Sprawozdanie finansowe
Alior Banku Spółki Akcyjnej
za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku
Image should be here
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
2
Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego
01.01.2020 –
31.12.2020
01.01.2019 –
31.12.2019
Dane przekształcone*
% (A-B) /B
PLN
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
2 846 248
3 208 112
-11,3%
Wynik z tytułu opłat i prowizji
536 166
571 306
-6,2%
Wynik handlowy i pozostały
30 977
-63 225
-149,0%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i rezerw
-1 825 696
-1 425 281
28,1%
Koszty działania
-1 575 965
-1 529 387
3,0%
Zysk/strata brutto
-209 073
535 551
-139,0%
Zysk/strata netto
-316 388
284 055
-211,4%
Przepływy pieniężne netto
1 056 473
-725 026
-245,7%
Należności od klientów
56 040 799
55 553 726
0,9%
Zobowiązania wobec klientów
66 824 581
65 012 760
2,8%
Kapitały własne
6 655 257
6 838 002
-2,7%
Aktywa razem
78 263 547
76 312 816
2,6%
Wybrane wskaźniki
Zysk/strata na jedną akcję zwykłą
-2,42
2,18
-211,4%
Współczynnik wypłacalności
16,33%
16,67%
-2,0%
Tier 1
14,03%
13,95%
0,6%
01.01.2020 –
31.12.2020
01.01.2019 –
31.12.2019
Dane przekształcone*
%(A-B) /B
EUR
A
B
C
Wynik z tytułu odsetek
636 147
745 760
-14,7%
Wynik z tytułu opłat i prowizji
119 835
132 806
-9,8%
Wynik handlowy i pozostały
6 923
-14 697
-147,1%
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i rezerw
-408 050
-331 322
23,2%
Koszty działania
-352 234
-355 523
-0,9%
Zysk/strata brutto
-46 729
124 495
-137,5%
Zysk/strata netto
-70 714
66 032
-207,1%
Przepływy pieniężne netto
236 126
-168 540
-240,1%
Należności od klientów
12 143 711
13 045 374
-6,9%
Zobowiązania wobec klientów
14 480 493
15 266 587
-5,1%
Kapitały własne
1 442 155
1 605 730
-10,2%
Aktywa razem
16 959 250
17 920 116
-5,4%
Wybrane wskaźniki
Zysk/strata na jedną akcję zwykłą
-0,54
0,51
-205,9%
Współczynnik wypłacalności
16,33%
16,67%
-2,0%
Tier 1
14,03%
13,95%
0,6%
*Dane przekształcone – nota 4.2
Wybrane pozycje sprawozdania finansowego przeliczono na EUR według następujących kursów
31.12.2020
31.12.2019
kurs średni NBP na dzień 31 grudnia danego roku
4,6148
4,2585
średnia kursów NBP na ostatni dzień każdego miesiąca roku
4,4742
4,3018
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
3
Spis treści
Rachunek zysków i strat ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 4
Sprawozdanie z całkowitych dochodów ......................................................................................................................................................................................................................................................... 4
Sprawozdanie z sytuacji finansowej .................................................................................................................................................................................................................................................................. 5
Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym ................................................................................................................................................................................................................................................. 6
Sprawozdanie z przepływów pieniężnych ...................................................................................................................................................................................................................................................... 7
Noty do jednostkowego sprawozdania finansowego ............................................................................................................................................................................................................................... 8
1 Informacje o Banku ............................................................................................................................................................................................................................................................... 8
2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego ............................................................................................................................................................................................ 10
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości ............................................................................................................................................................................................................ 11
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości .............................................................................................................................................................................................................. 15
5 Segmenty działalności ....................................................................................................................................................................................................................................................... 20
Noty do rachunku zysków i strat ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 23
6 Wynik z tytułu odsetek ...................................................................................................................................................................................................................................................... 23
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat ........................................................................................................................................................................................................................................ 26
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany .......................................................... 28
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat .................... 28
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych ................................................................................................................................................................... 29
11 Koszty działania Banku ...................................................................................................................................................................................................................................................... 30
12 Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty ......................................................................................................................................................................................................... 31
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych .................................................................................................................................................................................... 31
14 Podatek bankowy ................................................................................................................................................................................................................................................................ 32
15 Podatek dochodowy ........................................................................................................................................................................................................................................................... 32
16 Zysk na akcję ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 36
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej .......................................................................................................................................................................................................... 37
17 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ............................................................................................................................................................................................................................... 37
18 Należności od banków ...................................................................................................................................................................................................................................................... 38
19 Inwestycyjne aktywa finansowe ..................................................................................................................................................................................................................................... 38
20 Rachunkowość zabezpieczeń .......................................................................................................................................................................................................................................... 46
21 Należności od klientów ..................................................................................................................................................................................................................................................... 53
22 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne .................................................................................................................................................................................................. 71
23 Pozostałe aktywa ................................................................................................................................................................................................................................................................. 79
24 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań ..................................................................................................................................................................................................... 80
25 Zobowiązania wobec banków ........................................................................................................................................................................................................................................ 80
26 Zobowiązania wobec klientów ....................................................................................................................................................................................................................................... 81
27 Zobowiązania finansowe .................................................................................................................................................................................................................................................. 83
28 Rezerwy ................................................................................................................................................................................................................................................................................... 84
29 Pozostałe zobowiązania .................................................................................................................................................................................................................................................... 87
30 Zobowiązania podporządkowane ................................................................................................................................................................................................................................. 89
31 Kapitały .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 89
Pozostałe informacje dodatkowe .................................................................................................................................................................................................................................................................... 92
32 Pozycje pozabilansowe ...................................................................................................................................................................................................................................................... 92
33 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych ............................................................................................................................................................. 93
34 Hierarchia wartości godziwej .......................................................................................................................................................................................................................................... 94
35 Transakcje z jednostkami powiązanymi ................................................................................................................................................................................................................... 101
36 Świadczenia dla kluczowego personelu Banku ..................................................................................................................................................................................................... 106
37 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych ....................................................................................................................................................................................... 110
38 Sprawy sporne .................................................................................................................................................................................................................................................................... 112
Noty objaśniające dotyczące ryzyka ............................................................................................................................................................................................................................................................ 113
39 Ryzyko kredytowe ............................................................................................................................................................................................................................................................. 116
40 Ryzyko stopy procentowej ............................................................................................................................................................................................................................................ 129
41 Ryzyko walutowe ............................................................................................................................................................................................................................................................... 134
42 Ryzyko płynności ............................................................................................................................................................................................................................................................... 136
43 Ryzyko operacyjne ............................................................................................................................................................................................................................................................ 144
44 Zarządzanie kapitałem .................................................................................................................................................................................................................................................... 147
Inne………………… ……………………………………………………………………………………………………………….. .................................................................................................................................................. 150
45 Zdarzenia istotne dla działalności Banku ................................................................................................................................................................................................................. 150
46 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej ...................................................................................................................................................................................................................... 153
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
4
Rachunek zysków i strat
Numer noty
01.01.2020
- 31.12.2020
01.01.2019
- 31.12.2019
Dane przekształcone*
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
3 147 589
3 924 127
Przychody o podobnym charakterze
173 828
153 525
Koszty z tytułu odsetek
-475 169
-869 540
Wynik z tytułu odsetek
6
2 846 248
3 208 112
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 112 632
1 057 875
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-576 466
-486 569
Wynik z tytułu prowizji i opłat
7
536 166
571 306
Przychody z tytułu dywidend
8 162
7 362
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8
78 470
102 759
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9
84 553
46 236
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
60 607
38 807
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
23 946
7 429
Pozostałe przychody operacyjne
119 049
121 611
Pozostałe koszty operacyjne
-259 257
-341 193
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10
-140 208
-219 582
Koszty działania Banku
11
-1 575 965
-1 529 387
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12
-1 697 388
-1 419 335
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
-128 308
-5 946
Podatek bankowy
14
-220 803
-225 974
Zysk/strata brutto
-209 073
535 551
Podatek dochodowy
15
-107 315
-251 496
Zysk/strata netto
-316 388
284 055
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Zysk/strata netto przypadająca na jedną akcję zwykłą (w zł)
16
-2,42
2,18
Zysk/strata rozwodniona na jedną akcję zwykłą (w zł)
16
-2,42
2,17
Sprawozdanie z całkowitych dochodów
Numer noty
01.01.2020-
31.12.2020
01.01.2019-
31.12.2019
Dane przekształcone*
Zysk/strata netto
-316 388
284 055
Pozostałe całkowite dochody netto, które będą odniesione na wynik po spełnieniu odpowiednich warunków
138 701
25 047
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
-2 225
807
Skutki wyceny aktywów finansowych (netto)
25 755
8 888
Zysk/strat z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
19
31 793
10 973
Podatek odroczony
15
-6 038
-2 085
Skutki wyceny instrumentów zabezpieczających (netto)
115 171
15 352
Zysk/strata z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
20
142 186
18 953
Podatek odroczony
15
-27 015
-3 601
Razem dochody całkowite netto
-177 687
309 102
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
5
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
AKTYWA
Numer noty
31.12.2020
31.12.2019
Dane
przekształcone*
01.01.2019
Dane przekształcone*
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
17
2 409 077
1 352 604
2 077 630
Należności od banków
18
508 371
212 885
172 839
Inwestycyjne aktywa finansowe:
19
15 742 078
15 798 474
13 727 570
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
6 979 415
10 438 695
7 280 080
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
596 821
543 725
515 138
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
8 165 842
4 816 054
5 932 352
Pochodne instrumenty zabezpieczające
20
334 977
134 832
112 400
Należności od klientów
21
56 040 799
55 553 726
54 218 094
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
24
446 455
335 489
333 198
Rzeczowe aktywa trwałe
22
692 076
748 671
450 404
Wartości niematerialne
22
381 450
531 796
528 501
Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych
214 605
216 586
158 681
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
3
103
146
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
15
992 800
1 011 874
928 404
aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
992 800
1 011 874
928 404
Pozostałe aktywa
23
500 856
415 776
517 883
AKTYWA RAZEM
78 263 547
76 312 816
73 225 750
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
Numer noty
31.12.2020
31.12.2019
Dane
przekształcone*
01.01.2019
Dane przekształcone*
Zobowiązania wobec banków
25
553 657
365 993
473 842
Zobowiązania wobec klientów
26
66 824 581
65 012 760
62 427 865
Zobowiązania finansowe
27
501 880
436 856
416 407
Pochodne instrumenty zabezpieczające
20
86 162
40 676
9 381
Rezerwy
28
336 871
358 900
126 172
Pozostałe zobowiązania
29
1 507 746
1 375 865
1 111 457
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego
4 431
89 779
208 854
bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego
4 431
89 779
208 854
Zobowiązania podporządkowane
30
1 792 962
1 793 985
1 918 093
Zobowiązania, razem
71 608 290
69 474 814
66 692 071
Kapitał akcyjny
1 305 540
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 395 195
5 388 926
5 382 819
Kapitał z aktualizacji wyceny
217 330
76 404
52 164
Pozostałe kapitały rezerwowe
174 447
179 505
184 284
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
-1 620
605
-202
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-119 247
-397 033
-1 122 000
Zysk/strata bieżącego roku
-316 388
284 055
731 074
Kapitał własny
31
6 655 257
6 838 002
6 533 679
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM
78 263 547
76 312 816
73 225 750
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
6
Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym
01.01.2020 - 31.12.2020
Kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy
Pozostałe kapitały rezerwowe
Kapitał z aktualizacji wyceny
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
Zyski zatrzymane
Kapitały razem
1 stycznia 2020
1 305 540
5 388 926
179 505
76 404
605
-112 978
6 838 002
Przeniesienie wyniku roku ubiegłego
0
6 269
0
0
0
-6 269
0
Dochody całkowite
0
0
0
140 926
-2 225
-316 388
-177 687
strata netto
0
0
0
0
0
-316 388
-316 388
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
140 926
-2 225
0
138 701
w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
0
0
0
25 755
0
0
25 755
w tym instrumenty zabezpieczające
0
0
0
115 171
0
0
115 171
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
-2 225
0
-2 225
Inne zmiany kapitału
0
0
-5 058
0
0
0
-5 058
31 grudnia 2020
1 305 540
5 395 195
174 447
217 330
-1 620
-435 635
6 655 257
01.01.2019 - 31.12.2019
Kapitał akcyjny
Kapitał zapasowy
Pozostałe kapitały rezerwowe
Kapitał z aktualizacji wyceny
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
Zyski zatrzymane
Kapitały razem
1 stycznia 2019 (dane publikowane)
1 305 540
5 382 819
184 284
52 164
-202
-373 781
6 550 824
Wpływ korekty błędu
0
0
0
0
0
-17 145
-17 145
1 stycznia 2019 (dane przekształcone)
1 305 540
5 382 819
184 284
52 164
-202
-390 926
6 533 679
Przeniesienie wyniku roku ubiegłego
0
6 107
0
0
0
-6 107
0
Dochody całkowite (dane przekształcone)
0
0
0
24 240
807
284 055
309 102
zysk netto
0
0
0
0
0
284 055
284 055
pozostałe dochody całkowite:
0
0
0
24 240
807
0
25 047
w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
0
0
0
8 888
0
0
8 888
w tym instrumenty zabezpieczające
0
0
0
15 352
0
0
15 352
w tym różnice kursowe
0
0
0
0
807
0
807
Inne zmiany kapitału
0
0
-4 779
0
0
0
-4 779
31 grudnia 2019 (dane przekształcone)*
1 305 540
5 388 926
179 505
76 404
605
-112 978
6 838 002
* Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych )
7
Sprawozdanie z przepływów pieniężnych
Numer noty
01.01.2020- 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Dane przekształcone*
Działalność operacyjna
Zysk/strata brutto za okres
-209 073
535 551
Korekty
405 481
242 140
Niezrealizowane zyski/straty z tytułu różnic kursowych
-150
386
Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych
277 705
236 584
Zmiana odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości niematerialnych
128 308
5 871
Dywidendy otrzymane
-8 162
-7 362
Krótkoterminowe umowy leasingu
7 780
6 661
Zysk brutto po korektach a przed zmianą stanów bilansowych
196 408
777 691
Zmiana stanu kredytów i innych należności
33.2
-782 559
-1 375 678
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
3 459 280
-3 158 615
Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
-53 096
-28 587
Zmiana stanu aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu
-3 349 788
1 116 298
Zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań
-110 966
-2 291
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających stanowiących aktywa
-200 145
-22 432
Zmiana stanu aktywów przeznaczonych do sprzedaży
100
43
Zmiana stanu pozostałych aktywów
33.2
-85 080
102 107
Zmiana stanu depozytów
3 300 801
3 104 091
Zmiana stanu zobowiązań z tytułu własnej emisji
-1 501 101
-488 846
Zmiana stanu zobowiązań wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
65 024
20 449
Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających stanowiących zobowiązania
45 486
31 295
Zmiana stanu innych zobowiązań i innych dochodów całkowitych
33.2
613 319
-164 072
Zmiana stanu rezerw
-22 029
232 728
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej przed podatkiem
1 575 654
144 181
Podatek zapłacony
-205 658
-437 501
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej
1 369 996
-293 320
Działalność inwestycyjna
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej:
-164 065
-191 163
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych
33.2
-93 123
-71 972
Nabycie wartości niematerialnych
33.2
-51 923
-61 286
Nabycie udziałów w jednostkach zależnych, po potrąceniu nabytych środków pieniężnych
-19 019
-57 905
Wpływy z działalności inwestycyjnej:
7 325
9 984
Zbycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
7 325
9 984
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej
-156 740
-181 179
Działalność finansowa
Wydatki z tytułu działalności finansowej:
-156 783
-250 527
Spłata zobowiązań podporządkowanych - kapitał
0
-123 097
Spłata zobowiązań podporządkowanych - odsetki
-79 566
-101 723
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część kapitałowa
-74 578
-21 582
Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część odsetkowa
-2 639
-4 125
Wpływy z działalności finansowej:
0
0
Wpływy z emisji akcji
0
0
Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej
-156 783
-250 527
Przepływy pieniężne netto, razem
1 056 473
-725 026
Różnice kursowe z przeliczenia środków pieniężnych
26 507
6 958
Bilansowa zmiana stanu gotówki i ekwiwalentu gotówki
1 056 473
-725 026
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans otwarcia
1 352 604
2 077 630
Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans zamknięcia
17
2 409 077
1 352 604
Dodatkowe ujawnienia na temat przepływów operacyjnych
Otrzymane dochody odsetkowe
3 234 451
4 409 107
Koszty odsetkowe zapłacone
-800 175
-822 750
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
8
Noty do jednostkowego sprawozdania finansowego
1 Informacje o Banku
1.1 Informacje ogólne, czas trwania i zakres działalności Alior Banku SA
Alior Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie przy ulicy Łopuszańskiej 38D został wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Polska, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000305178. Bankowi został nadany numer identyfikacji podatkowej NIP: 107-001-07-31 oraz numer statystyczny REGON: 141387142.
Od 14 grudnia 2012 r. Bank jest notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (nr ISIN: PLALIOR00045).
18 kwietnia 2008 r. Komisja Nadzoru Finansowego („KNF”) udzieliła zezwolenia na utworzenie banku pod nazwą Alior Bank SA, a 1 września 2008 r. wydała Bankowi zezwolenie na rozpoczęcie działalności. 5 września 2008 r. KNF zezwoliła na prowadzenie przez Bank działalności maklerskiej. Czas działalności Banku i jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej nie został oznaczony.
Alior Bank SA jest uniwersalnym bankiem depozytowo-kredytowym, obsługującym osoby fizyczne, prawne i inne podmioty będące osobami krajowymi i zagranicznymi. Podstawowa działalność Banku obejmuje prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, emitowanie bankowych papierów wartościowych oraz prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych. Bank prowadzi także działalność maklerską, doradztwo i pośrednictwo finansowe oraz świadczy inne usługi finansowe. Zgodnie z postanowieniami Statutu Alior Bank prowadzi działalność na terytoriach Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Bank świadczy usługi przede wszystkim klientom z Polski. Udział klientów zagranicznych w całkowitej liczbie klientów Banku jest znikomy. W ramach bankowości detalicznej w roku 2016 rozpoczął działalność zagraniczny oddział Alior Banku w Rumunii.
1.2 Informacje dotyczące składu Zarządu Banku i Rady Nadzorczej Banku
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego dnia 31 grudnia 2019 r. nastąpiły zmiany w składzie Zarządu Banku.
W dniu 17 stycznia 2020 r. Pan Mateusz Poznański złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka Zarządu Alior Banku SA ze skutkiem na dzień 29 lutego 2020 r.
W dniu 12 maja 2020 r. Pan Krzysztof Bachta złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Alior Banku SA z dniem 12 maja 2020 r.
Jednocześnie z dniem 12 maja 2020 r. Rada Nadzorcza Banku powołała w skład Zarządu Banku Panią Iwonę Dudę, powierzając jej stanowisko Wiceprezesa Zarządu oraz kierowanie pracami Zarządu do czasu wyrażenia zgody na powołanie na stanowisko Prezesa Zarządu Banku przez Komisję Nadzoru Finansowego.
W dniu 29 czerwca 2020 r. członkowie Zarządu Banku: Marek Szcześniak, Tomasz Biłous oraz Marcin Jaszczuk, w związku z upływem w dniu 29 czerwca 2020 r. wspólnej kadencji Zarządu Banku, złożyli rezygnację ze sprawowanego mandatu członka Zarządu Banku ze skutkiem na dzień 29 czerwca 2020 r., godzinę 24:00.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
9
Jednocześnie w dniu 29 czerwca 2020 r. Rada Nadzorcza Banku powołała w skład Zarządu Banku nowej kadencji następujące osoby:
Iwona Duda (Wiceprezes Zarządu kierująca pracami Zarządu)
Agnieszka Nogajczyk-Simeonow (Wiceprezes Zarządu)
Seweryn Kowalczyk (Wiceprezes Zarządu)
Agata Strzelecka (Wiceprezes Zarządu)
Maciej Brzozowski (Wiceprezes Zarządu)
Dariusz Szwed (Wiceprezes Zarządu)
W dniu 18 grudnia 2020 roku Pani Agnieszka Nogajczyk-Simeonow, która pełniła funkcję członka Zarządu Banku, wiceprezesa Zarządu Banku, złożyła rezygnację z dalszego pełnienia funkcji Wiceprezes Zarządu Banku oraz z wchodzenia w skład Zarządu Banku, jak również z dalszego wykonywania mandatu członka Zarządu Banku ze skutkiem na koniec dnia 18 grudnia 2020 roku.
W dniu 21 grudnia 2020 roku Rada Nadzorcza Banku oddelegowała z dniem 21 grudnia 2020 r. Pana Mikołaja Jerzego Handschke, członka Rady Nadzorczej do wykonywania przez okres od dnia 21 grudnia 2020 r. do dnia 20 marca 2021 r. czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów.
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2020 r.
Imię i nazwisko
Funkcja
Iwona Duda
Wiceprezes Zarządu kierująca pracami Zarządu
Maciej Brzozowski
Wiceprezes Zarządu
Mikołaj Handschke
Oddelegowany członek Rady Nadzorczej do wykonywania czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów
Seweryn Kowalczyk
Wiceprezes Zarządu
Agata Strzelecka
Wiceprezes Zarządu
Dariusz Szwed
Wiceprezes Zarządu
Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2019 r.
Imię i nazwisko
Funkcja
Krzysztof Bachta
Prezes Zarządu
Tomasz Biłous
Wiceprezes Zarządu
Marcin Jaszczuk
Wiceprezes Zarządu
Seweryn Kowalczyk
Wiceprezes Zarządu
Mateusz Poznański
Wiceprezes Zarządu
Agata Strzelecka
Wiceprezes Zarządu
Marek Szcześniak
Wiceprezes Zarządu
Dariusz Szwed
Wiceprezes Zarządu
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
10
W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego w dniu 31 grudnia 2019 r. nastąpiły zmiany w składzie Rady Nadzorczej.
W dniu 18 maja 2020 r. Pan Marcin Eckert, złożył oświadczenie o rezygnacji z pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej Banku ze skutkiem na chwilę złożenia.
W dniu 20 maja 2020 r. członkowie Rady Nadzorczej Banku wspólnej kadencji kończącej się w 2020 r., tj. Przewodniczący Rady Nadzorczej Pan Tomasz Kulik oraz członkowie Rady Nadzorczej: Pan Dariusz Gątarek, Pan Mikołaj Handschke, Pan Artur Kucharski, Pan Wojciech Myślecki oraz Pan Maciej Rapkiewicz złożyli rezygnację z pełnienia funkcji w Radzie Nadzorczej ze skutkiem na dzień 20 maja 2020 r.
W dniu 21 maja 2020 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Banku powołało Radę Nadzorczą Banku na czwartą, czteroletnią kadencję.
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2020 r. przedstawiał się następująco:
Imię i nazwisko
Funkcja
Aleksandra Agatowska
Przewodnicząca Rady Nadzorczej
Ernest Bejda
Zastępca Przewodniczącej Rady Nadzorczej
Mikołaj Handschke
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Wojciech Myślecki
Członek Rady Nadzorczej
Marek Pietrzak
Członek Rady Nadzorczej
Robert Pusz
Członek Rady Nadzorczej
Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2019 r. przedstawiał się następująco:
Imię i nazwisko
Funkcja
Tomasz Kulik
Przewodniczący Rady Nadzorczej
Marcin Eckert
Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej
Dariusz Gątarek
Członek Rady Nadzorczej
Mikołaj Handschke
Członek Rady Nadzorczej
Artur Kucharski
Członek Rady Nadzorczej
Wojciech Myślecki
Członek Rady Nadzorczej
Maciej Rapkiewicz
Członek Rady Nadzorczej
2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego
2.1 Zakres podmiotowy i dane porównawcze
Niniejsze sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2020 r. i zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2019 r. Sprawozdanie zostało sporządzone w polskich złotych (zł), a wszystkie zamieszczone w nim wartości zostały zaprezentowane w tysiącach złotych, chyba, że wskazano inaczej.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
11
2.2 Oświadczenie o zgodności
Niniejsze sprawozdanie finansowe Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało sporządzone zgodnie ze stosowanymi w sposób ciągły Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską według stanu w dniu 31 grudnia 2020 r.
2.3 Kontynuacja działalności
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA zostało sporządzone przy założeniu kontynuacji działalności Banku przez okres co najmniej 12 miesięcy po dniu bilansowym, tzn. po 31 grudnia 2020 r.
Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania przez Zarząd Banku, nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności Banku.
Przyjmując to założenie, Zarząd uwzględnił w swojej ocenie wpływ czynników obarczonych niepewnością, a w szczególności pandemii COVID-19 na sytuację makroekonomiczną i własną działalność. Opracowane przez Zarząd plany finansowe, uwzględniające wskazane wyżej czynniki, wykluczyły, aby Bank miał doświadczyć niedoborów zasobowych i w konsekwencji musiał rozważać zaniechanie lub istotne ograniczenie swojej działalności.
W ocenie Zarządu środki przedsięwzięte wobec wybuchu pandemii COVID-19 oraz innych ryzyk adekwatne i wystarczają do kontynuowania działalności Alior Banku SA w dającej się przewidzieć przyszłości.
W latach 2020 i 2019 roku w Banku nie wystąpiła działalność zaniechana.
2.4 Prezentacja sprawozdań finansowych
W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Bank prezentuje aktywa i zobowiązania według kryterium płynności.
Zasady kompensowania aktywów i zobowiązań finansowych opisano w nocie 37.1 Bank nie kompensuje przychodów i kosztów, chyba, że jest to wymogiem lub zostało dopuszczone przez standardy lub interpretacje.
2.5 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego
Niniejsze sprawozdanie finansowe Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 25 lutego 2021 r.
3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości
Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w poszczególnych notach oraz poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły
. Poniżej zaprezentowano wykaz zasad rachunkowości oraz ważniejszych szacunków i ocen dla poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z sytuacji finansowej.
Rachunek zyskow i strat
Numer noty
Polityka rachunkowości*
Przychody i koszty z tytułu odsetek
6
T
Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat
7
T
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8
T
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9
T
Pozostałe przychody i koszty operacyjne
10
T
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
12
Rachunek zyskow i strat
Numer noty
Polityka rachunkowości*
Koszty działania Banku
11
T
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
12
T
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13
T
Podatek dochodowy
15
T
Sprawozdanie z sytuacji finansowej
Numer noty
Polityka rachunkowości*
Ważniejsze szacunki i oceny*
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
17
T
Należności od banków
18
T
Inwestycyjne aktywa finansowe
19
T
T
Rachunkowość zabezpieczeń
20
T
T
Należności od klientów
21
T
T
Rzeczowe aktywa trwałe
22
T
T
Wartości niematerialne
22
T
T
Pozostałe aktywa
23
T
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
24
T
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
15
T
Zobowiązania wobec banków
25
T
Zobowiązania wobec klientów
26
T
Zobowiązania finansowe
27
T
Rezerwy
28
T
T
Pozostałe zobowiązania
29
T
Zobowiązania podporządkowane
30
T
Kapitał własny i akcjonariat Banku
31
T
*Litera T oznacza, że w Sprawozdaniu Finansowym zamieszczone zostały istotne informacje dotyczące wybranej polityki rachunkowości i istotnych szacunków
3.1 Transakcje w walutach obcych
Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji
Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych, które walutą funkcjonalną Banku. Kwoty w niniejszym sprawozdaniu finansowym prezentowane w tysiącach złotych, jeśli nie zaznaczono inaczej.
Transakcje i salda w walutach obcych
Transakcje wyrażone w walutach (
z wyjątkiem transakcji i sald oddziału zagranicznego, opisanego w następnym punkcie) obcych początkowo ujmowane w walucie funkcjonalnej według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. W ostatnim dniu każdego okresu sprawozdawczego Bank przelicza:
aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach obcych przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień;
pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej według kursu wymiany z dnia początkowego ujęcia transakcji;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
13
pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej.
Różnice kursowe z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu takich pozycji, jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane
do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej
przez inne całkowite dochody, ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody.
Transakcje i salda oddziału w Rumunii
Wynik i salda jednostek zagranicznych (w tym oddziałów), które posiadają walutę funkcjonalną inną niż złoty, wycenia się do złotego zgodnie z poniższym schematem:
aktywa i zobowiązania na dzień bilansowy wycenia się według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień,
przychody i koszty wycenia się według średniej arytmetycznej średnich kursów ogłoszonych przez NBP obowiązujących na koniec każdego dnia,
różnice kursowe z wyceny jednostek zagranicznych ujmuje się jako odrębny składnik kapitału własnego, zostaną one rozliczone do wyniku finansowego w momencie zbycia jednostki zagranicznej.
RON
2020
2019
Kurs obowiązujący w ostatnim dniu okresu
0,9479
0,8901
Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących ostatniego dnia miesiąca danego okresu
0,9239
0,9053
3.2 Połączenie jednostek gospodarczych
Nabycia jednostek gospodarczych Bank rozlicza według metody nabycia zgodnie z zasadami opisanymi w MSSF 3. Zgodnie z przyjętą przez Bank polityką rachunkowości, w odniesieniu do MSR 8 pkt.10, przy rozliczeniu połączenia pod wspólną kontrolą,
Bank opiera się o zapisy Ustawy o rachunkowości, art. 44a ust.2, wskazujące na możliwość zastosowania w takich przypadkach metody łączenia udziałów.
W sprawozdaniu jednostkowym Bank prezentuje jednostki zależne według kosztu historycznego.
3.3 Ujmowanie aktywów i zobowiązań finansowych w księgach
Bank ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy, gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych (papiery wartościowe) ujmuje się na dzień rozliczenia.
W momencie początkowego ujęcia, wszystkie instrumenty finansowe wycenia się w wartości godziwej.
Bank dokonuje klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych w momencie ich początkowego ujęcia, w zależności od celu, charakterystyki i zamiaru w stosunku do nabywanego instrumentu finansowego.
Aktywa finansowe Bank przyporządkowuje kategoriom: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
14
dochody, aktywa finansowe
wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zobowiązania finansowe wyceniane są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu i w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Szczegółowe zasady klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych opisano w nocie 19.1.
3.4 Wyłączanie składników aktywów i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej
Aktywa finansowe
Bank wyłącza składnik aktywów finansowych z bilansu wtedy, gdy:
wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;
Bank przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot;
Bank dokonuje spisania aktywów finansowych do ewidencji pozabilansowej, bez rezygnacji z dochodzenia spłaty w przyszłości.
Przenosząc składnik aktywów finansowych, Bank ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku:
jeżeli przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej;
jeżeli zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej;
jeżeli nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala czy zachowuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w bilansie, a w przypadku braku kontroli jest wyłączany z bilansu do wysokości wynikającej z utrzymania zaangażowania.
De cyzja o dokonaniu spisania aktywów finansowych do czasu ich spłaty, odpisania z tytułu nieściągalności, przedawnienia lub umorzenia może zostać podjęta, jeżeli:
wierzytelność zaklasyfikowana jest do kategorii stracone przez okres co najmniej roku,
nie występują przesłanki udokumentowania nieściągalności,
Bank nie identyfikuje źródeł spłaty wierzytelności, z których mógłby się efektywnie zaspokoić.
Decyzja o odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnej może być podjęta w sytuacji, gdy wierzytelność jest w całości wymagalna i jej nieściągalność została udokumentowana zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpisanie z udokumentowaniem nieściągalności), tj.:
postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez Bank jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego,
postanowieniem sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku,
postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzeniu postępowania upadłościowego, gdy majątek niewypłacalnego Dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
15
protokołem sporządzonym przez Departament Restrukturyzacji i Windykacji (DRIW), który wykazuje, przewidywane koszty procesowe oraz egzekucyjne byłyby równe lub wyższe od kwoty uzyskanej wierzytelności.
Zobowiązania finansowe
Bank wyłącza z bilansu zobowiązanie finansowe (lub jego część), jeśli obowiązek określony w umowie został wypełniony lub umorzony albo wygasł.
Modyfikacja istotna
Modyfikacja aktywa finansowego wycenianego w koszcie zamortyzowanym lub wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz zobowiązania finansowego to zmiana warunków umownych wpływająca na zmianę kwoty i terminu płatności, a w przypadku aktywów również zmiana dłużnika. Zmiana przepływów pieniężnych bez zmiany warunków umownych nie stanowi modyfikacji (zmiana jest dokonana na podstawie pierwotnie obowiązującej umowy).
Dla każdego przypadku modyfikacji przeprowadza się ocenę istotności.
Modyfikacja uznana za istotną skutkuje wyłączeniem aktywa lub zobowiązania finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rozpoznaniem nowego aktywa finansowego z uwzględnieniem zmodyfikowanych przepływów pieniężnych. Dla nowego aktywa lub zobowiązania finansowego należy wyznaczyć nową efektywną stopę procentową lub efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe (CAEIR) w przypadku, gdy nowe aktywa finansowe rozpoznane w efekcie modyfikacji dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz zaliczyć do wyniku finansowego nierozliczone metodą efektywnej stopy procentowej koszty i przychody dotyczące pierwotnych warunków umownych.
Modyfikacja aktywa finansowego uznana za nieistotną nie skutkuje wyłączeniem ze sprawozdania z sytuacji finansowej i dokonuje się wyliczenia zysku lub straty z modyfikacji. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych przy pomocy pierwotnej stopy procentowej.
Dla oceny istotności modyfikacji Bank przyjął kryteria jakościowe, jak zmiana wyniku testu przepływów, zmiana waluty finansowania, zmiana dłużnika oraz ilościowe obejmujące progi procentowe zmiany marży, zwiększenia kwoty finansowania i wyrażone w dniach zmiany okresu rezydualnego finansowania.
4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości
4.1 Zmiany w standardach rachunkowości
Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, które weszły w życie od 1 stycznia 2020 roku
Zmiany do MSSF 3
Zawężają i wyjaśniają definicję przedsięwzięcia. Umożliwiają również przeprowadzenie uproszczonej oceny czy nabyty zespół działań i aktywów jest przedsięwzięciem, czy nie. Zmiany precyzują, że przedsięwzięcie tj. zintegrowany zespół działań i aktywów musi posiadać co najmniej wkłady i stosowane do nich procesy, które łącznie lub będą zastosowane do wytworzenia produktów. Zmiany te wyjaśniają również, że
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
16
przedsięwzięcie może istnieć bez wszystkich wkładów i procesów niezbędnych do wytworzenia produktów. Oznacza to, że wkłady i procesy zastosowane do tych wkładów muszą mieć raczej „zdolność do przyczynienia się do powstania produktu” niż „zdolność do wytworzenia produktów”. Zmiana nie miała wpływu na sprawozdanie finansowe w okresie jego początkowego zastosowania.
Zmiany do MSSF 9, MSR 39 oraz MSSF 7 – reforma IBOR*
Wprowadzone zmiany przewidują tymczasowe i wąskie odstępstwa od wymogów rachunkowości zabezpieczeń zawartych w MSR 39 oraz MSSF 9, dzięki którym przedsiębiorstwa będą mogły nadal spełniać obowiązujące wymogi, przy założeniu, że istniejące wskaźniki referencyjne stopy procentowej nie ulegają zmianie w następstwie przeprowadzonej reformy oprocentowania depozytów międzybankowych. Bank skorzystał z prawa umożliwiającego wcześniejsze zastosowanie zmian w standardach i w związku z tym nie dokonał weryfikacji efektywności relacji zabezpieczających, z uwagi na brak istotnych różnic w charakterystyce obowiązujących stawek, a planowanymi do wdrożenia wg wniosku złożonego do nadzoru przez administratora wskaźnika.
Bank jest w trakcie prac nad uwzględnieniem zmian wynikających z reformy IBOR w ofercie produktowej.
*Więcej informacji w Nocie 20 i 40
Zmiany do MSR 1 i MSR 8
Ujednolicają i wyjaśniają definicję pojęcia „istotny” oraz zawierają wytyczne w celu zwiększenia spójności stosowania tego konceptu w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej. Nowa definicja stanowi, że “informacje istotne, jeżeli w racjonalny sposób można oczekiwać, że ich pominięcie, zniekształcenie lub ich nieprzejrzystość może wpływać na decyzje głównych użytkowników sprawozdania finansowego ogólnego przeznaczenia podejmowane na podstawie takiego sprawozdania, zawierającego informacje finansowe dotyczące konkretnej jednostki sprawozdawczej”.
Zastosowanie powyższych zmian nie miało wpływu na sprawozdanie finansowe w okresie jego początkowego zastosowania.
Opublikowane w marcu 2018 roku zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF
Jest to dokument, który przedstawia w kompleksowy sposób zagadnienia dotyczące sprawozdawczości finansowej, zasady wyznaczania standardów i wytyczne dla podmiotów opracowujących spójne polityki rachunkowości oraz ułatwia zrozumienie i interpretację standardów.
Zmiana do MSSF 16 Leasing
Zmiana w zakresie modyfikacji leasingu, której celem jest zapewnienie możliwości odstąpienia od oceny modyfikacji leasingu, w sytuacji, gdy zmiana płatności leasingowych jest bezpośrednią konsekwencją pandemii COVID-19 (np.: „wakacje leasingowe” lub czasowe zawieszenie/pomniejszenie płatności leasingowych). To praktyczne rozwiązanie ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy wszystkie poniższe warunki są spełnione:
w wyniku zmiany zaktualizowane wynagrodzenie za leasing jest zasadniczo równe bądź niższe niż wynagrodzenie poprzedzające zmianę
każde zmniejszenie opłat leasingowych dotyczy opłat, które pierwotnie były wymagalne w dniu lub przed 30 czerwca 2021 (na przykład, zwolnienie z czynszów spełniłoby ten wymóg, jeśli skutkowałoby zmniejszeniem opłat leasingowych przed 30 czerwca i zwiększeniem opłat leasingowych po 30 czerwca 2021)
pozostałe postanowienia i warunki umowy leasingowej nie uległy istotnej zmianie
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
17
Implementacja zmiany nie miała wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
Opublikowane standardy i interpretacje, które nie obowiązywały na 31.12.2020 r. i nie zostały wcześniej zastosowane przez Bank
Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych - Faza 2 - Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 i MSSF 16*
Celem drugiego etapu projektu prowadzonego przez Radę jest wsparcie jednostek w taki sposób, aby mogły one przedstawiać przydatne informacje na temat skutków przejścia na alternatywne wskaźniki referencyjne. Zmiany zawierają praktyczne rozwiązanie, na podstawie którego zmiany umowy lub zmiany przepływów pieniężnych, które bezpośrednim następstwem reformy traktowane jako zmiany zmiennej stopy procentowej, co jest równoznaczne ze zmianą rynkowej stopy procentowej.
Z praktycznego rozwiązania można skorzystać, jeżeli przejście ze stopy referencyjnej IBOR na stopę RFR odbywa się na ekonomicznie równoważnej podstawie bez przeniesienia wartości.
*Więcej informacji w Nocie 20 i 40
Odniesienie do Założeń koncepcyjnych - Zmiany do MSSF 3
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiany wprowadzają wyjątek od zasady ujmowania wynikającej z MSSF 3, celem uniknięcia kwestii potencjalnych zysków i strat ”dnia drugiego” w odniesieniu do zobowiązań i zobowiązań warunkowych, które wchodziłyby w zakres MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe czy KIMSF 21 Opłaty, jeśli wystąpiły oddzielnie. Wyjątek wymaga od jednostek stosowania kryteriów wynikających odpowiednio z MSR 37 lub KIMSF 21 (zamiast wymogów wynikających z Założeń koncepcyjnych) w celu ustalenia, czy na dzień przejęcia występuje obecny obowiązek. Jednocześnie zmiany wprowadzają nowy paragraf do MSSF 3 wyjaśniający, że aktywa warunkowe nie kwalifikują się do ujęcia na dzień przejęcia. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
Zmiana do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiana polegająca na wykluczeniu możliwości potrącania z kosztów wytworzenia rzeczowych aktywów trwałych kwot otrzymanych ze sprzedaży produktów wyprodukowanych na etapie testów przedwdrożeniowych. Tego typu przychody ze sprzedaży i odpowiadające im koszty należy bowiem ująć w rachunku wyników. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe
Zmiany mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2022 r. Zmiana polegająca na doprecyzowaniu pojęcia kosztów wywiązania się z zobowiązań wynikających z umów, w których koszty przewyższają korzyści ekonomiczne z nich wynikające. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
18
Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2018-2020: MSSF 9 Instrumenty finansowe Opłaty w ramach testu 10 % przy zaprzestaniu ujmowania zobowiązań finansowych
Zmiana wchodzi w życie dla rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub później. Zmiana precyzuje opłaty, które jednostka uwzględnia przy ocenie, czy warunki nowego lub zmodyfikowanego zobowiązania finansowego różnią się znacznie od warunków pierwotnego zobowiązania finansowego. Opłaty te obejmują wyłącznie opłaty zapłacone lub otrzymane między pożyczkobiorcą a kredytodawcą, w tym opłaty zapłacone lub otrzymane przez pożyczkobiorcę lub kredytodawcę w imieniu drugiej strony. Implementacja zmiany nie będzie wywierała wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe
Zastępuje standard MSSF 4 „Umowy Ubezpieczeniowe”, który umożliwiał kontynuowanie ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach i co w rezultacie oznaczało stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w wartościach bieżących zamiast kosztu historycznego. Nowy standard będzie obowiązywał dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku, jednakże nie będzie dotyczył Banku.
Zmiana do MSR 1
Zmiany mają wpływ na wymogi zawarte w MSR 1 dotyczące prezentacji zobowiązań. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. Zmiana będzie obowiązywała dla okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku i nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku.
Zmiany do MSSF 10 i MSR 28
Zmiany precyzują, że cały zysk lub strata jest ujmowana wtedy, gdy przeniesienie do jednostki stowarzyszonej lub do wspólnego przedsięwzięcia obejmuje przedsięwzięcie w rozumieniu MSSF 3.
4.2 Przekształcenie danych porównawczych i objaśnienie różnic w stosunku do publikowanych wcześniej sprawozdań finansowych
Korekta błędu
Bank oferuje produkty ubezpieczeniowe, które sprzedaje jako agent w imieniu towarzystw ubezpieczeniowych udzielając niektórych kredytów. W takich przypadkach oferowane klientowi Banku oprocentowanie produktu kredytowego jest niższe niż rynkowe z uwagi na otrzymane wynagrodzenie od ubezpieczyciela. W związku z tym, Bank alokuje odpowiednio część wynagrodzenia prowizyjnego do kredytu, w taki sposób, by kredyt początkowo został ujęty w wartości godziwej, zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w nocie 6.3, a pozostała część ujmowana jest jako przychód.
W trakcie 2020 roku Bank zidentyfikował, że prowizja była błędnie alokowana pomiędzy kredytem a przychodami od 2012 roku. W konsekwencji, wartość bilansowa kredytów jak i przychody z tytułu prowizji zostały zawyżone, a związane z nimi przychody odsetkowe zostały zaniżone. Błędy zostały skorygowane poprzez przekształcenie każdej pozycji sprawozdania finansowego, których dotyczyły, w odniesieniu do poprzednich okresów. Poniższe tabele podsumowują wpływ na sprawozdanie finansowe:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
19
Pozycje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Dane opublikowane
31.12.2018
zmiana
Dane przekształcone
01.01.2019
Należności od klientów
54 239 260
-21 166
54 218 094
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
924 383
4 021
928 404
Aktywa razem
73 242 895
-17 145
73 225 750
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-1 104 855
-17 145
-1 122 000
Kapitały razem
6 550 824
-17 145
6 533 679
Pozycje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
Dane opublikowane
31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 31.12.2019
Należności od klientów
55 580 512
-26 786
55 553 726
Aktywa z tytułu podatku dochodowego
1 006 785
5 089
1 011 874
Aktywa razem
76 334 513
-21 697
76 312 816
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-379 888
-17 145
-397 033
Zysk/strata bieżącego roku
288 607
-4 552
284 055
Kapitały razem
6 859 699
-21 697
6 838 002
Pozycje rachunku zysków i strat
Dane opublikowane 01.01.2019-31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2019-31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
3 921 231
2 896
3 924 127
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 066 391
-8 516
1 057 875
Zysk brutto
541 171
-5 620
535 551
Podatek dochodowy
-252 564
1 068
-251 496
Zysk netto
288 607
-4 552
284 055
Pozycje w sprawozdaniu z całkowitych dochodów
Dane opublikowane
01.01.2019-31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2019-31.12.2019
Zysk netto
288 607
-4 552
284 055
Razem dochody całkowite netto
313 654
-4 552
309 102
Pozycje w sprawozdaniu zmian w kapitale własnym
Dane opublikowane 31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 31.12.2019
Kapitał własny na początek okresu
6 550 824
-17 145
6 533 679
Zyski zatrzymane
-91 281
-21 697
-112 978
Zysk/strata bieżącego roku
288 607
-4 552
284 055
Kapitał własny na koniec okresu
6 859 699
-21 697
6 838 002
Pozycje w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych
Dane opublikowane 01.01.2019-31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2019-31.12.2019
Zysk brutto za okres
541 171
-5 620
535 551
Zmiana stanu kredytów i innych należności
-1 381 298
5 620
-1 375 678
Zysk na jedną akcję
Dane opublikowane 01.01.2019-31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2019-31.12.2019
Zysk netto
288 607
-4 552
284 055
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
20
Zysk na jedną akcję
Dane opublikowane 01.01.2019-31.12.2019
zmiana
Dane przekształcone 01.01.2019-31.12.2019
Zysk netto przypadający na jedną akcję zwykłą
2,21
-0,03
2,18
Rozwodniony zysk netto przypadający na jedną akcję zwykłą
2,20
-0,03
2,17
5 Segmenty działalności
Na potrzeby rachunkowości zarządczej Bank stosuje podział na następujące segmenty działalności:
segment detaliczny;
segment biznesowy;
działalność skarbowa.
Bank obsługuje klientów indywidualnych i biznesowych, oferując im pełny zakres usług bankowych.
Podstawowe produkty dla klientów indywidualnych to:
produkty kredytowe: pożyczki gotówkowe; karty kredytowe; linie kredytowe w rachunku bieżącym; kredyty na nieruchomości;
produkty depozytowe: lokaty terminowe; konta oszczędnościowe;
produkty maklerskie oraz fundusze inwestycyjne;
konta osobiste;
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe; wykonywanie przelewów;
transakcje wymiany walut.
Podstawowe produkty dla klientów biznesowych to:
produkty kredytowe: limity debetowe w rachunkach bieżących; kredyty obrotowe; kredyty inwestycyjne; karty kredytowe;
produkty depozytowe: lokaty terminowe;
rachunki bieżące i pomocnicze;
usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe; wykonywanie przelewów;
produkty skarbowe: transakcje wymiany walut (również wymiany walut na termin), produkty pochodne;
faktoring.
Podstawowym elementem analizy jest dochodowość segmentów detalicznego i biznesowego. Dochodowość obejmuje:
przychody z tytułu marży pomniejszone o koszt finansowania;
przychody prowizyjne;
przychody z transakcji skarbowych oraz wymiany walutowej realizowanych przez klientów;
pozostałe przychody i koszty operacyjne.
Dochody segmentu detalicznego obejmują również dochody ze sprzedaży produktów maklerskich (m.in. przychody z prowadzenia rachunków brokerskich, pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi oraz przychody z tytułu dystrybucji jednostek funduszy inwestycyjnych).
Dochody segmentu biznesowego obejmują również dochody z portfela kredytów samochodowych.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
21
Pozycja Działalność skarbowa obejmuje efekty zarządzania pozycją globalną płynnościową i walutową, wynikającą z działalności jednostek Banku.
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2020 r.
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
1 672 842
988 128
185 278
2 846 248
0
2 846 248
przychody zewnętrzne
1 924 416
1 025 218
197 955
3 147 589
0
3 147 589
przychody o podobnym charakterze
0
0
173 828
173 828
0
173 828
koszty zewnętrzne
-251 574
-37 090
-186 505
-475 169
0
-475 169
Wynik odsetkowy wewnętrzny
37 523
-135 911
98 388
0
0
0
przychody wewnętrzne
659 380
208 334
966 102
1 833 816
0
1 833 816
koszty wewnętrzne
-621 857
-344 245
-867 714
-1 833 816
0
-1 833 816
Wynik z tytułu odsetek
1 710 365
852 217
283 666
2 846 248
0
2 846 248
Przychody z tytułu opłat i prowizji
433 472
719 141
-39 981
1 112 632
0
1 112 632
Koszty z tytułu opłat i prowizji
-206 236
-364 177
-6 053
-576 466
0
-576 466
Wynik z tytułu opłat i prowizji
227 236
354 964
-46 034
536 166
0
536 166
Przychody z tytułu dywidend
0
0
8 162
8 162
0
8 162
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
2 944
26 769
48 757
78 470
0
78 470
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
0
0
84 553
84 553
0
84 553
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
0
0
60 607
60 607
0
60 607
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
0
0
23 946
23 946
0
23 946
Pozostałe przychody operacyjne
93 067
25 982
0
119 049
0
119 049
Pozostałe koszty operacyjne
-217 909
-41 348
0
-259 257
0
-259 257
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-124 842
-15 366
0
-140 208
0
-140 208
Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane i wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
1 815 703
1 218 584
379 104
3 413 391
0
3 413 391
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-715 975
-981 413
0
-1 697 388
0
-1 697 388
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
-104 368
0
0
-104 368
-23 940
-128 308
Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane i wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
995 360
237 171
379 104
1 611 635
-23 940
1 587 695
Koszty działania Banku
-1 238 223
-558 545
0
-1 796 768
0
-1 796 768
Zysk/strata brutto
-242 863
-321 374
379 104
-185 133
-23 940
-209 073
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-107 315
-107 315
Zysk/strata netto
-242 863
-321 374
379 104
-185 133
-131 255
-316 388
Amortyzacja
0
0
0
0
0
-277 705
Aktywa
48 442 019
28 828 728
0
77 270 747
992 800
78 263 547
Zobowiązania
48 995 786
22 608 073
0
71 603 859
4 431
71 608 290
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
22
Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2019 r.*
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Segmenty działalności razem
Pozycje niealokowane
Razem
Wynik odsetkowy zewnętrzny
1 838 946
1 195 324
173 842
3 208 112
0
3 208 112
przychody zewnętrzne
2 323 825
1 316 944
283 358
3 924 127
0
3 924 127
przychody o podobnym charakterze
0
0
153 525
153 525
0
153 525
koszty zewnętrzne
-484 879
-121 620
-263 041
-869 540
0
-869 540
Wynik odsetkowy wewnętrzny
142 553
-271 436
128 883
0
0
0
przychody wewnętrzne
1 065 874
375 540
1 570 296
3 011 710
0
3 011 710
koszty wewnętrzne
-923 321
-646 976
-1 441 413
-3 011 710
0
-3 011 710
Wynik z tytułu odsetek
1 981 499
923 888
302 725
3 208 112
0
3 208 112
Przychody z tytułu opłat i prowizji
404 215
641 247
12 413
1 057 875
0
1 057 875
Koszty z tytułu opłat i prowizji
-189 377
-290 007
-7 185
-486 569
0
-486 569
Wynik z tytułu opłat i prowizji
214 838
351 240
5 228
571 306
0
571 306
Przychody z tytułu dywidend
0
0
7 362
7 362
0
7 362
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
5 724
52 838
44 197
102 759
0
102 759
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym:
0
0
46 236
46 236
0
46 236
wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite
0
0
38 807
38 807
0
38 807
wycenianych według zamortyzowanego kosztu
0
0
7 429
7 429
0
7 429
Pozostałe przychody operacyjne
105 080
16 531
0
121 611
0
121 611
Pozostałe koszty operacyjne
-299 730
-41 463
0
-341 193
0
-341 193
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-194 650
-24 932
0
-219 582
0
-219 582
Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane i wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
2 007 411
1 303 034
405 748
3 716 193
0
3 716 193
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-515 456
-903 879
0
-1 419 335
0
-1 419 335
Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
0
0
0
0
-5 946
-5 946
Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane i wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
1 491 955
399 155
405 748
2 296 858
-5 946
2 290 912
Koszty działania Banku
-1 191 728
-563 633
0
-1 755 361
0
-1 755 361
Zysk/strata brutto
300 227
-164 478
405 748
541 497
-5 946
535 551
Podatek dochodowy
0
0
0
0
-251 496
-251 496
Zysk/strata netto
300 227
-164 478
405 748
541 497
-257 442
284 055
Amortyzacja
0
0
0
0
0
-236 584
Aktywa
45 102 052
30 198 890
0
75 300 942
1 011 874
76 312 816
Zobowiązania
49 631 136
19 753 899
0
69 385 035
89 779
69 474 814
*Dane przekształcone – nota 4.2
Przychody i koszty realizowane głównie na terenie Polski. Oddział w Rumunii w 2020 roku poniósł stratę netto w wysokości
43 423 tys. zł, a w 2019 roku 33 009 tys. zł.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
23
Noty do rachunku zysków i strat
6 Wynik z tytułu odsetek
6.1 Zasady rachunkowości
Przychody i koszty odsetkowe obejmują odsetki od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. W wyniku odsetkowym ujmowane także opłaty i prowizje bezpośrednio związane z powstaniem instrumentu finansowego (zarówno przychody, w tym
część opłaty otrzymywanej od ubezpieczyciela za dystrybucję ubezpieczeń, jak i koszty, w tym zewnętrzne i wewnętrzne koszty inkrementalne) stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej.
Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą obliczania zamortyzowanej wartości początkowej aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek do właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa to stopa, za pomocą której szacowane przyszłe płatności lub wpływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego. Obliczając efektywną stopę procentową, Bank szacuje oczekiwane przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego instrumentu finansowego, nie biorąc jednak pod uwagę oczekiwanych strat kredytowych. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie zapłacone lub otrzymane między stronami umowy prowizje i opłaty, które integralną częścią efektywnej stopy procentowej, oraz koszty transakcji i wszystkie inne premie lub dyskonta.
Bank oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W momencie przeklasyfikowania do koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane według efektywnej stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości.
Przychody i koszty odsetkowe instrumentów
pochodnych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, wykazywane w pozycji przychodów o podobnym charakterze i pozostałych kosztach odsetkowych.
6.2 Dane finansowe
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej
3 147 589
3 924 127
lokaty terminowe
359
765
kredyty, w tym:
2 786 109
3 461 389
zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE)
-210 326
-135 043
wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych
-21 785
-2 874
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
86 575
119 184
aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
105 750
145 683
skupione wierzytelności
162 879
176 899
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
1 304
6 243
rachunki bieżące
3 677
11 496
lokaty jednodniowe
276
1 164
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
24
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
inne
660
1 304
Przychody o podobnym charakterze
173 828
153 525
instrumenty pochodne
173 828
153 525
Koszty z tytułu odsetek
-475 169
-869 540
Koszty odsetkowe od instrumentów finansowych w kategorii wg zamortyzowanego kosztu z uwzględnieniem efektywnej stopy procentowej
-275 394
-506 562
depozyty terminowe
-162 121
-351 186
emisja własna
-101 666
-127 668
operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu
-5 543
-12 869
zabezpieczenia pieniężne
-2 195
-2 222
leasing
-2 639
-4 125
inne
-1 230
-8 492
Pozostałe koszty odsetkowe
-199 775
-362 978
depozyty bieżące
-125 966
-258 140
instrumenty pochodne
-73 809
-104 838
Wynik z tytułu odsetek
2 846 248
3 208 112
*Dane przekształcone – nota 4.2 W latach 2020 i 2019 wartość przychodów odsetkowych od kredytów z rozpoznaną utratą wartości wyniosła odpowiednio
211 126
tys. zł i 230 049 tys. zł.
6.3 Istotne szacunki i osądy
Ujęcie przychodów z bancassurance
Bank alokuje uzyskiwane wynagrodzenia z dystrybucji produktów ubezpieczeniowych oferowanych w powiązaniu ze sprzedażą produktów kredytowych -
zgodnie z treścią ekonomiczną transakcji jako wynagrodzenie stanowiące:
integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego instrumentu finansowego;
wynagrodzenie za usługę pośrednictwa;
wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności wykonywanych w trakcie trwania umowy ubezpieczenia (rozliczane przez Bank w okresie, w którym świadczone są usługi).
Ekonomiczny tytuł otrzymywanego wynagrodzenia determinuje sposób ujęcia w księgach Banku.
Model „względnej wartości godziwej” stosowany jest dla ustalenia podziału kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi oraz ubezpieczeń sprzedawanych bez powiązania z instrumentem finansowym.
Przyjęty przez Bank model „względnej wartości godziwej" polega na szacowaniu wartości godziwych poszczególnych elementów łącznej usługi sprzedaży kredytu wraz z ubezpieczeniem w celu ustalenia proporcji wartości godziwej obu usług. Zgodnie z tak ustaloną proporcją wartości godziwych następuje alokacja przychodu z wynagrodzenia z tytułu łącznej transakcji kredytu i ubezpieczenia do poszczególnych jej elementów. Dodatkowo, w celu ustalenia prawidłowej wysokości przychodu do rozliczania w czasie na przychody odsetkowe model uwzględnia tworzenie i aktualizację rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu pośrednictwa ubezpieczen iowego, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta. Adekwatna rezerwa ze względu na niepewność związaną z możliwością rezygnacji przez Klienta z ochrony ubezpieczeniowej w każdym momencie trwania umowy jest weryfikowana okresowo w podziale na poszczególne grupy produktów kredytowych. Wynagrodzenie Banku z tytułu dystrybucji ubezpieczenia jest
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
25
pomniejszane o niepewny przychód związany z szacowanymi zwrotami z tytułu rezygnacji Klientów z ubezpieczenia.
Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych oferowanych Klientom Banku w powiązaniu z produktami kredytowymi zgodnie z aktualizowanym okresowo modelem „względnej wartości godziwej kredytu” jest rozpoznawane po odroczeniu części wynagrodzenia na pokrycie przewidywanych zwrotów wynagrodzenia w związku z rezygnacją lub odstąpieniami przez Klientów od ubezpieczenia.
Dodatkowo, Bank udostępnia Klientom skorzystanie z ochrony ubezpieczeniowej w formie innych ubezpieczeń niż powiązane ze sprzedażą produktów kredytowych, w tym ubezpieczeń od następstw nieszczęśliwych wypadków, zdrowotnych, komunikacyjnych, mieszkaniowych, turystycznych oraz z produktów inwestycyjnych (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe).
Przychody z dystrybucji tych produktów ujmowane są odpowiednio:
produkty ubezpieczeniowe oparte na rozliczeniach miesięcznych zarówno z ubezpieczycielem, jak i z Klientami są rozpoznawane w rachunku zysków i strat w okresach miesięcznych;
ze sprzedaży ubezpieczeń nie powiązanych ze sprzedażą produktów bankowych w tym: Unit Linked oraz Ubezpieczeń z Funduszem Kapitałowym ujmowane jednorazowo w rachunku zysków i strat w momencie wykonania czynności w części dotyczącej wykonanej usługi pośrednictwa w sprzedaży, a w części dotyczącej wynagrodzenia za późniejszą obsługę rozliczane w czasie metodą liniową ; analogicznie jak w przypadku produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytem, model dla ubezpieczeń niepowiązanych uwzględnia również tworzenie i aktualizacje rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu ubezpieczenia, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta.
Zwrot prowizji i opłat związanych z przedpłatą kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Dla wszystkich przedterminowych spłat kredytów konsumenckich dokonywanych po dniu wyroku TSUE Bank realizuje zwroty na bieżąco, a ich efekt pomniejsza wynik odsetkowy. Dodatkowo w 2020 roku Zarząd Banku podjął decyzję o wdrożeniu tożsamego procesu dla przedterminowych spłat kredytów hipotecznych.
Dodatkowe wyjaśnienia w nocie 28.
6.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Bancassurance
W latach 2020 i 2019 w Banku stosowano metodę rozliczania w czasie kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi opartą na modelu „względnej wartości godziwej” odzwierciedlającym w najwłaściwszy sposób treść ekonomiczną transakcji. Szczegóły w nocie 6.3.
Szacunkowa analiza wrażliwości zmiany przychodu rozpoznanego przez Bank w 2020 r. w odniesieniu do przychodów z bancassurance przedstawia się następująco:
Rodzaj scenariusza
2020
2019
wzrost rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
-6,68 mln spadek wyniku odsetkowego
-6,01 mln spadek wyniku odsetkowego
spadek rezerwy na rezygnacje o 5 p.p.
+6,68 mln wzrost wyniku odsetkowego
+6,01 mln wzrost wyniku odsetkowego
wzrost przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
+1,66 mln wzrost wyniku prowizyjnego
+1,01 mln wzrost wyniku prowizyjnego
spadek przychodu rozpoznawanego jednorazowo o 1 p.p.
-1,66 mln spadek wyniku prowizyjnego
-1,01 mln spadek wyniku prowizyjnego
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
26
7 Wynik z tytułu prowizji i opłat
7.1 Zasady rachunkowości
Przychody z tytułu opłat i prowizji, nierozliczane według efektywnej stopy procentowej, ujmuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr i usług na rzecz klienta w kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Bank będzie uprawiony w zamian za te dobra i usługi, zgodnie z 5-stopniowym modelem ujmowania przychodów.
Przychody prowizyjne mogą być rozliczane liniowo do rachunku zysków i strat, gdy prowizja pobierana jest lub płacona z góry za czynność niejednorazową, w okresie wynikającym z umowy lub gdy otrzymane prowizje dotyczą udzielonych kredytów i pożyczek o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, dla których nie można ustalić efektywnej stopy procentowej. Pozostałe opłaty i prowizje za usługi finansowe oferowane przez Bank, niezwiązane bezpośrednio z powstaniem składnika aktywów finansowych, takie jak usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, doradztwo inwestycyjne, planowanie finansowe, usługi bankowości inwestycyjnej oraz usługi zarządzania aktywami, jeśli otrzymywane cyklicznie, rozpoznawane w rachunku zysków i strat jednorazowo w momencie wykonania usługi.
Przychody z tytułu prowizji obejmują również marże na transakcjach wymiany walut tj. marże na wszystkich transakcjach kupna/ sprzedaży walut z dostawą na datę waluty spot. Przychody realizowane w ramach świadczenia działalności powierniczej elementem przychodów prowizyjnych. Korespondujące z nimi aktywa klientów nie składnikiem aktywów Banku i w związku z tym nie ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Bank w ramach świadczonych usług powierniczych wykonuje między innymi następujące czynności:
przechowywanie aktywów klienta,
dokonywanie rozliczeń i rozrachunku transakcji,
wypłata pożytków z papierów wartościowych,
raportowanie stanów posiadania,
pełnienie funkcji depozytariusza.
7.2 Dane finansowe
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Przychody z tytułu prowizji i opłat
1 112 632
1 057 875
obsługa kart płatniczych, kredytowych
396 863
319 670
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
228 505
296 088
obsługa rachunków bankowych
105 115
101 548
prowizje maklerskie
56 780
24 867
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
45 602
40 514
kredyty i pożyczki
131 359
119 047
przelewy
48 734
53 092
operacje kasowe
34 324
38 665
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
11 460
13 514
skupione wierzytelności
4 518
9 041
działalność powiernicza
9 184
8 751
spłata zajęcia egzekucyjnego
4 809
6 324
pozostałe prowizje
35 379
26 754
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
27
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-576 466
-486 569
koszty transakcji kartowych i bankomatowych, w tym koszty wydanych kart
-369 820
-285 551
prowizje wypłacane agentom
-61 668
-61 593
ubezpieczenia produktów bankowych
-13 484
-14 153
koszty nagród dla klienta
-16 821
-16 302
prowizje za udostępnianie bankomatów
-23 149
-23 652
prowizje wypłacane podmiotom z tytułu umów na wykonywanie określonych czynności
-24 968
-25 572
prowizje maklerskie
-6 403
-3 102
działalność powiernicza
-157
-2 235
przelewy i przekazy
-17 334
-18 167
pozostałe prowizje
-42 662
-36 242
Wynik z tytułu prowizji i opłat
536 166
571 306
*Dane przekształcone – nota 4.2
01.01.2020–31.12.2020
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
433 472
719 141
-39 981
1 112 632
obsługa kart płatniczych, kredytowych
91 899
304 964
0
396 863
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
142 449
129 772
-43 716
228 505
obsługa rachunków bankowych
44 152
60 963
0
105 115
prowizje maklerskie
56 780
0
0
56 780
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
45 602
0
0
45 602
kredyty i pożyczki
17 738
113 621
0
131 359
przelewy
12 621
36 113
0
48 734
operacje kasowe
15 324
19 000
0
34 324
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
0
11 460
0
11 460
skupione wierzytelności
0
4 518
0
4 518
działalność powiernicza
0
9 184
0
9 184
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
4 809
0
4 809
pozostałe prowizje
6 907
24 737
3 735
35 379
01.01.2019–31.12.2019*
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
Przychody z tytułu prowizji i opłat
404 215
641 247
12 413
1 057 875
obsługa kart płatniczych, kredytowych
99 063
220 607
0
319 670
marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut
143 351
144 033
8 704
296 088
obsługa rachunków bankowych
45 908
55 640
0
101 548
prowizje maklerskie
24 867
0
0
24 867
wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń
40 514
0
0
40 514
kredyty i pożyczki
14 673
104 374
0
119 047
przelewy
13 037
40 055
0
53 092
operacje kasowe
19 307
19 358
0
38 665
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
28
01.01.2019–31.12.2019*
Klienci indywidualni
Klienci biznesowi
Działalność skarbowa
Razem
gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy
0
13 514
0
13 514
skupione wierzytelności
2
9 039
0
9 041
działalność powiernicza
0
8 751
0
8 751
spłata zajęcia egzekucyjnego
0
6 324
0
6 324
pozostałe prowizje
3 493
19 552
3 709
26 754
*Dane przekształcone – nota 4.2
8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
8.1 Zasady rachunkowości
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz wynik z pozycji wymiany zawiera zyski i straty powstałe ze zbycia oraz zmian wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych oraz desygnowanych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy początkowym ujęciu. Wynik ten zawiera również dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych.
8.2 Dane finansowe
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Wynik na pozycji wymiany i transakcjach pochodnych walutowych w tym:
71 277
72 253
wynik z pozycji wymiany
40 545
-88 890
transakcje pochodne walutowe
30 732
161 143
Transakcje stopy procentowej
-10 184
-5 212
Część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
4 578
1 068
Wynik na pozostałych instrumentach zawiera wynik z obrotu dłużnymi papierami wartościowymi zaklasyfikowanymi jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat wraz z odsetkami
12 799
34 650
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
78 470
102 759
9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania
instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
9.1 Zasady rachunkowości
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wycenianych w koszcie zamortyzowanym oraz zyski i straty powstałe w wyniku odkupu emisji własn
ych.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
29
9.2 Dane finansowe
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Wynik na zbyciu dłużnych papierów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
60 607
38 807
Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu
23 946
7 429
Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
84 553
46 236
10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
10.1 Zasady rachunkowości
Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie przychody z zarządzania majątkiem osób trzecich, otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien, wynagrodzeń z tytułu umów z różnymi kontrahentami, zwrotu kosztów dochodzenia roszczeń.
Natomiast na pozostałe koszty operacyjne składają się głównie koszty utworzenia rezerwy na zwroty prowizji dla klientów z tytułu dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich (rezerwa TSUE), a także koszty zdarzeń z obszaru ryzyka operacyjnego, dochodzenia roszczeń i działalności zarządzania majątkiem osób trzecich.
10.2 Dane finansowe
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Pozostałe przychody operacyjne z tytułu:
119 049
121 611
przychody ze sprzedaży usług
43 937
42 017
odzyskane koszty windykacji
27 706
26 850
otrzymane odszkodowania, odzyski, kary i grzywny
2 087
7 567
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
7 396
5 102
opłaty licencyjne od Partnerów
1 487
4 791
zysk na okazyjnym nabyciu SKOK
0
7 771
korekta z tytułu rozliczenia VAT
2 961
6 129
rozwiązanie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości innych aktywów
10 219
5 001
inne
23 256
16 383
Pozostałe koszty operacyjne z tytułu:
-259 257
-341 193
zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE) *
-133 772
-243 099
koszty związane z dochodzeniem należności i roszczeń spornych
-63 606
-67 191
zapłacone odszkodowania kary i grzywny
-2 839
-3 052
z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich
-1 926
-2 035
koszty z tytułu reklamacji
-3 606
-3 004
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości innych aktywów
-16 866
-16 094
inne
-36 642
-6 718
Wynik z pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
-140 208
-219 582
*opis w nocie 28
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
30
11 Koszty działania Banku
11.1 Zasady rachunkowości
Rodzaj kosztu
Opis
Świadczenia pracownicze
Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”), także koszty programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2. Bank tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych, po uwzględnieniu wszystkich pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów.
Koszty rzeczowe
Ujmuje się tu następujące pozycje: koszty utrzymania i wynajmu majątku trwałego (od roku 2019 w stosunku do umów, które nie zostały przez Bank zaklasyfikowane zgodnie z MSSF 16 jako umowy leasingu), koszty obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty szkoleń. Opłaty leasingowe w okresie leasingu ujmowane są metodą liniową jako koszty w rachunku zysków i strat.
Amortyzacja
Odpisy amortyzacyjne od wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów z tytułu umów leasingowych oraz wartości niematerialnych naliczane metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji, przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej. Odnoszone do rachunku zysków i strat. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Co roku aktualizuje się okres użyteczności, stawki amortyzacji oraz wartość końcową rzeczowych aktywów trwałych podlegających amortyzacji.
Podatki i opłaty
Ujmuje się tu następujące pozycje: podatek od nieruchomości, opłaty komunalne i administracyjne,
podatek VAT niepodlegający odliczeniu dotyczący umów leasingowych, zaklasyfikowanych zgodnie z MSSF 16
11.2 Dane finansowe
01.01.2020 – 31.12.2020
01.01.2019 – 31.12.2019
Koszty pracownicze
-763 921
-724 307
wynagrodzenia
-626 621*
-612 672
narzuty na wynagrodzenia
-129 080
-117 803
aktualizacja programu opcji menedzerskich - część rozliczana w środkach pieniężnych
180
888
koszty premii dla osób mających wpływ na profil ryzyka Banku rozliczany w akcjach fantomowych
722
14 542
pozostałe
-9 122
-9 262
Koszty ogólnego zarządu
-511 167
-548 904
koszty czynszu i utrzymania budynków
-60 992
-57 055
koszty BFG
-159 842
-156 589
koszty informatyczne
-120 259
-114 501
koszty marketingowe
-46 649
-63 674
koszty usług doradczych
-18 740
-28 294
koszty usług zewnętrznych
-21 825
-28 331
koszty szkoleń
-6 177
-16 160
koszty usług telekomunikacyjnych
-27 169
-28 164
koszty leasingu środków trwałych i wartości niematerialnych
-7 780
-6 661
Pozostałe
-41 734
-49 475
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
31
01.01.2020 – 31.12.2020
01.01.2019 – 31.12.2019
Amortyzacja
-277 705
-236 584
rzeczowe aktywa trwałe
-80 364
-86 496
wartości niematerialne
-107 803**
-61 665
leasing
-89 538
-88 423
Podatki i opłaty
-23 172
-19 592
Razem koszty działania
-1 575 965
-1 529 387
* Bank dokonał rozwiązania części rezerwy na odroczone składniki wynagrodzeń. Korekta w wysokości 32,5 mln została ujęta jako pomniejszenie kosztów pracowniczych.
** Bank dokonał dodatkowych odpisów amortyzacyjnych wartości niematerialnych w związku z zakończeniem współpracy z T-Mobile Polska na kwotę 46,7 mln zł, szczególy w nocie 45.
12 Wynik z tytułu odpisów na oczekiwane straty
12.1 Zasady rachunkowości
Na wynik z odpisów na oczekiwane straty składają się utworzenia oraz rozwiązania: odpisów na oczekiwane straty, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości należności od klientów, dłużnych papierów wartościowych, a także utworzenia oraz rozwiązania rezerw na zobowiązania pozabilansowe.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie szacowania odpisów na oczekiwane straty oraz z tytułu utraty wartości opisano w nocie 21.
12.2 Dane finansowe
01.01.2020 – 31.12.2020
01.01.2019 – 31.12.2019
Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 3
-1 557 515
-1 492 449
klient detaliczny
-719 898
-601 949
klient biznesowy
-837 617
-890 500
Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 1 i 2 (ECL)
-64 662
58 950
Koszyk 2
-35 473
43 802
klient detaliczny
19 317
70 744
klient biznesowy
-54 790
-26 942
Koszyk 1
-29 189
15 148
klient detaliczny
-58 537
-2 852
klient biznesowy
29 348
18 000
POCI
-17 832
-56 382
Odzyski
55 661
60 902
Papiery wartościowe
-8 692
2 947
Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe
-104 348
6 697
Wynik z odpisów na straty oczekiwane
-1 697 388
-1 419 335
13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych
13.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 36 Bank zobowiązany jest, jeżeli występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty wartości, do dokonywania odpisów aktualizujących wartości aktywów, które mają na celu doprowadzenie wartości danego aktywa, która wynika z zapisów w księgach rachunkowych, do poziomu wartości
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
32
odzyskiwanej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch następujących wartości w zależności od tego, która z nich jest wyższa: wartość godziwa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, pomniejszona o koszty zbycia lub wartość użytkowa ustalana dla poszczególnych składników aktywów. Zgodnie z definicją MSR 36.6 wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkową wartością przyszłych przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne.
Wystąpienie przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składnika majątku nakłada na Bank obowiązek przeprowadzenia testu na utratę wartości. Bank dokonuje testu na utratę wartości aktywów niefinansowych, przy czym w przypadku wartości firmy test przeprowadzany jest przynajmniej raz w roku. W ramach testowania utraty wartości, Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej - danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne (CGU), do którego przypisany jest dany składnik aktywów, np. wartość firmy. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub CGU przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej.
13.2 Dane finansowe
01.01.2020 – 31.12.2020
01.01.2019 – 31.12.2019
Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne, w tym:
-128 262
-5 871
wartość firmy
-104 368
0
pozostałe wartości niematerialne
-15 994
-2 455
rzeczowe aktywa trwałe
-7 900
-3 416
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
-46
-75
Razem
-128 308
-5 946
14 Podatek bankowy
Z dniem 1 lutego 2016 weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania stanowi wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca, nadwyżka sumy aktywów ponad kwotę 4 miliardy złotych. Banki uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także wartość skarbowych papierów wartościowych oraz o wartość aktywów nabytych od NBP, stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Podatek jest płacony miesięcznie (stawka podatku miesięczna wynosi 0,0366%) do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy i rozpoznawany w rachunku zysków i strat w okresie, którego dotyczy.
15 Podatek dochodowy
15.1 Zasady rachunkowości
Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący i podatek odroczony. Podatek dochodowy ujmuje się w rachunku zysków i strat z wyjątkiem sytuacji, gdy podatek dotyczy:
transakcji ujmowanych w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale własnym,
połączenia jednostek.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
33
Podatek bieżący
Zobowiązania (należności) z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwot wymaganych według przewidywań zapłaty na rzecz władz podatkowych (lub podlegających zwrotowi od władz podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych (i przepisów podatkowych), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego.
Podatek odroczony
Podatek odroczony obliczany jest zgodnie z metodą zobowiązania bilansowego opartą na identyfikacji różnic czasowych między wartością podatkową a wartością bilansową aktywów i zobowiązań. Bank tworzy rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków:
gdy rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia danego składnika aktywów, lub zobowiązań pochodzącego z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek i w momencie przeprowadzania transakcji nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową);
jednostka dominująca, inwestor lub wspólnik wspólnego przedsięwzięcia w stanie kontrolować terminy odwracania się różnic przejściowych, i jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie odwrócą się w przewidywalnej przyszłości.
W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości prawdopodobnego dochodu do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, z wyjątkiem sytuacji:
gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań pochodzącego z transakcji, która nie dotyczy połączenia jednostek gospodarczych i w momencie przeprowadzania nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową);
gdy ujemne różnice przejściowe wynikają z inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach, jednostkach stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach poza zakresem, w którym jest prawdopodobne, że odwrócą się w przewidywalnej przyszłości i zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, od którego będzie można odpisać różnice przejściowe.
Wartość bilansową składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Bank obniża jego wartość bilansową w zakresie, w jakim nie jest prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego jego zrealizowania.
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego.
Podatek bieżący oraz podatek odroczony ujmowane bezpośrednio w innych dochodach całkowitych, jeżeli dotyczy on pozycji, które w tym samym lub innym okresie zostały ujęte w innych dochodach całkowitych.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
34
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego kompensowane rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy Bank posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku, a odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym.
15.2 Dane finansowe
15.2.1 Obciążenie podatkowe w ramach rachunku zysków i strat
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Podatek bieżący
120 310
319 723
Podatek odroczony
-12 995
-68 227
Razem podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
107 315
251 496
15.2.2 Kalkulacja efektywnej stopy podatkowej
01.01.2020 - 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Zysk brutto
-209 073
535 551
Podatek dochodowy 19%
-39 724
101 755
Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (efekt podatkowy)
150 345
149 275
Koszty reprezentacji
139
176
Rezerwy na należności kredytowe w części niepokrytej podatkiem odroczonym
49 735
68 652
Opłata na rzecz BFG
30 370
29 752
Podatek od niektórych instytucji finansowych
41 953
42 935
Darowizny
307
63
Odpis z tytułu utraty wartości firmy
19 830
0
Inne
8 011
7 697
Przychody niepodlegające opodatkowaniu (efekt podatkowy)
-4 533
-5 607
Inne
1 227
6 073
Podatek księgowy ujęty w rachunku zysków i strat
107 315
251 496
*Dane przekształcone – nota 4.2
15.2.3 Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
31.12.2019*
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapitał
Pozostałe zmiany
31.12.2020
Prowizje pobrane z góry
316 348
-18 074
0
0
298 274
Odsetki naliczone od depozytów
30 978
-15 444
0
0
15 534
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
52 773
-16 370
0
0
36 403
Ujemna wycena papierów wartościowych
4 344
777
1 224
0
6 345
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
48 532
-34 112
0
0
14 420
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
37 054
32 800
7 512
0
77 366
Premia do otrzymania od opcji
23 821
-14 920
0
0
8 901
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
91 037
-28 041
0
0
62 996
Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych
705 778
38 263
0
0
744 041
Pozostałe rezerwy
2 119
23 422
0
0
25 541
Strata podatkowa
15 160
9 475
0
984
25 619
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 327 944
-22 224
8 736
984
1 315 440
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
35
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
31.12.2019
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapitał
Pozostałe zmiany
31.12.2020
Odsetki naliczone od kredytów
-109 165
4 128
0
0
-105 037
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
-12 363
129
0
0
-12 234
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-15 629
2 643
-7 262
0
-20 248
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
-59 416
33 087
0
0
-26 329
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-62 087
-16 231
-34 527
0
-112 845
Różnica między amortyzacją bilansową a amortyzacją podatkową
-45 611
7 463
0
0
-38 148
Przychody naliczone nieotrzymane
-11 799
4 000
0
0
-7 799
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
-316 070
35 219
-41 789
0
-322 640
Podatek odroczony - stan bilansowy
1 011 874
12 995
-33 053
984
992 800
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
31.12.2018*
Zmiany odnoszone
na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapitał
Zmiany z tytułu przejęcia SKOK Jaworzno
Pozostałe zmiany
31.12.2019
Prowizje pobrane z góry
309 216
2 089
0
5 043
0
316 348
Odsetki naliczone od depozytów
21 481
8 876
0
621
0
30 978
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
60 741
-7 968
0
0
0
52 773
Ujemna wycena papierów wartościowych
5 058
-1 628
914
0
0
4 344
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
72 488
-23 956
0
0
0
48 532
Ujemna wycena instrumentów pochodnych
53 948
-17 564
670
0
0
37 054
Premia do otrzymania od opcji
29 961
-6 140
0
0
0
23 821
Rezerwy na wydatki przyszłych okresów
49 289
41 462
0
286
0
91 037
Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych
670 842
20 567
0
14 369
0
705 778
Pozostałe rezerwy
-9 445
10 289
0
1 275
0
2 119
Strata podatkowa
9 371
6 122
0
0
-333
15 160
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
1 272 950
32 149
1 584
21 594
-333
1 327 944
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
31.12.2018
Zmiany odnoszone na wynik finansowy
Zmiany odnoszone na kapitał
Zmiany z tytułu przejęcia SKOK Jaworzno
Pozostałe zmiany
31.12.2019
Odsetki naliczone od kredytów
-100 268
-8 248
0
-649
0
-109 165
Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych
-13 881
1 518
0
0
0
-12 363
Dodatnia wycena papierów wartościowych
-7 590
-5 040
-2 999
0
0
-15 629
Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych
-79 488
20 072
0
0
0
-59 416
Dodatnia wycena instrumentów pochodnych
-89 743
31 927
-4 271
0
0
-62 087
Różnica między amortyzacją bilansową a amortyzacją podatkową
-43 135
-2 793
0
317
0
-45 611
Przychody naliczone nieotrzymane
-10 441
-1 358
0
0
0
-11 799
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego
-344 546
36 078
-7 270
-332
0
-316 070
Podatek odroczony - stan bilansowy
928 404
68 227
-5 686
21 262
-333
1 011 874
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
36
16 Zysk na akcję
16.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSR 33 Bank sporządza kalkulację rozwodnionego zysku na jedną akcję, uwzględniając akcje emitowane warunkowo w ramach programów motywacyjnych opisanych w nocie 36.
Podstawowy zysk na akcję wylicza się jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku.
Rozwodniony zysk na akcję wylicza się w oparciu o stosunek zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana na akcje wszystkich powodujących rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych. Bank posiadał jedną kategorię powodującą rozwodnienie potencjalnych akcji zwykłych: opcje na akcje
.
W ramach Programu opcji menedżerskich w 2019 i 2020 roku uczestnicy Programu nie obejmowali warrantów. Warranty serii B wygasły w 2019 roku. W stosunku do warrantów serii C, w dniu 4 listopada 2019 r. została podjęta przez Radę Nadzorczą Banku decyzja o częściowym braku ich wydania. Pozostała część warrantów serii C wygasła w dniu 15.12.2020 roku
. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Bank nie posiadał instrumentów rozwadniających.
Liczba warrantów na 31 grudnia 2020 r.
Seria warrantów
Liczba warrantów na 31.12.2019 r.
Wykonanie
w 2020 roku
Warranty
wygasłe w 2020 roku
Liczba warrantów na 31.12.2020 r.
C
543 725
0
543 725
0
543 725
0
543 725
0
Liczba warrantów na 31 grudnia 2019 r.
Seria warrantów
Liczba warrantów na 31.12.2018 r.
Brak wydania
w 2019 roku
Warranty wygasłe
w 2019 roku
Liczba warrantów na 31.12.2019 r. w tym:
Liczba wydanych warrantów
Liczba warrantów odroczonych
B
528 612
0
528 612
0
0
0
C
631 800
88 075
0
543 725
543 725
0
1 160 412
88 075
528 612
543 725
543 725
0
16.2 Dane finansowe
01.01.20120 –31.12.2020
01.01.2019 – 31.12.2019*
Zysk/strata netto
-316 388
284 055
Średnia ważona liczba akcji zwykłych
130 553 991
130 553 991
Opcje na akcje (liczba) - instrument rozwadniający
0
543 725
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję
130 553 991
131 097 716
Zysk/strata netto przypadająca na jedną akcję zwykłą (zł)
-2,42
2,18
Rozwodniony zysk/strata przypadająca na jedna akcję (zł)
-2,42
2,17
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
37
Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej
17 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
17.1 Zasady rachunkowości
Na środki pieniężne i ich ekwiwalenty składają się gotówka, środki pieniężne na rachunkach nostro, inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia, wyceniane w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej również ewentualne odsetki od tych środków.
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 19.1.
17.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Rachunek bieżący w banku centralnym
892 836
553 598
Lokata jednodniowa w banku centralnym
54 980
0
Gotówka
627 327
444 371
Rachunki bieżące w innych bankach
733 934
297 611
Rachunki terminowe w innych bankach
100 000
57 024
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
2 409 077
1 352 604
Bank może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej.
Rezerwę obowiązkową stanowi wyrażona w złotych część środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych i uzyskanych ze sprzedaży papierów wartościowych z wyjątkiem środków przyjętych od innego banku krajowego, spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej oraz środków zwrotnych otrzymanych z BFG.
Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki Pieniężnej.
Stopa rezerwy obowiązkowej wynosi:
0,50 proc. dla środków złotowych i środków w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz dla środków uzyskanych z tytułu emisji papierów wartościowych,
0 proc. dla środków uzyskanych z tytułu transakcji repo i sell-buy-back oraz środków pozyskanych na co najmniej 2 lata.
Podmioty naliczające rezerwę obowiązkową pomniejszają kwotę naliczonej rezerwy o równowartość 500 tys. Euro.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku
oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosi 0,10%, a na koniec 2019 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 0,5%.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
38
18 Należności od banków
18.1 Zasady rachunkowości
Należności od banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej pomniejszone o odpisy na oczekiwane straty, z wyjątkiem środków pieniężnych w drodze, które wycenia się w wartości nominalnej. Jeżeli dla należności nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży ujmuje się jako należności od banków, jeśli kontrahentem jest bank. Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) jest traktowana odpowiednio jako przychód lub koszt odsetkowy
Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 19.1.
18.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
31.12.2020
31.12.2019
Reverse Repo
0
15 959
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
421 255
135 157
Pozostałe
87 116
61 769
Należności od banków
508 371
212 885
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2020
31.12.2019
≤ 1M
508 371
212 885
Należności od banków
508 371
212 885
Według struktury walutowej
31.12.2020
31.12.2019
PLN
4 338
17 550
EUR
437 580
152 563
GBP
5 646
0
USD
60 661
42 127
Pozostałe waluty
146
645
Należności od banków
508 371
212 885
Kaucje udzielone dotyczą zabezpieczeń przekazanych innym bankom w ramach rozliczeń związanych z umową CSA (Credit Support Annex).
19 Inwestycyjne aktywa finansowe
19.1 Zasady rachunkowości
Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są jako:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
39
aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy.
Aktywa finansowe o charakterze kapitałowym, z zastrzeżeniem inwestycji w jednostki zależne, wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, o ile Bank, w dacie pierwszego ujęcia, nie podejmie decyzji o wycenie przez inne całkowite dochody.
Klasyfikacja aktywów finansowych o charakterze dłużnym zależy od modelu biznesowego, w ramach, którego dany instrument finansowy jest zarządzany oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. Model biznesowy to sposób zarządzania portfelem aktywów finansowych.
Alior Bank przy ocenie modelu biznesowego kieruje się następującymi kryteriami: (i) przyjętej strategii inwestycyjnej, (ii) częstotliwości sprzedaży wierzytelności z portfela homogenicznych aktywów, (iii) profilu i pomiaru ryzyka, (iv) zasad wynagradzania zarządzających aktywami.
Modele biznesowe zidentyfikowane w Alior Banku:
w segmentach klienta biznesowego (KB) i klienta indywidualnego (KI), w tym Kasa Mieszkaniowa: model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, sprzedaże ekspozycji dopuszczone są ze względu na ryzyko kredytowe;
w zakresie portfeli Departamentu Skarbu/Departamentu Zarządzania Ryzykiem Finansowym: (i) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, (ii) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz sprzedaż aktywów, a także (iii) inny model biznesowy;
w zakresie portfela Biura Maklerskiego: inny model biznesowy.
Przypisanie produktu do modelu biznesowego w Alior Banku wykonywane jest na poziomie analizy produktu.
W przypadku realizacji przepływów pieniężnych w wyniku sprzedaży dla oceny modelu biznesowego istotny jest również motyw, dla którego sprzedaż jest podejmowana. Rozróżnia się sprzedaż aktywów finansowych o pogorszonej jakości kredytowej ze względu na zarządzanie ryzykiem kredytowym, sprzedaż aktywów na potrzeby zarządzania ryzykiem płynności finansowej i ryzykiem finansowym oraz sprzedaż podejmowaną w celu wypracowania zysków finansowych.
Sprzedaż aktywów o pogorszonej jakości kredytowej nie wyklucza klasyfikacji do modelu uzyskania przepływów zgodnie z warunkami umownymi.
Ocena charakterystyki umownych przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych ma na celu weryfikację czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. kryterium SPPI – ang. solely payments of principal and interest).
Jako kwotę główną na potrzeby testu SPPI przyjmuje się wartość godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia.
Jako odsetki od kwoty głównej przyjmuje się zapłatę za wartość pieniądza w czasie, wynagrodzenie za ponoszone ryzyko kredytowe i inne rodzaje ryzyka, koszty administracyjne i marżę zysku.
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne mają cechy jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej są klasyfikowane do kategorii wyceny:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
40
wg zamortyzowanego kosztu, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi,
w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi lub poprzez sprzedaż.
Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne zmodyfikowane w ten sposób, że mają cechy inne niż jedynie spłata kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej, klasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez wynik finansowy niezależnie od modelu biznesowego. Do tej kategorii klasyfikowane również aktywa finansowe zarządzane zgodnie z modelem biznesowym, w ramach którego dokonuje się sprzedaży aktywów celem wypracowania zysków finansowych, oceny wyników na podstawie zmian wartości godziwej i wyników ze sprzedaży. Do tej kategorii zalicza się również zawsze instrumenty pochodne niebędące instrumentami zabezpieczającymi.
19.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Inwestycyjne aktywa finansowe
15 742 078
15 798 474
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
6 979 415
10 438 695
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
596 821
543 725
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
8 165 842
4 816 054
19.2.1 Inwestycyjne aktywa finansowe według struktury rodzajowej
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2020
31.12.2019
Instrumenty dłużne
6 908 521
10 387 477
Emitowane przez Skarb Państwa
5 545 235
8 548 971
obligacje skarbowe
5 545 235
8 548 971
Emitowane przez instytucje monetarne
1 307 294
1 769 963
euroobligacje
21 786
20 182
bony pieniężne
1 199 973
1 749 781
obligacje
85 535
0
Emitowane przez przedsiębiorstwa
55 992
68 543
obligacje
55 992
68 543
Instrumenty kapitałowe
70 894
51 218
Razem
6 979 415
10 438 695
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2020
31.12.2019
Instrumenty dłużne
138 729
111 786
Emitowane przez Skarb Państwa
123 480
94 074
obligacje skarbowe
123 480
94 074
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
4
0
obligacje
4
0
Emitowane przez przedsiębiorstwa
15 245
17 712
obligacje
15 245
17 712
Instrumenty kapitałowe
75 612
58 602
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
41
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2020
31.12.2019
Instrumenty pochodne
382 480
373 337
Transakcje stopy procentowej
171 719
213 601
SWAP
171 705
213 550
Opcje Cap Floor
14
51
Transakcje walutowe
148 135
84 460
FX swap
22 702
33 281
FX forward
82 590
16 522
CIRS
12 720
13 244
Opcje FX
30 123
21 413
Pozostałe opcje
59 711
68 289
Pozostałe instrumenty
2 915
6 987
Razem
596 821
543 725
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2020
31.12.2019
Instrumenty dłużne
8 165 842
4 816 054
Emitowane przez Skarb Państwa
7 637 306
4 816 009
obligacje skarbowe
7 637 306
4 816 009
Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe
528 536
45
obligacje
528 536
45
Razem
8 165 842
4 816 054
19.2.2 Inwestycyjne aktywa finansowe według terminów zapadalności
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
31.12.2020
31.12.2019
bez określonego terminu
70 894
51 218
≤ 1M
1 199 973
1 749 781
> 1M ≤ 3M
36 492
0
> 3M ≤ 6M
1 121
0
> 6M ≤ 1Y
5 086
0
>1Y ≤ 2Y
2 925 407
163 817
>2Y ≤ 5Y
1 415 387
3 582 683
>5Y ≤ 10Y
1 325 055
4 891 196
Razem
6 979 415
10 438 695
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2020
31.12.2019
bez określonego terminu
75 612
58 602
≤ 1M
74 519
117 007
> 1M ≤ 3M
41 425
20 357
> 3M ≤ 6M
40 532
48 114
> 6M ≤ 1Y
50 370
30 409
>1Y ≤ 2Y
63 634
122 501
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
42
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
31.12.2020
31.12.2019
>2Y ≤ 5Y
232 724
84 648
>5Y ≤ 10Y
18 005
62 087
Razem
596 821
543 725
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
31.12.2020
31.12.2019
bez określonego terminu
6
0
> 1M ≤ 3M
29
0
> 3M ≤ 6M
642 234
415 910
> 6M ≤ 1Y
1 226 836
299 247
>1Y ≤ 2Y
2 579 573
2 041 406
>2Y ≤ 5Y
3 359 489
1 447 259
>5Y ≤ 10Y
357 675
612 232
Razem
8 165 842
4 816 054
19.2.3 Wartość nominalna instrumentów pochodnych
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Bank zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Bank codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Bank zawiera również transakcje opcyjne które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji.
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
31.12.2020
31.12.2019
Transakcje stopy procentowej
17 233 262
29 908 118
SWAP
16 114 085
28 049 289
Opcje Cap Floor
1 119 177
1 858 829
Transakcje walutowe
10 643 758
12 823 604
FX swap
4 391 123
4 692 887
FX forward
2 663 173
1 579 351
CIRS
841 281
1 114 733
Opcje FX
2 748 181
5 436 633
Pozostałe opcje
2 431 985
5 042 855
Pozostałe instrumenty
349 924
223 948
Instrumenty pochodne (wartość nominalna)
30 658 929
47 998 525
19.3 Istotne szacunki i osądy
Wartość godziwa, odpisy aktualizujące
31.12.2020
31.12.2019
Odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe instrumentów dłużnych
Wartość brutto należności
Kwota odpisu
Wartość brutto należności
Kwota odpisu
Wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
6 908 521
14 481*
10 387 477
7 234*
Wycenianych według zamortyzowanego kosztu
8 170 555
4 713
4 819 307
3 253
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianychwg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej .
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
43
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
4 819 185
0
77
45
4 819 307
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
4 479 790
0
0
0
4 479 790
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 128 542
0
0
0
-1 128 542
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
8 170 433
0
77
45
8 170 555
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2020
3 176
0
77
0
3 253
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
2 756
0
0
0
2 756
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 296
0
0
0
-1 296
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
4 636
0
77
0
4 713
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
8 165 797
0
0
45
8 165 842
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2019
5 936 799
0
80
32
5 936 911
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
58 913
0
0
13
58 926
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 176 527
0
-3
0
-1 176 530
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
4 819 185
0
77
45
4 819 307
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2019
4 479
0
80
0
4 559
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
39
0
0
0
39
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-1 342
0
-3
0
-1 345
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
44
Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
3 176
0
77
0
3 253
Wartość bilansowa netto 31.12.2019
4 816 009
0
0
45
4 816 054
Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
10 318 934
0
0
68 543
10 387 477
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
49 312 958
0
0
0
49 312 958
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-52 779 363
0
0
-12 551
-52 791 914
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
6 852 529
0
0
55 992
6 908 521
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2020
5 665
0
0
1 569
7 234
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
4 384
0
0
0
4 384
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-6 550
0
0
9 413
2 863
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
3 499
0
0
10 982
14 481*
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
6 849 030
0
0
45 010
6 894 040
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianychwg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej.
-Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2019
7 190 341
0
0
66 804
7 257 145
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
56 320 218
0
0
0
56 320 218
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-53 191 625
0
0
1 739
-53 189 886
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
10 318 934
0
0
68 543
10 387 477
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2019
5 506
0
0
3 373
8 879
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
5 394
0
0
0
5 394
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
45
-Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-5 235
0
0
-1 804
-7 039
Aktywa spisane z bilansu
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 1
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
0
0
0
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
0
0
0
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
5 665
0
0
1 569
7 234*
Wartość bilansowa netto 31.12.2019
10 313 269
0
0
66 974
10 380 243
*Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianych wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej.
Korekty BCVA
Alior Bank SA w wycenie instrumentów pochodnych stosuje korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta. Kwota korekty równoznaczna jest ze zmianą wyceny instrumentów pochodnych w wyniku niewypłacalności każdej ze stron transakcji (ang. Bilateral Credit Value Adjustment).
Kwota korekty wyliczana jest w oparciu o szacunki następujących parametrów: obustronne prawdopodobieństwo niewypłacalności stron transakcji (PD, z ang. Probability of Default), wskaźnik LGD (z ang. Loss Given Default), oczekiwaną pozytywną i negatywną ekspozycję z transakcji (z ang. EE oraz NEE). Wskaźniki PD oraz LGD szacowane przy pomocy wewnętrznych modeli stosowanych przez Bank z wykorzystaniem kwotowań rynkowych ryzyka kredytowego. Natomiast ekspozycja kontrahenta wyliczana jest z uwzględnieniem bieżącej wyceny oraz jej projekcji kalkulowanej w oparciu o oczekiwane zmiany warunków rynkowych. Dodatkowo w szacowaniu korekty z tytułu ryzyka kredytowego uwzględniane wzajemne zobowiązania wynikające z umów zabezpieczających regulujące relacje stron transakcji.
Kwota korekty wyceny BCVA na 31 grudnia 2020 roku wyniosła
-6 402 tys.zł. Na sumaryczną kwotę korekty BCVA składa się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) wynosząca
-7 583 tys. oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko niewypłacalności Banku) wynosząca
1 181 tys. zł. Kwota korekty wyceny BCVA na 31 grudnia 2019 roku wyniosła -8 016 tys. zł. Na sumaryczna kwotę korekty BCVA składała się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) wynosząca -8 133 tys. oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko niewypłacalności Banku) wynosząca 117 tys. zł.
19.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7 Bank szacuje wartość zmiany wycen instrumentów dłużnych zakwalifikowanych do aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez całkowite dochody oraz wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka nieobjętych rachunkowością zabezpieczeń przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu Bank konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Bank analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości zgodnie z założonymi scenariuszami.
Szacunkowa zmiana wyceny
31.12.2020
31.12.2019
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
IRS
1 767
- 1 767
7 372
-7 372
CIRS
3 330
- 3 330
2 014
-2 014
Pozostałe instrumenty
19
- 19
1 130
-1 130
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
46
Szacunkowa zmiana wyceny
31.12.2020
31.12.2019
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
Suma instrumentów pochodnych
5 116
- 5 116
10 516
-10 516
Instrumenty dłużne
- 15 233
15 233
-26 085
26 085
20 Rachunkowość zabezpieczeń
20.1 Zasady rachunkowości
Rachunkowość zabezpieczeń służy do symetrycznego ujmowania w rachunku zysków i strat kompensujących się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej.
Bank wyznacza dla celów rachunkowości zabezpieczeń instrumenty zabezpieczające tak, aby zmiana ich wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pokrywała w całości lub części zmianę wartości godziwej lub przyszłych przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej.
Na podstawie przepisu MSSF 9 7.2.21 Bank postanowił o kontynuowaniu stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń zgodnych z MSR 39. Zgodnie z MSR 39. 88 rachunkowość zabezpieczeń może być stosowana, jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki:
w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzona została sformalizowana dokumentacja powiązania zabezpieczającego, określająca cel i strategię zabezpieczania, rodzaj i identyfikację instrumentu zabezpieczanego jak i zabezpieczającego, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz sposób oceny efektywności zabezpieczenia;
oczekuje się wysokiej efektywności zabezpieczenia, tj. wysokiej skuteczności w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego;
jest możliwa wiarygodna ocena skuteczności zabezpieczenia, tj. wiarygodna wycena wartości godziwej lub przepływów pieniężnych z tytułu pozycji zarówno zabezpieczanej jak i zabezpieczającej;
w przypadku przepływów pieniężnych istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia transakcji zabezpieczanej, która jest narażona na ryzyko zmiany przepływów środków pieniężnych, wpływających na rachunek zysków i strat;
zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.
20.2 Rodzaje strategii zabezpieczeń
20.2.1 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych oznacza zabezpieczenie przed zmianami przyszłych przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub pasywów, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, mającymi wpływ na rachunek zysków i strat.
Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w księgach w następujący sposób:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
47
a) część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, stanowiącą efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach w kwocie niższej spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych):
skumulowanych od momentu ustanowienia zabezpieczenia zysków lub strat na instrumencie zabezpieczającym;
skumulowanej od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmiany wartości godziwej (wartości bieżącej) oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, wynikających z zabezpieczanej pozycji;
b) nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w rachunku zysków i strat.
Część efektywna zabezpieczenia przenoszona jest na wynik finansowy w tym okresie lub okresach, kiedy zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat.
Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w przypadku wystąpienia co najmniej jednego z poniższych zdarzeń:
nastąpi zbycie, wygaśnięcie, wypowiedzenie lub wykonanie instrumentu zabezpieczającego;
nie zostaną spełnione, opisane wyżej, wymogi rachunkowości zabezpieczeń;
Bank unieważnia powiązanie zabezpieczające;
przyszłe przepływy pieniężne nie są już dłużej uznawane za prawdopodobne.
W przypadku wystąpienia powyższego zdarzenia, wynik na instrumencie zabezpieczającym, gdy zabezpieczenie było skuteczne, jest nadal ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny do momentu zajścia prognozowanej transakcji i ujęcia jej wówczas w rachunku zysków i strat.
Strategia zabezpieczająca ma na celu zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych, wynikającego ze zmienności przepływów pieniężnych z tytułu aktywów o zmiennym oprocentowaniu, przy wykorzystaniu transakcji złotowych IRS. W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią przepływy pieniężne z tytułu portfela kredytów i pożyczek złotowych o zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach, których Bank otrzymuje stałe odsetki oparte na stopie stałej, a płaci odsetki oparte na stopie zmiennej. Pozycje zabezpieczane wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, zaś pozycje zabezpieczające wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a w miarę naliczania odsetek na pozycji zabezpieczanej odpowiednia część tej wyceny przenoszona jest z innych całkowitych dochodów do rachunku zysków i strat.
W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią również przepływy pieniężne z tytułu wyemitowanych przez bank obligacji opartych na zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach których Bank otrzymuje odsetki oparte na stopie zmiennej, a płaci odsetki oparte na stopie stałej.
Bank tworząc powiązania zabezpieczające identyfikuje grupy kredytów, pożyczek lub obligacji o takich samych parametrach jak transakcje zabezpieczające, tj. waluta, data zapadalności, indeks referencyjny dla płatności odsetkowych oraz daty jego przeszacowania. W ramach wstępnej oceny efektywności zabezpieczenia w drodze oceny jakościowej Bank oczekuje wysokiego dopasowania zmian wycen oczekiwanych przepływów odsetkowych zabezpieczanej warstwy kredytów, pożyczek lub obligacji oraz odpowiadającej im nogi zmiennej zabezpieczającej transakcji IRS z uwagi na dopasowanie kluczowych parametrów tych transakcji. Bank oczekuje niewielkiej nieefektywności zabezpieczeń, co wynikać może z niedopasowania częstotliwości płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów lub obligacji
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
48
oraz transakcji zabezpieczającej IRS. Ponadto na niewielką nieefektywność utrzymywanych powiązań zabezpieczających mogą wpływać niedopasowane daty przeszacowania indeksów referencyjnych zabezpieczanego portfela oraz nogi zmiennej transakcji IRS.
Bank analizuje efektywność utrzymywanych zabezpieczeń w trybie miesięcznym na podstawie relacji zakumulowanej zmiany wartości bieżącej oczekiwanych płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów oraz płatności odsetkowych transakcji zabezpieczających, wykorzystując do pomiaru efektywności koncepcję derywatu hipotetycznego.
20.2.2 Zabezpieczenie wartości godziwej
Bank zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej nabytych dłużnych papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite z tytułu zmian krzywej swapowej stóp procentowych. W ramach powyższej strategii, Bank tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem zabezpieczanym stałokuponowe dłużne papiery wartościowe denominowane w danej walucie, a instrumentem zabezpieczającym swapy stopy procentowej (IRS) w tej samej walucie. W ramach powyższej strategii Bank zabezpiecza ryzyko wynikające ze zmian krzywej swapowej stóp procentowych (ryzyko zmienności rynkowych swapowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread). Efektywność powiązań zabezpieczających testowana jest z częstotliwością miesięczną w ramach testów prospektywnych oraz testów retrospektywnych. Testy efektywności bazują na wycenie transakcji zabezpieczającej pomniejszonej o wartość narosłych odsetek w danym okresie odsetkowym.
Bank oczekuje, że powiązanie zabezpieczające będzie wysoce efektywne, jeżeli spełnione wszystkie poniższe kryteria:
na podstawie porównania podstawowych parametrów transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających można spodziewać się, że efektywność zabezpieczenia będzie wysoka;
stosunek zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego zawiera się w przedziale <80%, 125%> lub udział kwoty nieefektywności w wartości nominalnej transakcji zabezpieczającej znajduje się w przedziale <-1%, 1%>;
w każdym okresie sprawozdawczym symulacja wskaźnika efektywności zabezpieczenia w zakładanych scenariuszach ewolucji rynkowych stóp procentowych należy do przedziału od <80%, 125%>.
Bank identyfikuje potencjalne źródła nieefektywności:
wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą transakcji zabezpieczającej minimalizowany poprzez wymaganie od kontrahenta wpłacenia depozytu zabezpieczającego oraz poprzez rozliczanie transakcji na instrumentach pochodnych z udziałem centralnych izb rozliczeniowych (CCP);
różne terminy zapadalności transakcji zabezpieczającej oraz dłużnego papieru wartościowego;
różnice w terminach przeszacowania oraz płatności kuponów odsetkowych transakcji zabezpieczającej IRS oraz dłużnego papieru wartościowego.
Zabezpieczenie wartości godziwej ujmuje się w księgach poprzez prezentację zmian wartości godziwej zarówno transakcji zabezpieczającej, jak i pozycji zabezpieczanej w rachunku zysków i strat w nocie Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany w pozycji część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
49
20.3 Ocena wpływu reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń
Bank zamierza kontynuować ustanowione powiązania zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń, pomimo:
niepewności w zakresie wysokości i momentu wystąpienia przepływów pieniężnych w następstwie reformy IBOR w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych,
niepewności w zakresie możliwości jednoznacznej identyfikacji i zastąpienia wskaźnika referencyjnego instrumentach zabezpieczanych i zabezpieczających w ramach rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
Bank zamierza kontynuować ustanowione powiązania zabezpieczające w ramach rachunkowości zabezpieczeń. Bank ocenia jako niskie prawdopodobieństwo by testy retrospektywne dla poszczególnych powiązań zabezpieczających w następstwie reformy IBOR wygenerowały wyniki poza przyjętym zakresem 80-125%, z uwagi na ograniczone spektrum wskaźników referencyjnych i możliwych dla nich alternatyw oraz wypracowywane standardy rynkowe klauzul fallback.
Zmiana warunków kontraktowych dla instrumentów finansowych, innych niż instrumenty pochodne, w następstwie reformy IBOR, szczególnie gdy sens ekonomiczny zmienionych warunków jest zbliżony, zostanie przez Bank uwzględniona w dokumentacji powiązania zabezpieczającego oraz w prospektywnych przepływach kontraktowych pozycji zabezpieczanych.
20.4 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Aktywa
Zobowiązania
Aktywa
Zobowiązania
Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne
334 977
78 534
134 818
40 676
Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą papierów wartościowych
0
7 628
14
0
Razem pochodne instrumenty zabezpieczające
334 977
86 162
134 832
40 676
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych
Stopy procentowej
CFH Kredyty/Obligacje
31.12.2020
31.12.2019
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
17 670 148
9 948 785
Wartość bilansowa – aktywa
334 977
134 818
Wartość bilansowa – zobowiązania
78 534
40 676
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego stanowiące podstawę wyznaczenia kwoty nieefektywności zabezpieczenia
187 800
61 463
Zyski lub straty wynikające z zabezpieczenia pozycji netto, ujęte w pozostałych całkowitych dochodach
222 587
39 870
Kwota przeniesiona w okresie z pozostałych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat
-80 401
-20 917
Podatek odroczony
-27 015
-3 601
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
329
1 076
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
50
Stopy procentowej
CFH Kredyty/Obligacje
31.12.2020
31.12.2019
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Pozycje zabezpieczane
Kwota zmiany wartości godziwej derywatu hipotetycznego reprezentującego pozycję zabezpieczaną, która to zmiana jest podstawą do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
-184 742
-56 574
Saldo pozycji kapitału z tytułu CFH dla relacji, dla których rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu sprawozdawczego
115 171
15 352
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2020
31.12.2019
Transakcje stopy procentowej - SWAP
17 670 148
9 948 785
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
17 670 148
9 948 785
Aktywa finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2020
31.12.2019
Poziom 2
Transakcje stopy procentowej - SWAP
334 977
134 818
Razem
334 977
134 818
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
> 1M ≤ 3M
23 430
1 504
> 3M ≤ 6M
13 375
1 709
> 6M ≤ 1Y
13 293
14 292
> 1Y ≤ 2Y
40 409
41 214
> 2Y ≤ 5Y
244 470
76 099
Razem
334 977
134 818
Zobowiązania finansowe-Instrumenty zabezpieczające
31.12.2020
31.12.2019
Poziom 2
Transakcje stopy procentowej - SWAP
78 534
40 676
Razem
78 534
40 676
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
> 1Y ≤ 2Y
13 826
0
> 2Y ≤ 5Y
64 708
33 229
> 5Y ≤ 10Y
0
7 447
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
51
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
Razem
78 534
40 676
Inne dochody całkowite z tytuŁu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
31.12.2020
31.12.2019
Inne dochody całkowite na początek okresu brutto
50 094
31 141
Zyski odniesione na inne dochody całkowite w okresie
222 587
39 870
Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat, w tym:
-80 401
-20 917
- wynik z tytułu odsetek
80 401
20 917
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu brutto
192 280
50 094
Efekt podatkowy
-36 533
-9 518
Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu netto
155 747
40 576
Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat w pozycji wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
-329
-1 076
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto
142 186
18 953
Podatek odroczony z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych
-27 015
-3 601
Wpływ w okresie na inne dochody całkowite netto
115 171
15 352
W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej.
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartosciowych wycenianych według
31.12.2020
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
154 134
680 000
Wartość bilansowa – aktywa
0
0
Wartość bilansowa – zobowiązania
1 794
5 834
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Pochodne instrumenty zabezpieczające
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
-1 149
-1 952
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
1 517
2 732
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
153 017
674 304
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa
0
1 656
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
2 666
4 684
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych pozycji
0
0
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
52
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartosciowych wycenianych według
31.12.2020
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
zamortyzowanego kosztu
zabezpieczanych, dla których zaprzestano korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości godziwej
POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartosciowych wycenianych według
31.12.2019
wartości godziwej przez inne całkowite dochody
zamortyzowanego kosztu
Instrumenty zabezpieczające
Wartość nominalna
12 776
-
Wartość bilansowa – aktywa
14
-
Wartość bilansowa – zobowiązania
0
-
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający
Pochodne instrumenty zabezpieczające
-
Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
17
-
Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat
-8
-
Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany, część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń
-
Pozycje zabezpieczane
Wartość bilansowa – aktywa
13 731
-
Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa
0
-
Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
-
Zmiana wartości pozycji zabezpieczanej wykorzystana jako podstawa do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie
-25
-
Skumulowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej pozostającą w bilansie dla tych pozycji zabezpieczanych, dla których zaprzestano korygowania pozycji bilansowej o korekty do wartości godziwej
0
-
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
31.12.2020
31.12.2019
Transakcje stopy procentowej - SWAP
834 134
12 776
Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna)
834 134
12 776
Aktywa finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2020
31.12.2019
Poziom 2
Transakcje stopy procentowej - SWAP
0
14
Razem
0
14
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
> 5Y
0
14
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
53
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
Razem
0
14
Zobowiązania finansowe -Instrumenty zabezpieczające
31.12.2020
31.12.2019
Poziom 2
Transakcje stopy procentowej - SWAP
7 628
0
Razem
7 628
0
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
> 3M ≤ 6M
1 516
0
> 6M ≤ 1Y
4 133
0
> 2Y ≤ 5Y
586
0
> 5Y ≤ 10Y
1 393
0
Razem
7 628
0
20.5 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7, Bank szacuje wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu Bank konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Bank analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości dla portfela instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka objętych rachunkowością zabezpieczeń.
31.12.2020
31.12.2019
scenariusz
scenariusz
scenariusz
scenariusz
Szacunkowa zmiana wyceny
+50pb
-50pb
+50pb
-50pb
Transakcje stopy procentowej – SWAP
-162 296
162 296
-74 246
74 246
21 Należności od klientów
21.1 Zasady rachunkowości
Na dzień 31.12.2020 r. oraz na 31.12.2019 r. Bank posiadał w tej kategorii należności z tytułu kredytów i pożyczek, skupione wierzytelności oraz inne należności od klientów. Ponadto Bank prezentuje w tej pozycji również transakcje z przyrzeczeniem odkupu na papierach wartościowych kierując się treścią ekonomiczną transakcji. Ocenie podlega czy zawarcie transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych wiąże się z przeniesieniem ryzyka i korzyści z danego papieru wartościowego. W przypadku transakcji dotychczas zawieranych przez Bank zachowane zostaje zasadniczo cale ryzyko i korzyści po stronie zbywającego papiery wartościowe, ponieważ ryzyko zmiany wartości bieżącej składnika aktywów netto nie zmienia się istotnie w wyniku jego przeniesienia. Oznacza to, że zarówno transakcje kupna papierów wartościowych z jednoczesnym przyrzeczeniem odsprzedaży (revers repo, buy-sell-back), jak i transakcje sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu (repo, sell-buy-back) prezentowane w bilansie Banku jako
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
54
odpowiednio: zdeponowane u nabywcy papieru wartościowego lokaty lub przyjęte od nabywcy papieru wartościowego depozyty.
Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji z przyrzeczeniem odkupu nie wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów wartościowych. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu jest traktowana, odpowiednio jako koszty albo przychody odsetkowe.
Bank wycenia należności od klientów wg zamortyzowanego kosztu, ponieważ utrzymywane w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi
,
a kontraktowe przepływy pieniężne zawierają spłatę wyłącznie kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej.
Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie klasyfikacji opisano w nocie 19.1.
Zgodnie z metodą wyceny wg zamortyzowanego kosztu, Bank dokonuje oszacowania odpisów i rezerw na straty oczekiwane. Zasady wyceny obejmują podział należności od klientów na 3 kategorie (koszyki) jakości implikujące sposób i horyzont szacowania odpisów:
Koszyk 1, należności bez przesłanek utraty wartości oraz bez istotnego pogorszenia jakości od początkowego ujęcia,
Koszyk 2, należności bez przesłanek utraty wartości, ale charakteryzujące się istotnym pogorszeniem jakości kredytowej od początkowego ujęcia,
Koszyk 3, należności z przesłankami utraty wartości.
Należności klasyfikowane do Koszyka 1 podlegają oszacowaniu strat oczekiwanych w horyzoncie 12 miesięcy. Należności klasyfikowane do Koszyka 2 i 3 podlegają oszacowaniu strat w horyzoncie life-time (dożywotniego szacowanego horyzontu życia należności).
Horyzont life-time stosuje się również zawsze w przypadku ekspozycji nabytych lub
utworzonych składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. purchased or originated credit impaired, POCI) bez względu na ich jakość kredytową na datę wyceny.
Dodatkowo Bank wyodrębnia grupę ekspozycji niskiego ryzyka (ang. low credit risk), które wyłączone z oceny występowania istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego i podlegają wycenie w horyzoncie 12 miesięcy (lub zapadalności, o ile krótszy). Do grupy tej Bank kwalifikuje:
ekspozycje wobec skarbu państwa (Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski, etc.),
ekspozycje o charakterze rozliczeń bieżących/terminowych wobec podmiotów z sektora bankowego.
Odpis stanowi różnicę pomiędzy wartością ekspozycji brutto a spodziewanymi odzyskami po uwzględnieniu statusu/prawdopodobieństwa default w zadanym horyzoncie.
W przypadku należności POCI, odpis stanowi dodatnią lub ujemną różnicę pomiędzy skumulowanym poziomem strat szacowanym bieżąco, a skumulowanym poziomem strat w dniu nabycia/wytworzenia należności.
W przypadku stwierdzenia nieściągalności, Bank spisuje należności w całości lub części w ciężar odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości. Kwoty należności spisanych odzyskane w późniejszych okresach pomniejszają wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat. Szczegółowe zasady wyłączania składników aktywów finansowych zostały opisane w nocie 3.4.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
55
21.2 Zasady wyznaczania jakości kredytowej (koszyków)
Na każdy dzień bilansowy Bank dokonuje oceny jakości kredytowej posiadanych należności i dokonuje ich klasyfikacji do odpowiednich kategorii (koszyków) ryzyka.
Koszyk 3, z przesłankami utraty wartości
Bank definiuje przesłanki utraty wartości w oparciu o regulacje i wytyczne nadzorcze oraz własne doświadczenia związane z zarządzaniem ryzykiem kredytowym. Bank stosuje pełną zasadę zarażania (ang. cross-default) tzn. identyfikacja przesłanki na jakimkolwiek zaangażowaniu klienta powoduje klasyfikację do portfela z przesłankami utraty wartości wszystkich jego zaangażowań.
Przesłanki utraty wartości to:
znaczące opóźnienie w spłacie, rozumiane jako opóźnienie w spłacie przez okres dłuższy niż 90 dni, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium istotności kwoty wymagalnej;
znaczące pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej klientów biznesowych wpływające na zagrożenie wywiązania się klienta z pierwotnych warunków umownych dotyczących obsługi zobowiązań wobec Banku;
restrukturyzacja rozumiana jako przyznane udogodnienie w warunkach finansowania na skutek istotnych trudności finansowych kredytobiorcy, jeżeli wpływa na obniżenie NPV aktywa ponad ustalony próg, wprowadza ratę balonową lub istotnie odracza obsługę rat kapitałowych;
złożenie przez klienta biznesowego wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne, upadłościowe, likwidacyjne;
skuteczne wypowiedzenie umowy;
upadłość konsumencka klienta indywidualnego;
znaczące pogorszenie wewnętrznej oceny scoringowej/ratingowej klientów biznesowych (poniżej poziomu akceptowalnego przez Bank), jeżeli wpływa na ryzyko niewywiązania się klienta z zobowiązań;
zgon klienta indywidualnego (z uwzględnieniem wpływu na zagrożenie obsługi długu w przypadku zobowiązań wielu dłużników);
brak informacji o miejscu pobytu klienta indywidualnego;
utrata pracy klientów indywidualnych (rozpoznawana na podstawie oceny braku możliwości spłaty zadłużenia przez klienta na skutek utraty pracy);
wszczęcie postępowania sądowego lub egzekucyjnego;
ekspozycja kwestionowana przez dłużnika na drodze postępowania sądowego;
wyłudzenie.
Powyższy katalog stanowi zbiór otwarty.
W przypadku wystąpienia zdarzenia mogącego stanowić przesłankę utraty wartości, nieobjętego ww. katalogiem ocenia się jego istotność dla ryzyka niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Banku w oparciu o pierwotne warunki umowne i jeśli jest to zasadne, dokonuje się oznaczenia przesłanek utraty wartości.
Bank dokonuje oceny wszystkich bilansowych ekspozycji kredytowych (grup bilansowych ekspozycji kredytowych) pod kątem identyfikacji obiektywnych przesłanek utraty wartości, według najbardziej aktualnych danych w dniu dokonywania aktualizacji wartości.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
56
Koszyk 2, bez przesłanek utraty wartości, z istotnym pogorszeniem od początkowego ujęcia
Dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości, na każdy dzień sprawozdawczy Bank dokonuje oceny czy ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym istotnie wzrosło od dnia jego początkowego ujęcia. W celu dokonania takiej oceny Bank porównuje szacowane ryzyko niewykonania zobowiązania w horyzoncie life-time dla danego instrumentu finansowego ustalone na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego instrumentu finansowego w analogicznym okresie ustalone w dniu początkowego ujęcia.
Zasady identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia oparte są na:
przesłankach o charakterze jakościowym i
przesłankach o charakterze ilościowym.
Do przesłanek o charakterze jakościowym Bank zalicza:
występowanie przeterminowania przekraczającego 30 dni,
klasyfikację klienta na listę podwyższonego ryzyka („watch lista”),
forbearance, o ile nie oznacza przesłanek utraty wartości,
identyfikację istotnego ryzyka branżowego,
brak początkowej lub bieżącej oceny scoringowej.
Do przesłanek o charakterze ilościowym Bank zalicza:
wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności, skumulowanego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w okresie do zapadalności ustalonego na datę wyceny w stosunku do ustalenia dla analogicznego okresu dokonanego w dacie udzielenia zaangażowania, gdzie w oszacowaniach Bank wykorzystuje modele life-time PD,
progi istotności definiowane na poziomie homogenicznych segmentów z uwzględnieniem jakości kredytowej poszczególnych populacji oraz oceny przyszłych czynników makroekonomicznych.
Identyfikacja przesłanek istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego dokonywana jest na poziomie pojedynczej ekspozycji.
Koszyk 1, bez przesłanek utraty wartości, bez istotnego pogorszenia od początkowego ujęcia
Ekspozycje kredytowe klientów, dla których nie identyfikuje się przesłanek utraty wartości oraz dla których Bank nie stwierdził istotnego pogorszenia jakości kredytowej od początkowego ujęcia klasyfikowane do Koszyka 1.
21.3 Istotne szacunki i osądy - odpisy
na oczekiwane straty z tytułu utraty wartości
Zgodnie z MSSF 9, dla wszystkich aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, Bank dokonuje oszacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe.
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości (Koszyk 1 i Koszyk 2)
Ekspozycje, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ocenia się z zachowaniem zasady homogeniczności względem profilu ryzyka i tworzy odpis służący pokryciu strat oczekiwanych (expected credit loss, ECL). Oszacowanie strat oczekiwanych dla ekspozycji desygnowanych do Koszyka 1 oraz Koszyka 2 dokonywane jest w oparciu o:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
57
szacowaną wartość ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (model EAD),
szacowany rozkład ryzyka niewykonania zobowiązania w ciągu życia ekspozycji (model life-time PD),
szacowany poziom straty w przypadku niewywiązania się klienta z zobowiązań (model LGD).
Dla koszyka 1, horyzont oszacowania obejmuje okres najbliższych 12 miesięcy (lub zapadalności o ile krótszy). Dla koszyka 2, horyzont oszacowana obejmuje okres do spodziewanej zapadalności.
Model EAD obrazuje spodziewany rozkład zaangażowania danej ekspozycji kredytowej w okresie do zapadalności. Dla produktów z harmonogramami spłat, model oparty jest na przepływach kontraktowych modyfikowanych o efekt przedpłat/niedopłat. Dla produktów bez harmonogramów spłat, model oparty jest na średnim spodziewanym wykorzystaniu przyznanego limitu kredytowego.
Model life-time PD
obrazuje spodziewany, w horyzoncie life-time, rozkład prawdopodobieństwa default każdej ekspozycji, który zasadniczo jest zależny od grupy segmentowej/produktowej, indywidualnej jakości kredytowej klienta oraz fazy cyklu życia ekspozycji. Stosowany jest do oszacowania strat kredytowych, do oceny występowania istotnego pogorszenia jakości kredytowej.
Model LGD obrazuje spodziewany poziom straty z ekspozycji, w przypadku której nastąpi niewywiązanie się klienta z zobowiązań. Uwzględnia wszystkie możliwe ścieżki/scenariusze odzyskiwalności oraz wycenę indywidualnych zabezpieczeń każdej z transakcji.
Oszacowanie
poszczególnych parametrów dokonywane jest na poziomie homogenicznych grup ekspozycji
wykazujących wspólne cechy w zakresie opisywanego zjawiska.
Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji ze zidentyfikowanymi przesłankami utraty wartości (Koszyk 3)
Ekspozycje, dla których stwierdzono przesłanki utraty wartości, dzielone na wyceniane indywidualnie lub wyceniane grupowo (kolektywnie).
Do celów wyceny kolektywnej identyfikowane grupy o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego, które pod względem utraty wartości ocenia się zbiorczo. Wycena grupowa oparta jest między innymi na czasie pozostawania danej ekspozycji w default i uwzględnia specyfikę danej grupy pod kątem oczekiwanych odzysków oraz indywidualną wartość zabezpieczeń każdej z ekspozycji.
Przyszłe przepływy pieniężne w grupie aktywów finansowych, dla których utrata wartości oceniana jest łącznie, szacowane na podstawie historii strat dla aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego. Metodyka i założenia przyjęte do oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych regularnie analizowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami oczekiwanymi a rzeczywistymi.
Ocena indywidualna obowiązuje dla ekspozycji klientów biznesowych zagrożonych utratą wartości przekraczających próg łącznego zaangażowania na poziomie 3 milionów złotych. Ocenę indywidualną dopuszcza się także dla ekspozycji zagrożonych utratą wartości, w których przypadku Bank nie jest w stanie wyodrębnić grupy aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego lub nie posiada wystarczającej próby do oszacowania parametrów grupowych.
Wycena indywidualna opiera się na analizie scenariuszowej. Każdy scenariusz i gałąź drzewa decyzyjnego mają przypisane prawdopodobieństwo realizacji oraz oczekiwane odzyski odzwierciedlające prowadzone wobec klienta strategie restrukturyzacyjno-windykacyjne. Wartości odzysków oczekiwanych w ramach wycen indywidualnych są porównywane ze zrealizowanymi odzyskami w cyklach kwartalnych.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
58
Ekspozycje obejmowane indywidualną lub grupową metodą oszacowania, dla których Bank nie identyfikuje jednostkowej straty, grupowane w homogeniczne populacje, dla których Bank ustala minimalny poziom straty (tzw. LGD floor).
Bank uznaje, że składnik aktywów finansowych lub grupa aktywów finansowych utraciły wartość, a strata z tytułu utraty wartości została poniesiona wtedy, gdy istnieją obiektywne przesłanki utraty wartości wynikające z jednego lub więcej zdarzeń mających miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów, a zdarzenie (lub zdarzenia) powodujące przesłankę ma negatywny wpływ na oczekiwane przyszłe przepływy pieniężne danej ekspozycji doprowadzając do rozpoznania straty.
Na dzień 31 grudnia 2020 i
31 grudnia 2019 roku dla portfeli z przesłankami utraty wartości Bank posiadał wartość odzyskiwalną zabezpieczeń w wartości odpowiednio (w mln zł):
Rodzaj portfela
31.12.2020
31.12.2019
kolektywny
850,8
778,2
indywidualny
1 857,3
1 900,20
Zmiany oszacowania odzysków wpływające na poziom strat dokonywane poprzez odwracanie poziomu odpisów aktualizujących/rezerw i są odzwierciedlane w rachunku zysków i strat.
21.4 Przyszłe czynniki makroekonomiczne w ocenie jakości kredytowej i szacowaniu strat
Zgodnie z MSSF 9, zarówno ocena istotnego pogorszenia jakości kredytowej jak i szacowanie odpisów, poza odzwierciedleniem bieżącej jakości portfela kredytowego uwzględnia oczekiwane czynniki makroekonomiczne (FLI, forward-looking-information), które będą występować w przyszłości.
Ze względu na relatywnie krótką historię Banku oraz doświadczenia funkcjonowania zasadniczo w okresie wysokiej koniunktury, Bank posiada pewne ograniczenia w zakresie określenia złożonych korelacji pomiędzy otoczeniem makroekonomicznym, a zachowaniem portfeli kredytowych dla wszystkich aspektów wpływających na poziom strat oczekiwanych. Dodatkowym obciążeniem dla uwzględniania czynników zewnętrznych jest ograniczenie dotyczące kształtowania wiarygodnych, długoterminowych scenariuszy makroekonomicznych.
Pomimo ograniczeń, Bank zapewnia uwzględnienie przyszłych czynników makroekonomicznych we wszystkich istotnych komponentach oszacowania oczekiwanych strat kredytowych. Bank wykorzystuje dla tego celu własne dane historyczne, obserwacje rynkowe, w tym również obserwacje dla dojrzałych rynków europejskich oraz osądy eksperckie. We wszystkich uzasadnionych aspektach Bank stosuje ocenę scenariuszową.
Do kluczowych aspektów szacowania strat oczekiwanych uwzględniających wpływ przyszłych czynników makroekonomicznych w Banku należą:
definiowanie istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego wpływającego na udział Koszyka 2, gdzie Bank uzależnia jego skalę od prognoz makroekonomicznych poprzez wprowadzenie mechanizmu o charakterze stabilizująco - antycyklicznym (skutkiem czego, oczekiwane straty kredytowe, odzwierciedlają przyszłą dekoniunkturę lub kryzys gospodarczy),
definiowanie prawdopodobieństwa default (w wymiarze life-time) wpływającego zarówno na ocenę pogorszenia jakości kredytowej oraz na szacowany poziom strat,
uwzględnienie w parametrze szacowanej straty (LGD), w długoterminowym horyzoncie charakterystycznym dla pełnych cykli odzyskiwalności, scenariuszy negatywnie wpływających na
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
59
wartość zabezpieczeń (zarówno w zakresie wartości rynkowej jak i efektywności procesów windykacyjnych) oraz skalę odzysków.
Założenia makroekonomiczne przyjmowane w zakresie FLI zbieżne z prognozami definiowanymi przez Bank w zakresie strategicznych planów biznesowo-finansowych. Proces definiowania prognoz makroekonomicznych realizowany jest przez wyspecjalizowaną jednostkę, tj. Dział Analiz Ekonomicznych Banku we współpracy z inwestorem strategicznym Banku.
21.5 Jakość i wycena portfela kredytowego w otoczeniu COVID-19
21.5.1 Działania podjęte przez Bank w zakresie zarządzania portfelem kredytowym w związku z pandemią COVID-19
Zastosowane zmiany w politykach kredytowych
Bank dostosowuje swoje polityki i procesy kredytowe do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i zagrożeń z niej płynących. Zmiany mają na celu wsparcie klientów (w tym w zakresie prowadzonej przez klientów biznesowych działalności gospodarczej) z jednoczesnym zorientowaniem na minimalizację strat kredytowych Banku.
Do głównych zmian w zakresie polityki wobec klientów biznesowych zaliczać należy:
wdrożenie moratoriów płatniczych (wakacji kredytowych),
wprowadzenie do oferty produktowej kredytów płynnościowych z gwarancją Funduszu Gwarancji Płynnościowych BGK,
poszerzenie zakresu stosowania gwarancji de minimis BGK dla firm z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),
aktywne zarządzanie polityką branżową wyodrębnienie i zróżnicowanie kryteriów akceptacji finansowania w zależności od stopnia narażenia poszczególnych branż na ryzyka wynikające z pandemii COVID-19,
Do głównych zmian w zakresie polityki wobec klientów detalicznych zaliczać należy:
skorygowaną o oczekiwany wpływ potencjalnej recesji ocenę parametrów PD i LGD dla nowych zaangażowań w ramach przeprowadzanej oceny wiarygodności i stosownie zaktualizowane punkty odcięcia,
wdrożenie moratoriów płatniczych (wakacji kredytowych),
zaostrzone warunki kredytowania zatrudnionych lub prowadzących działalność gospodarczą w branżach podwyższonego ryzyka,
restrykcyjne podejście do kredytowania klientów, których źródłem spłaty dochody z umów cywilnoprawnych.
Narzędzia pomocowe oferowane przez Bank
Bank aktywnie wspiera klientów z zakresie płynności oferując zarówno narzędzia pomocowe dotyczące kredytowania, jak i uczestnicząc w rządowych programach wsparcia.
Do narzędzi pomocowych Bank zalicza:
moratoria płatnicze
Bank umożliwił Klientom skorzystanie z odroczenia w spłacie rat kredytów klientów indywidualnych i biznesowych w dwóch wariantach:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
60
1) wariant A: odroczenie spłat rat kapitałowych i rat odsetkowych od zobowiązania kredytowego na okres 3 miesięcy (3 następujące po sobie raty zobowiązania kredytowego). Oznacza to, że Bank w okresie odroczenia nie wymaga spłaty ani raty kapitałowej ani raty odsetkowej. W czasie odroczenia Bank nalicza oprocentowanie od bieżącego kapitału wg stopy określonej w umowie stanowiącej podstawę zobowiązania kredytowego. Jednocześnie Bank przelicza pozostały do spłaty kapitał, oprocentowanie naliczone w okresie odroczenia oraz oprocentowanie przypadające na okres po zakończeniu okresu odroczenia, wyznaczając nowy harmonogram spłaty i nową wysokość raty kapitałowo-odsetkowej należnej po okresie odroczenia. Pierwotny okres, na który udzielono zobowiązania kredytowego zostaje wydłużony o 3 miesiące (3 raty);
2) wariant B: odroczenie spłaty rat kapitałowych na okres 6 miesięcy (6 następujących po sobie rat zobowiązania kredytowego). Oznacza to, że Bank w okresie odroczenia wymaga spłaty raty odsetkowej od bieżącego kapitału obliczonej wg stopy oprocentowania określonej w umowie stanowiącej podstawę zobowiązania kredytowego, ale nie wymaga spłat rat kapitałowych. W okresie odroczenia (6 kolejnych rat). Klient zobowiązany jest do spłaty raty odsetkowej obliczonej wg stopy oprocentowania określonej w umowie stanowiącej podstawę zobowiązania kredytowego. Po zakończeniu okresu odroczenia Bank ustala nowy harmonogram spłaty. Pierwotny okres, na który udzielono zobowiązania kredytowego wydłużony zostanie o 6 miesięcy (6 rat kapitałowo-odsetkowych).
Proces wakacji kredytowych ruszył w Banku pod koniec marca 2020 r., Bank oferował wakacje kredytowe na indywidualnych warunkach, które następnie zostały dostosowane do ujednoliconych warunków w ramach moratoriów prywatnych według stanowiska Związku Banków Polskich. Według stanu na 31 grudnia 2020 roku, Bank zaakceptował wnioski klientów odpowiadające wolumenowi kredytowemu o wartości 7,2 mld złotych.
Ponadto Bank umożliwił również klientom indywidualnym zawieszenie spłaty rat kredytu zgodnie z Ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.) rozwiązanie to dedykowane jest Klientom, którzy utracili pracę lub inne główne źródło dochodu. W okresie zawieszenia (okres nieprzekraczający 3 miesięcy) Bank nie wymaga spłaty żadnego komponentu zadłużenia poza ew. składką ubezpieczenia. W czasie zawieszenia Bank nie nalicza oprocentowania od bieżącego kapitału. Okres kredytowania zostaje wydłużony na okres analogiczny do okresu zawieszenia.
Według stanu na 31 grudnia 2020 roku, Bank zaakceptował wnioski klientów odpowiadające wolumenowi kredytowemu o wartości 0,3 mld złotych.
Udostępnienie klientom możliwości odroczenia lub zawieszenia spłaty rat kapitałowych lub kapitałowo- odsetkowych powoduje zmianę w rozkładzie i wartości przyszłych przepływów kontraktowych w stosunku do pierwotnego instrumentu finansowego. Oznacza to modyfikację w kontekście MSSF 9. Bank dokonał analizy dotyczącej spełnienia warunków modyfikacji
i w związku z tym uznał je za nieistotne w rozumieniu MSSF 9 5.4.3.
oferowanie finansowania zabezpieczonego gwarancjami Banku Gospodarstwa Krajowego
uczestnictwo w programie dopłat do oprocentowania oferowanego w ramach tarczy 4.0 przez Bank Gospodarstwa Krajowego
pośredniczenie w obsłudze wniosków i udostępnianiu mikrofirmom oraz MŚP finansowania na podstawie umów zawartych z Polskim Funduszem Rozwoju.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
61
21.5.2 Jakość portfela kredytowego
Kluczowe wskaźniki jakości portfela kredytowego na dzień 31 grudnia 2020
Na dzień 31 grudnia 2020, Bank nie obserwuje negatywnego wpływu otoczenia makroekonomicznego na jakość portfela kredytowego. W stosunku do poprzedniego roku wskaźnik kredytów przeterminowanych o 30 dni w portfelu regularnym obniżył się o 18 bp (tj. z 1,35% do 1,17%).
Poziom kredytów nieregularnych (z przesłankami utraty wartości) wzrósł o 39 bp (tj. z 13,7% do 14,1%). W ocenie Banku, sytuacja ta w znacznej mierze spowodowana jest skalą wsparcia jaką klienci otrzymują zarówno w zakresie moratoriów płatniczych jak i pomocy publiczno-prawnej, a w związku z tym ma charakter przejściowy, uzależniony od okresu obowiązywania powyższych środków pomocowych. W kolejnych miesiącach, w ocenie Banku oczekiwane jest pogorszenie sytuacji makroekonomicznej, które może mieć negatywny wpływ na zdolność klientów do obsługi długu.
Struktura branżowa klientów komercyjnych
Bank prowadzi regularne analizy dotyczące narażenia poszczególnych branż na obecną sytuację. Analizy te obejmują zasadniczo wpływ i skutki lock-down, obserwacje aktywności biznesowej klientów, perspektywy w spodziewanym otoczeniu makroekonomicznym, wpływ zmian w nastrojach konsumentów, skutki zmian w globalnych łańcuchach dostaw, ale także skalę wsparcia publiczno-prawnofiskalnego i jego fundamentalnego wpływu na wsparcie dla przedsiębiorców .
W wyniku powyższych analiz Bank wyróżnia kategorie branż w zakresie narażenia na skutki COVID-19, które mają bezpośrednie przełożenie na parametry polityki kredytowej:
branże w największym stopniu dotknięte kryzysem (w tym m.in. galerie handlowe, transport osobowy, hotele, restauracje, organizacja wydarzeń sportowych i kulturalnych),
branże zagrożone kryzysem (w tym m.in. transport towarów, produkcja odzieży, tekstyliów, handel hurtowy i detaliczny z wyłączeniem handlu artykułami pierwszej potrzeby),
branże dotknięte w stopniu nieznacznym lub odporne na kryzys.
Na dzień 31 grudnia 2020, w zakresie portfela regularnego kredytów komercyjnych, struktura branżowa kształtowała się następująco:
Struktura branżowa
Udział % łącznego zaangażowania w portfelu klientów komercyjnych
Branże w największym stopniu dotknięte kryzysem
11%
Branże zagrożone kryzysem
14%
Branże dotknięte w stopniu nieznacznym
66%
Branże odporne na kryzys
9%
Wrażliwość portfela klientów detalicznych na ryzyko utraty pracy
W portfelu klientów detalicznych, Bank zwraca kluczową uwagę na ryzyko utraty zatrudnienia klientów w świetle narażenia na skutki pandemii. Kluczowymi aspektami branymi pod uwagę są:
źródło dochodu,
sektor zatrudnienia,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
62
wiek,
wakacje kredytowe (
skorzystanie z wakacji kredytowych skutkuje klasyfikacją klienta do kategorii „Bardzo Wrażliwy”).
Na dzień 31 grudnia 2020, w ocenie Banku portfel pożyczki gotówkowej charakteryzował się następującym profilem narażenia na ryzyko utraty pracy:
Profil narażenia na ryzyko utraty pracy
Udział % w portfelu klientów detalicznych
Niewrażliwy
19,7%
Mało wrażliwy
59,7%
Wrażliwy
2,0%
Bardzo wrażliwy
18,6%
21.5.3 Metodyka kalkulacji wpływu pandemii COVID-19 na oczekiwane straty kredytowe
Metodologia szacowania oczekiwanych strat kredytowych
Bank nie dokonał zmian w zakresie metodologii szacowania oczekwianych strat kredytowych.
Stosowana metodologia w adekwatny sposób pozwala odzwierciedlić spodziewane w związku z pandemią COVID-19 pogorszenie jakości portfela kredytowego zarówno w zakresie klasyfikacji aktywów jak i rozpoznania poziomu spodziewanych strat dla Koszyka 1 (w horyzoncie 12 miesięcy) jak i Koszyka 2 i 3 (horyzont dożywotni).
Natomiast dostosowania, ze względu na unikalny charakter, genezę i spodziewany przebieg kryzysu, wymagają kluczowe parametry ryzyka kredytowego w zakresie oczekiwanego wpływu czynników przyszłych (forward-looking). Dotyczą one zasadniczo prawdopodobieństwa default portfela w horyzoncie dożywotnim, które wpływa między innymi na ukształtowanie portfela z istotnym pogorszeniem jakości kredytowej od początkowego ujęcia, ryzyko zwiększonej utylizacji limitów kredytowych oraz potencjał odzyskiwalności obejmujący wartość zabezpieczeń spłaty klientów oraz sprzedaż długu.
Scenariusze makroekonomiczne
Dla oszacowania utraty wartości eskpozycji kredytowych w otoczeniu pandemii COVID-19, Bank przyjmuje 3 scenariusze przyszłej sytuacji makroekonomicznej. Jako główne wskaźniki makroekonomiczne wybrane zostały PKB oraz stopa bezrobocia. Wybór wskaźników podyktowany był zapewnieniem odpowiedniej zdolności predykcyjnej wpływu sytuacji makroekonomicznej na parametry ryzyka.
Wartości stopy bezrobocia w poszczególnych scenariuszach makroekonomicznych
Scenariusz bazowy
Scenariusz pesymistyczny
Scenariusz optymistyczny
Waga scenariusza
60%
25%
15%
2020
6,4
6,4
6,2
2021
6
7,1
5,8
2022
5,4
6,6
5,2
2023
5,1
6,1
5
Zmiany realnego PKB w poszczególnych scenariuszach makroekonomicznych
Scenariusz bazowy
Scenariusz pesymistyczny
Scenariusz optymistyczny
Waga scenariusza
60%
25%
15%
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
63
Zmiany realnego PKB w poszczególnych scenariuszach makroekonomicznych
Scenariusz bazowy
Scenariusz pesymistyczny
Scenariusz optymistyczny
2020
-3,2
-3,8
-2,8
2021
3,8
0,9
4,6
2022
4,3
3,6
5,3
2023
4
2,6
4,4
Skala osądu eksperckiego
W ocenie Banku, pandemia COVID-19 stanowi bezprecedensowe wydarzenie i z tego względu istnieją istotne ograniczenia dotyczące właściwego punktu odniesienia dla kwantyfikacji spodziewanego przebiegu pogorszenia sytuacji makroekonomicznej i jej wpływu na zachowanie klientów.
W konsekwencji, w procesie oceny utraty wartości Bank stosuje zwiększoną wobec poprzednich okresów skalę osądów eksperckich. Osąd ekspercki stosowany w modelu obiektywizowany jest dzięki wykorzystaniu w procesie zgodnie z przyjętą w Banku Polityką Zarządzania Modelami, niezależnej walidacji i dedykowanych szczebli decyzyjnych w postaci Komitetu Ryzyka Modeli i Zarządu Banku.
Przesłanki utraty wartości
W związku z pandemią COVID-19 Bank nie wprowadził zmian w zakresie zasad rozpoznawania przesłanek utraty wartości. Utrzymywany i stosowany jest pełen katalog przesłanek, wraz z progami istotności i materialności stosowanymi dotychczas.
Klasyfikacja forbearance
W zakresie klasyfikacji forbearance, Bank stosuje dedykowane zasady dla oferowanych klientom detalicznym i biznesowym moratoriów płatniczych (wakacji kredytowych) związanych z problemami klientów dotyczącymi płynności.
W zakresie moratoriów oferowanych w ramach konsensusu sektorowego („Stanowisko banków w zakresie ujednolicenia zasad oferowania narzędzi pomocowych dla klientów sektora bankowego” tj. moratorium pozaustawowego w rozumieniu ww. wytycznych EBA), Bank stosuje zasady zdefiniowane przez EBA w dokumencie „Wytyczne dotyczące ustawowych i pozaustawowych moratoriów na spłaty kredytów, stosowanych w obliczu kryzysu spowodowanego przez COVID-19” (EBA/GL/2020/02) z dnia 2 kwietnia 2020 (z późniejszymi zmianami). Zgodnie z wytycznymi, Bank nie dokonuje reklasyfikacji forbearance wobec ekspozycji dla których zastosowano sektorowe lub ustawowe moratoria płatnicze, pod warunkiem wypełnienia zasady i wymogów tych ustaleń/regulacji.
Dla ekspozycji tych stosowane natomiast wszystkie standardowe przesłanki utraty wartości.
Dodatkowo, w zakresie moratoriów ustawowych (Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.)) oferowanych klientom którzy utracili źródło dochodów, Bank dokonuje reklasyfikacji do portfela z przesłankami utraty wartości części portfela dla której obserwuje się nieregularną obsługę po zakończeniu wakacji lub szacuje się ryzyko niewywiązania z zobowiązań. Metodyka oszacowania tego ryzyka oparta jest na obserwacji nieregularnych płatności populacji ekspozycji, która zakończyła okres moratoriów oraz skorelowanie tych obserwacji z oceną behawioralną klientów sprzed okresu pandemii oraz ustalenie adekwatnego punktu odcięcia dla tejże oceny wskazującego ryzyko nieregularnej obsługi. W efekcie, na dzień 31 grudnia 2020 r.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
64
Bank zakwalifikował do portfela z przesłankami utraty wartości ok. 45% portfela objętego moratoriami ustawowymi.
Czynniki przyszłe (forward-looking)
Bank prowadzi kompleksowe analizy dotyczące wpływu pandemii COVID-19 na kluczowe parametry ryzyka w zakładanych scenariuszach. Analizy obejmują zarówno aspekty ilościowe, jak i jakościowe i dotyczą kwestii prawnych, makroekonomicznych i społecznych.
Prawdopodobieństwo default
W zakresie estymacji parametru PD Bank dokonał pogłębionej analizy skali wrażliwości jakości portfeli kredytowych na rozważane scenariusze makroekonomiczne. W zakresie segmentu Klienta Biznesowego Bank:
dokonał oszacowania rocznej zmiany przychodów klientów w poszczególnych branżach przy założonym tempie wzrostu PKB w 2020 i 2021 roku,
na bazie otrzymanej skali zmian przychodów przygotowano symulowane oceny ratingowe Klientów Biznesowych będące podstawą ustalenia skali wzrostu parametru PD przy zadanym scenariuszu makroekonomicznym.
Proces ustalania korekty dla segmentu Klienta Biznesowego wykorzystywał model makroekonometryczny w zakresie ustalenia rocznych zmian przychodów klientów w poszczególnych branżach oraz wewnętrzne modele ratingowe PD.
W zakresie segmentu Klienta Indywidualnego dokonano oceny wrażliwości poszczególnych grup klientów na ryzyko utraty pracy uwzględniając sektor zatrudnienia, przyznane wakacje kredytowe, rodzaj zatrudnienia oraz wiek kredytobiorcy. Na bazie metodyki eksperckiej określającej wrażliwość grup klientów wyodrębnionych przy wykorzystaniu wyżej wymienionych wymiarów oraz analizy statystycznej obrazującej wpływ zmian w stopie bezrobocia w gospodarce narodowej na wzrost ryzyka portfela oszacowano skalę zmian parametru PD dla portfela detalicznego.
Zabezpieczenia/LGD
W zakresie zabezpieczeń uwzględnianych w wycenie utraty wartości ekspozycji kredytowych, Bank przeprowadził analizę ryzyka prawnego (w tym zmiany legislacji, procedury sądowe) oraz innych rodzajów ryzyka (w tym czynniki takie jak popyt, otoczenie gospodarcze, zmiany w trendach inwestycji i konsumpcji) dotyczących pandemii COVID-19 zarówno w horyzoncie krótko i długoterminowym wpływających zarówno na spodziewane kwoty jak i czas odzysku. Następnie, na podstawie dostępnych benchmarków, a także osądu eksperckiego Bank dokonał oszacowania oczekiwanego spadku wartości rynkowej zabezpieczeń w poszczególnych stosowanych w wycenie utraty wartości scenariuszach. W efekcie Bank potwierdził, że stosowany dotychczas komponent forward-looking w zakresie spadku wartości zabezpieczeń dla wycen portfelowych w pełni zabezpiecza szacowane ryzyka wynikające z pandemii COVID-19 dla całego portfela kredytowego.
W zakresie pozostałych komponentów kształtujących poziom straty, to jest: wskaźnika uzdrowień, warunków cenowych sprzedaży długu, komponentu odzyskiwalności z części niezabezpieczonej, Bank przeprowadził analizy obejmujące:
ocenę wrażliwości wskaźnika uzdrowień w portfelu pożyczki gotówkowej na zmiany w tempie wzrostu PKB oraz stopy bezrobocia,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
65
analizę porównawczą bazującą na danych sektorowych dotyczących skali pogorszenia sytuacji przedsiębiorstw / klientów indywidualnych w wyniku epidemii COVID-19.
Powyższe analizy pozwoliły na stwierdzenie, że:
dla portfela o wysokim stopniu cykliczności, jakim jest pożyczka gotówkowa, konieczna jest materialna korekta współczynnika uzdrowień zależna od przyjętych scenariuszy makroekonomicznych oraz odwzorowanie w oczekiwanych odzyskach ze sprzedaży długu obniżonej płynności i głębokości rynku,
dla pozostałych portfeli odznaczających się mniejszym stopniem cykliczności i o wydłużonym procesie windykacyjnym możemy oczekiwać przejściowego spadku odzysków wynikających z pogorszenia sytuacji dłużników, przy czym materialność tego wpływu zależy od przyjętej ścieżki makroekonomicznej. W sytuacji szybkiego powrotu wartości makroekonomicznych do stanu sprzed epidemii COVID-19 wpływ ten będzie materializował się jedynie poprzez odmienne alokacje odzysków w czasie.
Utylizacja/EAD
Bank prowadzi ścisły monitoring i pogłębione analizy dotyczące trendów utylizacji limitów kredytowych przez klientów detalicznych i biznesowych w okresie pandemii. W 2020 roku, Bank nie obserwował negatywnych trendów w zakresie zwiększenia przez klientów wykorzystania limitów. Ten nieintuicyjny dla okresu pogorszenia koniunktury trend, w ocenie Banku tłumaczą: okres lock-down znacząco wpływający na obniżenie aktywności klientów zarówno detalicznych jak i gospodarczych, stosowanie przez sektor finansowy moratoriów płatniczych oraz szeroki strumień pomocy publicznoprawnej pozytywnie wpływające na sytuację płynnościową klientów. Mając na uwadze ryzyko negatywnej tendencji po okresie zaprzestania obowiązywania narzędzi pomocowych, Bank wprowadził w procesie wyceny dedykowany komponent FLI w zakresie EAD dla którego przyjęto eksperckie założenie wzrostu utylizacji w okresie fazy najgłębszej dekoniunktury.
21.5.4 Wzrost wartości oczekiwanych strat kredytowych na dzień 31 grudnia 2020 r.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku, ze względu na pandemię COVID-19 i w efekcie oczekiwanego pogorszenia jakości portfela kredytowego, Bank dokonał istotnego zwiększenia odpisów na straty oczekiwane. Mimo obniżenia udziału kredytów przeterminowanych powyżej 30 dni (o 13%), udział koszyka 2 w portfelu regularnym wzrósł o 21% a pokrycie odpisami odpowiednio o 12%.
Również w zakresie portfela z przesłankami utraty wartości, Bank zwiększył pokrycie portfela odpisami. Wzrosło ono o ok. 3 p.p. co stanowi wzrost o ok. 7%. Głównym obszarem wzrostu jest portfel wyceniany indywidualnie, gdzie pokrycie odpisami wzrosło o ok. 17%.
31.12.2019
31.12.2020
zmiana
udział portfela z dpd 30+
1,4%
1,2%
-13%
udział ekspozycji w Koszyku 2
10,9%
13,2%
21%
pokrycie portflea odpisem ECL
1,9%
2,2%
12%
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
66
21.6 Nowa definicja default
Z dniem 1 stycznia 2021 Bank wprowadził zmiany w zakresie identyfikacji przesłanek utraty wartości (niewykowania zobowiązania/ „default”) wypełniając wymogi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) nr EBA/GL/2016/07.
Bank, zgodnie z art. 178 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 575/2013:
w przypadku ekspozycji detalicznych będzie stosować definicję niewykonania zobowiązania na poziomie poszczególnych instrumentów kredytowych niż w stosunku do ogółu zobowiązań kredytobiorcy (z wyłączeniem istotnych dla całej relacji zaległości),
w przypadku ekspozycji komercyjnych będzie stosować definicję niewykonania zobowiązania na poziomie dłużnika.
Proces identyfikacji default prowadzony będzie w scentralizowanym systemie i obejmie wszystkich dłużników Grupy Kapitałowej, których ocena będzie dokowana według jednolitych kryteriów.
Za kluczową zmianę, Bank postrzega odmienne zasady ustalania przeterminowania zobowiązania, gdzie zasadniczego znaczenia nabiera ciągłość występowania materialnego przeterminowania (zarówno w ujęciu względnym jak i bezwzględnym). W strukturze bilansu Banku, zmiana ta ma zasadniczo negatywny wpływ na wierzytelności leasingowe.
Bank szacuje, że w dacie wprowadzenia zmiany, nominalna wartość portfela z przesłankami utraty wartości wzrośnie o ok. 2,6 p.p., a udział portfela przesłankami utraty wartości w portfelu kredytowym wzrośnie o ok. 30 bps.
Bank szacuje, że zmiana ta nie będzie skutkowała długoterminowo dodatkowym obciążeniem wyniku finansowego Banku w następnych okresach sprawozdawczych. W okresie przejściowym przebudowy/rekalibracji modeli wyceny do nowej definicji default, Bank dopuszcza stosowanie eksperckich korekt mitygujących ewentualne niedopasowanie miar ryzyka.
21.7 Dane finansowe (wartość brutto, odpisy aktualizujące)
Dane na dzień 31.12.2019 roku są prezentowane w wersji przekształconej zgodnie z notą 4.2
31.12.2020
31.12.2019
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Segment detaliczny
36 750 867
-2 857 250
33 893 617
34 492 218
-2 649 663
31 842 555
Kredyty konsumpcyjne
19 459 830
-2 631 996
16 827 834
20 296 824
-2 477 209
17 819 615
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
13 391 070
-176 938
13 214 132
11 375 322
-130 782
11 244 540
Kredyty consumer finance
3 899 967
-48 316
3 851 651
2 820 072
-41 672
2 778 400
Segment biznesowy
25 470 129
-3 322 947
22 147 182
26 478 815
-2 767 644
23 711 171
Kredyty operacyjne
13 556 670
-2 217 633
11 339 037
14 204 756
-1 865 330
12 339 426
Kredyty inwestycyjne
7 178 009
-603 303
6 574 706
7 641 382
-449 072
7 192 310
Pozostałe gospodarcze
4 735 450
-502 011
4 233 439
4 632 677
-453 242
4 179 435
Razem
62 220 996
-6 180 197
56 040 799
60 971 033
-5 417 307
55 553 726
31.12.2020
31.12.2019
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Segment detaliczny
36 750 867
-2 857 250
33 893 617
34 492 218
-2 649 663
31 842 555
Koszyk 1
31 012 809
-364 336
30 648 473
29 057 301
-305 168
28 752 133
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
67
31.12.2020
31.12.2019
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 2
2 676 064
-450 325
2 225 739
2 576 933
-468 820
2 108 113
Koszyk 3
2 996 225
-2 013 430
982 795
2 742 152
-1 816 378
925 774
POCI
65 769
-29 159
36 610
115 832
-59 297
56 535
Segment biznesowy
25 470 129
-3 322 947
22 147 182
26 478 815
-2 767 644
23 711 171
Koszyk 1
15 043 617
-136 785
14 906 832
17 225 447
-169 604
17 055 843
Koszyk 2
4 604 215
-315 536
4 288 679
3 350 881
-259 506
3 091 375
Koszyk 3
5 608 994
-2 823 371
2 785 623
5 682 900
-2 307 213
3 375 687
POCI
213 303
-47 255
166 048
219 587
-31 321
188 266
Razem
62 220 996
-6 180 197
56 040 799
60 971 033
-5 417 307
55 553 726
31.12.2020
31.12.2019
Kredyty i pożyczki udzielone klientom według metod kalkulacji odpisów
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 3
8 605 219
-4 836 801
3 768 418
8 425 052
-4 123 591
4 301 461
metoda indywidualna
3 537 981
-1 549 189
1 988 792
3 594 887
-1 241 827
2 353 060
metoda kolektywna
5 067 238
-3 287 612
1 779 626
4 830 165
-2 881 764
1 948 401
Koszyk 2
7 280 279
-765 861
6 514 418
5 927 814
-728 326
5 199 488
Koszyk 1
46 056 426
-501 121
45 555 305
46 282 748
-474 772
45 807 976
POCI
279 072
-76 414
202 658
335 419
-90 618
244 801
Razem
62 220 996
-6 180 197
56 040 799
60 971 033
-5 417 307
55 553 726
31.12.2020
31.12.2019
Kredyty i pożyczki udzielone klientom – ekspozycja Banku na ryzyko kredytowe
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Wartość brutto
Odpis z tytułu strat oczekiwanych
Wartość netto
Koszyk 3
8 605 219
-4 836 801
3 768 418
8 425 052
-4 123 591
4 301 461
nieprzeterminowane
1 538 401
-437 910
1 100 491
2 123 316
-490 021
1 633 295
przeterminowane
7 066 818
-4 398 891
2 667 927
6 301 736
-3 633 570
2 668 166
Koszyk 1 i koszyk 2
53 336 705
-1 266 982
52 069 723
52 210 562
-1 203 098
51 007 464
nieprzeterminowane
50 456 598
-860 789
49 595 809
48 838 397
-803 144
48 035 253
przeterminowane
2 880 107
-406 193
2 473 914
3 372 165
-399 954
2 972 211
POCI
279 072
-76 414
202 658
335 419
-90 618
244 801
Razem
62 220 996
-6 180 197
56 040 799
60 971 033
-5 417 307
55 553 726
W 2020 roku Bank sprzedał wierzytelności na łączną kwotę brutto
483 996 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił
388 918 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2020 roku wyniósł
(-)4 197 tys. zł(strata).
W 2019 roku Bank sprzedał wierzytelności na łączną kwotę brutto 757 692 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 593 284 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2019 roku wyniósł 31 433 tys. zł(zysk).
W 2020 roku Bank dokonał spisania aktywów w wysokości
987 085 tys. zł. W 2019 roku Bank dokonał spisania aktywów w wysokości
454 080 tys. zł. Spisania dotyczyły zarówno portfela kredytów klientów
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
68
indywidualnych jak i biznesowych. Spisane w roku 2020 aktywa w wysokości 849 539 tys. zł. mogą być w dalszym ciągu przedmiotem działań służących ich odzyskaniu.
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2020
46 282 748
5 927 814
8 425 052
335 419
60 971 033
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
15 239 465
0
0
0
15 239 465
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-11 682 740
-483 663
-818 102
-17 912
-13 002 417
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-948 650
-38 435
-987 085
Reklasyfikacja do koszyka 1
1 032 970
-987 765
-45 205
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-3 657 820
3 906 392
-248 572
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-1 158 197
-1 082 499
2 240 696
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
46 056 426
7 280 279
8 605 219
279 072
62 220 996
Oczekiwane straty kredytowe
0
Stan na początek okresu 01.01.2020
474 772
728 326
4 123 591
90 618
5 417 307
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
536 821
0
0
0
536 821
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-581 473
268 391
1 502 005
24 231
1 213 154
Aktywa spisane z bilansu
0
0
-948 650
-38 435
-987 085
Reklasyfikacja do koszyka 1
152 990
-140 677
-12 313
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-45 487
114 903
-69 416
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-36 502
-205 082
241 584
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2020
501 121
765 861
4 836 801
76 414
6 180 197
Wartość bilansowa netto 31.12.2020
45 555 305
6 514 418
3 768 418
202 658
56 040 799
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Wartość bilansowa brutto
Stan na początek okresu 01.01.2019
45 319 796
6 320 573
6 836 580
398 812
58 875 761
Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia
16 686 527
0
0
0
16 686 527
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-11 662 145
-1 647 262
-764 404
-63 364
-14 137 175
Aktywa spisane z bilansu
0
-49 573
-404 478
-29
-454 080
Reklasyfikacja do koszyka 1
1 435 227
-1 403 166
-32 061
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-3 604 830
3 792 130
-187 300
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-1 891 827
-1 084 888
2 976 715
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
46 282 748
5 927 814
8 425 052
335 419
60 971 033
Oczekiwane straty kredytowe
Stan na początek okresu 01.01.2019
472 311
772 217
3 351 900
61 239
4 657 667
Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych
674 556
0
0
0
674 556
Zmiany w poziomie ryzyka kredytowego, wyłączenia z bilansu (inne niż spisanie z bilansu): spłaty, zmiany z tytułu wyceny, sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu
-806 265
103 731
1 212 290
29 408
539 164
Aktywa spisane z bilansu
0
-49 573
-404 478
-29
-454 080
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
69
Kredyty i pożyczki udzielone klientom
Koszyk 1
Koszyk 2
Koszyk 3
POCI
RAZEM
Reklasyfikacja do koszyka 1
231 720
-216 313
-15 407
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 2
-93 999
148 348
-54 349
0
0
Reklasyfikacja do koszyka 3
-3 551
-30 084
33 635
0
0
Stan na koniec okresu 31.12.2019
474 772
728 326
4 123 591
90 618
5 417 307
Wartość bilansowa netto 31.12.2019
45 807 976
5 199 488
4 301 461
244 801
55 553 726
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
33 893 617
31 842 555
≤ 1M
2 107 775
2 427 813
> 1M ≤ 3M
1 030 049
871 908
> 3M ≤ 6M
1 443 624
1 230 628
> 6M ≤ 1Y
2 545 032
2 132 847
>1Y ≤ 2Y
3 839 293
3 326 034
>2Y ≤ 5Y
7 438 210
6 966 756
>5Y ≤ 10Y
6 715 900
6 882 294
>10Y ≤ 20Y
5 573 378
5 004 152
>20Y
3 200 356
3 000 123
Segment biznesowy
22 147 182
23 711 171
≤ 1M
4 975 289
6 093 700
> 1M ≤ 3M
815 407
1 058 390
> 3M ≤ 6M
1 483 550
1 283 920
> 6M ≤ 1Y
2 600 323
2 061 660
>1Y ≤ 2Y
3 412 407
3 598 838
>2Y ≤ 5Y
5 678 664
6 036 015
>5Y ≤ 10Y
2 719 644
3 107 714
>10Y ≤ 20Y
461 898
470 484
>20Y
0
450
Razem
56 040 799
55 553 726
Według struktury walutowej
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
33 893 617
31 842 555
PLN
31 003 755
29 620 720
EUR
1 925 178
1 492 078
GBP
411 420
353 956
USD
69 007
59 448
CHF
143 546
144 527
Pozostałe
340 711
171 826
Segment biznesowy
22 147 182
23 711 171
PLN
18 119 305
19 805 110
EUR
3 990 684
3 833 801
GBP
117
1 959
USD
14 547
45 221
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
70
Według struktury walutowej
31.12.2020
31.12.2019
CHF
22 529
25 080
Należności razem
56 040 799
55 553 726
21.8 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Odpisy aktualizujące w reżimie MSSF 9, ze względu na długi horyzont oszacowania (dożywotni) oraz stosowanie scenariuszy, charakteryzują się zasadniczo znaczącą wrażliwością.
W poniższych tabelach wskazano główne obszary wrażliwości z ich wpływem na poziom odpisów.
Wrażliwość wyników na założenia makroekonomiczne
Oszacowanie strat oczekiwanych w reżimie MSSF 9 ze względu na długi horyzont prognozy (dożywotni) oraz uzależnienie wyliczeń od scenariuszy makroekonomicznych charakteryzuje się znaczącą wrażliwością na poczynione założenia. W sytuacji uprawdopodobnienia jednego z rozważanych scenariuszy szacunki podlegają aktualizacji. W szczególności kluczowe znaczenie dla zmienności szacunku będzie miała trajektoria zmian Produktu Krajowego Brutto oraz perspektywy rynku pracy.
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla poszczególnych parametrów ryzyka w zależności od zmiany prawdopodobieństw przypisanych do poszczególnych scenariuszy makroekonomicznych (w mln zł):
Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy
Łączna kwota
PD
LGD (def)
Zwiększenie prawdopodobieństwa scenariusza pesymistycznego o 5%
+5,9
+4,5
+1,4
Zwiększenie prawdopodobieństwa scenariusza optymistycznego o 5%
-4,6
-3,2
-1,4
Wrażliwość wyników na założenia/szacunki
Oszacowanie strat oczekiwanych obrazujących przyszłe zachowanie portfeli kredytowych (zarówno w zakresie zachowania klientów jak i potencjału procesów odzyskiwalności obarczone jest niepewnością wynikającą z ograniczeń dotyczących modelowni przyszłości.
Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla poszczególnych komponentów/parametrów w oparciu o hipotetyczną 10% zmianę/odchylenia założeń.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą indywidualną przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2020
31.12.2019
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą indywidualną
+212 /-164
+232/-170
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą portfelową przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
71
31.12.2020
31.12.2019
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą portfelową
+186 /-168
+179/-159
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia parametru PD na zmianę odpisu ECL na oczekiwane straty kredytów i pożyczek w obrębie poszczególnych koszyków przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2020
31.12.2019
Zmiana
Zmiana
-/+10%
-/+10%
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 1
+/-53
+/-41
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 2
+ /-78
+/-68
Wpływ zmiany PKB na udział Koszyka 2 przedstawia poniższa tabela (w mln zł):
31.12.2020
31.12.2019
Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek zmiany udziału Koszyka 2 w przyjmowanych skrajnych zmiennych fazach makro
+22/-77
+24/-81
Definiowanie istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego wpływającego na udział Koszyka 2 należy do kluczowych aspektów szacowania strat oczekiwanych uwzględniających wpływ przyszłych czynników makroekonomicznych. Bank uzależnia jego skalę od prognoz makroekonomicznych poprzez wprowadzenie mechanizmu o charakterze stabilizująco antycyklicznym. Mechanizm ten wyznacza horyzont okna transfer-logic (wpływającego na określenie istotność pogorszenia) w przedziale 24-60 miesięcy.
22 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne
22.1 Zasady rachunkowości
Rzeczowe aktywa trwałe i nieruchomości inwestycyjne
Rzeczowe aktywa trwałe obejmują aktywa o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż jeden rok, kompletne i użytkowane w celu świadczenia usług. Wyceniane początkowo według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu pozycji rzeczowych aktywów trwałych wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Nakłady ponoszone po początkowym ujęciu nabytego składnika majątku rzeczowego ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne tego składnika. W pozostałych przypadkach te nakłady ujmowane są w rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia.
Nieruchomości inwestycyjne obejmują nieruchomości, które Bank traktuje jako źródło korzyści ekonomicznych z tytułu przychodów z wynajmu lub przyrostu ich wartości godziwej (lub obu tych tytułów jednocześnie). Nieruchomości inwestycyjne wycenia się początkowo wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjnych
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
72
Bank stosuje metodę wyceny według metody ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.
Bank dokonuje oceny aktywów rzeczowych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Do rzeczowych aktywów trwałych, Bank zalicza również aktywa, w stosunku do których, posiada prawo do użytkowania, zgodnie z MSSF 16.
Wartości niematerialne
Wartości niematerialne o zdefiniowanym okresie ekonomicznej użyteczności, w tym wytworzone we własnym zakresie, po początkowym ujęciu, wykazywane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, pomniejszonym o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składnika aktywów. Bank dokonuje oceny aktywów pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki Bank dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej.
Wartość firmy stanowi nadwyżkę kosztu nabycia nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania w transakcji połączenia jednostek. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. W przypadku zbycia jednostki zależnej, wartość firmy rozpoznaną na nabyciu wlicza się w wynik finansowy stanowiący rozliczenie sprzedaży.
W odniesieniu do wartości firmy utrata wartości ustalana jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, którego dotyczy dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości. Stwierdzona w wyniku przeprowadzonych testów utrata wartości nie podlega odwróceniu w okresach późniejszych. Wartość firmy jest analizowana pod kątem utraty wartości na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy lub cześciej - jeśli zidentyfikowano przesłanki utraty wartości.
Pozostałe składniki wartości niematerialnych to możliwe do zidentyfikowania składniki aktywów, bez postaci fizycznej. Początkowo są wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Bank kapitalizuje:
wydatki poniesione w związku z nabyciem licencji na oprogramowanie i wytworzeniem licencji lub modułu do nabytej licencji;
koszty wytworzenia składnika aktywów we własnym zakresie obejmujące wszystkie nakłady, w tym koszty z tytułu świadczeń pracowniczych które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia i przygotowania składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.
Koszt składnika wartości niematerialnych nabytego w oddzielnej transakcji obejmuje:
cenę zakupu łącznie z kwotą ceł importowych i niepodlegających odliczeniu podatków od zakupu, pomniejszoną o upusty handlowe i rabaty;
nakłady bezpośrednie związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
73
Nakłady poniesione po początkowym ujęciu składnika wartości niematerialnych ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego składnika. Koszt wytworzenia licencji lub dodatkowego modułu do nabytej licencji przez jednostkę we własnym zakresie obejmuje wszystkie nakłady, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji i przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo.
W pozostałych przypadkach są odnoszone do rachunku zysków i strat.
Odpisy amortyzacyjne
Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych o określonym okresie użytkowania metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego aktywa. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania.
Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek przyjęto do używania, a jej zakończenie nie później niż z chwilą:
1) zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego składnika aktywów, lub
2) przeznaczenia go do likwidacji lub
3) sprzedaży lub
4) stwierdzenia jego niedoboru lub
5) ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywów przewyższa jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Bank spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia.
Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
Wyszczególnienie
Okres użytkowania w latach
Rzeczowe aktywa trwałe
Lokale
5-40
Parkingi, elewacje
1-10
Opłaty za użytkowanie wieczyste
5-71
Ulepszenia w obcych budynkach lub budowlach
5–10
Maszyny i urządzenia
1–5
Wyposażenie
2–10
Środki transportu
2,5–5
Wartości niematerialne
Licencje
2–12,5
Oprogramowanie systemów informatycznych
2–10
Koszty prac rozwojowych
2–12,5
Prawo autorskie i inne wartości niematerialne
2–10
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
74
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
Utrata wartości następuje wtedy, gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wyznaczony w ten sposób odpis aktualizujący jest ujmowany w rachunku zysków i strat.
Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej spośród dwóch wartości: godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży i użytkowej składnika aktywów.
Wartość użytkowa jest wyznaczana przez dyskonto szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla danego składnika aktywów, przy użyciu stopy dyskonta sprzed opodatkowania. Dla aktywów, które nie generują niezależnych przepływów gotówki, Bank ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należy dany składnik aktywów.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może zostać odwrócony przez wynik finansowy do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywów nie przekracza wartości księgowej danego składnika aktywów, przy założeniu, że nie dokonano odpisu aktualizującego.
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu. W przypadku innych aktywów ten odpis podlega odwracaniu pod warunkiem, że nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania.
22.2 Dane finansowe
Rzeczowe aktywa trwałe
31.12.2020
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
NIeruchomości
Inwestycje w obce obiekty
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
506 703
2 563
47 994
570 876
258 459
106 699
1 493 294
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2020
0
2 563
0
403 814
0
0
406 377
Zmiany z tytułu:
36 385
35
-27 408
34 187
40 248
1 992
85 439
Zakupów
143
0
92 980
0
0
0
93 123
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
35
0
33 261
0
0
33 296
Sprzedaży i likwidacji
-24 884
0
-151
0
-330
-9 984
-35 349
Przeksięgowań
61 492
0
-114 165
559
40 185
11 929
0
Inne zmiany
-366
0
-6 072
367
393
47
-5 631
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2020
543 088
2 598
20 586
605 063
298 707
108 691
1 578 733
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
363 223
1 219
0
105 866
172 633
79 709
722 650
Skumulowana amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2020
0
1 219
0
87 204
0
0
88 423
Zmiany z tytułu:
29 339
914
0
94 156
15 758
-4 527
135 640
Amortyzacji
53 974
0
0
5 421
16 013
4 956
80 364
Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
910
0
88 628
0
0
89 538
Sprzedaży i likwidacji
-24 698
0
0
0
-206
-9 487
-34 391
Inne zmiany
63
4
0
107
-49
4
129
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
75
31.12.2020
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
NIeruchomości
Inwestycje w obce obiekty
Pozostałe
Razem
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2020
392 562
2 133
0
200 022
188 391
75 182
858 290
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2020
6 018
0
4
0
12 189
3 762
21 973
Zmiany z tytułu:
-80
0
0
190
4 737
1 547
6 394
Dowiązań/Rozwiązań
453
0
126
190
4 757
2 374
7 900
Inne zmiany
-533
0
-126
0
-20
-827
-1 506
Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2020
5 938
0
4
190
16 926
5 309
28 367
Wartość netto na 01.01.2020
137 462
1 344
47 990
465 010
73 637
23 228
748 671
Wartość netto na 31.12.2020
144 588
465
20 582
404 851
93 390
28 200
692 076
Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
465
0
261 151
0
0
261 616
31.12.2019
Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny)
Środki transportu
Środki trwałe w budowie
Nieruchomoci
Inwestycje w obce obiekty
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2019
486 060
0
24 145
164 527
244 348
97 612
1 016 692
Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2019
0
2 077
0
375 999
0
0
378 076
Z tytułu przejęcia SKOK Jaworzno
493
0
130
7 585
0
36
8 244
Zmiany z tytułu:
20 150
486
23 719
22 765
14 111
9 051
90 282
Zakupów
17 741
0
32 572
11 216
1 465
62 994
Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
486
0
27 815
0
0
28 301
Sprzedaży i likwidacji
-9 809
0
0
0
-1
-174
-9 984
Przeksięgowań
2 402
0
-1 929
52
-47
99
577
Inne zmiany
9 816
0
-6 924
-5 102
2 943
7 661
8 394
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2019
506 703
2 563
47 994
570 876
258 459
106 699
1 493 294
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2019
306 144
0
0
13 341
153 543
74 703
547 731
Zmiany z tytułu:
57 079
1 219
0
92 525
19 090
5 006
174 919
Amortyzacji
57 079
0
0
5 321
19 090
5 006
86 496
Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
1 219
0
87 204
0
0
88 423
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2019
363 223
1 219
0
105 866
172 633
79 709
722 650
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2019
3 700
0
4
0
11 443
3 410
18 557
Zmiany z tytułu:
2 318
0
0
0
746
352
3 416
Dowiązań/Rozwiązań
2 318
0
0
0
746
352
3 416
Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2019
6 018
0
4
0
12 189
3 762
21 973
Wartość netto na 01.01.2019
176 216
0
24 141
151 186
79 362
19 499
450 404
Wartość netto na 31.12.2019
137 462
1 344
47 990
465 010
73 637
23 228
748 671
Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania
0
1 344
0
316 567
0
0
317 911
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
76
Bank jako leasingobiorca
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
368 972
18 851
14 801
1 190
2 563
406 377
Zmiany z tytułu:
28 544
3 226
1 432
59
35
33 296
Zwiększenia*
28 544
3 226
1 432
59
44
33 305
Zmniejszenia*
0
0
0
0
-9
-9
Wartość księgowa brutto na 31.12.2020
397 516
22 077
16 233
1 249
2 598
439 673
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
81 966
931
4 074
233
1 219
88 423
Amortyzacja
84 046
957
3 439
186
910
89 538
Inne zmiany
49
0
0
0
4
53
Amortyzacja na 31.12.2020
166 061
1 888
7 513
419
2 133
178 014
Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2020
43
0
0
0
0
43
Zmiany odpisów
0
0
0
0
0
0
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2020
43
0
0
0
0
43
Wartość netto na 31.12.2020
231 412
20 189
8 720
830
465
261 616
Prawa do użytkowania
lokale
użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2019
330 274
18 542
26 167
1 016
2 077
378 076
Zmiany z tytułu:
38 698
309
-11 366
174
486
28 301
Zwiększenia*
60 682
2 580
2 096
235
486
66 079
Zmniejszenia*
-21 984
-2 271
-13 462
-61
0
-37 778
Wartość księgowa brutto na 31.12.2019
368 972
18 851
14 801
1 190
2 563
406 377
Amortyzacja.
81 966
931
4 074
233
1 219
88 423
Amortyzacja na 31.12.2019
81 966
931
4 074
233
1 219
88 423
Zmiany odpisów
43
0
0
0
0
43
Odpis na 31.12.2019
43
0
0
0
0
43
Wartość netto na 31.12.2019
286 963
17 920
10 727
957
1 344
317 911
*Pozycja "zwiększenia" obejmuje nowe umowy i modyfikacje. Pozycja "zmniejszenia" obejmuje modyfikacje, spisania
Saldo zobowiązań z tytułu umów leasingowych oraz analizę zapadalności ujawniono w nocie 29.2 "Pozostałe zobowiązania - dane finansowe".
Koszty odsetkowe zobowiązań z tytułu umów leasingowych ujawniono w nocie 6.2 "Wynik z tytułu odsetek - dane finansowe".
Koszty z tytułu krótkoterminowych umów leasingu oraz umów z przedmiotem niskiej wartości Bank ujmuje w rachunku zysków i strat w pozycji "Koszty działania Banku".
W roku 2020 i 2019 Bank poniósł z tytułu umów krótkoterminowych oraz tytułu umów niskowartościowych koszty w wysokości
odpowiednio
7 780 tys. zł i 6 661 tys. zł.
Bank nie zidentyfikował zmiennych płatności leasingowych, które nie stanowiłyby elementu wyceny zobowiązań z tytułu leasingu.
Informacja na temat przepływów pieniężnych związanych z umowami leasingu ujęto wprost w "Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych".
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
77
Wartości niematerialne
31.12.2020
Wartość firmy
Nakłady
Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2020
116 288
98 909
705 116
3 667
48 595
972 575
Zmiany wartości niematerialnych z tytułu
0
-22 187
555
14
-181
-21 799
Zakupów
0
51 897
26
0
0
51 923
Przeksięgowań
0
-95 604
95 507
14
84
1
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
28 955
0
0
0
28 955
Inne zmiany
0
-7 435
-94 978
0
-265
-102 678
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2020
116 288
76 722
705 671
3 681
48 414
950 776
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2020
0
0
355 187
0
47 827
403 014
Amortyzacja
0
0
107 598
6
199
107 803
Inne zmiany
0
0
-93 846
0
-8
-93 854
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2020
0
0
368 939
6
48 018
416 963
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2020
11 920
11 611
10 867
3 367
0
37 765
Zmiany odpisów
104 368
7 539
8 455
0
0
120 362
Inne zmiany
0
-5 764
0
0
0
-5 764
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2020
116 288
13 386
19 322
3 367
0
152 363
Wartość netto na 01.01.2020
104 368
87 298
339 062
300
768
531 796
Wartość netto na 31.12.2020
0
63 336
317 410
308
396
381 450
31.12.2019
Wartość firmy
Nakłady
Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych
Znak towarowy
Pozostałe
Razem
Wartość w cenie nabycia na 01.01.2019
116 288
115 310
621 713
3 667
48 182
905 160
Zmiany wartości niematerialnych z tytułu
0
-16 401
83 403
0
413
67 415
Zakupów
0
19 487
17 642
0
212
37 341
Przeksięgowań
0
-64 268
63 556
0
0
-712
Skapitalizowanych kosztów wytworzenia
0
18 230
9 911
0
0
28 141
Inne zmiany
0
10 150
-7 706
0
201
2 645
Wartość w cenie nabycia na 31.12.2019
116 288
98 909
705 116
3 667
48 595
972 575
Skumulowana amortyzacja na 01.01.2019
0
0
293 680
0
47 669
341 349
Amortyzacja
0
0
61 507
0
158
61 665
Skumulowana amortyzacja na 31.12.2019
0
0
355 187
0
47 827
403 014
Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2019
11 920
9 959
10 064
3 367
0
35 310
Zmiany odpisów
0
1 652
803
0
0
2 455
Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2019
11 920
11 611
10 867
3 367
0
37 765
Wartość netto na 01.01.2019
104 368
105 351
317 969
300
513
528 501
Wartość netto na 31.12.2019
104 368
87 298
339 062
300
768
531 796
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
78
22.3 Istotne szacunki i osądy - Test na utratę wartości firmy
Test na utratę wartości salda wartości firmy powstałej z nabycia i połączenia z Meritum Bank SA
Test na utratę wartości zgodnie z wytycznych zawartych w MSR 36, Bank przeprowadza w odniesieniu do zbioru aktywów - portfela kredytów indywidualnych, które określane jako ośrodki generujące przepływy pieniężne („CGU”) poprzez porównanie ich wartości bilansowej z ich wartością odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna szacowana jest na podstawie wartości użytkowej CGU. Wartość użytkowa to bieżąca, szacunkowa wartość przyszłych przepływów pieniężnych za okres 6 lat z uwzględnieniem wartości rezydualnej CGU. Wartość rezydualna CGU została skalkulowana z wykorzystaniem modelu teoretycznych dywidend (model Gordona), poprzez ekstrapolację projekcji przepływów pieniężnych poza okres prognozy, przy zastosowaniu stopy wzrostu przyjętej na poziomie 3,5% (31 grudnia 2019: 3,3%). Prognozy przepływów pieniężnych opierają się na założeniach zawartych w planie finansowym dla Alior Banku na 2021 rok oraz projekcji finansowej Banku do roku 2026 włącznie. Przepływy finansowe dyskontowane przy pomocy stopy kosztu kapitału własnego określonej za pomocą modelu wyceny aktywów kapitałowych.
W związku z identyfikacją na dzień 30 czerwca 2020 roku, przesłanek możliwości wystąpienia utraty wartości Bank przeprowadził test na utratę wartości firmy Meritum Bank. Przesłanką wykonania testu na utratę wartości Meritum Banku było pogorszenie bieżących wyników oraz perspektyw prowadzenia działalności w związku z wybuchem pandemii COVID-19. Wstępna analiza wykazała, że wpływ oczekiwanego spadku przychodów, wynikającego z obniżenia przez NBP stopy referencyjnej oraz spadku wolumenów sprzedaży, jak i możliwych odpisów na ryzyko kredytowe oraz skala zwrotu prowizji w związku z wyrokiem TSUE z 11 września 2019 roku, może przekroczyć wartość nadwyżki z testu przeprowadzonego na 31 grudnia 2019 roku. Test wykazał utratę wartości firmy powstałej w wyniku nabycia Meritum Banku w kwocie 64,4 mln zł. Odpis został ujęty w rachunku zysków i strat w sprawozdaniu finansowym sporządzonym na dzień 30 czerwca 2020 roku.
Na dzień 31 grudnia 2020 roku Bank przeprowadził ponownie test na utratę wartości firmy powstałej z nabycia Meritum Bank Polska SA. Do ustalenia wartości użytkowej przyjęto stopę dyskontową na poziomie 10,12% (31 grudnia 2019: 9,7%). Test ten wykazał
dalszą utratę wartości firmy na kwotę 40 mln.
W związku z powyższym Bank dokonał całkowitego odpisu wartości firmy na kwotę 104,4 mln złotych (nota 13.2).
22.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji, z grupy urządzenia techniczne oraz inwestycji w obcych środkach trwałych, wpływających na zmiany wyniku finansowego przedstawia poniższa tabela:
31.12.2020
31.12.2019
Wpływ na koszty amortyzacji zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych
scenariusz +5 lat
scenariusz -5 lat
scenariusz +5 lat
scenariusz -5 lat
Urządzenia techniczne
-24 682
201 671
-32 566
266 090
Inwestycje w obce obiekty
-9 698
30 869
-14 780
49 478
-34 380
232 540
-47 346
315 568
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
79
23 Pozostałe aktywa
23.1 Zasady rachunkowości
Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości.
Obejmują one należności handlowe,
w tym przede wszystkim
wynagrodzenia od towarzystw ubezpieczeniowych z tytułu obsługi ubezpieczeń i inne należności. Bank zastosował uproszczone podejście w zakresie szacowania odpisu na oczekiwane straty kredytowe i ujmuje odpis w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia należności. Poziom odpisu podlega okresowej weryfikacji. Należności handlowe objęte są 100% odpisami aktualizującymi po osiągnięciu progu przeterminowania w wysokości 90 dni.
Aktywa niefinansowe
stanowią koszty rozliczane w czasie i dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, o wartości początkowej przekraczającej 2 tys. złotych, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Składnikami kosztów rozliczanych w czasie przede wszystkim: koszty utrzymania i wsparcia systemów IT, oraz opłacone z góry koszty ubezpieczeń majątku Banku i czynsze (o ile nie są objęte zakresem MSSF 16).
23.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Dłużnicy różni
519 385
450 043
pozostałe rozrachunki
378 039
295 606
należności związane ze sprzedażą usług (w tym ubezpieczenia)
4 589
19 941
kaucje gwarancyjne
15 212
15 530
rozliczenia z tytułu środków w bankomatach
121 545
118 966
Koszty rozliczane w czasie
40 107
29 600
utrzymanie i wsparcie systemów, serwis sprzętu i urządzeń
27 110
15 704
pozostałe koszty rozliczane w czasie
12 997
13 896
Rozliczenia z tytułu VAT
6 132
4 549
Pozostałe aktywa (brutto)
565 624
484 192
Odpis
-64 768
-68 416
Pozostałe aktywa (netto)
500 856
415 776
w tym aktywa finansowe (brutto)
519 385
450 043
Zmiana stanu odpisów
31.12.2020
31.12.2019
Bilans otwarcia
68 416
69 626
utworzenie rezerw
16 866
16 094
rozwiązanie rezerw
-10 219
-5 001
aktywa spisane z bilansu
-8 594
-13 027
inne zmiany
-1 701
724
Bilans zamknięcia
64 768
68 416
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
80
24 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
24.1 Zasady rachunkowości
Bank prezentuje odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w przypadku których, otrzymujący ma prawo sprzedać lub wymienić na inne zabezpieczenie przedmiot zabezpieczenia.
24.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Obligacje skarbowe zablokowane pod transakcje REPO
108 915
499
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu zabezpieczające kredyt w EBI
337 540
334 990
Razem
446 455
335 489
Obligacje skarbowe zablokowane pod transakcje REPO ewidencjonowane na rachunku Banku w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Papiery te stanowią zabezpieczenie przyjętej przez Bank pożyczki.
Bank zawarł z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EIB) z siedzibą w Luxemburgu, umowę kredytową na wsparcie finansowania sektora SME oraz MID. W związku z powyższym ustanowił zastaw na papierach wartościowych w celu zabezpieczenia spłaty tego zobowiązania.
Poza aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań prezentowanymi odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, Bank posiada jeszcze następujące zabezpieczenia zobowiązań niespełniające kryterium oddzielnej prezentacji zgodnie z MSSF 9:
31.12.2020
31.12.2019
Obligacje skarbowe zablokowane pod BFG
429 321
386 927
Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA)
421 255
135 157
Kaucja na zabezpieczenie transakcji zawieranych w Alior Traderze
238
608
Razem
850 814
522 692
25 Zobowiązania wobec banków
25.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec banków wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
25.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej
31.12.2020
31.12.2019
Depozyty bieżące
7 864
4 333
Depozyty jednodniowe
184 592
0
Depozyty terminowe
9 751
0
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
81
Według struktury rodzajowej
31.12.2020
31.12.2019
Emisja własna obligacji
0
22 763
Kredyt otrzymany
54 594
67 980
Pozostałe zobowiązania
295 857
270 418
Repo
999
499
Zobowiązania wobec banków razem
553 657
365 993
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2020
31.12.2019
≤ 1M
499 063
275 249
> 1M ≤ 3M
0
22 763
> 1Y ≤ 5Y
54 594
0
>5Y
0
67 981
Zobowiązania wobec banków razem
553 657
365 993
Według struktury walutowej
31.12.2020
31.12.2019
PLN
307 686
298 918
EUR
236 219
61 172
USD
0
1
GBP
9 752
5 900
Pozostałe
0
2
Zobowiązania wobec banków razem
553 657
365 993
26 Zobowiązania wobec klientów
26.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania wobec klientów wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty.
Na dzień 31 grudnia 2020 r. i 31 grudnia 2019 r. kategoria ta, obejmowała zobowiązania z tytułu depozytów oraz wyemitowanych bankowych papierów wartościowych (BPW), a także obligacji.
26.2 Dane finansowe
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
45 702 199
46 603 066
Depozyty bieżące
37 173 915
30 700 187
Depozyty terminowe
7 222 055
13 333 981
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
1 085 210
2 318 064
Emisja własna obligacji
0
81 492
Pozostałe zobowiązania
221 019
169 342
Segment biznesowy
21 122 382
18 409 694
Depozyty bieżące
16 461 794
11 187 509
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
82
Według struktury rodzajowej i segmentu klientów
31.12.2020
31.12.2019
Depozyty terminowe
4 353 389
6 886 549
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
2 450
17 773
Emisja własna obligacji
0
148 669
Pozostałe zobowiązania
304 749
169 194
Zobowiązania wobec klientów razem
66 824 581
65 012 760
Według terminów zapadalności (na datę bilansową)
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
45 702 199
46 603 066
≤ 1M
39 432 502
33 078 909
> 1M ≤ 3M
2 493 427
3 467 445
> 3M ≤ 1Y
3 160 740
8 056 671
> 1Y ≤ 5Y
613 392
1 959 242
>5Y
2 138
40 799
Segment biznesowy
21 122 382
18 409 694
≤ 1M
19 798 967
15 902 580
> 1M ≤ 3M
514 191
1 180 570
> 3M ≤ 1Y
495 275
910 129
> 1Y ≤ 5Y
313 769
386 875
>5Y
180
29 540
Zobowiązania wobec klientów razem
66 824 581
65 012 760
Według struktury walutowej
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
45 702 199
46 603 066
PLN
38 678 524
40 339 456
EUR
3 040 403
2 788 317
GBP
568 894
511 138
USD
2 819 116
2 466 086
CHF
235 123
159 918
Pozostałe
360 139
338 151
Segment biznesowy
21 122 382
18 409 694
PLN
17 715 124
15 491 339
EUR
2 496 817
2 274 715
GBP
72 045
61 152
USD
731 904
451 640
CHF
28 767
67 535
Pozostałe
77 725
63 313
Zobowiązania wobec klientów razem
66 824 581
65 012 760
W 2020 r. Bank wyemitował
188 963 tys. zł. papierów wartościowych, wykup przed terminem zapadalności wyniósł
67 426 tys. zł.
W 2019 r. Bank wyemitował
686 620 tys. zł. papierów wartościowych, a wykup przed terminem zapadalności wyniósł
158 417 tys. zł.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
83
27 Zobowiązania finansowe
27.1 Zasady rachunkowości
Do kategorii zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2020 r. i 31 grudnia 2019 r. Bank zaklasyfikował instrumenty pochodne oraz zobowiązania finansowe z tytułu krótkiej sprzedaży. Instrumenty te wyceniane są do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat.
Transakcje pochodne zawierane w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Bank zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Bank codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Bank zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji.
27.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Krótka sprzedaż obligacji skarbowych
108 639
108 498
Transakcje stopy procentowej
184 386
191 989
SWAP
184 372
191 939
Opcje Cap Floor
14
50
Transakcje walutowe
141 929
63 389
FX swap
57 412
24 297
FX forward
12 283
8 790
CIRS
44 406
10 289
Opcje FX
27 828
20 013
Pozostałe opcje
59 711
68 289
Pozostałe instrumenty
7 215
4 691
Zobowiązania finansowe
501 880
436 856
Według terminów zapadalności
31.12.2020
31.12.2019
≤ 1W
25 283
4 863
> 1W ≤ 1M
38 846
69 659
> 1M ≤ 3M
41 033
25 108
> 3M ≤ 6M
44 017
46 410
> 6M ≤ 1Y
53 709
29 940
> 1Y ≤ 2Y
38 089
73 268
> 2Y ≤ 5Y
199 955
53 486
> 5Y ≤ 10Y
60 948
134 122
Razem
501 880
436 856
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
84
28 Rezerwy
28.1 Zasady rachunkowości
Rezerwy to zobowiązania o niepewnym terminie zapłaty bądź niepewnej kwocie. Bank tworzy rezerwy wtedy, gdy na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Jeśli warunki te nie są spełnione, nie tworzy się rezerwy.
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwę na odprawy emerytalne i rentowe tworzy się indywidualnie dla każdego pracownika, na podstawie wyceny aktuarialnej sporządzanej przez niezależną firmę doradztwa aktuarialnego. Podstawą do wyznaczania wartości rezerw jest przewidywana kwota odprawy emerytalnej lub rentowej, jaką Bank zobowiązuje się wypłacić na podstawie regulaminu wynagradzania pracowników.
Zgodnie z wymogami MSR 19, stopa dyskonta finansowego do obliczania wartości rezerw została ustalona na podstawie rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych, których waluta i termin wykupu zbieżne z walutą i szacunkowym terminem realizacji zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych.
Rezerwa na sprawy sporne
Jest to rezerwa na sprawy sporne z pracownikami, kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi (np. UOKiK),
tworzona ze względu na duże prawdopodobieństwo przegrania sprawy sądowej przez Bank.
Szczegóły zostały opisane w nocie 38.
Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych.
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze finansowym i gwarancyjnym
Rezerwę na pozabilansowe ekspozycje kredytowe tworzy się
zgodnie z MSSF 9. Szczegółowe zasady oceny ryzyka zostały opisane w nocie 20. Rezerwy pozabilansowe tworzone z uwzględnieniem modelu EAD, gdzie rezerwa wyceniana jest w oparciu o nadwyżkę EAD nad zaangażowanie bilansowe. W procesie wyceny rezerw Bank stosuje parametry ryzyka i zasady oszacowania tożsame z wyceną należności.
Rezerwa restrukturyzacyjna
Rezerwa restrukturyzacyjna przeznaczona jest na wypłaty odpraw ustawowych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego oraz na tzw. dodatkowe odszkodowanie wynikające z porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi oraz rezerwę przeznaczoną na koszty związane z restrukturyzacją sieci oddziałów i opuszczeniem zlokalizowanych w zbyt bliskiej odległości placówek franczyzowych (rezerwa obejmuje koszty odszkodowań oraz wydatki związane z fizycznym opuszczeniem placówki i przywróceniem jej do stanu pierwotnego). Program restrukturyzacji został ogłoszony przez Bank i rozpoczęto jego realizację w grudniu 2016 r.
Ponadto, w związku z nabyciem przedsiębiorstwa SKOK Jaworzno, Bank rozpoznał dodatkowe rezerwy na poczet odpraw dla pracowników oraz oczekiwanych kosztów restrukturyzacji oddziałów byłego SKOK.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
85
W dniu 11 września 2019 r. opublikowano wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-383/18 (tzw. sprawa Lexitor). Rozstrzygając sprawę, TSUE orzekł, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta.
Na podstawie posiadanych interpretacji prawnych, Zarząd Banku postanowił zastosować liniową formułę rozliczania się z kredytobiorcami z kosztów kredytu, której proporcjonalność odnosi do okresu pomiędzy rzeczywistą datą spłaty kredytu, a datą spłaty określoną w umowie i nakazuje równy podział kosztu jednorazowego na poszczególne terminy płatności.
W przypadku przedpłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonanych przed dniem wyroku TSUE, Bank dokonuje oszacowania kwoty oczekiwanych wypłat zgodnie z MSR 37 i tworzy na ten cel rezerwę, która obciąża pozostałe koszty operacyjne. Kwota rezerwy została oszacowana na podstawie napływających do Banku reklamacji dyspozycji klientów w zakresie zwrotu kosztów kredytu, biorąc pod uwagę ich liczbę i tempo napływu począwszy od dnia wyroku TSUE, jak również rozkład kwoty zwrotu. Rezerwa uwzględnia spodziewany przez Bank przyszły napływ dyspozycji klientów dotyczący zwrotu kosztów kredytów przedpłaconych przed dniem wyroku TSUE.
Łączna wysokość utworzonej rezerwy od dnia wyroku do dnia 31.12.2020 wynosi 376 871 tys. zł.
28.2 Dane finansowe
Rezerwy na sprawy sporne
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze pozabilansowym
Rezerwy na restrukturyzację
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE)
Rezerwy ogółem
Stan 1 stycznia 2020 r.
49 822
9 413
67 665
4 446
227 554
358 900
Utworzenie rezerw
16 514
13 029
274 786
0
133 772
438 101
Rozwiązanie rezerw
-2 214
-16 232
-170 438
-374
0
-189 258
Wykorzystanie rezerw
-16 708
-350
0
-1 200
-253 186
-271 444
Inne zmiany
0
0
572
0
0
572
Stan 31 grudnia 2020 r.
47 414
5 860
172 585
2 872
108 140
336 871
Rezerwy na sprawy sporne
Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe
Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze pozabilansowym
Rezerwy na restrukturyzację
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE)
Rezerwy ogółem
Stan 1 stycznia 2019 r.
35 064
7 188
74 392
9 528
0
126 172
Z tytułu przejęcia SKOK Jaworzno
231
113
0
6 563
0
6 907
Utworzenie rezerw
22 214
17 454
121 890
0
243 099
404 657
Rozwiązanie rezerw
-7 293
-14 775
-128 587
-1 186
0
-151 841
Wykorzystanie rezerw
-2 983
-567
0
-10 459
-15 545
-29 554
Inne zmiany
2 589
0
-30
0
0
2 559
Stan 31 grudnia 2019 r.
49 822
9 413
67 665
4 446
227 554
358 900
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
86
Podział rezerwy restrukturyzacyjnej na 31.12.2020 r. zaprezentowano poniżej:
31.12.2019
wykorzystanie
rozwiązanie
31.12.2020
Odprawy dla pracowników
739
-53
-374
312
Reorganizacja sieci placówek
3 707
-1 147
0
2 560
4 446
-1 200
-374
2 872
28.3 Istotne szacunki i osądy
Rezerwa aktuarialna
Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do końca okresu sprawozdawczego.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Oszacowanie rezerwy z tytułu zwrotu kosztów kredytu wymagało przyjęcia przez Bank szeregu eksperckich założeń odnośnie do liczby spodziewanych reklamacji oraz średniej kwoty zwrotu, które wiążą się z istotną niepewnością wynikającą z trudnej do oszacowania zmienności obserwowanych trendów. Kwota rezerwy będzie podlegała aktualizacji w kolejnych okresach w zależności od kształtowania się liczby reklamacji i kwot do zwrotu.
28.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów
Rezerwa aktuarialna
Bank dokonał aktualizacji szacunków na dzień 31 grudnia 2020 roku wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia kończącego okres sprawozdawczy. Istotnym elementem wpływającym na wysokość rezerwy jest przyjęta stopa dyskonta finansowego, która została przyjęta przez Bank na poziomie - w 2020 roku przyjęta stopa dyskonta finansowego wynosiła 1,3% a w roku 2019 odpowiednio 2,0%.
Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz podstawowych założeń aktuarialnych o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku przedstawiają poniższe tabele:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
87
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2020
scenariusz +1p.p.
scenariusz -1p.p.
scenariusz +1p.p.
scenariusz -1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
5 302
6 518
6 742
5 187
Stopa dyskonta finansowego
Planowane wzrosty podstaw
Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2019
scenariusz +1p.p.
scenariusz -1p.p.
scenariusz +1p.p.
scenariusz -1p.p.
Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe
8 571
10 471
10 567
8 560
Zmiana w łącznej wartości rezerwy rok do roku wynika z wprowadzenia w pierwszej połowie 2020 roku finansowanego przez Bank ubezpieczenia na życie, co wpłynęło na spadek wartości rezerwy pośmiertnej.
Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku
Istotne założenia przyjęte do oszacowania przez Bank rezerwy
z tytułu zwrotów kosztów kredytu na dzień
31 grudnia 2020 r. i 31 grudnia 2019 r. obejmują:
oczekiwany w przyszłości poziom reklamacji
(sztuki),
średnia kwota zwrotu.
2020
2019
Wpływ na wysokość rezerwy
1 000
-1 000
1 000
-1 000
Poziom reklamacji
2,3 mln
2,3 mln
3,6 mln
3,6 mln
2020
2019
Wpływ na wysokość rezerwy
+10%
-10%
+10%
-10%
Średnia kwota zwrotu
10,9 mln
10,9 mln
22,7 mln
22,7 mln
29 Pozostałe zobowiązania
29.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej ewentualne odsetki od tych zobowiązań, Zobowiązania niefinansowe, stanowią rozliczenia międzyokresowe, przychody pobrane z góry oraz rezerwy na przyszłe płatności. Rezerwy na przyszłe płatności wycenia się w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Rozliczenia międzyokresowe kosztów wyceniane w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności:
ze świadczeń wykonanych na rzecz Banku przez kontrahentów Banku, jeśli kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny,
z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń, których kwotę można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
88
Przychody pobrane z góry obejmuj ą głównie prowizje rozliczane liniowo oraz inne dochody pobrane z góry, których rozliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych.
29.2 Dane finansowe
31.12.2020
31.12.2019
Rozrachunki międzybankowe
431 543
344 832
Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych rozrachunków publiczno-prawnych
31 228
38 283
Zobowiązania z tytułu rozliczenia kart płatniczych
20 021
46 565
Pozostałe rozrachunki, w tym:
214 032
140 767
rozrachunki z ubezpieczycielami
21 365
12 446
Zobowiązanie z tytułu zwrotu kosztów kredytu
78 433
94 871
Rozliczenie z emisji bankowych certyfikatów depozytowych
22 047
19 256
Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny
116 459
68 506
Rozliczenia międzyokresowe
142 737
147 864
Przychody pobrane z góry
59 129
62 737
Rezerwa na odstąpienia
24 363
24 168
Rezerwa na premie
26 697
31 607
Rezerwa na niewykorzystane urlopy
19 671
17 958
Zobowiązania z tytułu programu na akcjach fantomowych
91
813
Rezerwa na programy retencyjne
265
1 448
Aktualizacja programu opcji menedżerskich - część rozliczana w środkach pieniężnych
0
180
Pozostałe rezerwy pracownicze
1 398
1 727
Zobowiązania z tytułu leasingu
277 751
327 639
Pozostałe zobowiązania
41 881
6 644
Pozostałe zobowiązania
1 507 746
1 375 865
w tym zobowiązania finansowe
744 029
627 035
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane na 31.12.2020
lokale
Użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Poniżej 1 roku
83 588
797
2 846
207
262
87 700
Od 1 roku do 2 lat
81 070
837
2 602
184
21
84 714
Od 2 roku do 3 lat
75 096
837
2 602
183
0
78 718
Od 3 roku do 4 lat
40 231
837
1 220
89
0
42 377
Od 4 roku do 5 lat
8 387
837
1 220
0
0
10 444
Powyżej 5 lat
2 385
837
136
0
0
3 358
Razem
290 757
4 982
10 626
663
283
307 311
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane na 31.12.2019
lokale
Użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Poniżej 1 roku
89 181
409
7 534
365
1 137
98 626
Od 1 roku do 2 lat
77 094
409
6 559
309
202
84 573
Od 2 roku do 3 lat
68 491
409
5 666
225
15
74 806
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
89
Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane na 31.12.2019
lokale
Użytkowanie wieczyste
parkingi
elewacje
środki transportu
razem
Od 3 roku do 4 lat
45 129
409
4 329
139
0
50 006
Od 4 roku do 5 lat
15 954
392
1 974
49
0
18 369
Powyżej 5 lat
7 588
12 196
1 344
86
0
21 214
Razem
303 437
14 224
27 406
1 173
1 354
347 594
30 Zobowiązania podporządkowane
30.1 Zasady rachunkowości
Zobowiązania podporządkowane wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej.
30.2 Dane finansowe
Stan zobowiązań
Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych
Wartość nominalna w walucie (tys.)
Waluta
Okres
Oprocentowanie
31.12.2020
31.12.2019
Obligacje serii F
321 700
PLN
26.09.2014-26.09.2024
WIBOR6M +3,14
324 608
325 914
Obligacje serii G
192 950
PLN
31.03.2015-31.03.2021
WIBOR6M +3,50
194 798
195 551
Obligacje serii I i I1
183 350
PLN
04.12.2015-06.12.2021
WIBOR6M +3,35
183 857
184 073
Obligacje serii B (Meritum Bank)
67 200
PLN
29.04.2013-29.04.2021
WIBOR6M +5,80
67 884
67 975
Obligacje serii EUR001
10 000
EUR
04.02.2016-04.02.2022
LIBOR6M + 6,00
47 286
43 635
Obligacje serii P1A
150 000
PLN
27.04.2016-16.05.2022
WIBOR6M +3,25
150 663
150 955
Obligacje serii P1B
70 000
PLN
29.04.2016-16.05.2024
WIBOR6M +3,00
70 288
70 424
Obligacje serii K i K1
600 000
PLN
20.10.2017-20.10.2025
WIBOR6M +2,70
603 540
605 400
Obligacje serii P2A
150 000
PLN
14.12.2017-29.12.2025
WIBOR6M +2,70
150 038
150 058
Zobowiązania podporządkowane
1 792 962
1 793 985
Obligacje podporządkowane zostały za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego zaliczone do funduszy własnych uzupełniających Banku.
31 Kapitały
31.1 Zasady rachunkowości
Na kapitał własny składa się kapitał akcyjny, kapitał zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny, pozostałe kapitały (w tym kapitał rezerwowy na świadczenia pracownicze rozliczane instrumentami kapitałowymi) oraz wynik roku bieżącego i lat ubiegłych.
Kapitał akcyjny
Kapitał zakładowy wykazany jest w wartości nominalnej zgodnie ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.
Kapitał zapasowy
Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku, na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia. Na kapitał zapasowy odnoszone także nadwyżki osiągnięte przy emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
90
pomniejszone o koszty przeprowadzenia emisji. Kapitał zapasowy przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku.
Kapitał z aktualizacji wyceny
Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w wyniku wyceny:
instrumentów finansowych zakwalifikowanych
jako wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody,
efektywnej części zabezpieczenia dla programu rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych,
odroczonego podatku dochodowego utworzonego w związku z tymi pozycjami.
Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji.
Pozostałe kapitały
Pozostały kapitał tworzony jest z odpisów z zysku. Jest przeznaczony na cele określone w statucie Banku lub w przepisach prawa.
Wynik roku bieżącego i lat ubiegłych
Wynik finansowy netto przypadający na jednostkę dominującą to wynik brutto z rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowany o obciążenie z tytułu podatku dochodowego i wynik przypadający na udziały niekontrolujące.
W dniu
21 maja 2020 roku Walne Zgromadzenie Alior Banku Spółki Akcyjnej podjęło uchwałę w sprawie podziału zysku za rok 2019 i postanowiło podzielić zysk w łącznej kwocie
288 606 845,42 w następujący sposób:
przekazanie na pokrycie niepodzielonego wyniku z lat ubiegłych (strata),
kwoty 282 337 247,76 zł
przeznaczenie niepodlegającego podziałowi zysku na działalności Kasy Mieszkaniowej w kwocie
6 269 597,66 na podstawie art. 5 ust. 4 Ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (z późniejszymi zmianami), na kapitał zapasowy.
Dywidendy
Dywidendy za dany rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone do dnia bilansowego, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach pozostałych zobowiązań.
31.2 Dane finansowe
Kapitał własny
31.12.2020
31.12.2019*
Kapitał akcyjny
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 395 195
5 388 926
Kapitał z aktualizacji wyceny
217 330
76 404
Kapitał z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
61 583
35 828
Kapitał z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających
155 747
40 576
Pozostałe kapitały rezerwowe
174 447
179 505
Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą
-1 620
605
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
91
Kapitał własny
31.12.2020
31.12.2019*
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-119 247
-397 033
Zysk/strata roku bieżącego
-316 388
284 055
Kapitały razem
6 655 257
6 838 002
*Dane przekształcone nota 4.2
Kapitał z aktualizacji wyceny
31.12.2020
31.12.2019
Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
61 583
35 828
obligacje skarbowe
30 713
13 394
pozostałe instrumenty dłużne
9 239
2 358
instrumenty kapitałowe
36 073
28 480
podatek odroczony
-14 442
-8 404
Wycena instrumentów zabezpieczających
155 747
40 576
IRS
192 280
50 094
podatek odroczony
-36 533
-9 518
Kapitał z aktualizacji wyceny
217 330
76 404
31.3 Akcjonariusze Alior Banku Spółki Akcyjnej
Według aktualnych informacji na dzień 31 grudnia 2020 r. akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu były następujące podmioty:
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna akcji (zł)
Udział akcji w kapitale zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w ogólnej liczbie głosów
31.12.2020
Grupa PZU SA
41 658 850
416 588 500
31,91%
41 658 850
31,91%
Aviva OFE Aviva Santander
9 467 180
94 671 800
7,25%
9 467 180
7,25%
Nationale-Nederlanden OFE
12 656 361
126 563 610
9,69%
12 656 361
9,69%
Pozostali akcjonariusze
66 771 600
667 716 000
51,15%
66 771 600
51,15%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
Akcjonariusz
Liczba akcji
Wartość nominalna akcji (zł)
Udział akcji w kapitale zakładowym
Liczba głosów
Udział głosów w ogólnej liczbie głosów
31.12.2019
Grupa PZU SA
41 689 286
416 892 860
31,93%
41 689 286
31,93%
Aviva OFE Aviva Santander
9 467 000
94 670 000
7,25%
9 467 000
7,25%
Nationale-Nederlanden OFE
9 300 000
93 000 000
7,12%
9 300 000
7,12%
Pozostali akcjonariusze
70 097 705
700 977 050
53,70%
70 097 705
53,70%
Razem
130 553 991
1 305 539 910
100,00%
130 553 991
100,00%
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
92
31.4 Struktura kapitału akcyjnego
Liczba akcji
Liczba akcji
Wartość serii według wartości nominalnej (w złotych)
Seria
Rodzaj akcji
31.12.2020
31.12.2019
Wartość nominalna akcji
31.12.2020
31.12.2019
Seria A
Zwykłe
50 000 000
50 000 000
10
500 000 000
500 000 000
Seria B
Zwykłe
1 250 000
1 250 000
10
12 500 000
12 500 000
Seria C
Zwykłe
12 332 965
12 332 965
10
123 329 650
123 329 650
Seria D
Zwykłe
863 827
863 827
10
8 638 270
8 638 270
Seria E
Zwykłe
524 404
524 404
10
5 244 040
5 244 040
Seria F
Zwykłe
318 701
318 701
10
3 187 010
3 187 010
Seria G
Zwykłe
6 358 296
6 358 296
10
63 582 960
63 582 960
Seria H
Zwykłe
2 355 498
2 355 498
10
23 554 980
23 554 980
Seria I
Zwykłe
56 550 249
56 550 249
10
565 502 490
565 502 490
Seria J
Zwykłe
51
51
10
510
510
Razem
130 553 991
130 553 991
1 305 539 910
1 305 539 910
Pozostałe informacje dodatkowe
32
Pozycje pozabilansowe
32.1 Zasady rachunkowości
W pozycji tej Bank prezentuje zobowiązania dotyczące finansowania oraz o charakterze gwarancyjnym.
W pozycji zobowiązań o charakterze finansowym Bank posiada zobowiązania do udzielenia kredytów. Na zobowiązania te składają się zatwierdzone kredyty, limity na kartach kredytowych oraz limity zadłużenia w rachunku bieżącym.
W pozycji o charakterze gwarancyjnym prezentowane gwarancje i akredytywy, które stanowią zabezpieczenie wywiązania się klientów Banku ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich.
Z tytułu udzielonych zobowiązań Bank pobiera prowizje, które rozliczane zgodnie z charakterystyką danego instrumentu.
Wartości gwarancji pokazane w tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka zostałaby ujawniona w dniu bilansowym, gdyby wszyscy klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań.
32.2 Dane finansowe
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone klientom
31.12.2020
31.12.2019
Pozabilansowe zobowiązania udzielone
9 619 892
8 879 804
Dotyczące finansowania
8 706 649
7 917 402
Gwarancyjne
913 243
962 402
Gwarancje dobrego wykonania
490 443
446 410
Gwarancje finansowe
422 800
515 992
Według terminów zapadalności - finansowe
31.12.2020
31.12.2019
≤ 1W
3 622 205
3 204 239
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
93
Według terminów zapadalności - finansowe
31.12.2020
31.12.2019
> 1W ≤ 1M
17 654
68 257
> 1M ≤ 3M
94 117
173 029
> 3M ≤ 6M
183 091
187 854
> 6M ≤ 1Y
710 809
777 985
> 1Y ≤ 2Y
1 365 989
1 711 416
> 2Y ≤ 5Y
1 079 096
596 420
> 5Y ≤ 10Y
591 003
591 030
> 10Y ≤ 20Y
580 721
368 050
> 20Y
461 964
239 122
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, dotyczące finansowania
8 706 649
7 917 402
Według terminów zapadalności - gwarancyjne
31.12.2020
31.12.2019
≤ 1W
1 805
1 574
> 1W ≤ 1M
12 088
41 634
> 1M ≤ 3M
95 107
63 363
> 3M ≤ 6M
49 734
77 999
> 6M ≤ 1Y
190 796
133 099
> 1Y ≤ 2Y
168 961
167 266
> 2Y ≤ 5Y
270 858
351 670
> 5Y ≤ 10Y
123 440
119 638
> 10Y ≤ 20Y
454
6 159
Zobowiązania pozabilansowe udzielone, gwarancyjne
913 243
962 402
33 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych
33.1 Zasady rachunkowości
Bank sporządza sprawozdanie dotyczące przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej metodą pośrednią, w której wynik netto z danego okresu sprawozdawczego koryguje się o skutki transakcji mających charakter bezgotówkowy, o czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe dotyczące przyszłych lub przeszłych wpływów lub płatności środków pieniężnych dotyczących działalności operacyjnej.
33.2 Dane finansowe
Działalność operacyjna
Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Banku obejmują, przede wszystkim, działalność kredytową, depozytową, transakcje wymiany walut oraz zakup i sprzedaż papierów wartościowych.
Zmiana stanu kredytów i innych należności
01.01.2020- 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019*
Zmiana stanu należności od klientów - bilans
-487 073
-1 335 632
Zmiana stanu należności od banków - bilans
-295 486
-40 046
Zmiana stanu kredytów i innych należności
-782 559
-1 375 678
*Dane przekształcone – nota 4.2
Zmiana stanu innych zobowiązań
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
94
01.01.2020- 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Zmiana stanu innych zobowiązań - bilans
131 881
264 408
Zmiana kapitału z aktualizacji wyceny - bilans
140 926
24 240
Zmiana stanu pozostałych zobowiązań wycenianych wg zamortyzowanego kosztu – bilans
199 785
-138 199
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem środków trwałych
34 028
-36 538
Rezerwa na wydatki związane z nabyciem wartości niematerialnych
-25 896
-6 129
Wpływ zastosowania MSSF 16
0
-378 076
Inne dochody całkowite
132 595
106 222
Zmiana stanu innych zobowiązań
613 319
-164 072
Zmiana stanu innych aktywów
01.01.2020- 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Zmiana stanu pozostałych aktywów - bilans
-85 080
102 107
Zmiana stanu innych aktywów
-85 080
102 107
Działalność inwestycyjna
Działalność inwestycyjna Banku obejmuje zakup i sprzedaż środków trwałych oraz wartości niematerialnych.
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych
01.01.2020- 31.12.2020
01.01.2019 - 31.12.2019
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych
-93 123
-71 972
Nabycie wartości niematerialnych
-51 923
-61 286
Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej
-145 046
-133 258
Działalność finansowa
Do przepływów działalności finansowej Bank zalicza wpływy i wydatki związane zarówno z pozyskaniem, jak i spłatą własnych i obcych źródeł finansowania, w tym wpływy i wydatki powodujące zwiększenie lub zmniejszenie kapitału (funduszu) własnego, a także wpływy z emisji długo- i krótkoterminowych dłużnych instrumentów finansowych oraz spłatę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego.
Przepływy środków pieniężnych
Zmiany niepieniężne
31.12.2019
Wpływ
Wypływ
Odsetki naliczone
Róznice kursowe
31.12.2020
Zobowiązania podporządkowane
1 793 985
0
-79 566
74 994
3 549
1 792 962
34 Hierarchia wartości godziwej
34.1 Zasady rachunkowości oraz szacunki i osądy
Wartość godziwa to cena, którą by otrzymano za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny.
W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii, stosuje się przy tym różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
95
Poziom 1: Na podstawie cen kwotowanych na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe i kapitałowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową, będącą ceną kupna:
dłużne skarbowe papiery wartościowe wyceniane do fixingu z platformy Bondspot lub serwisów informacyjnych Bloomberg oraz Reuters,
dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Biura Maklerskiego,
instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym
Poziom 2: Na podstawie technik wyceny opartych na założeniach wykorzystujących informacje pochodzące z głównego (lub najkorzystniejszego) rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadkach których wszystkie znaczące dane wejściowe obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku:
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wejściowe
POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE – CIRS, IRS, FRA, TRANSAKCJE FX, FORWARD, FX SWAP
Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności.
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, OIS basis swap. Do wyceny instrumentów walutowych wykorzystuje się kursy fixingowe NBP oraz rynkowe stawki punktów swapowych.
OPCJE WALUTOWE, OPCJE NA STOPĘ PROCENTOWĄ,
Wycena opcji walutowych i opcji na stopę procentową odbywa się według określonych modeli wyceny charakterystycznych dla danego typu opcji.
Dla instrumentów opcyjnych dodatkowo pobierane są rynkowe kwotowania zmienności par walutowych i stóp procentowych.
BONY PIENIĘŻNE NBP
Metoda krzywej rentowności
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego.
COMMODITY FORWARD/SWAP
Wycena instrumentów towarowych odbywa się w oparciu o przyszłe przepływy obliczone na podstawie krzywych terminowych charakterystycznych dla danego towaru.
Krzywe terminowe zbudowane w oparciu o kwotowania kontraktów commodity futures.
Poziom 3: Dla których przynajmniej jeden z czynników wpływających na cenę nie jest obserwowany na rynku
Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).
Do instrumentów z tego poziomu należą opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez Bank oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych. Wartość godziwa wyznaczona jest na podstawie cen rynkowych tych opcji lub modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórnego opcji) jaki i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi w opcjach opartych na koszyku walorów). Parametry modelu wyznaczone na podstawie analizy statystycznej. Na koniec okresu sprawozdawczego pozycja w wyżej wymienionych
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
96
instrumentach była domknięta na zasadzie back-to-back co oznacza, że zmiana wycen opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane jest równoważona przez zmiany wycen opcji zawieranych na rynku międzybankowym. W tej grupie wykazano również pozycję Banku w dłużnych komercyjnych papierach wartościowych, w przypadku których oprócz parametrów pochodzących z kwotowań rynkowych na wartość godziwą ma wpływ nieobserwowalna wysokość spreadu kredytowego. Spread ustalany jest na podstawie ceny rynku pierwotnego lub z momentu zawarcia transakcji. Podlega on okresowej aktualizacji w okresach wystąpienia wiarygodnych kwotowań rynkowych bądź pozyskania cen z transakcji o porównywalnym wolumenie. Wysokość spreadu ulega również zmianie na podstawie informacji o zmianie standingu finansowego emitenta papieru.
Na koniec 2020 r. wrażliwość zmiany wyceny tych aktywów w przypadku wzrostu spreadu kredytowego o 1 punkt bazowy wynosiła 24,26 tys. zł.
Metoda (techniki) wyceny
Istotne obserwowalne dane wejściowe
OBLIGACJE KORPORACYJNE
Model krzywej rentowności oraz marży ryzyka
Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki z rynku obligacji
OPCJE EGZOTYCZNE
Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku lub wyceniane z modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórego opcji) jaki i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi)
Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku.
AKCJE
VISA INC SERII A
UPRZYWILEJOWANE
Obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem haircutu biorącego pod uwagę zmiany cen akcji Visa Inc
Wartość rynkowa notowanych akcji zwykłych Visa Inc
AKCJE
VISA INC SERII C
UPRZYWILEJOWANE
Obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem współczynnika konwersji i dyskonta biorącego pod uwagę zmian cen akcji Visa Inc
Wartość rynkowa notowanych
akcji zwykłych Visa Inc
Udziały w PSP sp. z o.o.
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Udziały w RUCH SA
Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki.
Stopa wolna od ryzyka
Przeniesienia instrumentów pomiędzy poziomami wyceny następują wg stanu na koniec okresu sprawozdawczego. Przesłankami przeniesienia warunki opisane w międzynarodowych standardach sprawozdawczości finansowej, tj. m.in. dostępność kwotowań instrumentu z aktywnego rynku, dostępność kwotowań czynników wyceny bądź występowanie wpływu czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą.
34.2 Dane finansowe
Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych w rozbiciu na poszczególne kategorie (poziomy) wyceny.
W porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego nie uległy zmianie zasady klasyfikacji i wyceny dla poszczególnych poziomów hierarchii wartości godziwej.
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
123 710
322 539
150 572
596 821
SWAP
0
171 705
0
171 705
Opcje Cap Floor
0
14
0
14
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
97
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
FX swap
0
22 702
0
22 702
FX forward
0
82 590
0
82 590
CIRS
0
12 720
0
12 720
Opcje FX
0
30 123
0
30 123
Pozostałe opcje
0
0
59 711
59 711
Pozostałe instrumenty
230
2 685
0
2 915
Pochodne instrumenty finansowe
230
322 539
59 711
382 480
Obligacje skarbowe
123 480
0
0
123 480
Obligacje pozostałe
0
0
15 249
15 249
Instrumenty kapitałowe
0
0
75 612
75 612
Papiery wartościowe
123 480
0
90 861
214 341
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
5 652 556
1 199 973
126 886
6 979 415
Bony pieniężne
0
1 199 973
0
1 199 973
Obligacje skarbowe
5 545 235
0
0
5 545 235
Obligacje pozostałe
107 321
0
55 992
163 313
Instrumenty kapitałowe
0
0
70 894
70 894
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
334 977
0
334 977
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
334 977
0
334 977
31.12.2019
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa finansowe
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
97 715
301 634
144 376
543 725
SWAP
0
213 550
0
213 550
Opcje Cap Floor
0
51
0
51
FX swap
0
33 281
0
33 281
FX forward
0
16 522
0
16 522
CIRS
0
13 244
0
13 244
Opcje FX
0
21 413
0
21 413
Pozostałe opcje
0
0
68 289
68 289
Pozostałe instrumenty
3 414
3 573
0
6 987
Pochodne instrumenty finansowe
3 414
301 634
68 289
373 337
Obligacje skarbowe
94 074
0
0
94 074
Obligacje pozostałe
60
0
17 652
17 712
Instrumenty kapitałowe
167
0
58 435
58 602
Papiery wartościowe
94 301
0
76 087
170 388
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
8 569 153
1 749 781
119 761
10 438 695
Bony pieniężne
0
1 749 781
0
1 749 781
Obligacje skarbowe
8 548 971
0
0
8 548 971
Obligacje pozostałe
20 182
0
68 543
88 725
Instrumenty kapitałowe
0
0
51 218
51 218
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
134 832
0
134 832
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
134 832
0
134 832
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
98
Alior Bank wyznaczył inwestycje w instrumenty kapitałowe jako wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Inwestycje kapitałowe, w stosunku, do których Bank wybrał opcję wyceny w wartości godziwej przez inne dochody całkowite zostały nabyte z celem długoterminowego i strategicznego utrzymywania ich w portfelu inwestycyjnym bez intencji realizacji zysku na sprzedaży w krótkim lub średnim horyzoncie czasowym.
Emitent
Poziom wartości godziwej
Wartość godziwa
na 31.12.2020
Wartość godziwa
na 31.12.2019
PSP Sp.z o.o.
III
58 557
50 089
SWIFT
III
1 202
1 109
Pozostałe udziały w spółdzielniach
III
20
20
RUCH SA
III
11 115
0
Razem
70 894
51 218
31.12.2020
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
108 651
333 518
59 711
501 880
Obligacje
108 639
0
0
108 639
SWAP
0
184 372
0
184 372
Opcje Cap Floor
0
14
0
14
FX swap
0
57 412
0
57 412
FX forward
0
12 283
0
12 283
CIRS
0
44 406
0
44 406
Opcje FX
0
27 828
0
27 828
Pozostałe opcje
0
0
59 711
59 711
Pozostałe instrumenty
12
7 203
0
7 215
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
86 162
0
86 162
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
86 162
0
86 162
31.12.2019
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
112 278
256 289
68 289
436 856
Obligacje
108 498
0
0
108 498
SWAP
0
191 939
0
191 939
Opcje Cap Floor
0
50
0
50
FX swap
0
24 297
0
24 297
FX forward
0
8 790
0
8 790
CIRS
0
10 289
0
10 289
Opcje FX
0
20 013
0
20 013
Pozostałe opcje
0
0
68 289
68 289
Pozostałe instrumenty
3 780
911
0
4 691
Pochodne instrumenty zabezpieczające
0
40 676
0
40 676
Transakcje stopy procentowej-SWAP
0
40 676
0
40 676
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
99
Uzgodnienie zmian na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej
Aktywa
Zobowiązania
Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych
31.12.2020
31.12.2019
31.12.2020
31.12.2019
Bilans otwarcia
264 137
175 676
68 289
36 028
Nabycia
48 211
27 277
5 987
21 176
Zmiany netto ujęte w innych całkowitych dochodach
2 772
32 334
0
0
Zmiany netto ujęte w rachunku zysków u strat
2 922
63 419
19 132
36 053
Różnice kursowe
25
-556
0
0
Rozliczenia/wykupy
-40 609
-34 013
-33 697
-24 968
Razem
277 458
264 137
59 711
68 289
Na koniec 2020 r. wpływ spreadu kredytowego na wycenę instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez inne dochody całkowite (FVOCI) wynosił ok. 5,44 mln natomiast dla instrumentów dłużnych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ok 1,27 mln zł.
W 2020 roku Bank nie dokonywał reklasyfikacji instrumentów finansowych do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej.
Wycena według wartości godziwej na potrzeby ujawnień
Poniżej zaprezentowano wartości bilansową i godziwą aktywów i zobowiązań, które nie są prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej.
Wartość godziwa
31.12.2020
Wartość bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
2 409 077
1 575 143
833 934
0
2 409 077
Należności od banków
508 371
0
508 371
0
508 371
Należności od klientów
56 040 799
0
0
54 079 462
54 079 462
Segment detaliczny
33 893 617
0
0
32 261 809
32 261 809
Kredyty konsumpcyjne
16 827 834
0
0
16 021 777
16 021 777
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
13 214 132
0
0
12 400 139
12 400 139
Kredyty consumer finance
3 851 651
0
0
3 839 893
3 839 893
Segment biznesowy
22 147 182
0
0
21 817 653
21 817 653
Kredyty operacyjne
11 339 037
0
0
11 120 812
11 120 812
Kredyty inwestycyjne
6 574 706
0
0
6 463 405
6 463 405
Pozostałe
4 233 439
0
0
4 233 436
4 233 436
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
446 455
450 625
0
0
450 625
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
8 165 842
8 219 082
0
0
8 219 082
Pozostałe aktywa finansowe
519 385
0
0
519 385
519 385
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
553 657
0
553 657
0
553 657
Depozyty bieżące
7 864
0
7 864
0
7 864
Depozyty jednodniowe
184 592
0
184 592
0
184 592
Depozyty terminowe
9 751
0
9 751
0
9 751
Emisja własna obligacji
54 594
0
54 594
0
54 594
Kredyt otrzymany
295 857
0
295 857
0
295 857
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
100
Wartość godziwa
31.12.2020
Wartość bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Pozostałe zobowiązania
999
0
999
0
999
Zobowiązania wobec klientów
66 824 581
0
0
66 867 303
66 867 303
Depozyty bieżące
53 635 709
0
0
53 635 709
53 635 709
Depozyty terminowe
11 575 444
0
0
11 575 444
11 575 444
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
1 087 660
0
0
1 130 382
1 130 382
Pozostałe zobowiązania
525 768
0
0
525 768
525 768
Pozostałe zobowiązania finansowe
744 029
0
0
744 029
744 029
Zobowiązania podporządkowane
1 792 962
0
0
1 792 962
1 792 962
Wartość godziwa
31.12.2019*
Wartość bilansowa
Poziom 1
Poziom 2
Poziom 3
Razem
Aktywa
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
1 352 604
997 969
354 635
0
1 352 604
Należności od banków
212 885
0
212 885
0
212 885
Należności od klientów
55 553 726
0
0
54 052 859
54 052 859
Segment detaliczny
31 842 555
0
0
30 530 648
30 530 648
Kredyty konsumpcyjne
17 819 615
0
0
17 210 745
17 210 745
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
11 244 540
0
0
10 568 044
10 568 044
Kredyty consumer finance
2 778 400
0
0
2 751 859
2 751 859
Segment biznesowy
23 711 171
0
0
23 522 211
23 522 211
Kredyty operacyjne
12 339 426
0
0
12 302 418
12 302 418
Kredyty inwestycyjne
7 192 310
0
0
7 040 385
7 040 385
Pozostałe
4 179 435
0
0
4 179 408
4 179 408
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
335 489
338 980
0
0
338 980
Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu
4 816 054
4 863 579
0
0
4 863 579
Pozostałe aktywa finansowe
450 043
0
0
450 043
450 043
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banków
365 993
0
365 494
0
365 494
Depozyty bieżące
4 333
0
4 333
0
4 333
Emisja własna obligacji
22 763
0
22 763
0
22 763
Kredyt otrzymany
67 980
0
67 980
0
67 980
Pozostałe zobowiązania
270 418
0
270 418
0
270 418
Repo
499
0
499
0
499
Zobowiązania wobec klientów
65 012 760
0
0
65 113 738
65 113 738
Depozyty bieżące
41 887 696
0
0
41 887 696
41 887 696
Depozyty terminowe
20 220 530
0
0
20 220 530
20 220 530
Emisja własna bankowych papierów wartościowych
2 335 837
0
0
2 436 815
2 436 815
Emisja własna obligacji
230 161
0
0
230 161
230 161
Pozostałe zobowiązania
338 536
0
0
338 536
338 536
Pozostałe zobowiązania finansowe
627 035
0
0
627 035
627 035
Zobowiązania podporządkowane
1 793 985
0
0
1 793 985
1 793 985
*Dane przekształcone – nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
101
Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe niedostępne, stąd wartości godziwe oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny. Do wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych zastosowano model oparty na oszacowaniach wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp dyskontowych.
Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i wrażliwe na przyjmowane założenia. Poniżej przedstawiono podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej.
Należności od klientów :
W stosowanej przez Bank metodzie wyliczania wartości godziwej należności od klientów (z pominięciem kredytów w rachunku bieżącym) Bank porównuje marże osiągane na nowo udzielonych kredytach (w miesiącu poprzedzającym datę sprawozdawczą) z marżami na całym portfelu kredytowym. Jeśli marże na nowo przyznawanych kredytach wyższe niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa kredytu jest niższa od jego wartości bilansowej.
Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach.
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu :
Bank przyjął, że wartość godziwa depozytów klientowskich i bankowych oraz innych zobowiązań finansowych o zapadalności do 1 roku jest w przybliżeniu równa ich wartości bilansowej. Depozyty przyjmowane w ramach bieżącej działalności banku na bazie dziennej, zatem ich warunki zbliżone do aktualnych warunków rynkowych identycznych transakcji. Czas do zapadalności tych pozycji jest krótki, stąd nie ma istotnej różnicy między wartością bilansową a wartością godziwą.
Na potrzeby ujawnień Bank wyznacza wartość godziwą zobowiązań finansowych o zapadalności rezydualnej (lub przeszacowaniu stopy zmiennej) powyżej 1 roku. Do tej grupy pasywów należą emisje własne oraz pożyczki podporządkowane. Wyznaczając wartość godziwą tej grupy zobowiązań Bank wyznacza wartość bieżącą oczekiwanych płatności w oparciu o bieżące krzywe procentowe oraz pierwotny spread emisji.
Emisje własne oraz pożyczki podporządkowane zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, w tym pierwotnego spreadu emisji ponad krzywą rynkową. W odniesieniu do emisji i pożyczek podporządkowanych o zapadalności rezydualnej (lub przeszacowaniu stopy) poniżej 1 roku wartość bilansowa w sposób odpowiedni odzwierciedlała wartość godziwą instrumentu.
Dla pozostałych instrumentów finansowych Bank przyjmuje, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu równa wartości godziwej. Dotyczy to następujących pozycji: kasa i operacje z Bankiem Centralnym, aktywa przeznaczone do sprzedaży, pozostałe aktywa finansowe oraz pozostałe zobowiązania finansowe.
35 Transakcje z jednostkami powiązanymi
Jednostką dominującą wobec Banku jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA. Jednostkami powiązanymi z Bankiem PZU SA oraz jednostki z nią powiązane oraz jednostki powiązane z członkami Zarządu oraz Rady Nadzorczej Banku. Poprzez PZU SA, Bank jest pośrednio kontrolowany przez Skarb Państwa.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
102
Jednostki zależne i stowarzyszone Banku to:
Nazwa spółki – jednostki zależne
31.12.2020
31.12.2019
Alior Services sp. z o.o.
100%
100%
Alior Leasing sp. z o.o.
100%
100%
- Serwis Ubezpieczeniowy sp. z o.o.
100%
100%
- NewCommerce Services sp. z o.o.***
100%
-
Meritum Services ICB SA
100%
100%
NewCommerce Services sp. z o.o.
0%
100%
Alior TFI SA
100%
100%
Absource sp. z o.o.
100%
100%
Corsham sp. z o.o.
100%
100%
- PayPo sp. z o. o
20%
20%
RBL_VC sp. z o. o
100%
100%
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna*
100%
-
Harberton sp. z o.o.**
100%
-
*RBL_VC Sp. z o. o. ASI S.K.A. została utworzona 27 listopada 2019. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 50 000,00 i dzieli się na 50.000 akcji, które w całości objął Alior Bank SA. Spółka została wpisana do KRS w dniu 17 kwietnia 2020. Spółka jest zewnętrznie zarządzaną alternatywną spółką inwestycyjną, określoną w ustawie o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Komplementariuszem spółki jest spółka RBL_VC Sp. z o. o., której powierzono zarządzanie.
**W dniu 19 lutego 2020 roku, Alior Bank SA nabył 100 udziałów spółki Harberton sp. z o.o. o wartości nominalnej 50,00 każdy, wszystkie składające się na 100% kapitału zakładowego Spółki. Cena zakupu spółki wynosiła 12 000,00 zł.
***W dniu 30 grudnia 2020 roku, Alior Bank SA wniósł wkład niepieniężny w postaci 15 500 udziałów o wartości nominalnej 200 złoty każdy w spółce NewCommerce Services sp. z o.o. na pokrycie udziału w podwyższonym kapitale zakładowym Alior Leasing sp. z o.o.
Nazwa spółki – jednostka stowarzyszona
31.12.2020
31.12.2019
PayPo sp. z o.o.*
20%
20%
*W dniu 7 stycznia 2021 r. Corsham sp. z o.o. zbyła 3.346 udziałów PayPo sp. z o.o.
W 2020 roku nastąpiła zmiana w bilansie Banku w pozycji Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych o
wartość (-) 1 981 tys. zł. Zmiana ta wynika:
podwyższenia kapitału w spółkach zależnych
zmiany z tytułu nabycia udziałów w spółkach zależnych
odpisy z tytułu utraty wartości
Alior Leasing sp. z o.o.
10 000
30 000
-
NewCommerce Services sp. z o.o.
7 605
-30 000
-21 000
RBL_VC sp. z o.o.
25
-
-
RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna
-
1 127
-
Harberton sp. z o.o.
-
262
-
17 630
1 389
-21 000
W zamieszczonych poniżej tabelach przedstawiono rodzaj i wartość transakcji z podmiotami powiązanymi oraz zależnymi.
Jednostki zależne
31.12.2020
31.12.2019
Należności od klientów
1 632 626
1 340 939
Pozostałe aktywa
963
643
Aktywa razem
1 633 589
1 341 582
Zobowiązania wobec klientów
55 006
66 537
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
103
Jednostki zależne
31.12.2020
31.12.2019
Rezerwy
525
116
Pozostałe zobowiązania
1 742
2 099
Zobowiązania razem
57 273
68 752
Jednostka dominująca
31.12.2020
31.12.2019
Pozostałe aktywa
3 472
3 052
Aktywa razem
3 472
3 052
Zobowiązania wobec klientów
39
52
Rezerwy
0
79
Zobowiązania razem
39
131
Spółki zależne jednostki dominującej
31.12.2020
31.12.2019
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
237
469
Należności od klientów
61 894
0
Pozostałe aktywa
358
54
Aktywa razem
62 489
523
Zobowiązania finansowe
0
707
Zobowiązania wobec klientów
368 980
360 136
Rezerwy
40
53
Pozostałe zobowiązania
3 231
53
Zobowiązania i kapitały razem
372 251
360 949
Jednostki zależne
31.12.2020
31.12.2019
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
298 101
252 975
dotyczące finansowania
177 698
132 572
gwarancyjne
120 403
120 403
Jednostka dominująca
31.12.2020
31.12.2019
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
0
0
gwarancyjne
0
0
Spółki zależne jednostki dominującej
31.12.2020
31.12.2019
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
25 496
0
gwarancyjne
25 496
0
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem
31.12.2020
31.12.2019
Należności od klientów
3
3
Aktywa razem
3
3
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
104
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem
31.12.2020
31.12.2019
Zobowiązania wobec klientów
33 316
9 981
Pozostałe zobowiązania
636
0
Zobowiązania razem
33 952
9 981
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem
31.12.2020
31.12.2019
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
41 839
0
dotyczące finansowania
2 267
0
gwarancyjne
39 572
0
Jednostki zależne
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek
41 177
55 473
Koszty z tytułu odsetek
-132
-266
Przychody z tytułu prowizji i opłat
3 596
3 832
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-695
-328
Przychody z tytułu dywidend
7 463
7 018
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
-150
0
Pozostałe przychody operacyjne
1 930
1 819
Pozostałe koszty operacyjne
-21 000
-1
Koszty działania
-6 255
-6 647
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
-3 162
1 713
Razem
22 772
62 613
Jednostka dominująca
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek
734
281
Przychody z tytułu prowizji i opłat
55
10
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-3 821
-1 654
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
81
-1 002
Koszty działania
-3 610
-3 264
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
79
-75
Razem
-6 482
-5 704
Spólki zależne jednostki dominującej
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek
28 574
17 386
Koszty z tytułu odsetek
-10 209
-9 609
Przychody z tytułu opłat i prowizji
16 383
7 443
Koszty z tytułu prowizji i opłat
-4
-9
Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany
-63
-975
Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych
12
10
Koszty działania
-4 654
-2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
105
Spólki zależne jednostki dominującej
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
-91
-50
Razem
29 948
14 194
Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek
411
0
Koszty z tytułu odsetek
-14
-73
Przychody z tytułu opłat i prowizji
1 187
13
Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane
28 901
1
Razem
30 485
-59
Charakter transakcji z podmiotami powiązanymi
Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi odbywają się zgodnie z regulaminami korzystania z produktów bankowych, przy zastosowaniu stawek rynkowych.
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
Komisja Nadzoru Finansowego w komunikacie z dnia 6 grudnia 2016 r. pkt. 5 jednogłośnie uznała Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej za podmiot dominujący wobec Alior Banku SA w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 8 lit. b i pkt 14 ustawy Prawo bankowe stwierdzając, że ma możliwość wywierania znaczącego wpływu na Alior Bank SA za pośrednictwem Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń SA.
Poniżej zaprezentowano istotne transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zgodnie z wyjątkiem zawartym w MSR 24.25.
Skarb Państwa i jednostki powiązane
31.12.2020
31.12.2019
Inwestycyjne aktywa finansowe
14 459 524
13 900 920
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
5 796 987
8 638 195
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
138 725
111 726
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
8 523 812
5 150 999
Należności od banków
44
427
Należności od klientów
97 989
100 871
Aktywa razem
14 557 557
14 002 218
Zobowiązania finansowe
108 639
108 496
Zobowiązania wobec banków
38 004
89 220
Zobowiązania wobec klientów
552 749
737 275
Zobowiązania razem
699 392
934 991
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Przychody z tytułu odsetek
193 665
257 453
Koszty z tytułu odsetek
-4 367
-21 660
Koszty zapłaconych podatków
-341 113
-545 697
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
106
Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Razem
-151 815
-309 904
Wszystkie transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zawierane na zasadach rynkowych.
36 Świadczenia dla kluczowego personelu Banku
36.1 Zasady rachunkowości
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze to świadczenia pracownicze, które podlegają w całości rozliczeniu przed upływem 12 miesięcy od końca rocznego okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę. Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej oraz nieodroczona spieniężona część wynagrodzenia zmiennego przyznana w akcjach fantomowych.
Jako długoterminowe świadczenia pracownicze Bank ujmuje odroczoną na kolejne okresy część wynagrodzenia zmiennego.
Polityka wynagrodzeń w zakresie osób mających wpływ na profil ryzyka
W Banku obowiązuje Polityka Wynagrodzeń, obejmująca swoimi postanowieniami wszystkich pracowników. Polityka Wynagrodzeń jest opiniowana przez Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń oraz uchwalana przez Zarząd i zatwierdzana przez Radę Nadzorczą. W zakresie dotyczącym osób mających wpływ na profil ryzyka (
MRT) zidentyfikowanych na podstawie kryteriów zdefiniowanych w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) nr 604/2014 z dnia 4 marca 2014 r., zasady Polityki ustalono m. in. w oparciu o postanowienia rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 6 marca 2017 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego w bankach.
Główne złożenia Polityki w stosunku do MRT:
wynagrodzenie składające się z wynagrodzenia stałego i wynagrodzenia zmiennego,
nieprzyznawanie MRT nieokreślonych z góry świadczeń emerytalnych,
zobowiązanie MRT do niekorzystania z indywidualnych strategii hedgingowych lub ubezpieczeń dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności w celu podważania skutków uwzględniania ryzyka w mającym do nich zastosowanie systemie wynagradzania,
maksymalny stosunek wynagrodzenia zmiennego MRT do wynagrodzenia stałego: 100%,
co najmniej 50% wynagrodzenia zmiennego MRT jest zachętą do szczególnej dbałości o długoterminowe dobro Banku i składające się w z instrumentów finansowych powiązanych z akcjami Banku; pozostała część wynagrodzenia zmiennego wypłacana jest w formie pieniężnej jako Pieniężne Wynagrodzenie Zmienne,
co najmniej 40% wynagrodzenia zmiennego MRT, a w przypadku, gdy wynagrodzenie zmienne MRT opiewa na szczególnie wysoką kwotę, co najmniej 60% wynagrodzenia zmiennego - jest odroczonym wynagrodzeniem,
wynagrodzenie zmienne Zarządu dostosowane do przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
107
36.2 Dane finansowe
Poniżej zaprezentowano pozycje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w których ujęte salda transakcji Banku z osobami zarządzającymi i sprawującymi nadzór. Transakcje te zawierane zgodnie z regulaminami produktów bankowych, przy zastosowaniu standardowych stawek oferowanych klientom Banku.
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Zarząd Banku
Należności od klientów
0
0
0
Aktywa razem
0
0
0
Zobowiązania wobec klientów
999
11
988
Zobowiązania razem
999
11
988
Osoby nadzorujące, zarządzające
Rada Nadzorcza
Zarząd Banku
Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom
10
0
10
dotyczące finansowania
10
0
10
Koszty wynagrodzeń Rady Nadzorczej i Zarządu w okresie sprawozdawczym
01.01.2020–31.12.2020
01.01.2019–31.12.2019
Zarząd Banku
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
5 742
7 063
Świadczenia po okresie zatrudnienia
3 033
6 730
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy
0
2 542
Zarząd Banku razem
8 775
16 355
Rada Nadzorcza
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
949
920
Rada Nadzorcza razem
949
920
Kwoty w tabeli powyżej obejmują wynagrodzenia stanowiące koszt danego okresu (należne lub wypłacone).
Liczba akcji w posiadaniu członków Zarządu
31.12.2020
31.12.2019
Krzysztof Bachta
0
5 000
Agata Strzelecka
1 500
0
Dariusz Szwed
4 600
0
Razem
6 100
5 000
Umowy członków Zarządu zgodne z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 5 grudnia 2017 r. w sprawie uregulowania zasad wynagradzania członków Zarządu Alior Banku oraz zasadami przyjętymi przez Radę Nadzorczą:
umowy o świadczenie usług, odnoszące się do ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzenia osób kierujących niektórymi spółkami,
umowy zawarte na czas pełnienia funkcji w Zarządzie,
okres wypowiedzenia:
­ 1-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres krótszy niż 12 miesięcy ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
108
­ 3-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez co najmniej 12 miesięcy,
odprawa w wysokości 3-krotności wynagrodzenia stałego w razie rozwiązania umowy albo wypowiedzenia przez Bank umowy z innych przyczyn niż naruszenie przez członka Zarządu podstawowych obowiązków, pod warunkiem pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres co najmniej 12 miesięcy przed rozwiązaniem umowy,
zakaz konkurencji, na podstawie którego członek Zarządu zobowiązuje się, po rozwiązaniu umowy, pod warunkiem pełnienia funkcji przez członka Zarządu przez okres co najmniej 3 miesięcy, w okresie 6 miesięcy od dnia ustania pełnienia przez niego funkcji albo rozwiązania umowy nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej, w związku z tym będzie mu przysługiwało odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 6-krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego.
36.3 Systemy Premiowe dla Kadry Zarządzającej
Od 2016 roku Zarząd objęty jest systemem premiowym dla Zarządu. Celem Programu jest stworzenie dodatkowych bodźców motywujących jego uczestników do efektywnego wykonania powierzonych obowiązków w szczególności kierowania Bankiem oraz podejmowania wysiłków nakierowanych na dalszy trwały rozwój Banku i jego Grupy Kapitałowej przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego i skutecznego zarządzania ryzykiem w Banku, stabilizacji kadry zarządzającej Banku oraz realizacji długoterminowych interesów akcjonariuszy poprzez doprowadzenie do trwałego wzrostu giełdowej wyceny akcji Banku przy jednoczesnym utrzymaniu wzrostu wartości aktywów netto Banku i jego spółek. Wynagrodzenia zmienne Zarządu są przyznawane i wypłacane zgodnie z opisaną powyżej Polityką wynagrodzeń.
Pozostali członkowie kadry zarządzającej, ze szczególnym uwzględnieniem osób mających wpływ na profil ryzyka (MRT) objęci premią roczną. Z wyjątkiem osób sprawujących funkcje kontrolne, podstawą do określenia łącznej wysokości wynagrodzenia zmiennego jest ocena wyników MRT i danej jednostki organizacyjnej oraz wyników Banku w obszarze odpowiedzialności tej osoby, z uwzględnieniem wyników całego Banku.
Zgodnie z Polityką Wynagrodzeń obowiązującą w momencie przyznania, wynagrodzenia zmienne Zarządu i pozostałych MRT zostały przyznane częściowo w instrumentach finansowych w postaci akcji fantomowych.
Rozliczenie akcji fantomowych następuje w środkach pieniężnych:
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
01.01.2020-31.12.2020
01.01.2019-31.12.2019
Występujące na początek okresu
57 510
-
156 814
-
Przyznane w danym okresie
30 925
-
52 098
-
Umorzone w danym okresie
-
-
110 825
-
Wykonane w danym okresie
61 171
0,01
40 577
0,01
Występujące na koniec okresu
27 264
-
57 510
-
Możliwe do wykonania na koniec okresu
0
-
0
-
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
109
Akcje fantomowe na 31.12.2020
Akcje fantomowe na 31.12.2019
Średnia wartość godziwa instrumentu występującego na koniec okresu (zł)
16,97
28,68
Cena wykonania instrumentu (dla instrumentów występujących na koniec okresu) (zł)
0,01
0,01
Średnia data zapadalności instrumentu występującego na koniec okresu
17.10.2021
25.11.2020
Wartość godziwa akcji fantomowych jest równa cenie akcji
na koniec okresu.
Transze odroczone wypłacane zgodnie z Polityką Wynagrodzeń po potwierdzeniu, że nie zaistniały zdarzenia powodujące ich redukcję lub wstrzymanie.
36.4 Program opcji menedżerskich
Program opcji menedżerskich na lata 2013-15 obejmujący ówczesnych członków Zarządu i kluczowych menedżerów został wdrożony na podstawie uchwały nr 28/2012 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Alior Bank SA z dnia 19 października 2012 r. w sprawie warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Banku oraz emisji warrantów subskrypcyjnych oraz regulaminu programu motywacyjnego przyjętego uchwałą Rady Nadzorczej Alior Bank SA z dnia 27 marca 2013 r. W związku z emisją akcji z prawem poboru Rada Nadzorcza w dniu 27 lipca 2016 r. uchwaliła korektę techniczną Programu Opcji Menedżerskich mającą na celu zapewnienie neutralności ekonomicznej programu dla osób uprawnionych. Korekta polega na wyliczeniu spadku wartości teoretycznej Programu Opcji Menedżerskich i wydaniu osobom objętym tym programem odpowiedniej liczby akcji fantomowych o parametrach zbliżonych do warrantów.
W grudniu 2020 roku wygasły pozostałe warranty serii C i powiązane z nimi akcje fantomowe. W związku z powyższym na dzień 31.12.2020 roku nie występowały żadne opcje w ramach tego Programu.
Korekta programu rozliczana jest w środkach pieniężnych.
Liczba warrantów subskrypcyjnych
Średnia cena akcji dla wykonanych warrantów
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
Występujące na początek okresu (01.01.2020)
543 725
-
28 708
-
Wygasłe w danym okresie
543 725
-
28 708
-
Występujące na koniec okresu (31.12.2020)
0
-
0
-
Liczba warrantów subskrypcyjnych
Średnia cena akcji dla wykonanych warrantów
Liczba akcji fantomowych
Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych
Występujące na początek okresu (01.01.2019)
1 160 412
-
91 472
-
Przyznane w danym okresie
-
-
-
-
Umorzone w danym okresie
616 687
-
62 764
-
Wykonane w danym okresie
-
-
-
-
Występujące na koniec okresu (31.12.2019)
543 725
-
28 708
-
Możliwe do wykonania na koniec okresu (31.12.2019)
0
-
-
-
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
110
Warranty subskrypcyjne
Akcje fantomowe
Warranty subskrypcyjne
Akcje fantomowe
31.12.2020
31.12.2019
Średnia wartość godziwa instrumentu występującego na koniec okresu (zł)
n/d
n/d
0,03
0,14
Cena wykonania instrumentu (dla instrumentów występujących na koniec okresu) (zł)
n/d
n/d
66,06
53,87
Średnia data zapadalności instrumentu występującego na koniec okresu
n/d
n/d
15.12.2020
15.12.2020
37 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych
37.1 Zasady rachunkowości
Bank kompensuje aktywa i zobowiązania finansowe i wykazuje je w sprawozdaniu z sytuacji finansowej netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesna realizacja danego składnika aktywów i uregulowanie zobowiązania.
Bank zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia przypadku naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy. Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi, gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak wymogów określonych w MSR 32, dotyczących ujmowania efektu kompensowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w przyszłości (przypadki naruszenia).
Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych depozyty zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex).
37.2 Dane finansowe
31.12.2020
Razem aktywa finansowe
Instrumenty pochodne
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Aktywa
Wartość brutto ujętych aktywów finansowych
844 974
717 457
127 517
Wartośc brutto zobowiązań finansowych podlegających kompensowaniu
Wartości netto aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
844 974
717 457
127 517
Wartość instrumentów finansowych niepodlegających kompensowaniu w
sprawozdaniu finansowym
-506 876
-506 876
0
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
-214 894
-214 894
0
Wartość zobowiązań finansowych, które nie spełniają kryteriów kompensowania w sprawozdaniu finansowym (z tytułu podpisanych umów ISDA)
-291 982
-291 982
0
Wartość netto aktywów finansowych
338 098
210 581
127 517
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
111
31.12.2020
Razem zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Zobowiązania
Wartość brutto zobowiązań finansowych
588 733
479 403
109 330
Wartośc brutto aktywów finansowych podlegających kompensacie
Wartości netto zobowiązań finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
588 733
479 403
109 330
Wartość instrumentów finansowych niepodlegających kompensowaniu w
sprawozdaniu finansowym
-391 412
-391 412
0
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
-99 430
-99 430
0
Wartość zobowiązań finansowych, które nie spełniają kryteriów kompensowania w sprawozdaniu finansowym (z tytułu podpisanych umów ISDA)
-291 982
-291 982
0
Wartość netto zobowiązań finansowych
197 321
87 991
109 330
Uzgodnienie pozycji kompensowanych i kompensowanych warunkowo do linii sprawozdania z sytuacji finansowej
31.12.2020
wartość bilansowa netto
pozycja ze sprawozdania finansowego
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania finansowego
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ujawnieniu w nocie dotyczącej kompensowania
Aktywa finansowe
Instrumenty pochodne
334 977
Pochodne instrumenty zabezpieczające
334 977
0
Instrumenty pochodne
217 817
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
596 821
379 004
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
127 517
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
446 455
318 938
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
257 223
Należności od banków
508 371
251 148
Zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne
86 162
Pochodne instrumenty zabezpieczające
86 162
0
Instrumenty pochodne
316 067
Zobowiązania finansowe
501 880
185 813
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
164 927
Zobowiązania wobec banków
553 657
388 730
31.12.2019
Razem aktywa finansowe
Instrumenty pochodne
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Aktywa
Wartość brutto ujętych aktywów finansowych
683 644
508 169
175 475
Wartośc brutto zobowiązań finansowych podlegających kompensowaniu
Wartości netto aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
683 644
508 169
175 475
Wartość instrumentów finansowych niepodlegających kompensowaniu w
sprawozdaniu finansowym
-398 776
-398 776
0
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
-139 473
-139 473
0
Wartość zobowiązań finansowych, które nie spełniają kryteriów kompensowania w sprawozdaniu finansowym (z tytułu podpisanych umów ISDA)
-259 303
-259 303
0
Wartość netto aktywów finansowych
284 868
109 393
175 475
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
112
31.12.2019
Razem zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
Zobowiązania
Wartość brutto zobowiązań finansowych
369 534
369 035
499
Wartośc brutto aktywów finansowych podlegających kompensacie
Wartości netto zobowiązań finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej
369 534
369 035
499
Wartość instrumentów finansowych niepodlegających kompensowaniu w
sprawozdaniu finansowym
-273 877
-273 877
0
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
-14 574
-14 574
0
Wartość zobowiązań finansowych, które nie spełniają kryteriów kompensowania w sprawozdaniu finansowym (z tytułu podpisanych umów ISDA)
-259 303
-259 303
0
Wartość netto zobowiązań finansowych
95 657
95 158
499
Uzgodnienie pozycji kompensowanych i kompensowanych warunkowo do linii sprawozdania z sytuacji finansowej
31.12.2019
wartość bilansowa netto
pozycja ze sprawozdania finansowego
Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania finansowego
Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ujawnieniu w nocie dotyczącej kompensowania
Aktywa finansowe
Instrumenty pochodne
134 832
Pochodne instrumenty zabezpieczające
134 832
0
Instrumenty pochodne
284 088
Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
543 725
259 637
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu
175 475
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
335 489
160 014
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
180 364
Należności od banków
212 885
32 521
Zobowiązania finansowe
Instrumenty pochodne
40 676
Pochodne instrumenty zabezpieczające
40 676
0
Instrumenty pochodne
246 411
Zobowiązania finansowe
436 856
190 445
Otrzymane zabezpieczenia pieniężne
44 714
Zobowiązania wobec banków
365 993
321 279
38 Sprawy sporne
Żadne z pojedynczych postępowań toczących się w ciągu 2020 r. przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, jak również wszystkie postępowania łącznie nie stwarzają zagrożenia dla płynności finansowej Banku. Istotne w ocenie Zarządu Banku postępowania zostały zaprezentowane poniżej:
sprawa z powództwa klienta - spółki z o.o. o zapłatę kwoty 109 967 tys. z tytułu odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z zawieraniem i rozliczaniem transakcji skarbowych. Pozew z 27 kwietnia 2017 roku, wniesiony przeciwko Alior Bank SA oraz Bank BPH SA. W ocenie Banku, powództwo nie ma uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych
, a prawdopodobieństwo wypływu środków jest znikome.
sprawa z powództwa klienta - spółki z o.o. o zapłatę kwoty 17 843 tys. z tytułu rozliczenia umów opcji walutowych. Pozew z 10 lutego 2015 roku, wniesiony pierwotnie przeciwko Bankowi BPH SA. W ocenie Banku, powództwo nie miało uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, a
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
113
prawdopodobieństwo wypływu środków było znikome.
Powództwo zostało w dniu 18 stycznia 2021 roku prawomocnie oddalone w całości.
sprawa z powództwa klienta - osoby fizycznej - reprezentanta grupy 84 osób fizycznych i prawnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę. Pozew zbiorowy został wniesiony w dniu 5 marca 2018 r. przeciwko Alior Bankowi w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Banku za szkodę spowodowaną nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych przez Bank wobec klientów oraz nienależytym wykonywaniem umów o świadczenie usług przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce.
Sąd postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu zbiorowym.
Alior Bank przyjmuje, że prawdopodobieństwo wypływu środków z tytułu tego pozwu jest szacowane na poziomie niższym niż 50%, wobec tego na dzień 31 grudnia 2020 r. Bank nie utworzył rezerw w odniesieniu do wniesionego pozwu. Na obecnym etapie nie jest możliwe oszacowanie ewentualnych skutków finansowych dla Banku w przypadku innego rozstrzygnięcia przez sąd niż zakładane przez Bank.
Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 6 sierpnia 2019 roku wydaną na postawie art. 167 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nałożyła na Bank karę pieniężną w wysokości 10 000 000 (kara została zapłacona). Postępowanie dotyczyło prawidłowości działania Alior Banku i Biura Maklerskiego Banku w zakresie dystrybucji certyfikatów inwestycyjnych funduszy zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce. Bank wniósł do KNF o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Komisja Nadzoru Finansowego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 3 grudnia 2019 roku utrzymała w mocy pierwotną decyzję. Bank w dniu 3 stycznia 2020 roku zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W dniu 17 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wydał wyrok, w którym to uchylił decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia 3 grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję KNF z dnia 6 sierpnia 2019 r. o nałożeniu na Bank dwóch kar pieniężnych w łącznej kwocie 10 mln złotych oraz umorzył postępowanie prowadzone przez KNF w tej sprawie. KNF złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania NSA nie rozpatrzył wspomnianej skargi.
W sprawach, w których Bank był pozwanym wartość przedmiotu sporu na dzień 31.12.2020 r. wyniosła 354 899 tys. a na dzień 31.12.2019 r. 332 526 tys. zł. Wartość rezerw na sprawy sporne na koniec grudnia 2020 r. wyniosła
47 414 tys. zł a na koniec 2019 r.
49 822 tys. zł.
Noty objaśniające dotyczące ryzyka
Cele i zasady zarządzania ryzykiem
Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych w Alior Banku SA. Zarządzanie ryzykiem wspiera realizację strategii Banku i ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu rentowności i bezpieczeństwa działalności biznesowej, przy zapewnieniu kontroli poziomu ryzyka i jego utrzymaniu w ramach przyjętej tolerancji na ryzyko i systemu limitów, w zmieniającym się otoczeniu makroekonomicznym i prawnym. Nadrzędnym celem strategii zarządzania ryzykiem jest zapewnienie wczesnego rozpoznawania i odpowiedniego zarządzania wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka związanymi z prowadzoną działalnością.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
114
Celem zarządzania ryzykiem poprzez dążenie do utrzymywania poziomu ryzyka w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest:
ochrona wartości kapitału akcjonariuszy,
ochrona depozytów klientów,
wsparcie Grupy Kapitałowej w prowadzeniu efektywnej działalności.
Zarządzanie ryzykiem w Alior Banku opiera się w szczególności na następujących zasadach:
Bank zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka zidentyfikowa n ymi w ramach działalności,
struktura organizacyjna oraz sposób przypisania funkcji do poszczególnych jednostek Banku zapewniają precyzyjny podział obowiązków oraz mitygują ryzyko powstawania konfliktu interesów,
proces i metody zarządzania ryzykiem adekwatne do skali działalności Banku oraz dostosowane do istotności, skali i złożoności danego ryzyka,
proces zarządzania ryzykiem jest regularnie dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka oraz zmieniającego się otoczenia ekonomiczn e go i regulacyjnego,
metody zarządzania ryzykiem są okresowo weryfikowane i walidowane,
zarządzanie ryzykiem jest zintegrowane z procesami planistycznymi i kontrolingowymi,
poziom ryzyka jest regularnie monitorowany i odnoszony do systemu limitów obowiązujących w Banku,
a Zarząd i Rada Nadzorcza Banku otrzymują regularnie informacje na temat profilu i poziomu ryzyka ,
Bank przeprowadza cykliczny proces przeglądu ryzyk identyfikowanych w ramach działalności oraz dokonuje regularnej oceny Istotności poszczególnych rodzajów ryzyka.
Przy określaniu kryteriów uznawania danego rodzaju ryzyka za istotne uwzględniany jest wpływ danego rodzaju ryzyka na działalność Banku, przy czym rozróżniane są trzy typy rodzajów ryzyka:
ryzyka istotne – podlegające aktywnemu zarządzaniu,
ryzyka potencjalnie istotne – dla których przeprowadza się monitoring istotności,
inne niezdefiniowane lub niewystępujące w Banku rodzaje ryzyka (nieistotne i niemonitorowane).
W poniższych notach Bank zaprezentował szczegóły dotyczące zarządzania wybranymi rodzajami ryzyka:
Rodzaj ryzyka
numer noty
Ryzyko kredytowe
39
Ryzyko rynkowe* w tym: ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe
40,41
Ryzyko płynności
42
Ryzyko operacyjne
43
*Ryzyko rynkowe to ryzyko negatywnego wpływu na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku na skutek zmian czynników rynkowych.
W Banku wyróżnia następujące czynniki ryzyka rynkowego podlegające zarządzaniu: kursy walutowe, indeksy stóp procentowych, ceny akcji/indeksów, ceny towarów, spread kredytowy związany z ratingiem danego emitenta, parametry zmienności opcji. Szczegółowy opis dotyczący zarządzana ryzykiem rynkowym Banku znajduje się w Sprawozdaniu z działalności Zarządu.
Proces zarządzania ryzykiem odbywa się w ramach przyjętych przez Bank polityk zarządzania ryzykiem i obejmuje jego identyfikację, pomiar i ocenę , kontrolę, monitorowanie , raportowanie i działania zarządcze . Dotyczy również kontroli transakcji skarbowych przez ustalanie i weryfikację zasad ich zawierania, organizacji i wyceny.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
115
W obrębie poszczególnych funkcji istnieje jasny rozdział kompetencji i odpowiedzialności oraz zasad określonych wewnętrznymi regulacjami.
Proces zarządzania ryzykiem jest nadzorowany przez Radę Nadzorczą Banku, która regularnie otrzymuje informacje o profilu ryzyka w Banku oraz o najważniejszych działaniach podejmowanych w zakresie zarządzania ryzykiem. Radę Nadzorczą Banku wspierają m.in. Komitet ds. Wynagrodzeń Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej.
Zarząd Alior Banku SA projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie spójnego, dostosowanego do profilu ryzyka, systemu zarządzania ryzykiem w Banku, w tym określa zasady zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, zapewniając ich spójność ze strategią zarządzania ryzykiem, a także określa apetyt na ryzyko. Ponadto Zarząd określa strukturę organizacyjną Banku, dbając o właściwy podział ról kluczowych z punktu widzenia zarządzania ryzykiem. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające w Banku:
Komitet Ryzyka Kredytowego oraz Inicjatyw Biznesowych (KRK),
Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami ( CALCO ),
Komitet Kredytowy Banku (KKB),
Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO) ,
Komitet Ryzyka Modeli (KRM).
Celem działania KRK jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem kredytowym Banku, w tym ryzykiem koncentracji kredytowej.
Celem działania Komitetu CALCO jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem rynkowym, ryzykiem płynności, ryzykiem kontrahenta, ryzykiem biznesowym, ryzykiem kapitałowym i ryzykiem nadmiernej dźwigni, a także nadzór nad funkcjonowaniem Planu Naprawy.
Przedmiotem działania KKB jest zatwierdzanie decyzji kredytowych o podjęciu przez Bank, zaangażowania bilansowego i pozabilansowego, podejmowanie decyzji w sprawie wprowadzania ofert specjalnych oraz podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach nieuregulowanych w Zasadach Kompetencji Kredytowych, wiążących się z podejmowaniem przez Bank ryzyka kredytowego, do wysokości przyznanego limitu kompetencji.
KRO został utworzony w celu wspierania Zarządu w efektywnym zarządzaniu ryzykiem operacyjnym w Banku. Komitet monitoruje poziom ekspozycji na ryzyko operacyjne i ocenia sytuację w zakresie ryzyka operacyjnego w skali całego Banku.
KRM wspiera Zarząd Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem modeli z uwzględnieniem istotnych podmiotów zależnych, w których ryzyko modeli zostało uznane za istotne w ramach Procesu Oceny Adekwatności Kapitału Wewnętrznego (ICAAP). W 2020 roku Komitet Ryzyka Modeli odbył 32 posiedzenia.
W Banku ekspozycja na ryzyko jest formalnie ograniczana przez system limitów, okresowo aktualizowanych, wprowadzanych uchwałą Rady Nadzorczej lub Komitetu CALCO, obejmujących wszystkie miary ryzyka, których poziom jest monitorowany i raportowany przez niezależne od biznesu jednostki organizacyjne Banku. W Banku funkcjonują trzy rodzaje limitów, różniące się zakresem oraz sposobem funkcjonowania: limity podstawowe (ustalane na poziomie Rady Nadzorczej), limity uzupełniające oraz limity dodatkowe. Zarządzanie ryzykiem skupia się na potencjalnych zmianach wyniku ekonomicznego; poprzez funkcjonujące w Banku wymagania jakościowe związane z procesem zarządzania ryzykiem (system kontroli wewnętrznej,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
116
wdrażanie nowych produktów, analiza ryzyka prawnego, analiza ryzyka operacyjnego) ograniczane również ryzyka niekwantyfikowalne, związane z prowadzeniem działalności skarbowej.
39 Ryzyko kredytowe
39.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka kredytowego
Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Banku lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Banku w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań.
Cel zarządzania ryzykiem kredytowym
Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego.
Zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymywanie go na bezpiecznym poziomie ma fundamentalne znaczenie dla stabilności działania Banku. Kontroli ryzyka kredytowego służą obowiązujące w Banku regulacje, w szczególności metodyki kredytowania i modele wyceny ryzyka dostosowane do segmentu klienta, rodzaju produktu i transakcji, zasady ustanawiania i monitorowania prawnych zabezpieczeń kredytów oraz procesy monitoringu i windykacji należności. Bank dąży do pełnej centralizacji i optymalizacji procesów w ramach infrastruktury systemowej, przy jednoczesnym wykorzystaniu dostępnych informacji zewnętrznych i wewnętrznych o klientach.
System zarządzania ryzykiem kredytowym ma charakter kompleksowy i jest zintegrowany z procesami operacyjnymi Banku. Podstawowe etapy procesu zarządzania ryzykiem kredytowym stanowią:
identyfikacja,
pomiar,
kontrola,
monitoring,
raportowanie.
Bank posiada i wykorzystuje narzędzia szybkiego reagowania na zmiany w otoczeniu gospodarczym, w szczególności dostosowując do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i prawnej swoje procesy zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym stosowane polityki kredytowe, procesy ograniczania ryzyka braku terminowej spłaty oraz odzyskiwania należności przeterminowanych. W 2020 roku Bank wykorzystał te narzędzia i m.in.:
z sukcesem wdrożył moratoria płatnicze dla klientów obawiających się czasowego pogorszenia ich zdolności płatniczej;
dostosował swoje zasady udzielania nowych ekspozycji do nowo zidentyfikowanych zjawisk wpływających na poziom ryzyka kredytowego, w tym m.in.:
aktywnie zarządzał polityką branżową,
dostosował ocenę ryzyka transakcji, kryteria akceptacji i dostępności oferty do zmienionego poziomu ryzyka kredytowego,
rozszerzył zakres i skalę stosowanych zabezpieczeń udzielanych ekspozycji,
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
117
dostosował politykę cenową do poziomu ryzyka kredytowego i zmian rynkowych stóp procentowych;
uwzględnił oczekiwania dot. wrażliwości kredytobiorców na prawdopodobne negatywne scenariusze gospodarcze w wycenie aktywów na poziomie pojedynczych ekspozycji oraz homogenicznych portfeli.
Pomiar i ocena ryzyka kredytowego
Poziom ryzyka kredytowego jest limitowany zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów zewnętrznych i wewnętrznych zasad ustalanych przez Bank, szczególnie dotyczących ograniczeń zaangażowania kredytowego wobec jednego klienta, grupy podmiotów powiązanych kapitałowo i organizacyjnie oraz branż gospodarki.
Bank dokonuje analizy ryzyka zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i portfelowym, w związku z czym podejmuje działania, które prowadzą do:
minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego pojedynczego kredytu przy założonym poziomie zwrotu;
redukcji łącznego ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania przez Bank określonego portfela kredytowego.
W ramach minimalizacji poziomu ryzyka pojedynczego zaangażowania Bank każdorazowo przy udzielaniu kredytu lub innego produktu kredytowego:
ocenia wiarygodność oraz zdolność kredytową z uwzględnieniem m.in. szczegółowej analizy źródła spłaty ekspozycji;
ocenia zabezpieczenia, w tym weryfikuje ich stan formalno-prawny oraz ekonomiczny, z uwzględnieniem m.in. adekwatności LTV.
Ponadto w ramach wzmocnienia kontroli ryzyka indywidualnych ekspozycji Bank cyklicznie monitoruje klientów podejmując stosowne działania minimalizujące w przypadku zidentyfikowania czynników podwyższonego ryzyka.
W zakresie minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela, Bank:
1) wyznacza i kontroluje limity koncentracji;
2) monitoruje sygnały wczesnego ostrzegania w ramach systemu EWS;
3) regularnie monitoruje portfel kredytowy kontrolując wszystkie istotne parametry ryzyka kredytowego (m.in. PD, LTV, DTI, CoR, LGD, NPL, Coverage);
4) przeprowadza regularne testy warunków skrajnych.
Udzielanie produktów kredytowych przez Bank realizowane jest zgodnie z metodyk ami kredytowania właściw ymi dla segmentu k lienta i rodzaju produktu. Ocena zdolności kredytowej k lienta poprzedzająca wydanie decyzji o udzieleni u produktu kredytowego przeprowadzana jest z wykorzystaniem systemu wspierającego proces kredytowy , narzędzi: scoringowego lub ratingowego ; zewnętrznych informacji (np.
b az : C entralna B aza Dokumentów dokumenty zastrzeżone , Centralna Baza Dokumentów - bankowy rejestr, B iuro I nformacji K redytowej , B iur I nformacji G ospodarczych ) i wewnętrznych baz Banku . Udzielanie produktów kredytowych przebiega zgodnie z obowiązującymi w Banku procedurami operacyjnymi wskazującymi właściwe czynności wykonywane w procesie kredytowym, odpowiedzialne za nie jednostki Banku oraz wykorzystywane narzędzia.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
118
Decyzje kredytowe zapadają zgodnie z obowiązującym w Banku system em podejmowania decyzji kredytowych ( szczebl e kompetencyjn e dopasowane do poziomu ryzyka związanego z k lientem oraz transakcją ) .
W celu regularnej oceny podejmowanego ryzyka kredytowego oraz mitygowania ewentualnych strat na ekspozycjach kredytowych, w okresie kredytowania Bank monitoruje sytuację Klienta poprzez identyfikację sygnałów wczesnego ostrzegania, oraz okresowe, indywidualne przeglądy ekspozycji kredytowych.
Bank realizuje politykę rozdzielenia funkcji związanych z pozyskaniem Klienta i sprzedaży produktów kredytowych od funkcji związanych z oceną ryzyka kredytowego, podejmowaniem decyzji kredytowych oraz monitorowaniem ekspozycji kredytowej.
Monitoring i raportowanie ryzyka kredytowego
Stałą ochronę jakości portfela kredytowego zapewniają:
bieżące monitorowanie terminowej obsługi kredytów;
okresowe przeglądy, w szczególności sytuacji finansowo-ekonomicznej klientów i wartości przyjętych zabezpieczeń.
Monitoring klienta indywidualnego zawiera następujące obszary:
klienta;
produkty kredytowe przyznane dłużnikowi;
umowę, z tytułu której powstała ekspozycja kredytowa;
przyjęte zabezpieczenia;
wysokości utworzonych odpisów aktualizacyjnych i rezerw.
Monitoring klienta biznesowego dotyczy przede wszystkim:
klienta i podmiotów z nim powiązanych;
branży prowadzonej działalności;
produktów kredytowych przyznanych dłużnikowi;
weryfikacji spełnienia przez Klienta klauzul umownych zawartych w umowie, z tytułu której powstała ekspozycja kredytowa;
przyjętych zabezpieczeń (weryfikacja ustanowienia i wartości zabezpieczeń);
warunków rynkowych wpływających na zdolność kredytową klienta;
wysokości utworzonych odpisów aktualizacyjnych i rezerw.
Wszystkie ekspozycje kredytowe w segmencie klienta biznesowego obejmowane dodatkowo monitoringiem portfelowym, tj.:
oceną na podstawie dedykowanego modelu oceny behawioralnej oraz
procesem identyfikacji sygnałów wczesnego ostrzegania.
Wszystkie ekspozycje kredytowe klientów indywidualnych i biznesowych podlegają monitoringowi oraz bieżącej klasyfikacji do właściwych ścieżek procesowych. W celu usprawnienia monitoringu i kontroli ryzyka operacyjnego zostały wdrożone rozwiązania w systemach kredytowych Banku. Narzędzia systemowe zostały skonsolidowane w celu efektywnego wykonywania procedur monitoringu, którymi objęte zostaną wszystkie rachunki.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
119
Regularnie wykonywany jest monitoring zaangażowań klasyfikowanych jako normalne i jako zagrożone, które mogłyby powodować intensyfikację działań na etapie postępowania przedegzekucyjnego lub windykacyjnego. Rachunki poddawane ocenie pod względem przekształcenia zadłużenia w ramach procedury restrukturyzacyjnej, w celu minimalizacji strat Banku z tytułu niespłacanych terminowo zobowiązań kredytowych.
Proces monitoringu kończy się wydaniem rekomendacji dotyczącej strategii dalszej współpracy z Klientem.
W Alior Banku sporządzane miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego. Raportowanie ryzyka kredytowego obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela kredytowego.
Narzędzia zarządzania ryzykiem kredytowym
Scoring kredytowy jest narzędziem wspierającym decyzje kredytowe dla Klientów indywidualnych i mikroprzedsiębiorstw, a rating kredytowy stanowi instrument wspierania procesu podejmowania decyzji w segmencie małych, średnich i dużych przedsiębiorstw.
System scoringowy i ratingowy umożliwia:
kontrolę ryzyka kredytowego dzięki uzyskaniu oceny wiarygodności kredytowej klientów;
ujednolicenie kryteriów podejmowania decyzji kredytowych z zachowaniem bezstronności i obiektywizmu;
skrócenie czasu podejmowania decyzji kredytowych i zagwarantowanie większej skuteczności ocen wniosków kredytowych (zwiększenie wydajności pracy i zmniejszenie kosztów obsługi);
uproszczenie oceny wniosków kredytowych dzięki automatyzacji procesu;
segmentację klientów ze względu na ryzyko;
monitorowanie i prognozowanie jakości portfela kredytowego;
ułatwienie oceny dotychczasowej polityki kredytowej i szybsze wprowadzanie zmian w procesach decyzyjnych służących do oceny ryzyka kredytowego klientów biznesowych oraz indywidualnych.
W Banku regularnie przeprowadza się proces monitorowania poprawności funkcjonowania modeli scoringowych i ratingowych. Jego celem jest stwierdzenie, czy stosowane modele właściwie różnicują ryzyko, a oszacowania parametrów ryzyka właściwie odzwierciedlają odpowiednie aspekty ryzyka. Ponadto, podczas kontroli funkcjonalnych weryfikuje się poprawność zastosowania modeli w procesie kredytowym.
Stosowane obecnie modele scoringowe zostały zbudowane wewnętrznie w Banku. W celu wzmocnienia procesu zarządzania ryzykiem modeli wykorzystywanych w Banku funkcjonuje zespół pełniący funkcję niezależnej jednostki walidacyjnej.
Wynikami zastosowania modelu scoringowego są:
wartość scoru decyzyjnego danego klienta/wniosku;
klasa scoringowa z przypisaną wartością teoretycznego PD;
rekomendacja scoringowa do wniosku kredytowego w postaci: „Akceptacja” lub „Odrzucenie”.
Rodzaj modelu, którym oceniani klienci indywidualni, zależy od typu i specyfiki wnioskowanego produktu kredytowego, historii kredytowej oraz historii współpracy z Bankiem. Wybór modelu do oceny Klientów Biznesowych zależy od przynależności danego Klienta do jednego z segmentów ze względu na osiągane przychody ze sprzedaży. Ocena scoringowa/ratingowa wpływa na wysokość standardowych kosztów ryzyka podbieranych od danej transakcji.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
120
Znajomość skali potencjalnych niebezpieczeństw związanych z koncentracją zaangażowań w Banku umożliwia prawidłowe zarządzanie aktywami i zobowiązaniami, a przede wszystkim tworzenie bezpiecznej struktury portfela kredytowego. W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej koncentracji Bank ogranicza ryzyko koncentracji, ustanawiając limity i stosując normy koncentracji wynikające z przepisów zewnętrznych oraz norm koncentracji przyjętych wewnętrznie.
Bank wprowadził:
zasady identyfikacji obszarów wystąpienia ryzyka koncentracji z tytułu działalności kredytowej;
proces ustalania i aktualizowania wysokości limitów;
proces zarządzania limitami wraz z ustaleniem sposobu postępowania w przypadku przekroczenia dozwolonego poziomu limitu;
proces monitorowania ryzyka koncentracji, w tym sprawozdawczość;
kontrolę procesu zarządzania ryzykiem koncentracji.
W procesie ustalenia i aktualizacji limitów koncentracji bierze się pod uwagę:
informacje o poziomie ryzyka kredytowego limitowanych segmentów portfela i ich wpływie na realizację założeń apetytu na ryzyko w zakresie jakości portfela kredytowego i pozycji kapitałowej Banku;
wrażliwość limitowanych segmentów portfela na zmiany w otoczeniu makroekonomicznym ocenianą w ramach cyklicznie przeprowadzanych testów warunków skrajnych;
wiarygodne informacje ekonomiczne i rynkowe dotyczące każdego z obszarów koncentracji zaangażowań, w szczególności wskaźniki makroekonomiczne, branżowe, informacje dotyczące trendów gospodarczych, z uwzględnieniem projekcji wysokości stóp procentowych, kursów wymiany, analizy ryzyka politycznego, ratingi rządów oraz instytucji finansowych;
wiarygodne informacje na temat sytuacji ekonomicznej podmiotów, branż, gałęzi, sektorów gospodarki, informacji ogólnogospodarczych, w tym o sytuacji gospodarczej i politycznej krajów, oraz inne informacje potrzebne do oceny występującego w Banku ryzyka koncentracji;
interakcje między różnymi rodzajami ryzyka, tj.: ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym.
Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego - zabezpieczenia
Zabezpieczenia ustanawia się w stosunku do ponoszonego przez Bank ryzyka kredytowego i w sposób elastyczny wobec możliwości klienta. Jego ustanowienie nie zwalnia Banku z obowiązku badania zdolności kredytowej klienta.
Zabezpieczenie kredytu ma na celu zapewnienie Bankowi zwrotu udzielonego kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami, jeśli kredytobiorca nie ureguluje należności w terminach ustalonych umową kredytu, a działania restrukturyzacyjne nie przyniosą oczekiwanych efektów.
Bank akceptuje w szczególności następujące formy prawne zabezpieczeń:
gwarancje, regwarancje i poręczenia;
blokady;
zastawy rejestrowe;
przewłaszczenia;
cesje wierzytelności;
cesje z ubezpieczenia kredytu;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
121
weksle;
hipoteki;
pełnomocnictwa do rachunku bankowego;
kaucje (jako szczególną formę zabezpieczenia).
Przedmioty zabezpieczeń weryfikowane w procesie kredytowym pod kątem prawnych możliwości skutecznego zabezpieczenia Banku oraz oceniana jest ich wartość rynkowa jak również wartość możliwa do odzyskania w ew. procesie egzekucji.
Dominującymi zabezpieczeniami ekspozycji kredytowych w Banku hipoteki na nieruchomościach komercyjnych i mieszkalnych oraz gwarancje BGK. Oba te zabezpieczenia stanowią łącznie ponad 80% wartości wszystkich zabezpieczeń ekspozycji kredytowych.
Na dzień 31 grudnia 2020, Bank posiadał zabezpieczenia ekspozycji kredytowych których wartość odzyskiwalna szacowna jest na kwotę 24,99 miliarda PLN.
39.2 Dane finansowe
Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe
Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej
31.12.2020
31.12.2019*
Rachunek bieżący w banku centralnym
892 836
553 598
Inwestycyjne aktywa finansowe
15 742 078
15 798 474
wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody
6 979 415
10 438 695
wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
596 821
543 725
wyceniane według zamortyzowanego kosztu
8 165 842
4 816 054
Pochodne instrumenty zabezpieczające
334 977
134 832
Należności od banków
508 371
212 885
Należności od klientów
56 040 799
55 553 726
Segment detaliczny
33 893 617
31 842 555
Kredyty konsumpcyjne
16 827 834
17 819 615
Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe
13 214 132
11 244 540
Kredyty consumer finance
3 851 651
2 778 400
Segment biznesowy
22 147 182
23 711 171
Kredyty operacyjne
11 339 037
12 339 426
Kredyty inwestycyjne
6 574 706
7 192 310
Pozostałe
4 233 439
4 179 435
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
446 455
335 489
Inne aktywa finansowe
519 385
450 043
Razem
74 484 901
73 039 047
*Dane przekształcone nota 4.2
Aktywa finansowe nieprzeterminowane
Wewnętrzne klasy ratingowe
Segment klienta indywidualnego objęty jest spójnym systemem scoringowym.
Segment klienta biznesowego objęty jest spójnym system ratingowym.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
122
Dla obydwu systemów wprowadzono jednolite skale ratingowe. Skala modeli PD klientów segmentu detalicznego składa się z 20 klas. Skala modeli PD klientów segmentu biznesowego składa się z 25 klas.
Poniżej zaprezentowano rozkład aktywów nieprzeterminowanych wg powyższych modeli na zagregowanej skali PD.
Koszyk 1,2
31.12.2020
31.12.2019*
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Koszyk 1
Koszyk 2
Razem
Segment detaliczny
< 0.18%
3 479 252
24 220
3 503 472
5 131 682
10 856
5 142 538
0.18% - 0.28%
3 495 528
26 160
3 521 688
2 651 816
10 020
2 661 836
0.28% - 0.44%
3 082 761
24 799
3 107 560
2 437 297
8 627
2 445 924
0.44% - 0.85%
5 134 125
66 652
5 200 777
4 670 000
53 392
4 723 392
0.85% - 1.33%
2 937 606
72 285
3 009 891
3 078 491
97 553
3 176 044
1.33% - 2.06%
3 204 405
152 086
3 356 491
3 211 296
165 839
3 377 135
2.06% - 3.94%
5 003 066
396 665
5 399 731
2 706 417
196 962
2 903 379
3.94% - 9.10%
2 125 516
297 882
2 423 398
2 428 369
340 512
2 768 881
> 9.1%
1 274 190
551 139
1 825 329
1 032 635
525 235
1 557 870
Brak scoringu
88 103
0
88 103
0
0
0
Razem segment detaliczny
29 824 552
1 611 888
31 436 440
27 348 003
1 408 996
28 756 999
Segment biznesowy
< 0.28%
0
0
0
967
0
967
0.28% - 0.44%
39 539
803
40 342
60 860
4 143
65 003
0.44% - 0.85%
224 496
65 653
290 149
521 005
32 899
553 904
0.85% - 1.33%
506 919
100 166
607 085
2 379 943
48 618
2 428 561
1.33% - 2.06%
2 520 783
184 629
2 705 412
1 960 076
44 852
2 004 928
2.06% - 3.94%
5 164 684
377 167
5 541 851
7 043 008
862 648
7 905 656
3.94% - 9.1%
3 670 247
1 233 036
4 903 283
3 168 072
605 120
3 773 192
> 9.1%
2 029 105
1 804 919
3 834 024
1 557 685
988 358
2 546 043
Brak ratingu
237 222
0
237 222
0
0
0
Razem segment biznesowy
14 392 995
3 766 373
18 159 368
16 691 616
2 586 638
19 278 254
Razem
44 217 547
5 378 261
49 595 808
44 039 619
3 995 634
48 035 253
*Dane przekształcone nota 4.2
Maksymalne narażenie na ryzyko w zakresie instrumentów pochodnych zostało zaprezentowane w nocie 20.2.3.
Zewnętrzne klasy ratingowe
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2020
Należności od banków
0
4 153
413 057
67 116
0
0
24 045
508 371
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym:
0
0
6 852 529
0
0
0
126 886
6 979 415
Dłużne papiery wartościowe
0
0
6 852 529
0
0
0
55 992
6 908 521
emitowane przez Bank Centralny
0
0
1 199 973
0
0
0
0
1 199 973
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
5 545 235
0
0
0
0
5 545 235
emitowane przez banki
0
0
107 321
0
0
0
0
107 321
emitowane przez inne podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
55 992
55 992
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
70 894
70 894
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
123
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2020
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
59 762
59 762
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
11 132
11 132
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
0
0
8 165 797
0
0
0
45
8 165 842
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
0
0
446 455
0
0
0
0
446 455
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
0
0
189 417
0
0
0
24 924
214 341
Dłużne papiery wartościowe
0
0
123 480
0
0
0
15 249
138 729
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
123 480
0
0
0
0
123 480
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
4
4
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
15 245
15 245
Instrumenty kapitałowe
0
0
65 937
0
0
0
9 675
75 612
Instrumenty pochodne
0
0
465 355
84 093
0
0
168 009
717 457
Razem
0
4 153
16 532 610
151 209
0
0
343 909
17 031 881
Portfel/Rating
AAA
AA- do AA+
A- do A+
BBB- do BBB+
BB- do BB+
B- do B+
bez ratingu
31.12.2019
Należności od banków
0
27 342
136 806
7 867
0
0
40 870
212 885
Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym:
0
0
10 318 934
0
0
0
119 761
10 438 695
Dłużne papiery wartościowe
0
0
10 318 934
0
0
0
68 543
10 387 477
emitowane przez Bank Centralny
0
0
1 749 781
0
0
0
0
1 749 781
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
8 548 971
0
0
0
0
8 548 971
emitowane przez banki
0
0
20 182
0
0
0
0
20 182
emitowane przez inne podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
68 543
68 543
Instrumenty kapitałowe
0
0
0
0
0
0
51 218
51 218
emitowane przez inne podmioty finansowe
0
0
0
0
0
0
51 202
51 202
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
16
16
Aktywa finansowe wyceniane wg. zamortyzowanego kosztu
0
0
4 816 009
0
0
0
45
4 816 054
Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
0
0
335 489
0
0
0
0
335 489
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat
0
0
146 400
0
0
0
23 988
170 388
Dłużne papiery wartościowe
0
0
94 074
0
0
0
17 712
111 786
emitowane przez Skarb Państwa
0
0
94 074
0
0
0
0
94 074
emitowane przez podmioty niefinansowe
0
0
0
0
0
0
17 712
17 712
Instrumenty kapitałowe
0
0
52 326
0
0
0
6 276
58 602
Instrumenty pochodne
0
9 232
383 301
26 009
0
0
89 627
508 169
Razem
0
36 574
16 136 939
33 876
0
0
274 291
16 481 680
Aktywa finansowe przeterminowane
31.12.2020
do 1 miesiąca
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
powyżej 3 miesiący do 1 roku
powyżej 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk 2
2 001 960
466 486
3 842
1 326
300
2 473 914
Segment detaliczny
1 101 024
332 831
2 661
1 112
143
1 437 771
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
124
31.12.2020
do 1 miesiąca
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
powyżej 3 miesiący do 1 roku
powyżej 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Segment biznesowy
900 936
133 655
1 181
214
157
1 036 143
Koszyk 3
266 019
267 970
844 371
1 099 861
189 706
2 667 927
Segment detaliczny
55 375
95 024
259 429
384 800
71 055
865 683
Segment biznesowy
210 644
172 946
584 942
715 061
118 651
1 802 244
Razem
2 267 979
734 456
848 213
1 101 187
190 006
5 141 841
31.12.2019*
do 1 miesiąca
powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy
powyżej 3 miesiący do 1 roku
powyżej 1 roku do 5 lat
powyżej 5 lat
Razem
Koszyk 1 i Koszyk 2
2 418 749
549 347
2 048
1 601
466
2 972 211
Segment detaliczny
1 355 050
398 028
1 873
1 322
364
1 756 637
Segment biznesowy
1 063 699
151 319
175
279
102
1 215 574
Koszyk 3
386 472
205 650
844 568
1 076 753
154 723
2 668 166
Segment detaliczny
59 343
83 176
286 208
362 925
59 553
851 205
Segment biznesowy
327 129
122 474
558 360
713 828
95 170
1 816 961
Razem
2 805 221
754 997
846 616
1 078 354
155 189
5 640 377
*Dane przekształcone nota 4.2
POCI
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
17 764
29 392
Segment biznesowy
44 655
66 502
Razem
62 419
95 894
Kredyty podlegające praktykom forbearance
Bank jako forbearance traktuje uzgodnione z klientem udogodnienia warunków finansowania, wymuszone jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie dłużnikowi lub emitentowi zdolności wywiązania się ze zobowiązań wobec Banku oraz maksymalizacja efektywności zarządzania wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów.
W procesie restrukturyzacji klienta indywidualnego Bank wykorzystuje następujące
narzędzia (które można ze sobą łączyć):
wydłużenie okresu kredytowania. Wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zmniejszeniem wysokości miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych i jest możliwe standardowo do 144 miesięcy (dla produktów niezabezpieczonych), niezależnie od pierwotnego okresu kredytowania. Przy wydłużeniu okresu kredytowania brane pod uwagę ograniczenia wynikając z metryki produktu np. wiek kredytobiorcy.
udzielenie karencji w spłacie (pełnej raty lub części raty). W okresie karencji w spłacie rat kapitałowo-odsetkowych kredytobiorca nie jest zobowiązany do jakichkolwiek płatności z tytułu zawartej umowy. Okres spłaty kredytu może ulec wydłużeniu, o tyle miesięcy na ile została przyznana karencja (nie jest to tożsame z zastosowaniem narzędzia wydłużenie okresu kredytowania). Karencja pełnej raty stosowana jest standardowo do 6 miesięcy, karencja części kapitałowej raty standardowo do 12 miesięcy.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
125
konsolidacja kilku zobowiązań w Alior Banku, w tym zamiana limitu w rachunku LOR/nieuprawnionego debetu w ROR/KK, na kredyt spłacany w ratach. Konsolidacja skutkuje przekształceniem kilku wierzytelności wynikających z różnych umów w jedną wierzytelność. Uruchomiony w wyniku konsolidacji produkt jest spłacany w miesięcznych ratach na podstawie ustalonego harmonogramu. Parametry produktu uruchamianego w wyniku zastosowania danego narzędzia zgodne z Metryką produktu: pożyczka gotówkowa/kredyt konsolidacyjny.
W szczególnie uzasadnionych sytuacjach istnieje możliwość zastosowania innych narzędzi.
W procesie restrukturyzacji klienta biznesowego nie wprowadzono ograniczeń dotyczących form stosowanych praktyk typu forbearance . Z uwagi na specyfikę klientów, najczęściej stosowanymi narzędziami są:
porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej lub więcej ekspozycji na rachunek nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie w czasie lub rozliczającym część zadłużenia w czasie, a część w formie płatności na końcu okresu.
aneks zmniejszający limit w kredytach odnawialnych. Polega na systematycznym zmniejszaniu limitu kredytowego (najczęściej z częstotliwością miesięczną) o określoną w aneksie kwotę.
aneks zmieniający warunki w zakresie terminu spłaty/wysokości raty lub karencji na kapitał/odsetki.
Za pogorszoną sytuację finansową kredytobiorcy, skutkującą klasyfikacją przyznanego udogodniania do forbearance Bank uznaje zasadniczo sytuację, gdy:
w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub
ocena ratingowa/scoringowa (prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania) na restrukturyzowanym rachunku klienta pogorszyła się o co najmniej 3 klasy ratingowe/scoringowe w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub
jeżeli klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia.
Praktyki forbearance skutkujące stratą (rozumianą jako obniżenie NPV aktywa poniżej ustalonych progów) a także wprowadzające płatność balonową lub istotne odroczenie płatności kapitałowej, skutkują reklasyfikacją do portfela z przesłankami utratą wartości.
Ekspozycja, wobec której w wyniku klasyfikacji jako forbearance zidentyfikowana została przesłanka utraty wartości (default) utrzymuje taką przesłankę przez co najmniej 12 miesięcy. Po tym okresie ekspozycja ta może wyjść ze statusu default, jeżeli nie ma istotnych opóźnień ani żadnych innych przesłanek utraty wartości. Ekspozycja taka pozostaje w statusie forbearance jeszcze przez 24 miesiące. W tym okresie identyfikacja przesłanek utraty wartości jest realizowana wg zaostrzonych kryteriów.
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2020
31.12.2019
Segment detaliczny
825 133
750 371
bez rozpoznanej utraty wartości
763 855
631 569
z rozpoznaną utratą wartości
414 545
327 494
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-353 267
-208 692
oceniane metodą indywidualną
0
0
oceniane metodą portfelową
-353 267
-208 692
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
126
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2020
31.12.2019
Segment biznesowy
1 296 591
950 948
bez rozpoznanej utraty wartości
331 089
148 570
z rozpoznaną utratą wartości
1 525 569
1 143 742
odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości
-560 067
-341 364
oceniane metodą indywidualną
-437 911
-254 816
oceniane metodą portfelową
-122 156
-86 548
POCI
23 682
36 170
Razem należności netto
2 145 406
1 737 489
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance
31.12.2020
31.12.2019
z rozpoznaną utratą wartości
1 143 471
1 012 818
w tym wartość zabezpieczenia
923 146
721 844
bez rozpoznanej utraty wartości
978 253
688 501
w tym wartość zabezpieczenia
359 988
186 697
nieprzeterminowane
839 720
577 263
przeterminowane
138 533
111 238
POCI
23 682
36 170
Razem należności netto
2 145 406
1 737 489
Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance według regionu geograficznego
31.12.2020
31.12.2019
Dolnośląski
171 367
135 670
Kujawsko-pomorski
61 013
58 282
Lubelski
54 864
43 280
Lubuski
55 926
55 004
Łódzki
106 541
116 005
Małopolski
193 121
152 329
Mazowiecki
671 881
523 710
Opolski
30 592
32 019
Podkarpacki
25 747
24 484
Podlaski
25 893
15 803
Pomorski
118 930
92 103
Śląski
170 913
148 701
Świętokrzyski
18 389
15 848
Warmińsko-mazurski
42 950
38 912
Wielkopolski
335 625
183 450
Zachodniopomorski
61 654
101 888
Razem należności netto
2 145 406
1 737 489
Zmiana wartości bilansowej kredytów udzielonych klientom podlegających forbearance
31.12.2020
31.12.2019
Wartość bilansowa netto na początek okresu
1 737 489
1 075 432
Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości
-363 277
-232 944
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
127
Zmiana wartości bilansowej kredytów udzielonych klientom podlegających forbearance
31.12.2020
31.12.2019
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek wyłączonych w okresie
-304 723
-147 991
Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek nowo ujętych w okresie
1 433 665
1 133 655
Inne zmiany
-357 748
-90 663
Wartość bilansowa netto na koniec okresu
2 145 406
1 737 489
W latach 2020 i 2019 wartość przychodów odsetkowych od kredytów, które podlegały forbearance wynosiła odpowiednio
113 241 tys. zł 113 924 tys. zł.
Koncentracja
Dziesięciu największych kredytobiorców
Waluta
31.12.2020
Waluta
31.12.2019
Firma 1
EUR, PLN
1 637 525
EUR, PLN
1 341 971
Firma 2
PLN
242 500
PLN
308 762
Firma 3
PLN
206 341
PLN
231 765
Firma 4
EUR, PLN
196 050
PLN
203 704
Firma 5
EUR, PLN
191 185
PLN
179 108
Firma 6
EUR
164 946
EUR, PLN, USD
166 909
Firma 7
EUR, PLN, USD
155 685
PLN
162 745
Firma 8
PLN
150 801
PLN
153 970
Firma 9
EUR, PLN
138 819
PLN
142 457
Firma 10
PLN
137 006
EUR, PLN
135 180
W poniższej tabeli przedstawiono zaangażowania klientów biznesowych Alior Banku w podziale na branże.
Sekcja według PKD 2007
Nazwa sekcji
31.12.2020
31.12.2019
Sekcja A
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo
625 699
631 052
Sekcja B
Górnictwo i wydobywanie
152 530
194 475
Sekcja C
Przetwórstwo przemysłowe
5 310 213
4 932 450
Sekcja D
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
920 910
1 159 557
Sekcja E
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją
130 675
155 247
Sekcja F
Budownictwo
4 055 177
3 984 826
Sekcja G
Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, w tym motocykli
6 503 669
6 496 330
Sekcja H
Transport i gospodarka magazynowa
3 362 816
3 071 785
Sekcja I
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi
1 588 750
1 698 343
Sekcja J
Informacja i komunikacja
1 042 891
1 115 965
Sekcja K
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa
3 383 569
2 897 955
Sekcja L
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości
5 024 117
5 253 504
Sekcja M
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna
1 245 711
1 224 104
Sekcja N
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca
913 647
887 491
Sekcja O
Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie społeczne
6 178
6 056
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
128
Sekcja według PKD 2007
Nazwa sekcji
31.12.2020
31.12.2019
Sekcja P
Edukacja
127 719
137 469
Sekcja Q
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna
711 562
747 011
Sekcja R
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją
158 540
249 150
Sekcja S
Pozostała działalność usługowa
181 192
195 039
Sekcja U
Organizacje i zespoły eksterytorialne
24
32
Razem
35 445 589
35 037 841
Powyższe zaangażowania wobec klientów biznesowych zawierają:
kwotę kredytu (zaangażowanie bilansowe oraz pozabilansowe, bez odsetek i opłat oraz uwzględniania odpisów) pomniejszoną o wniesione kaucje pieniężne;
nieautoryzowane debety na rachunkach bieżących;
limity skarbowe pomniejszone o wniesione kaucje, z uwzględnieniem papierów dłużnych na księgach Banku, których emitentem jest podmiot z danej sekcji.
Na koniec 2020 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wynosi 74 824 217 tys. zł, z czego 35 445 589 tys. to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast 39 378 628 tys. - wobec klientów indywidualnych. Natomiast na koniec 2019 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wynosi
72 235 283 tys. zł, z czego
35 037 842 tys. to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast
38 197 441 tys. zł wobec klientów indywidualnych.
Kraj
31.12.2020
31.12.2019
Polska
72 753 190
69 627 477
Wielka Brytania
337 483
392 547
Luksemburg
357 532
474 033
Cypr
1 809
11 378
Szwecja
1 384
849
Węgry
55
56
Szwajcaria
23 772
24 008
Niemcy
306 016
236 017
Irlandia
126 535
65 610
Holandia
94 802
39 634
Pozostałe kraje
821 639
1 363 674
RAZEM
74 824 217
72 235 283
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji
Poniższa tabela prezentuje informacje dotyczące aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji niepowodującej wyłączenia z bilansu i dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe kalkulowany był jako strata kredytowa w okresie życia ekspozycji.
2020
2019
Aktywa finansowe podlegające modyfikacji w danym okresie
Wartość bilansowa według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją
7 514 189
1 259 641
Zysk/strata rozpoznana na modyfikacji
-21 785
-2 875
Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
129
2020
2019
Wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, dla których Bank w okresie zmienił sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości – z horyzontu dożywotniego na okres 12 miesięcy
230 037
9 536
40 Ryzyko stopy procentowej
40.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej (w tym ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej) definiowane jest jako ryzyko negatywnego wpływu zmiany poziomu rynkowych stóp procentowych na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku. Ze względu na politykę ograniczania ryzyka w księdze handlowej, Bank przywiązuje szczególną wagę do specyficznych aspektów ryzyka stopy procentowej związanych z księgą bankową, takich jak:
ryzyko niedopasowania terminów przeszacowania;
ryzyko bazowe, czyli wpływ nierównoległej zmiany różnych indeksów referencyjnych o zbliżonym terminie przeszacowania na wynik Banku;
ryzyko krzywej dochodowości;
ryzyko opcji klienta.
Ponadto w zakresie ryzyka stopy procentowej Bank zwraca szczególną uwagę na modelowanie przedpłat kredytów o stałym oprocentowaniu i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności oraz wysokości oprocentowania ustalanego przez Bank (np. dla depozytów bieżących), a także wpływ na ryzyko pozycji pozaodsetkowych (np. kapitał, majątek trwały).
Cel zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych.
Do celów zarządzania ryzykiem stopy procentowej Bank wyróżnia działalność handlową, obejmującą papiery wartościowe i instrumenty pochodne, zawarte w celach handlowych, oraz działalność bankową, obejmującą pozostałe papiery wartościowe, emisje własne, pożyczki, depozyty, kredyty oraz transakcje pochodne służące zabezpieczeniu ryzyka księgi bankowej.
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej
Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej portfela bankowego odbywa się poprzez ograniczenie zmienności wyniku odsetkowego (NII) oraz ograniczanie zmian wartości ekonomicznej kapitałów własnych Banku (EVE). Oprócz miar NII oraz EVE w pomiarze ryzyka stopy procentowej Bank wykorzystuje miarę BPV i VaR oraz testy warunków skrajnych. Miara BPV określa szacowaną zmianę wyceny danej transakcji/pozycji w wyniku przesunięcia krzywej dochodowości w danym jej punkcie o 1 punkt bazowy. Wartości BPV mierzy się codziennie w każdym punkcie krzywej, w odniesieniu do każdej waluty.
Miara VaR, określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze zmianami stóp procentowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Do wyznaczenia VaR Bank stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 99%. Wielkość jest ustalana
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
130
codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
Monitoring i raportowanie ryzyka stopy procentowej
W Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka stopy procentowej,
stopień wykorzystania kapitału wewnętrznego alokowanego na ryzyko stopy procentowej,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i
progów ostrzegawczych na ryzyko stopy procentowej,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Alior Banku to:
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej;
miary ryzyka stopy procentowej takie jak NII, EVE, VaR, BPV;
limity i wartości progowe na poszczególne miary ryzyka stopy procentowej;
testy warunków skrajnych (w tym analiza scenariuszy obejmująca m.in. wpływ określonych zmian stóp procentowych na przyszły wynik odsetkowy, wartość ekonomiczną kapitału, testy odwrócone oraz dynamiczne prognozy wrażliwości na zmiany stóp procentowych).
40.2 Ocena wpływu reformy IBOR na sytuację Banku
Od dnia 1 stycznia 2018 roku na terenie Unii Europejskiej obowiązuje nowy standard w zakresie opracowywania wskaźników referencyjnych, którego podstawą prawną jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych (dalej: rozporządzenie BMR, reforma IBOR). Głównym celem przyświecającym organom unijnym podczas prac nad reformą IBOR była potrzeba zwiększenia ochrony konsumentów. Zgodnie z reformą IBOR wszystkie wskaźniki referencyjne, które bazą do ustalania odsetek od kredytów czy stopy procentowej dla różnych instrumentów finansowych, muszą być wyliczane i stosowane według ściśle określonych zasad, tak by uniknąć podejrzeń o jakiekolwiek nadużycia. Wskaźnik referencyjny wg reformy IBOR w szczególności:
ma opierać się w pierwszej kolejności na danych transakcyjnych,
ma wiernie odzwierciedlać rynek bazowy, którego pomiar jest celem wskaźnika,
ma być możliwy do zweryfikowania przez administratora,
ma być odporny na manipulację,
ma być transparentny dla odbiorców wskaźników referencyjnych.
W Banku na okoliczność istotnej zmiany wskaźnika lub zaprzestania jego opracowywania stworzony został plan awaryjny. Plan awaryjny odzwierciedlony został w nowych wzorcach umów z klientami w postaci umieszczenia odpowiednich klauzul awaryjnych (tzw. klauzule fallback). Jednocześnie zgodnie z wymogiem rozporządzenia Bank będzie dążył do uwzględnienia klauzul fallback w relacjach umownych dla transakcji
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
131
zawartych przed wejściem w życie rozporządzenia. Bank na bieżąco monitoruje ryzyko prawne związane z zaprzestaniem opracowywania stosowanych wskaźników referencyjnych. Ryzyko to uznane jest za:
niskie dla wskaźników WIBOR i EURIBOR z uwagi na intencję regulatorów i uczestników rynku kontynuacji publikacji tych wskaźników przy spełnieniu wymogów BMR w zakresie ich jakości,
ograniczone dla innych wskaźników istotnych w związku ze zmianą formuły ich liczenia,
wysokie w przypadku wskaźników referencyjnych LIBOR - z uwagi na oficjalne komunikaty FSA (Financial Conduct Authority brytyjski nadzór finansowy) i BBA ( British Bankers' Association brytyjskie stowarzyszenie bankierów) odnośnie zaprzestania utrzymywania wskaźników po 2021 r.
Bank ma jednocześnie na uwadze zmianę do reformy IBOR, zaadresowaną przez Komisję Europejską 24 lipca 2020 r., która doprecyzowuje kwestie zaprzestania opracowywania wskaźników referencyjnych oraz ich uporządkowaną likwidację.
Ekspozycja Banku na skutki reformy IBOR
Wskaźnik referencyjny
Aktywa
Pasywa
Zobowiązania pozabilansowe – udzielone
Instrumenty pochodne
WIBOR
43 156 174
11 492 067
3 319
31 094 725
LIBOR EUR
1 946 606
46 464
111
0
LIBOR USD
78 308
12 565
178
589 424
LIBOR CHF
166 049
0
0
0
EURIBOR
0
0
0
4 434 730
Pozostałe
1 032 352
11 197
690
23 613
Razem
46 379 489
11 562 293
4 299
36 142 493
Ekspozycja transakcji zawartych w ramach rachu nkowości zabezpieczeń na stkutki reformy IBOR
Wskaźnik referencyjny
Instrumenty pochodne
WIBOR
18 304 000
EURIBOR
203 051
Razem
18 507 051
40.3 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Oszacowanie BPV w dniu 31 grudnia 2020 r. oraz 31 grudnia 2019 r. przedstawiają tabele:
BPV na koniec 2020 r. rozbicie na tenory
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
PLN
-282,5
-269,5
-1 241,1
1 043,2
-0,3
-750,2
EUR
-46,8
22,0
323,1
427,7
5,8
731,9
USD
6,5
36,8
133,3
206,1
-1,3
381,5
CHF
-1,7
0,0
0,2
0,0
0,0
-1,4
GBP
-2,8
1,7
0,1
0,0
0,0
-1,0
Inne
-2,0
-1,5
22,0
-13,8
0,0
4,7
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
132
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
Razem
-329,4
-210,5
-762,3
1 663,3
4,2
365,3
BPV na koniec 2019 r. rozbicie na tenory:
Waluta
Do 6 miesięcy
6 miesięcy - 1 rok
1 -3 lata
3 - 5 lat
5 - 10 lat
Łącznie
PLN
-452,0
294,6
886,3
516,2
36,9
1 281,8
EUR
-49,5
78,4
310,7
401,0
-1,6
739,1
USD
9,3
15,5
-7,5
-0,3
-1,5
15,4
CHF
-1,4
0,2
0,2
0,0
0,0
-1,1
GBP
-0,5
2,3
0,1
0,0
0,0
1,8
Inne
-1,4
-1,3
12,7
10,7
0,0
20,7
Razem
-495,6
389,6
1 202,4
927,6
33,7
2 057,7
Statystyka BPV
01.01.2020-31.12.2020
01.01.2019-31.12.2019
Księga
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga bankowa
-2 671
-961
14
-429
29
334
Księga handlowa
-100
-35
87
-88
9
84
C
ALCO
698
2 526
3 332
1 914
2 215
2 529
Razem
16
1 531
3 032
1 826
2 253
2 637
Kształtowanie się miary VaR w latach 2020 i 2019 prezentuje poniższa tabela (99% VaR o horyzoncie 10 dni).
01.01.2020-31.12.2020
01.01.2019-31.12.2019
Minimalny
Średni
Maksymalny
Minimalny
Średni
Maksymalny
Księga handlowa
1 607
3 480
8 588
1 087
2 531
4 063
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału
Zmianę wartości ekonomicznej kapitału przy przesunięciu równoległym krzywych procentowych o +/- 200 p.b. oraz scenariuszach określonych przez EBA na koniec grudnia 20 20 r. i 20 19 r., przedstawiono poniżej zł:
Scenariusz
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2020
Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2019
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w górę (EBA)
-124 382
116 929
równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w dół (EBA)
-13 627
-156 732
wystromienie krzywej stóp procentowych (EBA)
37 957
-49 049
wypłaszczenie krzywej stóp procentowych (EBA)
-138 961
49 964
wzrost krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
-172 215
84 613
spadek krótkoterminowych stóp procentowych (EBA)
3 089
-129 908
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w górę
-79 330
108 150
równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w dół
-10 775
-135 868
najbardziej niekorzystny scenariusz
-172 215
-156 732
najbardziej niekorzystny scenariusz jako % Tier 1
2,5%
2,3%
Zmienność wyniku odsetkowego
Zmienność wyniku odsetkowego w horyzoncie do 1 roku przy zmianie stóp procentowych o 100 p.b. (negatywny scenariusz) na koniec 2020 r. i na koniec 2019 r. przedstawiono poniżej.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
133
31.12.2020
31.12.2019
NII- łączna, urealniona wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany stóp procentowych
13,10%
9,24%
Luka przeszacowań
Luka przeszacowań prezentuje różnicę między wartością bieżącą pozycji aktywnych oraz pasywnych narażonych na ryzyko stopy procentowej, podlegających przeszacowaniu w danym przedziale czasowym, przy czym pozycje te ujmowane są w dacie transakcji.
Lukę przeszacowania w PLN, EUR i USD na koniec 2020 r. i 2019 r. przedstawiono poniżej
.
Luka przeszacowania w PLN
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
-214 375
-4 515 936
-144 261
934 488
-6 715 335
2 596 546
10 422 430
2 363 557
Luka skumulowana
-214 375
-4 730 311
-4 874 572
-3 940 084
-10 655 419
-8 058 873
2 363 557
2019
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
13 541 306
-458 471
6 504 223
-1 934 516
-852 082
-3 937 893
-6 714
12 855 853
Luka skumulowana
13 541 306
13 082 836
19 587 058
17 652 542
16 800 460
12 862 567
12 855 853
Luka przeszacowania w USD
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
312
302 808
-94 448
-88 419
286 614
-201 331
-203 360
2 177
Luka skumulowana
312
303 120
208 672
120 253
406 867
205 536
2 177
2019
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
-524 668
267 668
-141 115
-77 249
-44 573
-53 140
516
-572 560
Luka skumulowana
-524 668
-257 000
-398 115
-475 364
-519 937
-573 076
-572 560
Luka przeszacowania w EUR
2020
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
3 659
-32 079
-117 276
-61 302
57 957
-373 117
413 716
-108 442
Luka skumulowana
3 659
-28 420
-145 696
-206 998
-149 041
-522 158
-108 442
2019
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Luka okresowa
381 397
326 486
62 121
-84 843
-154 385
-310 775
4 033
224 036
Luka skumulowana
381 397
707 883
770 005
685 162
530 777
220 002
224 036
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
134
41 Ryzyko walutowe
41.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka walutowego
Ryzyko walutowe definiowane jest jako ryzyko wystąpienia straty spowodowanej zmianą kursów walutowych. Bank dodatkowo wyróżnia wpływ kursu walutowego na swoje wyniki w perspektywie długookresowej, na skutek przewalutowania przyszłych przychodów i kosztów walutowych po potencjalnie bardziej niekorzystnym kursie. Ryzyko związane z przyszłymi wynikami może być zarządzane w ramach walutowego portfela modelowego.
Cel zarządzania ryzykiem walutowym
Podstawowym celem zarządzania ryzykiem walutowym jest identyfikacja obszarów działalności Banku, które mogą być na nienarażone, i podejmowanie przedsięwzięć maksymalnie ograniczających ewentualne straty z tego tytułu. Zarząd Banku określa profil ryzyka walutowego, który musi cechować się zgodnością z obowiązującym planem finansowym Banku.
Pomiar i ocena ryzyka walutowego
Pomiar i ocena ryzyka walutowego odbywają się poprzez ograniczenie pozycji walutowych zajmowanych przez Bank. W pomiarze ryzyka walutowego Bank wykorzystuję miarę VaR i testy warunków skrajnych.
Miara VaR określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze zmianami kursów walutowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Do wyznaczenia VaR Bank stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 99%. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie.
Monitoring i raportowanie ryzyka walutowego
W Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje:
poziom miar ryzyka walutowego,
stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko walutowe,
wyniki testów warunków skrajnych.
Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym.
Limity ryzyka walutowego ustalane w taki sposób, aby ryzyko to pozostawało na ograniczonym poziomie.
Bank może także przeprowadzać transakcje zabezpieczania przyszłych przepływów walutowych o odpowiednio wysokiej pewności realizacji (np. koszt czynszu, dochód odsetkowy netto denominowany w walutach obcych). Ich celem jest ograniczanie zmienności wyniku w bieżącym roku kalendarzowym.
Narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym
Główne narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym w Alior Banku to:
wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym;
wewnętrzne modele i miary ryzyka walutowego;
limity i
progi ostrzegawcze na ryzyko walutowe;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
135
ograniczenia dopuszczalnych transakcji walutowych;
testy warunków skrajnych.
41.2 Dane finansowe
Miary wrażliwości
Na koniec grudnia 2020 r. maksymalna strata na posiadanym przez Bank portfelu walutowym (zarządzanym w ramach księgi handlowej), wyznaczona w oparciu o VaR w horyzoncie czasowym 10 dni, mogła wynieść 176,6 tys. zł, przy zakładanym poziomie ufności 99%.
31.12.2020
31.12.2019
Horyzont [dni]
10
10
VaR [tys. zł]
176,60
436,04
Statystyka VaR na portfelu walutowym Banku w latach 2020 i 2019
VaR
31.12.2020
31.12.2019
Min
2,76
24,88
Średni
288,54
227,75
Max
1 265,43
710,56
Na datę
176,60
436,04
Założenie normalności rozkładu zmian wartości czynników ryzyka w modelu VaR może w praktyce prowadzić do niedoszacowania strat w skrajnych scenariuszach (zjawisko „grubych ogonów”). W związku z tym Bank przeprowadza testy warunków skrajnych.
W pomiarze narażenia Banku na ryzyko zmian kursów walutowych Bank przeprowadza testy warunków skrajnych. Poniżej przedstawiono wyniki testów warunków skrajnych badających wpływ zmian kursów walutowych w relacji do PLN o +/- 20%.
31.12.2020
31.12.2019
kursy + 20%
8 619,30
19 289,89
kursy -20%
10 343,00
-1 861,46
Pozycja walutowa
Wielkość globalnych pozycji walutowych w Alior Banku na dzień 31.12.2020 r. i 31.12.2019 r. prezentuje poniższa tabela:
Pozycje bilansowe
Pozycje pozabilansowe
Pozycje netto
Pozycja walutowa
Długa
Krótka
Długa
Krótka
Długa
Krótka
31.12.2020
9 295 678
-11 084 469
8 003 450
-6 180 657
34 766
-764
31.12.2019
7 531 643
-9 603 196
9 263 890
-7 220 944
7 642
-36 249
Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jaki narażony jest Bank. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie zawarte transakcje walutowe, bilansowe i pozabilansowe.
Narażenie Banku na ryzyko walutowe jest niskie (w odniesieniu do funduszy własnych) VaR 10-dniowy dla portfela walutowego Banku
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
136
na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił ok.
0,0022%, oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2019 roku ok. 0,0053%.
42 Ryzyko płynności
42.1 Opis ryzyka
Definicja ryzyka płynności
Ryzyko płynności oznacza ryzyko niemożności zrealizowania, na dogodnych dla Banku warunkach i po rozsądnej cenie, zobowiązań płatniczych wynikających z pozycji bilansowych i pozabilansowych, które Bank posiada.
W ramach ryzyka płynności wyróżnia się ryzyko finansowania, które jest ryzykiem utraty posiadanych źródeł finansowania oraz ryzyko braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty dostępu do nowych źródeł finansowania.
Cel zarządzania ryzykiem płynności
Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań, z uwzględnieniem specyfiki prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmiany warunków rynkowych lub makroekonomicznych.
Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności
W Banku funkcjonuje powołany specjalnie do celów zarządzania aktywami i pasywami Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami. Strategia dotycząca ryzyka płynności, w tym akceptowalny poziom ryzyka, zakładana struktura bilansu oraz plan finansowania zatwierdzane przez Zarząd Banku, a następnie akceptowane przez Radę Nadzorczą Banku. Za zawieranie transakcji międzybankowych odpowiada Departament Skarbu, rozliczanie i księgowanie transakcji ma miejsce w Pionie Operacji, natomiast monitorowanie i pomiar ryzyka płynności odbywa się w Departamencie Zarządzania Ryzykiem Finansowym. Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem płynności jest jasny oraz zapewnia rozdzielenie do poziomu Członka Zarządu, co gwarantuje pełną niezależność ich działania.
Zarządzanie ryzykiem płynności
Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku polega zatem na utrzymaniu własnych pozycji płynnościowych tak, aby w każdym momencie można było wypełnić zobowiązania płatnicze za pomocą dostępnych środków w kasie, wpływów z transakcji o danej dacie zapadalności lub za pomocą sprzedaży zbywalnych aktywów, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów utrzymania płynności.
W Banku funkcjonuje proces oceny adekwatności zasobów płynności (ILAAP),
który w sposób kompleksowy ocenia adekwatność zarządzania ryzykiem płynności i jego dostosowanie do charakteru, skali i stopnia złożoności Banku. Proces ten realizuje następujące cele:
zapewnienie zdolności do terminowego regulowania wszelkich zobowiązań w każdej chwili także w sytuacji skrajnej;
utrzymanie na odpowiednim poziomie bufora płynności tj. wysokiej jakości aktywów płynnych zapewniającego adekwatną nadwyżkę płynności;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
137
ustalenie skali podejmowanego przez Bank ryzyka płynności, poprzez ustanowienie wewnętrznych limitów płynności, zgodnych z apetytem oraz strategią Banku, uwzględniających wyniki testów warunków skrajnych;
minimalizowanie ryzyka przekroczenia zdefiniowanych w Banku limitów płynności;
monitorowanie sytuacji płynnościowej Banku pod kątem wystąpienia sytuacji awaryjnej w celu uruchomienia Planu Awaryjnego utrzymania płynności oraz Planu Naprawy;
zapewnienie zgodności funkcjonujących w Banku procesów z wymogami regulacyjnymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności.
W ramach ILAAP Bank:
identyfikuje ryzyka oraz istotne czynniki ryzyka;
dokonuje pomiaru i raportuje ryzyko płynności;
opracowuje procedury i polityki płynności, w tym plan finansowania na kolejne lata działalności Banku;
zarządza Planami Awaryjnymi Płynności i Planem Naprawy w zakresie płynności;
utrzymuje bufor płynności składający się z wysokiej jakości aktywów płynnych;
opracowuje system limitów płynności zgodny z apetytem na ryzyko, monitoruje limity płynności oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania identyfikujące negatywne trendy mogące mieć wpływ na wzrost ryzyka płynności;
przeprowadza testy warunków skrajnych ryzyka płynności, na podstawie których
ocenia, w jakim stopniu Bank jest przygotowany do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej;
uwzględnia w systemie stawek transferowych funduszy korekty wspierające zarządzanie ryzykiem płynności.
Poszczególne elementy ILAAP zintegrowane ze sobą i stanowią spójną całość. Każdy zidentyfikowany rodzaj ryzyka płynności jest mierzony przy pomocy szeregu analiz i zdefiniowanych wskaźników. Na określone wskaźniki nałożony jest system limitów płynności, który stanowi ograniczenie w podejmowanym przez Bank ryzyku oraz dostarcza sygnałów ostrzegawczych służących rozpoznaniu sytuacji zagrożenia mogącej prowadzić do uruchomienia planów awaryjnych lub planu naprawy. Przy określaniu poziomu limitów oraz wymaganego bufora płynności brane pod uwagę wyniki testów warunków skrajnych. Testy planów awaryjnych i planu naprawy porównywane z wynikami testów warunków skrajnych i służą zapewnieniu, Bank jest w stanie zachować płynność zarówno w sytuacji normalnej, jak i w sytuacji skrajnej.
Takie związki między poszczególnymi elementami ILAAP pozwalają na efektywne zarządzanie ryzykiem płynności, ograniczenie go oraz zapewnienie dostępu do wystarczających źródeł płynności, nawet w sytuacji skrajnej.
Elementy ILAAP spójne z ogólną strategią Banku oraz z apetytem na ryzyko. Poprzez elementy ILAAP Bank określa tolerancję ryzyka płynności, czyli poziom ryzyka, jaki zamierza ponosić. Tolerancja ryzyka zdefiniowana jest jako system limitów nałożonych na ryzyko płynności, który wynika z apetytu na ryzyko wpisanego w założenia całościowej strategii działalności Banku i jest z nim spójny oraz poprzez wyznaczenie horyzontu przeżycia uwzględniającego m.in. wyniki testów warunków skrajnych płynności. Elementy ILAAP brane pod uwagę przy konstruowaniu planu finansowego Banku w taki sposób, by założenia dotyczące przyszłej struktury bilansu uwzględniały konieczność zapewnienia bezpiecznej sytuacji płynnościowej Banku.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
138
Pomiar i ocena ryzyka płynności
Pomiar ryzyka płynności w Banku dokonywany jest z uwzględnieniem wszystkich istotnych pozycji zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych (w tym w szczególności instrumentów pochodnych). Wśród wykorzystywanych miar zarządzania płynnością, Bank wyróżnia współczynniki i powiązane z nimi limity następujących rodzajów płynności:
płynność śróddzienna - zdolność do wykonywania wszystkich zobowiązań pieniężnych w bieżącym dniu;
płynność bieżąca zdolność do finansowania aktywów i terminowego wykonania zobowiązań w toku normalnej działalności Banku lub w innych warunkach, które można przewidzieć, bez konieczności poniesienia straty w ciągu kolejnych 7 dni;
płynność krótkoterminowa zdolność wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie 30 kolejnych dni;
płynność średnioterminowa zdolność wykonania wszystkich zobowiązań w terminie zapadalności w okresie powyżej 1 i do 12 miesięcy;
płynność długoterminowa monitorowanie możliwości wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie dłuższym niż 12 miesięcy.
Do pomiaru i analizy ryzyka płynności Bank stosuje szereg wskaźników i analiz, w tym m.in.:
kalkulacja i monitoring wskaźników nadzorczych LCR, NSFR, M3, M4 ocena spełniania przez Bank ilościowych wymogów nadzorczych;
prognozy kształtowania się nadzorczych miar płynności zapewnienie spełniania przez Bank ilościowych wymogów nadzorczych w przyszłości;
kalkulacja i monitoring wewnętrznych wskaźników płynności, w tym miar płynności śróddziennej, bieżącej, krótkoterminowej, średnio- i długoterminowej, nadwyżki podstawowego i całkowitego bufora płynności;
luka płynności - umożliwia oszacowanie wielkości niedopasowania (różnicę) pomiędzy bilansowymi i pozabilansowymi aktywami i pasywami dla każdego pasma zapadalności/ wymagalności (luka okresowa), jak również dla sumy aktywów i pasywów łącznie we wszystkich pasmach zapadalności/wymagalności (luka skumulowana). Bank wyznacza kontraktową oraz urealnioną lukę płynności. Urealnienie przepływów następuje wskutek zastosowania wag urealnień do przepływów kontraktowych w celu określenia najbardziej prawdopodobnego (ekonomicznego) terminu zapadalności/wymagalności. Urealnianie wartości i terminów stosowane jest zarówno dla pozycji bilansowych jak i pozabilansowych, m. in. takich jak: aktywa, dla których istnieje możliwość wcześniejszego zbycia, pozycje nie posiadające kontraktowych terminów zapadalności, produkty bankowe, w przypadku których analiza trendów i zachowań klientów wskazuje na różnice pomiędzy kontraktowym terminem zapadalności a rzeczywistym terminem płatności, zobowiązania pozabilansowe z tytułu przyznanych linii kredytowych i gwarancji;
analiza stabilności środków obcych stabilnych - określenie na podstawie danych historycznych, jaka część tych zobowiązań wykazuje cechy stałości i może z wysokim prawdopodobieństwem w normalnych warunkach rynkowych stanowić stabilne źródło finansowania.;
analiza odnawialności/zrywalności depozytów celem jest zweryfikowanie stabilności behawioralnej zachowań klientów będącej podstawą do wyznaczenia osadu i wag urealnień przepływów pieniężnych w Banku.;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
139
analiza koncentracji środków obcych stabilnych - wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Banku od źródeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji, co mogłoby mieć negatywny wpływ na stabilność środków obcych;
analiza stabilności należności z tytułu udzielonych zobowiązań pozabilansowych - określenie poziomu wykorzystania linii gwarancyjnych i kredytowych przez klientów;
analiza płynności długoterminowej ma na celu określenie ryzyka związanego z finansowaniem kredytów długoterminowych (głównie zabezpieczonych hipotecznie lub na finansowanie dużych projektów niezwiązanych z nieruchomościami, w tym inwestycji przemysłowych) pasywami o krótszym terminie zapadalności.
Monitoring, raportowanie i ograniczanie ryzyka płynności
Alior Bank regularnie monitoruje i raportuje poziom miar dotyczących ryzyka płynności oraz stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych. Raporty dotyczące ryzyka płynności opracowywane w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym. Ich częstotliwość, zakres
i lista odbiorców (w tym CALCO, Zarząd Banku i Rada Nadzorcza) uregulowana jest w wewnętrznych przepisach Banku.
Limity wyznaczają granice działalności Banku, które nie mogą być przekroczone. Wybrane limity Bank poszerza o progi ostrzegawcze, których funkcją jest zabezpieczenie przed przekroczeniem limitów wewnętrznych poprzez określenie poziomu wykorzystania limitów (minimalnej nadwyżki), którego osiągnięcie oznaczało będzie wystąpienie podwyższonego ryzyka płynności oraz realne ryzyko możliwości wystąpienia przekroczenia limitu w określonym przedziale czasowym.
Na wypadek wystąpienia kryzysu płynności rozumianego jako hipotetyczne ryzyko jak i realne zaistnienie sytuacji, w której Bank nie będzie zdolny do terminowego realizowania bieżących lub przewidywanych przyszłych zobowiązań płatniczych Bank opracował plany awaryjne płynności, których celem jest określenie rozwiązań gwarantujących przetrwanie sytuacji kryzysu płynności. Bank na bieżąco monitoruje sytuację płynnościową pod kątem rozpoznania sytuacji zagrożenia poprzez zdefiniowanie i monitorowanie szerokiego zakresu przesłanek dotyczących sytuacji wewnątrz Banku, jak i otoczenia rynkowego i makroekonomicznego, które służą rozpoznaniu sytuacji podwyższonego ryzyka płynności, wysokiego ryzyka płynności oraz kryzysu ryzyka płynności i umożliwiają podjęcie adekwatnych działań, określonych w planach awaryjnych. Bank dokonuje przeglądu i testów planów awaryjnych co najmniej raz w roku lub gdy wymaga tego zmiana warunków rynkowych. W ramach testów planów awaryjnych Bank określa: realność i możliwość przeprowadzenia działań, proces decyzyjny, kompetencje poszczególnych jednostek, kwotę środków możliwych do uzyskania oraz czas konieczny do wdrożenia działań.
Testy warunków skrajnych ryzyka płynności
Testy warunków skrajnych istotnym elementem zarządzania ryzykiem płynności. Zasadniczą część testów warunków skrajnych stanowi analiza scenariuszowa, która polega na zbadaniu wpływu na płynność Banku danego scenariusza uwzględniającego różne czynniki ryzyka oraz różny poziom dotkliwości poszczególnych czynników ryzyka (przy zachowaniu nadrzędnej zasady konserwatywnego podejścia przy konstruowaniu scenariuszy). Dodatkowo Bank przeprowadza oddzielne scenariusze dla płynności śróddziennej. Uzupełnieniem do testów scenariuszowych analizy wrażliwości, gdzie Bank testuje jedynie wybrane czynniki ryzyka, które w jego ocenie mają największy wpływ na sytuację płynnościową oraz testy odwrócone, gdzie Bank testuje, jaki poziom najważniejszych czynników ryzyka doprowadza Bank do utraty płynności. Bank przeprowadza testy odwrócone analizując dwa aspekty: utrata płynności oznaczająca brak możliwości regulowana zobowiązań oraz spadek płynności powodujący brak spełniania wymogów nadzorczych
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
140
dotyczących płynności. Wyniki testów warunków skrajnych akceptowane przez CALCO, Zarząd Banku i Radę Nadzorczą.
Scenariusze testów warunków skrajnych, które przyjmowane przez Zarząd Banku, opracowywane w trzech podstawowych wariantach, dla których konstruowane są co najmniej dwa scenariusze:
kryzys wewnętrzny sytuacja, w której za problemy z płynnością odpowiedzialne czynniki wewnątrzbankowe lub też inne czynniki, jednak dotyczące jedynie Banku (2 scenariusze zakładające utratę reputacji),
kryzys systemowy sytuacja, w której w całym lub znaczącej części systemu bankowego występują problemy z utrzymaniem płynności w związku z kryzysem gospodarczym lub finansowym (4 scenariusze, w tym 2 związane z pandemią COVID-19),
kombinacja kryzysu wewnętrznego jak i kryzysu systemowego sytuacja będąca kombinacją elementów z dwóch powyższych wariantów (2 scenariusze zakładające jednoczesne problemy Banku oraz całego sektora).
Wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane w szczególności do oceny, w jakim stopniu Bank jest przygotowany do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej, do oceny adekwatności nadwyżki płynności poprzez zestawienie posiadanego bufora płynności z wymaganym buforem płynności w sytuacji skrajnej oraz do weryfikacji dostosowania profilu płynnościowego Banku do przyjętej tolerancji ryzyka płynności poprzez sprawdzenie, czy horyzont przeżycia w każdym scenariuszu jest co najmniej równy założonemu przez Bank. Zestawienie zapotrzebowania na środki płynne dla każdego scenariusza z wartościami możliwymi do pozyskania na podstawie przeprowadzonych testów planów awaryjnych pozwala sprawdzić, czy Bank jest w stanie regulować zobowiązania w dłuższych horyzontach (poza horyzontem przeżycia) przy wykorzystaniu działań awaryjnych. Poza tym wyniki testów warunków skrajnych służą do ustalania limitów wewnętrznych, dostosowywania i ulepszania regulacji wewnętrznych, codziennej praktyki zarządzania ryzykiem płynności poprzez wykorzystywanie wyników testów warunków skrajnych do bieżącej oceny sytuacji płynnościowej Banku, kształtowania planu awaryjnego płynności.
42.2 Wpływ pandemii COVID-19 na ryzyko płynności
Od początku pandemii przez cały 2020 rok płynność Banku oraz jego otoczenie na bieżąco monitorowane, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów, w których w początkowej fazie obserwowano niekorzystne zachowania mogące mieć wpływ na przyszłą pozycję płynnościową oraz reputację Banku jak np. zwiększone wypłaty gotówkowe klientów, zwiększone zapotrzebowanie klientów na waluty obce, głównie USD oraz obniżoną płynność na rynku międzybankowym. Przez cały okres od wybuchu pandemii płynność Banku znajdowała się na bezpiecznym poziomie, co odzwierciedlały poziomy wskaźników płynności znacząco powyżej limitów (np. LCR na historycznie wysokich poziomach). Z tego względu w czasie pandemii Bank nie identyfikował konieczności podejmowania nadzwyczajnych działań poprawiających płynność, w szczególności w świetle podjętych działań przez nadzorcę i bank centralny jak np. obniżenie poziomu wymaganej rezerwy obowiązkowej.
W celu uwzględnienia możliwych długoterminowych skutków pandemii oraz dostosowania zarządzania ryzykiem płynności do zmienionego otoczenia w związku z pandemią COVID-19 Bank zastosował w 2020 roku poniższe usprawnienia (ponad wymaganiami postawionymi przez nadzorcę jak np. dzienne raportowanie sytuacji płynnościowej na początku pandemii, a na koniec 2020 roku odbywające się z częstotliwością raz na tydzień):
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
141
monitoring zwiększonych wypłat gotówkowych klientów (szczególnie w początkowym okresie pandemii) oraz zwiększenie buforów gotówki w skarbcu, głównie EUR i USD;
plan finansowania zawarty w Polityce Zarządzania Aktywami i Pasywami na lata 2020-2022 został stworzony w oparciu o plan finansowy na rok 2020 oraz prognozę bilansu Banku na lata 2021-2022 uwzględniające skutki COVID-19;
uwzględnienie w pełnych testach warunków skrajnych ryzyka płynności dwóch scenariuszy skrajnych uwzględniających skutki pandemii:
COVID-19 krótkoterminowy wariant bardziej oczekiwany, zakładający większy poziom kontrolowania epidemii i stopniowy powrót gospodarki do aktywności sprzed pandemii
COVID-19 długoterminowy - wariant pesymistyczny, mniej oczekiwany, zakładający dłuższe trwanie epidemii i restrykcji dużo bardziej uderzających w gospodarkę
wymagany bufor płynności dla scenariusza zewnętrznego w comiesięcznej analizie testów warunków skrajnych wyznaczany jest na podstawie scenariusza COVID-19 długoterminowego,
cykliczny przegląd adekwatności założeń scenariuszy COVID-19 wykorzystywanych w testach warunków skrajnych
cykliczny monitoring sytuacji makroekonomicznej.
42.3 Dane finansowe
Przepływy kontraktowe
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Banku na dzień 31 grudnia 2020 roku (w mln zł):
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
2 794
2 301
1 993
3 771
7 118
13 629
20 093
39 783
91 482
Gotówka i Nostro
2 341
0
0
0
0
0
0
0
2 341
Należności od banków
55
100
0
0
0
0
0
421
576
Należności od klientów
398
952
1 955
3 096
5 478
8 039
15 067
33 992
68 977
Papiery Wartościowe
0
1 249
38
675
1 640
5 590
5 026
1 864
16 082
Pozostałe aktywa
0
0
0
0
0
0
0
3 506
3 506
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-58 758
-2 860
-3 235
-1 976
-2 072
-1 015
-1 571
-6 943
-78 430
Zobowiązania wobec banków
-304
-304
0
0
0
0
-55
0
-663
Zobowiązania wobec klientów
-56 678
-2 515
-2 970
-1 618
-1 235
-504
-271
-2
-65 793
Emisje własne
0
-41
-248
-332
-786
-409
-1 174
0
-2 990
Kapitały własne
0
0
0
0
0
0
0
-6 655
-6 655
Pozostałe zobowiązania
-1 776
0
-17
-26
-51
-102
-71
-286
-2 329
Luka bilansowa
-55 964
-559
-1 242
1 795
5 046
12 614
18 522
32 840
13 052
Skumulowana luka bilansowa
-55 964
-56 523
-57 765
-55 970
-50 924
-38 310
-19 788
13 052
Instrumenty pochodne – wpływy
0
7 368
1 913
436
414
493
277
0
10 901
Instrumenty pochodne – wypływy
0
-7 358
-1 897
-434
-412
-469
-291
0
-10 861
Instrumenty pochodne – netto
0
10
16
2
2
24
-14
0
40
Linie gwarancyjne i finansowe
-9 620
0
0
0
0
0
0
0
-9 620
Luka pozabilansowa
-9 620
10
16
2
2
24
-14
0
-9 580
Luka ogółem
-65 584
-549
-1 226
1 797
5 048
12 638
18 508
32 840
3 472
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
142
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
Luka skumulowana ogółem
-65 584
-66 133
-67 359
-65 562
-60 514
-47 876
-29 368
3 472
Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Banku na dzień 31 grudnia 2019 roku (w mln zł):
31.12.2019*
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
5Y+
Razem
AKTYWA
1 657
3 240
2 445
4 226
6 224
11 763
22 517
42 479
94 551
Gotówka i Nostro
1 357
0
0
0
0
0
0
0
1 357
Należności od banków
0
73
0
0
0
135
0
0
208
Należności od klientów
300
1 394
2 442
3 716
5 752
9 114
16 656
33 315
72 689
Papiery Wartościowe
0
1 773
3
510
472
2 514
5 861
5 816
16 949
Pozostałe aktywa
0
0
0
0
0
0
0
3 348
3 348
ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY
-46 181
-5 051
-4 713
-3 899
-5 373
-2 606
-1 288
-7 786
-76 897
Zobowiązania wobec banków
-275
-109
-2
-1
-2
-2
-3
-69
-463
Zobowiązania wobec klientów
-44 160
-4 869
-4 556
-3 569
-4 011
-1 106
-342
-26
-62 639
Emisje własne
0
-67
-126
-285
-1 272
-1 394
-826
-793
-4 763
Kapitały własne
0
-6
-12
-18
-36
0
0
-6 766
-6 838
Pozostałe zobowiązania
-1 746
0
-17
-26
-52
-104
-117
-132
-2 194
Luka bilansowa
-44 524
-1 811
-2 268
327
851
9 157
21 229
34 693
17 654
Skumulowana luka bilansowa
-44 524
-46 335
-48 603
-48 276
-47 425
-38 268
-17 039
17 654
Instrumenty pochodne – wpływy
0
7 978
2 077
748
344
761
285
43
12 236
Instrumenty pochodne – wypływy
0
-7 956
-2 084
-744
-344
-774
-289
-42
-12 233
Instrumenty pochodne – netto
0
22
-7
4
0
-13
-4
1
3
Linie gwarancyjne i finansowe
-8 880
0
0
0
0
0
0
0
-8 880
Luka pozabilansowa
-8 880
22
-7
4
0
-13
-4
1
-8 877
Luka ogółem
-53 404
-1 789
-2 275
331
851
9 144
21 225
34 694
8 777
Luka skumulowana ogółem
-53 404
-55 193
-57 468
-57 137
-56 286
-47 142
-25 917
8 777
*Dane przekształcone– nota 4.2
Urealniona luka płynności
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2020 roku (w mln zł):
31.12.2020
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
6 309
5 154
-1 651
467
1 603
3 661
5 511
-21 014
40
Urealniona luka skumulowana
6 309
11 463
9 812
10 279
11 882
15 543
21 054
40
Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2019 roku (w mln zł):
31.12.2019*
1D
1M
3M
6M
1Y
2Y
5Y
>5Y
Razem
Urealniona luka okresowa
4 980
5 419
-1 564
900
674
2 901
6 598
-19 905
3
Urealniona luka skumulowana
4 980
10 399
8 835
9 735
10 409
13 310
19 908
3
*Dane przekształcone– nota 4.2
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
143
Nadzorcze miary płynności i miary wrażliwości
Nadzorcze miary płynności
31.12.2020
31.12.2019
M3
3,53
3,68
M4
1,19
1,18
LCR
171%
146%
NSFR
122%
129%
W okresie od 31 grudnia 2019 roku do 31 grudnia 2020 roku wartości wskaźników miar nadzorczych utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych.
Poniższa tabela przedstawia części składowe wskaźnika pokrycia wypływów netto (LCR), czyli wartość zabezpieczenia przed utratą płynności oraz wypływ środków pieniężnych netto. Dodatkowo zaprezentowana została nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności rozumiana jako nadwyżka możliwości pokrycia potrzeb płynnościowych przez okres występowania warunków skrajnych trwający 30 dni.
31.12.2020
31.12.2019
Zabezpieczenie przed utratą płynności (mln zł)
16 104
15 482
Wypływy środków pieniężnych netto ogółem (mln zł)
9 422
10 624
Nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności (mln zł)
6 682
4 858
Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR)
171%
146%
Stabilność bazy depozytowej
Na dzień 31 grudnia 2020 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 95,5% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 95,2% dla emisji własnych.
Na dzień 31 grudnia 2019 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 94,4% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 95,1% dla emisji własnych.
Struktura finansowania
Głównym źródłem finansowania Banku jest baza depozytowa, która na dzień 31.12.2020 roku wyniosła ok. 62 mld PLN, co stanowi ok. 80% pasywów Banku. W bazie depozytowej dominują rachunki bieżące (ok. 83% bazy), z czego większość (ok.70%) stanowią rachunki klientów indywidualnych wobec 30% rachunków klientów biznesowych. Pozostałą część bazy depozytowej tj. ok. 17% stanowią depozyty terminowe, w tym 67% depozyty terminowe klientów indywidualnych i 33% depozyty klientów biznesowych. Zobowiązania wobec klientów finansowych wynoszą ok. 3 mld PLN i stanowią ok. 4% pasywów. Emisje własne, w wartości 2,8 mld PLN, stanowią ok. 4% pasywów.
W kolejnych latach Bank zakłada umiarkowany przyrost sumy bilansowej i utrzymanie depozytów klientowskich jako głównego źródła finansowania (w szczególności od klientów indywidualnych).
Koncentracja
Bank w cyklach miesięcznych przeprowadza analizę koncentracji bazy depozytowej, która ma na celu wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Banku od źródeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji. W celu oszacowania poziomu koncentracji Bank wyznacza wskaźnik
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
144
WWK (Wskaźnik Wysokiej Koncentracji) liczony jako stosunek wartości środków zgromadzonych przez największych depozytariuszy do wartości bazy depozytowej. Na dzień 31 grudnia 2020 r. WWK wyniósł 0,98%, co wskazuje na brak koncentracji. Wskaźnik na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosił 1,00%.
Statystykę WWK za 2020 r. i 2019 r. przedstawia poniższa tabela.
Minimalny
Średni
Maksymalny
31.12.2020
0,77%
0,85%
1,00%
31.12.2019
0,98%
1,21%
1,72%
W celu ograniczenia ryzyka koncentracji Bank dywersyfikuje strukturę bazy depozytowej w podziale na klientów detalicznych, biznesowych, finansowych, instytucji rządowych i samorządowych, monitorując i raportując miesięcznie udział poszczególnych grup w całości bazy depozytowej.
Waluta
31.12.2020
Waluta
31.12.2019
Klient 1
EUR, PLN, USD
368 479
EUR, PLN, USD
359 889
Klient 2
EUR, PLN, USD
343 608
PLN
306 347
Klient 3
CHF, CZK, EUR, PLN, USD
316 083
EUR, PLN, USD
248 612
Klient 4
PLN
306 596
PLN
210 102
Klient 5
CZK, EUR, PLN, USD
294 617
PLN
200 560
Klient 6
PLN
216 168
PLN
130 914
Klient 7
PLN
175 608
EUR, PLN, USD
129 391
Klient 8
EUR, PLN
159 859
CHF, CZK, EUR, PLN, USD
127 246
Klient 9
EUR, PLN
112 326
EUR, PLN
120 088
Klient 10
CHF, EUR, PLN, USD
89 257
CHF, EUR, PLN, USD
100 732
W 2020 r. sytuacja płynnościowa Banku pozostawała na bezpiecznym poziomie. Sytuacja była ściśle monitorowana i utrzymywana na adekwatnym do potrzeb poziomie poprzez dostosowywanie poziomu bazy depozytowej oraz uruchamianie dodatkowych źródeł finansowania w zależności od rozwoju akcji kredytowej i pozostałych potrzeb płynnościowych.
43 Ryzyko operacyjne
43.1
Opis ryzyka
Definicja ryzyka operacyjnego
Ryzyko operacyjne to ryzyko powstania straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi i systemów lub zdarzeń zewnętrznych. Ryzyko operacyjne uwzględnia ryzyko prawne, a nie obejmuje ryzyka utraty reputacji i ryzyka biznesowego.
Cel zarządzania ryzykiem operacyjnym
Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym Banku jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na poziomie bezpiecznym i adekwatnym w stosunku do działalności, celów, strategii i rozwoju Banku, a także akceptowalnym przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
145
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego
Bank posiada sformalizowany system zarządzania ryzykiem operacyjnym w ramach którego przeciwdziała występowaniu zdarzeń i incydentów operacyjnych oraz ogranicza straty w przypadku materializacji ryzyka. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje identyfikację, pomiar i ocenę ryzyka operacyjnego, działania zarządcze oraz monitoring i kontrolę ryzyka na wszystkich poziomach, od jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w swoich obszarach, Koordynatorów ryzyka operacyjnego, poprzez Dział Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym, Komitet Ryzyka Operacyjnego, po Zarząd i Radę Nadzorczą.
W ramach identyfikacji ryzyka operacyjnego, Bank rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób wpływają na jego poziom. Na etapie identyfikacji wykorzystywane różne sposoby pozyskiwania informacji m.in.:
gromadzenie danych o zdarzeniach i stratach w Banku oraz jego podmiotach zależnych,
identyfikacja ryzyka w procesach, produktach i systemach,
identyfikacja ryzyka w procesach outsourcowanych,
analiza zewnętrznych zdarzeń ryzyka operacyjnego.
Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego przeprowadzana jest przy wykorzystaniu mierników ilościowych i jakościowych i obejmuje m.in.:
kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI) dla których zdefiniowano progi tolerancji,
cel i limity
oraz określanie poziomu ich wykorzystania,
obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego od 01.01.2018 r. Bank oblicza wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z zaawansowaną metodą (AMA) dla Banku z wyłączeniem Oddziału w Rumunii, dla którego zastosowanie ma metoda standardowa (TSA),
szacowanie kapitału wewnętrznego dla Banku na ryzyko operacyjne z wykorzystaniem wyników modelu AMA,
testy warunków skrajnych,
analizy scenariuszowe,
samoocenę ryzyka operacyjnego,
ocenę nowych i modyfikowanych procesów, produktów i zgłoszeń biznesowych.
Monitoring i raportowanie ryzyka operacyjnego Bieżącą kontrolą i monitorowaniem ryzyka operacyjnego w Banku zajmuje się Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym. Jest to komórka organizacyjna odpowiedzialna m.in. za:
rozwój i wprowadzanie odpowiednich metodyk oraz instrumentów kontroli ryzyka operacyjnego;
monitorowanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z metodą standardową (TSA) w zakresie oddziału w Rumunii oraz zgodnie z metodą zaawansowaną (AMA) w zakresie pozostałej działalności prowadzonej przez Bank;
opiniowanie i konsultowanie oceny ryzyka operacyjnego w prowadzonych projektach, produktach oraz procedurach (nowych i modyfikowanych);
monitorowanie poziomu wykorzystania wewnętrznych celów i limitów na ryzyko operacyjne oraz podejmowanie działań zarządczych związanych z występowaniem podwyższonego lub wysokiego poziomu ryzyka operacyjnego;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
146
gromadzenie wysokiej jakości danych o zdarzeniach i skutkach operacyjnych;
monitorowanie zdarzeń wewnętrznych i zewnętrznych;
monitorowanie poziomu ryzyka operacyjnego Banku z wykorzystaniem narzędzi, m.in. kluczowych wskaźników ryzyka (KRI), samooceny, testów warunków skrajnych;
przygotowywanie cyklicznych raportów dotyczących poziomu ryzyka operacyjnego w Banku.
Obowiązek monitorowania i ograniczania ryzyka operacyjnego w codziennej pracy dotyczy wszystkich pracowników i jednostek organizacyjnych Banku. Pracownicy Banku na bieżąco kontrolują poziom ryzyka operacyjnego w obsługiwanych procesach i aktywnie minimalizują ryzyko, podejmując możliwe działania mające na celu uniknięcie/ograniczenie strat operacyjnych. Odpowiadają za bieżącą rejestrację zdarzeń i finansowych skutków operacyjnych dotyczących ich obszarów działalności, definiują oraz raportują wartości Kluczowych Wskaźników Ryzyka (KRI) względem poziomów tolerancji dla procesów szczególnie narażonych na ryzyko operacyjne, a także biorą udział w procesie samooceny.
Narzędzia zarządzania ryzykiem operacyjnym
Zarządzanie ryzykiem operacyjnym w Alior Banku jest wpierane przez system informatyczny OpRisk, w którym m.in. rejestrowane zdarzenia i straty operacyjne oraz ewidencjonowane wyniki analiz scenariuszowych oraz samooceny.
Pomiar kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne dokonywany jest przy wykorzystaniu metody AMA. W oparciu o metodę AMA Alior Bank zbudował wewnętrznymi siłami model statystyczny służący do szacowania poziomu ryzyka operacyjnego w oparciu o metodę Loss Distribution Approach (LDA).
W dniu 30 stycznia 2020 roku Alior Bank otrzymał od Komisji Nadzoru Finansowego zgodę na zdjęcie dolnego ograniczenia w zakresie stosowania metody AMA (Ograniczenie obowiązywało od 14 lutego 2019 roku. Zgodnie z ograniczeniem Bank utrzymywał wymogi w zakresie funduszy własnych na poziomie nie niższym niż 60% wymogów liczonych wg metody standardowej).
W dniu 10 lutego 2021 r. Bank otrzymał zezwolenie KNF na wdrożenie zmian znacznych w metodzie AMA. W szczególności zmiana dotyczy uwzględnienia w modelu odzysków nieubezpieczeniowych. Jest to kolejny krok związany ze wzmocnieniem systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym w Banku oraz odzwierciedleniem rzeczywistego poziomu tego ryzyka w pomiarze. Zezwolenie umożliwia także w konsekwencji obniżenie wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego .
Wartość strat operacyjnych netto, które zostały zarejestrowane w 2020 r. dla Alior Banku SA mieściła się w ramach przyjętego celu oraz limitu na ryzyko operacyjne dla Banku.
W związku ze stosowaniem zaawansowanej metody pomiaru ryzyka operacyjnego (AMA), zgodnie z wymogami Art. 454 CRR, Bank dążąc do ograniczenia ryzyka materializacji skutków rzadkich, ale potencjalnie dotkliwych zdarzeń operacyjnych, wykupił szereg polis ubezpieczeniowych. Ww. polisy obejmowały m.in. ubezpieczenie w zakresie: mienia (w tym sprzętu elektronicznego), odpowiedzialności cywilnej, odpowiedzialności karnoskarbowej oraz odpowiedzialności zawodowej.
Warunki poszczególnych polis dostosowane do skali i zakresu ponoszonego ryzyka. Ww. polisy nie stosowane jako mechanizm ograniczający wysokość wymogów w zakresie funduszy własnych na ryzyko operacyjne ani też jako czynnik mitygujący wysokość kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
147
44 Zarządzanie kapitałem
Definicja adekwatności kapitałowej
Adekwatność kapitałowa to proces mający na celu zapewnienie, poziom ryzyka, które Bank podejmuje w związku z rozwojem działalności biznesowej, może zostać pokryty posiadanym kapitałem, biorąc pod uwagę określony poziom tolerancji na ryzyko oraz horyzont czasowy. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności przestrzeganie obowiązujących regulacji organów nadzoru i kontroli, a także określonego w Grupie Kapitałowej poziomu tolerancji na ryzyko oraz proces planowania kapitałowego, w tym politykę dotyczącą źródeł pozyskiwania kapitału.
Celem zarządzania kapitałem w Banku jest utrzymywanie w każdym momencie działania odpowiedniej wartości funduszy własnych oraz kapitału Tier 1 do pokrycia ryzyka na odpowiednim poziomie, zgodnie z założonym apetytem na ryzyko.
W ramach apetytu na ryzyko Bank określa oczekiwane poziomy pokrycia przez fundusze własne oraz kapitał Tier 1 potencjalnej straty nieoczekiwanej z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka określonego w przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (Rozporządzenie CRR), a także poszczególnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanego w ramach procesu oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP). Potencjalna strata nieoczekiwana jest wyznaczana za pomocą kapitału regulacyjnego, którego metodyka wyznaczania została określona w Rozporządzeniu CRR, a także za pomocą kapitału wewnętrznego, wyznaczanego za pomocą metod o których mowa poniżej.
W procesie zarządzania kapitałem nadrzędną rolę odgrywają Rada Nadzorcza, Zarząd Banku, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Komitet Zarządzania Ryzykiem i ICAAP.
Miary adekwatności kapitałowej
W Banku do podstawowych narzędzi wykorzystywanych do zarządzania kapitałem należą:
łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik kapitału Tier 1
analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego
kapitał wewnętrzny (ICAAP) oraz współczynnik pokrycia kapitału wewnętrznego przez fundusze własne.
Łączny współczynnik kapitałowy
Łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik Tier 1 na dzień 31 grudnia 2020 r. zostały obliczone zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 roku w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 („Rozporządzenie CRR”) oraz innymi regulacjami wdrażającymi „opcje narodowe”, m. in. ustawa Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie wyższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach (z późn. zm.).
Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej
31.12.2020
31.12.2019
Fundusze własne ogółem dla współczynnika wypłacalności
7 915 086
8 234 075
Kapitał podstawowy Tier I (CET1)
6 801 904
6 891 843
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
148
31.12.2020
31.12.2019
Wpłacony kapitał
1 305 540
1 305 540
Kapitał zapasowy
5 395 195
5 388 926
Pozostałe kapitały
174 448
179 505
Zysk zweryfikowany przez biegłego rewidenta
-316 388
178 418
Niepodzielony wynik z lat ubiegłych
-119 247
-379 888
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane straty
-12 553
-6 105
Wartości niematerialne wycenione według wartości bilansowej
-295 453
-531 796
Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane zyski
72 517
42 538
Dodatkowe korekty wartości – korekta AVA
-8 824
-11 832
Pozostałe pozycje korygujące (korekty okresu przejściowego dotyczące MSSF 9, sekurytyzacja, aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego)
606 669
726 537
Kapitał Tier II
1 113 182
1 342 232
Zobowiązania podporządkowane
1 113 182
1 342 232
Wymogi kapitałowe
3 878 182
3 952 165
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: kredytowego, kredytowego kontrahenta, korekty wyceny kredytowej, rozmycia i dostawy instrumentów do rozliczenia w późniejszym terminie
3 555 830
3 624 225
Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: cen kapitałowych papierów wartościowych, cen instrumentów dłużnych, cen towarów i walutowego
8 552
5 253
Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych
24 728
20 602
Wymogi kapitałowe razem z tytułu ryzyka operacyjnego
289 072
302 085
Współczynnik Tier 1
14,03%
13,95%
Łączny współczynnik wypłacalności
16,33%
16,67%
Alior Bank SA, zdecydował o zastosowaniu przepisów przejściowych przewidzianych przez rozporządzenie nr 2017/2395 dotyczących złagodzenia wpływu wprowadzenia MSSF 9 oraz rozporządzenie 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19, co oznacza, że na potrzeby oceny adekwatności kapitałowej Banku nieuwzględniany będzie pełen wpływ wdrożenia MSSF 9, w tym związany z utworzonymi odpisami COVID-19.
W celu ograniczenia wpływu pandemii koronowirusa na gospodarkę instytucje nadzorujące rynek przyjęły szereg modyfikacji w regulacjach dotyczących współczynnika wypłacalności. Obejmują one głównie:
zmiany Rozporządzenia nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i finansowych (wraz z późniejszymi zmianami) - CRR;
zmiany Rozporządzenia 101/2016 dotyczącego ostrożnej wyceny (AVA);
wytyczne EBA w zakresie postępowania z programami odroczenia spłat;
dodatkowe działania polskich instytucji nadzorujących rynek finansowy zmniejszające obciążenie kapitałowe banków oraz zmniejszające obciążenia regulacyjne - zniesienie bufora ryzyka systemowego i zmiana wymogów regulacyjnych w zakresie współczynnika, w dniu 18 marca 2020 roku, Minister Finansów podpisał rozporządzenie w sprawie rozwiązania bufora ryzyka systemowego. Minimalna regulacyjna wartość współczynników Tier 1 oraz TCR dla Alior Banku po zniesieniu bufora to odpowiednio 8,5% oraz 10,5%, w związku z czym nadwyżka współczynników kapitałowych ponad regulacyjne poziomy minimalne to odpowiednio 5,53 pkt proc. (ok. 2,68 mld zł) i 5,83 pkt proc (ok. 2,82 mld zł).
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
149
W dniu 28 kwietnia 2020 roku Komisja Europejska zaproponowała zmiany w CRR, które mają na celu uwolnienie dodatkowego kapitału na finansowanie objętej kryzysem gospodarki. Po konsultacjach rządowych oraz z sektorem finansowym oraz pracach w Parlamencie Europejskim w dniu 26 czerwca 2020 roku została opublikowana przedmiotowa zmiana. Obejmuje ona m. in.:
okres przejściowy w zakresie wag ryzyka dla ekspozycji rządów i banków centralnych denominowanych w walucie jakiegokolwiek państwa członkowskiego UE;
okres przejściowy w zakresie ujmowania niezrealizowanych zysków i strat z papierów wartościowych wycenianych przez inne całkowite dochody emitowanych przez rządy i banki centralne;
przyspieszenie wdrożenia wskaźnika wspierającego małe i średnie przedsiębiorstwa (SME supporting factor);
przyspieszenie wdrożenia wskaźnika korygującego 0,75 do wagi ryzyka na ekspozycje infrastrukturalne;
modyfikacja okresu przejściowego związanego z wdrożeniem MSSF 9. Zmiany obejmują możliwość zastosowania okresu przejściowego oraz wydzielenie części dynamicznej związanej z rezerwami zawiązanymi po 31 grudnia 2019 roku;
zmiany w ujmowaniu wartości niematerialnych z tytułu oprogramowania. ( W dniu 15.10.2020 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej zmieniające rozporządzenie w sprawie wyższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach, w ramach którego spod wagi ryzyka 100% wyłączone zostały ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach komercyjnych służących prowadzeniu przez kredytobiorcę własnej działalności gospodarczej i nieprzynoszących dochodu generowanego przez czynsz lub zyski z ich sprzedaży.
Powyższe zmiany wpływają korzystnie na wartości współczynników kapitałowych Banku na 31.12.2020 r.
Wskaźniki kapitałowe i płynnościowe Banku pozostają na poziomach znacząco przekraczających minimalne wymagania regulacyjne i pozwalają na bezpieczne funkcjonowanie Banku.
Analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego
W ramach procesu wyliczenia współczynnika wypłacalności Bank analizuje poziom regulacyjnego wymogu kapitałowego oraz relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego. Analiza polega na porównaniu rzeczywistych wartości z wartościami budżetowanymi oraz wskazaniu przyczyn ewentualnych różnic (inna niż planowana skala działalności Banku, zwłaszcza wielkość portfela kredytowego czy inny niż planowany profil ryzyka aktywów). Kapitały własne Banku przewyższały łączny wymóg kapitałowy w ciągu całego 2020 r.
Kapitał wewnętrzny
W ramach procesu ICAAP Bank dokonuje identyfikacji oraz oceny istotności wszystkich rodzajów ryzyka, na które jest narażony w związku z podejmowaną działalnością.
Istotne rodzaje ryzyka w dniu 31 grudnia 2020 r.:
Ryzyko kredytowe – niewypłacalności
Ryzyko kredytowe - koncentracji branżowej
Ryzyko kredytowe - koncentracji wobec klienta
Ryzyko kredytowe - koncentracji w walucie
Ryzyko operacyjne
Ryzyko płynności
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
150
Ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej
Ryzyko rynkowe
Ryzyko rozliczenia/dostawy z późniejszym terminem rozliczenia
Ryzyko modeli
Ryzyko utraty reputacji
Ryzyko biznesowe
Ryzyko kapitałowe
Ryzyko braku zgodności.
Na poszczególne rodzaje ryzyka, zidentyfikowane jako istotne, Bank alokuje kapitał wewnętrzny przy zastosowaniu wewnętrznych modeli szacowania ryzyka.
Kapitał wewnętrzny szacowany jest:
dla ryzyka kredytowego w oparciu o metodykę portfelową jako wartość 99,95 kwantyla rozkładu strat na portfelu kredytowym;
dla ryzyka rynkowego w oparciu o metodykę VaR;
dla ryzyka stopy procentowej w oparciu o miarę wartości ekonomicznej kapitału;
dla ryzyka płynności w oparciu o model luki płynności przy założeniu scenariusza skrajnego;
dla ryzyko operacyjnego w oparciu o model AMA.
Wyznaczony całkowity kapitał wewnętrzny jest zabezpieczany wartością kapitału dostępnego przy uwzględnieniu odpowiednich buforów bezpieczeństwa.
Pakiet CRD IV/CRR
Na 31 grudnia 2020 r. Bank w pełni uwzględniał przepisy Rozporządzenia CRR w zakresie zarządzania kapitałem, w tym rachunku funduszy własnych oraz wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka.
Inne
45 Zdarzenia istotne dla działalności Banku
Informacja na temat ratingu Alior Banku nadanego przez agencję Fitch Ratings Ltd.
W dniu 14 kwietnia 2020 r. agencja ratingowa Fitch Ratings Ltd. („Fitch”, „Agencja”) poinformowała Bank o potwierdzeniu długoterminowych i krótkoterminowych ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie oraz o zmianie perspektywy ratingowej Banku ze „stabilnej” na „negatywną”.
Zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym przez Fitch, decyzja o zmianie perspektywy ratingowej Banku spowodowana jest sytuacją ekonomiczną związaną z koronawirusem i jego potencjalnymi skutkami dla sektora, gospodarki oraz klientów Alior Banku.
W dniu 17 grudnia 2020 r. agencja ratingowa Fitch Ratings („Fitch”, „Agencja”) poinformowała Bank o potwierdzeniu wszystkich ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie, z wyjątkiem krótkoterminowego ratingu krajowego (National Short-Term Rating) zmienionego z poziomu F1(pol) na F2(pol).
Pełna lista ocen ratingowych nadanych przez Agencję prezentuje się następująco:
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
151
1. Rating długoterminowy podmiotu (Long-Term IDR): ‘BB’, perspektywa negatywna
2. Rating krótkoterminowy podmiotu (Short-Term IDR): ‘B’
3. Długoterminowy rating krajowy (National Long-Term Rating): ‘BBB+(pol)’, perspektywa negatywna
4. Krótkoterminowy rating krajowy (National Short-Term Rating): ‘F2(pol)’
5. Viability Rating (VR): ‘bb’
6. Rating wsparcia (Support Rating): ‘5’
7. Minimalny rating wsparcia (Support Rating Floor): ‘No Floor’
Definicje ratingów Fitch dostępne na stronie Agencji pod adresem www.fitchratings.com, gdzie publikowane są także ratingi, kryteria oraz metodyki.
Informacja na temat ratingu Alior Banku nadanego przez agencję Standard & Poor’s Global Ratings
W dniu 27 kwietnia 2020 r. agencja ratingowa Standard and Poor’s Global Ratings poinformowała Bank o potwierdzeniu długoterminowych i krótkoterminowych ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie oraz o zmianie perspektywy ratingowej Banku ze „stabilnej” na „negatywną”.
Zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym przez S&P, decyzja o zmianie perspektywy ratingowej Banku spowodowana jest sytuacją ekonomiczną związaną z koronawirusem i jego potencjalnymi skutkami dla sektora, gospodarki oraz klientów Alior Banku.
W dniu 21 stycznia 2021 roku Agencja przekazała informację o potwierdzeniu wszystkich ocen ratingowych Banku na dotychczasowym poziomie.
Zatwierdzenie prospektu podstawowego programu ofertowego obligacji do kwoty 1 500 000 000 złotych
W dniu 4 maja 2020 r. Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła prospekt podstawowy Banku sporządzony w związku z:
1. programem ofertowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej niezabezpieczonych obligacji na okaziciela o wartości nominalnej wynoszącej co najmniej 100 złotych każda i do łącznej maksymalnej wartości nominalnej 1 500 000 000 złotych ustanowionym przez Bank w ramach wieloletniego programu emisji obligacji Banku do łącznej maksymalnej wartości nominalnej wynoszącej 5 000 000 000 złotych; oraz
2. zamiarem ubiegania się o dopuszczenie i wprowadzenie do obrotu poszczególnych serii Obligacji na rynku regulowanym (rynku podstawowym lub równoległym) dla dłużnych papierów wartościowych prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie SA lub rynku regulowanym dla dłużnych papierów wartościowych prowadzonym przez BondSpot SA.
Zatwierdzenie prospektu programu Emisji Bankowych Papierów Wartościowych
W dniu 31 grudnia 2020 r. Komisja Nadzoru Finansowego zatwierdziła prospekt sporządzony w związku z ofertą publiczną oraz zamiarem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku regulowanym bankowych papierów wartościowych emitowanych w ramach Drugiego Programu Emisji Bankowych Papierów Wartościowych o łącznej wartości nominalnej nie wyższej niż 5 000 000 000 PLN, o którego otwarciu Bank informował w raporcie bieżącym nr 30/2019 z dnia 30 sierpnia 2019 r.
Zakończenie współpracy T-Mobile Polska i Alior Bank SA w ramach
T-Mobile Usługi Bankowe
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
152
T-Mobile Polska i Alior Bank podjęły decyzję o zakończeniu współpracy pod marką T-Mobile Usługi Bankowe. Koniec współpracy nie oznacza zakończenia świadczenia usług bankowych dla klientów T-Mobile Usługi Bankowe. Klienci będą mogli korzystać z pełnego portfolio usług i produktów Alior Banku.
Aneksowanie umowy o okresowe udzielenie gwarancji ubezpieczeniowych stanowiących ochronę kredytową nierzeczywistą w rozumieniu rozporządzenia CRR zawarta z PZU SA
W dniu 2 listopada 2020 r. Bank aneksował zawartą z PZU SA w dniu 8 listopada 2017 r., umowę zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji ochrony kredytowej nierzeczywistej. Limit zaangażowania z tytułu gwarancji udzielanych na podstawie aneksu do umowy zlecenia o okresowe udzielanie gwarancji wynosi maksymalnie 4 mld złotych, obowiązuje przez okres 3 lat i jest odnawialny, co oznacza, że wygaśnięcie gwarancji odnawia limit o „uwolnioną” kwotę pomniejszoną o kwoty ewentualnych wypłat z gwarancji. Bank obecnie nie zakłada konieczności wykorzystania tego instrumentu optymalizacji kapitałowej w celu utrzymania współczynników kapitałowych na poziomach wyższych niż minima regulacyjne powiększone o odpowiednie bufory w horyzoncie strategii.
Wykonanie porozumienia w sprawie warunków transakcji dotyczącego spółki RUCH SA w restrukturyzacji
W dniu 3 czerwca 2020 r. pomiędzy spółką Harberton sp. z o.o., w której Bank posiada 100% akcji, a spółką Lurena Investments B.V., z siedzibą w Holandii, została zawarta umowa sprzedaży akcji, na podstawie której spółka Banku nabyła 108.824.007 akcji spółki RUCH Spółka Akcyjna, z siedzibą w Warszawie, stanowiących łącznie 100% kapitału zakładowego, za cenę 1,00 złoty, jest to wynik długotrwałego procesu restrukturyzacji tego podmiotu.
Proces restrukturyzacji RUCH SA rozpoczął się od otwarcia Przyspieszonych Postępowań Układowych 1 i 2 (odpowiednio 7 września 2018 r. i 7 lutego 2019 r.) przez RUCH SA kontrolowana przez spółkę Lurena Investments, których założeniem było objęcie restrukturyzacją części zobowiązań RUCH SA.
Celem strategicznym zaangażowania Alior Bank w ww. inwestycję kapitałową było:
płynne wprowadzenie inwestora strategicznego do RUCH SA (tj. PKN Orlen SA), umożliwiające jej dalszy rozwój oraz
skuteczne zakończenie procesów restrukturyzacyjnych spółki.
Konsekwentnie realizowany cel strategiczny przez Alior Bank znalazł swoje odzwierciedlenie w podpisanym Porozumieniu Akcjonariuszy dotyczącym spółki RUCH SA, zawartym pomiędzy Polskim Koncernem Naftowym Orlen SA, Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń SA, Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń na Życie SA oraz Alior Bank SA. W dokumencie tym zostało określone, zgodnie z porozumieniem Stron, PKN Orlen SA ma być akcjonariuszem większościowym oraz sprawować wyłączną kontrolę nad RUCH SA, a Grupa Kapitałowa Alior Banku ma być akcjonariuszem mniejszościowym oraz nie powinna sprawować nad RUCH SA współkontroli. W związku z powyższym strony podjęły decyzję o inwestycji w akcje RUCH SA.
Ponadto w dniu zawarcia wyżej wymienionego porozumienia tj. w dniu 1 czerwca 2020 roku, Strony zawarły umowę inwestycyjną dotyczącą zasad realizacji transakcji, gdzie Bank zobowiązał się do dokonania umorzenia istniejących akcji RUCH SA, aby następnie dokonać podwyższeń kapitału zakładowego RUCH SA, w którym to podwyższonym kapitale PKN Orlen SA, Grupa PZU oraz Alior Bank SA obejmą akcje i wniosą na ich pokrycie wkłady pieniężne w sposób określony w tejże umowie:
Bank wniesie 6% łącznej kwoty wkładu na nowe akcje Spółki oraz będzie posiadać 6 % akcji oraz praw głosu na Walnym Zgromadzeniu Spółki;
PZU SA wniesie 14,5% łącznej kwoty wkładu na nowe akcje Spółki oraz będzie posiadać 14,5% akcji oraz praw głosu na Walnym Zgromadzeniu Spółki;
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
153
PZU Życie SA wniesie 14,5% łącznej kwoty wkładu na nowe akcje Spółki oraz będzie posiadać 14,5% akcji oraz praw głosu na Walnym Zgromadzeniu Spółki;
PKN Orlen SA wniesie 65% łącznej kwoty wkładu na nowe akcje Spółki oraz będzie posiadać 65% akcji oraz praw głosu na Walnym Zgromadzeniu Spółki.
W celu wykonania umowy inwestycyjnej musiały się ziścić Warunki Zawieszające tj.:
Prawomocne stwierdzenie wykonania układów PPU1,
Prawomocne stwierdzenie wykonania układów PPU2,
co nastąpiło w dniu 9 listopada 2020 roku.
W dniu 24 listopada 2020 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy RUCH SA podjęło uchwałę w sprawie sprawie obniżenia i podwyższenia kapitału zakładowego Spółki, wyłączenia prawa poboru oraz zmiany Statutu Spółki, co oznacza, spółka zależna Alior Banku dokonała umorzenia posiadanych akcji w RUCH SA i jednocześnie nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego i objęcie akcji w podwyższonym kapitale zakładowym RUCH SA bezpośrednio przez PKN Orlen SA, PZU SA, PZU Życie SA i Alior Bank SA.
Dodatkowo w dniu 24 listopada 2020 r. Harberton sp. z o.o. udzielił na rzecz PKN Orlen nieodwołalnego pełnomocnictwa do wykonywania prawa głosu z pozostałych 100.000 akcji Ruch SA, obowiązującego do momentu rejestracji przez sąd czynności z 24 listopada 2020 r.
W dniu 23 grudnia 2020 r. Sąd Rejonowy XIV Wydział Gospodarczy KRS dokonał rejestracji wniosku spółki RUCH SA w zakresie obniżenia oraz jednoczesnego podwyższenia kapitału zakładowego w spółce RUCH SA, w wyniku czego spółka zależna Alior Banku - Harberton sp. z o.o. przestała być wiekszościowym akcjonariuszem spółki kolportażu prasy. W związku z powyższym Alior Bank poprzez swoją spółkę zależną Harberton sp. z o.o utracił kontrolę nad RUCH SA.
46 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej
Nie wystąpiły żadne istotne zdarzenia po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego z wyjątkiem opisanych w treści niniejszego sprawozdania finansowego.
Image should be here
Sprawozdanie finansowe Alior Banku SA
za rok zakończony 31 grudnia 2020r.
(w tysiącach złotych)
154
Podpisy wszystkich Członków Zarządu
Data
Podpis
25.02.2021
Iwona Duda - Wiceprezes Zarządu kierująca pracami Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
25.02.2021
Maciej Brzozowski - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
25.02.2021
Mikołaj Handschke - oddelegowany członek Rady Nadzorczej do wykonywania czynności Wiceprezesa Zarządu Banku odpowiedzialnego za obszar finansów
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
25.02.2021
Seweryn Kowalczyk - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
25.02.2021
Agata Strzelecka - Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
25.02.2021
Dariusz Szwed – Wiceprezes Zarządu
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym
Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych
Data
Podpis
25.02.2021
Urszula Nowik-Krawczyk – Dyrektor Departamentu Rachunkowości, Główny Księgowy Banku
Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym