GRUPA KAPITAŁOWA zETKAMA s.a.

Skonsolidowane Sprawozdanie finansowe
za okres od 1 stycznia 2014 roku do 31 GRUDNIA 2014 roku

ścinawka ŚREdnia, 19 MARCA 2014

	
SPIS TREŚCI

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z DOCHODÓW
SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW
SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM
SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
Informacje ogólne
Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości
Korekta błędu oraz zmiana zasad rachunkowości
2.	Segmenty operacyjne
2.	Przejęcia oraz sprzedaż jednostek zależnych
3.	Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
4.	Wartość firmy
5.	Wartości niematerialne
6.	Rzeczowe aktywa trwałe
7.	Aktywa w leasingu
8.	Nieruchomości inwestycyjne
9.	Aktywa oraz zobowiązania finansowe
10.	Aktywa oraz rezerwa na podatek odroczony
11.	Zapasy
12.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
13.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
14.	Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana
15.	Kapitał własny
16.	Świadczenia pracownicze
17.	Pozostałe rezerwy
18.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania
19.	Rozliczenia międzyokresowe
20.	Umowy o usługę budowlaną
21.	Przychody i koszty operacyjne
22.	Przychody i koszty finansowe
23.	Podatek dochodowy
24.	Zysk na akcję i wypłacone dywidendy
25.	Transakcje z podmiotami powiązanymi
26.	Aktywa oraz zobowiązania warunkowe
27.	Ryzyko dotyczące instrumentów finansowych
28.	Zarządzanie kapitałem
29.	Zdarzenia po dniu bilansowym
30.	Pozostałe informacje
31.	Zatwierdzenie do publikacji

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ
AKTYWA	Noty	31.12.2014	31.12.2013	
Aktywa trwałe  				
Wartość firmy	4	6.405	   	
Wartości niematerialne	5	14.529	12.247 	
Rzeczowe aktywa trwałe	6	127.949	112.900 	
Nieruchomości inwestycyjne	8	5.849	6.204 	
Inwestycje w jednostkach zależnych	3	-	14 	
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych	3	579	701 	
Należności i pożyczki	9	139	1.654 	
Pochodne instrumenty finansowe	9	-	   	
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe	9	5	5 	
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	19	37		
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	10			
Aktywa trwałe		155.492	133.725 	
Aktywa obrotowe				
Zapasy	11	42.960	38.426 	
Należności z tytułu umów o usługę budowlaną	20		   	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	12	61.000	43.119 	
Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego		85	677 	
Pożyczki	9	163	17 	
Pochodne instrumenty finansowe	9	154	361 	
Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe	9	-	   	
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	19	5.360	867 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	32.635	20.341 	
Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży	14		   	
Aktywa obrotowe		142.357	103.808 	
Aktywa razem		297.849	237.533 	

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ (CD.)
PASYWA	Noty	31.12.2014	31.12.2013	
Kapitał własny  				
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom
jednostki dominującej:				
Kapitał podstawowy	15	981	981 	
Akcje własne (-)	15		   	
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	15	31.843	31.843 	
Pozostałe kapitały	15	(14)	1.858 	
Zyski zatrzymane:		147.863	117.643 	
- zysk (strata) z lat ubiegłych		118.239	92.215 	
- zysk (strata) netto przypadający
akcjonariuszom jednostki dominującej		29.624	25.428 	
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom
jednostki dominującej		180.673	152.325 	
Udziały niedające kontroli	15	8.420	1.992 	
Kapitał własny		189.093	154.317 	
Zobowiązania				
Zobowiązania długoterminowe				
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9	27.560	11.600	
Leasing finansowy	7	454	445 	
Pochodne instrumenty finansowe	9			
Pozostałe zobowiązania	18	559		
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	10	6.228	7.626 	
Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych	16	3.808	2.358 	
Pozostałe rezerwy długoterminowe	17			
Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	19			
Zobowiązania długoterminowe		38.609	22.029 	
				
Zobowiązania krótkoterminowe				
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz
pozostałe zobowiązania	18	42.803	28.496 	
Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego		1.427	1.749 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9	10.696	17.765 	
Leasing finansowy	7	378	626 	
Pochodne instrumenty finansowe	9	10	   	
Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych	16	6.107	6.301 	
Pozostałe rezerwy krótkoterminowe	17	2.573	2.931 	
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	19	6.153	3.319 	
Zobowiązania związane z aktywami 
przeznaczonymi do sprzedaży	14		   	
Zobowiązania krótkoterminowe		70.147	61.187 	
Zobowiązania razem		108.756	83.216 	
Pasywa razem		297.849	237.533 	

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z DOCHODÓW
	Noty	od 01.01 do
31.12.2014	od 01.01 do
31.12.2013	
Działalność kontynuowana  				
Przychody ze sprzedaży	1	306.335	291.871 	
Przychody ze sprzedaży produktów		274.837	262.340 	
Przychody ze sprzedaży usług 		4.441	4.500 	
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów		27.057	25.031 	
Koszt własny sprzedaży		231.076	223.284 	
Koszt sprzedanych produktów		209.959	205.210 	
Koszt sprzedanych usług		1.894	2.790 	
Koszt sprzedanych towarów i materiałów		19.223	15.284 	
Zysk (strata) brutto ze sprzedaży		75.259	68.587 	
Koszty sprzedaży		19.766	14.941 	
Koszty ogólnego zarządu		19.836	19.364 	
Pozostałe przychody operacyjne	21	1.038	1.329 	
Pozostałe koszty operacyjne	21	2.426	5.927 	
Zyski z tytułu okazyjnego nabycia		-	-   	
Zysk (strata) z działalności operacyjnej		34.269	29.684 	
Przychody finansowe	22	2.727	1.235 	
Koszty finansowe	22	1.079	1.406 	
Udział w zysku (stracie) jednostek wycenianych
metodą praw własności (+/-)	3	-	6 	
Zysk (strata) przed opodatkowaniem		35.917	29.519 	
Podatek dochodowy	23	6.060	3.941 	
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej		29.857	25.578 	
Działalność zaniechana				
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej	14			
Zysk (strata) netto		29.857	25.578 	
Zysk (strata) netto przypadający:				
- akcjonariuszom jednostki dominującej		29.624	25.428 	
- akcjonariuszom niekontrolującym		233	150 	

ZYSK (STRATA) NETTO NA JEDNĄ AKCJĘ ZWYKŁĄ (ZŁ)
	Noty	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
z działalności kontynuowanej	24			
- podstawowy		6,04	5,19	
- rozwodniony				
z działalności kontynuowanej i zaniechanej	24			
- podstawowy		6,04	5,19	
- rozwodniony				

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

	Noty	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Zysk (strata) netto		29.857	25.578 	
Inne całkowite dochody				
Inne całkowite dochody, które zostaną przeklasyfikowane na zyski lub straty po spełnieniu określonych wyników		(1.653)	(474)	
Przeszacowanie rzeczowych aktywów trwałych	6			
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży:	9			
- dochody (straty) ujęte w okresie w innych dochodach
Całkowitych				
- kwoty przeniesione do wyniku finansowego				
Instrumenty zabezpieczające przepływy środków
pieniężnych:	9	(1.950)	(336)	
- dochody (straty) ujęte w okresie w innych dochodach
Całkowitych		(1.085)	(336)	
- kwoty przeniesione do wyniku finansowego		(865)		
- kwoty ujęte w wartości początkowej pozycji
Zabezpieczanych				
Inne całkowite dochody			(234)	
Różnice kursowe przeniesione do wyniku finansowego –
sprzedaż jednostek zagranicznych				
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek
wycenianych metodą praw własności				
 				
Podatek dochodowy odnoszący się do składników
innych dochodów całkowitych	10	297	96	
Inne całkowite dochody, które nie zostaną przeklasyfikowane na zyski lub straty		(518)		
Przeszacowanie zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych		(639)		
Podatek dochodowy dotyczący składników, które nie zostaną przeniesione w późniejszych okresach	10	121		
Inne całkowite dochody po opodatkowaniu		(2.171)	(474)	
Całkowite dochody		27.686	25.104 	
Całkowite dochody przypadające:				
- akcjonariuszom jednostki dominującej		27.453	24.954 	
- akcjonariuszom niekontrolującym		233	150 	

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

 	Nota	Kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	Udziały
niedające kontroli	Kapitał własny razem	
		Kapitał
podstawowy	Akcje własne 
(-)	Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	Pozostałe
kapitały	Zyski zatrzymane	Razem			
Saldo na dzień 01.01.2014 roku	 	981 	-   	31.843 	1.858 	117.643 	152.325 	1.992 	154.317 	
Zmiany zasad (polityki) rachunkowości	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Korekta błędu podstawowego	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Saldo po zmianach	 	981 	-   	31.843 	1.858 	117.643 	152.325 	1.992 	154.317 	
Zmiany w kapitale własnym w okresie od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	 	 	 	 	 	 	 	
Emisja akcji	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Emisja akcji w związku z realizacją opcji (program płatności akcjami)	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Wycena opcji (program płatności akcjami)	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Zmiana struktury grupy kapitałowej (transakcje z mniejszością)	15	 	 	 	 	944 	944 	6.195 	7.139 	
Dywidendy	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Przekazanie wyniku finansowego na kapitał	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Razem transakcje z właścicielami	 	-   	-   	-   	-   	944 	944 	6.195 	7.139 	
Zysk netto za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	 	 	 	 	29.624 	29.624 	 233	29.857 	
Inne całkowite dochody za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	15	 	 	 	(1.872)	(299)   	(2.171)	 	(2.171)	
Razem całkowite dochody	 	-   	-   	-   	(1.872)	29.276 	27.404 	233 	27.686 	
Przeniesienie do zysków zatrzymanych (sprzedaż przeszacowanych środków trwałych)	 	 	 	 	-   	(49)   	(49)  	 	(49)-   	
Saldo na dzień 31.12.2014 roku	 	981 	-   	31.843 	(14)	147.863 	180.673 	8.420 	189.093 	

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM (CD.)
 	Nota	Kapitał przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	Udziały
niedające kontroli	Kapitał własny razem	
		Kapitał
podstawowy	Akcje własne 
(-)	Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	Pozostałe
kapitały	Zyski zatrzymane	Razem			
Saldo na dzień 01.01.2013 roku	 	981 	-   	31.843 	2.242 	92.626 	127.692 	1.842 	129.534 	
Zmiany zasad (polityki) rachunkowości	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Korekta błędu podstawowego	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Saldo po zmianach	 	981 	-   	31.843 	2.242 	92.626 	127.692 	1.842 	129.534 	
Zmiany w kapitale własnym w okresie od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	 	 	 	 	 	 	
Emisja akcji	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Emisja akcji w związku z realizacją opcji (program płatności akcjami)	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Wycena opcji (program płatności akcjami)	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Zmiana struktury grupy kapitałowej (transakcje z mniejszością)	15	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Dywidendy	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Przekazanie wyniku finansowego na kapitał	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Razem transakcje z właścicielami	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zysk netto za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	 	 	 	25.428 	25.428 	150 	25.578 	
Korekty błędów podstawowych Spółek zależnych	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Inne	 	 	 	 	 	(304)	(304)	 	(304)	
Inne całkowite dochody:	 	 	 	 	 	 	-   	 	-   	
Inne całkowite dochody za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	15	 	 	 	(459)	(111)	(570)	 	(570)	
Zyski i straty aktuarialne	 	 	 	 		 				
Podatek dochodowy odnoszący się do składników innych dochodów całkowitych	15	 	 	 	75 	21 	96 	 	96 	
Razem całkowite dochody	 	-   	-   	-   	(384)	25.034 	24.650 	150 	24.800 	
Przeniesienie do zysków zatrzymanych (sprzedaż przeszacowanych środków trwałych)	 	 	 	 	 	(17)	(17)	 	(17)	
Saldo na dzień 31.12.2013 roku	 	981 	-   	31.843 	1.858 	117.643 	152.325 	1.992 	154.317 	

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

 	 	SSF	SSF	
	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej	 	 	
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	 	35.917 	29.519 	
Korekty:	 	 	 	
Amortyzacja i odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe		9.258 	8.637 	
Amortyzacja i odpisy aktualizujące wartości niematerialne		723 	315 	
Zmiana wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych		355 	 	
Zmiana wartości godziwej aktywów (zobowiązań) finans. wycenianych przez rachunek zysków i strat	 	-   	 	
Instrumenty zabezpieczające przepływy środków pieniężnych przeniesione z kapitału	 	(1.136)	(226)	
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości aktywów finansowych	 	(122)   	 	
Zysk (strata) ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych	 	(194)	404 	
Zysk (strata) ze sprzedaży aktywów finansowych (innych niż instrumenty pochodne)	 		(67)	
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	 	(140)	(24)	
Koszty odsetek	 	811 	1.038 	
Przychody z odsetek i dywidend	 	(124)		
Koszt płatności w formie akcji (programy motywacyjne)	 	  	 	
Udział w zyskach (stratach) jednostek stowarzyszonych			(6)	
Inne korekty	 	(18)	(188)	
Korekty razem	 	9.413	9.883 	
Zmiana stanu zapasów	 	(3.845)	(2.303)	
Zmiana stanu należności	 	(449) 	(1.021)	
Zmiana stanu zobowiązań	 	(2.294)	960 	
Zmiana stanu rezerw i rozliczeń międzyokresowych	 	1.629 	91 	
Zmiana stanu rezerw na program motywacyjny	 	-   	-   	
Zmiany w kapitale obrotowym		(371)	(413)	
Wpływy (wydatki) z rozliczenia instrumentów pochodnych	 	1.088 	226 	
Wydatki na spłatę kredytów	 	-   	 	
Zapłacone odsetki z działalności operacyjnej	 	(770)	(828)	
Zapłacony podatek dochodowy	 	(6.208)	(6.934)	
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	 	39.069 	31.453 	
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej	 	 	
Wydatki na nabycie wartości niematerialnych	 	(5.714)	(2.424)	
Wpływy ze sprzedaży wartości niematerialnych	 	- 	36 	
Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych	 	(12.715)	(12.534)	
Wpływy ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych	 	441 	69 	
Wydatki na nabycie nieruchomości inwestycyjnych	 	-   	 	
Wpływy ze sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych	 	-   	 	
Wydatki netto na nabycie jednostek zależnych	2	(5.988)	 	
Wpływy netto ze sprzedaży jednostek zależnych 	2	-   	 	
Otrzymane spłaty pożyczek udzielonych	 	- 	 	
Pożyczki udzielone	 	-   	(1.665)	
Inne wydatki inwestycyjne	 	-	 	
Wpływy ze sprzedaży pozostałych aktywów finansowych	 	47 	 	
Wpływy z otrzymanych dotacji rządowych	 	-   	297 	
Otrzymane odsetki	 22	125 	(55) 	
Otrzymane dywidendy	 22	-   	- 	
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	 	(23.804)	(16.276)	
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej	 	 	
Wpływy netto z tytułu emisji akcji	 	-   	 	
Nabycie akcji własnych	 	-   	 	
Wpływy z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych	 	-	 	
Inne wydatki inwestycyjne	 		 	
Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów i pożyczek	 	28.208 	2.724 	
Spłaty kredytów i pożyczek	 	(30.468)	(16.415)	
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego	 	(711)	(829)	
Odsetki zapłacone	 22	- 	- 	
Dywidendy wypłacone	 24	-   	-	
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	 	(2.971)	(14.520)	
Zmiana netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	 	12.294 	657 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek okresu	 	20.341 	19.684 	
Zmiana stanu z tytułu różnic kursowych	 	(24)	 (91)	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu	 	32.635 	20.341 	

DODATKOWE INFORMACJE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Informacje ogólne
a)	Informacje o jednostce dominującej
Jednostką dominującą Grupy Kapitałowej Zetkama [dalej zwana „Grupą Kapitałową”, „Grupą”] jest Zetkama S.A.  [dalej zwana „Spółką dominującą”].
Spółka dominująca została utworzona Aktem Notarialnym z dnia 1 grudnia 1990r. na podstawie aktu notarialnego Rep. A. 1453/90. Spółka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w Sądzie Rejonowym dla miasta Wrocław Fabryczna - IX Wydział Gospodarczy pod numerem KRS 000084847. Spółce dominującej nadano numer statystyczny REGON 890501767.  Akcje Spółki dominującej są notowane na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

Siedziba Spółki dominującej mieści się przy ul. 3 Maja 12 w Ścinawce Średniej,57-410. Siedziba Spółki dominującej jest jednocześnie podstawowym miejscem prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową.

b)	Skład Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki dominującej
W skład Zarządu Spółki dominującej na dzień zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji tj. 19 marca 2015 roku wchodzili:
•	Leszek Jurasz – Prezes Zarządu
•	Jerzy Kożuch – Wiceprezes Zarządu

W skład Rady Nadzorczej Spółki dominującej na dzień 19 marca 2015 roku wchodzili: 
•	Michał Zawisza – Przewodniczący Rady Nadzorczej
•	Jan Jurczyk – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej
•	Zygmunt Mrożek – Sekretarz Rady Nadzorczej
•	Tomasz Stamirowski – Członek Rady Nadzorczej
•	Tomasz Jurczyk – Członek Rady Nadzorczej

c)	Charakter działalności Grupy
Podstawowym przedmiotem działalności Spółki dominującej oraz jej spółek zależnych jest: 
•	produkcja armatury i odlewów,
•	produkcja elementów złącznych,
•	produkcja podzespołów dla motoryzacji.
Szerszy opis działalności prowadzonej przez Grupę Kapitałową został przedstawiony w nocie nr 1 dotyczącej segmentów operacyjnych.

d)	Informacje o Grupie Kapitałowej
Grupa Kapitałowa Zetkama nie wchodzi w skład innej Grupy Kapitałowej. Grupa Kapitałowa Zetkama powstała w 2008 roku.

Skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy Kapitałowej Zetkama została objęta Spółka dominująca oraz następujące spółki zależne:

Nazwa spółki zależnej	Siedziba	Udział Grupy w kapitale:	
		31.12.2014	31.12.2013	
Śrubena Unia S.A.	ul. Grunwaldzka 5
34-300 Żywiec	100,00%	100,00%	
MCS sp. z o.o.	ul. Strażacka 43
44-240 Żory	100,00%	100,00%	
Armak sp. z o.o.	ul. Swobodna 9
41-200 Sosnowiec	98,72%	94,17%	
Zetkama R&D Sp. z o. o.	ul. 3 maja 12
57-410 Ścinawka Średnia	100%	100%	
Techmadex S.A.	ul. Migdałowa 91
02-796 Warszawa	51,02%	-	
GP Energia Sp. z o.o.	ul. Pułaskiego 26C/2
Białystok	45,92%	-	
BioGP Energia Sp. z o.o.	ul. Pułaskiego 26C/2
Białystok	34,02%	-	

Czas trwania Spółki dominującej oraz wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jednostek objętych konsolidacją jest nieoznaczony.
W nocie 2. Przejęcia oraz sprzedaż jednostek zależnych znajduje się uzasadnienie traktowania jednostek, w których udział Spółki dominującej jest poniżej 50% jako jednostek zależnych.

e)	Zatwierdzenie do publikacji
Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone za rok zakończony 31 grudnia 2014 (wraz z danymi porównawczymi) zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki dominującej dnia 19 marca 2015r. (patrz nota 32).

Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości
a)	Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej sporządzone zostało zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (dalej „MSSF”), zatwierdzonymi przez Unię Europejską, obowiązującymi na dzień 31 grudnia 2014 roku.

Walutą funkcjonalną Spółki dominującej oraz walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski, a wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych polskich (o ile nie wskazano inaczej). Sprawozdania finansowe spółek zagranicznych dla celów konsolidacji przeliczane są na walutę polską według zasad zaprezentowanych poniżej w zasadach rachunkowości.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółki wchodzące w skład Grupy.

b)	Zmiany standardów lub interpretacji
Efekt zastosowania nowych standardów rachunkowości i zmian polityki rachunkowości

Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2014 roku są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzeniu sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2013 roku, z wyjątkiem zmian opisanych poniżej. Zastosowano takie same zasady dla okresu bieżącego i porównywalnego, chyba że standard lub interpretacja zakładały wyłącznie prospektywne zastosowanie.
Zastosowano takie same zasady dla okresu bieżącego i porównywalnego.

Status zatwierdzenia Standardów w UE

Standardy i interpretacje zastosowane po raz pierwszy
Standardy i interpretacje zastosowane po raz pierwszy w roku 2014
Następujące standardy, zmiany do istniejących standardów oraz interpretacje opublikowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) oraz zatwierdzone do stosowania w UE wchodzą w życie po raz pierwszy w roku 2014:

•	MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe”, zatwierdzony w UE w dniu 11 grudnia 2012 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	MSSF 11 „Wspólne ustalenia umowne”, zatwierdzony w UE w dniu 11 grudnia 2012 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	MSSF 12 „Ujawnienie informacji na temat udziałów w innych jednostkach”, zatwierdzony w UE w dniu 11 grudnia 2012 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	MSR 27 (znowelizowany w roku 2011) „Jednostkowe sprawozdania finansowe”, zatwierdzony w UE w dniu 11 grudnia 2012 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	MSR 28 (znowelizowany w roku 2011) „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach”, zatwierdzony w UE w dniu 11 grudnia 2012 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe”, MSSF 11 „Wspólne ustalenia umowne” oraz MSSF 12 „Ujawnienie informacji na temat udziałów w innych jednostkach” – objaśnienia na temat przepisów przejściowych, zatwierdzone w UE w dniu 4 kwietnia 2013 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe”, MSSF 12 „Ujawnienie informacji na temat udziałów w innych jednostkach” oraz MSR 27 „Jednostkowe sprawozdania finansowe” – jednostki inwestycyjne, zatwierdzone w UE w dniu 20 listopada 2013 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 32 „Instrumenty finansowe: prezentacja” – kompensowanie aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, zatwierdzone w UE w dniu 13 grudnia 2012 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 36 „Utrata wartości aktywów” – Ujawnianie wartości odzyskiwalnej aktywów niefinansowych, zatwierdzone w UE w dniu 19 grudnia 2013 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” 
– Nowacja instrumentów pochodnych oraz kontynuacja rachunkowości zabezpieczeń, zatwierdzone w UE w dniu 19 grudnia 2013 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2014 roku lub po tej dacie).

W/w standardy, interpretacje i zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na dotychczas stosowaną politykę rachunkowości jednostki. 

Standardy i interpretacje, jakie zostały już opublikowane i zatwierdzone przez UE, ale jeszcze nie weszły w życie

Zatwierdzając niniejsze sprawozdanie finansowe Grupa nie zastosowała następujących standardów, zmian standardów i interpretacji, które zostały opublikowane przez RMSR i zatwierdzone do stosowania w UE, ale które nie weszły jeszcze w życie:

•	Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2010-2012)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 2, MSSF 3, MSSF 8, MSSF 13, MSR 16, MSR 24 oraz MSR 38) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa – zatwierdzone w UE w dniu 17 grudnia 2014 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 lutego 2015 lub po tej dacie),

•	Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2011-2013)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 1, MSSF 3, MSSF 13 oraz MSR 40) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa – zatwierdzone w UE w dniu 18 grudnia 2014 roku (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2015 lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 19 „Świadczenia pracownicze” – Programy określonych świadczeń: składki pracownicze - zatwierdzone w UE w dniu 17 grudnia 2014 roku (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 lutego 2015 roku lub po tej dacie),

•	Interpretacja KIMSF 21 „Opłaty” - zatwierdzona w UE w dniu 13 czerwca 2014 roku (obowiązująca w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 17 czerwca 2014 roku lub po tej dacie).

Standardy i Interpretacje przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone do stosowania w UE 

MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych standardów, zmian do standardów i interpretacji, które według stanu na dzień 23.03.2015 nie zostały jeszcze przyjęte do stosowania w UE (poniższe daty wejścia w życie odnoszą się do standardów w wersji pełnej):

•	MSSF 9 „Instrumenty finansowe” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub po tej dacie),

•	MSSF 14 „Odroczone salda z regulowanej działalności” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	MSSF 15 „Przychody z umów z klientami” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2017 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdania finansowe”, MSSF 12 „Ujawnienia na temat udziałów w innych jednostkach” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” – Jednostki inwestycyjne: zastosowanie zwolnienia z konsolidacji (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSSF 11 „Wspólne ustalenia umowne” – Rozliczanie nabycia udziałów we wspólnych operacjach (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Inicjatywa w odniesieniu do ujawnień (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” oraz MSR 38 „Aktywa niematerialne” – Wyjaśnienia na temat akceptowalnych metod amortyzacyjnych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

•	Zmiany do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” oraz MSR 41 „Rolnictwo” – Rolnictwo: uprawy roślinne (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),

Zmiany do MSR 27 „Jednostkowe sprawozdania finansowe” – Metoda praw własności w jednostkowych sprawozdaniach finansowych (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie),
•	Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2012-2014)” – dokonane zmiany w ramach procedury wprowadzania dorocznych poprawek do MSSF (MSSF 5, MSSF 7, MSR 19 oraz MSR 34) ukierunkowane głównie na rozwiązywanie niezgodności i uściślenie słownictwa (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2016 lub po tej dacie).

Według szacunków jednostki, za wyjątkiem zmian do MSSF 15, w/w standardy, interpretacje i zmiany do standardów nie miałyby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez jednostkę na dzień bilansowy. Grupa obecnie jest w trakcie analizowania wpływu zmian MSSF 15 na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe.
Jednocześnie nadal poza regulacjami przyjętymi przez UE pozostaje rachunkowość zabezpieczeń portfela aktywów i zobowiązań finansowych, których zasady nie zostały zatwierdzone do stosowania w UE.

Według szacunków jednostki, zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń portfela aktywów lub zobowiązań finansowych według MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” nie miałoby istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby przyjęte do stosowania na dzień bilansowy.

c)	Zasady rachunkowości
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem nieruchomości inwestycyjnych, pochodnych instrumentów finansowych oraz aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, które są wyceniane według wartości godziwej.  

Prezentacja sprawozdań finansowych
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest zgodnie z MSR 1. Grupa Kapitałowa prezentuje odrębnie „Skonsolidowany rachunek zysków i strat”, który zamieszczony jest bezpośrednio przed „Skonsolidowanym sprawozdaniem z całkowitych dochodów”. 
„Skonsolidowany rachunek zysków i strat” prezentowany jest w wariancie kalkulacyjnym, natomiast „Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych” sporządzany jest metodą pośrednią. 
W przypadku retrospektywnego wprowadzenia zmian zasad rachunkowości lub korekty błędów, Grupa prezentuje bilans sporządzony dodatkowo na początek okresu porównawczego.

Segmenty operacyjne
Przy wyodrębnianiu segmentów operacyjnych Zarząd Spółki dominującej kieruje się liniami produktowymi, które reprezentują główne wyroby oraz usługi dostarczane przez Grupę.  Każdy z segmentów jest zarządzany odrębnie w ramach danej linii produktowej, z uwagi na specyfikę wytwarzanych wyrobów oraz świadczonych usług wymagających odmiennych technologii, zasobów oraz podejścia do realizacji. 
Zastosowanie MSSF 8 nie wpłynęło na konieczność wyodrębnienia innych segmentów niż te zaprezentowane w ostatnim rocznym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy.

Zgodnie z MSSF 8 wyniki segmentów operacyjnych wynikają z wewnętrznych raportów weryfikowanych okresowo przez Zarząd Spółki dominującej (główny organ decyzyjny w Grupie Kapitałowej). Zarząd Spółki dominującej analizuje wyniki segmentów operacyjnych na poziomie zysku (straty) z działalności operacyjnej. Pomiar wyników segmentów operacyjnych stosowany w kalkulacjach zarządczych zbieżny jest z zasadami rachunkowości zastosowanymi przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego, za wyjątkiem następujących obszarów:
•	utrata wartości aktywów – przy ustalaniu wyniku segmentu nie uwzględnia się odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości aktywów trwałych, w tym również wartości firmy.

Przychody ze sprzedaży wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat nie różnią się od przychodów prezentowanych w ramach segmentów operacyjnych, za wyjątkiem przychodów nie przypisanych do segmentów oraz wyłączeń konsolidacyjnych dotyczących transakcji pomiędzy segmentami.

Konsolidacja
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie finansowe Spółki dominującej oraz sprawozdania finansowe spółek, nad którymi Grupa sprawuje kontrolę tj. spółek zależnych, sporządzone na dzień 31 grudnia 2014 roku. Przez kontrolę rozumie się zdolność wpływania na politykę finansową i operacyjną spółki zależnej w celu osiągnięcia korzyści ekonomicznych z jej działalności.

Sprawozdania finansowe Spółki dominującej oraz spółek zależnych objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, sporządza się na ten sam dzień bilansowy tj. na 31 grudnia. W przypadkach gdy jest to konieczne, w sprawozdaniach finansowych spółek zależnych dokonuje się korekt mających na celu ujednolicenie zasad rachunkowości stosowanych przez spółkę z zasadami stosowanymi przez Grupę Kapitałową.

Wyłączeniu z obowiązku konsolidacji mogą podlegać spółki, których sprawozdania finansowe są nieistotne z punktu widzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej. Spółka zależna jest również wyłączona z konsolidacji, jeżeli została nabyta i jest posiadana wyłącznie z zamiarem jej odsprzedaży w bliskiej przyszłości. Inwestycje w spółkach zależnych zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży ujmuje się zgodnie z MSSF 5.

Spółki zależne obejmowane są konsolidacją metodą pełną.
Metoda konsolidacji pełnej polega na łączeniu sprawozdań finansowych Spółki dominującej oraz spółek zależnych poprzez zsumowanie, w pełnej wartości, poszczególnych pozycji aktywów, zobowiązań, kapitału własnego, przychodów oraz kosztów. W celu zaprezentowania Grupy Kapitałowej w taki sposób, jak gdyby stanowiła ona pojedynczą jednostkę gospodarczą dokonuje się następujących wyłączeń:
•	na moment nabycia kontroli wartość bilansowa inwestycji w spółkę zależną wyłączana jest z tą częścią kapitału własnego spółki zależnej, która odpowiada udziałowi Spółki dominującej i ujmowana jest wartość firmy lub zysk zgodnie z MSSF 3,
•	określane są i prezentowane oddzielnie udziały niedające kontroli,
•	salda rozliczeń między spółkami Grupy Kapitałowej i transakcje (przychody, koszty, dywidendy) wyłącza się w całości,
•	wyłączeniu podlegają zyski i straty z tytułu transakcji zawieranych wewnątrz Grupy Kapitałowej, które są ujęte w wartości bilansowej aktywów takich jak zapasy i środki trwałe. Straty z tytułu transakcji wewnątrz Grupy analizowane są pod kątem utraty wartości aktywów z perspektywy Grupy,
•	ujmuje się podatek odroczony z tytułu różnic przejściowych wynikających z wyłączenia zysków i strat osiągniętych na transakcjach zawartych wewnątrz Grupy Kapitałowej (zgodnie z MSR 12). 

Udziały niedające kontroli wykazywane są w odrębnej pozycji kapitałów własnych i obejmują tę część aktywów netto  spółek zależnych, które przypadają na podmioty inne niż spółki Grupy Kapitałowej.
Nadwyżka strat przypadających na akcjonariuszy mniejszościowych ponad wartość udziału niekontrolującego, obciąża akcjonariuszy mniejszościowych (posiadaczy udziałów niedających kontroli).

Transakcje z posiadaczami udziałów niedających kontroli, które nie skutkują utratą kontroli przez Spółkę dominującą, Grupa traktuje jako transakcje kapitałowe.
Jeżeli transakcja nie powoduje utraty kontroli przez jednostkę dominującą sprzedaż udziałów na rzecz posiadaczy udziałów niedających kontroli nie wpływa na rachunek zysków i strat. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a wartością bilansową aktywów netto spółki zależnej, przypadających na udziały sprzedane udziałowcom niekontrolującym, ujmowana jest bezpośrednio w kapitale w pozycji wynik z lat ubiegłych.
Jeżeli podmiot dominujący posiada już kontrolę nabycie udziałów od udziałowców niekontrolujących nie skutkuje powstaniem wartości firmy. Różnica pomiędzy ceną nabycia a wartością bilansową aktywów netto nabytych od udziałowców niekontrolujących ujmowana jest bezpośrednio w kapitale w pozycji wynik z lat ubiegłych.

Połączenia jednostek gospodarczych
Transakcje połączenia jednostek gospodarczych, wchodzące w zakres MSSF 3, rozliczane są metodą nabycia.
Na dzień objęcia kontroli aktywa i pasywa jednostki przejmowanej są wyceniane według wartości godziwej oraz zgodnie z MSSF 3 identyfikowane są aktywa i zobowiązania, wraz z zobowiązaniami warunkowymi, bez względu na to czy były one ujawniane w sprawozdaniu finansowym przed przejęciem.
Nadwyżka ceny nabycia (kosztu połączenia) ponad wartość godziwą możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów netto jednostki jest ujmowana w aktywach skonsolidowanego bilansu jako wartość firmy. Wartość firmy odpowiada płatności dokonanej przez przejmującego w oczekiwaniu na przyszłe korzyści ekonomiczne z tytułu aktywów, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć. Po początkowym ujęciu wartość firmy zostaje wyceniona według ceny nabycia pomniejszonej o łączne odpisy z tytułu utraty wartości. 
W przypadku gdy cena nabycia (koszt połączenia) jest niższa od wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów netto jednostki, różnica ujmowana jest niezwłocznie w rachunku zysków i strat. Grupa ujmuje zysk z przejęcia w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych.

W przypadku połączeń jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą, Grupa nie stosuje regulacji wynikających z MSSF 3, lecz rozlicza takie transakcje metodą łączenia udziałów w następujący sposób:
•	aktywa i pasywa jednostki przejmowanej ujmowane są w wartości bilansowej. Za wartość bilansową uznaje się raczej tę wartość, która określona została pierwotnie przez podmiot kontrolujący, niż wartości wynikające z jednostkowego sprawozdania finansowego jednostki przejmowanej,
•	wartości niematerialne oraz zobowiązania warunkowe ujmowane są na zasadach stosowanych przez jednostkę przed połączeniem, zgodnie z właściwymi MSSF,
•	nie powstaje wartość firmy -  różnica pomiędzy kosztem połączenia a nabytym udziałem aktywów netto jednostki kontrolowanej ujmowana jest bezpośrednio w kapitale, w pozycji wynik z lat ubiegłych,
•	udziały niedające kontroli wyceniane są w proporcji do wartości bilansowej aktywów netto kontrolowanej jednostki,
•	dokonywane jest przekształcenie danych porównawczych w taki sposób, jakby połączenie miało miejsce na początek okresu porównawczego. Jeżeli data powstania stosunku podporządkowania nad jednostką jest późniejsza niż początek okresu porównawczego, dane porównawcze prezentowane są od momentu, kiedy po raz pierwszy powstał stosunek podporządkowania.

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
Jednostki stowarzyszone to takie jednostki, nad którymi Spółka dominująca nie sprawuje kontroli, ale na które wywiera znaczący wpływ, uczestnicząc w ustalaniu polityki finansowej i operacyjnej. 
Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych są ujmowane początkowo w cenie nabycia, a następnie wyceniane z zastosowaniem metody praw własności. Na moment powstania znaczącego wpływu ustalana jest wartość firmy zgodnie z zasadami wynikającymi z MSSF 3, opisanymi powyżej w punkcie dotyczącym połączenia jednostek gospodarczych. Wartość firmy ujmowana jest w wartości bilansowej inwestycji w jednostkach stowarzyszonych.
Wartość bilansowa inwestycji w jednostkach stowarzyszonych jest powiększana lub pomniejszana o:
•	udział Spółki dominującej w zyskach lub stratach jednostki stowarzyszonej, 
•	udział Spółki dominującej w innych całkowitych dochodach jednostki stowarzyszonej, wynikających m.in. z przeszacowania rzeczowych aktywów trwałych oraz z tytułu różnic kursowych z przeliczenia jednostek zagranicznych. Kwoty te wykazuje się w  korespondencji z odpowiednią pozycją „Skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów”, 
•	zyski i straty wynikające z transakcji pomiędzy Grupą a jednostką stowarzyszoną, które podlegają wyłączeniom konsolidacyjnym do poziomu posiadanego udziału,
•	otrzymane wypłaty z zysku wypracowanego przez jednostkę stowarzyszoną, które obniżają wartość bilansową inwestycji. 
Sprawozdania finansowe Spółki dominującej oraz spółek stowarzyszonych ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym metodą praw własności, sporządza się na ten sam dzień bilansowy tj. na 31 grudnia.

Transakcje w walutach obcych
Skonsolidowane sprawozdanie finansowe prezentowane jest w złotym polskim (zł), który jest również walutą funkcjonalną Spółki dominującej.

Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu zawarcia transakcji (kurs spot). 
Na dzień bilansowy pozycje pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu zamknięcia obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego tj. średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. 
Niepieniężne pozycje bilansowe ujmowane według kosztu historycznego, wyrażonego w walucie obcej, są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji. 
Niepieniężne pozycje bilansowe ewidencjonowane według wartości godziwej, wyrażonej w walucie obcej, wyceniane są według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej tj. średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. 

Różnice kursowe powstałe z rozliczenia transakcji lub przeliczenia pozycji pieniężnych innych niż instrumenty pochodne, ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów lub kosztów finansowych w kwocie netto, za wyjątkiem różnic kursowych kapitalizowanych w wartości aktywów w przypadkach określonych zasadami rachunkowości (przedstawione w punkcie dotyczącym kosztów finansowania zewnętrznego). 
Różnice kursowe z wyceny instrumentów pochodnych wyrażonych w walucie obcej ujmowane są w rachunku zysków i strat, o ile nie stanowią zabezpieczenia przepływów pieniężnych. Instrumenty pochodne zabezpieczające przepływy pieniężne ujmowane są zgodnie z zasadami rachunkowości zabezpieczeń.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania zagranicznych jednostek zależnych są przeliczane na walutę polską po kursie zamknięcia obowiązującym na dzień bilansowy tj. po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. 
Wartość firmy powstała z przejęcia kontroli nad jednostką zagraniczną traktowana jest jak aktywa i zobowiązania jednostki zagranicznej i podlega przeliczeniu po kursie zamknięcia obowiązującym na dzień bilansowy tj. po średnim kursie ustalonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.
Rachunek zysków i strat jednostki zagranicznej jest przeliczany po przeciętnym kursie wymiany za dany rok obrotowy, o ile nie wystąpiły znaczne wahania kursów wymiany. W przypadku znacznych wahań kursów, dla transakcji ujętych w rachunku zysków i strat stosowany jest kurs wymiany z dnia zawarcia transakcji.
Różnice kursowe powstałe w wyniku przeliczenia sprawozdania finansowego jednostki zagranicznej są ujmowane w innych całkowitych dochodach i akumulowane w oddzielnej pozycji kapitału własnego aż do momentu zbycia jednostki zagranicznej. W momencie zbycia jednostki zagranicznej różnice kursowe z przeliczenia zakumulowane w kapitale własnym są reklasyfikowane do rachunku zysków i strat i ujmowane jako korekta zysku lub straty ze zbycia jednostki zagranicznej. 

Koszty finansowania zewnętrznego
Koszty finansowania, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, aktywuje się jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych do wysokości, która koryguje koszty odsetek. 
Powyższe zasady Grupa stosuje prospektywnie począwszy od 1 stycznia 2009 roku (patrz punkt b dotyczący zmian standardów lub interpretacji).

Wartość firmy
Wartość firmy ujmowana jest jako nadwyżka ceny nabycia (kosztu połączenia) ponad wartość godziwą możliwych do zidentyfikowania aktywów netto jednostki przejmowanej (patrz podpunkt dotyczący połączeń jednostek gospodarczych). Wartości firmy nie amortyzuje się, zamiast tego corocznie przeprowadzany jest test na utratę wartości zgodnie z MSR 36 (patrz podpunkt dotyczący utraty wartości niefinansowych aktywów trwałych).

Wartości niematerialne 
Wartości niematerialne obejmują znaki towarowe, patenty i licencje, oprogramowanie komputerowe, koszty prac rozwojowych oraz pozostałe wartości niematerialne, które spełniają kryteria ujęcia określone w MSR 38. W pozycji tej wykazywane są również wartości niematerialne, które nie zostały jeszcze oddane do użytkowania (wartości niematerialne w trakcie wytwarzania).

Wartości niematerialne na dzień bilansowy wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartości niematerialne o określonym okresie użytkowania amortyzowane są metodą liniową przez okres ich ekonomicznej użyteczności. Okresy użytkowania poszczególnych wartości niematerialnych poddawane są corocznej weryfikacji, a w razie konieczności korygowane od początku następnego roku obrotowego. 
Przewidywany okres użytkowania dla poszczególnych grup wartości niematerialnych wynosi:

Grupa	Okres	
		
Patenty i licencje	5 lat	
Oprogramowanie komputerowe	5-10 lat	
Pozostałe wartości niematerialne	5 lat	

Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania nie występują

Koszty związane z utrzymaniem oprogramowania, ponoszone w okresach późniejszych, ujmowane są jako koszt okresu w momencie ich poniesienia.
 
Koszty prac badawczych są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. 

W spółkach Grupy prowadzone są prace rozwojowe związane z wdrażaniem nowych produktów.
Nakłady bezpośrednio związane z pracami rozwojowymi ujmowane są jako wartości niematerialne, tylko wtedy gdy spełnione są następujące kryteria:
•	ukończenie składnika wartości niematerialnych jest wykonalne z technicznego punktu widzenia tak, aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży,
•	Grupa zamierza ukończyć składnik oraz jego użytkowanie bądź sprzedaż,
•	Grupa jest zdolna do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,
•	składnik wartości niematerialnych będzie przynosił korzyści ekonomiczne, a Grupa potrafi tę korzyść udowodnić m.in. poprzez istnienie rynku lub użyteczność składnika dla potrzeb Grupy,
•	dostępne są Grupie środki techniczne, finansowe i inne niezbędne do ukończenia prac rozwojowych w celu sprzedaży lub użytkowania składnika,
•	nakłady poniesione w trakcie prac rozwojowych można wiarygodnie wycenić i przyporządkować do danego składnika wartości niematerialnych.
Nakłady ponoszone na prace rozwojowe wykonane w ramach danego przedsięwzięcia są przenoszone na kolejny okres, jeżeli można uznać, że zostaną one w przyszłości odzyskane. Ocena przyszłych korzyści odbywa się na podstawie zasad określonych w MSR 36.
Po początkowym ujęciu nakładów na prace rozwojowe, stosuje się model kosztu historycznego, zgodnie z którym składniki aktywów są ujmowane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o skumulowaną amortyzację i skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Zakończone prace rozwojowe są amortyzowane liniowo przez przewidywany okres uzyskiwania korzyści, który przeciętnie wynosi 5 lat. 

Zyski lub straty wynikłe ze zbycia wartości niematerialnych są określane jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży a wartością netto tych wartości niematerialnych i są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych. 

Rzeczowe aktywa trwałe
Rzeczowe aktywa trwałe początkowo ujmowane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Cenę nabycia zwiększają wszystkie koszty związane bezpośrednio z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do użytkowania. 

Po początkowym ujęciu rzeczowe aktywa trwałe, za wyjątkiem gruntów, wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe w trakcie wytwarzania nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy lub montażu i przekazania środka trwałego do używania.
Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, który dla poszczególnych grup rzeczowych aktywów trwałych wynosi:

Grupa	Okres	
		
Budynki i budowle	20-40 lat	
Maszyny i urządzenia	5-25 lat	
Środki transportu	3-20 lat	
Pozostałe środki trwałe	3-20 lat	

Rozpoczęcie amortyzacji następuje w miesiącu, w którym środek trwały jest dostępny do użytkowania. Ekonomiczne okresy użyteczności oraz metody amortyzacji są weryfikowane raz w roku, powodując ewentualną korektę odpisów amortyzacyjnych w kolejnych latach.

Środki trwałe są dzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, dla których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych przeglądów oraz istotne części zamienne i wyposażenie, jeżeli będą wykorzystywane przez okres dłuższy niż rok. Bieżące koszty utrzymania poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, ujmowane są w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. 

Do wyceny gruntów stosowany jest model wartości przeszacowanej. Wartość gruntów nie podlega amortyzacji, ze względu na nieokreślony okres użytkowania. Wartość godziwa gruntów ustalana jest na podstawie bieżących informacji rynkowych przez niezależnego rzeczoznawcę raz na dwa lata, o ile warunki rynkowe nie ulegają znaczącym zmianom. W przeciwnym wypadku wycena do wartości godziwej przeprowadzana jest co najmniej raz w roku. 

Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta z bilansu po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Zyski lub straty wynikłe ze sprzedaży, likwidacji lub zaprzestania użytkowania środków trwałych są określane jako różnica pomiędzy przychodami ze sprzedaży a wartością netto tych środków trwałych i są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozostałych przychodach lub kosztach operacyjnych. 

Aktywa w leasingu
Umowy leasingu finansowego, na mocy której następuje przeniesienie na Grupę zasadniczo całego ryzyka i pożytków wynikających z posiadania przedmiotu leasingu, są ujmowane w aktywach oraz zobowiązaniach na dzień rozpoczęcia okresu leasingu. Wartość aktywów oraz zobowiązań określana jest na dzień rozpoczęcia leasingu według niższej z następujących dwóch wartości: wartości godziwej środka trwałego stanowiącego przedmiot leasingu lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych. 
Minimalne opłaty leasingowe rozdziela się pomiędzy koszty finansowe i zmniejszenie salda zobowiązania z tytułu leasingu w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy odsetek w stosunku do niespłaconego salda zobowiązania. Warunkowe opłaty leasingowe są ujmowane w kosztach okresu, w którym je poniesiono.
Środki trwałe użytkowane na mocy umów leasingu finansowego są amortyzowane według takich samych zasad jak stosowane do własnych aktywów Grupy. W sytuacji jednak, gdy brak jest wystarczającej pewności, że Grupa uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu wówczas dany składnik jest amortyzowany przez krótszy z dwóch okresów: szacowany okres użytkowania środka trwałego lub okres leasingu.

Umowy leasingowe, zgodnie z którymi leasingodawca zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania przedmiotu leasingu, zaliczane są do umów leasingu operacyjnego. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu operacyjnego ujmowane są jako koszty w rachunku zysków i strat metodą liniową przez okres trwania leasingu.

Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych 
Corocznemu testowi na utratę wartości podlegają następujące składniki aktywów:
•	wartość firmy, przy czym po raz pierwszy test na utratę wartości przeprowadza się do końca okresu, w którym miało miejsce połączenie, 
•	wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz 
•	wartości niematerialne, które jeszcze nie są użytkowane.
W odniesieniu do pozostałych składników wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych dokonywana jest coroczna ocena, czy wystąpiły przesłanki, które mogą świadczyć o utracie ich wartości. W razie stwierdzenia, że jakieś zdarzenia lub okoliczności mogą wskazywać na trudność w odzyskaniu wartości bilansowej danego składnika aktywów, przeprowadzany jest test na utratę wartości.

Dla potrzeb przeprowadzenia testu na utratę wartości aktywa grupowane są na najniższym poziomie, na jakim generują przepływy pieniężne niezależnie od innych aktywów lub grup aktywów (tzw. ośrodki wypracowujące przepływy pieniężne). Składniki aktywów samodzielnie generujące przepływy pieniężne testowane są indywidualnie. 
Wartość firmy jest alokowana do tych ośrodków wypracowujących środki pieniężne, z których oczekuje się korzyści synergii wynikających z połączenia jednostek gospodarczych, przy czym ośrodkami wypracowującymi przepływy pieniężne są co najmniej segmenty operacyjne. 

Jeżeli wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość odzyskiwalną aktywów bądź ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których aktywa te należą, wówczas wartość bilansowa jest obniżana do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej z następujących dwóch wartości: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej. Przy ustalaniu wartości użytkowej, szacowane przyszłe przepływy pieniężne są dyskontowane do wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka związanego z danym składnikiem aktywów. 

Odpis z tytułu utraty wartości w pierwszej kolejności przypisywany jest do wartości firmy. Pozostała kwota odpisu obniża proporcjonalnie wartość bilansową aktywów wchodzących do ośrodka wypracowującego przepływy. 
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozycji kosztów operacyjnych. 
Odpisy aktualizujące wartość firmy nie podlegają odwróceniu w kolejnych okresach. W przypadku pozostałych składników aktywów, na kolejne dni bilansowe oceniane są przesłanki wskazujące na możliwość odwrócenia odpisów aktualizujących. Odwrócenie odpisu ujmowane jest w rachunku zysków i strat w pozycji pozostałych przychodów operacyjnych.

Nieruchomości inwestycyjne
Nieruchomość inwestycyjna jest utrzymywana w posiadaniu ze względu na przychody z czynszów oraz/ lub przyrost jej wartości i jest wyceniana w oparciu o model wartości godziwej.

Początkowe ujęcie nieruchomości inwestycyjnej następuje według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów przeprowadzenia transakcji. Na kolejne dni bilansowe nieruchomość inwestycyjna jest wyceniana w wartości godziwej, określonej przez niezależnego rzeczoznawcę z uwzględnieniem lokalizacji oraz charakteru nieruchomości oraz aktualnych warunków rynkowych.
Zyski lub straty wynikające ze zmian wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych są ujmowane w rachunku zysków i strat w okresie, w którym wystąpiły zmiany, w pozycji pozostałych przychodów lub kosztów operacyjnych. 

Nieruchomość inwestycyjną usuwa się z bilansu w momencie jej zbycia lub trwałego wycofania z użytkowania, jeżeli nie oczekuje się uzyskania w przyszłości żadnych korzyści ekonomicznych.

Instrumenty finansowe
Instrumentem finansowym jest każda umowa, która skutkuje powstaniem składnika aktywów finansowych u jednej ze stron i jednocześnie zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego u drugiej ze stron.

Składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe jest wykazywane w bilansie, gdy Grupa staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje kupna i sprzedaży aktywów i zobowiązań finansowych ujmuje się na dzień zawarcia transakcji.

Składnik aktywów finansowych wyłącza się z bilansu w przypadku, gdy wynikające z zawartej umowy prawa do korzyści ekonomicznych i ryzyka z niej wynikające zostały zrealizowane, wygasły lub Grupa się ich zrzekła.
Grupa wyłącza z bilansu zobowiązanie finansowe wtedy, gdy zobowiązanie wygasło, to znaczy, kiedy obowiązek określony w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł.

Na dzień nabycia aktywa i zobowiązania finansowe Grupa wycenia w wartości godziwej, czyli najczęściej według wartości godziwej uiszczonej zapłaty w przypadku składnika aktywów lub otrzymanej kwoty w przypadku zobowiązania. Koszty transakcji Grupa włącza do wartości początkowej wyceny wszystkich aktywów i zobowiązań finansowych, poza kategorią aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat.

Na dzień bilansowy aktywa oraz zobowiązania finansowe wyceniane są według zasad przedstawionych poniżej.

Aktywa finansowe
Dla celów wyceny po początkowym ujęciu, aktywa finansowe inne niż instrumenty pochodne zabezpieczające, Grupa klasyfikuje z podziałem na:
•	pożyczki i należności,
•	aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat,
•	inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności oraz
•	aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Kategorie te określają zasady wyceny na dzień bilansowy oraz ujęcie zysków lub strat z wyceny w rachunku zysków i strat lub w innych całkowitych dochodach. Zyski lub straty ujmowane w rachunku zysków i strat prezentowane są jako przychody lub koszty finansowe, za wyjątkiem odpisów aktualizujących należności z tytułu dostaw i usług, które prezentowane są jako pozostałe koszty operacyjne. 

Wszystkie aktywa finansowe, za wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, podlegają ocenie na każdy dzień bilansowy ze względu na wystąpienie przesłanek utraty ich wartości. Składnik aktywów finansowych podlega odpisom aktualizującym, jeżeli istnieją obiektywne dowody świadczące o utracie jego wartości. Przesłanki utraty wartości analizowane są dla każdej kategorii aktywów finansowych odrębnie, co zostało zaprezentowane poniżej.

Pożyczki i należności to niebędące instrumentami pochodnymi aktywa finansowe, o ustalonych lub możliwych do określenia płatnościach, które nie są kwotowane na aktywnym rynku. Pożyczki i należności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Wycena krótkoterminowych należności odbywa się w wartości wymagającej zapłaty ze względu na nieznaczące efekty dyskonta.
Aktywa finansowe kwalifikowane do kategorii pożyczek i należności wykazywane są w bilansie jako: 
•	aktywa długoterminowe w pozycji „Należności i pożyczki” oraz 
•	aktywa krótkoterminowe w pozycjach „Pożyczki”, „Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności” oraz „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty”.
Odpisy na należności wątpliwe szacowane są, gdy ściągnięcie pełnej kwoty należności przestało być prawdopodobne. Znaczące salda należności podlegają indywidualnej ocenie w przypadku dłużników zalegających z zapłatą lub gdy uzyskano obiektywne dowody, że dłużnik może nie uiścić należności (np. trudna sytuacja finansowa dłużnika, proces sądowy przeciwko dłużnikowi, niekorzystne dla dłużnika zmiany otoczenia gospodarczego). Dla należności nie podlegających indywidualnej ocenie, przesłanki utraty wartości analizowane są w ramach poszczególnych klas aktywów określonych ze względu na ryzyko kredytowe (wynikające np. z branży, regionu lub struktury odbiorców). Wskaźnik odpisów aktualizujących dla poszczególnych klas oparty jest zatem na zaobserwowanych w niedawnej przeszłości trendach dotyczących trudności w spłacie należności przez dłużników.  

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat obejmują aktywa klasyfikowane jako przeznaczone do obrotu lub wyznaczone przy początkowym ujęciu do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ze względu na spełnienie kryteriów określonych w MSR 39. 
Do tej kategorii zaliczane są wszystkie instrumenty pochodne wykazywane w bilansie w odrębnej pozycji „Pochodne instrumenty finansowe”, za wyjątkiem pochodnych instrumentów zabezpieczających ujmowanych zgodnie z rachunkowością zabezpieczeń.
Instrumenty należące do tej kategorii wyceniane są w wartości godziwej, a skutki wyceny ujmowane są w rachunku zysków i strat. Zyski i straty z wyceny aktywów finansowych określone są przez zmianę wartości godziwej ustalonej na podstawie bieżących na dzień bilansowy cen pochodzących z aktywnego rynku lub na podstawie technik wyceny, jeżeli aktywny rynek nie istnieje.

Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności to niebędące instrumentami pochodnymi aktywa finansowe, z ustalonymi lub możliwymi do określenia płatnościami oraz o ustalonym terminie wymagalności, względem których Grupa ma zamiar i jest w stanie utrzymać w posiadaniu do upływu terminu wymagalności, z wyłączeniem aktywów zaklasyfikowanych do pożyczek i należności.
W tej kategorii Grupa ujmuje obligacje i inne papiery dłużne utrzymywane do terminu wymagalności, wykazywane w bilansie w pozycji „Pozostałych aktywów finansowych”. 
Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli występują dowody wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności (np. ocena zdolności kredytowej spółek emitujących obligacje), aktywa wyceniane są w wartości bieżącej szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych. Zmiany wartości bilansowej inwestycji, łącznie z odpisami aktualizującymi z tytułu utraty wartości, ujmowane są w rachunku zysków i strat.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to niebędące instrumentami pochodnymi aktywa finansowe, które zostały wyznaczone jako dostępne do sprzedaży lub nie kwalifikują się do żadnej z powyższych kategorii aktywów finansowych. 
W tej kategorii Grupa ujmuje notowane obligacje nieutrzymywane do terminów wymagalności oraz akcje spółek innych niż spółki zależne lub stowarzyszone. Aktywa te w bilansie wykazywane są w pozycji „Pozostałych aktywów finansowych”.
Akcje spółek nienotowanych wyceniane są w cenie nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości, ze względu na brak możliwości wiarygodnego oszacowania ich wartości godziwej. Odpisy aktualizujące ujmowane są w rachunku zysków i strat. 
Wszystkie inne aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane są w wartości godziwej. Zyski i straty z wyceny ujmowane są jako inne całkowite dochody i kumulowane w kapitale z aktualizacji wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, za wyjątkiem odpisów z tytułu utraty wartości oraz różnic kursowych od aktywów pieniężnych, które ujmowane są w rachunku zysków i strat. W rachunku zysków i strat ujmowane są również odsetki, które byłyby rozpoznane przy wycenie tych składników aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. 
Odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży ujmowane jest w innych całkowitych dochodach, za wyjątkiem odpisów aktualizujących wartość instrumentów dłużnych, których odwrócenie ujmowane jest w rachunku zysków i strat, jeżeli wzrost wartości instrumentu może być obiektywnie łączony ze zdarzeniem następującym po rozpoznaniu utraty wartości. 
W momencie wyłączenia składnika aktywów z bilansu, skumulowane zyski i straty, ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach, przenoszone są z kapitału własnego do rachunku zysków i strat oraz prezentowane są w innych całkowitych dochodach jako reklasyfikacja z tytułu przeniesienia do wyniku finansowego. 

Zobowiązania finansowe
Zobowiązania finansowe inne niż instrumenty pochodne zabezpieczające, wykazywane są w następujących pozycjach bilansu:
•	kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne,
•	leasing finansowy,
•	zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania oraz
•	pochodne instrumenty finansowe.
Po początkowym ujęciu zobowiązania finansowe wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, za wyjątkiem zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu lub wyznaczonych jako wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Do kategorii zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Grupa zalicza instrumenty pochodne inne niż instrumenty zabezpieczające. Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług wyceniane są w wartości wymagającej zapłaty ze względu na nieznaczące efekty dyskonta.
Zyski i straty z wyceny zobowiązań finansowych ujmowane są w rachunku zysków i strat w działalności finansowej.
Kredyty walutowe są traktowane jako instrument zabezpieczający. W związku z faktem iż większość wpływów handlowych w Grupie odbywa się w walucie EUR zgodnie z polityką rachunkowości zabezpieczeń stosowaną przez Grupę, pozyskanie finansowania zewnętrznego w EUR oraz zakupy rozliczane w tej walucie stanowią naturalny hedging. W przypadku kredytów denominowanych w EUR, pozycję zabezpieczaną stanowi określony, pierwszy wolumen przychodów ze sprzedaży produktów i usług denominowanych w lub indeksowanych do kursu EUR/PLN, generowanych od dnia, w którym nastąpiła spłata kapitału zobowiązania finansowego (kredytu)
	Kredyty walutowe są traktowane jako instrument zabezpieczający. W związku z faktem iż większość wpływów handlowych w Grupie odbywa się w walucie EUR zgodnie z polityką rachunkowości zabezpieczeń stosowaną przez Grupę, pozyskanie finansowania zewnętrznego w EUR oraz zakupy rozliczane w tej walucie stanowią naturalny hedging. W przypadku kredytów denominowanych w EUR, pozycję zabezpieczaną stanowi określony, pierwszy wolumen przychodów ze sprzedaży produktów i usług denominowanych w lub indeksowanych do kursu EUR/PLN, generowanych od dnia, w którym nastąpiła spłata kapitału zobowiązania finansowego (kredytu)

Rachunkowość zabezpieczeń
Rachunkowość zabezpieczeń jest stosowana przez Spółkę wyłącznie, jeżeli spełnione zostały następujące wymagania:
•	w momencie ustanowienia zabezpieczenia formalnie wyznaczono i udokumentowano powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Dokumentacja zawiera identyfikację instrumentu zabezpieczającego, zabezpieczanej pozycji lub transakcji, charakter zabezpieczanego ryzyka, a także sposób, w jaki jednostka będzie oceniała efektywność instrumentu zabezpieczającego w kompensowaniu zagrożenia zmianami wartości godziwej pozycji zabezpieczanej lub przepływów pieniężnych związanych z zabezpieczanym ryzykiem;
•	oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka, zgodnie z udokumentowaną pierwotnie strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą tego konkretnego powiązania zabezpieczającego;
•	w przypadku zabezpieczeń przepływów pieniężnych, planowana transakcja będąca przedmiotem zabezpieczenia, musi być wysoce prawdopodobna oraz musi podlegać zagrożeniu zmianami przepływów pieniężnych, które w rezultacie mogą wpływać na rachunek zysków i strat;
•	efektywność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić, tj. wartość godziwa lub przepływy pieniężne związane z pozycją zabezpieczaną wynikające z zabezpieczanego ryzyka oraz wartość godziwa instrumentu zabezpieczającego, mogą być wiarygodnie wycenione;
•	zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione.

Grupa stosuje określone zasady rachunkowości dla instrumentów pochodnych stanowiących zabezpieczenie przepływów pieniężnych. Zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń wymaga spełnienia przez Grupę warunków określonych w MSR 39 dotyczących udokumentowania polityki zabezpieczeń, prawdopodobieństwa wystąpienia transakcji zabezpieczanej oraz efektywności zabezpieczenia. W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupa korzystała z prostych instrumentów pochodnych – terminowych transakcji forward oraz kredytów w walucie obcej jako narzędzi zabezpieczających przepływy pieniężne. Kontrakty te zostały zawarte przez Grupę w celu zarządzania ryzykiem walutowym w związku z prawnie wiążącymi transakcjami sprzedaży oraz zakupu realizowanymi w walutach obcych.

Wszystkie pochodne instrumenty zabezpieczające wyceniane są w wartości godziwej. W części w jakiej dany instrument zabezpieczający stanowi efektywne zabezpieczenie, zmiana wartości godziwej instrumentu ujmowana jest w innych całkowitych dochodach i kumulowana w kapitale z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne. Nieefektywną część zabezpieczenia ujmuje się niezwłocznie w rachunku zysków i strat. 
W momencie gdy pozycja zabezpieczana wpływa na rachunek zysków i strat, skumulowane zyski i straty z wyceny pochodnych instrumentów zabezpieczających, ujęte poprzednio w innych całkowitych dochodach, przenoszone są z kapitału własnego do rachunku zysków i strat. Reklasyfikacja prezentowana jest w „Skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów” w pozycji „Instrumenty zabezpieczające przepływy środków pieniężnych - kwota przeniesiona do wyniku finansowego”. 
Jeżeli transakcja zabezpieczana skutkuje ujęciem niefinansowych aktywów lub zobowiązań, zyski i straty z wyceny pochodnych instrumentów zabezpieczających, ujęte uprzednio w innych całkowitych dochodach, przenoszone są z kapitału własnego i uwzględniane w wycenie wartości początkowej (cenie nabycia) pozycji zabezpieczanej. Reklasyfikacja prezentowana jest w „Skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów” w pozycji „Instrumenty zabezpieczające przepływy środków pieniężnych - kwota ujęta w wartości początkowej pozycji zabezpieczanych”. 
Jeżeli zaistniało prawdopodobieństwo, że planowana przyszła transakcja zabezpieczana nie zostanie zawarta, zyski i straty z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne niezwłocznie przenoszone są do rachunku zysków i strat.

Zapasy
Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/ kosztu wytworzenia oraz wartości netto możliwej do uzyskania. Na cenę nabycia lub koszt wytworzenia składają się koszty zakupu, koszty przetworzenia oraz inne koszty poniesione w trakcie doprowadzenia zapasów do ich aktualnego miejsca i stanu.
Koszt wytworzenia wyrobów gotowych i produkcji w toku obejmuje koszty bezpośrednie (głównie materiały i robociznę) powiększone o narzut pośrednich kosztów produkcji ustalony przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych. 
Rozchód wyrobów gotowych ujmowany jest z zastosowaniem metody średniej ważonej rzeczywistego kosztu wytworzenia. Rozchód materiałów i towarów ustala się z zastosowaniem metody średniej ważonej.
Wartość netto możliwa do uzyskania jest to szacowana cena sprzedaży ustalana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku.

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują gotówkę w kasie i na rachunkach bankowych, depozyty płatne na żądanie oraz krótkoterminowe inwestycje o dużej płynności (do 3 miesięcy), łatwo wymienialne na gotówkę, dla których ryzyko zmiany wartości jest nieznaczne.

Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży
Aktywa trwałe (grupy aktywów trwałych) są klasyfikowane przez Grupę jako przeznaczone do sprzedaży, jeżeli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w wyniku transakcji sprzedaży a nie poprzez dalsze użytkowanie. Warunek ten uznaje się za spełniony wyłącznie wówczas, gdy składnik aktywów (grupa aktywów) jest dostępny w swoim obecnym stanie do natychmiastowej sprzedaży, z zachowaniem normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków sprzedaży, a wystąpienie transakcji sprzedaży jest wysoce prawdopodobne w ciągu roku od momentu zmiany klasyfikacji.

Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wyceniane są w niższej z dwóch wartości: wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Niektóre aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, takie jak aktywa finansowe oraz aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, wyceniane są według tych samych zasad rachunkowości, jakie były stosowane przez Grupę przed zaklasyfikowaniem do aktywów trwałych przeznaczonych do sprzedaży. Aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży nie podlegają amortyzacji.

Kapitał własny
Kapitał podstawowy wykazywany jest w wartości nominalnej wyemitowanych akcji, zgodnie ze statutem Spółki dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego.

Akcje Spółki dominującej nabyte i zatrzymane przez Spółkę dominującą lub konsolidowane spółki zależne pomniejszają kapitał własny. Akcje własne wyceniane są w cenie nabycia.

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej powstaje z nadwyżki ceny emisyjnej ponad wartość nominalną akcji, pomniejszonej o koszty emisji.

Pozostałe kapitały obejmują:
•	kapitał z tytułu ujęcia wyceny programów płatności akcjami oraz
•	kapitał z kumulacji innych całkowitych dochodów obejmujących:
o	przeszacowanie rzeczowych aktywów trwałych do wartości godziwej (patrz podpunkt dotyczący rzeczowych aktywów trwałych),
o	wycenę aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży (patrz podpunkt dotyczący instrumentów finansowych),
o	wycenę instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne (patrz podpunkt dotyczący rachunkowości zabezpieczeń),
o	różnice kursowe z przeliczenia zagranicznych jednostek zależnych (patrz podpunkt dotyczący transakcji w walutach obcych),
o	udział w dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności (patrz podpunkt dotyczący inwestycji w jednostkach stowarzyszonych).

W zyskach zatrzymanych wykazywane są wyniki z lat ubiegłych (również te przekazane na kapitał uchwałami akcjonariuszy) oraz wynik finansowy bieżącego roku.

Wszystkie transakcje z właścicielami Spółki dominującej prezentowane są osobno w „Skonsolidowanym zestawieniu zmian w kapitale własnym”. 

Płatności w formie akcji
W Grupie nie są realizowane programy motywacyjne, w ramach których kluczowym członkom kadry menedżerskiej przyznawane są opcje zamienne na akcje Spółki dominującej.

Świadczenia pracownicze
Wykazywane w bilansie zobowiązania i rezerwy na świadczenia pracownicze obejmują następujące tytuły:
•	krótkoterminowe świadczenia pracownicze z tytułu wynagrodzeń (wraz z premiami) oraz składek na ubezpieczenia społeczne,
•	rezerwy na niewykorzystane urlopy oraz
•	inne długoterminowe świadczenia pracownicze, do których Grupa zalicza nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalne.

Krótkoterminowe świadczenia pracownicze
Wartość zobowiązań z tytułu krótkoterminowych świadczeń pracowniczych ustala się bez dyskonta i wykazuje w bilansie w kwocie wymaganej zapłaty.

Rezerwy na niewykorzystane urlopy
Grupa tworzy rezerwę na koszty kumulowanych płatnych nieobecności, które będzie musiała ponieść w wyniku niewykorzystanego przez pracowników uprawnienia, a które to uprawnienie narosło na dzień bilansowy. Rezerwa na niewykorzystane urlopy stanowi rezerwę krótkoterminową i nie podlega dyskontowaniu. 

Odprawy emerytalne i nagrody jubileuszowe
Zgodnie z systemami wynagradzania obowiązującymi w Grupie pracownicy Spółek Grupy mają prawo do nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalnych. Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po przepracowaniu określonej liczby lat. Odprawy emerytalne są wypłacane jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę. Wysokość odpraw emerytalnych i nagród jubileuszowych zależy od stażu pracy oraz średniego wynagrodzenia pracownika. 
Grupa tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych i nagród jubileuszowych w celu przyporządkowania kosztów do okresów nabywania uprawnień przez pracowników. 
Wartość bieżąca rezerw na każdy dzień bilansowy jest szacowana przez niezależnego aktuariusza. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są na danych historycznych. 
Zyski i straty z obliczeń aktuarialnych dotyczące świadczeń po okresie zatrudnienia, czyli dotyczące odpraw emerytalnych są rozpoznawane w innych dochodach całkowitych  - zgodnie z postanowieniami MSR 19 § 57 (d)(i), a dotyczące nagród jubileuszowych są ujmowane w rachunku zysków i strat.

Rezerwy, zobowiązania i aktywa warunkowe
Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży istniejący obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu korzyści ekonomicznych oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. Termin poniesienia oraz kwota wymagająca uregulowania może być niepewna.  

Rezerwy tworzy się m.in. na następujące tytuły:
•	udzielone gwarancje obsługi posprzedażowej produktów i wykonanych usług, 
•	toczące się postępowania sądowe oraz sprawy sporne,
•	straty z umów budowlanych ujmowane zgodnie z MSR 11,
•	restrukturyzacja, tylko jeżeli na podstawie odrębnych przepisów Grupa jest zobowiązana do jej przeprowadzenia lub zawarto w tej sprawie wiążące umowy.
Nie tworzy się rezerw na przyszłe straty operacyjne.

Rezerwy ujmuje się w wartości szacowanych nakładów niezbędnych do wypełnienia obecnego obowiązku, na podstawie najbardziej wiarygodnych dowodów dostępnych na dzień sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego, w tym dotyczących ryzyka oraz stopnia niepewności. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszt finansowy. 

Jeżeli Grupa spodziewa się, że koszty objęte rezerwą zostaną zwrócone, na przykład na mocy umowy ubezpieczenia, wówczas zwrot ten jest ujmowany jako odrębny składnik aktywów, ale tylko wówczas, gdy istnieje wystarczająca pewność, że zwrot ten rzeczywiście nastąpi. Jednakże wartość tego aktywa nie może przewyższyć kwoty rezerwy.

W przypadku gdy wydatkowanie środków w celu wypełnienia obecnego obowiązku nie jest prawdopodobne, kwoty zobowiązania warunkowego nie ujmuje się w bilansie, za wyjątkiem zobowiązań warunkowych identyfikowanych w procesie połączenia jednostek gospodarczych w ramach alokacji kosztu połączenia zgodnie z MSSF 3 (patrz podpunkt dotyczący połączeń jednostek gospodarczych).
Informację o zobowiązaniach warunkowych ujawnia się w części opisowej skonsolidowanego sprawozdania finansowego w nocie nr 27. 

Możliwe wpływy zawierające korzyści ekonomiczne dla Grupy, które nie spełniają jeszcze kryteriów ujęcia jako aktywa, stanowią aktywa warunkowe, których nie ujmuje się w bilansie. Informację o aktywach warunkowych ujawnia się w dodatkowych notach objaśniających. 

Rozliczenia międzyokresowe
Grupa wykazuje w aktywach bilansu w pozycji „Rozliczenia międzyokresowe” opłacone z góry koszty dotyczące przyszłych okresów sprawozdawczych, w tym przede wszystkim czynsze najmu. RMK czynne prezentowane są w sprawozdaniu finansowym w pozycji innych należności.

W pozycji „Rozliczeń międzyokresowych” zawartej w pasywach bilansu prezentowane są przychody przyszłych okresów, w tym również środki pieniężne otrzymane na sfinansowanie środków trwałych, które rozliczane są zgodnie z MSR 20 „Dotacje rządowe”.

Dotacje ujmowane są wyłącznie wówczas, gdy istnieje wystarczająca pewność, że Grupa spełni warunki związane z daną dotacją oraz że dana dotacja zostanie faktycznie otrzymana.
Dotacja dotycząca danej pozycji kosztowej jest ujmowana jako przychód w sposób współmierny do kosztów, które dotacja ta ma w zamierzeniu kompensować. 
Dotacja finansująca składnik aktywów jest stopniowo ujmowana w rachunku zysków i strat jako przychód na przestrzeni okresów proporcjonalnie do odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od tego składnika aktywów. Grupa Kapitałowa dla celów prezentacji w skonsolidowanym bilansie nie odejmuje dotacji od wartości bilansowej aktywów, lecz wykazuje dotacje jako przychody przyszłych okresów w pozycji „Rozliczenia międzyokresowe”.

Przychody ze sprzedaży
Przychody ze sprzedaży ujmowane są w wartości godziwej zapłat otrzymanych lub należnych i reprezentują należności za produkty, towary i usługi dostarczone w ramach normalnej działalności gospodarczej, po pomniejszeniu o rabaty, podatek od towarów i usług oraz inne podatki związane ze sprzedażą (podatek akcyzowy). Przychody są ujmowane w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że Grupa uzyska korzyści ekonomiczne związane z daną transakcją oraz gdy kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób. 

Sprzedaż towarów i produktów 
Przychody ze sprzedaży towarów i produktów ujmowane są, jeżeli spełnione zostały następujące warunki:
•	Grupa przekazała nabywcy znaczące ryzyko i korzyści wynikające z praw własności do dóbr. Warunek uznaje się za spełniony z chwilą bezspornego dostarczenia towarów lub produktów do odbiorcy. 
•	kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób. 
•	istnieje prawdopodobieństwo, że Grupa uzyska korzyści ekonomiczne z tytułu transakcji oraz 
•	koszty poniesione oraz te, które zostaną poniesione w związku z transakcją, można wycenić w wiarygodny sposób. 

Odsetki i dywidendy
Przychody z tytułu odsetek ujmowane są sukcesywnie w miarę ich narastania zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej. Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.

Koszty operacyjne
Koszty operacyjne są ujmowane w rachunku zysków i strat zgodnie z zasadą współmierności przychodów i kosztów. Grupa prezentuje w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym koszty według miejsc powstawania.

Podatek dochodowy (wraz z podatkiem odroczonym)
Na obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego składają się: podatek dochodowy bieżący oraz odroczony, który nie został ujęty w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale.

Bieżące obciążenie podatkowe jest obliczane na podstawie wyniku podatkowego (podstawy opodatkowania) danego roku obrotowego. Zysk (strata) podatkowa różni się od księgowego zysku (straty) brutto w związku z czasowym przesunięciem przychodów podlegających opodatkowaniu i kosztów stanowiących koszty uzyskania przychodów do innych okresów oraz wyłączeniem pozycji kosztów i przychodów, które nigdy nie będą podlegały opodatkowaniu. Obciążenia podatkowe są wyliczane w oparciu o stawki podatkowe obowiązujące w danym roku obrotowym. 

Podatek odroczony jest wyliczany metodą bilansową jako podatek podlegający zapłaceniu lub zwrotowi w przyszłości na różnicach pomiędzy wartościami bilansowymi aktywów i pasywów a odpowiadającymi im wartościami podatkowymi wykorzystywanymi do wyliczenia podstawy opodatkowania. 
Rezerwa na podatek odroczony jest tworzona od wszystkich dodatnich różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu, natomiast składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego jest rozpoznawany do wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że będzie można pomniejszyć przyszłe zyski podatkowe o rozpoznane ujemne różnice przejściowe. Nie ujmuje się aktywów ani rezerwy, jeśli różnica przejściowa wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań w transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych oraz która w czasie jej wystąpienia nie ma wpływu ani na wynik podatkowy ani na wynik księgowy. Nie ujmuje się rezerwy na podatek odroczony od wartości firmy, która nie podlega amortyzacji na gruncie przepisów podatkowych.
Podatek odroczony jest wyliczany przy użyciu stawek podatkowych, które będą obowiązywać w momencie, gdy pozycja aktywów zostanie zrealizowana lub rezerwa rozliczona, przyjmując za podstawę przepisy prawne obowiązujące na dzień bilansowy.

Wartość składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego podlega analizie na każdy dzień bilansowy, a w przypadku, gdy spodziewane przyszłe zyski podatkowe nie będą wystarczające dla realizacji składnika aktywów lub jego części następuje jego odpis. 

Subiektywne oceny Zarządu oraz niepewność szacunków
Przy sporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Spółki dominującej kieruje się osądem przy dokonywaniu licznych szacunków i założeń, które mają wpływ na stosowane zasady rachunkowości oraz prezentowane wartości aktywów, zobowiązań, przychodów oraz kosztów. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych przez Zarząd. Informacje o dokonanych szacunkach i założeniach, które są znaczące dla skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zostały zaprezentowane poniżej.

Okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych
Zarząd Spółki dominującej dokonuje corocznej weryfikacji okresów ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych, podlegających amortyzacji. Na dzień 31.12.2014 roku Zarząd ocenia, że okresy użyteczności aktywów przyjęte przez Grupę dla celów amortyzacji odzwierciedlają oczekiwany okres przynoszenia korzyści ekonomicznych przez te aktywa w przyszłości. Jednakże faktyczne okresy przynoszenia korzyści przez te aktywa w przyszłości mogą różnić się od zakładanych, w tym również ze względu na techniczne starzenie się majątku. Wartość bilansowa aktywów trwałych podlegających amortyzacji prezentowana jest w notach nr 5 i 6.

Rezerwy
Rezerwy na świadczenia pracownicze – odprawy emerytalne oraz nagrody jubileuszowe – szacowane są przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Wykazana w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym kwota rezerw na świadczenia pracownicze wynika z oszacowania dokonanego przez niezależnego aktuariusza. Na poziom rezerw wpływ mają założenia dotyczące stopy dyskonta oraz wskaźnika wzrostu wynagrodzeń oraz wskaźniki demograficzne.

Aktywa na podatek odroczony
Prawdopodobieństwo rozliczenia składnika aktywów z tytułu podatku odroczonego z przyszłymi zyskami podatkowymi opiera się na budżetach spółek Grupy zatwierdzonych przez Zarząd Spółki dominującej. Jeżeli prognozowane wyniki finansowe wskazują, że spółki Grupy osiągną dochód do opodatkowania, aktywa na podatek odroczony ujmowane są w pełnej wysokości.

Utrata wartości aktywów niefinansowych
W celu określenia wartości użytkowej Zarząd szacuje prognozowane przepływy pieniężne oraz stopę, którą przepływy dyskontowane są do wartości bieżącej (patrz podpunkt dotyczący utraty wartości aktywów niefinansowych). W procesie wyceny wartości bieżącej przyszłych przepływów dokonywane są założenia dotyczące prognozowanych wyników finansowych. Założenia te odnoszą się do przyszłych zdarzeń i okoliczności. Faktycznie zrealizowane wartości mogą różnić się od szacowanych, co w kolejnych okresach sprawozdawczych może przyczynić się do znaczących korekt wartości aktywów Grupy.

Odpisy aktualizujące aktywa finansowe
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe są szacowane w oparciu do szczegółową ich analizę. Opis aktualizujący należności dokonuje się w taki sposób, aby uwzględnić stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty.

Korekta błędu oraz zmiana zasad rachunkowości
W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym dokonano następujących korekt błędów, które miały wpływ na dane finansowe prezentowane za porównywalne okresy: 

OPIS KOREKT BŁĘDÓW ORAZ ZMIAN ZASAD RACHUNKOWOŚCI 	Pozycja sprawozdania	Wpływ na wynik netto roku 2013	
	(+)	(-)		
Prezentacja PWUG – Wartości niematerialne i prawne 	1.302		-	
Prezentacja PWUG – Środki trwałe 		1.302	-	

1.	Segmenty operacyjne

Grupa Kapitałowa dzieli działalność na następujące segmenty operacyjne:
•	armatura,
•	odlewy,
•	elementy złączne,
•	podzespoły dla motoryzacji
•	podzespoły dla przemysłu maszynowego.

W tabeli poniżej zaprezentowano informacje o przychodach, wyniku, istotnych pozycjach niepieniężnych oraz aktywach segmentów operacyjnych.

 	Armatura	
Odlewy	Elementy złączne	Podzespoły dla motoryzacji	Podzespoły dla przemysłu maszynowego	Ogółem	
 za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku							
Przychody od klientów zewnętrznych	114.754	10.267	113.535	40.341	27.438	306.335	
Przychody ze sprzedaży między segmentami	7.870	2.176	631	81		10.758	
Przychody ogółem	122.624	12.443	114.166	40.422	27.438	317.093	
Wynik operacyjny segmentu	37.660	2.260	24.150	6.006	5.183	75.259	
Pozostałe informacje:							
Amortyzacja	2.601	1.514	1.760	2.138	1.769	9.782	
Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych							
Aktywa segmentu operacyjnego	102.079	18.776	68.572	45.919	30.418	265.763	
Nakłady na aktywa trwałe segmentu operacyjnego	3.711	1.573	2.213	3.938	1.366	12.801	
 za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku							
Przychody od klientów zewnętrznych	104.178 	8.812	107.618 	42.140 	29.123	291.871 	
Przychody ze sprzedaży między segmentami	4.985	3.052	539	84		8.660	
Przychody ogółem	109.163 	11.864	108.157 	42.224 	29.123	300.531 	
Wynik operacyjny segmentu	31.006	2.297	22.273	7.873	5.138	68.587	
Pozostałe informacje:	 		 	 		 	
Amortyzacja	2.501	1.149	2.102	1.764	1.436	8.952 	
Utrata wartości niefinansowych aktywów trwałych	 		 	 		-   	
Aktywa segmentu operacyjnego	93.567	21.523	63.248	36.583	27.188	242.109 	
Nakłady na aktywa trwałe segmentu operacyjnego	3.627	1.759	2.103 	4.615	1.520	15.003 	

Przychody Grupy uzyskiwane od klientów zewnętrznych w przekroju obszarów geograficznych przedstawiają się następująco:

 Przychody w przekroju obszarów geograficznych	od 01.01 do 
31.12.2014	od 01.01 do 
31.12.2013	
		
Polska	93.122	100.080 	
Unia Europejska	163.859	152.083 	
Pozostałe kraje	49.354	39.708 	
Ogółem	306.335	291.871	

Przychody Grupy uzyskiwane od klientów zewnętrznych zaprezentowano w przekroju obszarów geograficznych, które wyodrębniane są przez Grupę według kryterium lokalizacji klientów zewnętrznych.

Uzgodnienie łącznych wartości przychodów, wyniku oraz aktywów segmentów operacyjnych z analogicznymi pozycjami skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy przedstawia się następująco:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Przychody segmentów	 	 	
Łączne przychody segmentów operacyjnych	317.093 	300.531 	
Przychody nie przypisane do segmentów	 	 	
Wyłączenie przychodów z transakcji pomiędzy segmentami	(10.758)	(8.660)	
Przychody ze sprzedaży	306.335 	291.871 	
Wynik segmentów	 	 	
Wynik operacyjny segmentów	75.259 	68.587 	
*Korekty:	 	 	
Koszty sprzedaży	(19.766)	(14.941)	
Koszty ogólnego zarządu	(19.836)	(19.364)	
PPO	1.038 	1.329 	
PKO	(2.426)	(5.927)	
Pozostałe zyski (straty) z inwestycji	- 	 -	
Pozostałe przychody nie przypisane do segmentów	 -	-   	
Pozostałe koszty nie przypisane do segmentów (-)	 -	-   	
Wyłączenie wyniku z transakcji pomiędzy segmentami	 -	-   	
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	34.269 	29.684 	
Przychody finansowe	2.727 	1.235 	
Koszty finansowe (-)	(1.079)	(1.406)	
Udział w wyniku finansowym jednostek wycenianych metodą praw własności (+/-)	 	6 	
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	35.917 	29.519 	
Aktywa segmentów	 	 	
Łączne aktywa segmentów operacyjnych	265.763 	242.109 	
Aktywa nie alokowane do segmentów	32.086 	-	
Wyłączenie transakcji pomiędzy segmentami	 	-   	
Aktywa razem	297.849 	242.109 	

Aktywa nie alokowane do segmentów wyniosły 32.086 tys. PLN w roku 2014, w roku 2013 aktywa były alokowane do segmentów w całości. Aktywa nie alokowane do segmentów związane są z rozwojem nowych obszarów działalności Grupy Zetkama związanych z nabyciem spółki Techmadex.
Nie wystąpiły pozostałe przychody oraz koszty operacyjne nie przypisane do segmentów operacyjnych.

Przychody osiągane przez Grupę ze sprzedaży poszczególnych grup produktów, usług oraz towarów i materiałów przedstawiają się następująco:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Produkty	 	 	
Armatura	96.436 	85.804 	
Odlewy	12.443 	11.864 	
Elementy złączne	110.831 	105.504 	
Podzespoły dla motoryzacji	36.144 	38.705 	
Podzespoły dla przemysłu maszynowego	28.375 	29.123 	
Przychody ze sprzedaży produktów	273.471 	262.340 	
Usługi	 	 	
Armatura	2.827 	2.173 	
Odlewy	-   	-   	
Elementy złączne	407 	468 	
Podzespoły dla motoryzacji	2.424 	1.859 	
Podzespoły dla przemysłu maszynowego	-   	-   	
Przychody ze sprzedaży usług	5.658 	4.500 	
Towary i materiały	 	 	
Armatura	23.361 	21.695 	
Odlewy	-   	-   	
Elementy złączne	2.031 	2.185 	
Podzespoły dla motoryzacji	1.814 	1.151 	
Podzespoły dla przemysłu maszynowego	-   	-   	
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów	27.206 	25.031 	
Przychody ze sprzedaży	306.335 	291.871 	

2.	Przejęcia oraz sprzedaż jednostek zależnych

W wyniku realizacji umowy inwestycyjnej z dnia 13 października 2014 roku, pomiędzy ZETKAMĄ a TECHMADEX S.A. z siedzibą w Warszawie oraz kluczowymi akcjonariuszami tej spółki, tj. Lucjanem Gałeckim, Dariuszem Gilem, Jerzym Kameckim i Henrykiem Cukier (rb nr 21/2014 i 24/2014) w dniu 15 grudnia 2014 roku Zetkama S.A. przejęła  kontrolę kapitałową nad TECHMADEX S.A.  Uzyskanie przez ZETKAMA S.A. kontroli kapitałowej nad TECHMADEX S.A. nastąpiło w wykonaniu Umowy Inwestycyjnej w drodze przeprowadzenia transakcji sprzedaży akcji TECHMADEX S.A. przez kluczowych akcjonariuszy tej spółki, tj. Lucjana Gałeckiego, Dariusza Gila, Jerzego Kameckiego i Henryka Cukier na rzecz Emitenta. W wyniku powyższych transakcji Emitent nabył łącznie 350.000 akcji w kapitale zakładowym ZETKAMA S.A., który to pakiet akcji wraz z pakietem akcji posiadanym dotychczas przez Emitenta w kapitale zakładowym TECHMADEX S.A., stanowi 51,02% kapitału zakładowego TECHMADEX S.A.

Techmadex S.A. posiada również udziały w następujących spółkach:
GP Energia Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku, ul. Pułaskiego 26C/2 – 90% spółka zależna,
BioGP Energia Sp. z o.o. z siedzibą w Białymstoku, ul. Pułaskiego 26C/2 – 66,67% spółka zależna,
EDA-SERWIS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Migdałowa 87 – 25% spółka stowarzyszona,
Predictive Service Europe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Migdałowa 91 – 25% spółka stowarzyszona.

W związku z nabyciem kontroli nad Spółką Techmadex S.A. Zetkama S.A. nabyła również kontrolę nad jednostkami zależnymi GP Energia Sp. z o.o. oraz BioGP. Cena nabycia zapłacona za akcej Techmadex została alokowana do Spółek GP Energia oraz Bio GP w wartości odpowiadającej udziałowi w wartości godziwej ich aktywów netto.

Techmadex S.A. zajmuje się projektowaniem, wykonawstwem i integracją automatyki przemysłowej głównie dla podmiotów z branży gazowniczej. Emitent prowadzi działalność usługową oraz handlową.
W ramach działalności usługowej oferuje przede wszystkim:
• w zakresie automatyki przemysłowej – projektowanie, wdrażanie i eksploatację systemów sterowania i wizualizacji procesów technologicznych, w szczególności dla gazownictwa;
• serwis urządzeń gazowniczych: silników turbinowych, tłokowych, sprężarek gazu;
• monitorowanie i zarządzanie pracą rozproszonych obiektów infrastruktury wodno – kanalizacyjnej.
Oferta handlowa Spółki obejmuje sprzedaż transportowych urządzeń magazynowych – m.in. wózków widłowych i platformowych oraz urządzeń do przenoszenia kontenerów.

 	Działalność podstawowa	Data przejęcia	Proporcja przejętych udziałów	Przekazana zapłata	
Okres zakończony 31 grudnia 2014
 	 	 	(%)	PLN’000	
Techmadex S.A.	automatyka przemysłowa-usługi i handel	17/12/2014	51,02%	14 047	
GP Energia Sp. z o.o.	automatyka przemysłowa-usługi i handel	17/12/2014	45,92%	68	
BioGP Sp. z o.o.	spółka celowa, aktualnie nie prowadzi działalności	17/12/2014	34,02%	370	
 	14 485	

2.1    Przekazane zapłaty
 	
 	 	Techmadex	
 	 	PLN’000	
 	 	 	
Środki pieniężne	 	13.960	
Oszacowane płatności warunkowe (i)	 	525	
 	 	 	
Razem	 	14.485	
 	
(i)	Konsekwencją realizacji umowy inwestycyjnej pomiędzy ZETKAMA S.A. a TECHMADEX S.A. jest powstanie zobowiązania (wynagrodzenie warunkowe) w postaci dopłaty do łącznej ceny za pakiet akcji. Wypłata wynagrodzenia warunkowego jest uzależniona od skonsolidowanych wyników grupy Techmadex w latach 2015-2017. W przypadku osiągnięcia wyników wskazanych w umowie inwestycyjnej nastąpi wypłata wynagrodzenia w pełnej wysokości 1.050 tys, natomiast w przypadku ich nie spełnienia płatność dodatkowa nie wystąpi. Prawdopodobieństwo wystąpienia dopłaty a tym samym spełnienia warunków, ZETKAMA ustaliła na 50%. Wobec powyższego wartość płatności warunkowej wynosi 525 tys. zł	

Inne koszty połączenia w wartości 51 tys. PLN zostały ujęte w kosztach bieżącego roku w pozycji „usługi obce” w rachunku zysków i strat.

2.2  Analiza ujętych aktywów i zobowiązań na dzień połączenia

Techmadex S.A.	
GP Energia	
BioGP	
Razem	

 	

 	

Wartość godziwa w chwili przejęcia	
Wartość godziwa w chwili przejęcia	
Wartość godziwa w chwili przejęcia	
Wartość godziwa ogółem w chwili przejęcia	

PLN’000	
PLN’000	
PLN’000	
PLN’000	

Aktywa obrotowe:	

 	

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	
8 593	
3	
273	
8 869	

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 	
14 985	
2 874	
24	
17 883	

Zapasy	
476	
210	
4	
690	

Pożyczki	

163	

163	

Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	
3 439	
1 043	
 	
4 482	

 	

 	

Aktywa trwałe:	

 	

Rzeczowe aktywa trwałe	
4 217	
367	
3 199	
7 782	

Wartości niematerialne	

 	
 	
2	
2	

Należności i pożyczki	

128	
10	
 	
139	

Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	
1 074	
227	
201	
1 502	

 	

 	

Zobowiązania bieżące:	

 	

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	
(8 026)	
(3 141)	
(1 320)	
(12 487)	

Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	
 	
(429)	
(618)	
(1 116)	
(2 162)	

Leasing finansowy	

(70)	
(79)	
 	
(149)	

Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych	
 	
(62)	
 	
(62)	

Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	
(1 366)	
(583)	
(179)	
(2 128)	

 	

 	

Zobowiązania długoterminowe:	

 	

Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	
 	
(7 000)	

(7 000)	

Leasing finansowy	

(69)	
(97)	
 	
(166)	

Pozostałe zobowiązania	

(34)	

(34)	

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	
(898)	
(7)	
 	
(905)	

Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych	
(203)	

(203)	

14 979	
149	
1 087	
16 214	

	
Na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego dokonano prowizorycznego rozliczenia nabycia Spółek Techmadex, GP Energia i BioGP w obszarze wartości niematerialnych ze względu na niezakończony proces oceny rynkowności warunków kontraktów, których stroną są nabyte jednostki oraz koniecznością rozpoznania z aktywów lub zobowiązań z tego tytułu

W ramach połączeń jednostek, przejęte należności (na które składają się głównie należności z tytułu dostaw i usług) o wartości godziwej w wysokości 14.985 tys. PLN dla spółki Techmadex S.A., 2.874 tys. PLN dla spółki GP Energia Sp. z o.o. oraz 24 tys. PLN dla Spółki BioGP Sp. z o.o. miały wartości brutto odpowiednio w wysokości 15.030 tys PLN, 2.875 tys. PLN oraz 24 tys. PLN. Na dzień anbycia kontroli oszacowane przepływy pieniężne, których nie przewiduje się otrzymania wynoszą 45 tys PLN dla spółki Techmadex, 1 tys. PLN dla spółki GP Energia  oraz 0 PLN dla spółki BioGP Sp. z o.o

2.3.   Udziały mniejszości	

Udziały mniejszości w spółce Techmadex (48,98%), GP Energia (54,08%) oraz BioGP (65,98%)  zostały ustalone na dzień objęcia kontroli według udziału w wartości godziwej aktywów netto w wysokości 8.134 tys. PLN.

Procent udziałów mniejszości w Spółkach został ustalony przy uwzględnieniu akcji objętych przez pracowników Techmadex S.A. w ramach programu motywacyjnego zakończonego 13 października 2014 roku, pomimo tego iż akcje zostały zarejestrowane 2 lutego 2015 roku

2.4   Wartość firmy powstała z przejęć

 	Techmadex	Energia Gp	BioGp	Razem	
 	PLN’000	PLN’000	PLN’000	PLN’000	
 	 	 	 	 	
Przekazana zapłata	13 522	68	370	13 960	
Płatność warunkowa	525	 	 	525	
Plus: udziały niedające kontroli (nierozliczone opcje na akcje udzielone przez spółkę)	7 337	80	717	8 134	
Minus: wartość godziwa zidentyfikowanych aktywów netto	(14 979)	(149)	(1 087)	(16 214)	
 Wartość firmy powstała z przejęć	6 405	-	-	6 405	

W momencie przejęcia jednostek Techmadexu powstała wartość firmy, ponieważ koszt połączenia obejmował premię z tytułu kontroli. Ponadto wynagrodzenie zapłacone z tytułu połączenia obejmowało kwoty związane z korzyściami z tytułu przewidywanych synergii, wzrostu przychodów, przyszłego rozwoju rynku. Korzyści te nie zostały ujęte odrębnie od wartości firmy, ponieważ nie spełniłyby warunków ujęcia ich jako aktywa niematerialne

Nie oczekuje się odliczenia żadnych z wartości firmy powstałych z połączeń przedsięwzięć dla celów podatkowych

2.5  Wpływy pieniężne netto z przejęcia

 	Okres zakończony 31/12/2014	
 	 	
Zapłata w środkach pieniężnych ogółem 	13 960	
Minus: przejęte salda środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	(8 868)	
 	 	
 	5 092	

2.6  Wpływ przejęcia na wyniki Grupy

W zysku za rok obrachunkowy Grupy nie uwzględniono zysków ani strat wygenerowanych w roku 2014 przez nabyte jednostki, w związku z przyjęciem dla celów rozliczenia nabycia uproszczonego założenia, że nabycie kontroli miało miejsce w dniu 31 grudnia 2014 roku.

Gdyby nabycie tych podmiotów gospodarczych miało miejsce 1 stycznia 2014 r., przychody Grupy z tytułu działalności kontynuowanej wyniosłyby 332.773 tys. PLN, a zysk za rok obrachunkowy z tytułu działalności kontynuowanej wyniósłby 24.387 tys. PLN. Zarząd Grupy uznaje te prowizoryczne wartości za reprezentatywne 
i przybliżone mierniki wyników połączonych jednostek w skali roku oraz za punkt odniesienia do porównań 
w przyszłych okresach.

3.	Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych
W poniższej tabeli zaprezentowano wykaz inwestycji w jednostkach stowarzyszonych, które zgodnie z zasadami rachunkowości stosowanymi przez Grupę wyceniane są metodą praw własności (patrz punkt c „Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości”). 

 	Siedziba jednostki stowarzyszonej	Udział w kapitale podstawowym	31.12.2014	31.12.2013	
			Wartość bilansowa	Wartość rynkowa	Wartość bilansowa	Wartość rynkowa	
Varimex Valves sp. z o.o.	ul. Porannej Bryzy 33
03-284 Warszawa 	36,8%	579 	579	701 	701 	
Bilansowa wartość inwestycji	579 	701 	

Podstawowe dane finansowe jednostek stowarzyszonych przedstawiają się następująco:
 	Aktywa	Zobowiązania	Kapitał własny	Wynik finansowy netto	Przychody ze sprzedaży	
						
 na dzień 31.12.2014 roku	 	 	 	 	 	
Varimex Valves sp. z o.o.	1.633	60	1.573	(24)	2.193	
Razem	1.633	60	1.573	(24)	2.193	
 na dzień 31.12.2013 roku	 	 	 	 	 	
Varimex Valves sp. z o.o.	3.254 	1.430 	1.825 	17 	9.242 	
Razem	3.254 	1.430 	1.825 	17 	9.242 	

W 2014 roku Grupa nie uzyskała dywidendy od  Varimex-Valves sp. z o.o.
Po nabyciu kontroli nad Techmadex S.A. Grupa posiada również udziały w następujących spółkach:EDA-SERWIS Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Migdałowa 87 – 13% ( Techmadex posiada 25%- spółka stowarzyszona, Predictive Service Europe Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Migdałowa 91 – 13% ( Techmadex posiada 25% spółka stowarzyszona). Przy rozliczeniu nabycia wartość godziwa tych udziałów została wyceniona na 0.
Zobowiązania warunkowe Grupy za całość lub część zobowiązań jednostek stowarzyszonych zaprezentowano w nocie nr 27.

4.	Wartość firmy

	 	 	 Stan na 
31/12/2014	 	 Stan na 
31/12/2013	
 	 	 	PLN’000	 	PLN’000	
 	 	 	 	 	 	
Według kosztu	 	 	6 405	 	-	
Skumulowana utrata wartości	 	 	 	 	-	
 	 	 	6 405	 	-	

 	Okres zakończony 31/12/2014	 	Okres zakończony 31/12/2013	
 	PLN’000	 	PLN’000	
Według kosztu	 	 	 	
Stan na początek okresu sprawozdawczego 	-	 	-	
Dodatkowe kwoty ujęte z tytułu nabycia jednostek gospodarczych dokonanych w ciągu roku	6 405	 	-   	
Stan na koniec okresu sprawozdawczego 	6 405	 	-	

Alokacja wartości firmy do jednostek generujących przepływy pieniężne 

Wartość firmy została w całości alokowana do nabytej jednostki zależnej Techmadex S.A. Zetkama łącznie za pakiet 51,02 % akcji spółki Techmadex (uwzględniając akcje objęte przez pracowników w październiku 2014 roku w ramach programu motywacyjnego, które zostały zarejestrowane w lutym 2015 roku - tj. 350 000 szt. akcji starych emisji oraz 423 327 szt. akcji nowej emisji)  zapłaciła kwotę 13 919 886,00 zł. To oznacza że wartość całej Spółki Techmadex na dzień nabycia została wyceniona przez Zetkama na poziomie 26 964 486,00 zł (tj. 18 zł za jedną akcję).

Spółka Techmadex, jest spółką publiczną i notowaną na rynku New Connect. Ostanie notowanie akcji spółki na dzień 30 grudnia 2014 r. (ostatnia sesja giełdowa w 2014 r.) określiło rynkowy kurs akcji Techmadex na poziomie 25,50 zł. To oznacza, że rynek wycenił wartość całej spółki na poziomie 38 199 688,50 zł.

To oznacza, że tak przeprowadzony test na utratę wartości firmy wykazuje istotną dodatnią nadwyżkę pomiędzy ceną zakupu a wartością rynkową nabytej spółki. W związku z powyższym nadwyżka zapłacona przez Zetkamę ponad czystą wartość aktywów prezentowaną w księgach Techmadex jest jak najbardziej uzasadniona.   

 	Stan na dzień	
 	31/12/2014	
 	PLN’000	
Aktywa netto w wartości godziwej na dzień	16 214	
Wartość firmy powstała w wyniku nabycia	6 405	
Teoretyczna wartość firmy przynależna udziałowcom mniejszościowym	6 447	
Łączna wartość aktywów poddawana testowi na utratę wartości	29 067	
Wartość godziwa jednostki generującej przepływy pieniężne	38 200	

Wartość godzina jednostki generującej przepływy pieniężne została określona w oparciu o niezależne dane rynkowe, jest to więc wartość godziwa z Poziomu 1.

5.	Wartości niematerialne

Wartości niematerialne użytkowane przez Grupę obejmują patenty i licencje, oprogramowanie komputerowe, wytworzone we własnym zakresie prace rozwojowe oraz pozostałe wartości niematerialne. Wartości niematerialne, które nie zostały do dnia bilansowego oddane do użytkowania prezentowane są w pozycji „Wartości niematerialnych w trakcie wytwarzania”. 

 	Znaki towarowe	Patenty
i licencje	Oprogramowanie komputerowe	Koszty
prac
rozwojowych	Pozostałe
wartości
niematerialne	Wartości niematerialne w trakcie wytwarzania	Razem	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	-   	407 	3.149 	5.328 	4.931 	4.772 	18.587 	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	-   	(214)	(2.285)	(1.531)	(28)	-   	(4.058)	
Wartość bilansowa netto	-   	193 	864 	3.797 	4.903 	4.772 	14.529 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	-   	289 	2.996 	5.328 	4.931	2.087 	15.631 	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	-   	(166)	(2.041)	(1.149)	(27)	-   	(3.384)	
Wartość bilansowa netto	 	123 	955 	4.179 	4.903 	2.087 	12.247 	

Wyszczególnienie	Znaki
towarowe	Patenty
i licencje	Oprogramowanie komputerowe	Koszty
prac
rozwojowych	Pozostałe
wartości
niematerialne	Wartości niematerialne w trakcie wytwarzania	Razem	
 za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	-   	-   	-   	-   	-   	 	
Wartość bilansowa netto na dzień 01.01.2014 roku	-   	123 	955 	4.179 	4.903 	2.087 	12.247 	
Nabycie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	2 	-   	-   	-   	2 	
Zwiększenia (nabycie, wytworzenie, leasing)	-   	72 	246 	-   	-	2.686 	3.004 	
Sprzedaż spółki zależnej (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zmniejszenia (zbycie, likwidacja) (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Inne zmiany (reklasyfikacje, przemieszczenia itp.)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Przeszacowanie do wartości godziwej (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Amortyzacja (-)	-   	(2)	(339)	(49)	-   	-   	(390)	
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (-)	-   	-   	-   	(333)	-   	-   	(333)	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Różnice kursowe netto z przeliczenia (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2014 roku	-   	193 	864 	3.797 	4.903 	4.773 	14.529 	
Wartość bilansowa netto na dzień 01.01.2013 roku	-   	239 	670 	146 	5.016 	4.839 	10.909 	
Nabycie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zwiększenia (nabycie, wytworzenie, leasing)	-   	-   	507 	4.065 	 	1.216 	5.788 	
Sprzedaż spółki zależnej (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zmniejszenia (zbycie, likwidacja) (-)	-   	(56)	-   	-   	(112)	(3.968)	(4.136)	
Inne zmiany (reklasyfikacje, przemieszczenia itp.)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Przeszacowanie do wartości godziwej (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Amortyzacja (-)	-   	(60)	(222)	(32)	-   	-   	(314)	
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Różnice kursowe netto z przeliczenia (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2013 roku	-   	123 	955 	4.179 	4.903 	2.087 	12.247 	

Grupa Kapitałowa nie wykorzystuje w działalności składników wartości niematerialnych, których okres użytkowania jest nieokreślony (patrz punkt dotyczący zasad rachunkowości).
Grupa ujęła w 2014 i 2013 roku nakłady na prace rozwojowe jako zwiększenie wartości niematerialnych. 

Amortyzacja wartości niematerialnych została ujęta w skonsolidowanym rachunku zysków i strat w następujących pozycjach:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Koszt własny sprzedaży	142 	137 	
Koszty ogólnego zarządu	228 	167 	
Koszty sprzedaży	12 	10 	
Inne	8 	-   	
Amortyzacja wartości niematerialnych razem	390 	314 	

W 2014 roku Grupa dokonała odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości na kwotę 333 tys. zł.

6.	Rzeczowe aktywa trwałe

 	Grunty	Budynki i   budowle	Maszyny
i urządzenia	Środki
transportu	Pozostałe
środki
trwałe	Rzeczowe aktywa trwałe w trakcie wytwarzania	Razem	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	3.851 	69.586 	101.487 	4.898 	13.953 	10.926 	204.701 	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	(198)	(13.801)	(52.324)	(2.653)	(7.776)	-   	(76.752)	
Wartość bilansowa netto	3.653 	55.785 	49.163 	2.245 	6.177 	10.926	127.949 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	3.260 	63.462 	91.570	4.535 	12.749	5.221 	180.797	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	(198)	(12.060)	(46.060)	(2.521)	(7.058)	-   	(67.897)	
Wartość bilansowa netto	3.062	51.402 	45.510	2.014 	5.691	5.221 	112.900	

Wyszczególnienie	Grunty	Budynki i   budowle	Maszyny
i urządzenia	Środki
transportu	Pozostałe
środki
trwałe	Rzeczowe aktywa trwałe w trakcie wytwarzania	Razem	
 za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa netto na dzień 01.01.2014 roku	3.062 	51.402 	45.510 	2.014 	5.691 	5.221 	112.900 	
Nabycie przez połączenie jednostek gospodarczych	591 	3.600 	53 	618 	38 	2.882 	7.782 	
Zwiększenia (nabycie, wytworzenie, leasing)	-   	2.608 	9.666 	246 	1.505 	6.919 	20.944 	
Sprzedaż spółki zależnej (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zmniejszenia (zbycie, likwidacja) (-)	-   	(134)	(13)	(81)	(19)	(3.675)	(3.922)	
Inne zmiany (reklasyfikacje, przemieszczenia itp.)		-   	(227)	-   	-   	(270)	(497)	
Przeszacowanie do wartości godziwej (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Amortyzacja (-)	-   	(1.825)	(5.826)	(552)	(1.038)	(151)	(9.392)	
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (-)	-   	134 	-   	-   	-   	-   	134 	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Różnice kursowe netto z przeliczenia (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2014 roku	3.653 	55.785 	49.163 	2.245 	6.177 	10.926 	127.949 	
 za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa netto na dzień 01.01.2013 roku	3.993 	52.310 	42.099 	1.557 	4.860 	4.437 	109.256 	
Nabycie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zwiększenia (nabycie, wytworzenie, leasing)	-   	872 	9.167 	987 	1.711 	5.636 	18.373 	
Sprzedaż spółki zależnej (-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zmniejszenia (zbycie, likwidacja) (-)	-   	-   	(275)	(17)	(7)	(3.224)	(3.523)	
Inne zmiany (reklasyfikacje, przemieszczenia itp.)	(931)	-   	-   	-   	-   	(1.628)	(2.559)	
Przeszacowanie do wartości godziwej (+/-)	-   	-   	123 	-   	-   	-   	123 	
Amortyzacja (-)	-   	(1.780)	(5.463)	(515)	(880)	-   	(8.638)	
Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości (-)	-   	-   	(141)	2 	7 	-   	(132)	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Różnice kursowe netto z przeliczenia (+/-)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Wartość bilansowa netto na dzień 31.12.2013 roku	3.062 	51.402 	45.510 	2.014 	5.691 	5.221 	112.900 	

Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych została ujęta w następujących pozycjach skonsolidowanego rachunku zysków i strat:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Koszt własny sprzedaży	7.976 	7.346 	
Koszty ogólnego zarządu	1.060 	1.063 	
Koszty sprzedaży	135 	229 	
Cena nabycia (koszt wytworzenia) innych aktywów	-   	 	
Inne	221 	 	
Razem amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	9.392 	8.638 	

W 2014 roku Grupa nie dokonała odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.
Otrzymana w 2014 roku kwota odszkodowań uzyskanych od stron trzecich z tytułu utraty wartości lub utracenia pozycji rzeczowych aktywów trwałych wyniosła 101 tys. zł (2013 rok: 5 tys. zł) i została ujęta w „Pozostałych przychodach operacyjnych” skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
Na dzień 31.12.2014 rzeczowe aktywa trwałe o wartości bilansowej 49.223 tys. zł (2013 rok: 58.396 tys. zł) stanowiły zabezpieczenie zobowiązań Grupy. Informację o zabezpieczeniach zobowiązań zaprezentowano w nocie nr 9.6.

7.	Aktywa w leasingu

7.1.	Leasing finansowy
Grupa Kapitałowa jako leasingobiorca użytkuje rzeczowe aktywa trwałe na podstawie umów leasingu finansowego. Wartość bilansowa aktywów będących przedmiotem umów leasingu finansowego przedstawia się następująco: 

 
 	Grunty	Budynki i   budowle	Maszyny
i urządzenia	Środki
transportu	Pozostałe
środki
trwałe	Rzeczowe aktywa trwałe w trakcie wytwarzania	Razem	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	-   	-   	2.645 	896 	-   	-   	3.541 	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	-   	-   	(1.734)	(215)	-   	-   	(1.949)	
Wartość bilansowa netto	-   	-   	911 	681 	-   	-   	1.592 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Wartość bilansowa brutto	-   	-   	3.392 	1.840 	178 	-   	5.410 	
Skumulowane umorzenie i odpisy aktualizujące	-   	-   	(1.826)	(795)	(178)	-   	(2.799)	
Wartość bilansowa netto	-   	-   	1.566 	1.045 	-   	-   	2.611 	

Pozostające do spłaty przyszłe minimalne opłaty leasingowe według stanu na dzień bilansowy wynoszą:

 	Opłaty z tytułu umów leasingu finansowego płatne w okresie:	
	do 1 roku	od 1 roku do 5 lat	powyżej 5 lat	razem	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	
Przyszłe minimalne opłaty leasingowe	383 	460 	-   	843 	
Koszty finansowe (-)	(6)	(5)	-   	(11)	
Wartość bieżąca przyszłych minimalnych opłat leasingowych	377 	455 	-   	832 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	
Przyszłe minimalne opłaty leasingowe	666 	464 	-   	1.130 	
Koszty finansowe (-)	(40)	(19)	-   	(59)	
Wartość bieżąca przyszłych minimalnych opłat leasingowych	626 	445 	-   	1.071 	

Szczegółowy wykaz zabezpieczeń spłaty zobowiązań zaciągniętych przez Grupę Kapitałową przedstawiono w nocie nr 9.6. 

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie ujęto żadnych kosztów z tytułu warunkowych opłat leasingowych oraz nie występują opłaty subleasingowe, ponieważ aktywa użytkowane są wyłącznie przez Grupę. 

8.	Nieruchomości inwestycyjne
W skład nieruchomości inwestycyjnych wchodzą nieruchomości przemysłowo-magazynowe wraz z gruntami położone w Kłodzku. Zmiany wartości bilansowej w okresie sprawozdawczym przedstawiały się następująco:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Wartość bilansowa na początek okresu	6.204 	5.590 	
Nabycie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	 	
Nabycie nieruchomości	-   	 	
Aktywowanie późniejszych nakładów	-   	 	
Sprzedaż spółki zależnej (-)	-   	 	
Zbycie nieruchomości (-)	-   	 	
Inne zmiany (reklasyfikacje, przeniesienia itp.) (+/-)	-   	914 	
Przeszacowanie do wartości godziwej (+/-)	(355)	(300)	
Różnice kursowe netto z przeliczenia (+/-)	-   	 	
Wartość bilansowa na koniec okresu	5.849 	6.204 	
 
W skład nieruchomości inwestycyjnych wchodzą nieruchomości przemysłowo-magazynowe wraz z gruntami położone w Kłodzku. Wartość godziwa nieruchomości została ustalona na podstawie wyceny niezależnego rzeczoznawcy sporządzonej według stanu na dzień 08.09.2014 roku. Dokonując wyceny wartości godziwej rzeczoznawca wykorzystał odniesienie do rynkowych cen transakcyjnych dotyczących podobnych nieruchomości, skorygowane o indywidualne cechy nieruchomości, takie jak lokalizację nieruchomości, dostęp komunikacyjny, otoczenie nieruchomości, zabudowę terenu, stan techniczny budynków, plan zagospodarowania przestrzennego. W szacowaniu wartości godziwej nieruchomości zastosowano podejście najkorzystniejszego i najlepszego zastosowanie nieruchomości,, którym  będzie podział przedmiotowego obszaru na część zabudowaną halą magazynową (obecnie użytkowaną, w stanie dobrym) oraz na część zabudową pozostałymi obiektami (teren nieużytkowany, obiekty w stanie awaryjnym lub słabym). Obecnie wykorzystanie nieruchomości inwestycyjnej nie jest zgodne z najkorzystniejszym jej zastosowaniem. Wg rzeczoznawcy dokonanie podziału terenu na część pod zabudowę budowlaną magazynową o obudowie lekkiej, zabudowę budowlaną przemysłowo biurową z przeznaczeniem np. pod handel oraz wydzielenie dróg komunikacyjnych zwiększyłoby atrakcyjność terenu. Na dzień 31 grudnia 2014 roku Spółka ujęła w rachunku zysków i strat wynik z przeszacowania wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnej w wysokości 355 tys. zł.
Prawo wieczystego użytkowania gruntu w Katowicach ul. Raciborska 8, wycena wg wartości godziwej 1.435 tys. zł dzierżawione spółce Shell Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Prawo wieczystego użytkowania gruntów w Sosnowcu Al. Mireckiego 5/9 wycena wg wartości godziwej 914 tys. zł przeznaczona do dzierżawy.
Informacje na temat hierarchii wartości godziwych na dzień 31 grudnia 2014 roku  kształtują się następująco:

 
	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	 	Wartość godziwa na dzień 31/12/2014	
 	0	0	5.849	 	5.849	

9.	Aktywa oraz zobowiązania finansowe

9.1 Kategorie aktywów oraz zobowiązań finansowych

Wartość aktywów finansowych prezentowana w skonsolidowanym bilansie odnosi się do następujących kategorii instrumentów finansowych określonych w MSR 39:

1 – pożyczki i należności (PiN)	5 - aktywa finansowe dostępne do sprzedaży (ADS)	
2 - aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - przeznaczone do obrotu (AWG-O)	6 - instrumenty pochodne zabezpieczające (IPZ)	
3 - aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - wyznaczone przy początkowym ujęciu do wyceny w wartości godziwej (AWG-W)	7 - aktywa poza zakresem MSR 39 (Poza MSR39)	
4 - inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności (IUTW)		

 	Nota	*Kategorie instrumentów finansowych wg MSR 39	Razem	
		PiN	AWG-O	AWG-W	IUTW	ADS	IPZ	Poza MSR39		
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
Aktywa trwałe:  	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
Należności i pożyczki	9.2	139 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	139 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe	9.4	-   	-   	5 	-   	-   	-   	-   	5 	
Aktywa obrotowe:	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	 	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	12	56.615 	-   	-   	-   	-   	-   	4.385 	61.000 	
Pożyczki	9.2	163 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	163 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	- 	-   	-   	-   	-   	154	-   	154 	
Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe	9.4	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	32.635 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	32.635 	
Kategoria aktywów finansowych razem	 	89.618 	-   	5 	-   	-   	88 	4.385 	94.096 	

Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
Aktywa trwałe:  	 	 	 	 	 	 	 	 	 	
Należności i pożyczki	9.2	1.654 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	1.654 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe długoterminowe aktywa finansowe	9.4	-   	-   	5 	-   	-   	-   	-   	5 	
Aktywa obrotowe:	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	12	38.916 	-   	-   	-   	-   	-   	4.203 	43.119 	
Pożyczki	9.2	17 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	17 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	 	 	-   	-   	-   	361 	-   	361 	
Pozostałe krótkoterminowe aktywa finansowe	9.4	-   	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	20.341 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	20.341 	
Kategoria aktywów finansowych razem	 	60.928 	-   	5 	-   	-   	361 	4.203 	65.497 	

Wartość zobowiązań finansowych prezentowana w skonsolidowanym bilansie odnosi się do następujących kategorii instrumentów finansowych określonych w MSR 39:
1 - zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - przeznaczone do obrotu (ZWG-O)	4 - instrumenty pochodne zabezpieczające (IPZ)	
2 - zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - wyznaczone przy początkowym ujęciu do wyceny w wartości godziwej (ZWG-W)	5 - zobowiązania poza zakresem MSR 39 (Poza MSR39)	
3 - zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (ZZK)		

 	Nota	*Kategorie instrumentów finansowych wg MSR 39	Razem	
		ZWG-O	ZWG-W	ZZK	IPZ	Poza MSR39	 	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Zobowiązania długoterminowe:  	 	 	 	 	 	 	 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	-   	- 	27.560	-   	-   	27.560 	
Leasing finansowy	7	-   	-   	454 	-   	-   	454 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.2	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe zobowiązania	18	-   	-   	559 	-   	-   	559 	
Zobowiązania krótkoterminowe:	 	-   	-   	-   	-   	-   	 	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	18	1.450 	-   	35.697 	-   	5.656 	42.803 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	-   	-   	10.696 	-   	-   	10.696 	
Leasing finansowy	7	-   	-   	378 	-   	-   	378 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.2	-   	-   	-   	10 	-   	10 	
Kategoria zobowiązań finansowych razem	 	1.450 	2.377 	72.967 	10 	5.656 	82.460 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Zobowiązania długoterminowe:  	 	 	 	 	 	 	 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	-   	-   	11.600 	-   	-   	11.600 	
Leasing finansowy	7	-   	-   	445 	-   	-   	445 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.2	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe zobowiązania	18	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zobowiązania krótkoterminowe:	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	18	1.202 	-   	24.445 	-   	2.849 	28.496 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	-   	-   	17.765 	-   	-   	17.765 	
Leasing finansowy	7	-   	-   	626 	-   	-   	626 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.2	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Kategoria zobowiązań finansowych razem	 	1.202 	-   	54.881 	-   	2.849 	58.932 	

Hierarchia instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej.

Instrumenty finansowe wyceniane w wartości godziwej można zakwalifikować do następujących modeli wyceny:
poziom 1: ceny kwotowane (nieskorygowane) na aktywnych rynkach dla takich samych aktywów i zobowiązań,
poziom 2: dane wejściowe, inne niż ceny kwotowane użyte w Poziomie 1, które są obserwowalne dla danych aktywów i zobowiązań, zarówno bezpośrednio (np. jako ceny) lub pośrednio (np. są pochodną rezerw),
poziom 3: dane wejściowe niebazujące na obserwowalnych cenach rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne).
W Grupie nas dzień 31 grudnia 2014 roku jedynymi instrumentami finansowymi wycenianymi według wartości godziwej były pochodne instrumenty finansowe. Do wyceny należności z tytułu pochodnych instrumentów  finansowych wycenianych w wartości godziwej o wartości 154 tys. PLN na 31 grudnia 2014 roku zastosowano poziom  2 wyceny .

9.2 Należności i pożyczki
Grupa dla celów prezentacji w skonsolidowanym bilansie wyodrębnia klasę należności i pożyczek (MSSF 7.6). W części długoterminowej należności i pożyczki prezentowane są w bilansie w jednej pozycji. W części krótkoterminowej Grupa, zgodnie z wymogami MSR 1, odrębnie prezentuje należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności. Pozycje bilansu z klasy należności i pożyczek przedstawia poniższa tabela. Ujawnienia odnoszące się do należności zamieszczone są w nocie nr 12.

 	31.12.2014	31.12.2013	
Aktywa trwałe:  	 	 	
Należności	-   	 	
Pożyczki	139 	1.654 	
Należności i pożyczki długoterminowe	139 	1.654 	
Aktywa obrotowe:	 	 	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	61.000 	43.119 	
Pożyczki	163 	17 	
Należności i pożyczki krótkoterminowe	61.163 	43.136 	
Należności i pożyczki, w tym:	61.302 	44.790 	
należności (nota nr 12)	61.000 	43.119 	
pożyczki (nota nr 9)	302 	1.671 	

9.3 Pochodne instrumenty finansowe
Grupa wykorzystuje instrumenty pochodne, by minimalizować ryzyko zmiany kursów walut, w których realizowana jest część transakcji sprzedaży i zakupu. Celem takiego działania jest ograniczenie zmienności przepływów pieniężnych w walucie EUR związanych ze zrealizowaną transakcją, bądź wysoce prawdopodobną planowaną transakcją sprzedaży wyrobów Spółek Grupy. Biorąc pod uwagę fakt, iż Grupa realizuje corocznie sprzedaż w walucie EUR w ok. 60% sprzedaży ogółem takie działanie jest niezbędne dla prawidłowego zarządzania ryzykiem walutowym.

Część instrumentów pochodnych została wyznaczona przez Grupę jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych zgodnie z wymogami MSR 39 (instrumenty pochodne zabezpieczające). Pozostałe instrumenty pochodne, pomimo iż od strony ekonomicznej zabezpieczają Grupę przed ryzykiem walutowym, nie stanowią formalnie zabezpieczenia w rozumieniu MSR 39, w związku z tym traktowane są jako instrumenty przeznaczone do obrotu (instrumenty pochodne handlowe). Wszystkie instrumenty pochodne wyceniane są w wartości godziwej, ustalanej na podstawie danych pochodzących z rynku (kursy walut, stopy procentowe). Na dzień 31 grudnia 2014 r. Grupa Zetkama posiadała następujące pochodne instrumenty zabezpieczających ryzyko kursowe.

 	31.12.2014	31.12.2013	
Aktywa trwałe:  	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	-   	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	-   	-   	
Instrumenty pochodne długoterminowe	-   	-   	
Aktywa obrotowe:	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	 	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	154 	361 	
Instrumenty pochodne krótkoterminowe	154 	361 	
Aktywa - instrumenty pochodne	154 	361 	
Zobowiązania długoterminowe:	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	-   	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	-   	-   	
Instrumenty pochodne długoterminowe	-   	-   	
Zobowiązania krótkoterminowe:	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	-   	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	10 	-   	
Instrumenty pochodne krótkoterminowe	10 	-   	
Zobowiązania - instrumenty pochodne	10 	-   	

Instrumenty pochodne zabezpieczające

	Na dzień 31 grudnia 2014r. Grupa posiadała  instrumenty zabezpieczające ryzyko walutowe, głównie w postaci transakcji terminowych typu forward.  Kredyty walutowe są także traktowane jako instrument zabezpieczający. W związku z faktem iż większość wpływów handlowych odbywa się w walucie EUR zgodnie z polityką rachunkowości zabezpieczeń stosowaną przez Grupę pozyskanie finansowania zewnętrznego w EUR oraz zakupy rozliczane w tej walucie stanowią naturalny hedging. W przypadku kredytów denominowanych w EUR, pozycję zabezpieczaną stanowi określony, pierwszy wolumen przychodów ze sprzedaży produktów i usług denominowanych w lub indeksowanych do kursu EUR/PLN, generowanych od dnia, w którym nastąpiła spłata kapitału zobowiązania finansowego (kredytu).
Poszczególne klasy instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne prezentuje poniższa tabela:

 	Nominał transakcji w walucie (w tys.)	Wartość bilansowa instrumentów*	Termin realizacji	
		Aktywa finansowe	Zobowiązania finansowe	od	do	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	
Kontrakty forward EUR	280 	 	10 	08.08.2014	15.10.2015	
Kontrakty forward EUR	2.900 	88 	 	01.01.2015	31.12.2015	
Kontrakty forward EUR	3.450 	66 	 	01.03.2015	31.12.2015	
Kontrakty forward EUR	 	 	 	 	 	
Instrumenty pochodne zabezpieczające razem	154 	10 			
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	
Kontrakty forward EUR	1.200 	240 	 	01.01.2013	05.06.2014	
Kontrakty forward EUR	480 	79 	 	15.01.2014	14.03.2014	
Kontrakty forward EUR	100 	11 	 	14.01.2014	14.01.2014	
Kontrakty forward EUR	150 	31 	 	06.06.2013	28.03.2014	
Instrumenty pochodne zabezpieczające razem	361 	-   	 	 	
* wartość godziwa

W 2014 roku Grupa ujęła w innych całkowitych dochodach stratę w kwocie 1.085 tys. zł  (2013 rok: strata 336 tys. zł) z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne w postaci kredytów wyrażonych w walucie obcej
Kredyty walutowe są traktowane jako instrument zabezpieczający. W związku z faktem iż większość wpływów handlowych w Grupie odbywa się w walucie EUR zgodnie z polityką rachunkowości zabezpieczeń stosowaną przez Grupę, pozyskanie finansowania zewnętrznego w EUR oraz zakupy rozliczane w tej walucie stanowią naturalny hedging. W przypadku kredytów denominowanych w EUR, pozycję zabezpieczaną stanowi określony, pierwszy wolumen przychodów ze sprzedaży produktów i usług denominowanych w lub indeksowanych do kursu EUR/PLN, generowanych od dnia, w którym nastąpiła spłata kapitału zobowiązania finansowego (kredytu).

9.4 Pozostałe aktywa finansowe

W ramach pozostałych aktywów finansowych Grupa prezentuje następujące inwestycje:

 	Aktywa krótkoterminowe	Aktywa długoterminowe	
	31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	
Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności:  	 	 	 	 	 	
Dłużne papiery wartościowe skarbowe	-   	-   	 	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe komercyjne	-   	-   	 	-   	-   	
Pozostałe	-   	-   	 	-   	-   	
Inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności 	-   	-   	 	-   	-   	
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży:	 	 	 	 	 	
Akcje spółek notowanych	-   	-   	 	-   	-   	
Udziały, akcje spółek nienotowanych	-   	-   	 	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	-   	-   	 	-   	-   	
Pozostałe	-   	-   	 	-   	-   	
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	-   	-   	 	-   	-   	
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:  	 	 	 	 	 	
Akcje spółek notowanych	-   	-   	 	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	-   	-   	 	-   	-   	
Jednostki funduszy inwestycyjnych	-   	-   	 	-   	-   	
Pozostałe	-	-   	 	5 	5 	
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 	- 	-   	 	5 	5 	
Pozostałe aktywa finansowe razem	- 	-   	 	5 	5 	

9.5 Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne

Wartość kredytów, pożyczek i innych instrumentów dłużnych ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym prezentuje poniższa tabela:

 	Zobowiązania krótkoterminowe	Zobowiązania długoterminowe	
	31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	 	
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu:	 	 	 	 	 	 	
Kredyty w rachunku kredytowym	7.566	10.490 	 	20.560	11.600 	 	
Kredyty w rachunku bieżącym	3.130	7.186 	 	-   	 	 	
Pożyczki	- 	89 	 	-   	 	 	
Dłużne papiery wartościowe	-   	 	 	7.000   	 	 	
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	10.696 	17.765 	 	27.560 	11.600 	 	
Zobowiązania finansowe wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:  	 	 	 	 	 	 	
Kredyty bankowe	-   	 	 	-   	 	 	
Dłużne papiery wartościowe	-   	 	 	-   	 	 	
Pozostałe	-   	 	 	- 	 	 	
Zobowiązania finansowe wyznaczone do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat  	-   	-   	 	- 	-   	 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne razem	10.696 	17.765 	 	27.560 	11.600 	 	

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Grupa Kapitałowa nie zalicza żadnych instrumentów z klasy kredytów i pożyczek do zobowiązań finansowych wyznaczonych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Wszystkie kredyty, pożyczki i inne instrumenty dłużne wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem efektywnej stopy procentowej. Wartość godziwą kredytów, pożyczek i innych instrumentów dłużnych zaprezentowano w nocie nr 9.7.
Informacje dotyczące charakteru i zakresu ryzyka, na które narażona jest Grupa Kapitałowa z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek i innych instrumentów dłużnych prezentuje poniższa tabela (patrz również nota nr 28 dotycząca ryzyk):

 	Waluta	Termin wymagalności	Wartość bilansowa	Zobowiązanie	
			w walucie	w PLN	krótkoterminowe	długoterminowe	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	
Kredyt obrotowy	EUR	30.09.2016	1.300 	2.967 	1.695 	1.272 	
Kredyt inwestycyjny	EUR	30.09.2016	2.023 	5.682 	3.234 	2.448 	
Kredyt inwestycyjny	EUR	31.12.2019	2.683 	11.328 	2.065 	9.263 	
Kredyty w rachunku kredytowym	EUR	28.11.2017	1.127 	4.804 	1.082 	3.722 	
Kredyty w rachunku kredytowym	EUR	30.04.2019	455 	1.938 	460 	1.478 	
Kredyt inwestycyjny	PLN	31.12.2020r.	 	406 	 	406 	
Kredyt inwestycyjny	EUR	31.12.2020r.	465 	1.971 	 	1.971 	
Kredyt obrotowy	EUR	26.05.2015	100 	426 	426 	 	
Kredyt obrotowy	PLN	31.03.2015	 	616 	616 	 	
Pożyczka	PLN	31.12.2014	 	1.118 	1.118 	 	
Obligacje	PLN	27.06.2016	 	7.000 	 	7.000 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne razem wg stanu na dzień 31.12.2014	38.256 	10.696 	27.560 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	
kredyt obrotowy ING	EUR	15.02.2014	271 	1.126 	1.126 	 	
Kredyt DZ	EUR	02.03.2015	1.083 	4.493 	3.594 	899 	
Kredyt inwestycyjny DZ	EUR	31.12.2017	1.904 	7.899 	1.975 	5.924 	
Pożyczka FOŚ	PLN	16.11.2014	 	89 	89 	 	
Kredyt w rachunku kredytowym  BOŚ	EUR	31.10.2014	588 	2.440 	2.440 	 	
Kredyt w rachunku bieżącym BOŚ	PLN	31.01.2014	 	5.448 	5.448 	 	
Kredyty w rachunku bieżącym DZ	EUR	31.12.2017	559 	2.320 	580 	1.740 	
Kredyty w rachunku kredytowym DZ	EUR	28.02.2014	14 	61 	61 	 	
Kredyty w rachunku kredytowym DZ	PLN	30.06.2014	 	1.738 	1.738 	 	
Kredyty w rachunku kredytowym BNP	EUR	28.11.2017	904 	3.751 	714 	3.037 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne razem wg stanu na dzień 31.12.2013	29.365 	17.765 	11.600 	

9.6 Zabezpieczenie spłaty zobowiązań
Zaciągnięte przez Grupę Kapitałową zobowiązania z tytułu kredytów, pożyczek, innych instrumentów dłużnych oraz z tytułu leasingu finansowego objęte są następującymi zabezpieczeniami spłaty (według stanu na dzień bilansowy):
•	Zabezpieczenie wierzytelności BOŚ S.A. z tytułu limitu transakcyjnego FX Forward - weksel In blanco 2.100 tys. PLN
•	Zabezpieczenie wierzytelności – zgodnie z umowami handlowymi CMC Zawiercie S.A.
•	weksel In blanco 7.800 tys. PLN
•	zastaw rejestrowy na rzeczach oznaczonych co do gatunku 2.000 tys. PLN
•	zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych (zapasy) 10.400 tys. PLN
•	hipoteka łączna 3.000 tys. EUR (12.786,9 tys. zł) (wg stanu na dzień sporządzania niniejszego sprawozdania, majątek Spółki nie jest już obciążony powyższą hipoteką, którą wykreślono w miesiącu styczniu 2015)
•	Zabezpieczenie na zapasach dla spłaty kredytu 3 110 tys. PLN
•	 zabezpieczeniem kredytów w ING Banku jest:zastaw rejestrowy na akcjach Techmadex, 
zastaw rejestrowy na maszynach 7.916 tys. PLN, hipoteka umowna na nieruchomościach w Ścinawce Średniej 18.830 tys. PLN, cesja praw z polisy ubezpieczeniowej
•	blokada na rach.bank.- umowa nr BDF 10/78055/2001 z dn. 10.10.2001 - 31 000,00 zł
•	kaucja do umowy kredytu nr CRD 36177/11 200 000,00 zł
•	kaucja-umowa 073623 z dn. 3 marca 2000 (butle na wodę) 220,00 zł
•	kaucja za wypożyczenie kontenerów 7 100,00 zł 
•	zabezp. należyt. wyk. – umowa z dn. 18.08.2010, projekt 2005/PL/16/C/PE/003 - 7 342,80 zł
•	zabezpieczenie należyt. wyk.- umowa NBP-DZP-PP-AR-241-0024-2013 z dn. 04.04.2013 - 287,82 zł
•	7)  zabezp. należyt. wyk.- umowa PW/GP-R-G2265/13/001 z dn. 07.01.2013 - 345 357,01 zł
•	Środki pieniężne zablokowane na rachunkach bankowych razem - 231 000,00 zł
•	Środki pieniężne zdeponowane u kontrahentów razem - 360 307,63 zł
•	BGŻ S.A. - kredyt w rachunku bieżącym 600 tys. zł - cesja przelewu wierzytelności kontrakt LWG + weksel dla BGŻ, poręczenie BGK z pomocy de minimis o wartość 47988,00 + weksel do kwoty 720 tys.
•	zabezpieczenie pożyczki 1.116 tys zł - wpis do hipoteki nr 1 - nieruchomość Łapy do 850tys. zł, wpis do hipoteki nr 2 - nieruchomość Łapy do 600tys. zł

Aktywa Grupy Kapitałowej (w wartości bilansowej) stanowiły zabezpieczenie spłaty zobowiązań:

 		31.12.2014	31.12.2013	
Wartości niematerialne		3.525 	3.525 	
Rzeczowe aktywa trwałe, w tym w leasingu		49.223 	54.871 	
Aktywa finansowe (inne niż należności)		-   	-   	
Zapasy		15.510 	12.400 	
Należności z tytułu dostaw i usług i inne		-   	407 	
Środki pieniężne		-   	-   	
Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie razem	68.258 	71.203 	

Poza wyżej wymienionymi formami zabezpieczeń spłaty, umowy kredytowe nakładają na Grupę Kapitałową dodatkowe wymogi, jakie muszą być spełnione przez okres kredytowania:
•	zapewnienie utrzymania określonych wskaźników finansowych tj. 
- IBD/EBITDA na poziomie nie wyższym niż 3,5,
- wskaźnik kapitałowy – stosunek kapitałów własnych do aktywów ogółem na poziomie nie niższym niż 40%.

Powyższe wskaźniki finansowe zostały spełnione.

9.7 Pozostałe informacje dotyczące instrumentów finansowych

9.7.1 Informacja o wartości godziwej instrumentów finansowych
Porównanie wartości bilansowej aktywów oraz zobowiązań finansowych z ich wartością godziwą przedstawia się następująco:

Klasa instrumentu finansowego	Nota	31.12.2014	31.12.2013	
		Wartość godziwa	Wartość bilansowa	Wartość godziwa	Wartość bilansowa	
Aktywa:	 	 	 	 	 	
Pożyczki	9.2	302 	302 	1.671 	1.671 	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	12	61.000 	61.000 	31.230 	31.230 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	154 	154 	350 	350 	
Papiery dłużne	9.4	-   	-   	3.067 	3.067 	
Akcje spółek notowanych	9.4	-   	-   	-   	-   	
Udziały, akcje spółek nienotowanych	9.4	584 	584 	709 	709 	
Jednostki funduszy inwestycyjnych	9.4	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe klasy pozostałych aktywów finansowych	9.4	-   	-   	-   	-   	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	32.635 	32.635 	16.914 	16.914 	
Zobowiązania:	 	-   	-   	-   	-   	
Kredyty w rachunku kredytowym	9.5	28.126 	28.126 	22.179 	22.179 	
Kredyty w rachunku bieżącym	9.5	3.130	3.130 	7.186 	7.186 	
Pożyczki	9.5	 	 	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	9.5	7.000 	7.000 	 	-   	
Leasing finansowy	7	832 	832 	1.071 	1.071 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	10 	10 	-   	-   	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe	18	42.803 	42.803 	26.541 	26.541 	

Wartość godziwa definiowana jest jako kwota, za jaką na warunkach rynkowych dany składnik aktywów mógłby zostać wymieniony, a zobowiązanie wykonane, pomiędzy dobrze poinformowanymi, zainteresowanymi i niepowiązanymi stronami. W przypadku instrumentów finansowych, dla których istnieje aktywny rynek, ich wartość godziwą ustala się na podstawie parametrów pochodzących z aktywnego rynku (ceny sprzedaży i zakupu). W przypadku instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek, wartość godziwa ustalana jest na podstawie technik wyceny, przy czym jako dane wejściowe modelu w maksymalnym stopniu wykorzystywane są zmienne pochodzące z aktywnych rynków (kursy walutowe, stopy procentowe itd.). 

W odniesieniu do aktywów oraz zobowiązań finansowych, które zgodnie z polityką rachunkowości Grupy ujęto w skonsolidowanym bilansie w wartości godziwej, dodatkowe informacje o metodach wyceny oraz poziomach wartości godziwej zaprezentowano poniżej w nocie nr 9.7.2.

Wartość godziwą aktywów oraz zobowiązań finansowych, które zgodnie z polityką rachunkowości Grupa Kapitałowa ujmuje w bilansie według zamortyzowanego kosztu, a dla których nie istnieje aktywny rynek, ustalono na potrzeby sporządzenia noty jako wartość bieżącą przyszłych przepływów pieniężnych, zdyskontowanych rynkową stopą procentową.

Grupa Kapitałowa nie dokonywała wyceny wartości godziwej należności oraz zobowiązań z tytułu dostaw i usług – ich wartość bilansowa uznawana jest przez Grupę za rozsądne przybliżenie wartości godziwej.

9.7.2 Przekwalifikowanie

Grupa Kapitałowa nie dokonała przekwalifikowania składników aktywów finansowych, które spowodowałoby zmianę zasad wyceny tych aktywów pomiędzy wartością godziwą a ceną nabycia lub metodą zamortyzowanego kosztu.

Wartość godziwa aktywów i zobowiązań finansowych jednostki wycenianych na bieżąco w wartości godziwej:

Aktywa/zobowiązania finansowe 	Hierarchia wartości godziwej 	Wartość godziwa na dzień	
	Techniki wyceny i podstawowe dane wsadowe 	31/12/2014	31/12/2013	
Kontrakty forward  w walucie obcej (patrz nota 9.3)	Poziom 2 
Zdyskontowane przepływy pieniężne.
Przyszłe przepływy pieniężne szacuje się w oparciu o kursy wymiany z kontraktów forward (w oparciu o obserwowalne krzywe dochodu na koniec okresu sprawozdawczego) oraz o stopy kontraktów, zdyskontowane wg stopy odzwierciedlającej ryzyko kredytowe poszczególnych kontrahentów.	Aktywa: 154
Zobowiązania: 10	Aktywa: 361	

Nie wystąpiły przeniesienia pomiędzy Poziomem 1 a Poziomem 2 w okresie sprawozdawczym.

9.7.3 Wyłączenie z bilansu

Na dzień 31.12.2014 Grupa Kapitałowa nie posiadała aktywów finansowych, których przeniesienia nie kwalifikują się do wyłączenia z bilansu. Grupa nie jest stroną umów przenoszących prawa i zobowiązania do posiadanych aktywów i zobowiązań finansowych w postaci cesji należności, przelewu wierzytelności, przejęcia długu itp., umów cywilnoprawnych kwalifikujące się i niekwalifikujące się do zaprzestania ujmowania w sprawozdaniu finansowym.

10.	Aktywa oraz rezerwa na podatek odroczony

Aktywa oraz rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w następujący sposób wpływa na skonsolidowane sprawozdanie finansowe:

 	Nota nr	31.12.2014	31.12.2013	
Saldo na początek okresu:	 	 	 	
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	 	-   	-   	
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	 	7.626 	8.908 	
Podatek odroczony per saldo na początek okresu	 	(7.626)	(8.908)	
Zmiana stanu w okresie wpływająca na:	 	 	 	
Rachunek zysków i strat (+/-)	23	421 	1.186 	
Inne całkowite dochody (+/-)	15	418 	96 	
Rozliczenie połączenia jednostek gospodarczych	2	559   	-   	
Pozostałe (w tym różnice kursowe netto z przeliczenia)	 	-   	-   	
Podatek odroczony per saldo na koniec okresu, w tym:	 	(6.228)	(7.626)	
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	 		-   	
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	 	6.228 	7.626 	

Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego:

Tytuły różnic przejściowych	Saldo na początek okresu	Zmiana stanu:	Różnice kursowe netto z przeliczenia*	Saldo na koniec okresu	
		rachunek zysków i strat	inne dochody całkowite	rozliczenie połączenia			
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	
Aktywa:	 	 	 	 	 	 	
Wartości niematerialne	44 	3 	-   	-   	-   	44	
Rzeczowe aktywa trwałe	9.210 	(584)	-   	258	-   	8.425	
Nieruchomości inwestycyjne	391 	(68)	-   	-   	-   	323	
Pochodne instrumenty finansowe	6 	-   	(2)	-   	-   	4	
Zapasy	(426)	63 	-   	-   	-   	(363)	
Należności z tytułu dostaw i usług	(95)	62 	-   	-   	-   	(33)	
Kontrakty budowlane	-   	-   	-   	(384)	-   	(384)	
Inne aktywa	(464)	146 	-   	(216)	-   	(534)	
Zobowiązania:	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	(133)	2 	-   	-   	-   	(131)	
Rezerwy na świadczenia pracownicze	(721)	(134)	(128)	-   	-   	(983)	
Pozostałe rezerwy	(537)	71 	-   	-   	-   	(466)	
Pochodne instrumenty finansowe	15 	-   	(1)	-   	-   	14	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	(33)	(34)	-   	-   	-   	(67)	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	76 	8 	(59)	(2)	-   	23	
Inne zobowiązania	(120)	45 	-   	(26)	-   	(101)	
Inne:	-   	-   	-   	-   	-   	-	
Podatek odrocozny od PWUG	198 	-   	-   	-   	-   	198	
Podatek odroczony od wyceny nieruchomości inwestycyjnej	65 	-   	-   	-   	-   	65	
Nierozliczone straty podatkowe	 	-   	-   	(189)	-   	(189)	
Wycena kredytów walutowych	150 	-   	(228)	-   	-   	(78)	
Razem	7.626 	(421)	(418)	(559)	-   	6.228 	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	

							
Aktywa:	 	 	 	 	 	 	
Wartości niematerialne	60 	(16)	-   	-   	-   	44 	
Rzeczowe aktywa trwałe	9.667 	(457)	-   	-   	-   	9.210 	
Nieruchomości inwestycyjne	448 	(57)	-   	-   	-   	391 	
Pochodne instrumenty finansowe	 	 	6 	-   	-   	6 	
Zapasy	(638)	212 	-   	-   	-   	(426)	
Należności z tytułu dostaw i usług	(85)	(10)	-   	-   	-   	(95)	
Kontrakty budowlane	 	 	-   	-   	-   	-   	
Inne aktywa	501 	(965)	-   	-   	-   	(464)	
Zobowiązania:	 	 	-   	-   	-   	-   	
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	(133)	 	-   	-   	-   	(133)	
Rezerwy na świadczenia pracownicze	(596)	(80)	(45)	-   	-   	(721)	
Pozostałe rezerwy	(733)	196 	-   	-   	-   	(537)	
Pochodne instrumenty finansowe	 	 	15 	-   	-   	15 	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	(57)	24 	 	-   	-   	(33)	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	69 	 	7 	-   	-   	76 	
Inne zobowiązania	(87)	(33)	-   	-   	-   	(120)	
Inne:	 	 	-   	-   	-   	-   	
Podatek odrocozny od PWUG	198 	-   	-   	-   	-   	198 	
Podatek odroczony od wyceny nieruchomości inwestycyjnej	65 	-   	-   	-   	-   	65 	
Nierozliczone straty podatkowe	229 	-   	(79)	-   	-   	150 	
Razem	8.908 	(1.186)	(96)	-   	-   	7.626 	

Podatek dochodowy odnoszący się do każdej pozycji innych całkowitych dochodów przedstawia się następująco:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
	Brutto	Podatek	Netto	Brutto	Podatek	Netto	
Inne całkowite dochody:  	 	 	 	 	 	 	
Przeszacowanie środków trwałych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży:	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
- dochody (straty) ujęte w okresie w innych dochodach całkowitych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
- kwoty przeniesione do wyniku finansowego	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Instrumenty zabezpieczające przepływy środków pieniężnych:	(1.950)   	(297)   	(1.653) 	-   	-   	-   	
- dochody (straty) ujęte w okresie w innych dochodach całkowitych	(1.085)	(207)	(878)	(336)	(52)	(284)	
- kwoty przeniesione do wyniku finansowego	(865)  	(90)   	(775) 	-   	-   	-   	
- kwoty ujęte w wartości początkowej pozycji zabezpieczanych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Inne całkowite dochody	(639)	(121)	(518)	(234)	(44)	(190)	
Różnice kursowe przeniesione do wyniku finansowego - sprzedaż jednostek zagranicznych	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Udział w innych dochodach całkowitych jednostek wycenianych metodą praw własności	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Razem	(2.589)	(418)	(2.171)	(570)	(96)	(474)	

11.	Zapasy

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Kapitałowej ujęte są następujące pozycje zapasów:

 	31.12.2014	31.12.2013	
Materiały	12.958 	12.301 	
Półprodukty i produkcja w toku	12.878 	11.571 	
Wyroby gotowe	12.301 	12.452 	
Towary	4.823 	2.102 	
Wartość bilansowa zapasów razem	42.960 	38.426 	

W 2014 roku w Grupie kapitałowej nie zostały utworzone odpisy aktualizujące wartość zapasów, dla porównania w 2013 roku: odpisy  na kwotę 255 tys. zł obciążyły koszty operacyjne skonsolidowanego rachunku zysków i strat.
W roku 2014 Grupa Kapitałowa ujęła w działalności operacyjnej skonsolidawanego rachunku zysków i strat koszty sprzedanych zapasów oraz nieprzypisane pośrednie koszty produkcji łącznie w kwocie 229.182 tys. zł. Dla porównaniaw roku 2013 koszt wyniósł 218.898 tys. zł.
Grupa dokonała również odwrócenia odpisów aktualizujących na kwotę 1.158 tys zł w roku 2014 (dla porównania rok 2013 odpisy w kwocie 1.548 tys. zł). Kwota odwróconych odpisów została ujęta jako zmniejszenie kosztów operacyjnych.
Na dzień 31.12.2014 zapasy o wartości bilansowej 15.510 tys. zł (2013 rok: 12.400 tys. zł) stanowiły zabezpieczenie zobowiązań Grupy. Informację o zabezpieczeniach zobowiązań zaprezentowano w nocie nr 9.6.

12.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności, ujmowane przez Grupę w ramach klasy należności i pożyczek (patrz nota nr 9.2) przedstawiają się następująco:

Należności krótkoterminowe:

 	31.12.2014	31.12.2013	
Aktywa finansowe (MSR 39):	 	 	
Należności z tytułu dostaw i usług	59.203 	43.795 	
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług (-)	(5.034)	(4.891)	
Należności z tytułu dostaw i usług netto	54.169 	38.904 	
Należności ze sprzedaży aktywów trwałych	-   	-   	
Kwoty zatrzymane (kaucje) z tytułu umów o usługę budowlaną	2.030 	-   	
Kaucje wpłacone z innych tytułów	-   	-   	
Inne należności	-   	11 	
Odpisy aktualizujące wartość pozostałych należności finansowych(-)	-   	-   	
Pozostałe należności finansowe netto	2.030 	11 	
Należności finansowe	56.199 	38.915 	
Aktywa niefinansowe (poza MSR 39):	 	 	
Należności z tytułu podatków i innych świadczeń	4.898 	4.158 	
Przedpłaty i zaliczki	28 	-   	
Pozostałe należności niefinansowe	89 	91 	
Odpisy aktualizujące wartość należności niefinansowych (-)	(214)	(45)	
Należności niefinansowe	4.801 	4.204 	
Należności krótkoterminowe razem	61.000 	43.119 	

Wartość bilansowa należności z tytułu dostaw i usług uznawana jest przez Grupę za rozsądne przybliżenie wartości godziwej (patrz nota nr 9.7).

Grupa Kapitałowa dokonała oceny należności ze względu na utratę ich wartości zgodnie ze stosowaną polityką rachunkowości (patrz podpunkt c) w punkcie „Podstawa sporządzenia oraz zasady rachunkowości”). Odpisy aktualizujące wartość należności, które w 2014 roku obciążyły pozostałe koszty operacyjne skonsolidowanego rachunku zysków i strat wyniosły:
•	w odniesieniu do krótkoterminowych należności finansowych – 684 tys. zł (2013 rok: 5.478 tys. zł).

Zmiany odpisów aktualizujących wartość należności w okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym prezentują poniższe tabele:
Odpisy aktualizujące wartość krótkoterminowych należności finansowych (tj. należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności finansowych):

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Stan na początek okresu	4.891 	606 	
Odpisy ujęte jako koszt w okresie	684 	5.478 	
Odpisy odwrócone ujęte jako przychód w okresie (-)	(325)	(1.187)	
Odpisy wykorzystane (-)	(216)	(6)	
Inne zmiany (różnice kursowe netto z przeliczenia)	-   	-	
Stan na koniec okresu	5.034 	4.891 	

Dalsza analiza ryzyka kredytowego należności, w tym analiza wieku należności zaległych nie objętych odpisem aktualizującym, została przedstawiona w nocie nr 28.

Na dzień 31.12.2014 należności o wartości bilansowej 2.147 tys. zł (2013 rok: 407 tys. zł) stanowiły zabezpieczenie zobowiązań Grupy. Informację o zabezpieczeniach zobowiązań zaprezentowano w nocie nr 9.6.

13.	Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

 	31.12.2014	31.12.2013	
Środki pieniężne na rachunkach bankowych prowadzonych w PLN	28.560 	6.744 	
Środki pieniężne na rachunkach bankowych walutowych	2.412 	11.835 	
Środki pieniężne w kasie	52 	49 	
Depozyty krótkoterminowe	1.601 	1.702 	
Inne	10 	11 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty razem	32.635 	20.341 	

Grupa Kapitałowa dla celów sporządzenia skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych klasyfikuje środki pieniężne w sposób przyjęty do prezentacji w bilansie. 

14.	Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana

W roku 2014 i 2013 Grupa nie wykazała działalności zaniechanej.

15.	Kapitał własny
15.1.	Kapitał podstawowy
Na dzień 31.12.2014 kapitał podstawowy Spółki dominującej wynosił 981 tys. zł (2013 rok: 981 tys. zł) i dzielił się na 4.904.150 akcji (2013 rok: 4.904.150 akcji) o wartości nominalnej 0,20 zł każda. 
Wszystkie akcje zostały w pełni opłacone. Wszystkie akcje w równym stopniu uczestniczą w podziale dywidendy oraz każda akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. 

Zmiany liczby akcji w okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wynikają z następujących transakcji z właścicielami:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Akcje wyemitowane i w pełni opłacone:	 	 	
Liczba akcji na początek okresu	4.904.150 	4.904.150 	
Emisja akcji w związku z realizacją opcji (program płatności akcjami)			
Emisja akcji			
Umorzenie akcji (-)	 	 	
Liczba akcji na koniec okresu	4.904.150 	4.904.150 	

Na dzień bilansowy akcje Spółki dominującej nie pozostawały w jej posiadaniu, ani też w posiadaniu jednostek zależnych i stowarzyszonych.

Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu na dzień sporządzenia sprawozdania.

Akcjonariusz	Liczba posiadanych
akcji (szt.)	Liczba głosów na WZA	Udział w ogólnej liczbie
głosów na WZA	
Jan Jurczyk	410.876	410.876	8%	
Maciej Jurczyk	406.770	406.770	8%	
Tomasz Jurczyk	406.770	406.770	8%	
Zygmunt Mrożek	391.000	391.000	8%	
Generali OFE	374.496	374.496	8%	
ING OFE	287.139	287.139	6%	
Klienci BZWBK Asset	273.341	273.341	6%	
Funduse BZWBK TFI	260.659	260.659	5%	

15.2.	Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej
W 2014 roku Spółka dominująca nie przeprowadziła emisji akcji.

15.3.	Pozostałe kapitały

 	Kapitał z wyceny programów płatności akcjami / Umorzone akcje Śrubena	Skumulowane inne dochody całkowite wg tytułów:	Pozostałe kapitały razem	
		Przeszacowanie rzeczowych aktywów trwałych	Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	Instrumenty zabezpieczające przepływy pien.	Zyski/straty aktuarialne	Udział w innych dochodach całk. jednostek wycenianych metodą praw wł.	Inne dochody całkowite razem		
Saldo na dzień 31.12.2012 roku	(400)	1.121 	-   	1.521 	-   	-   	2.642 	2.242 	
Umorzone akcje Śrubena	 	 	 	 	 	 	-   	-   	
Emisja akcji w związku z realizacją opcji (przeniesienie do kapitału ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej)	 	 	 	-   	-   	 	-   	-   	
Inne całkowite dochody za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	 	(459)	 	 	(459)	(459)	
Podatek dochodowy odnoszący się do składników innych dochodów całkowitych	 	 	 	11 	 	 	11 	11 	
Przeniesienie do zysków zatrzymanych (sprzedaż przeszacowanych środków trwałych)	 	 	 	64 	-   	 	64 	64 	
Saldo na dzień 31.12.2013 roku	(400)	1.121 	-   	1.137 	-   	-   	2.258 	1.858 	
Umorzone akcje Śrubena	 	 	 	 	 	 	-   	-   	
Emisja akcji w związku z realizacją opcji (przeniesienie do kapitału ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Inne całkowite dochody za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	-   	-   	-   	(1.950)	(270)	-   	(2.220)	(2.220)	
Podatek dochodowy odnoszący się do składników innych dochodów całkowitych	-   	-   	-   	297 	51 	-   	348 	348 	
Przeniesienie do zysków zatrzymanych (sprzedaż przeszacowanych środków trwałych)	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Saldo na dzień 31.12.2014 roku	(400)	1.121 	-   	(516)	(219)	-   	386 	(14)	

15.4.	Programy płatności akcjami
Na dzień 31 grudnia 2014 roku Grupa nie posiadała programów płatności akcjami.

15.5.	Udziały niedające kontroli
Prezentowane w kapitale własnym Grupy udziały niedające kontroli odnoszą się do następujących jednostek zależnych:

 	31.12.2014	31.12.2013	
Jednostka zależna Armak sp. z o.o.	286 	1.992 	
Jednostka zależna Techmadex S.A.	8.134 	 	

Udziały niedające kontroli razem	8.420 	1.992 	

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym wartość udziałów niedających kontroli uległa zmianie z tytułu transakcji wpływających na strukturę Grupy oraz z tytułu rozliczenia dochodów całkowitych w części przypadającej na mniejszość, co prezentuje poniższa tabela:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Saldo na początek okresu	1.992 	1.842 	
Zmiana struktury Grupy (transakcje z mniejszością):	 	 	
Połączenie jednostek gospodarczych - początkowe ustalenie udziałów niedającyc kontroli (+)	8.134 	 	
Sprzedaż jednostek zależnych poza Grupę - rozliczenie udziałów niedających kontroli (-)	 	 	
Nabycie przez Grupę udziałów niedających kontroli (-)	(1.939)	 	
Sprzedaż przez Grupę kapitałów jednostek zależnych na rzecz mniejszości, bez utraty kontroli (+)	 	 	
Dochody całkowite:	 	 	
Zysk (strata) netto za okres (+/-)	233	150 	
Inne całkowite dochody za okres (po opodatkowaniu) (+/-)	 	 	
Inne zmiany	 	 	
Saldo udziałów niedających kontroli na koniec okresu	8.420 	1.992 	

W związku z tym, że początkowe ustalenie udziałów niedających kontroli miało miejsce na 31 grudnia 2014 roku, ujawnienia wymagane MSSF 12 punkt 12 dotyczące znaczących udziałów niedających kontroli zostały zawarte w nocie 2.Przejęcia oraz sprzedaż jednostek zależnych.

16.	Świadczenia pracownicze
16.1.	Koszty świadczeń pracowniczych
 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Koszty wynagrodzeń	48.124 	45.844 	
Koszty ubezpieczeń społecznych	12.125 	8.902 	
Koszty programów płatności akcjami	-   	-   	
Koszty przyszłych świadczeń (rezerwy na nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne)	890 	122	
Koszty świadczeń pracowniczych razem	61.139 	54.868 	

16.2.	Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych
Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych ujęte w skonsolidowanym bilansie obejmują:

 	Zobowiązania i rezerwy krótkoterminowe	Zobowiązania i rezerwy długoterminowe	
	31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	 	
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze:	 	 	 	 	 	 	
Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń	2.816 	2.173 	 	-   	-   	 	
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych	1.633 	2.611 	 	-   	-   	 	
Rezerwy na niewykorzystane urlopy	684 	661 	 	-   	-   	 	
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze	5.133 	5.445 	 	-   	-   	 	
Inne długoterminowe świadczenia pracownicze:	 	 	 	-   	-   	 	
Rezerwy na nagrody jubileuszowe	453 	456 	 	1.191 	751 	 	
Rezerwy na odprawy emerytalne	489 	311 	 	2.617 	1.607 	 	
Pozostałe rezerwy	32 	89 	 	-   	-   	 	
Inne długoterminowe świadczenia pracownicze	974 	856 	 	3.808 	2.358 	 	
Zobowiązania i rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych razem	6.107 	6.301 	 	3.808 	2.358 	 	

Na zmianę stanu innych długoterminowych świadczeń pracowniczych wpływ miały następujące pozycje:

 	Rezerwy na inne długoterminowe świadczenia pracownicze	
	nagrody jubileuszowe	odprawy emerytalne	pozostałe	razem	
 za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	 	 	 	
Stan na początek okresu	1.207 	1.918 	89 	3.214 	
Zmiany ujęte w rachunku zysków i strat:	-   	-   	-   	 	
Koszty bieżącego i przeszłego zatrudnienia	677 	538 	-   	1.215 	
Koszty odsetek	32 	55 	-   	87 	
Zyski (-) lub straty (+) aktuarialne	218 	-   	-   	218 	
Zmiany bez wpływu na rachunek zysków i strat:	-   	-   	-   	 	
Wypłacone świadczenia (-)	(540)	(65)	-   	(605)	
Zwiększenie przez połączenie jednostek gospodarczych	 	203 	 	203 	
Zyski (-) lub straty (+) aktuarialne	-   	549 	-   	549 	
Pozostałe zmiany (różnice kursowe netto z przeliczenia)	(74)	(25)	-   	(99)	
Wartość bieżąca rezerw na dzień 31.12.2014 roku	1.520 	3.173 	89 	4.782 	
 za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	-   	 	
Stan na początek okresu	1.587 	1.387 	-   	2.974 	
Zmiany ujęte w rachunku zysków i strat:	-   	-   	-   	 	
Koszty bieżącego i przeszłego zatrudnienia	(81)	181 	-   	100 	
Koszty odsetek	39 	43 	-   	82 	
Zyski (-) lub straty (+) aktuarialne	212 	238 	-   	450 	
Zmiany bez wpływu na rachunek zysków i strat:	-   	-   	-   	 	
Wypłacone świadczenia (-)	(445)	(108)	-   	(553)	
Zwiększenie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe zmiany (różnice kursowe netto z przeliczenia)	-   	-   	-   	-   	
Wartość bieżąca rezerw na dzień 31.12.2013 roku	1.312 	1.741 	-   	3.053 	

Wartość bieżącą rezerw ujęto w oparciu o wycenę sporządzoną przez niezależnego aktuariusza, który przyjął przy wycenie świadczeń następujące założenia. Założenia odnośnie śmiertelności oraz zachorowalności oparto na publikacjach GUS i ZUS (tablice śmiertelności PTTŻ 2013, publikacje ZUS na temat orzeczeń lekarskich i przyznanych świadczeniach rentowych). Wskaźnik rotacji pracowników wyliczono opierając się na danych otrzymanych od pracodawcy, przy czym przyjęte wskaźniki zależą od wieku i płci pracownika. Przy wyliczaniu nabywanych praw do świadczeń kierowano się zapisami Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy. Wiek emerytalny przyjęto w wysokości zgodnej z ustawą z dnia 12 maja 2012 roku o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 6.06.2012, poz. 637), przewidującą stopniowe wydłużenie wieku emerytalnego do poziomu 67 lat, w zależności od daty urodzenia pracownika.
Zgodnie z zaleceniem Międzynarodowego Standardu Rachunkowości (MSR) nr 19 wysokość stopy dyskontowej należy określić bazując na stopie zwrotu z obligacji korporacyjnych wysokiej jakości lub z obligacji Skarbu Państwa, o stałym oprocentowaniu i terminie wykupu zbliżonym do średniego terminu wymagalności zobowiązań. Biorąc pod uwagę powyższy fakt przyjęto stopę dyskontową na poziomie 2,5%. Zgodnie z zaleceniem MSR uwzględniono przyszły wzrost płac, przy czym przyjęto długookresową średnią wzrostu płac na poziomie 2,5%, przy średniej inflacji 2,5%.

 	31.12.2014	31.12.2013	
Stopa dyskonta	2,5%	4,00%	
Przewidywany wskaźnik wzrostu wynagrodzeń	2,5%	2,5%	

17.	Pozostałe rezerwy

Wartość rezerw ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz ich zmiany w poszczególnych okresach przedstawiały się następująco:

 	Rezerwy krótkoterminowe	Rezerwy długoterminowe	
	31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	 	
Rezerwy na sprawy sądowe	1.927 	1.927 	 	-   	-   	 	
Rezerwy na straty z umów budowlanych	-   	-   	 	-   	-   	 	
Rezerwy na koszty restrukturyzacji	-   	-   	 	-   	-   	 	
Inne rezerwy	646 	1.004 	 	-   	-   	 	
Pozostałe rezerwy razem	2.573 	2.931 	 	-   	-   	 	

 	Rezerwy na:	
	sprawy sądowe	straty z umów budowlanych	koszty restrukturyzacji	inne	razem	
 za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	 	 	 	 	 	
Stan na początek okresu	1.927 	-   	-   	1.004 	2.931 	
Zwiększenie rezerw ujęte jako koszt w okresie	-   	-   	-   	109 	109 	
Rozwiązanie rezerw ujęte jako przychód w okresie (-)	-   	-   	-   	-   	-   	
Wykorzystanie rezerw (-)	-   	-   	-   	(467)	(467)	
Zwiększenie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe zmiany (różnice kursowe netto z przeliczenia)	-   	-   	-   	-   	-   	
Stan rezerw za okres od 01.01 do 31.12.2014 roku	1.927 	-   	-   	646 	2.573 	
 za okres od 01.01 do 31.12.2013 roku	 	 	 	 	 	
Stan na początek okresu	1.927 	-   	-   	875 	2.802 	
Zwiększenie rezerw ujęte jako koszt w okresie	-   	-   	-   	129 	129 	
Rozwiązanie rezerw ujęte jako przychód w okresie (-)	-   	-   	-   	 	-   	
Wykorzystanie rezerw (-)	-   	-   	-   	-   	-   	
Zwiększenie przez połączenie jednostek gospodarczych	-   	-   	-   	-   	-   	
Pozostałe zmiany (różnice kursowe netto z przeliczenia)	-   	-   	-   	-   	-   	
Stan rezerw na dzień 31.12.2013 roku	1.927 	-   	-   	1.004 	2.931 	

18.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (patrz również nota nr 9) przedstawiają się następująco:

Zobowiązania krótkoterminowe:

 	31.12.2014	31.12.2013	
Zobowiązania finansowe (MSR 39):	 	 	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	37.125 	25.814 	
Zobowiązania z tytułu zakupu aktywów trwałych	280 	164 	
Inne zobowiązania finansowe	1.198 	29 	
Zobowiązania finansowe	38.603 	26.007 	
Zobowiązania niefinansowe (poza MSR 39):	 	 	
Zobowiązania z tytułu podatków i innych świadczeń	2.861 	1.330 	
Przedpłaty i zaliczki otrzymane na dostawy	13 	126 	
Zobowiązania z tytułu umów o usługę budowlaną	-   	-   	
Zaliczki otrzymane na usługi budowlane	-   	-   	
Inne zobowiązania niefinansowe	1.326 	1.033 	
Zobowiązania niefinansowe	4.200 	2.489 	
Zobowiązania krótkoterminowe razem	42.803 	28.496 	

Wartość bilansowa zobowiązań z tytułu dostaw i usług uznawana jest przez Grupę za rozsądne przybliżenie wartości godziwej (patrz nota nr 9.7).

19.	Rozliczenia międzyokresowe

 	Rozliczenia krótkoterminowe	Rozliczenia długoterminowe	
	31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	 	
Aktywa - rozliczenia międzyokresowe:	 	 	 	 	 	 	
Czynsze najmu	-   	-   	 	-   	-   	 	
Usługi budowlane	4.097 	 	 	- 	 	 	
Inne koszty opłacone z góry	1.263	867 	 	37 	-   	 	
Aktywa - rozliczenia międzyokresowe razem	5.360 	867 	 	37 	-   	 	
Pasywa - rozliczenia międzyokresowe:	 	 	 	 	 	 	
Dotacje otrzymane	156 	307 	 	-   	-   	 	
Przychody przyszłych okresów	3.952 	2.853 	 	-   	-   	 	
Usługi budowlane	1.933	 	 	- 	 	 	
Inne rozliczenia	112 	159 	 	-   	-   	 	
Pasywa - rozliczenia międzyokresowe razem	6.153 	3.319 	 	- 	-   	 	

20.	Umowy o usługę budowlaną

Na dzień 31.12 .2014 kwoty zatrzymane przez klientów z tytułu prac budowlanych wynoszą 2.030 tys. PLN.

21.	Przychody i koszty operacyjne
21.1.	Koszty według rodzaju

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Amortyzacja	5,6	9.782 	8.952 	
Świadczenia pracownicze	16	61.139 	57.618 	
Zużycie materiałów i energii	 	146.554 	142.645 	
Usługi obce	 	32.822 	30.260 	
Podatki i opłaty	 	3.244 	3.520 	
Koszty prac badawczych i rozwojowych nieujęte w wartościach niematerialnych	 	-   	-   	
Pozostałe koszty rodzajowe	 	2.482 	2.668 	
Koszty według rodzaju razem	 	256.023 	245.663 	
Wartość sprzedanych towarów i materiałów	 	19.244 	15.284 	
Zmiana stanu produktów, produkcji w toku (+/-)	 	(1.297)	249 	
Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby (-)	 	(3.292)	(3.607)	
Koszt własny sprzedaży, koszty sprzedaży oraz koszty ogólnego zarządu	 	270.678 	257.589 	

21.2.	Pozostałe przychody operacyjne

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	 	82 	18 	
Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	8	-   	-   	
Odwrócenie odpisów z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości niematerialnych	5,6	-   	-   	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość należności finansowych	12	325 	244 	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość należności niefinansowych	 	-   	-   	
Odwrócenie odpisów aktualizujacych wartość zapasów	11	-   	21 	
Rozwiązanie niewykorzystanych rezerw	17	-   	-   	
Otrzymane kary i odszkodowania	 	128 	187 	
Dotacje otrzymane	19	156 	307 	
Przedawnione zobowiązania	 	-   	319 	
Otrzymane darowizny	 	-   	11 	
Uzysk złomu	 	7 	6 	
Zwrot podatku od nieruchomości	 	340 	170 	
Wpływy ze sprzedaży należności	 	 	 	
Zwrot kosztów sadowych	 	 	 	
Odszkodowania z ubezpieczenia	 	-   	-   	
Zwrot składki wypadkowej	 	 	 	
Przychody z najmu	 	 	 	
Wynagrodzenie płatnika	 	 	 	
Inne przychody	 	 	 	
Pozostałe przychody operacyjne razem	 	1.038 	1.283 	

21.3.	Pozostałe koszty operacyjne

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych	 	3 	76 	
Wycena nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	8	355 	300 	
Odpisy z tytułu utraty wartości firmy	4	-   	-   	
Odpisy z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości niematerialnych	5,6	-   	-	
Odpisy aktualizujące wartość należności finansowych	12	684 	3.984 	
Odpisy aktualizujące wartość należności niefinansowych	 	148 	115 	
Odpisy aktualizujące wartość zapasów	11	-   	-	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość zapasów (-)	11	-   	-   	
Utworzenie rezerw	17	109 	-   	
Koszty usuwania braków i złomowania	 	-   	554 	
Likwidacja środków trwałych	 	496 	207 	
Przekazane darowizny	 	67 	259 	
Spisane należności	 	244 	153 	
Koszty refakturowane	 	109 	19 	
Zaniechane projekty rozwojowe	 	-   	169 	
Zaniechane inwestycje	 	69 	24 	
Koszty sądowe	 	-   	14 	
Inne koszty	 	142 	53 	
Pozostałe koszty operacyjne razem	 	2.426 	5.927 	

22.	Przychody i koszty finansowe
22.1.	Przychody finansowe

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Przychody z odsetek dotyczące instrumentów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy:	 	 	 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty (lokaty)	13	63 	1 	
Pożyczki i należności	9.2,12	86 	362 	
Dłużne papiery wartościowe utrzymywane do terminu wymagalności	9.4	-   	-   	
Przychody z odsetek dotyczące instrumentów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy	 	149 	363 	
Zyski z wyceny oraz realizacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:	 	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	9.3	-   	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	9.3	371 	160 	
Akcje spółek notowanych	9.4	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	9.4	54 	67 	
Jednostki funduszy inwestycyjnych	9.4	-   	-   	
Zyski z wyceny oraz realizacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	 	425 	227 	
Zyski (straty) (+/-) z tytułu różnic kursowych:	 	 	 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	1 	-   	
Pożyczki i należności	9.2,12	1.991 	395 	
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	7,9.5,18	-   	-   	
Zyski (straty) (+/-) z tytułu różnic kursowych	 	1.992 	395 	
Zyski z aktywów dostępnych do sprzedaży przeniesione z kapitału	9.4	-   	-   	
Dywidendy z aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	 	- 	-   	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość należności i pożyczek	9.2,12	-   	-   	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności	9.4	-   	-   	
Odsetki od aktywów finansowych objętych odpisem aktualizującym	9.2,12	-   	-   	
Inne przychody finansowe	 	261 	250 	
Przychody finansowe razem	 	2.827 	1.235 	

Grupa nie posiada aktywów oraz zobowiązań finansowych z kategorii wyznaczonych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Wykazane zyski oraz straty z wyceny oraz realizacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat odnoszą się w całości do instrumentów finansowych przeznaczonych do obrotu. 

22.2.	Koszty finansowe
 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Koszty odsetek dotyczące instrumentów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy:	 	 	 	
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	7	54 	71 	
Kredyty w rachunku kredytowym	9.5	483 	675 	
Kredyty w rachunku bieżącym	9.5	78 	150 	
Pożyczki	9.5	207 	(62) 	
Dłużne papiery wartościowe	9.5	-   	67 	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	18	70 	478 	
Koszty odsetek dotyczące instrumentów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy	 	892 	1.379 	
Straty z wyceny oraz realizacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat:	 	 	 	
Instrumenty pochodne handlowe	9.3	-   	-   	
Instrumenty pochodne zabezpieczające	9.3	-   	-   	
Akcje spółek notowanych	9.4	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	9.4	-   	-   	
Jednostki funduszy inwestycyjnych	9.4	-   	-   	
Straty z wyceny oraz realizacji instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	 	-   	-   	
Zyski (straty) (-/+) z tytułu różnic kursowych:	 	 	 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	-   	-   	
Pożyczki i należności	9.2,12	-   	-   	
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	7,9.5,18	-   	-   	
Zyski (straty) (-/+) z tytułu różnic kursowych	 	-   	-   	
Straty z aktywów dostępnych do sprzedaży przeniesione z kapitału	9.4	-   	-   	
Odpisy aktualizujące wartość należności i pożyczek	9.2,12	-   	-   	
Odpisy aktualizujące wartość inwestycji utrzymywanych do terminu wymagalności	9.4	-   	-   	
Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży	9.4	-   	-   	
Inne koszty finansowe	 	187	27 	
Koszty finansowe razem	 	1.079 	1.406 	

Odpisy aktualizujące wartość należności dotyczących działalności operacyjnej ujmowane są przez Grupę Kapitałową jako pozostałe koszty operacyjne (patrz nota nr 21).

Wycena oraz realizacja instrumentów pochodnych zabezpieczających wpływa przede wszystkim na przychody oraz koszty działalności finansowej Grupy.

23.	Podatek dochodowy

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Podatek bieżący:	 	 	 	
Rozliczenie podatku za okres sprawozdawczy	 	6.481 	5.128 	
Korekty obciążenia podatkowego za poprzednie okresy	 	-   	-   	
Podatek bieżący	 	6.481 	5.128 	
Podatek odroczony:	 	 	 	
Powstanie i odwrócenie różnic przejściowych	10	(519)	(182)	
Rozliczenie niewykorzystanych strat podatkowych	10	98 	(1.005)	
Podatek odroczony	 	(421)	(1.187)	
Podatek dochodowy razem	 	6.060 	3.941 	

Uzgodnienie podatku dochodowego obliczonego stawką 19% od wyniku przed opodatkowaniem z podatkiem dochodowym wykazanym w skonsolidowanym rachunku zysków i strat przedstawia się następująco:

 	Nota	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Wynik przed opodatkowaniem	 	35.917 	29.519 	
Stawka podatku stosowana przez Spółkę dominującą	 	19%	19%	
Podatek dochodowy wg stawki krajowej Spółki dominującej 	 	6.824 	5.609 	
Uzgodnienie podatku dochodowego z tytułu:	 	 	 	
Wyniku z działalności w SSE (-)	 	(1.103)	(2.674)	
Przychodów nie podlegających opodatkowaniu (-)	 	(33)	(449)	
Kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów (+)	 	274 	1.455 	
Wykorzystania uprzednio nierozpoznanych strat podatkowych (-)	 	-   	-   	
Nierozpoznanego aktywa na podatek odroczony od ujemnych różnic przejściowych (+)	10	98 	-   	
Nierozpoznanego aktywa na podatek odroczony od strat podatkowych (+)	10	-   	-   	
Korekty obciążenia podatkowego za poprzednie okresy (+/-)	 	-   	-   	
Podatek dochodowy	 	6.060 	3.941 	
Zastosowana średnia stawka podatkowa	 	17%	13%	

Stawki podatkowe stosowane przez spółki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej kształtowały się na następującym poziomie:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Polska	19%	19%	

Informacje o podatku dochodowym ujętym w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów zaprezentowano w nocie nr 10.

24.	Zysk na akcję i wypłacone dywidendy
24.1.	Zysk na akcję
Zysk na akcję liczony jest według formuły zysk netto przypadający akcjonariuszom podmiotu dominującego podzielony przez średnią ważoną liczbę akcji zwykłych występujących w danym okresie.

Przy wyliczeniu zarówno podstawowego jak i rozwodnionego zysku (straty) na akcję Grupa stosuje w liczniku kwotę zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom podmiotu dominującego tzn. nie występuje efekt rozwadniający wpływający na kwotę zysku (straty).

Kalkulację podstawowego oraz rozwodnionego zysku (straty) na akcję wraz z uzgodnieniem średniej ważonej rozwodnionej liczby akcji przedstawiono poniżej. 

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Liczba akcji stosowana jako mianownik wzoru	 	 	
Średnia ważona liczba akcji zwykłych	4.904.150 	4.904.150 	
Rozwadniający wpływ opcji zamiennych na akcje	 	 	
Średnia ważona rozwodniona liczba akcji zwykłych	4.904.150 	4.904.150 	
Działalność kontynuowana	 	 	
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	29.624 	25.428 	
 	 	 	
Podstawowy zysk (strata) na akcję (PLN)	6,04 	5,18 	
Rozwodniony zysk (strata) na akcję (PLN)	6,04 	5,18 	
Działalność zaniechana	 	 	
Zysk (strata) netto z działalności zaniechanej	 	 	
 	 	 	
Podstawowy zysk (strata) na akcję (PLN)	-   	-   	
Rozwodniony zysk (strata) na akcję (PLN)	-   	-   	
Działalność kontynuowana i zaniechana	 	 	
Zysk (strata) netto	29.624 	25.428 	
 	 	 	
Podstawowy zysk (strata) na akcję (PLN)	6,04 	5,18 	
Rozwodniony zysk (strata) na akcję (PLN)	6,04 	5,18 	

24.2.	Dywidendy
Do dnia publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Spółki dominującej nie przedstawił Radzie Nadzorczej propozycji wypłaty dywidendy z zysku Spółki dominującej za 2014 rok.

25.	Transakcje z podmiotami powiązanymi

Podmioty powiązane z Grupą Kapitałową obejmują kluczowy personel kierowniczy, jednostki stowarzyszone, jednostki zależne wyłączone z obowiązku konsolidacji oraz pozostałe podmioty powiązane, do których Grupa zalicza podmioty kontrolowane przez właścicieli Spółki dominującej. 
Nierozliczone salda należności oraz zobowiązań zazwyczaj regulowane są w środkach pieniężnych. Informacje o zobowiązaniach warunkowych dotyczących podmiotów powiązanych zaprezentowano w nocie nr 27.

25.1.	Transakcje z kluczowym personelem kierowniczym
Nie wystąpiły

25.2.	Transakcje z jednostkami stowarzyszonymi, nie konsolidowanymi jednostkami zależnymi oraz pozostałymi podmiotami powiązanymi
Wykaz inwestycji w jednostkach zależnych wyłączonych z obowiązku konsolidacji oraz inwestycji w jednostkach stowarzyszonych, wraz z podstawowymi informacjami o spółkach przedstawiono w nocie nr 3.

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym ujęto następujące kwoty przychodów ze sprzedaży oraz należności od jednostek stowarzyszonych, zależnych oraz pozostałych podmiotów powiązanych:

 	Przychody z działalności operacyjnej	
	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Sprzedaż do:	 	 	
Jednostki zależnej		19	
Jednostki stowarzyszonej	 2.299	4.351	
Wspólnego przedsięwzięcia	 	 	
Kluczowego personelu kierowniczego	 	-   	
Pozostałych podmiotów powiązanych	 	-   	
Razem	2.299	4.370 	

 	Należności	
	31.12.2014	31.12.2013	
Sprzedaż do:	 	 	
Jednostki zależnej		19 	
Jednostki stowarzyszonej	4.010	695	
Wspólnego przedsięwzięcia	 	-   	
Kluczowego personelu kierowniczego	 	-   	
Pozostałych podmiotów powiązanych	 	-   	
Razem	4.010	714 	

Nie dokonywano odpisów aktualizujących wartość należności od podmiotów powiązanych, w związku z czym nie ujęto z tego tytułu żadnych kosztów w skonsolidowanym rachunku zysków i strat.

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym ujęto następujące kwoty zakupów oraz zobowiązań wobec jednostek stowarzyszonych, zależnych oraz pozostałych podmiotów powiązanych:

 	Zakup (koszty, aktywa)	
	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	 	
Zakup od:	 	 	 	
Jednostki zależnej			 	
Jednostki stowarzyszonej	 9	63	 	
Wspólnego przedsięwzięcia	 	-   	 	
Kluczowego personelu kierowniczego	 	-   	 	
Pozostałych podmiotów powiązanych	 	-   	 	
Razem	9	63	 	

 	Zobowiązania	
	31.12.2014	31.12.2013	 	
Zakup od:	 	 	 	
Jednostki zależnej	 	 	 	
Jednostki stowarzyszonej	 134	18 	 	
Wspólnego przedsięwzięcia	 	-   	 	
Kluczowego personelu kierowniczego	 	-   	 	
Pozostałych podmiotów powiązanych	 	-   	 	
Razem	134 	18 	 	

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym ujęto następujące kwoty pożyczek udzielonych  jednostkom stowarzyszonym, zależnym oraz pozostałym podmiotom powiązanym:

 	31.12.2014	31.12.2013	
	Udzielone w okresie	Skumulowane saldo	Udzielone w okresie	Skumulowane saldo	
Pożyczki udzielone:	 	 	 	 	
Jednostce dominującej	 	-   		-   	
Jednostce zależnej			1.671 	1.671 	
Jednostce stowarzyszonej		258   	-   	-   	
Wspólnemu przedsięwzięciu	-   	-   	-   	-   	
Pozostałym podmiotom powiązanym	-   	-   	-   	-   	
Razem		258	1.671	1.671 	

26.	Aktywa oraz zobowiązania warunkowe

Wartość zobowiązań warunkowych według stanu na koniec poszczególnych okresów (w tym dotyczących podmiotów powiązanych) przedstawia się następująco:

Opis spraw sądowych:

•	Rurator Sp. z o.o. – kwota sporna 60 tys. zł,
•	egzekwowanie zaległych należności  – kwota sporna 2 tys. zł,
•	egzekwowanie zaległych należności  – kwota sporna 1 tys. zł,
•	Sprawa z powództwa byłego pracownika przeciwko Spółce o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę – kwota sporu 14 tys. zł,
•	Sprawa z powództwa byłego pracownika przeciwko Spółce o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy – kwota sporu 12 tys. zł,
•	Arkivator AB z siedzibą w Szwecji - zgłoszenie wierzytelności w postępowaniu układowym – kwota 11 tys. Euro.
•	FAMED Żywiec - niezapłacone należności - 4 tys.zł
•	HSW Ciągarnia w upadłości Stalowa Wola - niezapłacone  należności - 10 tys.zł
•	TACON Sp. z o.o. Kraków - niezapłacone należności - 7 tys.
•	Metalcynk Chojnów - niezapłacone należności - 9 tys.zł
•	Minero Krzysztof Duchnicki Bytom - niezapłacone należności - 548 tys.zł
•	Mek-POL Miękinia - niezapłacone należności - 690 tys.zł
•	GWAREK Miękinia - niezapłacone należności - 2.709 tys.zł
•	EK-MET Bytom - niezapłacone należności - 384 ty.zł
•	HURT - STEEL - niezapłacone należności - 98 tys.zł

Informacje dotyczące zawartych gwarancji:

•	Gwarancja należytego wykonania i rękojmi GKDo/586/2012/091-01-08-00 do umowy 29/ZP/36/0145/12 z dn. 03.08.2012, termin obowiązywania 05.01.2015 - 288 558,00 zł
•	Gwarancja należytego wykonania i usunięcia wad GKDo/619/2012/	091-00-08-00 do umowy 448/2012 z dn. 12.09.2012, termin obowiązywania 02.07.2015 - 34 547,63 zł
•	Gwarancja należytego wykonania i usunięcia wad GKDo/630/2012/	091-00-08-00 do umowy 468/2012 z dn. 21.09.2012, termin obowiązywania 02.07.2015 - 55 671,77 zł
•	Gwarancja należytego wykonania i usunięcia wad 32GG09/0348/12/0002 	do umowy 1000016940 z dn. 05.11.2012, dwa weksle in blanco, hipoteka na nieruchomości do wys. 2.000.000,00 zł, termin obowiązywania 30.06.2015 2 647 000,00 zł, termin obowiązywania od 1.07.2015 do 15.06.2018 794.100,00 zł
•	Gwarancja bankowa nr KGWA0039/13 z tyt. niewykonania lub nienależytego wykonania umowy 1000017173 z dn. 22.01.2013 termin obowiązywania 30.09.2015 - 351 557,03 zł termin obowiązywania 30.09.2020 - 150 667,30 zł
•	Gwarancja należytego wykonania i usunięcia wad 32GG09/0348/13/0006 do umowy 419/2013 z dn. 15.11.2013, termin obowiązywania 21.01.2015 - 17 661,74 zł
•	Gwarancja zapłaty wadium  02GG09/0348/14/0006 w przetargu ZP/PGNiG/2014/0029/OZ/EU, termin obowiązywania 27.02.2015 - 500 000,00 zł, razem udzielone gwarancje 4 045 663,47 zł
•	Umowa ramowa GG09/0348 z dnia 04.07.2011 o linię gwarancyjną na udzielanie gwarancji kontraktowych, pięć weksli in blanco na sumę wekslową max. łącznie 	6 200 000,00 zł
•	Umowa zlecenia UO/GKR/79/2011-091 z dnia 12.08.2011 o okresowe udzielanie gwarancji  ubezpieczeniowych kontraktowych, trzy weksle in blanco na sumę wekslową max.łącznie 2.500.000,00 zł
•	Zabezpieczenie prawne gwarancji udzielonej przez BGK do Umowy kredytu rewolwingowego w Raiffeisen Bank Polska S.A. nr CRD/38003/12, wraz z deklaracją wekslową, Aneks z dn. 17.06.2013 w wys. 2 000 000,00 zł	termin obowiązywania maj 2015|
•	Poręczenie 5 weksli in blanco do umowy generalnej nr GG09/0358 z dn. 22.08.2011 zawartej przez EDA-SERWIS Sp. z o.o. z InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń Spółka Akcyjna Vienna Insurance Group na udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych na sumę ubezpieczenia 1.700.000,00 zł udzielone gwarancje: należytego wykonania kontraktu i usunięcia wad i usterek nr 32GJ09/13/00050; kwota gwar należ. wyk. 4.081.000 zł, obowiązuje do 30.03.2015 kwota gwar usunięcia wad i usterek 1.224.300 zł, obowiązuje do 15.04.2018, poręczenie 2 weksle in blanco bez protestu do wys. za każdy weksel 1.500.000,00 zł 	 3 000 000,00 zł
•	Poręczenie 5 weksli in blanco do umowy generalnej nr 53/4594/GP_Energia/2013 z dn. 19.11.2013 zawartej przez GP Energia Sp. z o.o. z UNIQA TU S.A. na udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych na sumę ubezpieczenia do wys. 200 000,00 zł 	udzielone gwarancje:	właściwego usunięcia wad i usterek nr 998-A-360137 kwota gwarancji 45.563,19 zł, obowiązuje do 15.02.2017

27.	Ryzyko dotyczące instrumentów finansowych

Ryzyko dotyczące instrumentów finansowych

Grupa Kapitałowa narażona jest na wiele ryzyk związanych z instrumentami finansowymi. Aktywa oraz zobowiązania finansowe Grupy w podziale na kategorie zaprezentowano w nocie nr 9.1. Ryzykami, na które narażona jest Grupa są:
•	ryzyko rynkowe obejmujące ryzyko walutowe oraz ryzyko stopy procentowej,
•	ryzyko kredytowe oraz
•	ryzyko płynności.

Zarządzanie ryzykiem finansowym Grupy koordynowane jest przez Spółkę dominującą, w bliskiej współpracy z Zarządami oraz dyrektorami finansowymi spółek zależnych. W procesie zarządzania ryzykiem najważniejszą wagę mają następujące cele:
•	zabezpieczenie krótkoterminowych oraz średnioterminowych przepływów pieniężnych,
•	stabilizacja wahań wyniku finansowego Grupy,
•	wykonanie zakładanych prognoz finansowych poprzez spełnienie założeń budżetowych,
•	osiągnięcie stopy zwrotu z długoterminowych inwestycji wraz z pozyskaniem optymalnych źródeł finansowania działań inwestycyjnych.

Grupa nie zawiera transakcji na rynkach finansowych w celach spekulacyjnych. Od strony ekonomicznej przeprowadzane transakcje mają charakter zabezpieczający przed określonym ryzykiem.
Ponadto Spółka dominująca wyznaczyła formalnie część instrumentów pochodnych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych zgodnie z wymogami MSR 39 (instrumenty pochodne zabezpieczające oraz umowy kredytowe wyrażone w walucie obcej). Wpływ stosowanej rachunkowości zabezpieczeń na pozycje innych dochodów całkowitych przedstawiono w nocie nr 9.3.

Poniżej przedstawiono najbardziej znaczące ryzyka, na które narażona jest Grupa.

Ryzyko rynkowe
Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe
Ryzyko walutowe związane jest ze sprzedażą na rynki zagraniczne oraz zakupami materiałów i towarów z tychże rynków. Biorąc pod uwagę, iż wpływy w walutach obcych (szczególnie w EUR) przekraczają wypływy, Grupa podejmuje działania operacyjne zmierzające do zmniejszenia ekspozycji netto do minimalnych osiągalnych poziomów. Zarówno zakupy surowców, towarów jak i nakłady inwestycyjne analizowane są pod kątem możliwości redukcji ryzyka walutowego w Grupie.
Ponadto Grupa realizuje strategię zabezpieczania ryzyka walutowego przy wykorzystaniu dostępnych instrumentów finansowych. Głównym celem strategii jest ograniczenie zmienności przepływów pieniężnych w walucie EUR związanych z wysoce prawdopodobnymi planowanymi transakcjami sprzedaży wyrobów Grupy.

By zminimalizować ryzyko walutowe Grupa zawiera walutowe kontrakty terminowe (kontrakty forward) oraz zawiera umowy kredytowe w walucie EUR traktując ich spłatę jako naturalny hedging. Jeżeli kwoty płacone (zakup) oraz uzyskane (sprzedaż) w walucie równoważą ryzyko, Grupa nie stosuje kontraktów forward. Jeżeli transakcje zakupu oraz sprzedaży realizowane w walucie się nie równoważą, Grupa stosuje kontrakty terminowe, by osiągnąć wskazane wyżej cele zarządzania ryzykiem.

Aktywa oraz zobowiązania finansowe Grupy wyrażone w walutach obcych, przeliczone na zł kursem zamknięcia obowiązującym na dzień bilansowy przedstawiają się następująco:

 	Nota	Wartość wyrażona w walucie (w tys.):	Wartość po przeliczeniu	
		EUR	USD	CZK	DKK	SEK		
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Aktywa finansowe (+):  	 	 	 	 	 	 	 	
Pożyczki	9.2	-	-   	-   	-   	-   	-	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności finansowe	12	5.665 	261 	-   	157 	214 	25.249 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	2.900 	-   	-   	-   	-   	12.361 	
Pozostałe aktywa finansowe	9.4	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	1.264 	6 	-   	-   	-   	5.408 	
Zobowiązania finansowe (-):	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	(6.268)	-   	-   	-   	-   	(26.716)	
Leasing finansowy	7	(40)	-   	-   	-   	-   	(170)	
Pochodne instrumenty finansowe	93	(280)	-   	-   	-   	-   	(1.193)	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe	18	(1.108)	(355)	(13.800)	-   	-   	(8.089)	
Ekspozycja na ryzyko walutowe razem	 	2.133 	(88)	(13.800)	157 	214 	6.849	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Aktywa finansowe (+):  	 	 	 	 	 	 	 	
Pożyczki	9.2	323 	-   	-   	-   	-   	1.340 	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności finansowe	12	5.903 	164 	-   	160 	212 	25.332 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	1.200 	-   	-   	-   	-   	4.977 	
Pozostałe aktywa finansowe	9.4	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	2.732 	135 	-   	-   	212 	11.926 	
Zobowiązania finansowe (-):	 	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	9.5	(5.326)	-   	-   	-   	-   	(22.258)	
Leasing finansowy	7	(67)	-   	-   	-   	-   	(280)	
Pochodne instrumenty finansowe	93	(250)	-   	-   	-   	-   	(1.082)	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe	18	(902)	(22)	(10.034)	-   	-   	(5.325)	
Ekspozycja na ryzyko walutowe razem	 	3.613 	277 	(10.034)	160 	424 	14.629 	

Poniżej przedstawiono analizę wrażliwości wyniku finansowego oraz innych całkowitych dochodów w odniesieniu do aktywów oraz zobowiązań finansowych Grupy oraz wahań kursu EUR do PLN oraz USD do PLN.
Analiza wrażliwości zakłada wzrost lub spadek kursów EUR/PLN oraz USD/PLN o 10% w stosunku do kursu zamknięcia obowiązującego na poszczególne dni bilansowe. 
Należy wziąć pod uwagę, że instrumenty pochodne walutowe kompensują efekt wahań kursów, a zatem przyjmuje się, że ekspozycja na ryzyko dotyczy instrumentów finansowych posiadanych przez Grupę na poszczególne dni bilansowe i jest korygowana o pozycję w instrumentach pochodnych.

 	Wahania kursu	Wpływ na wynik finansowy:	Wpływ na inne dochody całkowite:	
		EUR	USD	razem	EUR	USD	razem	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	
Wzrost kursu walutowego	10%	1.960 	(21)	1.939 	829 	(21)	807 	
Spadek kursu walutowego	-10%	(1.960)	21 	(1.939)	(829)	21 	(807)	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	
Wzrost kursu walutowego	10%	2.600 	68 	2.667 	1.214 	68 	1.281 	
Spadek kursu walutowego	-10%	(2.600)	(68)	(2.667)	(1.214)	(68)	(1.281)	

Ekspozycja na ryzyko walutowe ulega zmianom w ciągu roku w zależności od wolumenu transakcji przeprowadzanych w walucie. Niemniej powyższą analizę wrażliwości można uznać za reprezentatywną dla określenia ekspozycji Grupy na ryzyko walutowe.

Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej
Ryzyko stopy procentowej związane jest przede wszystkim z oprocentowaniem posiadanych kredytów bankowych oprocentowanych wg zmiennej stopy procentowej opartej o stawkę Euribor i Wibor oraz umów leasingowych pomniejszonych o stan środków pieniężnych. Grupa nie zabezpiecza się przed tym ryzykiem, jednakże prowadzi stały monitoring sytuacji rynkowej w tym obszarze. Zmiana stóp procentowych w przypadku kredytu opartego na stawce Wibor kompensowana jest poprzez zmianę odsetek otrzymywanych od środków pieniężnych – doskonałym narzędziem do ograniczania ryzyka stóp procentowych jest stosowany w Grupie cash pooling. W ocenie Grupy ryzyko zmiany stopy procentowych jest na akceptowalnym poziomie w stosunku do rentowności prowadzonej działalności.

Charakterystykę powyższych instrumentów, w tym oprocentowanie zmienną oraz stałą stopą procentową, przedstawiono w notach nr 9.2, 9.4 oraz 9.5.

Poniżej przedstawiono analizę wrażliwości wyniku finansowego oraz innych całkowitych dochodów w odniesieniu do potencjalnego wahania stopy procentowej w górę oraz w dół o 1%. Kalkulację przeprowadzono na podstawie zmiany średniej stopy procentowej obowiązującej w okresie o (+/-) 1% oraz w odniesieniu do aktywów oraz zobowiązań finansowych wrażliwych na zmianę oprocentowania tj. oprocentowanych zmienną stopą procentową.

 	Wahania stopy	Wpływ na wynik finansowy:	Wpływ na  dochody całkowite:	
		31.12.2014	31.12.2013	 	31.12.2014	31.12.2013	 	
Wzrost stopy procentowej	1%	(486)	(304)	 	(486)	(304)	 	
Spadek stopy procentowej	-1%	486 	304 	 	486 	304 	 	

Analiza wrażliwości na ryzyko kredytowe
Ryzyko kredytowe w Grupie jest na niskim poziomie ze względu na stosowanie działań mających na celu zminimalizowanie kwoty trudnych należności. Przed rozpoczęciem współpracy z potencjalnym klientem Spółki Grupy analizują kondycje i wiarygodność finansową klienta np. poprzez korzystanie z usług wywiadowni gospodarczych. Na początku współpracy Grupa wykorzystuje także inne instrumenty w celu ograniczenia ryzyka kredytowego, tj. m.in.: akredytywa, przedpłata dla nowych klientów, limity kredytowe dla klientów o dłuższym okresie współpracy. Ryzyko to jest również ograniczone w Grupie ze względu na dywersyfikację sprzedaży pod względem liczby klientów i obszarów sprzedaży.
Maksymalna ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe określana jest poprzez wartość bilansową następujących aktywów finansowych:

 	Nota	31.12.2014	31.12.2013	
Pożyczki	9.2	302 	1.671 	
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności finansowe	12	56.199 	38.915	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	154 	361   	
Papiery dłużne	9.4	-   	-   	
Jednostki funduszy inwestycyjnych	9.4	 	 	
Pozostałe klasy pozostałych aktywów finansowych	9.4	 	 	
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	13	32.365 	20.341 	
Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń	27	-   	4.119   	
Ekspozycja na ryzyko kredytowe razem	 	89.290 	65.407	

Grupa w sposób ciągły monitoruje zaległości klientów oraz wierzycieli w regulowaniu płatności, analizując ryzyko kredytowe indywidualnie lub w ramach poszczególnych klas aktywów określonych ze względu na ryzyko kredytowe (wynikające np. z branży, regionu lub struktury odbiorców). Ponadto w ramach zarządzania ryzykiem kredytowym Grupa dokonuje transakcji z kontrahentami o potwierdzonej wiarygodności. 

W ocenie Zarządu Spółki dominującej powyższe aktywa finansowe, które nie są zaległe oraz objęte odpisem z tytułu utraty wartości na poszczególne dni bilansowe, uznać można za aktywa o dobrej jakości kredytowej. Z tego też względu Grupa nie ustanawiała zabezpieczeń oraz innych dodatkowych elementów poprawiających warunki kredytowania.

Analizę należności jako najistotniejszej kategorii aktywów narażonych na ryzyko kredytowe, pod kątem zalegania oraz strukturę wiekową należności zaległych nie objętych odpisem przedstawiają poniższe tabele:

 	31.12.2014	31.12.2013	
	Bieżące	Zaległe	Bieżące	Zaległe	
Należności krótkoterminowe:	 	 	 	 	
Należności z tytułu dostaw i usług	54.058 	8.212 	29.907 	13.888 	
Odpisy aktualizujące wartość należności z tytułu dostaw i usług (-)	(251)	(4.776)	(425)	(4.466)	
Należności z tytułu dostaw i usług netto	53.807 	3.436 	29.482 	9.422 	
Pozostałe należności finansowe	17	-   	11 	-   	
Odpisy aktualizujące wartość pozostałych należności (-)	- 	-   	-   	-   	
Pozostałe należności finansowe netto	17 	-   	11 	-   	
Należności finansowe	53.824 	3.436 	29.493 	9.422 	

 	31.12.2014	31.12.2013	
	Należności z tytułu dostaw i usług	Pozostałe należności finansowe	Należności z tytułu dostaw i usług	Pozostałe należności finansowe	
Należności krótkoterminowe zaległe:	 	 	 	 	
do 1 miesiąca	1.892 	-   	6.356 	-   	
od 1 do 6 miesięcy	1.059 	-   	2.175 	-   	
od 6 do 12 miesięcy	425 	-   	891 	-   	
powyżej roku	60 	-   	-   	-   	
Zaległe należności finansowe	3.436 	-   	9.422 	-   	

W odniesieniu do należności z tytułu dostaw i usług, Grupa nie jest narażona na ryzyko kredytowe w związku z pojedynczym znaczącym kontrahentem lub grupą kontrahentów o podobnych cechach. W oparciu o historycznie kształtujące się tendencje zalegania z płatnościami, zaległe należności nie objęte odpisem nie wykazują znacznego pogorszenia jakości - większość z nich mieści się w przedziale do miesiąca i nie zachodzą obawy co do ich ściągalności.

Ryzyko kredytowe środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, rynkowych papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych uznawane jest za nieistotne ze względu na wysoką wiarygodność podmiotów będących stroną transakcji, do których należą przede wszystkim banki.

Odpisy z tytułu utraty wartości aktywów finansowych narażonych na ryzyko kredytowe zostały szczegółowo omówione w notach nr 9.2, 9.4 oraz 12.

Analiza wrażliwości na ryzyko płynności
Grupa Kapitałowa jest narażona na ryzyko utraty płynności tj. zdolności do terminowego regulowania zobowiązań finansowych. Grupa zarządza ryzykiem płynności poprzez monitorowanie terminów płatności oraz zapotrzebowania na środki pieniężne w zakresie obsługi krótkoterminowych płatności (transakcje bieżące monitorowane w okresach tygodniowych) oraz długoterminowego zapotrzebowania na gotówkę na podstawie prognoz przepływów pieniężnych aktualizowanych w okresach miesięcznych. Zapotrzebowanie na gotówkę porównywane jest z dostępnymi źródłami pozyskania środków (w tym zwłaszcza poprzez ocenę zdolności pozyskania finansowania w postaci kredytów) oraz konfrontowane jest z inwestycjami wolnych środków. 
Ryzyko to jest ograniczone również faktem, iż większość kosztów ponoszonych przez Grupę ma charakter stały jak również przychody ze sprzedaży nie wykazują zbytnich wahań w cyklu miesięcznym w ciągu roku. Grupa posiada także dostęp do linii kredytowej (cash pooling) oraz na bieżąco monituje bieżące i przyszłe przepływy pieniężne (cotygodniowe raporty zarządcze każdej ze spółek w tym zakresie).

Na dzień bilansowy zobowiązania finansowe Grupy mieściły się w następujących przedziałach terminów wymagalności:

 	Nota	Krótkoterminowe:	Długoterminowe:	Zobowiązania razem bez dyskonta	Zobowiązania wartość bilansowa	
		do 6 m-cy	6 do 12 m-cy	1 do 3 lat	3 do 5 lat	powyżej 5 lat			
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	 	 	 	 	
Kredyty w rachunku kredytowym	9.5	5.740 	4.203 	10.660 	7.523 	-   	28.126	28.126	
Kredyty w rachunku bieżącym	9.5	3.130	-   	-   	-   	-   	3.130	3.130 	
Pożyczki	9.5	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Dłużne papiery wartościowe	9.5	-   	-   	7.000	-   	-   	7.000   	7.000	
Leasing finansowy	7	180 	184 	468 	-   	-   	832 	832 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	10 	-   	-   	-   	-   	10 	10 	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe	18	21.349 	-   	-   	-   	-   	21.349 	21.349 	
Ekspozycja na ryzyko płynności razem	 	30.409 	11.387	11.128 	7.523 	-   	60.447	60.447	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	 	 	 	 	
Kredyty w rachunku kredytowym	9.5	5.726 	4.764 	9.625 	1.975 	-   	22.090 	22.090 	
Kredyty w rachunku bieżącym	9.5	7.186 	-   	-   	-   	-   	7.186 	7.186 	
Pożyczki	9.5	45 	44 	-   	-   	-   	89 	89 	
Dłużne papiery wartościowe	9.5	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Leasing finansowy	7	340 	286 	357 	88 	-   	1.071 	1.071 	
Pochodne instrumenty finansowe	9.3	-   	-   	-   	-   	-   	-   	-   	
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania finansowe	18	24.445 	-   	-   	-   	-   	24.445 	24.445 	
Ekspozycja na ryzyko płynności razem	 	37.742 	5.094 	9.982 	2.063 	-   	54.881 	54.881 	

W tabeli wykazano wartość umowną zobowiązań, bez uwzględnienia skutków dyskonta w związku z wyceną zobowiązań według zamortyzowanego kosztu. W przypadku instrumentów pochodnych rozliczanych w kwotach brutto, w tabeli zaprezentowano kwoty brutto.

Na poszczególne dni bilansowe Grupa Kapitałowa posiadała ponadto wolne limity kredytowe w rachunkach bieżących w następującej wartości:

 	 	31.12.2014	31.12.2013	
Przyznane limity kredytowe	 	19.141 	18.000 	
Wykorzystane kredyty w rachunku bieżącym	9.5	3.130 	7.186 	
Wolne limity kredytowe w rachunku bieżącym	 	16.011 	10.814 	

28.	Zarządzanie kapitałem

Grupa Kapitałowa zarządza kapitałem w celu zapewnienia zdolności kontynuowania działalności przez Grupę oraz zapewnienia oczekiwanej stopy zwrotu dla akcjonariuszy i innych podmiotów zainteresowanych kondycją finansową Grupy.

Grupa monitoruje poziom kapitału na podstawie wartości bilansowej kapitałów oraz pomniejszonych o kapitał z wyceny instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne. Na podstawie tak określonej kwoty kapitału, Grupa oblicza wskaźnik kapitału do źródeł finansowania ogółem. Grupa zakłada utrzymanie tego wskaźnika na poziomie nie niższym niż 0,5.

Ponadto by monitorować zdolność obsługi długu, Grupa oblicza wskaźnik długu (tj. zobowiązań z tytułu leasingu, kredytów, pożyczek i innych instrumentów dłużnych) do EBITDA (wynik z działalności operacyjnej skorygowany o koszty amortyzacji). Grupa zakłada utrzymanie wskaźnika długu do EBITDA na poziomie nie wyższym niż 3,0. 

Powyższe cele Grupy pozostają w zgodzie z wymogami narzuconymi przez umowy kredytowe, które zostały szczegółowo przedstawione w nocie nr 9.6.

Zarówno Grupa jak i Spółka dominująca nie podlegają zewnętrznym wymogom kapitałowym.

W okresie objętym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym przedstawione wyżej wskaźniki kształtowały się na następującym poziomie:

 	31.12.2014	31.12.2013	
Kapitał:	 	 	
Kapitał własny	189.093 	154.317 	
Pożyczki podporządkowane otrzymane od właściciela	 	 	
Kapitał z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy (-)	14 	(1.858)	
Kapitał	189.107 	152.459 	
Źródła finansowania ogółem:	 	 	
Kapitał własny	189.093 	154.317 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	38.256 	29.365 	
Leasing finansowy	832 	1.071 	
Źródła finansowania ogółem	228.181 	184.753 	
Wskaźnik kapitału do źródeł finansowania ogółem	0,83 	0,83 	
EBITDA	 	 	
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	34.269 	29.684 	
Amortyzacja	9.782 	8.952 	
EBITDA	44.051 	38.636 	
Dług:	 	 	
Kredyty, pożyczki, inne instrumenty dłużne	38.256 	29.365 	
Leasing finansowy	832 	1.071 	
Dług	39.088 	30.436 	
Wskaźnik długu do EBITDA	0,89 	0,79 	

We wszystkich okresach wskaźniki mieściły się na zakładanych przez Grupę poziomach.

29.	Zdarzenia po dniu bilansowym

W dniu 18.03.2015r Zetkama poinformowała o zamiarze połączenia ZETKAMA S.A. z innym podmiotem, tj. spółką IDEA K5 sp. z o.o. Jedynym aktywem posiadanym przez IDEA K5 sp. z o.o. jest pakiet 17.599.592 akcji zwykłych w kapitale zakładowym spółki pod firmą Kuźnia Polska S.A. z siedzibą w Skoczowie, stanowiących na dzień opublikowania raportu 81,56 % kapitału zakładowego spółki.  Pełna informacja w raporcie bieżącym nr 3/2015.

30.	Pozostałe informacje
 
30.1.	Wybrane dane finansowe przeliczone na EUR
W okresach objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym, do przeliczenia wybranych danych finansowych zastosowano następujące średnie kursy wymiany złotego w stosunku do EUR, ustalane przez Narodowy Bank Polski:
•	do przeliczenia wartości bilansowych kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu sprawozdawczego: 31.12.2014 4,2623 PLN/EUR, 31.12.2013 4,1472 PLN/EUR,
•	do przeliczenia przychodów, zysków i przepływów pieniężnych średni kurs w okresie, obliczony jako średnia arytmetyczna kursów publikowanych w danym okresie: 01.01 - 31.12.2014 4,1892 PLN/EUR, 01.01 - 31.12.2013 4,2110 PLN/EUR 

Podstawowe pozycje skonsolidowanego bilansu, skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych, przeliczone na EURO, przedstawia tabela:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
	tys. PLN	tys. EUR	
Rachunek zysków i strat	 	 	 	 	
Przychody ze sprzedaży	306.335 	291.871 	73.195 	69.312 	
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	34.269 	29.684 	8.188 	7.049 	
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	35.917 	29.519 	8.582 	7.010 	
Zysk (strata) netto	29.857 	25.578 	7.134 	6.074 	
Zysk (strata) netto przypadający akcjonariuszom podmiotu dominującego	29.624 	25.428 	7.078 	6.038 	
Zysk na akcję  (PLN)	6,04 	5,18 	1,44 	1,23 	
Rozwodniony zysk na akcję (PLN)	-   	-   	-   	-   	
Średni kurs PLN / EUR w okresie	X	X	4,1852 	4,2110 	
 	 	 	 	 	
Rachunek przepływów pieniężnych	 	 	 	 	
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	37.294 	31.453 	8.911 	7.469 	
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(23.804)	(16.276)	(5.688)	(3.865)	
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(1.196)	(14.520)	(286)	(3.448)	
Zmiana netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów	12.294 	657 	2.937 	156 	
Średni kurs PLN / EUR w okresie	X	X	4,1852 	4,2110 	
 	 	 	 	 	
Bilans	 	 	 	 	
Aktywa	297.849 	237.533 	69.875 	57.276 	
Zobowiązania długoterminowe	38.609 	22.029 	9.058 	5.312 	
Zobowiązania krótkoterminowe	70.147 	61.187 	16.456 	14.754 	
Kapitał własny	189.093 	154.317 	44.361 	37.210 	
Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej	180.673 	152.325 	42.386 	36.730 	
Kurs PLN / EUR na koniec okresu	X	X	4,2626 	4,1472 	

30.2.	Struktura właścicielska kapitału podstawowego
 	Liczba akcji	Liczba głosów	Wartość nominalna akcji	Udział w kapitale	
Stan na 31.12.2014	 	 	 	 	
Jan Jurczyk	410.876 	410.876 	82 	8%	
Maciej Jurczyk	406.770 	406.770 	81 	8%	
Tomasz Jurczyk	406.770 	406.770 	81 	8%	
Zygmunt Mrożek	391.000 	391.000 	78 	8%	
Generali OFE	374.496 	374.496 	75 	8%	
ING OFE	287.139 	287.139 	57 	6%	
Klienci BZWBK Asset	273.341	273.341	55	6%	
Fundusze BZWBK TFI	260.659	260.659	52	5%	
Pozostali akcjonariusze	2.093.099	2.093.099	420	43%	
Razem	4.904.150 	4.904.150 	981	100%	
Stan na 31.12.2013	 	 	 	 	
Jan Jurczyk	410.876 	410.876 	82 	8%	
Maciej Jurczyk	406.770 	406.770 	81 	8%	
Tomasz Jurczyk	406.770 	406.770 	81 	8%	
Zygmunt Mrożek	391.000 	391.000 	78 	8%	
Generali OFE	374.496 	374.496 	75 	8%	
ING OFE	287.139 	287.139 	57 	6%	
Pozostali akcjonariusze	2.627.099 	2.627.099 	525 	54%	
Razem	4.904.150 	4.904.150 	981 	100%	

30.3.	Wynagrodzenia Członków Zarządu Spółki dominującej
Łączna wartość wynagrodzeń i innych świadczeń dla Członków Zarządu Spółki dominującej wyniosła:

 	W Spółce dominującej:	W spółkach zależnych oraz stowarzyszonych:	Razem	
	Wynagrodzenie	Inne świadczenia	Wynagrodzenie	Inne świadczenia		
Okres od 01.01 do 31.12.2014	 	 	 	 	 	
Leszek Jurasz 	1.559 	 	201 	 	1.760 	
Jerzy Kożuch	661 	 	93 	 	754 	
 	 	 	 	 	-   	
 	 	 	 	 	-   	
Razem	2.220 	-   	294 	-   	2.514 	
Okres od 01.01 do 31.12.2013	 	 	 	 	 	
Leszek Jurasz 	1.059 	 	257 	 	1.316 	
Jerzy Kożuch	637 	 	107 	 	744 	
 	 	 	 	 	-   	
 	 	 	 	 	-   	
 	 	 	 	 	-   	
Razem	1.696 	-   	364 	-   	2.060 	

Inne informacje dotyczące kluczowego personelu kierowniczego, w tym dotyczące pożyczek, zaprezentowano w nocie nr 26.1.

30.4.	Wynagrodzenia Członków Rady Nadzorczej Spółki dominującej
Łączna wartość wynagrodzeń i innych świadczeń dla Członków Rady Nadzorczej Spółki dominującej wyniosła:

 	W Spółce dominującej:	W spółkach zależnych oraz stowarzyszonych:	Razem	
	Wynagrodzenie	Inne świadczenia	Wynagrodzenie	Inne świadczenia		
Okres od 01.01 do 31.12.2014	 	 	 	 	 	
Jurasz Leszek	-   	 	37 	 	37 	
Michał Zawisza	87 	 	121 	 	208 	
Jan Jurczyk	58 	 	121 	 	179 	
Tomasz Jurczyk	50 	 	121 	 	171 	
Tomasz Stamirowski	50 	 	 	 	50 	
Zygmunt Mrożek	50 	 	 	 	50 	
 	 	 	 	 	-   	
Razem	295 	-   	400 	-   	695 	
Okres od 01.01 do 31.12.2013	 	 	 	 	 	
Jurasz Leszek	-   	 	 	 	-   	
Michał Zawisza	87 	 	80 	 	167 	
Jan Jurczyk	58 	 	80 	 	138 	
Tomasz Jurczyk	50 	 	80 	 	130 	
Tomasz Stamirowski	50 	 	 	 	50 	
Zygmunt Mrożek	50 	 	 	 	50 	
 	 	 	 	 	-   	
Razem	295 	-   	240 	-   	535 	

30.5.	Wynagrodzenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych
W dniu 14 maja 2014  roku Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę o wyborze Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Warszawie Aleja Jana Pawła II 19 na audytora, z którym zostanie zawarta umowa o przeprowadzenie:
- przeglądu półrocznego za 2014 rok,
- badania rocznego za 2014 rok.
Deloitte Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. k. z siedzibą w Warszawie Aleja Jana Pawła II 19 wpisana jest na listę podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych pod nr 73.
Spółka Zetkama S.A. korzystała wcześniej z usług ww. podmiotu. Wynagrodzenie audytora z poszczególnych tytułów wyniosło:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Badanie rocznych sprawozdań finansowych	116 	106 	
Przegląd sprawozdań finansowych	21 	24 	
Doradztwo podatkowe	-   	-   	
Pozostałe usługi	-   	-   	
Razem	137 	130 	

30.6.	Zatrudnienie
Przeciętne zatrudnienie w Grupie w podziale na poszczególne grupy zawodowe oraz rotacja pracowników kształtowały się następująco:

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Pracownicy umysłowi	264	259 	
Pracownicy fizyczni	734	741 	
Razem	998	1.000 	

 	od 01.01 do 31.12.2014	od 01.01 do 31.12.2013	
Liczba pracowników przyjętych	76	71 	
Liczba pracowników zwolnionych (-)	(77)	(78)	
Razem	(1)	(7)	

31.	Zatwierdzenie do publikacji

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządzone za rok zakończony 31 grudnia 2014 (wraz z danymi porównawczymi) zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Spółki w dniu 19 marca 2014 roku.

Podpisy wszystkich Członków Zarządu
	
Data	Imię i Nazwisko	Funkcja	Podpis	
19 marca 2014r.	Leszek Jurasz	Prezes Zarządu		
19 marca 2014r.	Jerzy Kożuch	Wiceprezes Zarządu		
				
Podpisy osoby odpowiedzialnej za sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
	
Data	Imię i Nazwisko	Funkcja	Podpis	
19 marca 2014r.	Tomasz Chiniewicz	Główny Księgowy