inwestycyjnych, jak i w kosztach operacyjnych po to, by skupić się na najważniejszych projektach rozwojowych związanych z działalnością podstawową Grupy PGE.

33.4 Złożenie wstępnej oferty nabycia udziałów w aktywach Grupy Fortum

27 października 2020 roku konsorcjum inwestycyjne, którego stroną jest PGE złożyło wstępną, niewiążącą ofertę nabycia od Fortum Holding B.V. działalności ciepłowniczej i chłodniczej prowadzonej w Estonii, na Litwie, na Łotwie i w Polsce. Członkami Konsorcjum są: PGE, Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A., PFR Inwestycje FIZ, którego częścią portfela inwestycyjnego zarządza Polski Fundusz Rozwoju S.A. oraz IFM Investors Pty Ltd.

16 listopada 2020 roku PGE oraz Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. (Partnerzy) złożyli zmodyfikowaną, wstępną, niewiążącą ofertę nabycia aktywów należących do Fortum Holding B.V.

Przedmiotem zmodyfikowanej oferty jest nabycie działalności ciepłowniczej prowadzonej przez Fortum Holding B.V. wyłącznie w Polsce. Jednocześnie Partnerzy zrezygnowali z zamiaru nabycia aktywów Grupy Fortum prowadzących działalność na terenie Estonii, Litwy i Łotwy oraz udziału w konsorcjum inwestycyjnym z PFR Inwestycje FIZ oraz IFM Investors Pty Ltd. Partnerzy będą kontynuować wspólne prace zmierzające do złożenia oferty wiążącej.

Polska spółka zależna należąca do Fortum Holding B.V. prowadzi działalność związaną głównie z wytwarzaniem, dystrybucją i sprzedażą ciepła oraz wytwarzaniem energii elektrycznej.

Zakup udziałów w aktywach Grupy Fortum jest zgodny ze Strategią Grupy PGE do 2030 roku ogłoszoną 19 października 2020 roku.

33.5 Zdarzenia po dniu sprawozdawczym

Podpisanie umowy inwestycyjnej z Ørsted dotyczącej projektu budowy morskich farm wiatrowych

10 lutego 2021 roku podmioty z GK PGE oraz Ørsted zawarły umowę, w której ustaliły ich udział w dwóch projektach budowy morskich farm wiatrowych na poziomie 50%. Są to realizowane dotychczas przez PGE projekty Baltica 2 (o planowanej mocy ok. 1,5 GW) oraz Baltica 3 (o planowanej mocy ok. 1 GW).

PGE Baltica 6 sp. z o.o., PGE Baltica 5 sp. z o.o. (podmioty zależne od PGE) („Dotychczasowi Wspólnicy”), Orsted Baltica 2 Holding sp. z o.o., Orsted Baltica 3 Holding sp. z o.o., (podmioty zależne od Ørsted Wind Power A/S („OWPAS”), zwani dalej łącznie „Inwestorami”), Elektrownia Wiatrowa Baltica – 2 sp. z o.o. („EWB2”) i Elektrownia Wiatrowa Baltica – 3 sp. z o.o. („EWB3”) podpisali umowę inwestycyjną dotyczącą dokonania przez Inwestorów inwestycji w projekty Baltica 2 i Baltica 3.

Umowa inwestycyjna określa ramy prawne regulujące utworzenie wspólnego przedsięwzięcia pomiędzy PGE a OWPAS, którego celem będzie przygotowanie, budowa i eksploatacja morskich farm wiatrowych Baltica 2 i Baltica 3.

W ramach Umowy inwestycyjnej Inwestorzy zobowiązują się objąć nowoutworzone udziały w EWB2 i EWB3, stanowiące 50% całego kapitału zakładowego i uprawniające Inwestorów do 50% głosów w organach każdej ze spółek. Po zamknięciu transakcji h 50% udziałów w EWB2 oraz w EWB3 należeć będzie do odpowiedniego Dotychczasowego Wspólnika, a pozostałe 50% udziałów należeć będzie do odpowiedniego Inwestora.

Łączna cena objęcia nowoutworzonych udziałów w EWB2 i EWB3 stanowić będzie równowartość 657 mln PLN. Ponadto, po wydaniu ostatecznej decyzji inwestycyjnej, Inwestorzy mogą zostać zobowiązani do wniesienia do obu spółek dodatkowych wkładów uzależnionych od ziszczenia się określonych warunków.

Zamknięcie transakcji jest uzależnione od spełnienia się określonych warunków zawieszających, w tym od uzyskania zgody Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

Umowa Inwestycyjna przewiduje, że w momencie zamknięcia transakcji odpowiednie strony podpiszą szereg dodatkowych dokumentów transakcyjnych. Dokumenty te obejmują umowę wspólników EWB2 i umowę wspólników EWB3, a także umowy określające zasady wspólnego zarządzania projektem, regulujące między innymi takie kwestie jak: zasady ładu korporacyjnego w spółkach, zobowiązania stron w zakresie finansowania i świadczenia innego rodzaju wsparcia na rzecz spółek, ograniczenia w zbywalności udziałów oraz skutki naruszenia postanowień i zmiany kontroli, świadczenie usług rozwojowych na rzecz spółek oraz udzielanie pożyczek przez wspólników.

Informacja na potrzeby ujawnienia w raporcie giełdowym dot. skargi Czech przeciwko Polsce z tytułu przedłużenia koncesji dla dalszego funkcjonowania KWB Turów

Skarga Czech przeciwko Polsce z tytułu przedłużenia koncesji dla dalszego funkcjonowania KWB Turów

Decyzją Ministra Klimatu z dnia 20 marca 2020 roku o 6 lat przedłużono koncesję dla PGE GiEK S.A. na wydobywanie węgla brunatnego i kopalin towarzyszących ze złoża węgla brunatnego „Turów”. W dniu 30 września 2020 roku Republika Czeska skierowała do Komisji Europejskiej w trybie art. 259 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ( „TFUE”) pismo inicjujące postępowanie przeciwko Polsce z tytułu przedłużenia funkcjonowania kompleksu energetycznego w Turowie. Zarzuty względem strony polskiej dotyczyły wydania decyzji administracyjnych umożliwiających kontynuowanie działalności wydobywczej w KWB Turów. Działanie władz polskich, miałoby rzekomo stanowić naruszenie przepisów prawa UE, w tym ramowej dyrektywy wodnej, dyrektywy w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko, dyrektywy w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska oraz dyrektywy w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko.

W dniu 17 grudnia 2020 roku Komisja Europejska wydała uzasadnioną opinię, w której podzieliła część zarzutów strony czeskiej, wskazując jednocześnie, że przedłużenie funkcjonowania KWB Turów nie spowodowało naruszenia postanowień ramowej dyrektywy wodnej. Komisja Europejska podkreśliła również, że część pozostałych zarzutów ze strony czeskiej okazała się nietrafiona.

W dniu 22 lutego 2021 roku rząd czeski podjął decyzję o złożeniu skargi przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Skarga ta została skierowana do Trybunału Sprawiedliwości w dniu 26 lutego 2021 roku. Sprawa została wpisana do rejestru sądowego.

Stroną w postępowaniu są państwa członkowskie, co wyłącza możliwość udziału osób fizycznych i prawnych, nawet jeśli sprawa dotyczy bezpośrednio ich działalności. Na przestrzeni najbliższych tygodni Grupa spodziewa się publikacji streszczenia zarzutów skargi. Trybunał Sprawiedliwości w pierwszej kolejności rozstrzygnie w przedmiocie zastosowania środka tymczasowego.

Eksploatacja KWB Turów jest prowadzona w zgodzie z przepisami prawa krajowego oraz europejskimi normami środowiskowymi. W ocenie PGE nie ma podstaw do wstrzymania pracy kompleksu energetycznego w Turowie. Ewentualne przyszłe rozstrzygnięcie sporu zostanie ujawnione w przyszłych sprawozdaniach finansowych

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

34. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do udostępnienia przez Zarząd dnia 22 marca 2021 roku.

Warszawa, 22 marca 2021 roku

Podpisy Członków Zarządu PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.

Prezes Zarządu | Wojciech Dąbrowski | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Wiceprezes Zarządu | Wanda Buk | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Wiceprezes Zarządu | Paweł Cioch | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Wiceprezes Zarządu | Paweł Strączyński | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Wiceprezes Zarządu | Paweł Śliwa | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Wiceprezes Zarządu | Ryszard Wasiłek | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Podpis osoby odpowiedzialnej za sporządzenie sprawozdania finansowego | Michał Skiba Dyrektor Departamentu Sprawozdawczości i Podatków | podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym

Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe Grupy Kapitałowej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. za rok 2020 zgodne z MSSF UE (w mln PLN)

35. Słownik pojęć i skrótów

Poniżej zamieszczono wykaz pojęć i skrótów najczęściej używanych w treści niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Skrót | Pełna nazwa
CCIRS | Kontrakty na zmianę stóp procentowych oraz kursów(Cross Currency Interest Rate Swap)
CGU | Ośrodki wypracowujące środki pieniężne (Cash Generating Unite)
CWD | Cena wymuszonego dostarczenia
CWO | Cena wymuszonego odbioru
EBIT | Wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem (Earnings Before Interest and Taxes)
EBITDA | Wynik na działalności operacyjnej przed opodatkowaniem powiększony o amortyzację (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization)
EUA | Uprawnienia do emisji CO2 (European Union Allowances)
FLZG | Fundusz Likwidacji Zakładu Górniczego
GIR | Giełdowa Izba Rozrachunkowa
Grupa Kapitałowa PGE, Grupa PGE, Grupa, GK PGE | Grupa Kapitałowa PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
IRGiT | Izba Rozliczeniowa Giełd Towarowych S.A.
IRS | Kontrakty na zmianę stóp procentowych (Interest Rate Swap)
KDT | Kontrakty długoterminowe sprzedaży mocy i energii elektrycznej
KIMSF | Interpretacje Komitetu ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej
KOGENARACJA S.A. | Zespół Elektrociepłowni Wrocławskich KOGENARACJA S.A.
KPI | Krajowy Plan Inwestycyjny
MSSF | Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej
MSSF UE | Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzone przez Unię Europejską
NFOŚiGW | Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
NI | Nieruchomość inwestycyjna
OSP | Operator Systemu Przesyłowego
PDUA | Prawa do użytkowania składników aktywów
PGE S.A., Spółka, jednostka dominująca | PGE Polska Grupa Energetyczna S.A
PGE EC S.A. | PGE Energia Cieplna S.A.
PGE EO S.A. | PGE Energia Odnawialna S.A.
PGE GiEK S.A. | PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A.
PGE PGK | Podatkowa Grupa Kapitałowa
PWUG | Prawo wieczystego użytkowania gruntu
RAT | Rzeczowe aktywa trwałe
Sprawozdanie finansowe, skonsolidowane sprawozdanie finansowe | Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej PGE
TGE | Towarowa Giełda Energii
URE | Urząd Regulacji Energetyki
Ustawa o cenach prądu | Ustawa o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw
WACC | Średni ważony koszt kapitału (Weighted Average Cost of Capital)
WFOŚiGW | Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
WN | Wartości niematerialne
ZFŚS | Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych