Sprawozdanie Zarządu z działalności

GRUPY TELEKOMUNIKACJA POLSKA

w 2008 roku 

25 lutego 2009

Niniejsze Sprawozdanie z działalności Grupy Kapitałowej Telekomunikacja Polska („Grupa TP”, „Grupa”, „Grupa Kapitałowa”) w 2008 roku zostało sporządzone na podstawie § 95 oraz § 96 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych (Dz.U. 2005 Nr 209 poz.1744).

1	WYBRANE DANE ZE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO	7
1.1	Omówienie rachunku zysków i strat	7
1.2	Omówienie rachunku przepływów pieniężnych	8
1.2.1	Nakłady inwestycyjne	8
1.3	Omówienie pozycji bilansowych	10
1.4	Transakcje z podmiotami powiązanymi	11
1.5	Opis znaczących umów	11
1.6	Zdarzenia po dacie bilansu	11
1.7	Zakres konsolidacji w Grupie TP	11
1.8	Zarządzanie zasobami finansowymi i płynność finansowa Grupy TP	11
1.8.1	Obligacje	11
1.8.2	Kredyty bankowe i pożyczki	11
1.8.3	Niewykorzystane kredyty	12
1.8.4	Warunki umów kredytowych	12
1.8.5	Rating Grupy TP	12
1.8.6	Transakcje zabezpieczające	12
1.8.7	Opis istotnych pozycji pozabilansowych	12
1.8.8	Ocena płynności finansowej Grupy TP, zadłużenie finansowe netto oraz kontynuacja działalności	13
2	OŚWIADCZENIA ZARZĄDU	14
2.1	Oświadczenie o przyjętych zasadach rachunkowości	14
2.2	Oświadczenie o wyborze podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych dokonującego badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego	14
2.3	Umowa z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych	14
2.4	Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany okres	15
3	TELEFONIA STACJONARNA	17
3.1	Wyniki finansowe	17
3.2	Rynek i konkurencja	17
3.3	Telefonia stacjonarna – usługi głosowe	19
3.4	Telefonia stacjonarna – usługi przesyłu danych	20
3.4.1	Segment klientów indywidualnych	20
3.4.2	Segment klientów biznesowych	21
4	TELEFONIA KOMÓRKOWA	22
4.1	Wyniki finansowe	22
4.2	Rynek i konkurencja	22
4.3	Telefonia komórkowa – usługi głosowe	23
4.4	Telefonia komórkowa – usługi przesyłu danych	24
4.5	Inne wydarzenia w segmencie telefonii komórkowej	24
4.5.1	Roaming	24
4.5.2	Hosting	24
4.5.3	Stacjonarne usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu	25
4.5.4	Telefonia stacjonarna	25
5	ISTOTNE ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW LUB MOGĄCE MIEĆ WPŁYW NA DZIAŁALNOŚĆ GRUPY TP	26
5.1	Obowiązki regulacyjne	26
5.1.1	Telekomunikacja Polska jako operator o znaczącej pozycji rynkowej	26
5.1.2	Obowiązki regulacyjne niewynikające z pozycji rynkowej	27
5.1.3	Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym	27
5.2	Rozwój kolejnych operatorów infrastrukturalnych na rynku telefonii komórkowej	28
5.3	Komórkowi operatorzy wirtualni („MVNO”)	28
5.4	Nowe marki na rynku telefonii komórkowej	29
5.5	Zakup Tele2 przez Netię	29
5.6	Rozbudowa infrastruktury	29
5.7	Roszczenia i spory oraz kary	30
5.8	Kontrola Komisji Europejskiej	30
5.9	Wyniki kalkulacji kosztów	30
5.10	Podział funkcjonalny – projekt UKE	31
5.11	Dopłata do usługi powszechnej	33
5.12	Pozew przeciw Tele2	33
6	perspektywy rozwoju grupy tp	34
6.1	Perspektywy rynkowe	34
6.2	Atuty Grupy TP	34
6.3	Strategia średniookresowa Grupy TP	35
7	WAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA GRUPY TP W DZIEDZINIE BADAŃ I ROZWOJU	37
7.1	Prace badawczo-rozwojowe	37
7.2	Współpraca z France Telecom w dziedzinie badań i rozwoju	38
8	ZMIANY ORGANIZACYJNE W GRUPIE TP W 2008 ROKU	40
8.1	Zmiany w strukturze organizacyjnej	40
8.1.1	Zarząd	40
8.1.2	Komitet Wykonawczy	40
8.1.3	Jednostki organizacyjne	40
8.1.4	Jednostki zależne	40
8.2	Zmiany polityki i procedur	41
8.2.1	Zarządzanie ryzykiem	41
8.2.2	Systemy motywacyjne	41
8.3	Zmiany własnościowe w Grupie TP w 2008 roku	41
8.3.1	Zawiązanie spółki Mobile TV sp. z o.o.	41
8.3.2	DITEL S.A.	41
8.3.3	Zmiany kapitału zakładowego innych spółek	41
8.3.4	Ustanie bytu spółki „Sklep Wirtualnej Polski” S.A.	42
8.4	Akcjonariat jednostki dominującej	42
9	STRUKTURA GRUPY TP NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2008	44
9.1	Zarząd i Rada Nadzorcza jednostki dominującej	44
9.1.1	Zarząd	44
9.1.2	Rada Nadzorcza	45
9.1.3	Akcje TP będące w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących TP	46
9.1.4	Walne Zgromadzenie	46
9.2	Zatrudnienie w Grupie TP	47
9.2.1	Programy Motywacyjne	47
9.2.2	Umowa Społeczna	49
10	CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z GRUPĄ TP	51
10.1	Wdrożenie strategii	51
10.2	Terminowa realizacja wymagań regulatora	51
10.3	Dostępność wykwalifikowanych pracowników	51
10.4	Infrastruktura techniczna	52
10.5	Systemy informatyczne	52
10.6	Wdrażanie nowych produktów i usług	52
10.7	Zależność od dostawców zewnętrznych	52
11	CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z SEKTOREM TELEKOMUNIKACYJNYM	53
11.1	Ryzyka regulacyjne	53
11.1.1	Usługa WLR	53
11.1.2	Uwolnienie lokalnej pętli abonenckiej	54
11.1.3	Dostęp Bitstream	54
11.1.4	Oferta ramowa na połączenie sieci (RIO)	55
11.1.5	Dzierżawa łączy	56
11.1.6	Kanalizacja kablowa (ROI)	56
11.1.7	Stawki za zakańczanie połączeń w sieciach komórkowych (MTR)	57
11.1.8	Stawki za zakańczanie połączeń w sieciach stacjonarnych operatorów alternatywnych (wyznaczonych jako operatorzy o pozycji znaczącej na rynku 9).	57
11.1.9	Zagadnienia regulacyjne – Zmiany prawa telekomunikacyjnego	58
11.2	Ryzyka konkurencyjne	58
11.2.1	Proces wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową	58
11.2.2	Rynek ofert hurtowych WLR, BSA i LLU	59
11.2.3	Bezprzewodowy dostęp do Internetu w telefonii komórkowej	60
11.2.4	Hosting MVNO	61
11.2.5	Rynek łączy dzierżawionych	61
11.2.6	Rynek Połączenia Sieci	61
11.2.7	Rynek połączeń międzynarodowych przychodzących do Polski (international inbound) oraz wychodzących z Polski (ILD gateway).	62
11.2.8	Rynek międzynarodowego tranzytu IP	62
11.2.9	Rynek usług VoIP	62
12	CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z OGÓLNĄ SYTUACJĄ GOSPODARczą I STANEM RYNKÓW FINANSOWYCH	63
12.1	Czynniki makroekonomiczne	63
12.1.1	Wzrost gospodarczy	63
12.1.2	Inflacja	63
12.1.3	Bezrobocie i koszty pracy	63
12.2	Czynniki związane z rynkami finansowymi	63
12.2.1	Stopy procentowe	63
12.2.2	Płynność sektora bankowego	64
12.2.3	Kursy wymiany	64
12.2.4	Sytuacja na giełdach papierów wartościowych	64
12.2.5	Inne czynniki mogące mieć wpływ na cenę akcji Telekomunikacji Polskiej	64
13	Załączniki	65
Załącznik 1: Przepisy wykonawcze	65
Załącznik nr 2: Analiza rynków właściwych	66
Załącznik nr 3: PRODUKTY i USŁUGI	67
SŁOWNIK POJĘĆ SPECJALISTYCZNYCH	79

ROZDZIAŁ I
Omówienie skonsolidowanego sprawozdania finansowego
na dzień 31 grudnia 2008 oraz za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008

1	WYBRANE DANE ZE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO
	12 miesięcy zakończone		
	31 grudnia 2008	31 grudnia  2007	Zmiana	
	w mln zł	w mln EUR1	w mln zł	w mln EUR2		
Skonsolidowany rachunek zysków i strat						
Przychody, w tym:	18.165	5.143	18.244	4.831	-0,4%	
Usługi telefonii stacjonarnej	10.494	2.971	10.914	2.890	-3,8%	
Usługi telefonii komórkowej	8.635	2.445	8.064	2.135	7,1%	
Wyłączenia i pozycje nieprzypisane	(964) 	(273)	(734)	(194)	        31,3%	
						
Marża operacyjna brutto (GOM)	7.639	2.163	7.678	2.033	-0,5%	
Marża operacyjna brutto	42,1%		42,1%		-	
						
Zysk operacyjny	3.313	938	3.248 	860	2,0%	
Rentowność operacyjna	18,2%		17,8%		-0,4pp	
						
Skonsolidowany zysk netto po opodatkowaniu	2.190	620	2.275 	602	-3,7%	
Zysk netto przypisany akcjonariuszom TP SA	2.188 	619	2.273	602	-3,7%	
Średnia ważona liczba akcji (w milionach)*	1.361		1.387		-1,9 %	
Zysk na jedną akcję (w zł) (podstawowy i rozwodniony)	1,61	0,46	1,64	0,43	     -1,8%	

Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych						
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej	6.626	1.876	6.214	1.645	6,6%	
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej, 
w tym:	          (2.946)	(834)	(2.945) 	(780)	-	
           Nakłady inwestycyjne (naliczone)	(2.579) 	(730)	(3.677) 	(974)	-29,9%	
Przepływy pieniężne z działalności finansowej	           (2.687)	(761)	(3.309) 	(876)	-18,8%	
Zmiana stanu środków pieniężnych netto	993 	281	         (40)	(11)	n.d	
						
	na dzień		
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
Skonsolidowany bilans	w mln zł	w mln EUR3	w mln zł	w mln EUR4		
Środki pieniężne	1.640	393	642 	179	155,5%	
Aktywa obrotowe i trwałe razem	31.234 	7.486	31.933	8.915	-2,2%	
Pozostałe wartości niematerialne i prawne netto	2.914	698	3.097	865	-5,9%	
Środki trwałe netto	19.589 	4.695	  21.120	5.896	-7,2%	
Aktywa razem	          31.234	7.486	32.422	9.051	-3,7%	
						
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, w tym:	7.175           	1.720	4.929 	1.376	45,6%	
           Krótkoterminowe	2.100 	503	3.009 	840	-30,2%	
           Długoterminowe	5.075	1.216	1.920 	536	164,3%	
Pozostałe zobowiązania krótko i długoterminowe	6.829            	1.637	9.686 	2.704	-29,5%	
Kapitały własne razem	17.230	4.130	17.773	4.962	-3,1%	
Uwagi:						
1 - Zastosowano kurs PLN/EUR = 3.5321 		3 - Zastosowano kurs PLN/EUR = 4.1724  		
2 - Zastosowano kurs PLN/EUR = 3.7768 		4 - Zastosowano kurs PLN/EUR = 3.5820 		
*Średnia ważona liczba akcji w okresie 12 miesięcy do dnia 31 grudnia 2008 roku		
1.1	Omówienie rachunku zysków i strat
Skonsolidowane przychody ze sprzedaży Grupy TP wyniosły w 2008 roku 18.165 mln zł i były o 79 mln zł niższe w porównaniu do 2007 roku. Zmniejszenie przychodów wynikało przede wszystkim ze spadku przychodów z usług telefonii stacjonarnej (o 420 mln zł), który został zrównoważony przez wzrost przychodów z usług telefonii komórkowej (o 571 mln zł).
Marża operacyjna brutto (GOM) wyniosła w 2008 roku 7.639 mln zł i była na poziomie porównywalnym z 2007 rokiem. 
W 2008 roku wdrożono inicjatywy oszczędnościowe i mające na celu kontrolę kosztów administracyjnych. W szczególności, w porównaniu z 2007 rokiem w 2008 roku: 
•	obciążenia podatkowe poza podatkiem dochodowym były niższe o 63 mln zł,
•	koszty sprzedaży były niższe o 34 mln zł,
•	koszty dotyczące sieci i systemów informatycznych zmniejszyły się o 34 mln zł,
•	koszty wynagrodzeń pracowniczych były niższe o 94 mln zł.
Wymienione powyżej zmniejszenia kosztów były skompensowane przez następujące pozycje:
•	koszty usług operatorskich (koszty ruchu międzysieciowego i roamingu) zwiększyły się o 106 mln zł,
•	wynik z tytułu różnic kursowych, netto zmniejszył się o 148 mln zł.
Zysk operacyjny wyniósł w 2008 roku 3.313 mln zł i wzrósł o 65 mln zł w porównaniu z 2007 rokiem. Wpłynęły na to między innymi następujące czynniki:
•	zwiększenie wyniku na zbyciu aktywów o 76 mln zł (w porównaniu z 2007 rokiem), przede wszystkim wskutek zawarcia transakcji sprzedaży nieruchomości w ramach Programu Optymalizacji Nieruchomości oraz zbycia spółki zależnej Ditel,
•	wyższe odwrócenia odpisów aktualizujących środki trwałe o 107 mln zł (w porównaniu z 2007 rokiem),
•	zwiększenie kosztów restrukturyzacji o 173 mln zł (w porównaniu z 2007 rokiem), w związku z zawarciem nowej Umowy Społecznej na lata 2009-2011.
Koszty finansowe netto w 2008 roku były wyższe o 300 mln zł w stosunku do 2007 roku, co wynikało przede wszystkim ze zmniejszenia wyniku z tytułu różnic kursowych (o 191 mln zł) oraz wyższych kosztów odsetkowych (o 69 mln zł). 
Skonsolidowany zysk netto przypisany akcjonariuszom TP („Spółka”, „jednostka dominująca”, „TP S.A.”) wyniósł w omawianym okresie 2.188 mln zł i był o 3,7% niższy niż w 2007 roku. Zakup akcji własnych częściowo skompensował spadek zysku w przeliczeniu na jedną akcję. Zysk na jedną akcję zmniejszył się z 1,64 zł do 1,61zł, to jest o 1,8%.
1.2	Omówienie rachunku przepływów pieniężnych
W 2008 roku przepływy środków pieniężnych netto z działalności operacyjnej wyniosły 6.626 mln zł i były wyższe o 412 mln zł w porównaniu do 2007 roku. Na powyższy wzrost złożyły się przede wszystkim: niższy zapłacony podatek dochodowy (o 539 mln zł) oraz utrzymanie na poziomie porównywalnym z 2007 rokiem zapłaconych odsetek netto. 
Wydatki środków pieniężnych netto z działalności inwestycyjnej wyniosły w 2008 roku 2.946 mln zł i ich poziom nie uległ zmianie w porównaniu z rokiem ubiegłym. Wydatki na zakup środków trwałych i wartości niematerialnych wzrosły o 593 mln zł w porównaniu do 2007 roku, co zostało skompensowane przez zwiększenie o 534 mln zł wpływów ze sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych.
Łączne wydatki pieniężne netto z działalności finansowej w 2008 roku wyniosły 2.687 mln zł i były o 622 mln zł niższe w stosunku do poziomu z 2007 roku. Główne przyczyny powyższego spadku to: zwiększone wpływy z tytułu zaciągnięcia długoterminowych kredytów bankowych (o 3.091 mln zł), które zrównoważyły większe wypływy z tytułu wykupu obligacji (o 504 mln zł) oraz mniejsze wpływy netto z tytułu krótkoterminowych kredytów bankowych i pożyczki od podmiotu powiązanego (o 1.800 mln zł). Wydatki na zakup akcji własnych (w tym zapłata kosztów tej transakcji) wyniosły w 2008 roku 701 mln zł i utrzymały się na zbliżonym poziomie w porównaniu z rokiem ubiegłym kiedy wyniosły 702 mln zł. 
1.2.1	Nakłady inwestycyjne
W 2008 roku nakłady inwestycyjne na niefinansowe aktywa trwałe w Grupie TP wyniosły 2.579 mln zł, w tym: w segmencie telefonii stacjonarnej 1.571 mln zł, a w segmencie telefonii komórkowej 1.008 mln zł.  
Grupa TP kontynuowała w 2008 roku program optymalizacji nakładów inwestycyjnych poprzez: 
•	nadawanie wyższych priorytetów projektom o oczekiwanej stopie zwrotu (w tym z najwyższym priorytetem – przyrost i utrzymanie przychodów, zwłaszcza w segmentach nie podlegających regulacji) w krótkim i średnim terminie,
•	monitorowanie efektywności projektów, 
•	realizację inwestycji wspólnych dla Grupy TP. 
Telefonia stacjonarna 
W 2008 roku nakłady inwestycyjne w segmencie telefonii stacjonarnej na niefinansowe aktywa trwałe wyniosły 1.571 mln zł i były o 841 mln zł niższe niż w 2007 roku. 
Nakłady inwestycyjne obejmowały m.in.: 
•	rozbudowę sieci dostępowej pod potrzeby włączania nowych abonentów,
•	rozwój szerokopasmowego dostępu do Internetu poprzez zakupy urządzeń abonenckich (głównie modemy Livebox oraz dekodery telewizyjne Set-Top-Box),
•	rozbudowę sieci przesyłu danych - brzeg sieci ATM,
•	rozbudowę węzłów i sieci DSLAM mająca na celu włączenie do sieci DAMBACK oraz rozbudowę zasobów teletransmisyjnych w celu świadczenia usługi telewizji IP,
•	instalację nowych urządzeń IP DSLAM oraz doposażenie struktury sieci szkieletowej IP, jako warstwy transportowej dla istniejących uruchamianych usług w sieci IP/MPLS, utrzymanie, poprawa i rozwój infrastruktury sieci transmisji danych oraz infrastruktury informatycznej,
•	wdrożenie usług telewizji satelitarnej (TVoSAT) oraz rozwój usługi wideo na żądanie (VoD),
•	rozbudowę sieci MAN Metro oraz sieci MAN Access,
•	rozbudowę sieci światłowodowej i urządzeń transmisyjnych dla potrzeb uruchomienia nowych łączy sieci dostępowej Access oraz sieci szkieletowej MAN BBN (UMTS),
•	inwestycje aktualizujące ewidencję zasobów sieci (zbieranie danych o sieci dostępowej, jej stanie i możliwościach realizacji usług w danej lokalizacji),
•	dywersyfikację poziomu obsługi i dostosowanie jej do wagi i potrzeb klienta (segmentacja klientów biznesowych),
•	modernizację systemu nadzoru i zarządzania centralami,
•	ujednolicenie usług i produktów w systemach informatycznych,
•	projekty realizowane zgodnie z wymogami UKE (udostępnianie węzłów sieci na potrzeby uwolnienia pętli lokalnej, modernizacja aparatów publicznych, zwolnienia częstotliwości radiowych),
•	wprowadzenie usługi „elektroniczna faktura”,
•	optymalizację procesu i kosztów obsługi klienta,
•	wprowadzenie na rynek nowych oraz restrukturyzacja istniejących salonów sprzedaży (zmiana wizualizacji i struktury właścicielskiej),
•	koprodukcję filmową oraz rozbudowę studia TV i wyposażenie kanału TV,
•	utrzymanie Bilingu oraz rozpoczęcie wdrażania Nowego Bilingu umożliwiającego wprowadzenie produktów konwergentnych,
•	budowę narzędzia służącego do analizy jakości parametrów wpływających na poziom świadczenia usług konwergentnych (m.in. zbieranie informacji o wskaźnikach wydajnościowych urządzeń sieciowych, monitorowanie poziomu świadczenia usług, ostrzeganie i alarmowanie o przekroczeniu wskaźników),
•	rozwój systemów IT (wprowadzanie nowych ofert, funkcjonalności, modernizacji oraz wsparcie systemowe procesów sprzedaży),
•	wdrożenie systemu integrującego producenckie systemy nadzoru, wykorzystywanego do kontroli wszystkich heterogenicznych elementów sieciowych składających się na łańcuch technologiczny usługi VIP.
Telefonia komórkowa - PTK Centertel
W 2008 roku nakłady inwestycyjne PTK Centertel wyniosły 1.008 mln zł i były o 268 mln zł niższe niż rok wcześniej. 
Nakłady inwestycyjne były przede wszystkim związane z:
•	budową sieci CDMA w paśmie 450 MHz w celu umożliwienia dostępu do szerokopasmowej transmisji danych na obszarach gdzie dostęp do tej usługi jest utrudniony,
•	rozbudową sieci UMTS/HSPA w celu zapewnienia klientom PTK najwyższej jakości usług, w tym również dostępu do szybkiej transmisji danych w oparciu o najnowsze technologie. 
Na koniec 2008 roku zasięg sieci CDMA obejmował 51,4% powierzchni kraju, natomiast w zasięgu sieci UMTS/HSPA znalazło się 51,8% populacji kraju.
Inne kluczowe obszary inwestycji to:
•	zwiększenie możliwości sieci w zakresie połączeń głosowych w celu podniesienia ich jakości,
•	rozszerzenie zasięgu w celu zwiększenia mobilności,
•	platformy dla usług multimedialnych Orange.
1.3	Omówienie pozycji bilansowych
Skonsolidowane kapitały własne razem na dzień 31 grudnia 2008 roku wyniosły 17.230 mln zł i były o 543 mln zł niższe niż rok wcześniej. Zmiana stanu kapitałów własnych wynika przede wszystkim z wypłaconej dywidendy z zysków lat ubiegłych w kwocie 2.054 mln zł oraz zakupu akcji własnych (wraz z kosztami transakcyjnymi) w kwocie 704 mln zł, co zostało częściowo zrównoważone przez zysk netto osiągnięty w 2008 roku w wysokości 2.190 mln zł.
W 2008 roku wartość środków trwałych oraz wartości niematerialnych zmniejszyła się o 1.714 mln zł, co było spowodowane przede wszystkim amortyzacją w wysokości 4.317 mln zł, która została tylko w części skompensowana przez nakłady na środki trwałe oraz wartości niematerialne w wysokości 2.579 mln zł. 
Saldo aktywów obrotowych i trwałych zmniejszyło się w omawianym okresie o 699 mln zł. Na powyższą zmianę złożyło się przede wszystkim wspomniane wyżej zmniejszenie wartości środków trwałych oraz wartości niematerialnych o 1.714 mln zł, spadek salda zabezpieczeń gotówkowych związanych z instrumentami pochodnymi o 281 mln zł, przy równoczesnym wzroście stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o 998 mln zł, zwiększeniu salda zaliczek na podatek dochodowy o 114 mln zł oraz wzroście aktywów z tytułu podatku odroczonego o 159 mln zł. W 2008 roku nastąpiło również zmniejszenie salda aktywów przeznaczonych do sprzedaży o 489 mln zł, głównie w wyniku sprzedaży nieruchomości w ramach Programu Optymalizacji Nieruchomości oraz zbycia spółki zależnej Ditel. 
Łączna wartość zobowiązań długoterminowych oraz krótkoterminowych zmniejszyła się o 611 mln zł i wyniosła na 31 grudnia 2008 roku 14.004 mln zł. Na powyższą zmianę złożyły się przede wszystkim: zwiększenie zadłużenia Grupy (z tytułu obligacji, kredytów bankowych, pożyczki od podmiotu powiązanego) o 1.243 mln zł oraz wzrost rezerw o 161 mln zł, co zostało zrównoważone przez zmniejszenie salda zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych o 1.413 mln zł, a także spadek salda zobowiązań handlowych o 592 mln zł. 
W 2008 roku zmianie uległa struktura zobowiązań – zobowiązania krótkoterminowe zmniejszyły się o 3.857 mln zł, przy jednoczesnym wzroście zobowiązań długoterminowych o 3.246 mln zł. Spowodowane to było przede wszystkim zmniejszeniem salda krótkoterminowych zobowiązań finansowych z tytułu obligacji, kredytów bankowych, pożyczki od podmiotu powiązanego i instrumentów pochodnych o 3.213 mln zł i równoczesnym zwiększeniem salda długoterminowych zobowiązań finansowych z tytułu obligacji, kredytów bankowych i instrumentów pochodnych o 3.043 mln zł.
1.4	Transakcje z podmiotami powiązanymi
Dane o transakcjach Grupy TP z podmiotami powiązanymi zostały przedstawione w nocie 33.2 do załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
1.5	Opis znaczących umów
W 2008 roku TP nie zawierała umów, w których wartość przedmiotu umowy byłaby wyższa niż 10% sumy kapitałów własnych TP.
Umowy kredytów i pożyczek zostały przedstawione w punkcie 1.8.2.
1.6	Zdarzenia po dacie bilansu
Szczegółowy opis zdarzeń po dniu bilansowym zamieszczono w nocie 34 do załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 
1.7	Zakres konsolidacji w Grupie TP 
Szczegółowe informacje odnośnie zakresu konsolidacji w Grupie TP zostały przedstawione w nocie 1.2 do załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
1.8	Zarządzanie zasobami finansowymi i płynność finansowa Grupy TP
W okresie objętym sprawozdaniem Grupa TP finansowała działalność głównie za pomocą środków generowanych w ramach działalności operacyjnej, z kredytów oraz pożyczek.
W 2008 roku Grupa TP dokonała spłaty zobowiązań długoterminowych w wysokości 228 mln zł, pożyczki od France Telecom w wysokości 1.000 mln zł oraz wykupu obligacji o wartości 800 mln USD. Spłaty zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek i obligacji były realizowane w terminie. 
Dodatkowe źródła finansowania uzyskano poprzez:
•	wykorzystanie kredytu w łącznej wysokości 4.500 mln zł w ramach umowy konsorcjalnego kredytu odnawialnego; w ramach tego kredytu w 2008 roku spłacono łącznie 2.800 mln zł w tym 800 mln zł stanowiła spłata długu zaciągniętego w 2007,
•	wykorzystanie kredytu w łącznej wysokości 1.000 mln zł w ramach umowy kredytu odnawialnego z Bankiem Pekao SA,
•	wykorzystanie kredytu z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w wysokości 1.391 mln zł.
Na dzień 31 grudnia 2008 wartość zadłużenia Grupy TP z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek, bez uwzględnienia wyceny instrumentów pochodnych, wyniosła 7.175 mln zł i była o 1.243 mln zł wyższa w porównaniu z poziomem zadłużenia na dzień 31 grudnia 2007 roku.
Płynność Grupy TP pozostawała na bezpiecznym poziomie zapewnionym przez wygenerowane środki pieniężne, których stan na 31 grudnia 2008 roku osiągnął poziom 1.640 mln zł, oraz dzięki udostępnionym liniom kredytowym, których równoważność w złotych wynosi łącznie 2.336 mln zł (szczegółowe informacje w punkcie 1.8.3). 
W oparciu o dostępne środki finansowe oraz linie kredytowe, jak też stosowne możliwości finansowania zewnętrznego Grupa TP posiada wystarczające środki finansowe na realizację zakładanych zadań inwestycyjnych, jak też wydatków kapitałowych planowanych w roku 2009.
1.8.1	Obligacje
W dniu 10 grudnia 2008 roku TPSA Finance BV, spółka zależna TP, dokonała, zgodnie z terminem, wykupu dziesięcioletnich obligacji o łącznej wartości nominalnej 800 mln USD wyemitowanych 10 grudnia 1998 roku w ramach programu Senior Notes w wysokości 1.000 mln USD.
Szczegółowe informacje dotyczące zewnętrznych długoterminowych dłużnych papierów wartościowych wraz z opisem warunków ich spłaty zamieszczono w nocie 21.1 do załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
1.8.2	Kredyty bankowe i pożyczki
W 2008 roku Grupa TP podpisała następujące umowy kredytowe:
•	W dniu 30 czerwca 2008 roku umowę o kredyt odnawialny na kwotę 1.000 mln zł z Bankiem Polska Kasa Opieki SA, której celem jest zapewnienie środków na finansowanie ogólnych potrzeb korporacyjnych. Umowa została zawarta na okres 12 miesięcy z możliwością przesunięcia ostatecznego terminu spłaty do 24 miesięcy od daty podpisania umowy. Oprocentowanie kredytu oparte jest na stawce WIBOR dla odpowiednich okresów odsetkowych powiększonej o marżę banku i liczone w skali rocznej.
•	W lutym 2008 roku umowę o kredyt w rachunku bieżącym z ABN Amro Polska SA w wysokości 62 mln zł, umożliwiający korzystanie z linii kredytowej przeznaczonej na zabezpieczenie bieżących potrzeb finansowych i płynności TP do 29 grudnia 2008 roku.
•	Zmianę do Umowy o kredyt z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym z dnia 25 maja 2007 roku w zakresie technicznych aspektów wykorzystania kredytu.
•	W dniu 22 stycznia 2008 aneks do umowy kredytowej z Societe Generale Oddział w Polsce w wysokości 20 mln zł przedłużający jej ważność do 31 grudnia 2008 oraz 11 lutego 2008 aneks do umowy kredytowej z Calyon w wysokości 10 mln zł przedłużający jej ważność do 31 października 2008, przeznaczone na zabezpieczenie bieżących potrzeb finansowych i płynności PTK Centertel. 
Wykorzystanie przez Grupę TP kredytów w roku 2008 wyniosło 6.891 mln zł i dotyczyło umowy kredytu odnawialnego z lutego 2006 roku, umowy kredytu odnawialnego z Bankiem Pekao SA z czerwca 2008 roku oraz umowy kredytu z EBI z maja 2007 roku. W tym samym okresie spłacone zostały zobowiązania w kwocie 4.028 mln zł.
W omawianym okresie całkowicie spłacone zostały kredyty z Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz z International Bank for Reconstruction and Development otrzymane na podstawie umów kredytowych zawartych w 1991 roku oraz pożyczka z France Telecom.
Szczegółowe informacje o zaciągniętych kredytach bankowych (uwzględniające terminy ich wymagalności) oraz o udzielonych gwarancjach znajdują się w nocie 21.2 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
1.8.3	Niewykorzystane kredyty
Na dzień 31 grudnia 2008 roku Grupa TP posiadała niewykorzystane linie kredytowe ogólnego przeznaczenia na łączna kwotę 2.336 mln zł, w tym:
•	550 mln EUR po stronie TP,
•	5 mln EUR i 20 mln zł po stronie PTK Centertel.
1.8.4	Warunki umów kredytowych
Na mocy istniejących umów kredytowych oraz umów gwarancji, TP oraz Grupa TP nie jest zobowiązana do spełniania jakichkolwiek wskaźników finansowych.
1.8.5	Rating Grupy TP
Na dzień 31 grudnia 2008 roku oceny ratingowe przedstawiały się następująco:
Moody’s Investor Services		A3 / perspektywa stabilna (zmiana w lutym 2008)
Standard and Poor’s Rating Services	BBB+ / perspektywa stabilna (podtrzymana w listopadzie 2007)
Fitch IBCA				BBB+ / perspektywa stabilna (podtrzymana w marcu 2007)
1.8.6	Transakcje zabezpieczające
Noty 22 i 23 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego zawierają szczegółowe informacje o transakcjach zabezpieczających ryzyko kursowe oraz ryzyko stóp procentowych.
Struktura księgowa zadłużenia netto wg walut, z uwzględnieniem wycen instrumentów pochodnych zaprezentowana jest w nocie 19.2 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
1.8.7	Opis istotnych pozycji pozabilansowych
Szczegółowy opis istotnych pozycji pozabilansowych znajduje się w nocie 31 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 
1.8.8	Ocena płynności finansowej Grupy TP, zadłużenie finansowe netto oraz kontynuacja działalności
Na koniec 2008 roku wskaźniki płynności Grupy TP zwiększyły się w porównaniu do stanu na koniec 2007 roku. Poprawa płynności finansowej Grupy TP była efektem zmniejszenia zobowiązań krótkoterminowych (wykup obligacji 800 mln USD w części ze środków długoterminowych) oraz  zwiększenia stanu gotówki (o 998 mln zł).
Poniżej przedstawiono wartości wskaźników płynności obliczone dla Grupy TP na dzień 31grudnia 
2008 roku i na dzień 31 grudnia 2007 roku: 
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Wskaźnik bieżącej płynności
Aktywa obrotowe/zobowiązania krótkoterminowe	0,75	0,36	
Wskaźnik szybkiej płynności
Aktywa obrotowe ogółem – zapasy /zobowiązania krótkoterminowe	0,70	0,33	
Wskaźnik superszybkiej płynności
Aktywa obrotowe ogółem - zapasy – należności /zobowiązania krótkoterminowe	0,35	0,14	
W kwocie zobowiązań krótkoterminowych nie uwzględniono przychodów przyszłych okresów oraz rezerw.
Zadłużenie finansowe netto Grupy TP z uwzględnieniem wycen instrumentów pochodnych na koniec 2008 roku zmniejszyło się do poziomu 5.404 mln zł, wobec 6.434 mln zł na koniec 2007 roku.
Dodatkowe informacje dotyczące płynności Grupy TP znajdują się w nocie 23.5 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

2	OŚWIADCZENIA ZARZĄDU
2.1	Oświadczenie o przyjętych zasadach rachunkowości
Zarząd TP potwierdza, że zgodnie z jego najlepszą wiedzą, skonsolidowane sprawozdanie finansowe i dane porównywalne sporządzone zostały zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości („MSSF”) oraz, że odzwierciedlają w sposób prawdziwy, rzetelny i jasny sytuację majątkową i finansową Grupy TP oraz jej wynik finansowy.
Sprawozdanie Zarządu zawiera prawdziwy obraz rozwoju i osiągnięć oraz sytuacji Grupy TP, w tym opis podstawowych ryzyk i niepewności.
2.2	Oświadczenie o wyborze podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych dokonującego badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego
Zarząd TP potwierdza, że podmiot uprawniony do badania sprawozdań finansowych dokonujący badania skonsolidowanego sprawozdania finansowego został wybrany zgodnie z przepisami prawa oraz że podmiot ten oraz biegli rewidenci dokonujący badania tego sprawozdania finansowego spełniają warunki do wydania bezstronnej i niezależnej opinii z badania.
2.3	Umowa z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych
W październiku 2008 roku TP zawarła umowę z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych, o dokonanie badania oraz przeglądów sprawozdań finansowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych za poszczególne okresy roku 2008. W ramach tej umowy Ernst & Young Audit Sp. z o.o. przeprowadził:
•	badanie jednostkowego sprawozdania finansowego Spółki oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy TP za 2008 rok sporządzonych wg MSSF, 
•	przegląd jednostkowego oraz skonsolidowanego sprawozdania finansowego za I półrocze w 2008 roku,
•	uzgodnione procedury związane z badaniem oraz przeglądem jednostkowych oraz skonsolidowanych sprawozdań finansowych w 2008 roku. 
Łączne wynagrodzenie należne z tytułu badania oraz przeglądów powyżej wymienionych sprawozdań finansowych oraz innych usług świadczonych przez Ernst & Young Audit Sp. z o.o. jest wymienione poniżej (w tys. zł). 
	2008		2007	
Badania i przeglądy TP S.A	5.140		5.005	
Usługi związane z audytem oraz inne usługi dla TP S.A.	642		123	
Badania i przeglądy spółek zależnych*	1.790		1.795	
Ogólne wynagrodzenie od Grupy TP	7.572		6.923	
* wynagrodzenie za badanie i przeglądy spółek zależnych jest płacone bazując na poszczególnych umowach Ernst & Young Audit Sp. z o.o. z każdą spółką zależną 
Dodatkowo wynagrodzenie dla Ernst & Young Audit Sp. z o.o. w związku z badaniem sprawozdań regulacyjnych za 2007 rok zgodnie z prawem telekomunikacyjnym wyniosło 1.571 tys. zł (w roku 2007 odpowiednie wynagrodzenie wyniosło 1.661 tys. zł).
Poza powyżej wymienionym wynagrodzeniem, za wykonanie uzgodnionych procedur weryfikacyjnych związanych z kontrolą wewnętrzną w ramach raportowania finansowego wynagrodzenie dla Ernst & Young Audit Sp. z o.o. w 2008 roku wyniosło 1.770 tys. zł (w roku 2007 odpowiednie wynagrodzenie wyniosło 2.800 tys. zł).

2.4	Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz wyników na dany okres
TP nie publikowała prognoz finansowych dotyczących wyników Grupy w 2008 roku.

ROZDZIAŁ II
Sprawozdanie Zarządu dotyczące wyników
operacyjnych i finansowych Grupy TP 
w 2008 roku
3	TELEFONIA STACJONARNA
3.1	Wyniki finansowe
Telefonia stacjonarna, rachunek zysków i strat	
	12 miesięcy zakończone		
w mln zł	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
				
Przychody	10.494	10.914	-3,8%	
				
Marża operacyjna brutto (GOM)	4.394	4.523	-2,9%	
Marża, %	41,9%	41,4%		
				
Zysk operacyjny	1.499	1.338	12,0%	
Marża, %	14,3%	12,3%		

Przychody w segmencie telefonii stacjonarnej w 2008 roku wyniosły 10.494 mln zł i były niższe o 420 mln zł od przychodów w 2007 roku, co stanowi spadek o 3,8% rok do roku. 
Spadek ten wynika z wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową, obniżki stawek za zakończenie połączeń w sieciach komórkowych (MTR) (odzwierciedlonej w cenie detalicznej za połączenia do sieci komórkowych), a także postępującej liberalizacji rynku, w tym funkcjonowania usług hurtowej odsprzedaży abonamentu (WLR). Spadek detalicznych przychodów z usług telefonii głosowej został częściowo skompensowany wzrostem przychodów z usług szerokopasmowego dostępu do Internetu, transmisji danych, łączy dzierżawionych oraz usług hurtowych.
Spadek GOM (o 129 mln zł w porównaniu z 2007 rokiem) był o 291 mln zł niższy od spadku przychodów, co wynikało głównie z dodatniej różnicy zmian stanu rezerw na roszczenia i sprawy sądowe, ryzyka i inne koszty o 245 mln zł między latami 2008 i 2007. Pomimo presji inflacyjnej na płace w Polsce, koszty wynagrodzeń pracowniczych zmniejszyły się o 84 mln zł (tj. 4% w porównaniu z 2007 rokiem); wzrost średniego kosztu na jednego pracownika o 3,5% został bowiem skompensowany z nadwyżką przez zmniejszenie zatrudnienia na koniec roku 2008 o 1.752 pracowników (tj. 6,3%) w stosunku do końca poprzedniego roku, głównie w efekcie realizacji postanowień Umowy Społecznej. Wyłączając jednorazowe korekty aktuarialne w kwocie 33 mln zł, koszty pracy spadły o 51 mln zł (tj. 2,4%, natomiast średni koszt wynagrodzeń na pracownika wzrósł o 5,3%. Dzięki działaniom w kierunku optymalizacji kosztów ogólnych, o 61 mln zł w stosunku do roku 2007 zmniejszone zostały podatki inne niż podatek dochodowy. Opisane powyżej oszczędności zostały skompensowane wzrostem o 76 mln zł pozostałych kosztów operacyjnych, głównie kosztów wynajmu i utrzymania nieruchomości, w związku z leasingiem zwrotnym sprzedanych w połowie roku 2008 nieruchomości w Warszawie oraz podwyżkami cen energii elektrycznej i ogrzewania. Różnica wyniku netto z tytułu zmian kursów wymiany walut obcych między rokiem 2008 i 2007 wyniosła -42 mln zł, dodatkowo wpływając ujemnie na marżę operacyjną brutto.
W wyniku powyższych czynników, wskaźnik GOM (jako % przychodów) wyniósł w analizowanym okresie 41,9% i był o 0,5 pp wyższy niż w 2007 roku.
Ze względu na zmniejszenie kosztów amortyzacji o 308 mln zł, zysk ze sprzedaży spółki Ditel w wysokości 56 mln zł, zysk ze sprzedaży wybranych nieruchomości warszawskich w wysokości 33 mln zł oraz odwrócenie odpisu aktualizującego ich wartość o 91 mln zł, pomniejszonych o 178 mln kosztów restrukturyzacji związanych z nową Umową Społeczną (zob. punkt 9.2.2), zysk operacyjny zwiększył się w porównaniu z 2007 rokiem o 161 mln zł.
W celu odwrócenia niekorzystnej tendencji spadku przychodów i rentowności w segmencie telefonii stacjonarnej, Grupa TP planuje nadal koncentrować się na zwiększaniu przychodów z usług przesyłu danych (głównie usług transmisji danych i szerokopasmowego dostępu do Internetu) oraz opartych na nich usługach dodanych (takich jak usługi telefonii internetowej i telewizji cyfrowej oraz usługi multimedialne), a także na dalszej optymalizacji struktury kosztów (zob. punkt 6.3)
3.2	Rynek i konkurencja
W 2008 roku systematycznie spadała penetracja telefonią stacjonarną (w grudniu 2008 roku osiągnęła ona poziom 27,7% wśród ogółu ludności, podczas gdy pod koniec 2007 roku wynosiła 28,6%). Wraz z rozwojem oferty usług konwergentnych, w 2008 roku nastąpiło dalsze nasilenie konkurencji na rynku telefonii stacjonarnej w Polsce, co spowodowało zwiększoną presję na przychody TP z usług głosowych telefonii stacjonarnej. Operatorzy sieci kablowych koncentrowali się na rozszerzaniu zasięgu oferty połączeń stacjonarnych oraz dostępu do Internetu. Operatorzy komórkowi oferowali kolejne modyfikacje ofert ze strefą domową (tzw. ofert typu Home Zone) oraz wprowadzali dalsze obniżki cen za połączenia głosowe, starając się przyciągnąć klientów telefonii stacjonarnej. Wzrosła również liczba linii bazujących na WLR (hurtowa sprzedaż abonamentu) oraz pojawiły się pierwsze transakcje hurtowej sprzedaży pętli lokalnych w ramach LLU (tzw. „uwolnienie pętli lokalnej”). Otoczenie regulacyjne wpływało negatywnie na wielkość przychodów ze względu na obniżki stawek międzyoperatorskich, zarówno za zakańczanie połączeń w sieciach mobilnych, tzw. MTR (dla Grupy TP obniżki takie powodują konieczność obniżenia stawek detalicznych dla ruchu kierowanego do sieci komórkowych), jak również między sieciami stacjonarnymi (stawki w ofercie RIO). Zjawisko wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową przyczynia się głównie do obniżenia liczby łączy stacjonarnych w Polsce (spadek bazy klientów dotyczy nie tylko TP, ale i pozostałych lokalnych stacjonarnych operatorów dostępowych). Rosnąca penetracja komórkowa i popularność technologii mobilnych w dużej mierze wpływa także na przenoszenie ruchu telefonicznego z sieci stacjonarnych do sieci komórkowych. W Polsce (podobnie jak w pozostałych krajach Europy Środkowej i Wschodniej, gdzie rozwój telefonii komórkowej rozpoczął się przy bardzo niskiej penetracji telefonii stacjonarnej) telefonia komórkowa jest w większym stopniu usługą substytucyjną wobec telefonii stacjonarnej niż komplementarną, jak ma to miejsce w krajach Europy Zachodniej. 
Obecnie TP konkuruje z innymi operatorami praktycznie we wszystkich segmentach rynku usług głosowych telefonii stacjonarnej.
Działania TP polegające na stymulacji ruchu poprzez wprowadzenie nowych planów taryfowych przyczyniły się do ograniczenia spadku udziałów w rynku (według wielkości ruchu) we wszystkich segmentach. 
Rynek usług dostępu szerokopasmowego do Internetu:
Zgodnie z szacunkami TP, bazującymi na prowadzonych badaniach marketingowych, w 2008 roku rynek usług szerokopasmowego dostępu do Internetu w Polsce pod względem całkowitej liczby linii dostępowych zwiększył się o 13,4%, co oznacza spowolnienie w porównaniu ze wzrostem o 23,9% obserwowanym rok wcześniej.
W ujęciu wartościowym szacunkowy wzrost rynku usług szerokopasmowego dostępu do Internetu wyniósł w 2008 roku w stosunku do roku 2007 około 17,4 %.
W dalszym ciągu największą presję konkurencyjną na TP wywierają operatorzy telewizji kablowych (CATV), których łączny udział w rynku na koniec 2008 roku jest szacowany na około 25% ilościowo i około 23,5% w ujęciu wartościowym w roku. 
Operatorom świadczącym usługi w oparciu o BSA udało się pozyskać w ciągu 2008 roku około 215 tys. nowych klientów, co oznacza 6,3% udziału w rynku w ujęciu ilościowym na koniec 2008 roku. 
Rok 2008 był kolejnym rokiem konsolidacji na rynku szerokopasmowego dostępu do Internetu. Szereg mniejszych, lokalnych dostawców Internetu zostało przejętych przez takich operatorów jak Netia i Multimedia Polska.
3.3	
Telefonia stacjonarna – usługi głosowe
Usługi głosowe telefonii stacjonarnej: przychody oraz kluczowe wskaźniki 	
	12 miesięcy zakończone		
w mln zł (jeśli nie podano inaczej) 	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
				
Przychody z usług telefonii stacjonarnej, w tym:	6.783	7.616	-10,9%	
abonament oraz przychody z ruchu	5.775	6.772	-14,7%	
przychody z aparatów samoinkasujących	41		59	-30,5%	
rozliczenia z innymi operatorami	966	783	23,4%	
				
Liczba łączy stacjonarnych, w tys. (z wyłączeniem WLR)	7.957	8.950	-11,1%	

W 2008 roku, w związku z ciągłą presją konkurencyjną ze strony operatorów korzystających z hurtowej odsprzedaży abonamentu oraz wypieraniem telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową, detaliczne przychody TP z usług głosowych telefonii stacjonarnej uległy dalszej erozji. Zmniejszyły się one w stosunku do roku 2007 o 997 mln zł, czyli o 14,7% co stanowi zwiększenie tempa spadku, z poziomu -12,7% w roku 2007. Spadek przychodów detalicznych został częściowo skompensowany przez wzrost przychodów hurtowych, w tym z tytułu rozliczeń interkonektowych, które wzrosły o 183 mln zł (+23,4% w stosunku do roku 2007) głównie w efekcie hurtowej odsprzedaży abonamentu (WLR) oraz zwiększonej działalności TP na międzynarodowych rynkach tranzytu ruchu telefonicznego. Na wielkość przychodów TP ma też negatywny wpływ otoczenie regulacyjne, w tym obniżki stawek detalicznych za połączenia do sieci komórkowych (w efekcie obniżek stawek MTR) oraz stawek w ofercie RIO.
Łączna liczba łączy telefonicznych obsługiwanych przez TP zmniejszyła się o 613 tys. w 2008 roku, co stanowi spadek o 6,4% w stosunku do roku 2007. Składają się na to: spadek liczby łączy detalicznych o 993 tys. (-11,1% w stosunku do końca roku 2007), oraz wzrost liczby łączy hurtowych (WLR i LLU) o 380 tys.(+67,5%). Dynamika zmiany liczby łączy detalicznych jest niższa niż w roku 2007, w którym wyniosła -11,6%. Brak jest punktu odniesienia dla dynamiki łączy hurtowych w roku 2007 w związku z wdrożeniem tych usług na początku 2007 roku.
TP aktywnie działa w kierunku dalszego ograniczenia erozji bazy klientów detalicznych poprzez wdrożenia nowych atrakcyjnych planów taryfowych, usług dodanych oraz intensyfikację sprzedaży usług szerokopasmowego dostępu do Internetu opartego na łączach telefonicznych. Działania TP polegające na stymulacji ruchu poprzez wprowadzenie nowych planów taryfowych „doMowy tp” przyczyniły się do ograniczenia spadku udziałów w rynku (według wielkości ruchu) we wszystkich segmentach. Według wewnętrznych szacunków TP, Spółka miała następujący udział w rynku:
Udział w rynku usług głosowych telefonii stacjonarnej na koniec roku	
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
				
Ruch razem, w tym:	77,7%	78,5%	-0,8 pp.	
połączenia międzystrefowe	74,5%	75,2%	-0,7 pp.	
połączenia do sieci komórkowych	78,9%	79,1%	-0,2 pp.	
połączenia międzynarodowe	66,7%	67,9%	-1,2 pp.	
połączenia lokalne	78,9%	79,7%	-0,8 pp.	
				
Abonament – klienci detaliczni	75,3%	82,0%	-6,7 pp.	
Abonament razem	84,2%	87,2%	-3,0 pp.	

3.4	
Telefonia stacjonarna – usługi przesyłu danych
Usługi przesyłu danych telefonii stacjonarnej: przychody oraz kluczowe wskaźniki	
	12 miesięcy zakończone		
 w mln zł (jeśli nie podano inaczej)	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
				
Przychody z usług przesyłu danych, w tym:	2.479	2.255	9,9%	
usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu	1.446	1.235	17,1%	
usługi komutowanego dostępu do Internetu	29	63	-54,0%	
usługi transmisji danych	646	590	9,5%	
Łącza dzierżawione	358	367	-2,5%	
				
Liczba łączy xDSL*, w tys.	2.095	2.018	3,8%	
Liczba łączy BB**, w tys.	2.445	2.154	13,5%	
(*) Wyłączając dostęp hurtowy (BSA) oraz LLU.
(**) Włączając SDI, dostępy w technologii CDMA oraz dostęp hurtowy (BSA) i LLU.

W 2008 roku, Grupa TP kontynuowała realizację strategii zakładającej równoważenie niższych przychodów z usług głosowych poprzez rozwijanie usług szerokopasmowego dostępu do Internetu. W związku z technicznymi problemami z systemem sprzedaży tych usług w drugim i trzecim kwartale 2008 roku liczba łączy xDSL wzrosła tylko o 3,8% w stosunku do roku 2007. Pomimo tego, przychody wzrosły o 211 mln zł (+17,1%) w stosunku do roku 2007, w efekcie pełnego wpływu na wynik roku 2008 klientów podłączonych pod koniec roku 2007 oraz wzrostu średniego przychodu z klienta detalicznego (+7,3%, z 55 zł w czwartym kwartale 2007 roku do 59 zł w czwartym kwartale 2008 roku). Wzrost popularności szerokopasmowego dostępu do Internetu powoduje dalszą erozję usług dostępu komutowanego, które zanotowały spadek o 34 mln zł (-54%). Powyższe wraz z prawie 10% wzrostu przychodów z usług transmisji danych i niewielkim spadkiem przychodów z łączy dzierżawionych dało w efekcie wzrost łącznych przychodów z usług przesyłu danych na poziomie 224 mln zł, tj. o +9,9% w stosunku do roku 2007.
Na usługi przesyłu danych segmentu telefonii stacjonarnej przypadało w 2008 roku 13,6% całkowitych przychodów Grupy TP (w porównaniu do 12,4% w 2007 roku). Oczekiwany jest dalszy wzrost przychodów w tym segmencie oraz wzrost udziału tych przychodów w całkowitych przychodach Grupy TP.
Rynek usług dostępu szerokopasmowego do Internetu – kluczowe wskaźniki:
	2008	2007	2006	
Penetracja usług dostępu szerokopasmowego do Internetu w populacji	14,5%	12,8%	10.3%	
Całkowita liczba łaczy szerokopasmowego Internetu w Polsce	5.540	4.884	3.943	
Udział ilościowy Grupy TP (TP + PTK Centertel)	39,6%	41,4%	43,4%	

3.4.1	Segment klientów indywidualnych
W 2008 roku liczba klientów indywidualnych korzystających w Grupie TP (neostrada + Orange Freedom) ze stacjonarnego szerokopasmowego dostępu do Internetu zwiększyła się o 7,4% w porównaniu z grudniem 2007, co oznacza znaczne spowolnienie w porównaniu ze wzrostem o 17,5% osiągniętym w roku 2007. Głównym czynnikiem powodującym spowolnienie wzrostu było wprowadzenie w ofertach hurtowej odsprzedaży dostępów szerokopasmowych (BSA) schematu cenowego z upustem względem cen detalicznych oraz brak tak dużych obniżek APRU, jakie były rejestrowane w poprzednich latach. 
Ze względu na działania marketingowe promujące najpierw opcję 512 kbps, a później 1024 kbps i wyższe, średnia prędkość usług internetowych, z jakich korzystają Abonenci TP w 2008 roku jest 3 razy wyższa, niż w 2006; w 4 kwartale 2008 roku neostrady z prędkością 1 Mbps i większą stanowiły około 70% sprzedaży. Według stanu na koniec grudnia 2008 opcje prędkości 512 kbps i wyższe stanowią około 95% bazy klientów neostrady tp. W 2008 roku silny wzrost konkurencji kablowej i hurtowego dostępu szerokopasmowego BSA spowodował spadek udziałów TP w aktywacjach netto z 35% w 2007 roku do 23% w 2008.
Pod względem całkowitej liczby klientów, rynek klientów indywidualnych wzrósł według szacunków TP o 13,7% w porównaniu do grudnia 2007, osiągając poziom prawie 5,1 mln klientów. Szacowany wskaźnik penetracji dla gospodarstw domowych wzrósł na koniec 2008 roku do 35,5% (ale jest nadal stosunkowo niski w porównaniu z innymi krajami). Wzrost wskaźnika penetracji o około 4 pp. to także spowolnienie względem 2007 roku.
Według stanu na koniec 2008 roku, niemal 100% abonentów telefonicznych TP znajduje się w zasięgu usług xDSL operatora, co oznacza duży potencjał dla rozwoju tych usług.
W warunkach bardzo silnej konkurencji, TP utrzymała pozycję lidera w zakresie nowoczesnych rozwiązań, konkurując z innymi operatorami nie tylko pod względem cen, lecz przede wszystkim pod względem jakości usług, poprzez zachęcanie klientów do korzystania z wyższych opcji przepływności, a także promowanie ofert łączących szerokopasmowy Internet z ofertą telewizji cyfrowej i z bogatą ofertą kontentową. Jesienią 2008 roku oferta pakietowa wzbogaciła się o ofertę neostrada z telewizją świadczoną zarówno w technologii xDSL jak i DTH (technologia cyfrowa telewizji satelitarnej), została ona bardzo dobrze przyjęta przez klientów i cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem z ich strony. TP stworzyła także własny kanał telewizyjny Orange Sport. Telewizja satelitarna jest sprzedawana w ofercie z neostradą, w której przy umowie 2-letniej Pakiet Podstawowy telewizji jest dodawany w pakiecie bez dodatkowych opłat. 
Także propozycja pakietowych promocji, łączących usługę dostępu do Internetu z licencjami oprogramowania antywirusowego spotkała się z żywym zainteresowaniem rynku. Promocje „neostrada tp – bezpieczeństwo w cenie”, „Bezpieczna neostrada tp” pozwoliły TP propagować standard „Bezpiecznych mediów”. Także usługi „Bezpieczny dostęp tp” oraz „e-bezpieczeństwo tp” wpisują się w ten nurt ofertowy.
Średnie przychody na abonenta (ARPU) z usług szerokopasmowego dostępu do Internetu dla klientów indywidualnych wzrosły w ciągu ostatnich 12 miesięcy o 4%, co było efektem podjętych przez TP działań na rzecz zwiększenia wartości sprzedaży – promowania wyższych opcji prędkości oraz sprzedaży pakietów zawierających ofertę telewizyjną.
W 2008 roku TP kontynuowała strategię wyrównywania oferty akwizycyjnej i utrzymaniowej. Spółka uruchomiła nowe procesy utrzymaniowe i kanały komunikacji z klientem, zostały również zintensyfikowane kontakty z klientami, którym kończą się kontrakty na usługi szerokopasmowe w celu zachęcenia ich do skorzystania z atrakcyjnych ofert promocyjnych. W wyniku tego efektywność utrzymania osiągnęła poziom ok. 70%, mimo silnego wzrostu konkurencji oferującej propozycje agresywne cenowo (np. rok dostępu do Internetu za darmo). 
Do najciekawszych ofert szerokopasmowego dostępu do Internetu dostępnych w 2008 roku należały wspomniana wyżej promocja „Bezpieczna neostrada tp” kierowana zarówno do nowych jak i użytkowników przedłużających umowy lojalnościowe na usługę neostrada oraz promocja „neostrada tp - Internet dla każdego”, która oprócz pakietu bezpieczeństwa oferowała w opłacie abonamentowej korzystanie z bezprzewodowego modemu Livebox. 
W efekcie, według szacunków Grupy TP, pomimo silnej konkurencji po wprowadzeniu oferty hurtowej (BSA), TP utrzymała udział w rynku usług szerokopasmowego dostępu do Internetu pod względem wartości sprzedaży na niezmienionym poziomie 50,2%.
3.4.2	Segment klientów biznesowych
 W 2008 roku, TP po raz kolejny poszerzyła ofertę w zakresie usług transmisji danych. Najważniejsze zmiany dotyczyły usługi IP VPN tp. Wprowadzono nowe opcje usługi IP VPN tp, w tym dostęp SHDSL o prędkości do 8 Mb/s oraz nową usługę IP VPN protected tp, zwiększającą poziom bezpieczeństwa zdalnych lokalizacji klienta. Klienci mogą również korzystać z nowej usługi POS TV umożliwiającej zdalne wyświetlanie materiałów multimedialnych na monitorach lub telewizorach LCD wielu lokalizacji rozproszonych na terenie całego kraju. Ponadto użytkownicy IP VPN tp mają możliwość korzystania z usługi IP PABX, dzięki której możliwe jest zarządzanie transmisją głosu opartej na IP. 

4	TELEFONIA KOMÓRKOWA
4.1	Wyniki finansowe
Telefonia komórkowa, rachunek zysków i strat	
	12 miesięcy zakończone		
w mln zł	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
				
Przychody, w tym:	8.635	8.064	7,1%	
detaliczne	6.332	5.834	8,5%	
hurtowe	2.303	2.231	3,2%	
				
Marża operacyjna brutto (GOM)	3.245	3.155	2,9%	
Marża, %	37,6%	39,1%		
				
Zysk operacyjny	1.814	1.910	-5,0%	
Marża, %	21,0%	23,7%	 	

Przychody w segmencie telefonii komórkowej w 2008 roku wzrosły w tym samym tempie jak rok wcześniej (+7,1%) i zwiększyły się o 571 mln zł w porównaniu do przychodów 2007 roku.
•	Przychody z usług detalicznych wzrosły o 8,5% w wyniku zwiększenia liczby klientów w segmencie post-paid i średniej ilości ruchu na klienta zarówno w segmencie post-paid jak i pre-paid,
•	Przychody z usług hurtowych wzrosły tylko o 3,2%, co było spowodowane decyzją UKE o obniżeniu stawek MTR (zob. punkt 11.1.7).
W 2008 roku GOM wyniósł 3.245 mln zł i był wyższy o 2,9% (tj. o 90 mln zł) w porównaniu do poprzedniego roku. Wskaźnik GOM (jako % przychodów) wyniósł w analizowanym okresie 37,6% i był o 1,5 pp niższy niż w 2007 roku. Wzrost GOM w 2008 roku w stosunku do roku poprzedniego wynikał z wzrostu przychodów przy jednoczesnej kontroli kosztów:
•	Łączne koszty wynagrodzeń pracowniczych, wydatków komercyjnych oraz utrzymania sieci i systemów IT wzrosły tylko o 0,8%.
•	Pomimo obniżki stawek MTR wzrost ruchu spowodował wzrost kosztów połączeń międzysieciowych i roamingu o 278 mln zł (tj. o 15,6%).
•	Koszty usług dostarczania treści oraz pozostałe wydatki wzrosły o 71 mln zł (tj. o 10,9%), głównie w efekcie rozwoju treści oraz wydatków na usługi konsultingowe związane z wdrożeniami nowych produktów.
•	Negatywne różnice kursowe, dotyczące głównie zobowiązania z tytułu licencji UMTS, dodatkowo obniżyły GOM o 78 mln zł.
Koszty amortyzacji były o 186 mln zł wyższe niż w 2007 roku. W efekcie, zysk operacyjny w 2008 roku zmniejszył się w porównaniu do 2007 roku o 96 mln zł (tj. o 5,0%). Wskaźnik rentowności operacyjnej wyniósł 21,0%. 
4.2	Rynek i konkurencja
 Na polskim rynku telefonii komórkowej widoczne są pierwsze sygnały nasycenia w postaci spadającej dynamiki przyrostu aktywnych kart SIM. Mimo prognozowanego znaczącego spowolnienia, rynek telefonii komórkowej w 2008 roku wciąż charakteryzował się relatywnie wysokim wzrostem i ostrą walką konkurencyjną. Liczba użytkowników telefonów komórkowych wzrosła o 6,1% (rok do roku), osiągając na koniec 2008 roku poziom 44 mln. Wskaźnik penetracji rynku dla telefonii komórkowej (wśród ludności) wzrósł do 115,4% (z poziomu 108,9% na koniec 2007 roku). Przyrost kart SIM w 2008 roku nie jest tak dynamiczny jak w latach ubiegłych, ze względu na podjętą przez operatorów decyzję o wyłączaniu z bazy nieaktywnych kart pre-paid. 
Udział trzech wiodących operatorów komórkowych w rynku zmniejszył się pod względem liczby klientów na rzecz czwartego z własną infrastrukturą - P4 oraz operatorów wirtualnych. W sumie strata ta wyniosła 2,9 pp udziału w rynku (spadek z 97,8% do 94,9%). W 2008 weszli na rynek kolejni po mBank mobile i myAVON wirtualni operatorzy komórkowi: m.in. Mobilking – luty 2008, Carrefour Mova oraz Snickers Mobile w kwietniu 2008. Nowi operatorzy infrastrukturalni -  CenterNet i Mobyland posiadający częstotliwość w paśmie 1800 MHz w dalszym ciągu nie rozpoczęli działalności.
•	Szacunkowy udział PTK Centertel w rynku pod względem liczby klientów wyniósł na koniec 2008 roku 32,2% (spadek z poziomu 34,1% na koniec 2007 roku).
•	Szacunkowy udział PTK Centertel w rynku pod względem wartości sprzedaży w 2008 roku wyniósł 33,3% (spadek w porównaniu z 34,3% w 2007 roku, ale nadal zachowana została pozycja lidera w tym zakresie).
W 2008 roku doszło do kilku znaczących transakcji na rynku operatorów komórkowych, m.in.:
•	TDC sfinalizował sprzedaż swoich akcji w Polkomtelu na rzecz pozostałych akcjonariuszy (Vodafone, KGHM, PKN Orlen, PSE i Węglokoks). 
•	Netia sprzedała swoje udziały w P4 pozostałym udziałowcom (Novator i Tollerton).
Żadna z tych transakcji nie zmieniła sytuacji na rynku w zakresie udziałów rynkowych, nie była również w żaden sposób odczuwalna dla klientów.
W grudniu 2008 czterej główni gracze - Polska Telefonia Cyfrowa, P4, Polkomtel S.A. oraz PTK Centertel - powołali spółkę Mobile TV, której celem jest wspólny udział w ogłoszonym przez UKE konkursie na wybór operatora multipleksu świadczącego hurtowy dostęp do telewizji mobilnej DVB-H. Jest to pierwsze tego typu przedsięwzięcie konkurujących ze sobą operatorów.
Poza zapowiedzią wejścia operatorów komórkowych na rynek telewizji mobilnej w 2008 roku zaobserwować można ich aktywność w rozwoju usług innych niż dotychczasowa działalność. 
•	PTK Centertel wraz z Generali przedstawił swoją ofertę ubezpieczeń wyjazdów zagranicznych dla klientów abonamentowych sieci Orange, zaś uruchomienie Wirtualnej Recepcji stanowi element strategii Grupy TP obejmującej opracowanie i wdrożenie szeregu usług e-zdrowie, przeznaczonych dla podmiotów działających na rynku ochrony zdrowia. 
•	Od lipca 2008 roku PTC Era oferuje usługi telefonii stacjonarnej zarówno dla klientów indywidualnych jak również biznesowych.
W kontekście wartościowym coraz większy udział w przychodach operatorów stanowią usługi nie związane bezpośrednio z działalnością na rynku telefonii komórkowej. Aktywność operatorów na nowych rynkach powoduje konieczność nowego spojrzenia na rynek komórkowy (np. PTC w zakresie świadczenia telefonii stacjonarnej, czy PTK Centertel w zakresie świadczenia usług dostępu do Internetu).
4.3	Telefonia komórkowa – usługi głosowe
Usługi głosowe sub-segment telefonii komórkowej: kluczowe wskaźniki 	
 	12 miesięcy zakończone	 	
w tys. (jeśli nie podano inaczej)	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	Zmiana	
 			 	
Liczba klientów, w tym:	14.182	14.158	0,2%	
	pre-paid	8.015	8.603	-6,8%	
	post-paid	6.168	5.556	11,0%	
 				
Liczba aktywacji netto, w tym:	24	1.637	-98,5%	
	pre-paid	-588	884	-166,5%	
	post-paid	612	753	-18,7%	
Wskaźnik odejść			 	
	pre-paid	63,4 %	45,6%		
	post-paid	11,4 %	11,8%		
 			 	
SAC, w zł	117	130	-10,0%	
Zagregowane miesięczne ARPU, w zł	49	49	-	
Na koniec grudnia 2008 roku liczba klientów PTK Centertel wyniosła 14,2 mln, co oznacza wzrost rok do roku o 0,2% (tj. poniżej wskaźnika wzrostu dla całego rynku, który jest szacowany na 6,1%). Niższa dynamika wzrostu w stosunku do rynku wynika z dwóch czynników:
•	W roku 2008 przeprowadzono racjonalizację bazy klientów pre-paid, polegającą na wyłączeniu z niej klientów, którym w roku 2007 przedłużono okres ważności ich kart SIM w ramach promocji dla klientów o niskim wykorzystaniu usług.
•	Ponad 53% wzrostu liczby klientów usług telefonii komórkowej przypada na nowych agresywnych operatorów: P4 (operator PLAY) oraz MVNO.
Liczba aktywacji netto wyniosła 24 tys.: spadek bazy klientów pre-paid o 588 tys. został skompensowany z niewielką nadwyżką przez wzrost liczby klientów post-paid o 612 tys. – dzięki temu udział tego segmentu w strukturze klientów wzrósł na koniec 2008 roku do 43,5% (z 39,2% na koniec 2007 roku).
Spółka PTK Centertel zwiększyła bazę segmentu post-paid, zmniejszając jednocześnie koszty pozyskania klienta. Średni koszt pozyskania abonenta (SAC) wyniósł w 2008 roku 117 zł, co oznacza spadek o 10% w porównaniu z 2007 rokiem.
Zagregowany wskaźnik ARPU wyniósł w 2008 roku 49,3 zł i był na tym samym poziomie co rok wcześniej. Utrzymanie wskaźnika ARPU na niezmienionym poziomie wynikało ze wzrostu średniego ruchu na klienta (o 11% w stosunku do roku 2007), który skompensował spadek przeciętnej rynkowej stawki za minutę połączenia, spowodowanego głownie obniżką stawek za usługę zakończenia połączeń głosowych w 2007 i 2008 roku.
4.4	Telefonia komórkowa – usługi przesyłu danych
W 2008 roku PTK Centertel rozbudował sieć o szybką transmisje danych HSUPA 2.0 (High Speed Uplink Packet Access), pozwoli to klientom Orange na transmisję danych z większą prędkością. Obecnie technologia HSPA (HSDPA 7.2 i HSUPA 2.0) jest dostępna dla klientów Orange w głównych miastach. Na koniec grudnia 2008 wskaźnik pokrycia populacji w technologii UMTS/HSDPA sięga poziomu 50%. 
Obecnie oferta mobilnej transmisji danych obejmuje usługi Business Everywhere dla klientów biznesowych oraz Orange Free (w wersji abonamentowej i na kartę) dla klientów indywidualnych. 
Rok 2008 to także dynamiczny rozwój katalogu produktowego o nowe urządzenia: karty Express, bezprzewodową bramkę WIFI oraz modemy USB z dodatkowym wejściem na karty microSD, które łączą w sobie dwa urządzenia: modemu oraz pamięci masowej. PTK Centertel jako jedyny operator w Polsce posiada w sprzedaży laptopy firmy Dell z wbudowanym modułem 3G HSDPA 7.2 oraz bardzo korzystną ofertą dostępu do mobilnego Internetu.
Liczba klientów usług komórkowych szerokopasmowego dostępu do Internetu (3G i EDGE) wzrosła na koniec 2008 roku do 352 tys. (z poziomu 223 tys. na koniec 2007 roku).
4.5	Inne wydarzenia w segmencie telefonii komórkowej
4.5.1	Roaming
W roku 2008 liczba partnerów roamingowych w dalszym ciągu wzrastała. Stan roamingu Orange na koniec grudnia to 398 sieci w 184 krajach na świecie, przy czym roaming GPRS był dostępny w 193 sieciach w 78 krajach, a roaming 3G – w 48 sieciach w 29 krajach. Dynamika wzrostu przychodów roamingowych została spowolniona wprowadzoną w czerwcu 2007 przez Komisję Europejską regulacją cen połączeń głosowych. Regulacja wyznaczyła maksymalne poziomy cenowe hurtowe i detaliczne dla połączeń głosowych wykonywanych w ramach UE i zredukowała ceny roamingu o blisko 50%, co nie w pełni zostało skompensowane wzrostem ruchu.
4.5.2	Hosting
Na koniec roku 2008 w ramach infrastruktury PTK Centertel na rynku działa czterech operatorów wirtualnych:
•	Avon Mobile Sp z o.o., z ofertą pod marką myAvon (wejście na rynek w maju 2007 roku),
•	Wirtualna Polska Sp. z o.o., z ofertą pod marką WPMobi (wejście na rynek we wrześniu 2007 roku), 
•	MNI Telecom Sp. z o.o., zarządzająca następującymi markami:
•	Simpfonia (wejście na rynek w grudnia 2007 roku),
•	EZO Mobile (wejście na rynek w grudnia 2007 roku),
•	Snickers mobile (wejście na rynek w kwietniu 2008 roku),
•	TelePin (wejście na rynek w czerwcu 2008 roku),
•	Crowley Tele Mobile (wejście na rynek we wrześniu 2008 roku).
•	Aster Sp. z o.o. z ofertą komórkową pod własną marką (wejście na rynek w czerwcu 2008 roku)
Dodatkowo w sierpniu 2008 roku została podpisana umowa na świadczenie usług telekomunikacyjnych na zasadach wirtualnego operatora między CenterNet S.A. a PTK Centertel.
4.5.3	Stacjonarne usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu
W 2007 roku PTK Centertel zawarł z TP umowę o świadczenie usługi hurtowego dostępu szerokopasmowego (BSA), co umożliwiło oferowanie stacjonarnych usług szerokopasmowego dostępu do Internetu klientom Orange. Stanowi to element szerszej strategii ukierunkowanej na rozwój sprzedaży powiązanej w celu zwiększenia średnich przychodów na jednego klienta w skali całej Grupy TP. Oferta Orange oparta na BSA okazała się dużym sukcesem – na koniec 2008 roku baza klientów osiągnęła 96 tys. użytkowników.
Funkcjonalność oferty Orange Freedom została rozszerzona pod koniec 2008 roku o możliwość korzystania z usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu przy wykorzystaniu technologii CDMA, co istotnie rozszerzyło grupę potencjalnych klientów.
CDMA ma w założeniach objąć swoim zasięgiem większość kraju, przy czym do końca roku 2008 osiągnięto 50% pokrycia populacji. Wykorzystanie technologii CDMA realnie zwiększy dostępność szerokopasmowego Internetu na terenach wiejskich i słabo zurbanizowanych, przyczyniając się do wzrostu ich konkurencyjności i rozwoju gospodarczego. Pozwoli także zdecydowanie ograniczyć problem wykluczenia cyfrowego.
4.5.4	 Telefonia stacjonarna
 Pod koniec 2008 roku PTK Centertel uruchomił ofertę telefonii stacjonarnej świadczonej na zasadzie hurtowego dostępu do sieci TP (WLR). To kolejna, po ofercie Orange Freedom, usługa zwiększająca konwergencję w ramach grupy TP oraz przychody z istniejących i nowych klientów. Na tej podstawie wprowadzono w pierwszej kolejności nowy produkt dedykowany do sektora biznesowego. Nowością w ofercie Orange jest oferta Orange Stacjonarny dla Firm, która obejmuje 5 planów taryfowych z pakietami kwotowymi do wykorzystania na połączenia do sieci stacjonarnych i Orange. 

5	ISTOTNE ZDARZENIA MAJĄCE WPŁYW LUB MOGĄCE MIEĆ WPŁYW NA DZIAŁALNOŚĆ GRUPY TP
Poniżej przedstawiono kluczowe zdarzenia, które w opinii Zarządu obecnie mają lub w niedalekiej przyszłości mogą mieć wpływ na działalność Grupy TP. Szersze ujęcie zagrożeń i ryzyk mogących wpływać na działalność operacyjną oraz wyniki finansowe Grupy, które stanowi uzupełnienie poniższego paragrafu, zostało zawarte w rozdziale IV niniejszego dokumentu.
5.1	Obowiązki regulacyjne
5.1.1	Telekomunikacja Polska jako operator o znaczącej pozycji rynkowej
Telekomunikacja Polska została wyznaczona przez Prezesa UKE jako operator o pozycji znaczącej na detalicznych rynkach właściwych 1 – 7 decyzjami wydanymi w 2007 roku. W wyniku tych decyzji Prezesa UKE na TP zostały nałożone między innymi następujące obowiązki regulacyjne w zakresie działalności na rynkach detalicznych: 
•	obowiązek polegający na nieustalaniu zawyżonych cen w zakresie detalicznych usług przyłączenia do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej i utrzymania w gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych; 
•	obowiązek polegający na nieutrudnianiu innym przedsiębiorcom wejścia na detaliczny rynek usług przyłączenia do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej i utrzymania w gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych;
•	obowiązek polegający na nieograniczaniu konkurencji poprzez ustalanie zaniżonych cen usług, na rynku usług przyłączenia do stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej i utrzymania w gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych;
•	obowiązek polegający na prowadzeniu rachunkowości regulacyjnej zgodnie z zatwierdzoną przez Prezesa UKE instrukcją oraz na prowadzeniu kalkulacji kosztów usług poprzez zastosowanie metody opartej na zorientowanym przyszłościowo w pełni alokowanym koszcie (FL-FDC), zgodnie z zatwierdzonym przez Prezesa UKE opisem kalkulacji kosztów;
TP podlega także obowiązkowi polegającemu na przedstawianiu do zatwierdzenia przez Prezesa UKE cenników i regulaminów świadczenia usług objętych zakresem rynków 1-7. W roku 2008 nie nastąpiły zmiany w zakresie obowiązków regulacyjnych TP na rynkach detalicznych. 
Telekomunikacja Polska zgodnie z decyzjami Prezesa UKE jest także operatorem o pozycji znaczącej na hurtowych rynkach właściwych 8, 9, 11, 12 i 13. Zgodnie z powyższymi decyzjami TP ma m.in. następujące obowiązki regulacyjne:
•	obowiązek zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego do sieci TP, w tym użytkowania elementów sieci oraz udogodnień towarzyszących, w celu:
o	świadczenia usługi rozpoczynania połączeń w sieci stacjonarnej , w tym: zapewnienie możliwości zarządzania obsługą użytkownika końcowego, oferowanie usług na warunkach hurtowych w celu ich dalszej sprzedaży (usługa WLR), zapewnienie infrastruktury telekomunikacyjnej, kolokacji i innych form wspólnego korzystania z budynków) – obowiązek wynikający z decyzji na rynek 8. 
o	świadczenia usługi zakańczania połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej, w tym: zapewnienie możliwości zarządzania obsługą użytkownika końcowego, oferowanie usług na warunkach hurtowych w celu ich dalszej sprzedaży (usługa WLR), zapewnienie infrastruktury telekomunikacyjnej, kolokacji i innych form wspólnego korzystania z budynków – obowiązek wynikający z decyzji na rynek 9. 
•	zapewnienie dostępu telekomunikacyjnego, w tym użytkowania elementów sieci oraz udogodnień towarzyszących, celem świadczenia usługi dostępu do lokalnej pętli i podpętli abonenckiej (łącznie z dostępem współdzielonym) realizowanego za pomocą pary przewodów metalowych w celu świadczenia usług szerokopasmowych i głosowych – obowiązek wynikający z decyzji na rynek 11. 
•	obowiązek zapewnienia przedsiębiorcom telekomunikacyjnym dostępu do sieci TP, w tym użytkowania elementów sieci oraz udogodnień towarzyszących, w celu świadczenia usługi dostępu szerokopasmowego, w tym usługi szerokopasmowej transmisji danych - obowiązek wynikający z decyzji na rynek 12.
•	obowiązek zapewnienia przedsiębiorcom telekomunikacyjnym dostępu do sieci TP, w tym użytkowania elementów sieci oraz udogodnień towarzyszących w celu świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy - obowiązek wynikający z decyzji na rynek 13.
Ponadto wśród obowiązków nałożonych na TP wymieniony jest obowiązek kalkulacji kosztów świadczenia usług na rynkach 8, 9, 11, 12 oraz stosowanie opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego, uwzględniających zwrot uzasadnionych kosztów operatora i prowadzenia rachunkowości regulacyjnej na rynkach 8, 9, 11, 12 i 13.
TP wypełniając nałożone obowiązki regulacyjne złożyła odpowiednie projekty ofert ramowych do zatwierdzenia przez Prezesa UKE. W rezultacie postępowań Prezes UKE w roku 2008 wydął decyzje zmieniające oferty ramowe RIO, Bitstream oraz RUO. Szczegółowe informacje nt. nowych ofert znajdują się w punkcie 11.1.
W pierwszej połowie 2008 roku Prezes UKE notyfikował do Komisji Europejskiej projekty decyzji w sprawie wyznaczenia TP jako podmiot o znaczącej pozycji na rynku tranzytu połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej (rynek 10) oraz na rynku dzierżawy łączy (odcinków będących zakończeniami łączy oraz odcinków niebędących zakończeniami łączy – rynek 13 i 14). Spośród tych trzech decyzji tylko jedna została zaakceptowana przez Komisję Europejską - dotyczącą rynku 13. W dniu 5 sierpnia 2008 roku Prezes UKE przekazał projekt decyzji po konsultacjach Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów celem zajęcia stanowiska. W dniu 23 października 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję stwierdzającą brak skutecznej konkurencji oraz wyznaczającą TP jako podmiot o znaczącej pozycji na rynku 13. W dwóch pozostałych przypadkach (rynek 10 i 14) Komisja zgłosiła poważne wątpliwości, po których UKE wycofał projekty decyzji z notyfikacji. 
W przypadku rynku 10 (świadczenie usługi tranzytu połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej) Prezes UKE w dniu 17 października 2008 roku wydał postanowienie, którym zamknął postępowanie w sprawie ustalenia, czy na krajowym rynku świadczenia usługi tranzytu połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej występuje skuteczna konkurencja. W postanowieniu Prezes UKE nie stwierdził występowania decydujących okoliczności, które mogłyby wskazywać na istnienie zarówno indywidualnej, jak i kolektywnej pozycji znaczącej przedsiębiorców na nim działających. 
14 listopada 2008 roku Prezes UKE rozpoczął postępowanie konsultacyjne, dotyczące projektu decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej w sprawie zniesienia obowiązków regulacyjnych nałożonych na TP w zakresie świadczenia usługi tranzytu połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej. 
W odniesieniu do rynku 14, w dniu 8 grudnia 2008 roku Prezes UKE rozpoczął postępowanie konsultacyjne kolejnego projektu decyzji w sprawie wyznaczenia TP za podmiot o znaczącej pozycji na rynku dzierżawy łączy, usługi dzierżawy odcinków niebędących zakończeniami łączy. Postępowanie konsultacyjne zakończyło się 5 stycznia 2009 roku.
5.1.2	Obowiązki regulacyjne niewynikające z pozycji rynkowej 
W 2008 roku Komisja Europejska zablokowała kolejną próbę Prezesa UKE dotyczącą nałożenia na TP obowiązku bezpłatnej wymiany ruchu IP (peering). W dniu 2 stycznia 2008 roku Regulator przedstawił Komisji Europejskiej drugi projekt decyzji dotyczący peeringu. Projekt ten identyfikował takie same problemy na rynku i zakładał nałożenie takich samych obowiązków regulacyjnych jak projekt pierwszej decyzji UKE odrzucony przez KE w 2007 roku. Inne, bardziej korzystne dla TP, były natomiast warunki uzyskania przez ISP (Internet Service Provider) darmowego peeringu. W trakcie postępowania konsultacyjnego TP dwukrotnie przedstawiała Komisji swoje stanowisko w sprawie, przekazując wyjaśnienia i dodatkowe informacje. 
W dniu 4 lutego 2008 roku Komisja Europejska wyraziła negatywną opinię w sprawie nałożenia na TP obowiązków w tym zakresie. Komisja po raz kolejny zwróciła uwagę Regulatorowi na nieproporcjonalność zaproponowanego środka regulacyjnego. Komisja zauważyła, iż wcześniej nałożone środki zaradcze, polegające na nałożeniu na TP obowiązku równego traktowania, jak również wydana w tej sprawie decyzja polskiego organu antymonopolowego, powinny być wystarczające dla rozwiązania ewentualnych problemów rynkowych. W wyniku zgłoszonych przez Komisję uwag, projekt decyzji nie wszedł w życie. 
5.1.3	Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym
W dniu 21 grudnia 2007 roku weszła w życie ustawa z 23 sierpnia 2007 roku o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym. Ustawa stanowi wdrożenia dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 roku dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE, 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady „Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) (Dz. Urz. UE L 149 z 11 czerwca 2005, str. 22). 
Dokonała ona jednocześnie zmiany ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ochronie konkurencji i konsumentów poprzez ustanowienie reguły, że popełnienie przez przedsiębiorcę wobec znaczącej liczebnie grupy konsumentów ("naruszenie zbiorowego interesu konsumentów”) czynu uznanego ustawowo za czyn nieuczciwej konkurencji lub nieuczciwą praktykę rynkową jest podstawą do stwierdzenia przez Prezesa UOKiK, że przedsiębiorca popełnił praktykę antykonkurencyjną naruszenia zbiorowych interesów konsumentów oraz pociągnięcia go w konsekwencji m.in. do odpowiedzialności finansowej (grzywna pieniężna do wysokości 10% przychodów przedsiębiorcy za rok poprzedzający rok nałożenia kary). W konsekwencji zmian w obowiązujących przepisach prawnych w zakresie ochrony konsumentów, każdy z przedsiębiorców kierujących swoje oferty do dużych liczebnie grup konsumentów jest narażony na poniesienie za ten sam czyn (niezgodność z normą prawną) odpowiedzialności na podstawie kilku odrębnych ustaw: ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, potencjalnie również np. na podstawie ustawy "branżowej: np. Prawo telekomunikacyjne.
TP jeszcze w 2007 roku przygotowała się do wypełniania wymogów prawnych narzuconych ustawą o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, np. poprzez zmianę nazw handlowych planów telefonicznych dostępnych w ofercie dla klientów indywidualnych (usunięcie określenia "za darmo" z nazw tych produktów).
5.2	 Rozwój kolejnych operatorów infrastrukturalnych na rynku telefonii komórkowej 
Firma P4, będąca zwycięzcą rozstrzygniętego w maju 2005 roku przetargu na wolne częstotliwości UMTS, rozpoczęła komercyjną działalność 16 marca 2007 roku pod marką PLAY. Ze względu na trwający proces zwiększania zasięgu własnej sieci klienci PLAY, na mocy podpisanej 8 czerwca 2006 roku umowy z Polkomtelem, korzystają również z sieci komórkowej Plus na zasadzie roamingu krajowego. Umowa roamingu krajowego nie obejmuje usług 3G. W dniu 30 kwietnia 2008 roku została sfinalizowana transakcja sprzedaży udziałów w P4 przez Netię, a nabywcami zostali pozostali udziałowcy czyli Novator oraz Tollerton, posiadający obecnie odpowiednio 49,7% i 50,3% udziałów.
W 2008 roku operator sieci PLAY został dokapitalizowany przez swoich udziałowców (120 mln EUR) a także uzyskał pożyczkę z China Development Bank (490 mln EUR) na rozbudowę infrastruktury oraz działalność operacyjną.
W lipcu 2008 roku operator sieci PLAY rozpoczął świadczenie usług mobilnego Internetu w oparciu o sieć 3G, po cenach znacząco niższych od ofert konkurentów. Rynek mobilnego Internetu jest jednym z młodszych a jednocześnie najszybciej rozwijających się segmentów usług telekomunikacyjnych. W dniu 7 listopada 2008 roku spółka P4 została również zwycięzcą przetargu na dwie rezerwacje częstotliwości z zakresu 900 MHz. Ostatecznie spółka dokonała jednej rezerwacji za cenę 217 mln zł. Rezerwacja ta jest ważna do końca 2023 roku. PLAY jest zobowiązany do rozpoczęcia świadczenia usług w oparciu o przyznane częstotliwości w ciągu 24 miesięcy od dokonania rezerwacji, osiągnięcia określonych poziomów pokrycia ludnościowego: 30% do końca 2009 roku, 55% do końca 2010 roku i 80% do końca 2012 roku, a także hurtowego oferowania usług telekomunikacyjnych (w oparciu o w/w częstotliwości). Wygrane częstotliwości stanowią cenne aktywa dla sieci komórkowej PLAY zarówno ze względu na tańszą możliwość zwiększenia zasięgu własnej sieci w słabiej zaludnionych obszarach w oparciu o technologię GSM, ale i również ze względu na przyszłe potencjalne wykorzystanie tych częstotliwości na technologię UMTS. Szacowany udział ilościowy sieci PLAY w rynku telefonii komórkowej w Polsce na koniec 2008 roku wyniósł 4,6%.
Nadal natomiast nie rozpoczęli komercyjnej działalności operatorzy CenterNet oraz Mobyland, którzy zwyciężyli w przetargu na przydział częstotliwości w paśmie 1800 MHz rozstrzygniętego w październiku 2007 roku. Obaj operatorzy mają na to czas do końca maja 2009 roku (18 miesięcy od otrzymania rezerwacji częstotliwości).
5.3	 Komórkowi operatorzy wirtualni („MVNO”) 
Operatorzy wirtualni zadebiutowali na rynku w roku 2007, pozyskując do końca 2007 roku ponad 50 tys. klientów co dało im udział w rynku na poziomie 0,1%. Głównym narzędziem konkurencyjnym operatorów MVNO jest niska cena usług, ale przypuszcza się, że w coraz większym stopniu operatorzy ci będą zmieniać podejście do biznesu, w konstrukcji ofert stawiając nie tylko na cenę, ale przede wszystkim na wartość dodaną wynikająca z powiązania oferty mobilnej z rodzimym biznesem. 
Operatorzy wirtualni wywodzą się z różnych sektorów gospodarki: bankowości (mBank mobile), chemii/kosmetyków (myAvon), FMCG (Snickers mobile), handlu detalicznego (Carrefour Mova); branży internetowej (WP mobi). Największą rolę wśród nich odgrywa obecnie Mobilking (własność funduszu private equity), który wystartował pod koniec lutego 2008 roku i pozyskał ponad 150 tys. klientów. 
Do operatorów wirtualnych zalicza się również Cyfrowy Polsat. Działa on jednak jako tzw. Pełny Operator MVNO (w sieci PTC). Współpraca z Cyfrowym Polsatem jest realizowana na warunkach dostępu telekomunikacyjnego i połączenia sieci określonych w decyzji UKE. Decyzja ta powoduje konieczność współpracy z tą firmą na zasadach jak z operatorami infrastrukturalnymi sieci komórkowej. W dniu 17 czerwca 2008 roku został komercyjnie uruchomiony punkt styku sieci Cyfrowego Polsatu i PTK Centertel na podstawie Decyzji Prezesa UKE z dnia 16 kwietnia 2008 roku o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci Cyfrowy Polsat z siecią PTK Centertel.
Na koniec 2008 roku szacunkowy ilościowy udział operatorów wirtualnych w rynku telefonii komórkowej w Polsce wynosił 0,5%
5.4	 Nowe marki na rynku telefonii komórkowej 
Poza debiutami omówionych powyżej operatorów wirtualnych w czerwcu 2008 roku nastąpiło wprowadzanie przez operatora sieci Plus nowej marki o nazwie 36,6. Jest to oferta pre-paid, skierowana przede wszystkim do młodzieży. Nowością na polskim rynku jest to, że klient może doładować konto dzięki wysłuchaniu reklam. 
W ciągu najbliższych lat jest również możliwa zmiana dwóch z trzech największych marek na polskim rynku komórkowych tj. Plusa i Ery. W przypadku Plusa zmiana może wynikać z dalszych zmian właścicielskich w spółce  Polkomtel tj nabycia przez Vodafone akcji od polskich akcjonariuszy spółki.
5.5	Zakup Tele2 przez Netię
Netia zawarła w dniu 29 czerwca 2008 roku umowę nabycia 100% udziałów w Tele2 Polska, która została sfinalizowana w dniu 15 września 2008 roku. Wartość transakcji wyniosła 106 mln zł. W wyniku przejęcia Netia wzmocniła znacząco swoją pozycję na detalicznym rynku telefonii stacjonarnej, przede wszystkim jeśli chodzi o klientów WLR (hurtowa sprzedaż abonamentu przez TP). Łączna liczba klientów telefonii stacjonarnej przekroczyła w Netii na koniec września 2008 roku 1 milion (w tym 0,5 miliona abonentów przejętego Tele2). Należy jednak zaznaczyć, że jedynie 391 tys. z owego miliona abonentów mają świadczone usługi na łączach własnych Netii. Dzięki Tele2 Netia pozyskała także niewielką ilość dodatkowych klientów usług szerokopasmowego dostępu do Internetu świadczonych w oparciu o hurtową sprzedaż usług TP (BSA). Także i w przypadku usług internetowych, rozwój operatora następuje przede wszystkim dzięki regulowanym usługom hurtowym a nie inwestycjom w rozwój własnej sieci.
5.6	Rozbudowa infrastruktury
W ciągu 2008 roku, aby sprostać popytowi na usługi szerokopasmowe, zarówno ze strony usług detalicznych, takich jak neostrada tp oraz dostęp do Internetu DSL TP, jak również ofert hurtowych - Bitstream Access i LLU, Telekomunikacja Polska rozbudowywała infrastrukturę sieci transmisji danych.
Kontynuowana jest również rozbudowa sieci IP VPN w zakresie:
•	pojemności szkieletu sieci (budowa łączy szkieletowych o czterokrotnie większej pojemności),
•	pojemności routerów brzegowych (rozbudowa umożliwiająca podwojenie ich pojemności),
•	funkcjonalności, w tym nowe połączenie międzysieciowe do sieci Orange Business Services.
Rozbudowywano także nową infrastrukturę do świadczenia usług multimedialnych videostrada tp oraz wideo na życzenie (VoD). Trwają ciągłe prace mające na celu zwiększenie geograficznego pokrycia tych usług. Uruchomione zostały nowe łącza w sieci szkieletowej i brzegowej oraz rozbudowano sieć routerów usługowych dla transmisji rosnącego ruchu, znacząco zwiększając pojemność tych sieci. Zwiększono również pojemność połączeń do światowego Internetu.
Dla zapewnienia szerszego zasięgu usług multimedialnych, Telekomunikacja Polska uruchomiła również ofertę cyfrowej telewizji w technologii satelitarnej (DTH). Tym samym do grupy klientów mogących korzystać z usług telewizyjnych bazujących na technologii IPTV obejmującej największe miasta dołączyła znacząca grupa nowych potencjalnych klientów. Dzięki wdrożeniu technologii satelitarnej zasięgiem usługi objętych zostało ponad 9 mln gospodarstw domowych. Cena usługi będzie identyczna niezależnie od tego, w jakiej technologii będzie świadczona, a wybór technologii (IPTV/DTH) będzie uzależniony od warunków technicznych w konkretnej lokalizacji. 
Wiele inwestycji odnotowano również po stronie PTK Centertel. Spółka nie tylko rozbudowywała zasięg usług UMTS oraz zwiększała pojemność sieci GSM i UMTS, ale również rozpoczęła inwestycje w sieć CDMA. Komercyjna oferta CDMA została uruchomiona w grudniu 2008 roku. CDMA ma w założeniach objąć swoim zasięgiem większość kraju, przy czym połowa kraju jest już zasięgiem pokryta. Priorytetem PTK Centertel jest wyeliminowanie „białych plam" i zaoferowanie bezprzewodowego szerokopasmowego Internetu w miejscach, w których dotąd był niedostępny. Wykorzystanie technologii CDMA realnie zwiększy dostępność szerokopasmowego Internetu na terenach wiejskich i słabo zurbanizowanych, przyczyniając się do wzrostu ich konkurencyjności i rozwoju gospodarczego. Pozwoli także zdecydowanie ograniczyć problem wykluczenia cyfrowego. Grupa TP pragnie nadal przyczyniać się do rozwoju rynku telekomunikacyjnego poprzez dalszą rozbudowę i unowocześnienie swojej sieci oraz wdrażanie nowych technologii. Jednak będzie to możliwe wyłącznie w przypadku jasnej polityki regulacyjnej w tym zakresie, gdyż takie inwestycje muszą zapewniać odpowiednią stopę zwrotu. 
5.7	Roszczenia i spory oraz kary 
Informacje o istotnych postępowaniach i sporach przeciwko spółkom Grupy TP, jak również karach znajdują się w nocie 32 do załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Nota 28 przedstawia zmiany związanych z nimi rezerw.
5.8	Kontrola Komisji Europejskiej
We wrześniu 2008 roku, Komisja Europejska przeprowadziła kontrolę w TP i PTK Centertel. Celem kontroli było zgromadzenie materiałów i dokumentów, które pozwolą na ocenę czy TP naruszyła prawo konkurencji na rynku szerokopasmowego dostępu do Internetu. Na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie rezultatu tego badania. Postępowanie antymonopolowe nie ma określonego terminu zakończenia. Spółka zaskarżyła do Europejskiego Sądu Pierwszej Instancji decyzję Komisji Europejskiej, na podstawie której została przeprowadzona kontrola.
Zgodnie z prawem europejskim, w przypadku naruszenia reguł konkurencji, Komisja może nałożyć na przedsiębiorstwo karę w maksymalnej wysokości do 10% jego przychodów osiągniętych w poprzednim roku obrotowym, jak również karę do 1% za dostarczenie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji.
5.9	Wyniki kalkulacji kosztów
TP
Zgodnie z nałożonymi na TP obowiązkami wynikającymi z posiadania pozycji znaczącej na rynkach właściwych odnośnie interkonektu (rynki 8, 9), hurtowego dostępu do lokalnej pętli abonenckiej (rynek 11), świadczenia szerokopasmowego hurtowego dostępu do Internetu (rynek 12), usług detalicznych (rynki 1-7) oraz ze względu na obowiązki wynikające ze świadczenia usług powszechnych, TP była zobowiązana w roku 2008 do przeprowadzenia oraz poddania niezależnemu audytowi (przez biegłego rewidenta wybranego przez UKE) wyników kalkulacji kosztów usług objętych zakresem wymienionych rynków na rok 2008 oraz na rok 2009. TP miała także obowiązek sporządzenia sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej za rok 2007. Ponadto, w efekcie braku wydania przez UKE decyzji stwierdzającej, że rynek tranzytu połączeń (rynek 10) jest rynkiem konkurencyjnym i co za tym idzie decyzji znoszącej obowiązki regulacyjne w tym zakresie, w efekcie obowiązywania przepisów przejściowych Ustawy Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 roku TP była zobowiązana do przeprowadzenia oraz poddania niezależnemu audytowi (przez biegłego rewidenta wybranego przez UKE) wyników kalkulacji kosztów usług tranzytu połączeń na rok 2008.
TP, wypełniając nałożone prawem obowiązki, przedłożyła Prezesowi UKE do zatwierdzenia instrukcję sporządzania sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej za rok 2007 oraz opisy kalkulacji kosztów usług na rok 2008 oraz na rok 2009. Prezes UKE wydał decyzje zatwierdzające opisy kalkulacji kosztów oraz instrukcję sporządzania rachunkowości regulacyjnej. Każda z wydanych decyzji zawierała błędy i niespójności merytoryczne. Z uwagi na fakt, iż decyzje te w opinii TP wymagały zmiany lub doprecyzowania, Spółka przedłożyła Prezesowi UKE wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu wniosków Prezes UKE w dniu 1 sierpnia 2008 roku wydał kolejne decyzje zatwierdzające instrukcję i opisy kalkulacji kosztów usuwając większość stwierdzonych niespójności. 
Niezależnie od trwającego procesu zatwierdzania instrukcji i opisów kalkulacji kosztów, TP, mając na uwadze obowiązujące prawem terminy, wyraziła gotowość do rozpoczęcia audytu regulacyjnego. W dniu 3 czerwca 2008 roku Prezes UKE wezwał Ernst&Young Audit do przeprowadzenia audytu regulacyjnego w TP. Audyt w TP rozpoczął się w dniu 9 czerwca i zakończył się 19 sierpnia 2008 roku W dniu 27 sierpnia 2008roku zostały przekazane Prezesowi UKE zaudytowane sprawozdania z rachunkowości regulacyjnej oraz wyniki kalkulacji kosztów. Opinia biegłego rewidenta z badania sprawozdania z rachunkowości regulacyjnej za 2007 roku oraz wyników kalkulacji kosztów na rok 2008 i 2009 nie zawierała zastrzeżeń.
Podobnie jak w roku 2007, również w roku 2008 Prezes UKE nie przyjął do stosowania wyników kalkulacji kosztów usług TP oraz sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej, pomimo pozytywnego wyniku audytu regulacyjnego w roku 2008. TP prowadzi postępowanie na drodze prawnej i odwołuje się od decyzji Prezesa UKE o nieprzyjęciu do stosowania stawek na rok 2007 oraz 2008 i 2009 skalkulowanych w oparciu o uzasadnione koszty TP w skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Prezesa UKE w sprawach Ofert Ramowych TP (RIO, BSA).
Niezależnie od postępowań przed polskimi sądami, TP, w dniu 31 grudnia 2007 roku przekazała Komisji Europejskiej skargę na niestosowanie wyników audytu kalkulacji kosztów w roku 2007. KE jeszcze nie ogłosiła rozstrzygnięcia 
Również w odniesieniu do wyników audytu kalkulacji kosztów w roku 2008, TP, pismem z dnia 3 grudnia 2008 roku poinformowała Komisję Europejską o fakcie nie zastosowania przez Prezesa UKE wyników kalkulacji kosztów TP w zatwierdzonych przez UKE ofertach ramowych. Wcześniej TP, pismami z dnia 26 sierpnia oraz z dnia 24 października 2008 roku informowała Komisję Europejską o działaniach Prezesa UKE zmierzających do odrzucenia wyników audytu kosztowego 2008.
Efektem odrzucenia stawek kosztowych jest brak możliwości odzyskiwania przez TP kosztów świadczenia usług hurtowych, co zmusza TP do świadczenia usług innym operatorom po stawkach zaniżonych. 
PTK Centertel
Z uwagi na nałożone decyzją Prezesa UKE na operatorów komórkowych obowiązki w zakresie kalkulacji kosztów dla stawek MTR, PTK Centertel jest zobowiązany do corocznego przedstawiania wyników kalkulacji kosztów w oparciu o koszty poniesione dla usług MTR w terminie stu dni od zakończenia roku obrotowego. Wypełniając ten obowiązek, PTK Centertel przeprowadził kalkulację kosztów dla usług MTR oraz przedstawił wymaganą informację Prezesowi UKE z zachowaniem terminu wymaganego prawem.
Niezależnie od wyników kalkulacji kosztów dla stawek MTR przedstawionych przez PTK Centertel, Prezes UKE nałożył obowiązek dostosowania stawek do poziomu wyznaczonego Decyzją Prezesa UKE.
TP Emitel
Zgodnie z nałożonymi przez Prezesa UKE na TP Emitel obowiązkami w zakresie prowadzenia rachunkowości regulacyjnej, w roku 2008 TP Emitel był zobowiązany do sporządzenia oraz poddania niezależnemu audytowi sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej za rok 2007. Wypełniając nałożone przepisami prawa obowiązki TP Emitel przedłożył Prezesowi UKE do zatwierdzenia instrukcję sporządzania sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej za rok 2007. W dniu 28 kwietnia 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję zatwierdzającą instrukcję sporządzania sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej dla TP Emitel. Audyt w TP Emitel rozpoczął się w czerwcu z chwilą podpisania umowy pomiędzy TP Emitel oraz Deloitte Audyt sp. z o.o. wspólnie z Deloitte Business Consulting S.A. oraz zakończył się w dniu 24 lipca wydaniem pozytywnej opinii przez audytora i przekazaniem sprawozdań z rachunkowości regulacyjnej Prezesowi UKE. 
5.10	Podział funkcjonalny – projekt UKE
Po przeprowadzeniu w roku 2007 konsultacji publicznych odnośnie podziału funkcjonalnego w Polsce, w 2008 roku Prezes UKE kontynuował swoje prace w tym zakresie.
W lipcu 2008 roku Prezes UKE, w wyniku przetargu dokonał wyboru firmy doradczej, która przeprowadziła analizy, czy wprowadzenie podziału funkcjonalnego TP jest uzasadnione. Spośród 5 podmiotów wybrane zostało Konsorcjum, składające się z Instytutu Łączności, Kancelarii Grynhoff, Woźny, Maliński oraz KPMG. W efekcie analizy Konsorcjum nie odpowiedziało, czy narzucenie podziału funkcjonalnego jest zasadnym środkiem regulacyjnym, biorąc pod uwagę stan rozwoju polskiego rynku telekomunikacyjnego. W raporcie Konsorcjum wielokrotnie zwrócono uwagę, że narzucona przez UKE struktura cen hurtowych nie zachęca operatorów alternatywnych do inwestycji. Oszacowane koszty podziału są porównywalne z korzyściami, jakie mogą uzyskać konsumenci. Jednakże podział funkcjonalny odpowiada za poprawę współpracy międzyoperatorskiej i nie adresuje poziomu cen detalicznych. Zwrócono również uwagę, że wprowadzenie podziału powoduje spore problemy na rynku telekomunikacyjnym, w wyniku konieczności zmian w strukturze organizacyjnej TP i w procesach biznesowych. W konsekwencji obniży się jakość świadczenia usług hurtowych (przez 2 lata), co najbardziej odczują konsumenci. Przedstawiciele Konsorcjum stwierdzają wątpliwe podstawy prawne do wprowadzenia podziału w prawie krajowym. Do momentu wprowadzenia zmian w prawie krajowym i dyrektywach europejskich decyzja o podziale jest uzależniona od zgody Komisji Europejskiej.
Zgodnie z opublikowanym stanowiskiem Ministerstwa Infrastruktury na podstawie polskiego prawa nie ma obecnie możliwości wprowadzenia podziału funkcjonalnego przez UKE. Bazując na doświadczeniach międzynarodowych, stwierdzić można, że podział funkcjonalny może być narzucony tylko na podstawie zmian w krajowym prawie telekomunikacyjnym. W dniu 25 listopada 2008 roku Ministerstwo Infrastruktury przedstawiło w projekcie ustawy zmieniającej ustawę Prawo telekomunikacyjne, rozwiązania prawne pozwalające na przeprowadzenie podziału funkcjonalnego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej, na co najmniej jednym rynku właściwym związanym z dostępem telekomunikacyjnym.
 W chwili obecnej podział funkcjonalny nie jest także włączony do katalogu środków regulacyjnych obowiązujących w UE, co oznacza, że brakuje podstaw prawnych do jego stosowania. Z drugiej strony Komisja Europejska zgadza się, że ewentualne jego stosowanie powinno być poprzedzone starannymi analizami rynkowymi i może zostać narzucony operatorowi dominującemu tylko wtedy, gdy inne środki zaradcze nie doprowadziły do powstania efektywnej konkurencji i nie umożliwią jej powstania w przyszłości. Z tego względu podział funkcjonalny powinien być traktowany jako ostateczny środek zaradczy. Wydanie przez Prezesa decyzji o nałożeniu środka specjalnego, jakim jest podział funkcjonalny mogłoby nastąpić za zgodą Komisji Europejskiej. Od ewentualnej decyzja Prezesa UKE o podziale TP przysługuje odwołanie.
Raport Konsorcjum opublikowany 26 listopada 2008 roku, nie analizuje skutków rynkowych decyzji regulacyjnych wydanych przez Prezesa UKE ani nie analizuje, czy zostały wykorzystane wszystkie dostępne narzędzia regulacyjne. Opiera się jedynie na przeprowadzonej ankiecie wśród operatorów alternatywnych i ich opiniach, które, jak zastrzega Konsorcjum, wymagają jeszcze weryfikacji przez UKE, na ile są aktualne i zasadne. 
TP rozpoczęła rozmowy z Prezesem UKE, aby podjąć działania zapewniające alternatywnym operatorom równoważny dostęp do sieci, porównywalny z tym, jaki ma detaliczna część TP. Proponowany program działań adresuje podobne problemy jak podział funkcjonalny. Rozmowy trwają, jednakże Prezes UKE postanowił równolegle prowadzić rozmowy z TP oraz działania przygotowujące decyzję o podziale spółki. 
Propozycja TP została oparta na trzech głównych filarach, które zapewniają równoważność dostępu. Są to:
•	Środki zapewniające równoważność produktów dostarczanych do zewnętrznych klientów oraz do wewnętrznych działów TP;
•	Środki zapewniające równoważność poziomu wydajności usług dostarczanych do zewnętrznych klientów oraz do wewnętrznych działów TP;
•	Środki zapewniające równoważność poziomu informacji handlowych dostarczanych do zewnętrznych klientów oraz do wewnętrznych działów TP;
Program Równoważności Dostępu ma na celu przyniesienie następujących korzyści operatorom alternatywnym oraz TP SA:
•	Zapewnienie, że TPSA dokłada wszelkich starań, aby usuwać przypadki dyskryminacji pozacenowej;
•	Zwiększenie przejrzystości działań handlowych w sektorze hurtowym;
•	Polepszenie wzajemnych stosunków oraz jakości współpracy;
Zmiany te zostaną podparte publikowaniem statystyk w formie wskaźników wydajności (KPI), a także wprowadzeniem pełnego zestawu systemów kontroli organizacyjnej, który będzie czuwać nad tym, aby organizacja prowadziła działalność zgodnie z przedstawionymi propozycjami. KPI zostaną skonstruowane w sposób umożliwiający zmianę postrzegania działań TP jako dyskryminacji i będą stanowić twarde dowody w sytuacjach spornych.
5.11	Dopłata do usługi powszechnej
TP jest przedsiębiorcą wyznaczonym do świadczenia usługi powszechnej decyzją Prezesa UKE z dnia 5 maja 2006 roku. Z racji specjalnego charakteru ekonomicznego tej usługi, przedsiębiorcy wyznaczonemu do jej świadczenia przysługuje dopłata, w wysokości tzw. kosztu netto, czyli kosztów, których przedsiębiorca nie poniósłby, gdyby nie był zobowiązany do świadczenia usługi powszechnej. Wysokość dopłaty jest pokrywana proporcjonalnie przez wszystkich operatorów, których przychody przekraczają 4 mln zł w roku kalendarzowym, za który przysługuje dopłata. W pokryciu tej dopłaty uczestniczy także TP i PTK Centertel.
29 czerwca 2007 roku TP wystąpiła do UKE o przyznanie dopłaty za rok 2006 (od 8 maja do 31 grudnia 2006 roku). Deficyt z tytułu świadczenia usługi powszechnej TP skalkulowała na 139,93 mln zł. UKE odmówił przyznania TP wnioskowanej dopłaty. Podstawą rozstrzygnięcia UKE nie były jednak względy merytoryczne, ale – zdaniem Regulatora – niekompletność przekazanej przez TP dokumentacji. Pomimo wielokrotnych propozycji TP, że prześle Regulatorowi wszelkie potrzebne dane, a także udostępni swoje księgowe systemy informatyczne, UKE ani razu nie zwrócił się do TP o jakiekolwiek informacje. W decyzjach (pierwotnej oraz następnej, wydanej po wniosku TP o ponowne rozpatrzenie sprawy) odmawiających przyznania dopłaty, UKE nie określił dokumentów, których mu brakowało do rozpatrzenia wniosku, przez co TP została pozbawiona możliwości ich uzupełnienia. Od decyzji odmawiającej przyznania dopłaty, TP złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który 25 czerwca 2008 roku uchylił decyzję UKE odmawiającą przyznania dopłaty. Wyrok nie jest prawomocny. Z odwołania UKE sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który jeszcze nie rozstrzygnął sprawy.
W dniu 27 czerwca 2008 roku TP złożyła do UKE wniosek o przyznanie dopłaty za rok 2007. Wysokość kosztu netto wyniosła 219,19 mln zł. Postępowanie odnośnie przyznania dopłaty do usługi powszechnej za 2007 rok trwa.
Po uwzględnieniu udziału TP oraz PTK Centertel w pokryciu dopłaty do deficytu kosztu netto, wysokość dopłaty jaką może otrzymać Grupa TP wynosi: za okres 8 maja 2006 – 31 grudnia 2006, 70,2 mln zł oraz za rok 2007, 115,6 mln zł.
5.12	Pozew przeciw Tele2
W dniu 4 grudnia 2008 roku TP wystąpiła przeciwko Tele2 Polska Sp. z o.o. (dalej "Tele2") z pozwem na kwotę 59 mln zł. Roszczenie dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 31 marca 2008 roku. Kwota roszczenia wynika z różnicy pomiędzy stawką za pojedynczą usługę abonamentową przewidzianą w decyzji UKE z dnia 29 grudnia 2006 roku regulującej usługę WLR dla Tele2 (tj. 20,05 zł), a stawką wynikającą z audytu kosztowego (tj. 33,28 zł). W dniu 10 grudnia 2007 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów uchylił wspomnianą decyzję, a w dniu 3 czerwca 2008 roku Sąd Apelacyjny wstrzymał jej wykonalność. Z uwagi na fakt, że decyzja posiadała rygor natychmiastowej wykonalności, TP wykonywała ją od stycznia 2007 roku do czerwca 2008 roku. Podstawą prawną roszczenia jest zwrot wartości nienależnego świadczenia w oparciu o przepisy bazujące na bezpodstawnym wzbogaceniu. 

6	perspektywy rozwoju grupy tp
6.1	Perspektywy rynkowe
Według szacunków TP, wzrost rynku usług telekomunikacyjnych w 2008 roku wyniósł 5,5% pod względem wartości (w porównaniu ze wzrostem o 1,4% w 2007 roku). Głównym czynnikiem, który przyczynił się do tak silnego wzrostu, był dynamiczny rozwój rynków telefonii komórkowej oraz dostępu do Internetu. Warto podkreślić, że wzrost na rynku komórkowym został osiągnięty mimo kolejnej obniżki stawek za zakończenie połączeń w sieciach komórkowych (MTR), która miała miejsce w maju 2008 roku.
W 2009 roku, rozwój polskiej gospodarki zostanie najprawdopodobniej spowolniony:
•	przewidywany wzrost PKB znacznie niższy niż w 2008 roku (założenia Budżetu Państwa to 3,7%),
•	przewidywana inflacja: około 3% (założenia Budżetu Państwa to 2,9%),
•	wzrost bezrobocia do poziomu 10% (założenia Budżetu Państwa to 8,5%).
Kryzys finansowy na świecie może odbić się na kondycji polskiej gospodarki, jednakże możliwy wpływ na segment usług telekomunikacyjnych nie jest jednoznaczny. Z jednej strony firmy mogą ograniczać wydatki inwestycyjne, z drugiej, będą szukać możliwości optymalizacji kosztów, które może zapewnić branża telekomunikacyjna. Oznacza to wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań telekomunikacyjnych za pośrednictwem Internetu, tele- oraz wideokonferencji, jako alternatywy do bardziej kosztownych spotkań i podróży biznesowych czy też tradycyjnego prowadzenia działalności gospodarczej. Klienci będą jednak optymalizować wydatki telekomunikacyjne, co może zaostrzyć konkurencję na rynku i wpłynąć na wyniki Grupy TP. Tak więc w 2009 roku kluczowe będzie dostosowanie oferty do nowych potrzeb klientów.
Na tej podstawie Grupa TP przewiduje utrzymanie wzrostu na rynku tradycyjnych usług telekomunikacyjnych – na poziomie zbliżonym do osiągniętego w 2008 roku, głównie poprzez utrzymanie wysokiego tempa rozwoju rynku usług szerokopasmowego dostępu do Internetu. Spowolnieniu ulegnie dynamika wzrostu na rynku usług komórkowych wynikająca z nasycenia rynku (penetracja 115,4% populacji pod koniec 2008 roku) oraz kolejnych obniżek MTR.
Segment usług głosowych telefonii stacjonarnej odnotuje dalszy spadek (zarówno pod względem wartości jak i liczby klientów) – głównie w efekcie migracji do telefonii komórkowej jak i częściowo VoIP.
Ponadto, rynek telekomunikacyjny coraz bardziej przenika sąsiednie branże, ze względu na fakt, iż operatorzy dywersyfikują działalność i uatrakcyjniają swoją ofertę wzbogacając je o produkty i usługi z przyległych obszarów takich jak IT czy rynek multimediów. Mimo kryzysu gospodarczego przewiduje się kontynuację wzrostu w branżach takich jak reklama on-line, e-commerce, płatna telewizja, teleinformatyka.
6.2	Atuty Grupy TP
Grupa TP zamierza elastycznie dostosować się do zmieniających oczekiwań klientów poprzez zaoferowanie odpowiedniego wachlarza usług. Spółka będzie koncentrować się na tych segmentach rynku, które oferują duży potencjał wzrostu i na których może wykorzystać swoje atuty.
Mimo trudnego otoczenia rynkowego, zaostrzających się i niestabilnych wymogów regulacyjnych i rosnącej konkurencji, Grupa TP udowodniła, że jest w stanie utrzymać wiodącą pozycję w najdynamiczniej rozwijających się segmentach rynku telekomunikacyjnego. Również w segmencie telefonii stacjonarnej TP pozostaje niekwestionowanym liderem. 
Głównymi atutami Grupy TP, które pozwalają nie tylko na kontynuację dotychczasowej działalności, ale również na ekspansję poza obszary podstawowej działalności, są unikalne zasoby:
•	Wyjątkowy dostęp do gospodarstw domowych w Polsce - baza klientów Grupy TP obejmująca 8 mln abonentów telefonii stacjonarnej i 14 mln użytkowników telefonii komórkowej nie ma sobie równych na rynku.
•	Grupa TP dysponuje jedną z największych w Polsce sieci sprzedaży i dystrybucji, a także sieci obsługi klienta.
•	Silne marki.
•	Najlepiej rozbudowana w kraju infrastruktura teleinformatyczna.
•	Stabilne podstawy finansowe umożliwiające wzrost.
Jednocześnie, Grupa TP może bazować na korzyściach płynących z doświadczenia Grupy FT. Warto podkreślić, że Grupa TP dysponuje odpowiednim potencjałem, by zapewnić wszystkim segmentom klientów wysokiej jakości produkty dostosowane do ich potrzeb oraz możliwości finansowych. 
Rok 2009 Grupa TP poświęci na kontynuację realizacji ogłoszonej w 2007 roku strategii. Nie są przewidywane znaczące zmiany kierunków strategicznych, a jedynie modyfikacje wynikające ze stale zmieniającego się otoczenia zewnętrznego. Głównymi czynnikami branymi pod uwagę będą elementy związane z sytuacją gospodarczą oraz regulacyjną.
6.3	Strategia średniookresowa Grupy TP
W minionych latach branża telekomunikacyjna znajdowała się pod silną presją. Rosnąca konkurencja oraz działania regulacyjne spowodowały silną erozję cen, która nie została zrekompensowana przez wzrost wielkości sprzedaży. Dodatkowo, kolejnym wyzwaniem okazała się sytuacja polskiej gospodarki, pogarszająca się w wyniku globalnego kryzysu. Dlatego też Grupa TP stara się zwiększyć swoją działalność na obszarach nieregulowanych i maksymalizować ich udział w przychodach, optymalizuje koszty, aby móc elastycznie reagować na zmieniającą się sytuację rynkową, jak również stale dąży do poprawy wskaźnika satysfakcji klientów. 
Grupa TP planuje wykorzystać swój potencjał finansowy przy rozwijaniu nowoczesnych produktów na rynkach nieregulowanych, które mogą zapewnić wysoki zwrot z inwestycji. Zgodnie z ogłoszoną w 2007 roku strategią, Grupa TP planuje do 2010 roku:
•	uzyskać ponad 50% przychodów z produktów i usług nie podlegających regulacji.
•	generować wolne przepływy pieniężne netto, które powinny się kształtować na poziomie 18-20% przychodów.
Jednocześnie Grupa TP będzie nadal koncentrować się na usprawnianiu działalności podstawowej, optymalizacji wykorzystania zasobów Spółki (w tym wyjątkowej bazy klientów), inwestycjach w rozwój oraz potencjalnych przejęciach spółek z Polski lub krajów sąsiednich generujących wysokie przepływy środków pieniężnych. 
Realizacja ogłoszonej w 2007 roku strategii będzie kontynuowana. Strategia Grupy TP zakłada, że działalność podstawowa będzie wzmocniona przez cztery kluczowe kierunki działań:
•	Sprzedaż łączona. Celem jest lepsze wykorzystanie sieci sprzedaży i dystrybucji Grupy TP, zwiększenie wskaźnika penetracji dla usług zintegrowanych i pakietowych oraz wykorzystanie istniejących baz klientów spółek z Grupy TP. Do 2010 roku, liczba klientów usług triple play powinna się podwoić. TP będzie nawiązywać współpracę z partnerami zewnętrznymi w celu rozszerzenia działalności na nowe obszary, takie jak usługi płatnicze i finansowe.
•	Koszty operacyjne. Celem są oszczędności operacyjne Grupy TP na poziomie 10% do 2010 roku w porównaniu do kosztów roku 2006. Określono kluczowe działania w odniesieniu do funkcji handlowych, technicznych i wsparcia. Ważną rolę w procesie optymalizacji kosztów i dostosowywania struktury organizacyjnej do średnioterminowych celów strategicznych odgrywa zawarta pod koniec 2006 i rozszerzona w 2008 roku Umowa Społeczna. 
•	Optymalizacja nakładów inwestycyjnych. Kontynuowane będą działania na rzecz przesunięcia inwestycji w obszary generujące wzrost przychodów, przy jednoczesnym dostosowywaniu wysokości nakładów inwestycyjnych (w odniesieniu do przychodów) do typowego europejskiego poziomu dla branży telekomunikacyjnej. 
•	Optymalizacja bilansu. Grupa TP zamierza utrzymać dobrą strukturę finansową, zwiększając jednocześnie wskaźnik zwrotu z majątku Grupy.
Kolejnym ważnym elementem strategii TP jest tworzenie nowych źródeł przychodów w ramach czterech zasadniczych filarów: innowacyjnych produktów, technologii teleinformatycznych, mediów i rozrywki oraz tzw. branż „przyległych”, które funkcjonują na styku z branżą telekomunikacją. Realizacja strategii możliwa jest zarówno poprzez wzrost organiczny, jak i zewnętrzny. Kryteria decyzyjne obejmować będą między innymi:
•	Przyrost wolnych przepływów pieniężnych (FCF) i marży operacyjnej
•	Zwrot z kapitału wyższy od poziomu tego wskaźnika dla Grupy TP z roku 2006, który wyniósł 13,4%
•	Utrzymanie wysokiej oceny ratingowej 
•	Zasięg geograficzny: tylko Polska lub inne kraje Europy Środkowej i Wschodniej
Jak już zostało wspomniane, Grupa TP konsekwentnie realizuje ogłoszoną w 2007 roku strategię między innymi poprzez zwiększanie przychodów z produktów i usług nie podlegających regulacji, zarówno w ramach swojej podstawowej działalności, jak też poprzez aktywność w nowych obszarach z tzw. branż „przyległych”.
PTK Centertel rozpoczął świadczenie usług radiowego dostępu do Internetu w technologii CDMA, na który to projekt Grupa TP planuje wydać w latach 2008 i 2009 około 500 mln zł. Inwestycja ma zwrócić się po 3-4 latach. CDMA ma w założeniach objąć swoim zasięgiem większość kraju a jej wykorzystanie znacząco zwiększy dostępność szerokopasmowego Internetu na terenach wiejskich i słabo zurbanizowanych. Pozwoli to zdecydowanie ograniczyć problem wykluczenia cyfrowego, co jest jednym z priorytetów Grupy TP jako operatora społecznie odpowiedzialnego.
Grupa TP aktywnie rozwija swoją działalność w obszarze mediów i rozrywki poprzez rozwój oferty telewizji cyfrowej dostarczanej już nie tylko przez IP, ale również za pomocą anteny satelitarnej (DTH). Dzięki technologii satelitarnej TP może zaproponować ofertę usług multimedialnych o wiele większej grupie klientów, którzy do tej pory pozostawali poza zasięgiem usług w technologii kablowej (xDSL). Dodatkowo, oferta ta została poszerzona o nowy program o tematyce sportowej, Orange Sport, przygotowywany we własnym studiu. W 2009 roku TP planuje uruchomić wideo na życzenie dla użytkowników telewizji w technologii satelitarnej, do której obecnie mają dostęp tylko użytkownicy telewizji IPTV.
Grupa TP rozpoczyna również działalność na rynku usług finansowych. W lipcu 2008 roku PTK Centertel zaczął oferować klientom sieci Orange ubezpieczenia podróżne Generali, uruchamiane przez SMS. W połowie 2009 roku Grupa TP planuje ruszyć z ofertą kart kredytowych we współpracy z wybranym do świadczenia usług finansowych bankiem.
Nowym obszarem zainteresowań Grupy TP jest także e-zdrowie, w ramach którego TP zbuduje światłowodową infrastrukturę, która pozwoli szpitalom realizować usługi telemedyczne. 
W ramach działań w obszarze polityki finansowej, dzięki zachowaniu dyscypliny finansowej, Grupie TP udało się uzyskać wyższy rating (A3). Ponadto, Spółka kontynuuje optymalizację posiadanego majątku - została zrealizowana sprzedaż biurowców na ulicach Twardej, Moniuszki i Obrzeźnej w Warszawie, projekt „Miasteczko Grupy TP” jest w fazie negocjacji z potencjalnymi partnerami.

7	WAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA GRUPY TP W DZIEDZINIE BADAŃ I ROZWOJU
7.1	Prace badawczo-rozwojowe 
Działalność badawczo-rozwojową wspierającą rozwój Grupy TP prowadzi Pion Centrum Badawczo-Rozwojowe (TP R&D). Zgodnie z celami statutowymi Grupy prowadzone są badania urządzeń i systemów modyfikowanych i nowo wprowadzanych do sieci, ocena działania istniejących systemów, badania ergonomiczne nowych usług, badania jakości sieci, prace badawcze i wyprzedzające dla nowych technologii i usług (obecnie, ogółem 98 projektów). 
Aktywna działalność TP R&D na forum międzynarodowych organizacji normalizacyjnych - ITU, ISO/IEC JTC1, CEN, CENELEC, Broadband Forum,TeleManagement Forum, Home Gateway Initiative oraz zgłoszone kontrybucje (ponad 20 w 2008 roku) umożliwiły Grupie TP wpływ na zawartość nowych standardów telekomunikacyjnych w takich obszarach jak: ochrona ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym, sieci nowej generacji NGN, protokoły sygnalizacyjne i inne. TP R&D prowadził również aktywną krajową działalność normalizacyjną. W tym zakresie zorganizowano 146 ankiet wewnętrznych dotyczących projektów Polskich Norm oraz przygotowano dla Polskiego Komitetu Normalizacyjnego 122 opinie dot. projektów Polskich Norm z dziedziny telekomunikacji.
W ramach 6-go Ramowego Programu Unii Europejskiej (IST-6) kontynuowano realizację projektu SUPER (rozwój systemów zarządzania procesami biznesowymi z poziomu informatycznego do poziomu biznesowego), a zakończono udział w projektach: MUSE (przygotowanie przyszłej wielousługowej i efektywnej kosztowo sieci dostępowej) i SPICE (przygotowanie innowacyjnej i efektywnej kosztowo platformy usługowej dla przyszłych sieci mobilnych). Rozpoczęto działalność w projektach IST-7: 4WARD (Post IP-network – opracowanie następcy sieci Internet), NAPA (rozwój sieci TV), TALOS (program specjalny nt. ochrony granicy UE), OneLab2 (kontynuacja ONELAB – rozwój technologii Grid). Rozliczenia finansowe zakończonych projektów uzyskały pozytywną akceptację (certyfikat) i TP R&D uzyskał 250 tys. EUR refundacji z UE. 
TP R&D rozpoczęło również działalność badawczo-rozwojową w zakresie przyszłego wdrożenia usług e‑Zdrowie dla polskiej służby zdrowia. W tym zakresie został podpisany list intencyjny pomiędzy Grupą TP, a ICM Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawskim Uniwersytetem Medycznym oraz 7 klinikami, dotyczący budowy sieci szerokopasmowej dla tych usług. 
W 2008 pracownicy Grupy TP zgłosili 13 wniosków patentowych, z których 3 zostały zarejestrowane w Urzędzie Patentowym.
Pion TP R&D przygotował i przeprowadził wspólnie z Pionem Komunikacji Korporacyjnej VII Edycję konkursu Telekreator (338 zgłoszonych pomysłów), którego celem jest promowanie innowacyjnych projektów i pomysłów autorstwa pracowników Grupy TP. 
Pion TP R&D we współpracy z Pionem Rozwoju IT Grupy TP i Pionem Zarządzania Kompetencjami i Rozwojem Pracowników wdrożył znowelizowaną wersję narzędzia Innowatorium, służącego do realizacji tematycznych kampanii innowacyjnych, chat’ów, moderowanych dyskusji, oraz automatycznego przekazywania pomysłów usługowych do narzędzia obsługującego proces aTTM, odpowiedzialnego za analizę pomysłów pod kątem możliwości wdrożenia. Obecnie aplikacja Innowatorium jest dostępna zarówno dla pracowników TP, jak też PTK Centertel i Emitel.
TP R&D przy wsparciu PR Grupy TP aktywnie promuje innowacyjność w Grupie TP i poza nią. W roku 2008 we współpracy z B2C oraz FT zaimplementowało w Ogrodach Innowacji 20 rozwiązań o charakterze prototypowym i komercyjnym (w tym 8 prototypów usług e-Zdrowie), zorganizował blisko 100 spotkań z pokazem innowacyjnych rozwiązań dla przedstawicieli Grupy TP oraz klientów zewnętrznych tj. studentów, środowisk naukowych, organizacji międzynarodowych, dzieci i młodzieży szkolnej oraz mediów. Pion TPR&D aktywnie uczestniczył również w imprezach zewnętrznych wspierając działalność edukacyjną przedsięwzięć oraz promując innowacje Grupy TP, min. Festiwal Nauki (wrzesień 2008), Forum Ekonomiczne w Krynicy (wrzesień 2008), Roadshow neostrady tp (październik 2008). Ogrody Innowacji w roku 2008 odwiedziło 4187 gości.
W 2008 roku powołano w TP R&D Program New Spirit, którego głównym celem było opracowanie przyszłej strategii pionu w odniesieniu do potrzeb całej Grupy TP i FT. Efektami działań programu były m.in. wypracowanie nowych kierunków działań pionu oraz dostosowanie struktury TP R&D do wymogów nowej strategii.
7.2	Współpraca z France Telecom w dziedzinie badań i rozwoju
Pion Centrum Badawczo-Rozwojowe jest zaangażowany w realizację projektów dla Grupy FT. Do priorytetowych projektów należą: 
•	projekty dotyczące realizacji usług u oparciu o serwery aplikacji, 
•	projekt VoIP dla rynku masowego i biznesowego, 
•	rozwój Sieci Inteligentnych w zakresie nowych usług dla rynku masowego, 
•	projekty związane z usługami opartymi o bramy domowe, 
•	Platforma SAAS (Software as a Service) w funkcjonalności bilingowej,
•	projekty związane z ewolucją sieci IP i sieci mobilnych, 
•	projekty związane z ewolucją sieci dostępowych, w tym FTTH,
•	projekty związane z systemami radiowymi dla potrzeb zastosowań stacjonarnych (systemy Point to Point , systemy Point to Multipoint).
W 2008 roku przychody Grupy TP z tytułu sprzedaży usług badawczo-rozwojowych dla FT wyniosły ponad 8 mln EUR.
Głównym założeniem wypracowanej w 2008 roku strategii TP R&D jest prawie 2-krotny wzrost produkcji dla FT do końca roku 2010.

ROZDZIAŁ III
Struktura organizacyjna
8	ZMIANY ORGANIZACYJNE W GRUPIE TP W 2008 ROKU
8.1	Zmiany w strukturze organizacyjnej 
Zmiany organizacyjne w 2008 roku miały na celu wdrożenie ustanowionej w 2007 roku nowej struktury organizacyjnej umocniającej i unifikującej zarządzanie Grupą TP jako operatorem zintegrowanym. 
8.1.1	Zarząd
Uległa zwiększeniu liczba Członków Zarządu TP. Skład Zarządu jest obecnie sześcioosobowy, a poszczególnym Członkom zostały przyporządkowane następujące sprawy Spółki do bezpośredniego prowadzenia:
1)	Prezes Zarządu TP,
2)	Członkowie Zarządu TP:
•	ds. Finansów (CFO),
•	ds. Zasobów Ludzkich,
•	ds. Rynku Masowego,
•	ds. Operacyjnych,
•	ds. Strategii Korporacyjnej i Rozwoju Biznesu.
8.1.2	Komitet Wykonawczy
Skład Komitetu Wykonawczego Grupy TP, do zadań którego należy wsparcie Zarządu w zakresie bieżącej działalności operacyjnej Grupy TP, uległ powiększeniu. W jego skład obecnie wchodzą Prezes i Członkowie Zarządu TP, Prezes Zarządu PTK Centertel, Prezes Zarządu Wirtualna Polska S.A. oraz Dyrektorzy odpowiedzialni za następujące obszary:
- Rynek Biznesowy,
- Centrum Usług,
- Pozyskania i Produkcji Kontentu,
- Spraw Korporacyjnych.
W pracach Komitetu może również brać udział Dyrektor Departamentu Audytu Wewnętrznego Grupy TP (członek niestały).
8.1.3	Jednostki organizacyjne
Ponadto w strukturze organizacyjnej TP powstały nowe jednostki organizacyjne, a dotychczas istniejące zmieniły swoją strukturę. 
Na dzień 31 grudnia 2008 roku w strukturze Grupy TP funkcjonowały następujące jednostki organizacyjne:
1)	1 Biuro (Biuro Zarządu TP),
2)	25 Departamentów bezpośrednio podległych Prezesowi Zarządu TP, Członkom Zarządu TP, Dyrektorowi Wykonawczemu Grupy TP oraz Dyrektorom Grupy TP,
3)	27 Pionów,
4)	5 Regionów Grupy TP: Północ, Południe, Wschód, Zachód i Centrum.
8.1.4	Jednostki zależne
W 2008 roku nie było istotnych zmian w strukturach organizacyjnych spółek zależnych od TP S.A. 
8.2	Zmiany polityki i procedur
8.2.1	Zarządzanie ryzykiem
Uchwałą nr 18/08 Zarządu TP z dnia 12.02.2008 roku wprowadzono w TP w 2008 roku „Politykę Zarządzania Ryzykiem w Grupie TP”, która efektywnie rozszerza zasady zarządzania ryzykiem stosowane w TP na całą Grupę TP.
8.2.2	Systemy motywacyjne
Zarządzanie przez cele (MBO)
Uchwałą nr 13/07 Zarządu TP z dnia 30.01.2007 roku wprowadzono w TP w 2007 roku zmodernizowane zasady przyznawania premii za realizację celów wyznaczonych w ramach "Systemu zarządzania przez cele". Premie pracowników objętych systemem MBO są obecnie uzależnione od osiągnięcia wskaźnika marży operacyjnej brutto (GOM) przez Grupę TP oraz od osiągnięcia wskaźnika Organic Cash Flow. 
8.3	Zmiany własnościowe w Grupie TP w 2008 roku
8.3.1	Zawiązanie spółki Mobile TV sp. z o.o.
W dniu 10 grudnia 2008 roku PTK Centertel Sp. z o.o., Polska Telefonia Cyfrowa, P4 oraz Polkomtel podpisały akt założycielski Spółki pod firmą Mobile TV spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedmiotem działalności Spółki będzie udział w przetargu na licencję operatora DVB-H oraz, w przypadku jej otrzymania, świadczenie usług umożliwiających dostęp do treści multimedialnych (w szczególności audialnych i audiowizualnych) zainteresowanym podmiotom, w oparciu o technologię DVB-H lub potencjalnie inną technologię. PTK Centertel przystępując do Spółki objęła w kapitale zakładowym tej Spółki 30 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy, stanowiących 25% kapitału zakładowego Mobile TV sp. z o.o. oraz uprawniających do wykonania 25% ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników tej spółki. PTK Centertel nabyła powyższe udziały za środki własne. Nabyte przez PTK Centertel udziały stanowią inwestycję długoterminową. Łączna cena za wyżej określone udziały wynosi 15.000,00 zł.
8.3.2	DITEL S.A.
W dniu 23 stycznia 2008 roku Sąd Rejonowy w Warszawie zarejestrował obniżenie kapitału zakładowego DITEL S.A. z kwoty 60.500.000 zł do kwoty 500.000 zł, tj. o kwotę 60.000.000 zł. Obniżenie kapitału zakładowego odbyło się poprzez umorzenie 6.000.000 akcji imiennych zwykłych serii B o wartości nominalnej 10 zł każda i łącznej wartości nominalnej 60.000.000 zł – bez wynagrodzenia, za zgodą akcjonariusza TP S.A. W wyniku rejestracji kapitał zakładowy DITEL S.A. wynosi 500.000 zł i dzieli się na 50.000 akcji o wartości nominalnej 10 zł każda.
W dniu 20 czerwca 2008 roku TP S.A. i TP Invest oraz spółka należąca do Grupy European Directories podpisały umowę przyrzeczoną, na podstawie której TP S.A. i TP Invest dokonały zbycia wszystkich posiadanych akcji imiennych zwykłych serii A o wartości nominalnej 10 zł każda w kapitale zakładowym DITEL S.A. z siedzibą w Warszawie. Zbywane przez TP S.A. i TP Invest akcje stanowią 100% kapitału zakładowego DITEL S.A. oraz uprawniają do wykonania 100% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu DITEL S.A. Łączna cena sprzedaży akcji wyniosła 19.308.372,71 EUR.
8.3.3	Zmiany kapitału zakładowego innych spółek
W dniu 31 stycznia 2008 roku Sąd Rejonowy w Warszawie zarejestrował obniżenie kapitału zakładowego TP Internet sp. z o.o. z kwoty 544.213.000 zł do kwoty 13.438.000 zł, tj. o kwotę 530.775.000 zł. Obniżenie kapitału zakładowego odbyło się poprzez umorzenie 1.061.530 udziałów wspólnika tj. TP Invest sp. z o.o. o wartości nominalnej 500 zł każdy i łącznej wartości nominalnej 530.775.000 zł w celu pokrycia straty bilansowej za lata od 1999 roku do 2006 roku W wyniku rejestracji kapitał zakładowy TP Internet sp. z o.o. wynosi 13.438.000 zł i dzieli się na 26.876 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy. TP S.A. posiada udziały stanowiące 0,04% kapitału zakładowego TP Internet uprawniające do wykonywania takiej samej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników TP Internet; natomiast drugi wspólnik tj. TP Invest posiada udziały stanowiące 99,96% kapitału zakładowego TP Internet uprawniające do wykonywania 99,96% ogólnej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników TP Internet.
W dniu 31 stycznia 2008 roku TP Invest sp. z o.o. nabyła 60 udziałów spółki PPP-W „Telefon 2000” sp.z o.o. od mniejszościowych wspólników, które stanowiły 4,62% udział w kapitale i głosach spółki PPP-W „Telefon 2000” sp. z o.o. W wyniku nabycia wskazanych udziałów TP Invest sp. z o.o. posiada 100% udział w kapitale i głosach spółki PPP-W „Telefon 2000” sp. z o.o.
W dniu 8 lutego 2008 roku Sąd Rejonowy w Gdańsku zarejestrował podwyższenie kapitału zakładowego Spółki Wirtualna Polska S.A. Kapitał zakładowy WP S.A. został podwyższony z kwoty 62.880.024 zł do kwoty 67.980.024 zł tj. o kwotę 5.100.000 zł poprzez utworzenie 1.275.000 nowych akcji o wartości nominalnej 4 zł każda. Wszystkie akcje zostały objęte przez dotychczasowego akcjonariusza WP tj. przez spółkę Virgo sp. z o.o. – jednostkę zależną od TP S.A. w zamian za wkład niepieniężny w postaci wymagalnej wierzytelności o wartości 5.100.000 zł. W wyniku rejestracji kapitał zakładowy WP S.A. wynosi 67.980.024 zł i dzieli się na 16.995.006 akcji o wartości nominalnej 4 zł każda. Virgo sp. z o.o. – w której TP S.A. posiada udziały stanowiące 100% kapitału zakładowego – jest jedynym akcjonariuszem WP S.A., posiadającym akcje stanowiące 100% kapitału zakładowego WP S.A. uprawniające do wykonywania 100% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu WP S.A.
W dniu 5 września 2008 roku Sąd Rejonowy w Warszawie zarejestrował zmiany wysokości kapitału zakładowego spółki OPCO sp. z o.o. Kapitał zakładowy OPCO został podwyższony z kwoty 50.000 zł do kwoty 10.000.000 zł tj. o kwotę 9.950.000 zł. Podwyższenie kapitału zakładowego odbyło się poprzez utworzenie 9.950 nowych udziałów o wartości nominalnej 1.000 zł każdy. Wszystkie udziały zostały objęte przez TP S.A. W wyniku rejestracji kapitał zakładowy OPCO wynosi 10.000.000 zł i dzieli się na 10.000 udziałów o wartości nominalnej 1.000 zł każdy, uprawniających do wykonania takiej samej ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników OPCO. TP S.A. posiada udziały OPCO stanowiące 100% kapitału zakładowego uprawniające do wykonania 100% ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników.
W dniu 3 listopada 2008 roku Sąd Rejonowy w Łodzi zarejestrował zmiany wysokości kapitału zakładowego spółki TP TELTECH sp. z o.o. Kapitał zakładowy TELTECH został podwyższony z kwoty 185.050.000 zł do kwoty 211.250.000 zł tj. o kwotę 26.200.000 zł. Podwyższenie kapitału zakładowego odbyło się poprzez utworzenie 52.400 nowych udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy. Wszystkie udziały zostały objęte przez Przedsiębiorstwo Produkcyjne Projektowo – Wdrożeniowe „Telefon 2000” sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (TP Invest, jednostka zależna od TP S.A. posiada 100% udziałów spółki „Telefon 2000”) – w zamian za wkład niepieniężny w postaci Przedsiębiorstwa Produkcyjnego Projektowo – Wdrożeniowego „Telefon 2000” sp. z o.o. W wyniku rejestracji kapitał zakładowy TELTECH wynosi 211.250.000 zł i dzieli się na 422.500 udziałów o wartości nominalnej 500 zł każdy, uprawniających do wykonania takiej samej ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników TELTECH. TP S.A. posiada udziały TELTECH stanowiące 5,21% kapitału zakładowego uprawniające do wykonania 5,21% ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników. Pozostałymi udziałowcami TELTECH są TP Invest, który posiada udziały stanowiące 82,39%, uprawniające do wykonania takiej samej ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników oraz Telefon 2000, który posiada udziały stanowiące 12,40% uprawniające do wykonania takiej samej ogólnej liczby głosów na Zgromadzeniu Wspólników.
8.3.4	Ustanie bytu spółki „Sklep Wirtualnej Polski” S.A.
W dniu 4 stycznia 2008 roku Sąd Rejonowy w Gdańsku wydał Postanowienie o wykreśleniu z KRS spółki „Sklep Wirtualnej Polski” S.A. z siedzibą w Gdańsku, w której 100% akcji oraz głosów posiadała spółka Wirtualna Polska S.A.
8.4	Akcjonariat jednostki dominującej
Na dzień 31 grudnia 2008 roku, kapitał zakładowy Spółki wynosił 4.106 mln złotych i był podzielony na 1.369 mln w pełni opłaconych akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 3 złote każda. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku Spółka nabyła 33.124.220 swoich akcji z zamiarem ich umorzenia (patrz nota 30.3 załączonego skonsolidowanego sprawozdania finansowego) za łączną kwotę 700 milionów złotych.

Struktura własnościowa kapitału zakładowego na dzień 31 grudnia 2008 roku była następująca:
 (w milionach złotych)	% ogólnej liczby głosów(2)	Wartość nominalna	
France Telecom S.A.	49,79	1.995	
Capital Research and Management Company	10,11	405	
Skarb Państwa(1)	4,15	166	
Pozostali akcjonariusze	35,95	1.441	
Razem	100,00	4.007	
Akcje własne		99	
Razem		4.106	
 (1)	Zaprezentowane liczby są zgodne z liczbą akcji zarejestrowanych przez Skarb Państwa podczas Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia, które odbyło się w dniu 16 stycznia 2009 roku.
(2)	W wyniku nabywania akcji własnych przez Spółkę w celu ich umorzenia (patrz Nota 30.3) procent głosów posiadanych przez akcjonariuszy na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy wzrósł na dzień 31 grudnia 2008 roku. 
Na 31 grudnia 2008 roku France Telecom posiadał 49,79% akcji Spółki. France Telecom posiada prawo powoływania większości członków Rady Nadzorczej TP S.A. Rada Nadzorcza powołuje i odwołuje członków Zarządu.
Poza powyższym oraz programem odkupu akcji własnych zamiarem ich umorzenia, Spółka nie posiada informacji o innych istniejących umowach lub innych zdarzeniach, w wyniku których mogą nastąpić zmiany w strukturze akcjonariatu.
Według najlepszej wiedzy Spółki nie istnieją posiadacze papierów wartościowych, które dają specjalne uprawnienia kontrolne w stosunku do TP.
Statut TP nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie: 
o	przenoszenia prawa własności papierów wartościowych TP, oraz
o	wykonywania prawa z głosów przypadających na akcje TP. 
TP nie posiada wiedzy odnośnie ewentualnego istnienia innych umów, z których mogłyby wynikać jakiekolwiek ograniczenia w powyższym zakresie.
W 2008 roku TP nie emitowała akcji pracowniczych, jednakże w 2007 roku uruchomiony został Program Motywacyjny Kadry Menedżerskiej (więcej informacji w punkcie 9.2.1). 
9	STRUKTURA GRUPY TP NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2008
9.1	Zarząd i Rada Nadzorcza jednostki dominującej
9.1.1	Zarząd
Skład na 1 stycznia 2008 roku:
1.	Maciej Witucki - Prezes Zarządu
2.	Pierre Hamon - Członek Zarządu 
3.	Jacek Kałłaur - Członek Zarządu 
4.	Iwona Kossmann - Członek Zarządu 
5.	Benoit Merel - Członek Zarządu 
Z dniem 24 stycznia 2008, rezygnację złożyła Pani Iwona Kossmann.
Z dniem 29 lutego 2008 roku rezygnacje złożyli Panowie Pierre Hamon i Benoit Merel.
Z dniem 1 marca 2008, Pan Roland Dubois został powołany przez Radę Nadzorczą na członka Zarządu.
Z dniem 24 kwietnia 2008, Pan Richard Shearer został powołany przez Radę Nadzorczą na członka Zarządu.
Z dniem 25 września 2008 roku Panowie: Piotr Muszyński i Ireneusz Piecuch zostali powołani przez Radę Nadzorczą na członków Zarządu.
Skład na 31 grudnia 2008 roku:
1.	Maciej Witucki - Prezes Zarządu
2.	Roland Dubois - Członek Zarządu 
3.	Jacek Kałłaur - Członek Zarządu 
4.	Piotr Muszyński - Członek Zarządu 
5.	Ireneusz Piecuch - Członek Zarządu
6.	Richard Shearer - Członek Zarządu 
W 2008 roku nie uległy zmianie – wynikające z zapisów Statutu TP - zasady dotyczące powoływania i odwoływania osób zarządzających oraz uprawnienia osób zarządzających, w szczególności prawo do podjęcia decyzji o emisji lub wykupie akcji. 
Zgodnie ze Statutem TP do obowiązków i uprawnień Rady Nadzorczej należy powoływanie, odwoływanie i zawieszanie z ważnych powodów poszczególnych lub wszystkich członków Zarządu. Zarząd Spółki składa się z 3 do 10 członków, w tym Prezesa Zarządu. Obowiązującą liczbę członków Zarządu ustala Rada Nadzorcza. Prezes Zarządu oraz inni członkowie Zarządu są powoływani i odwoływani przez Radę Nadzorczą. Rada Nadzorcza podejmuje uchwały w przedmiocie powołania Prezesa oraz innych członków Zarządu zwykłą większością głosów. Członkowie Zarządu mogą być w każdej chwili odwołani lub z ważnych przyczyn zawieszeni przez Radę Nadzorczą przed upływem kadencji.
Zgodnie z Regulaminem Rady Nadzorczej TP, do zakresu działania Rady należy sprawowanie stałego nadzoru nad działalnością Spółki we wszystkich dziedzinach jej działalności, a ponadto reprezentowanie Spółki przy zawieraniu umów między Spółką a członkami Zarządu oraz w razie ewentualnych sporów miedzy Spółką i członkami Zarządu.
Zgodnie z art. 8 Statutu TP, akcje Spółki mogą być umarzane za zgodą akcjonariusza w drodze ich nabycia przez Spółkę (umorzenie dobrowolne). Umorzenie dobrowolne akcji wymaga uchwały Walnego Zgromadzenia, która w szczególności określi wysokość wynagrodzenia przysługującego akcjonariuszowi akcji umarzanych lub uzasadnienie umorzenia akcji bez wynagrodzenia.
Zgodnie z art. 9 Statutu TP, Walne Zgromadzenie może podjąć uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego w drodze emisji nowych akcji lub w drodze podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Kapitał zakładowy Spółki może być podwyższony również poprzez przeniesienie do niego z kapitału zapasowego lub rezerwowego środków określonych uchwałą Walnego Zgromadzenia.
Zgodnie z art. 10 Statutu TP, Spółka może emitować obligacje zamienne.
Zgodnie z art.13 Statutu TP, do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy m.in. zmiana Statutu, w tym podwyższenie lub obniżenie kapitału zakładowego, emisja obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa. 
W treści umów o pracę zawartych z Członkami Zarządu TP znajdują się zapisy dotyczące odpraw przysługujących w przypadku rozwiązania umów o pracę przez Spółkę (a w niektórych przypadkach także w przypadku rezygnacji Członka Zarządu, rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron) jak również zapisy dotyczące odszkodowań wynikających z zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Wysokość odpraw z tytułu rozwiązania umów o pracę jest zróżnicowana i wynosi od 6 do 18-krotności wynagrodzenia miesięcznego. Odszkodowania z tytułu zakazu działalności konkurencyjnej po ustaniu stosunku pracy wynoszą do 6-krotności miesięcznego wynagrodzenia liczonego jak ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w zamian za powstrzymywanie się przez okres 12 miesięcy od prowadzenia działalności konkurencyjnej w stosunku do TP (dotyczy Członków Zarządu TP, którzy pełnią funkcje na dzień sporządzenia niniejszego Sprawozdania).
9.1.2	Rada Nadzorcza
Skład na 1 stycznia 2008 roku:
1.	Prof. Andrzej K. Koźmiński	-	Przewodniczący Rady Nadzorczej, Członek niezależny
2.	Olivier Barberot	-	Zastępca Przewodniczącego, Przewodniczący Komitetu ds. 			Strategii
3.	Michel Monzani	-	Sekretarz Rady Nadzorczej
4.	Antonio Anguita	-	Członek Rady Nadzorczej
5.	Vivek Badrinath 	-	Członek Rady Nadzorczej
6.	Timothy Boatman	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący 				Komitetu Audytowego
7.	Jacques Champeaux	-	Członek Rady Nadzorczej
8.	Ronald Freeman	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący 				Komitetu ds. Wynagrodzeń
9.	Dr Mirosław Gronicki	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
10.	Stéphane Pallez	-	Członek Rady Nadzorczej
11.	Georges Penalver	-	Członek Rady Nadzorczej
12.	Prof. Jerzy Rajski	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
13.	Dr Wiesław Rozłucki 	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
W dniu 24 kwietnia 2008 roku wygasł mandat p. Timothy Boatmanowi. Tego samego dnia, p. Timothy Boatman został powołany przez Zwyczajne Walne Zgromadzenie na nową kadencję.
Z dniem 25 września 2008 roku rezygnację z funkcji członka Rady Nadzorczej złożył p. Michel Monzani. Tego dnia, p. Olivier Faure został powołany przez Radę Nadzorczą na członka Rady Nadzorczej.
Skład na 31 grudnia 2008 roku:
1.	Prof. Andrzej K. Koźmiński	-	Przewodniczący Rady Nadzorczej, Członek Niezależny
2.	Olivier Barberot	-	Zastępca Przewodniczącego, Przewodniczący Komitetu ds. 			Strategii
3.	Olivier Faure	-	Sekretarz Rady Nadzorczej
4.	Antonio Anguita	-	Członek Rady Nadzorczej
5.	Vivek Badrinath	-	Członek Rady Nadzorczej
6.	Timothy Boatman	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący 					Komitetu Audytowego 
7.	Jacques Champeaux	-	Członek Rady Nadzorczej
8.	Ronald Freeman	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej, Przewodniczący 					Komitetu ds. Wynagrodzeń
9.	Dr Mirosław Gronicki	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
10.	Stéphane Pallez	-	Członek Rady Nadzorczej
11.	Georges Penalver	-	Członek Rady Nadzorczej
12.	Prof. Jerzy Rajski	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
13.	Dr Wiesław Rozłucki 	-	Niezależny Członek Rady Nadzorczej
Z dniem 16 stycznia 2009 roku wygasł mandat p. Oliviera Faure. Tego samego dnia, p. Olivier Faure został powołany przez Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie na członka Rady Nadzorczej.
W chwili obecnej w skład Rady Nadzorczej TP wchodzi sześciu członków niezależnych pp.: prof. Andrzej K. Koźmiński, Timothy Boatman, Ronald Freeman, dr Mirosław Gronicki, prof. Jerzy Rajski i dr Wiesław Rozłucki. 
9.1.3	Akcje TP będące w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących TP
Członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej nie posiadają akcji TP jak również akcji czy udziałów w jednostkach powiązanych.
W ramach ustanowionego przez Spółkę programu motywacyjnego, członkowie Zarządu Spółki objęli wyemitowane przez TP S.A. imienne obligacje serii A z prawem pierwszeństwa do subskrybowania akcji Spółki przed dotychczasowymi akcjonariuszami.
Liczba obligacji z prawem pierwszeństwa do subskrybowania akcji będąca w posiadaniu członków Zarządu Spółki na dzień 31 grudnia 2008 jest następująca:
	31 grudnia 2008 roku	
Maciej Witucki 	305.557	
Jacek Kałłaur	206.250	
Roland Dubois	-	
Richard Shearer	-	
Piotr Muszyński	190.896	
Ireneusz Piecuch	206.250	
Członkowie Rady Nadzorczej TP S.A. nie uczestniczą w programie motywacyjnym Spółki i na dzień 31 grudnia 2008 roku nie posiadali obligacji z prawem pierwszeństwa do subskrybowania akcji.
Informacje o wynagrodzeniach, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych przez Spółkę lub należnych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających i nadzorujących zostały przedstawione w nocie 33.1 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
9.1.4	Walne Zgromadzenie
W dniu 24 kwietnia 2008 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP S.A. podjęło uchwałę upoważniającą Spółkę do skupu akcji własnych w celu ich umorzenia. W dniu 15 lipca 2008 roku Zarząd Spółki określił szczegółowe warunki programu nabywania akcji TP S.A. notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych („GPW”) w celu ich umorzenia („Program”).
W ramach Programu tj. od dnia 4 sierpnia 2008 roku do dnia 25 listopada 2008 roku Spółka nabyła łącznie 33.124.220 akcji własnych co stanowi 2,42 % kapitału zakładowego Spółki.
Program był prowadzony do czasu gdy wysokość środków wykorzystanych na jego realizację osiągnęła 700 mln zł. 
W 2008 roku TP wypłaciła dywidendę w wysokości 2.053 mln złotych, w tym 825 mln zł z zysku za rok 2007 oraz 1.228 mln zł z zatrzymanych zysków z lat ubiegłych. Wypłata dywidendy w wysokości 1,5 złotego na akcję została zatwierdzona przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy w dniu 24 kwietnia 2008 roku. Dywidenda, pomniejszona o podatek uiszczony u źródła, została wypłacona w dniu 11 czerwca 2008 roku. 
W dniu 16 stycznia 2009 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP S.A. podjęło uchwałę w sprawie umorzenia 33.124.220 akcji zwykłych na okaziciela serii A oraz uchwałę w sprawie obniżenia kapitału zakładowego Spółki ( z  4.106.319.723 zł do 4. 006.947.063 zł) w drodze zmiany Statutu. 
9.2	Zatrudnienie w Grupie TP
Według stanu na dzień 31 grudnia 2008 roku zatrudnienie w Grupie TP wynosiło 29.249 etatów. W stosunku do stanu z końca 2007 roku poziom zatrudnienia w Grupie TP obniżył się o 6,7 %.
Zmniejszenie poziomu zatrudnienie miało miejsce głównie w TP (o 1.953 etaty). Było także skutkiem sprzedaży spółki Ditel (zmniejszenie zatrudnienia o 603 etaty). Powyższe spadki zostały częściowo skompensowane przez wzrost zatrudnienia, głównie w PTK Centertel (132 etatów), TP Internet (o 111 etatów), Wirtualnej Polsce (o 60 etatów) i TP Emitel (o 17 etatów). 
W 2008 roku kontynuowano działania związane z optymalizacją zatrudnienia w TP. Proces optymalizacji opierał się głównie na postanowieniach Umowy Społecznej podpisanej w grudniu 2006. 
Obniżenie zatrudnienia w TP to głownie efekt programu odejść dobrowolnych, realizowanego w 2008 roku w oparciu o postanowienia Umowy Społecznej na lata 2007-2009. W okresie 12 miesięcy 2008 roku odprawy w związku z odejściem z TP otrzymało 2.015 osób, w tym 1.972 osoby odeszły z TP w ramach programu odejść dobrowolnych. Wysokość średniej wypłaty dla odchodzących pracowników TP wyniosła 50 tys. zł. 
Stan rezerwy na restrukturyzację zatrudnienia na koniec grudnia 2008 roku, po uwzględnieniu dyskonta i wykorzystania rezerwy, wynosił 241 mln zł. (kwota ta uwzględnia rezerwę dotworzoną w związku z podpisaną w listopadzie 2008 Umową Społeczną na lata 2009-201).
W 2008 roku rekrutacja zewnętrzna w Grupie TP objęła 1.973 osób (bez tymczasowych umów na zastępstwo) i była o 8,5% wyższa od liczby rekrutacji zewnętrznych w 2007 roku. Rekrutacje dotyczyły głównie stanowisk: sprzedażowych, pracowników obsługi klienta (głównie w TP, PTK Centertel, Emitel i Wirtualna Polska).
Koszty wynagrodzeń, ubezpieczeń społecznych oraz pozostałych świadczeń na rzecz pracowników w Grupie TP wyniosły 2.359 mln zł i były o 2,7 % niższe w stosunku do 2007 roku. Wyłączając jednorazową korektę aktuarialną dokonaną w grudniu 2008 roku, związaną z Umową Społeczną na lata 2009-2011, podpisaną w listopadzie 2008, ogólne koszty wynagrodzeń, ubezpieczeń społecznych oraz pozostałych świadczeń na rzecz pracowników zmniejszyły się o 1,6% w porównaniu do 2007 roku (kwota korekty 32 mln zł).
9.2.1	Programy Motywacyjne
Program motywacyjny Grupy TP
W dniu 28 kwietnia 2006 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP zaakceptowało Program Motywacyjny „Stock Option Plan”. W dniu 12 grudnia 2006 uchwałą Zarządu TP S.A. nr 149/0/06 przyjęty został Regulamin Programu Motywacyjnego dla Członków Zarządu Spółki – Telekomunikacja Polska oraz Regulamin Programu Motywacyjnego Kadry Menedżerskiej Wyższego Szczebla Grupy Kapitałowej Spółki – Telekomunikacja Polska.
Podstawowym celem Programu jest powiązanie wynagrodzeń kluczowych menedżerów Grupy Kapitałowej Telekomunikacja Polska z ich wkładem pracy w rozwój Grupy poprzez umożliwienie im korzystania z planowanego wzrostu wartości Grupy; a także zwiększenie ich zaangażowania w aktywne zarządzanie Grupą w celu osiągnięcia wzrostu jej rentowności. Jednocześnie, zdaniem Zarządu, wprowadzany Program jest obecnie najkorzystniejszym sposobem aktywizacji kadry zarządzającej, co będzie miało korzystny wpływ na realizację strategii rozwoju Grupy
Dodatkowy element motywacyjny pozwoli na trwałe związanie najbardziej wartościowych pracowników z Grupą TP.
Obligacje z prawem pierwszeństwa
Program jest realizowany przy wykorzystaniu instrumentu w postaci obligacji z prawem pierwszeństwa emitowanych przez TP. Emitowane obligacje są obligacjami imiennymi, uprawniającymi do subskrybowania akcji TP serii B z pierwszeństwem przed dotychczasowymi akcjonariuszami.
Zgodnie z zaproponowaną przez Zarząd uchwałą w sprawie emisji obligacji, obligacje mają wartość nominalną 1 grosz i mają być emitowane po cenie emisyjnej równej wartości nominalnej. W związku z celem obligacji, tj. realizacją Programu, obligacje te nie będą oprocentowane. Jedna obligacja będzie uprawniała do subskrybowania jednej akcji serii B.
Akcje serii B uczestniczą w dywidendzie na zasadach opisanych w memorandum informacyjnym.
Emisja nowych akcji serii B wiąże się ze zmniejszeniem procentowego udziału dotychczasowych akcjonariuszy w kapitale zakładowym TP. W przypadku zrealizowania przez obligatariuszy praw wynikających ze wszystkich obligacji, procentowy udział w kapitale zakładowym wszystkich dotychczasowych akcjonariuszy zmniejszy się o 0,508%.
Skala Programu
Planowana emisja - 7.113.000 sztuk obligacji, które uprawniać będą do subskrybowania łącznie 7.113.000 akcji serii B.
Liczba przydzielanych obligacji
Liczba obligacji przydzielonych poszczególnym Beneficjentom jest uzależniona od oceny wyników i zaangażowania operacyjnego każdego Beneficjenta, jak również poziomu odpowiedzialności.
Okres realizacji
Prawo subskrybowania akcji serii B przez posiadaczy obligacji będzie mogło być realizowane przez okres siedmiu lat, tj. od trzeciej do dziesiątej rocznicy emisji obligacji. Realizacja tego prawa będzie możliwa zasadniczo wyłącznie w przypadku, gdy Beneficjent będzie w dniu jego realizacji pozostawał pracownikiem bądź członkiem organów Spółki lub spółek Grupy TP biorących udział w Programie. W przypadku, gdy Beneficjent przestanie być pracownikiem bądź członkiem organów TP lub tych spółek przed dniem subskrybowania akcji serii B, wszystkie jego obligacje zostaną umorzone w drodze zapłaty wartości nominalnej tych obligacji.
Cena emisyjna akcji
Cena emisyjna akcji serii B obejmowanych przez obligatariuszy została ustalona przez Zarząd w dniu emisji obligacji i była równa średniej kursów akcji TP na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie S.A z 20 sesji bezpośrednio poprzedzających dzień emisji obligacji.
We wrześniu 2007, Zarząd przystąpił do wdrażania programu, rozsyłając memorandum informacyjne potencjalnym Beneficjentom. Ogółem, pisma subskrypcyjne wysłano do 356 pracowników (w tym Członków Komitetu Wykonawczego), z czego na subskrypcję zdecydowało się 339 (96%) osób uprawnionych. Dzień przydziału obligacji ustalono na 9 października 2007 roku, a cenę emisyjną akcji na 21,57 zł (średnia kursów zamknięcia dla akcji TP na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie z 20 sesji bezpośrednio poprzedzających dzień przydziału obligacji). 6.047.710 obligacji serii A zostało objętych przez osoby uprawnione, a 154.698 obligacji przez powiernika (KBC Securities). Nie wyemitowano 0,9 mln spośród 7,1 mln obligacji. Rozwodnienie istniejących akcji w wyniku emisji nowych wyniesie 0,43% (a nie 0,51%, jak zakładano). Koszt realizacji programu wyniesie 25 mln zł i jest księgowany przez cały okres trwania programu. Wg stanu na dzień 31.12.2008 umorzone zostały 1.286.382 opcje w związku rozwiązaniem umowy o pracę z beneficjentami w przypadkach określonych w programie.
Program podlega systemowi kontroli zgodnie z postanowieniami uchwały, którą został wprowadzony w Grupie TP. Program podlega wdrażanej w całej grupie France Telecom procedurze zgodnej ze standardami raportowania. Kontrolowane czynności będą dotyczyły m.in. Aktualizacji osób objętych programem, aktualizacji wycen programu, kontroli rozliczeń z pracownikami odchodzącymi ze Spółki.
Plan bezpłatnych akcji France Telecom
W 2007 roku France Telecom ustanowił program przyznania bezpłatnych akcji („program NExT”), który jest klasyfikowany jako transakcja płatności w formie akcji rozliczana w instrumentach kapitałowych. W ramach programu NExT pracownikom i kadrze kierowniczej Grupy TP przyznano 988.400 akcji. Dzień przyznania, tj. dzień, w którym terminy i warunki programu zostały zakomunikowane pracownikom, ustalono na 18 marca 2008 roku. Przydzielone akcje nie mogą być sprzedawane w ciągu 2 lat od dnia nabycia uprawnień. Wartość godziwa akcji na dzień przyznania wyniosła 63,57 złotych (ekwiwalent 17,95 EUR przeliczony po kursie NBP z dnia 18 marca 2008 roku).

Przyznanie prawa do bezpłatnych akcji nastąpi, gdy w Grupie France Telecom spełnione zostaną następujące warunki:
o	osiągnięcie przez Grupę France Telecom w latach 2007 i 2008 przepływów pieniężnych w wysokości określonej w programie NExT (6,8 miliarda EUR w każdym roku), przy czym przepływy pieniężne osiągnięte w tym okresie muszą pokryć koszty programu przyznania akcji. Warunek dotyczący przepływów pieniężnych za 2007 rok został spełniony.
o	osoby uprawnione do otrzymania akcji muszą być zatrudnione w Grupie France Telecom na dzień nabycia uprawnień.
9.2.2	Umowa Społeczna
W listopadzie 2008 wynegocjowano oraz podpisano z organizacjami związkowymi Umowę Społeczną na lata 2009-2011. W dokumencie znajdują się zasady, które mają uregulować najważniejsze problemy pracownicze na okres najbliższych trzech lat, takie jak polityka zatrudnienia – w tym perspektywy rozwoju w poszczególnych grupach zawodowych, stworzenie możliwości regularnych podwyżek w oparciu o przejrzystą i konkurencyjną politykę wynagradzania, określenie miejsca i roli mobilności wewnętrznej, rekrutacji oraz outsourcingu w polityce zatrudnienia firmy, a także umożliwienie długoletnim pracownikom TP odejścia za godziwą rekompensatą. Zapisy Umowy Społecznej zastępują w roku 2009 ustalenia z poprzedniego porozumienia, które obejmowało lata 2007-2009.

ROZDZIAŁ IV
Kluczowe zagrożenia i czynniki ryzyka

10	CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z GRUPĄ TP
Opisane w niniejszym Sprawozdaniu czynniki ryzyka nie wyczerpują opisu całego potencjalnego ryzyka dla działalności Grupy. Zarząd opracował i wprowadził system kontroli wewnętrznej oraz zarządzania ryzykiem w Grupie TP. System ten umożliwia zarządzanie ryzykiem związanym z nieosiąganiem celów biznesowych (choć go całkowicie nie eliminuje), w istotnym stopniu zabezpieczając Spółkę przed poważnymi nieprawidłowościami w sprawozdawczości i stratami.
***
Od 2007 roku Grupa TP wdraża kolejne etapy kompleksowego programu zarządzania ryzykiem w najważniejszych spółkach należących do Grupy. Opracowano i wdrożono Politykę Zarządzania Ryzykiem w Grupie TP, określającą naczelne zasady i odpowiedzialności w obszarze zarządzania ryzykiem. Wdrażane rozwiązania obejmują metody identyfikacji, oceny ryzyk oraz analizy i opracowywania działań obniżających poziom ryzyka. Dzięki właściwemu raportowaniu Zarząd dysponuje wiedzą o najważniejszych ryzykach w obrębie Grupy i może podjąć odpowiednie działania zapobiegające. Proces identyfikacji i selekcji najważniejszych ryzyk, przeprowadzany przez zespół Zarządzania Ryzykiem Korporacyjnym, obejmuje przekrojowo całą TP SA oraz najważniejsze spółki Grupy. Ocena zidentyfikowanych ryzyk odbywa się z udziałem wyższej kadry menedżerskiej oraz informacji uzyskanych z Audytu Wewnętrznego.
Najważniejsze ryzyka dla Grupy są stale monitorowane. Dla tych ryzyk podejmowane są działania zapobiegające mające na celu ograniczenie prawdopodobieństwa realizacji ryzyk i zmniejszenie ich potencjalnego wpływu na działalność Grupy TP. 
Zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Grupy TP Mapa Ryzyk jest aktualizowana, co najmniej raz w roku i jest przedstawiana Zarządowi oraz Komitetowi Audytowemu Rady Nadzorczej. Plan audytów wewnętrznych na kolejny rok jest sporządzany w oparciu o listę najważniejszych ryzyk wybranych przy udziale dyrektorów wykonawczych Grupy TP.
10.1	Wdrożenie strategii
W odpowiedzi na zmiany rynku telekomunikacyjnego, przede wszystkim rosnącą konkurencję i presję regulacyjną, Grupa TP realizuje swą średnioterminową strategię ogłoszoną w lipcu 2007 roku. Jest ona oparta przede wszystkim na integracji usług stacjonarnych i komórkowych oraz rozwoju nowych źródeł przychodów, głównie w obszarach mediów i kontentu. Sukces tej strategii oraz powodzenie jej realizacji nie są gwarantowane. Istnieje ryzyko opóźnienia wdrożenia strategii spowodowanego zarówno czynnikami wewnętrznymi jak i zewnętrznymi oraz wygenerowania niższych niż zaplanowano przychodów z nowych usług. Może to mieć negatywny wpływ na wyniki i sytuację finansową Grupy.
10.2	Terminowa realizacja wymagań regulatora
Nałożenie wymagań regulacyjnych może spowodować, że spółki z Grupy TP nie sprostają im w wymaganym przez regulatora czasie, przez co mogą być narażone na kary. Bardziej szczegółowe informacje na ten temat przedstawiono w punkcie 5.1.
Zgodnie z ustawą Prawo Telekomunikacyjne za niespełnienie niektórych wymogów określonych w tej ustawie Prezes UKE może nałożyć na operatora karę pieniężną w wysokości do 3% przychodu uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym. 
Zgodnie z Ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów z dnia 16 lutego 2007 roku, w przypadku praktyk monopolistycznych i naruszeń zbiorowych interesów konsumentów Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorcę karę pieniężną do wysokości 10% przychodu osiągniętego w poprzednim roku rozliczeniowym, a także za nieudzielenie żądanych informacji, wprowadzanie w błąd - do 50 milionów euro.
10.3	Dostępność wykwalifikowanych pracowników
Grupa TP jest narażona na ryzyko związane z możliwościami pozyskania lub utrzymania wykwalifikowanych pracowników we wszystkich obszarach swej działalności. Jest to szczególnie istotne w obszarze sprzedaży i obsługi klienta gdzie personel charakteryzuje się relatywnie wysokim poziomem rotacji oraz w obszarze technologicznym, który wymaga wysokiego poziomu unikalnych kompetencji. Braki kadrowe w tych obszarach mogą stanowić zagrożenie dla jakości realizacji podstawowych procesów biznesowych Grupy i negatywnie wpłynąć na wyniki firmy.
10.4	Infrastruktura techniczna
Infrastruktura techniczna, na bazie której świadczone są produkty i usługi Grupy TP jest narażona na uszkodzenia i przerwy w działaniu wynikające z działań sił natury lub zamierzonych działań ludzkich. Przerwy w funkcjonowaniu infrastruktury technicznej mają bezpośrednie przełożenie na możliwości świadczenia usług i dostarczania produktów Grupy TP, co z kolei może mieć odbicie w ograniczeniu przychodów z tych produktów i usług oraz negatywny wpływ na satysfakcję klientów. Ryzyko to jest ograniczone poprzez odpowiednią budowę sieci, działania prewencyjne, plany ciągłości działania oraz odpowiednie ubezpieczenie.
Rozwijając infrastrukturę techniczną TP S.A. narażona jest na ryzyko związane z niewłaściwym wyborem technologii infrastruktury dostępu wynikającym z niespodziewanego przesunięcia ku innym, wcześniej niedocenianym technologiom. Może się okazać, iż aktualne i rekomendowane obecnie technologie dostępu do sieci okażą się nieodpowiednie/bezużyteczne do wdrażania oczekiwanych przez klientów produktów, a świadczone przez nie usługi odbiegać będą od poziomu oczekiwanego przez klienta wynikającego z aktualnie dostępnych urządzeń na rynku (np. telewizja przez komórkę). Ze względu na wielkość nakładów takie zdarzenie może mieć negatywny, długoterminowy wpływ na wyniki finansowe i rentowność spółki.
10.5	Systemy informatyczne
Ze względu na wymagania szybkiego wdrażania systemów informatycznych, związane z rosnącymi oczekiwaniami klientów w zakresie oferowanych produktów, istnieje ryzyko błędów wynikających z niedostatecznego testowania nowych usług oraz ryzyko braku integralności danych we współpracujących ze sobą systemach. Ewentualne wystąpienia awarii oraz zwiększona niedostępność najważniejszych systemów spowodowana częstymi zmianami w funkcjonujących aplikacjach mogą spowodować obniżenie jakości świadczonych usług oraz opóźnienia w reagowaniu na zmieniające się potrzeby klientów. 
10.6	Wdrażanie nowych produktów i usług
W celu utrzymania konkurencyjnej pozycji Grupa TP stale wprowadza innowacyjne produkty i usługi. Pomimo, iż Spółka prowadzi badania marketingowe istnieje ryzyko niedostosowania oferowanych produktów do oczekiwań klientów skutkujące ich wycofaniem z rynku lub zmianą, co z kolei może negatywnie przełożyć się na ich oczekiwany efekt marketingowy oraz doprowadzić do ponoszenia nieplanowanych kosztów na dodatkowe działania marketingowe lub niezrealizowanie planowanych przychodów.
Nowe produkty i usługi wymagają również przystosowania systemów sieciowych i informatycznych. Proces ten jest złożony i często czasochłonny, przez co występuje ryzyko opóźnień we wdrożeniach produktów i usług na rynek. Dodatkowo, ryzykiem dla terminowego wdrożenia są przedłużające się często konsultacje z UKE. Opóźnienia we wdrożeniach nowych produktów i usług mogą się przełożyć na niższe niż planowane efekty sprzedaży stanowiąc ryzyko realizacji założonych wyników finansowych Grupy.
10.7	Zależność od dostawców zewnętrznych
Grupa TP podpisała z dostawcami zewnętrznymi kontrakty na utrzymanie sieci i w zakresie innych usług. Pomimo, iż w kontraktach zawarte są odpowiednie wymogi, Spółka może być narażona na nie wywiązywanie się kontrahentów z umów, co może skutkować opóźnieniami w zakresie prac związanych z utrzymaniem sieci, a w konsekwencji wpływać na obniżenie jakości usług świadczonych przez Grupę TP. Analogicznie, Grupa polega częściowo na zewnętrznych dostawcach sprzętu komputerowego i oprogramowania w zakresie eksploatacji oraz nadzoru nad systemami i procesami informatycznymi. Są to złożone operacje, co uniemożliwia zmianę wykonawców w krótkim okresie czasu. Pomimo tego, że Grupa TP prowadzi politykę dywersyfikacji w zakresie zlecanych na zewnątrz usług, istnieje ryzyko, że znaczące niedociągnięcia któregoś z poważnych dostawców mogą mieć niekorzystny wpływ na działalność Grupy pod względem operacyjnym i finansowym.
11	CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z SEKTOREM TELEKOMUNIKACYJNYM
11.1	Ryzyka regulacyjne
Zmiany w otoczeniu regulacyjnym w połączeniu z rosnącą konkurencją spowodowały wzrost presji na przychody Grupy TP w 2008 roku. 
TP podejmuje działania, wobec regulatora i operatorów, w zakresie rozwiązywania kwestii związanych między innymi z usługami hurtowej odsprzedaży abonamentu (WLR), dostępu typu Bitstream czy dostępu do lokalnej pętli abonenckiej, aby zapewnić optymalne wypełnienie obowiązków regulacyjnych. Jednak systematycznie zdarzają się sytuacje, w których UKE wprowadza zmiany, narzucając przy tym TP nierealistyczny harmonogram i złożone pod względem technicznym rozwiązania. 
Grupa TP wykorzystuje wszelkie dostępne środki prawne w celu ochrony swoich interesów (na rozpatrzenie czekają odwołania od wszystkich nieuzasadnionych decyzji UKE). W przypadkach, w których zdaniem Grupy TP nastąpiło złamanie prawa europejskiego, Grupa TP odwołuje się do instytucji UE.
Grupa TP zamierza być aktywnym partnerem w procesie liberalizacji sektora telekomunikacyjnego, wprowadzając i realizując rozwiązania i umowy z partnerami, którzy chcą rozwijać tę branżę poprzez inwestycje w infrastrukturę telekomunikacyjną.
11.1.1	Usługa WLR
W 2006 roku Prezes UKE rozpoczął proces wprowadzania na rynek polski usługi WLR poprzez wydawanie decyzji zmieniających umowy o połączeniu sieci w wyniku rozpatrywania indywidualnych wniosków przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Do końca 2008 roku Prezes UKE wydał decyzje dla 17 przedsiębiorców, są to: Tele2 Polska Sp. z o.o., GTS Energis Sp. z o.o., Telefonia Dialog S.A, Premium Internet S.A., Polkomtel S.A., eTel Polska Sp. z o.o., EXATEL S.A., Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o., E-Telko Sp. z o.o., MNI S.A., Multimedia Polska S.A., Długie Rozmowy S.A., Multimedia Polska-Południe S.A. oraz Multimedia Polska-Zachód Sp. z o.o., Telekomunikacja Kolejowa, Netia S.A., MediaTel S.A. Wszystkie decyzje są niekorzystne, gdyż nakładają na TP obowiązek odsprzedaży usług poniżej kosztów TP. Od wszystkich decyzji TP wniosła stosowne odwołania. 
W dniu 10 grudnia 2007 roku Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (SOKiK) uchylił decyzję UKE w sprawie WLR wydaną na wniosek Tele2. Od wyroku SOKiK została wniesiona apelacja przez Prezesa UKE, KIGEiT i Tele2. W listopadzie 2008 roku Sąd Apelacyjny postanowił skierować pytanie prawne do Sądu Najwyższego dotyczące zmiany decyzji UKE w trybie samokontroli i odroczył rozprawę bez wyznaczenia terminu.
W dniu 3 czerwca 2008 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie na wniosek TP wydał postanowienie o zawieszeniu wykonania decyzji, wskutek czego TP zyskała uprawnienie do zaprzestania świadczenia usługi WLR dla Tele2. W konsekwencji TP wystąpiła z pozwem przeciwko Tele2 na kwotę 59 mln zł tytułem zwrotu wartości wzbogacenia, jakie Tele2 uzyskała kosztem TP. Bardziej szczegółowe informacje na temat tego roszczenia przedstawiono w punkcie 5.12. W dniu 6 czerwca 2008 roku Prezes UKE wydał z urzędu nową tymczasową (na 6 miesięcy) decyzję regulującą świadczenie usługi WLR dla Tele2, posiadającą rygor natychmiastowej wykonalności. TP zaskarżyła tę decyzję oraz w dniu 11 czerwca 2008 roku TP złożyła wniosek o wstrzymanie jej wykonania, jednakże w dniu 10 lipca 2008 roku został on odrzucony. W dniu 24 lipca 2008 roku UKE wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji tymczasowej z dnia 6 czerwca 2008 roku i jednocześnie w tym samym dniu wydał nową, tym razem już bezterminową, decyzję w sprawie WLR dla Tele2. TP zaskarżyła obydwie decyzje.
W dniu 25 lutego 2008 roku Sąd Okręgowy w Warszawie uchylił decyzję Prezesa UKE w sprawie WLR dla Premium Internet. W lipcu 2008 roku TP wystąpiła do Sądu Apelacyjnego o wydanie postanowienia o zawieszeniu wykonania decyzji, jednakże postanowieniem z dnia 24 lipca 2008 roku Sąd Apelacyjny oddalił wniosek TP. Premium Internet, KIGEiT oraz UKE złożyli apelacje od ww. wyroku.
W dniu 22 grudnia 2008 roku została uchylona trzecia decyzja UKE dotycząca usługi WLR wydana dla E-Telko Sp. z o.o. W ocenie SOKiK najbardziej istotnym zarzutem podniesionym w odwołaniu zasługującym na uwzględnienie był zarzut dotyczący ustalenia opłat według innej metody niż kalkulacja kosztów, o której mowa w art. 39 ustawy Prawo telekomunikacyjne lub metody polegającej na uwzględnieniu opłat stosowanych na porównywalnych rynkach konkurencyjnych. Sąd zakwestionował ustalenie opłat przez Prezesa UKE z wykorzystaniem metody "cena detaliczna minus".
W dniu 8 kwietnia 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję w sprawie „Ramowej Oferty TP o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie rozpoczynania połączeń, zakańczania połączeń oraz hurtowego dostępu do sieci” (zwana dalej: „Ofertą RIO”), którą m.in. rozszerzył zakres usługi WLR Szczegółowe informacje nt. nowej oferty znajdują się w punkcie 11.1.4.
W związku z zakończeniem w sierpniu 2008 roku audytu kosztowego TP przeprowadzonego przez powołanego przez Prezesa UKE biegłego rewidenta oraz wydaną przez niego niezależną opinią, TP zwróciła się do Prezesa UKE o jego uwzględnienie w ramach dokonywanych rozstrzygnięć. Prezes UKE w dalszym ciągu odmawia zastosowania tych wyników pomimo kolejnej już pozytywnej opinii audytora oraz pomimo faktu, iż wyniki te są dla Prezesa UKE wiążące.
11.1.2	Uwolnienie lokalnej pętli abonenckiej 
 W dniu 28 listopada 2008 roku, po zakończeniu postępowania w zakresie zatwierdzenia oferty na dostęp do lokalnej pętli abonenckiej, Prezes UKE zmienił i zatwierdził projekt „Oferty ramowej Telekomunikacji Polskiej określający ramowe warunki umów o dostępie do lokalnej pętli abonenckiej i związanych z nim udogodnień, w zakresie dostępu pełnego i współdzielonego”. TP jako podmiot o znaczącej pozycji na rynku świadczenia usługi dostępu do lokalnej pętli i podpętli abonenckiej (rynek 11) przedłożyła ten projekt we wrześniu 2007 roku. W wyniku wprowadzenia nowej oferty obowiązują nowe opłaty za dostęp do lokalnej pętli abonenckiej, częściowo zgodne z wynikami kalkulacji kosztów TP na rok 2008. W dniu 15 grudnia 2008 roku TP złożyła do UKE wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Obecnie oczekujemy na rozstrzygnięcie Prezesa UKE.
Nadal trwa proces odwoławczy od poprzedniej oferty na dostęp do lokalnej pętli abonenckiej, której ostateczny kształt nadała decyzja Prezesa UKE z 3 kwietnia 2007 roku. W dniu 4 maja 2007 roku TP wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa UKE z 3 kwietnia 2007 roku, którą to decyzją, po rozpatrzeniu odwołania TP, Prezes UKE zmienił decyzję z 5 października 2006 roku wprowadzającą ofertę ramową na dostęp do lokalnej pętli abonenckiej. W dniu 4 kwietnia 2008 roku WSA oddalił skargę TP. W dniu 18 czerwca 2008 roku TP wniosła skargę kasacyjną do NSA.
Udostępniania pętli lokalnej innym operatorom odbywa się na podstawie decyzji wydanych przez regulatora oraz umów podpisanych przez TP. Dotychczas podpisano 11 umów z operatorami oraz wydano 5 decyzji Prezesa UKE, od których TP złożyła stosowne odwołania. Oferta LLU wymaga ze strony TP znacznego zaangażowania finansowego, w szczególności w rozbudowę powierzchni kolokacyjnych. Pomimo znaczących nakładów operatorzy alternatywni w niewielkim stopniu wykorzystują usługę dostępu do lokalnej pętli abonenckiej. Do końca grudnia 2008 roku uwolniono zaledwie 1.652 linie TP. Oznacza to, iż inwestycje ponoszone na rzecz wypełniania obowiązków regulacyjnych wynikających z oferty LLU nie zapewniają TP odpowiedniej stopy zwrotu, gdyż pozostają w znacznej mierze niewykorzystane. 
11.1.3	Dostęp Bitstream
 W maju 2007 roku TP, realizując obowiązek nałożony w decyzji o wyznaczeniu TP jako podmiotu o znaczącej pozycji na rynku świadczenia usługi dostępu szerokopasmowego, w tym usługi szerokopasmowej transmisji danych (rynek 12), złożyła do akceptacji Prezesa UKE projekt oferty ramowej. 
W dniu 5 maja 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję w sprawie dostosowania przez TP opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w zakresie dostępu szerokopasmowego, w tym szerokopasmowej transmisji danych (BSA), określając ich maksymalny poziom. W dniu 6 maja 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję, na mocy której zmienił i zatwierdził projekt Oferty Ramowej określającej ramowe warunki dostępu telekomunikacyjnego w zakresie usługi dostępu szerokopasmowego, w tym usługi szerokopasmowej transmisji danych. Nowa Oferta BSA znacznie poszerza zakres usług udostępnionych przedsiębiorcom telekomunikacyjnym. Należy podkreślić, że TP nie wykorzystuje we własnej sieci wszystkich parametrów transmisji danych jakie są wymagane przez Prezesa UKE w decyzji BSA. Dostosowanie sieci TP do transmisji danych w klasach usług innych niż obecnie stosowane przez TP, a także wprowadzenie nowych poziomów dostępu do sieci TP wiązać się będzie ze znacznymi nakładami inwestycyjnymi ze strony TP. Mając na względzie fakt, iż opłaty wprowadzone decyzją Prezesa UKE nie gwarantują zwrotu kosztów TP, istnieje znaczące ryzyko, że nakłady te nie zostaną pokryte z przyszłych wpływów z opłat hurtowych. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
TP odwołała się od obu decyzji składając do Prezesa UKE wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W dniu 31 października 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji z dnia 5 maja 2008 roku w sprawie dostosowania przez TP opłat z tytułu dostępu telekomunikacyjnego w zakresie dostępu szerokopasmowego, w tym szerokopasmowej transmisji danych (BSA), określając ich maksymalny poziom i jednocześnie decyzją z tego samego dnia umorzył postępowanie z wniosku TP o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia 5 maja 2008 roku. TP wielokrotnie przedstawiała stanowisko dotyczące wygaśnięcia decyzji z dnia 5 maja 2008 roku z dniem 27 sierpnia 2008 roku, tj. z dniem przedłożenia Prezesowi UKE wyników kalkulacji kosztów świadczenia usługi dostępu szerokopasmowego, w tym szerokopasmowej transmisji danych na rok 2008 i 2009 wraz z pozytywną opinią biegłego rewidenta. 
W dniu 4 listopada 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję zmieniającą w części decyzję z dnia 6 maja 2008 roku zmieniającą i zatwierdzającą projekt Oferty Ramowej TP określającej ramowe warunki dostępu telekomunikacyjnego w zakresie usługi dostępu szerokopasmowego, w tym usługi szerokopasmowej transmisji danych (Oferta BSA 2008). Decyzja z dnia 4 listopada 2008 roku doprecyzowała i uporządkowała postanowienia decyzji z dnia 6 maja 2008 roku. 
Od decyzji z dnia 4 listopada 2008 roku TP złożyła w dniu 4 grudnia 2008 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności decyzji jej poprzedzającej, tj. decyzji z dnia 6 maja 2008 roku.
11.1.4	Oferta ramowa na połączenie sieci (RIO) 
W dniu 3 września 2007 roku, w związku z pozytywnym wynikiem audytu kosztów TP, Spółka złożyła wniosek o zmianę oferty ramowej w zakresie połączenia sieci poprzez wprowadzenie cennika uwzględniającego pozytywnie zweryfikowany poziom kosztów TP. W dniu 10 stycznia 2008 roku Prezes UKE odmówił zmiany oferty ramowej RIO w zakresie cennika uwzględniającego pozytywnie zweryfikowany poziom kosztów TP. TP odwołała się od tej decyzji składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa UKE. W dniu 4 kwietnia 2008 roku Prezes UKE utrzymał w mocy decyzję z dnia 10 stycznia 2008 roku i odmówił zmiany oferty RIO. W dniu 7 maja 2008 roku TP złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa UKE odmawiającą zmiany oferty ramowej RIO poprzez wprowadzenie cennika uwzględniającego pozytywnie zweryfikowany poziom kosztów TP. Sprawa jest w toku.
W dniu 7 kwietnia 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję nakładającą na TP obowiązek dostosowania opłat z tytułu świadczenia usług rozpoczynania połączeń, zakańczania połączeń oraz hurtowego dostępu do sieci, określając ich maksymalny poziom. 
W dniu 8 kwietnia 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję w sprawie zatwierdzenia „Ramowej oferty o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie rozpoczynania połączeń, zakańczania połączeń oraz hurtowego dostępu do sieci”. Decyzja ta wdraża zmieniony jednostronnie przez UKE projekt Oferty przedłożony przez TP w dniu 11 października 2006 roku. Oferta RIO 2008 określa ramowe warunki i zasady współpracy w zakresie dostępu telekomunikacyjnego: w ramach połączenia sieci, hurtowego dostępu do sieci TP (usługa WLR) oraz dostępu do infrastruktury telekomunikacyjnej i systemów niezbędnych do zapewnienia dostępu. 
Nowa oferta ramowa, rozszerza obowiązki regulacyjne nałożone na TP, szczególnie w zakresie hurtowego dostępu do sieci:
•	poszerzony został katalog usług objętych usługą hurtowego dostępu do sieci TP. Według nowej oferty, WLR obejmuje oprócz łączy analogowych oraz ISDN BRA także łącza ISDN PRA. 
•	w ramach usługi WLR oferta ramowa nakłada na TP obowiązek odsprzedaży usług w tym połączeń lokalnych i strefowych, międzystrefowych, międzynarodowych oraz do sieci komórkowych – obowiązki te nie istniały w ramach decyzji WLR wydawanych dla poszczególnych operatorów. Rozwiązanie takie wprowadza możliwości świadczenia usługi WLR przedsiębiorcom telekomunikacyjnym nieposiadającym własnej infrastruktury (tzw. Service Provider). 
Nowa oferta utrzymuje poziom opłat dotychczas obowiązujących w indywidualnych decyzjach WLR dla operatorów. Opłaty miesięczne za abonament WLR zostały wyznaczone na bazie metody „cena detaliczna minus” z dyskontem 46,99% od cen detalicznych TP.
Ponadto oferta ramowa nakłada na TP szereg rygorystycznych kar, a TP nadal jest zobowiązana do świadczenia usług rozliczeń w oparciu o płaską stawkę rozliczeniową, za którą opłaty zostały wyznaczone znacznie poniżej wyników modelu kosztowego TP na rok 2007, który uzyskał pozytywną opinię niezależnego audytora. 
Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. TP odwołała się od tych decyzji składając do Prezesa UKE wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W dniu 4 listopada 2008 roku Prezes UKE po rozpatrzeniu wniosku TP o ponowne rozpatrzenie sprawy wydał decyzję zmieniającą w części decyzję z dnia 8 kwietnia w sprawie zatwierdzenia „Oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci”. Zmiany dotyczyły głównie zmiany definicji kolokacji oraz powierzchni kolokacyjnej, cesji praw, rozliczeń ruchu w oparciu o płaskie stawki interkonetkowe (PSI), oraz procedur realizacji zamówień. W dniu 4 grudnia 2008 roku TP od ww. decyzji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 
W dniu 31 października 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję o stwierdzeniu wygaśnięcia z dniem 27 sierpnia 2008 roku decyzji nakładającej na TP obowiązek dostosowania opłat z tytułu świadczenia usług rozpoczynania połączeń, zakańczania połączeń oraz hurtowego dostępu do sieci, określając ich maksymalny poziom. Prezes UKE wydał ww. decyzję ze względu na fakt, iż w związku ze złożeniem przez TP Prezesowi UKE wyników kalkulacji kosztów z opinią biegłego rewidenta z badania stwierdzającej prawidłowość wyników tej kalkulacji odpadła podstawa z art. 40 Pt do wydania decyzji z dnia 7 kwietnia 2008 roku. 
W dniu 31 października 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję o umorzeniu postępowania z wniosku TP o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji z dnia 7 kwietnia 2008 roku. W dniu 3 grudnia 2008 roku TP od ww. decyzji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 
11.1.5	Dzierżawa łączy 
W dniu 17 lipca 2007 roku Prezes UKE wydał decyzję, w której zobowiązał TP do przygotowania w terminie 30 dni zmiany oferty ramowej dzierżawy łączy z 10 maja 2006 roku, w szczególności w zakresie obniżenia stawek oraz zapewnienia łączy o przepływności 622 Mbit/s. TP złożyła do WSA skargę na tę decyzję. Postępowanie to zostało zawieszone przed WSA. 
Niezależnie od decyzji z 17 lipca 2007 roku, Prezes UKE wydał w dniu 18 lipca 2007 roku decyzję zobowiązującą do zmiany oferty RLLO z wniosku NASK – w zakresie objęcia ofertą torów pod budowę kanałów cyfrowych. W dniu 17 sierpnia 2007 roku TP złożyła do UKE zmienioną ofertę. W dniu 31 października 2007 roku Prezes UKE jednostronnie zmienił i wdrożył przedłożoną przez TP ofertę. Od tej decyzji TP złożyła w listopadzie 2007 roku do Prezesa UKE wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes UKE dotychczas sprawy nie rozstrzygnął.
W dniu 17 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa UKE z dnia 10 maja 2006 w sprawie oferty ramowej RLLO 2006 czyli oferty, do której odnosiły się 2 wspomniane decyzje zobowiązujące do jej zmiany. Według WSA Prezes UKE nie mógł ustalić w ofercie ramowej RLLO opłat za łącza o przepływności 155 Mbit/s. W ocenie sądu Prezes UKE nie był uprawniony do uregulowania łączy o przepływności n x 64 kbit/s dla wielkości n powyżej 16, ponieważ w tym zakresie brak było regulacji w cenniku detalicznym usługi krajowe łącza dzierżawione TP, na który to cennik Prezes UKE powoływał się w treści decyzji. Z uwagi na okoliczność, iż oferta ramowa reguluje warunki zawierania umów dzierżawy łączy telekomunikacyjnych całościowo, nie było możliwości jej uchylenia w części i dlatego została uchylona w całości. W sprawie została złożona skarga kasacyjna. 
Decyzją z dnia 23 października 2008 roku Prezes UKE uznał TP za przedsiębiorcę zajmującego pozycję znaczącą na krajowym rynku świadczenia usługi dzierżawy odcinków zakończeń łączy (rynek 13) i nałożył na TP obowiązki regulacyjne. 
Ponadto, obecnie toczy się postępowanie w sprawie wyznaczenia TP jako operatora o pozycji znaczącej na rynku łączy dzierżawionych niebędących zakończeniami (rynek 14). Komisja Europejska już dwukrotnie zgłosiła poważne wątpliwości dotyczące notyfikowanego do Komisji Europejskiej projektu decyzji Prezesa UKE wyznaczającego TP jako operatora o pozycji znaczącej. W konsekwencji Prezes UKE wycofał notyfikowany projekt i rozpoczął prace nad nowym projektem decyzji. Jeżeli Prezes UKE nie zdoła przekonać Komisji Europejskiej o pozycji znaczącej TP, obowiązki regulacyjne ciążące na TP w części dotyczącej łączy z zakresu rynku 14 byłyby zniesione. 
11.1.6	Kanalizacja kablowa (ROI)
W dniu 27 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny ogłosił wyrok w sprawie ze skargi Telekomunikacji Polskiej S.A. na decyzję Prezesa UKE z dnia 30 czerwca 2006 roku i z dnia 4 sierpnia 2006 roku w przedmiocie zmiany i zatwierdzenia oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym w części infrastruktura telekomunikacyjna w zakresie kanalizacji kablowej. WSA nie uwzględnił zarzutów TP i oddalił skargę. Spółka po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia wyroku złoży skargę do NSA.
11.1.7	Stawki za zakańczanie połączeń w sieciach komórkowych (MTR)
Decyzją z dnia 30 września 2008 roku (decyzja MTR 2008) Prezes UKE nakazał dostosowanie od 1 stycznia 2009 roku opłat za usługę zakańczania połączeń w sieci PTK Centertel do poziomu 21,62 gr/min, a od 1 lipca 2009 roku do poziomu 16,77 gr/min. Decyzja ta została wydana pomimo obowiązywania decyzji z dnia 26 kwietnia 2007 roku określającej poziom redukcji stawek MTR do połowy 2010 roku (Decyzja MTR 2007). W związku z tym 30 grudnia 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję wygaszającą wcześniejszą decyzję MTR 2007. 
Powyższe działanie Prezesa UKE, pomimo poważnych wątpliwości natury prawnej, rodzi konieczność stosowania MTR wskazanych w decyzji z dnia 30 września 2008 roku W związku z tym PTK rozpoczął negocjacje z innymi operatorami w celu zawarcia stosownych aneksów do umów o dostępie w zakresie nowych rozliczeń za zakańczanie połączeń w sieci PTK. Żaden z operatorów nie zgodził się na zaproponowane przez PTK zapisy aneksów w związku z tym negocjacje zostały skierowane do Prezesa UKE, który w dniu 19 stycznia 2009 wydał stosowne decyzje zastępujące umowy międzyoperatorskie w tym zakresie. 
W rozliczeniach za zakończenie połączeń w sieci operatora PLAY i sieci Cyfrowego Polsatu, decyzjami Prezesa UKE zastępującymi umowy interkonektowe stosowane są stawki asymetryczne: PLAY (T1-0,65; T2-0,48, T3-0,40 zł/min) Cyfrowy Polsat (T1, T2, T3 – 0,40 zł/min). 
Prowadzone przez UKE w 2008 roku prace nad zbudowaniem modelu kalkulacji kosztów zakańczania połączeń w oparciu o metodologię LRIC nie zakończyły się stworzeniem przez UKE konkretnego modelu kalkulacji kosztów. 
W ostatnich miesiącach ze strony Komisji Europejskiej i Prezesa UKE czynione są działania zmierzające do znaczącego obniżenia stawek MTR, zarówno w kraju jak i na terenie Unii Europejskiej. Przewidywana skala obniżek ma zrównać stawki w sieciach mobilnych ze stawkami w sieciach stacjonarnych. Może to oznaczać obniżenie stawek MTR w sieciach mobilnych nawet o 70%. Działania polskiego regulatora opierają się na wytycznych KE zmierzających do obniżenia stawek MTR, dlatego należy się spodziewać dalszych działań Prezesa UKE w tym zakresie.
Prezes UKE przeprowadził konsultacje oraz wydał stanowisko w zakresie asymetrii stawek MTR pomiędzy operatorami SMP (PTK Centertel, PTC ERA, Polkomtel) a operatorami wchodzącymi na rynek. Zgodnie ze stanowiskiem opublikowanym 16 grudnia 2008 roku Prezes UKE chce utrzymać maksymalny poziom asymetrii stawek MTR:
•	Asymetria pomiędzy obecnymi nowymi operatorami a operatorami zasiedziałymi (PTK, PTC, Polkomtel) powinna wynosić 141% od 1 lipca 2009 roku. Asymetria w kolejnych latach powinna ulegać zmniejszeniu, aby 1 stycznia 2014 roku stawki MTR w relacji do dzisiaj działających nowych operatorów były symetryczne. 
•	Asymetria stawek MTR dla operatorów, którzy wejdą na rynek wynosić będzie 141% do 3 roku działania operatora i po 7,5 roku osiągnęłaby symetrię.
Powyższe stanowisko jest niezgodne z opinią Europejskiej Grupy Regulatorów oraz Komisji Europejskiej, które opowiadają się za wprowadzaniem symetrii stawek MTR, a asymetria może być tylko uzasadniona w przypadku różnic kosztowych, które są niezależne od operatora. 
11.1.8	Stawki za zakańczanie połączeń w sieciach stacjonarnych operatorów alternatywnych (wyznaczonych jako operatorzy o pozycji znaczącej na rynku 9).
W dniu 16 grudnia 2008 roku po zakończeniu procesu konsultacji Prezes UKE wydał stanowisko w sprawie symetrii stawek na rynku zakańczania połączeń głosowych w publicznych telefonicznych sieciach stacjonarnych. Prezes UKE w stanowisku stwierdził, że maksymalny poziom asymetrii stawek FTR (stawki za zakańczanie połączeń w sieciach stacjonarnych) powinien wynosić 92% od 1 stycznia 2009 roku a następnie ulegać obniżeniu do 0% od 1 stycznia 2014 roku (taki poziom asymetrii dotyczy asymetrii względem stawek za zakańczanie połączeń w sieci TP w strefie numeracyjnej). Prezes UKE zaproponował także maksymalny poziom asymetrii stawek FTR względem stawek TP za zakończenie poza obszarem tranzytowym na poziomie 9% od 1 stycznia 2009 roku malejący do 0% od 1 stycznia 2014 roku. 
Powyższe stanowisko jest niezgodne z opiniami Europejskiej Grupy Regulatorów i Komisji Europejskiej, które wskazują, iż optymalnym rozwiązaniem jest wprowadzenie symetrii.
Przed opublikowaniem ww. stanowiska, w roku 2008 Prezes UKE wydał decyzje zmieniające umowy TP z operatorami alternatywnymi (dla 10-ciu operatorów), którymi wprowadził znaczną asymetrię w rozliczeniach za zakańczanie w sieciach stacjonarnych (FTR) na niekorzyść TP. TP odwołała się od tych decyzji.
W grudniu 2007 roku TP złożyła do Komisji Europejskiej skargę na działania Prezesa UKE w związku z wprowadzaniem dużego stopnia asymetrii w rozliczeniach pomiędzy TP, a operatorami alternatywnymi za zakańczanie połączeń w sieciach stacjonarnych. W roku 2008 informowano Komisję Europejską o dalszych działaniach Prezesa UKE dotyczących asymetrii FTR.
11.1.9	Zagadnienia regulacyjne – Zmiany prawa telekomunikacyjnego
Przegląd procesu legislacyjnego, który może mieć wpływ na działalność TP:
1.	Nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne z dnia 11 stycznia 2008 roku zawierająca regulacje z zakresu:
•	Utworzenie platformy lokalizacyjno – informacyjnej z centralną bazą danych Usług Premium Rate,
•	Wzrostu odpowiedzialności dostawców usług za niewykonane usługi,
•	Pozasądowego rozstrzygania sporów,
•	Zwalczania spamu,
•	Ograniczenia odpowiedzialności finansowej klientów,
•	Zwiększenia uprawnień Prezesa UKE,
•	Zwiększenia możliwości nałożenia nowych obowiązków regulacyjnych.
2.	Projekt ustawy z dnia 20 grudnia 2007 roku (tzw. Projekt unijny) dotyczący:
•	Retencji danych,
•	Zwiększenia uprawnień UKE (analiza rynków),
•	Kadencji oraz ograniczonych warunków odwoływania Prezesa UKE,
•	Obowiązku natychmiastowego uiszczenia kary pieniężnej. 
3.	Projekt ustawy z dnia 25 listopada 2008 roku (stanowiący kontynuację projektu nieunijnego), w którym dodano regulacje dotyczące podziału funkcjonalnego jak również rozszerzono przedmiot regulacji dotyczący gospodarowaniem częstotliwością oraz opłatami za nią.
TP działając jako członek organizacji pracodawców (PKPP Lewiatan, KPP) oraz organizacji samorządu gospodarczego (Polska Izbą Informatyki i Telekomunikacji) przedstawiła swoje stanowisko w ramach konsultacji środowiskowych prowadzonych przez Ministerstwo Infrastruktury.
11.2	Ryzyka konkurencyjne
11.2.1	 Proces wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową
Substytucja telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową jest jednym z istotnych wyzwań rozwoju dla operatorów na rynkach telekomunikacyjnych w Europie. Zjawisko to ujawniło się w sposób szczególnie wyraźny w Europie Środkowej i Wschodniej (w tym także i w Polsce), gdzie penetracja telefonią stacjonarną w momencie spopularyzowania telefonii komórkowej była wyraźnie niższa niż w krajach Europy Zachodniej.
W 2008 roku nadal obserwowaliśmy zjawisko wypierania telefonii stacjonarnej przez telefonię komórkową, w tym szczególnie silną substytucję dostępową (główna przyczyna spadku liczby linii stacjonarnych w Polsce). Według badań „Telecommunication Market in Poland Q4 2008” przeprowadzonych w październiku i listopadzie 2008 roku przez Research International Pentor 42,6%. gospodarstw domowych w Polsce posiada zarówno telefon stacjonarny, jak i komórkowy, 14,6%. korzysta tylko z telefonii „tradycyjnej”, jednak aż 39,2% decyduje się na używanie wyłącznie telefonu komórkowego.
Według wyników badania Eurobarometer (E-Communications Household Survey), opublikowanych przez Komisję Europejską w czerwcu 2008 roku, nowe kraje członkowskie UE cechują się znacząco wyższymi wskaźnikami korzystania wyłącznie z telefonii komórkowej, a liderem pod tym względem są Czechy, gdzie taka sytuacja ma miejsce aż w 64% gospodarstw domowych. W Polsce zastępowanie telefonii stacjonarnej mobilną ma silniejsze oddziaływanie niż w większości krajów Europy Zachodniej i odsetek użytkowników „tylko usług komórkowych” jest od nich wyższy. Ta sama sytuacja ma miejsce w innych krajach Europy Centralnej i Wschodniej.
Zdecydowana większość operatorów telefonii mobilnej oferuje taryfy na połączenia komórkowe (M2M) – szczególnie w ramach sieci macierzystej – w konkurencyjnej cenie w stosunku do poziomu cen F2M.
Zastąpienie telefonii stacjonarnej mobilną w większości zależy od:
•	relacji pomiędzy liczbą klientów usług telefonii stacjonarnej, a mobilnej
•	relacji pomiędzy cenami połączeń telefonii stacjonarnej, a mobilnej.
Również zwyczaje klientów, którzy wciąż kierują się schematem dzwonienia z telefonu stacjonarnego na stacjonarny i z telefonu komórkowego na komórkowy, w związku z wysoką penetracją telefonii komórkowej podtrzymuje proces migracji klientów do operatorów telefonii komórkowej. Wielu z nich planuje zakup pakietu: telefon komórkowy / Internet / oferty konwergentnej, niż tylko korzystania z usług telefonii stacjonarnej. 
Obecnie to usługi telefonii stacjonarnej będą usługą dodaną do Internetu czy telefonii komórkowej niż odwrotnie. W tym zakresie dużą popularnością cieszą się usługi w technologii VoIP aktywowane na dostępie szerokopasmowym, będące ekwiwalentem „tradycyjnej” linii stacjonarnej (łącznie z przydzielonym numerem stacjonarnym umożliwiającym bezproblemową komunikację dwustronną z publicznymi sieciami telefonicznymi).
Dodatkowo, agresywna polityka cenowa i komunikacyjna sieci PLAY (operatora komórkowego P4) w sposób znaczący wpłynęło na substytucję telefonii stacjonarnej komórkową. Operator ten wykorzystując asymetrię stawek za zakańczanie połączeń w swojej sieci w stosunku do innych operatorów komórkowych (działanie nakierowane przede wszystkim na odbieranie klientów konkurencyjnym sieciom komórkowym) dodatkowo stymuluje zjawisko wypierania telefonii stacjonarnej przez komórkową.
Poza czystym efektem wypierania usług telefonii stacjonarnej przez komórkową, na rynku pojawił się nowy trend - telefon stacjonarny jako część oferty operatora telefonii komórkowej. Przykładem są usługi: Era Numer stacjonarny (2 numery na jednej karcie SIM za niski abonament w wysokości 5 zł, numer stacjonarny działa w ograniczonej strefie kilku kilometrów, tzw. Home Zone), oferty Era Domowa, czy Era Linia Domowa (oparta na WLR). Oferując atrakcyjne oferty łączone (czysta oferta komórkowa + telefon domowy) w swoich sieciach operatorzy komórkowi przejmują klientów tradycyjnych „przewodowych” operatorów telekomunikacyjnych.
11.2.2	Rynek ofert hurtowych WLR, BSA i LLU
W roku 2006 wprowadzono możliwość dostępu do sieci TP na zasadzie hurtowej odsprzedaży operatorom konkurencyjnym abonamentu TP (tzw. Wholesale Line Rental - WLR). Do końca 2008 roku decyzje regulacyjne zostały wydane dla spółek Tele2, GTS Energis, Telefonia Dialog, Premium Internet (spółka zależna od Netii), PTC, eTelko, Exatel, MNI, Polkomtel, Długie Rozmowy, eTel, Multimedia Polska, Multimedia Południe, Multimedia Zachód, Mediatel, Telekomunikacja Kolejowa i Netia.
Również w 2006 roku pojawiła się możliwość hurtowego dostępu do szerokopasmowych usług TP poprzez usługę dostępu do lokalnej pętli abonenckiej poprzez dostęp do węzłów sieci telekomunikacyjnej na potrzeby sprzedaży usług szerokopasmowej transmisji danych (tzw. Bitstream Access) – pierwszym operatorem, którzy uruchomił ofertę komercyjną w oparciu o usługę BSA był GTS Energis, a wkrótce podobne oferty wprowadziły też spółki Netia i Tele2. 
Do końca 2008 roku TP podpisała umowy BSA z 21 spółkami (ATM, Długie Rozmowy, ESPOL, E-Telko, eTOP, Exatel, GTS Energis, Intertele Mediatel 4B (dawniej eTel), MNI, Netia, Petrotel, Polkomtel, PTC, PTK, Sferia, Supermedia, Tele2, Telefonia Dialog, Telekomunikacja Kolejowa, Telekomunikacja Novum, VECTRA), a w jednym przypadku UKE wydało decyzję indywidualną (Supermedia).

Na koniec 2008 roku TP miała 348 tys. aktywnych linii BSA. Największymi graczami BSA są:
•	Netia – 194 tys. linii BSA;
•	PTK Centertel – 96 tys. linii;
•	Tele2 (grupa Netii) – 34 tys. linii.
W październiku 2008 roku TP przekazała do UKE Ofertę Ramową BSA, która zawierała cennik kosztowy świadczenia usługi. Nie został on jednak uwzględniony i w wydanej w listopadzie 2008 roku Decyzji UKE nadal zostały podtrzymana stawki określane za pomocą metody „retail minus”.
Opłaty hurtowe za odsprzedaż abonamentu (WLR) i hurtowy dostęp szerokopasmowy (BSA) w sieci TP, ustalone arbitralną decyzją UKE na poziomie najniższym w Europie, pozwalają na realizowanie zysków przez operatorów konkurencyjnych bez konieczności ponoszenia znaczących kosztów inwestycji w infrastrukturę. W efekcie inwestycje w rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej uległy znacznemu ograniczeniu, a tzw. uwolnienie pętli lokalnej (LLU) będzie dotyczyło tylko tych lokalizacji, które z punktu widzenia operatorów konkurencyjnych będą gwarantowały najwyższe przychody lub będą stanowiły bazę usług, które będzie można zmigrować na LLU np. WLR i BSA. Pierwszymi operatorami, którzy korzystają z oferty LLU są LUPRO, WDM Computers i Netia. Na koniec 2008 roku TP uwolniła 1.634 linie w oparciu o ofertę LLU. 
Oferta RIO 2008 obejmująca swym zakresem usługę WLR oraz Decyzje indywidualne wydawane po 8 kwietnia 2008 roku rozszerzają zakres usługi świadczonej w ramach WLR, m.in. o realizację usługi na łączach ISDN PRA oraz realizację usługi na łączach nieaktywnych. Dodatkowym zagrożeniem jest wprowadzenie możliwości świadczenia usługi WLR przedsiębiorcom telekomunikacyjnym nie posiadającym własnej infrastruktury (Service Provider). Zmiany te mogą doprowadzić do zmniejszenia barier wejścia na rynek usług telefonicznych. Jednocześnie opłaty hurtowe za abonament oraz pozostałe usługi w ramach usługi WLR są znacząco poniżej kosztów TP.
W dniu 4 listopada 2008 roku Prezes UKE wydał decyzję zmieniającą ofertę RIO wraz z hurtowym dostępem do sieci TP (WLR) podtrzymującą stawki zawarte w decyzji z 8 kwietnia 2008 roku, narzucając tym samym obowiązek stosowania stawek nieuwzględniających wyników kalkulacji kosztów TP na rok 2008 i 2009. Decyzja nie wprowadzała znaczących zmian do wcześniejszej oferty poza uściśleniem, iż obowiązek budowania przyłącza abonenckiego należy do operatora korzystającego.
W 2008 roku TP obsługiwała średnio miesięcznie 43 tys. zamówień WLR przyjętych od operatorów korzystających. Średni miesięczny przyrost netto zrealizowanych zamówień WLR wyniósł 31 tys. sztuk.
11.2.3	Bezprzewodowy dostęp do Internetu w telefonii komórkowej
 W 2008 roku nastąpił dynamiczny rozwój Internetu mobilnego, który jest najszybciej rozwijaną dziedziną telekomunikacyjną zarówno w kontekście globalnego rozwoju usług mobilnych jak również Internetu jako niezależnej dziedziny telekomunikacji. 
Znaczący przyrost bazy klienckiej wśród obecnych operatorów telefonii mobilnej - PTC (usługa blue-connect), Polkomtel (iPlus) oraz PTK Centertel (Orange Free) wzmocniony został przez wprowadzenie rozwiązań internetowych u nowego operatora telefonii mobilnej – PLAY (PLAY Online) udostępnionego klientom w połowie 2008 roku.
Popularyzacja technologii HSDPA 7,2 Mbps połączona z HSUPA 1,9 Mbps pozwoliła na znaczne podniesienie jakości oraz szybkości transmisji danych w standardzie mobilnym. Rozbudowa infrastruktury HSDPA 7,2 Mbps u wiodących operatorów doprowadził do dostępności mobilnego Internetu w bardzo dobrej jakości transmisji na poziomie 50% populacji Polski z trendem rosnącym. 
Stały spadek cen terminali pozwala na likwidację bariery wejścia, jaką do niedawna była cena modemu. Obecnie cena terminala na poziomie 1 zł przy spełnieniu określonych wymagań stanowi element oferty każdego operatora telefonii mobilnej, a wprowadzenie do sprzedaży routerów w technologii GSM pozwala potraktować dostęp mobilny jako rozwiązanie dla większej ilości użytkowników. 
Wprowadzenie rozwiązania Internetu stacjonarnego w PTK Centertel (Orange Freedom) oraz PTC (usługa Era Internet Stacjonarny) pozwala na nową jakość dostępu do Internetu dzięki możliwości zastosowania pakietyzacji z usługami mobilnymi – powstaje możliwość oferowania kompleksowego rozwiązania internetowego gwarantującego zaspokojenie potrzeb klienta. 
Przez cały rok w ofercie PTK Centertel obserwowaliśmy rozwój pakietyzacji rozwiązań mobilnego Internetu i notebooków z wbudowanym modemem dostępnych w systemie raty 0%, a na koniec roku wprowadzenie do pakietów tanich netbooków - PTC (blue-connect z HP), Polkomtel (Plus z Samsung), w modelu subsydiów do poziomu 1 zł w znaczny sposób wpłynął na popularyzację rozwiązań mobilnego dostępu do Internetu wśród społeczeństwa polskiego i stopniową likwidację „białych plam” na mapie dostępu do Internetu.
Obserwując dotychczasowy rozwój rynku mobilnego Internetu oraz zapowiedzi operatorów telefonii mobilnej dotyczące wprowadzenie w 2009 roku technologii HSDPA 14,4 Mbps i HSUPA 5,6 Mbps oraz mobilnego CDMA - PTK Centertel, należy zakładać stały dynamiczny rozwój tej dziedziny telekomunikacji, gwarantujący dynamiczny przyrost bazy użytkowników mobilnego dostępu do Internetu co w rezultacie pozwala budować społeczeństwo informatycznie. 
11.2.4	Hosting MVNO
Zagrożeniem dla PTK Centertel na rynku hostingu MVNO jest wzmożona aktywność konkurencji (PTC, Polkomtel). W 2008 roku masowo prowadzona dystrybucja przez MVNO (vide Mobilking w sieci PTC), wsparta reklamą telewizyjną pokazała, że potrafi mieć negatywny wpływ również na poziom sprzedaży największych operatorów (kilkuprocentowe spadki w masowych kanałach dystrybucji na rzecz Mobilkinga).
Obserwujemy zintensyfikowanie działań konkurencji w stosunku do ofert MVNO. PTC przejął partnerów z dużym potencjałem:
•	Mobilking, wejście na rynek luty 2008 roku, dotychczasowe wyniki to ok. 150 tys. pozyskanych klientów;
•	30 czerwca 2008 roku wejście na rynek Cyfrowego Polsatu.
Polkomtel także stał się bardzo aktywnym graczem - prowadzi aktywną sprzedaż z agresywnymi stawkami hostingowymi, w jego sieci działalność rozpoczął Carrefour Mova (duża fluktuacja bazy, obecnie ok. 30 tys. aktywnych klientów, ale znaczący potencjał wzrostu). 
11.2.5	Rynek łączy dzierżawionych 
Największymi konkurentami TP na międzyoperatorskim (hurtowym) rynku łączy dzierżawionych są Exatel, Telekomunikacja Kolejowa, GTS Energis i Netia. Operatorzy ci dysponują zasobami sieciowymi, pozwalającymi konkurować z ofertą TP zarówno pod względem jakościowym jak i cenowym. Istotną część rynku LL stanowi również rynek detaliczny, na którym konkurencyjne są także mniejsze podmioty, budujące swoją ofertę detaliczną na bazie łączy dzierżawionych od TP oraz pozostałych dużych graczy rynkowych. Warto także zwrócić uwagę na fakt, iż obecnie obowiązująca oferta RLLO zapewnia dostęp do atrakcyjnych warunków cenowych szerokiej grupie odbiorców. Firmy, korzystające dotychczas z detalicznej oferty LL, mogą obecnie, po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców telekomunikacyjnych, skorzystać z preferencyjnego cennika hurtowego. Obowiązujące regulacje, zwłaszcza w zakresie ceny, pogłębiają erozję wartości tego rynku. Jednocześnie dynamicznie rozwija się rynek zaawansowanych usług transmisji danych w sieciach zarządzanych. Podobnie jak w innych krajach europejskich, także w Polsce zauważamy migrację klientów z tradycyjnych usług transmisji danych (i usług dzierżawy łączy) do rozwiązań zarządzanych (IP VPN / MPLS). Zarówno TP jak i operatorzy konkurencyjni podążają za tym trendem, rozwijając portfolio usług w tym kierunku. 
11.2.6	 Rynek Połączenia Sieci
W 2008 roku Prezes UKE wydał 10 nowych indywidualnych decyzji zmieniających umowy o połączeniu sieci TP z operatorami, wprowadzające możliwość rozliczeń usług międzyoperatorskich w oparciu o płaskie stawki interkonektowe, na podstawie warunków zawartych w ofercie RIO. Obecnie już 22 operatorów rozlicza się w oparciu o PSI na podstawie Decyzji UKE oraz 2 na podstawie podpisanych umów.
Wydawane były również indywidualne decyzje podwyższające stawki w sieciach operatorów. 
TP wniosła odwołania od tych decyzji do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Prezes UKE wydał również indywidualną decyzję wprowadzającą rozliczenia w oparciu o usługę fakturowania, bilingu i windykacji (Third Party Billing). Decyzja zmienia Umowę o połączeniu sieci z Telekomunikacją Kolejową Sp. z o.o. wprowadzając postanowienia umożliwiające świadczenie usługi rozpoczynania połączeń w sieci TP na numerację AUS TK. 
11.2.7	Rynek połączeń międzynarodowych przychodzących do Polski (international inbound) oraz wychodzących z Polski (ILD gateway). 
 Konkurencja na rynku międzynarodowym oraz rynku krajowym połączeń przychodzących oraz wychodzących z Polski osiągnęła wysoki poziom. Jest to wynikiem sytuacji, w której zarówno operatorzy sieci komórkowych jak i najbardziej aktywni operatorzy telefonii stacjonarnej w Polsce, budują bezpośrednie punkty styku z największymi operatorami międzynarodowymi (tzw. operatorami zasiedziałymi) lub operatorami zajmującymi się głównie hurtowym handlem ruchem telefonicznym. 
Istotnym elementem jest zatem poszerzanie grona partnerów współpracujących w zakresie wymiany ruchu zarówno na rynku krajowym jak i na rynku międzynarodowym. Powyższe działania przynoszą nowe możliwości w zakresie zaoferowania konkurencyjnej oferty pod względem cenowym jak i jakościowym. Przedsiębiorcy działający na międzynarodowym rynku hurtowym poszukują obecnie rozwiązań dla segmentów docelowych wymagających wysokiej jakości połączeń bez względu na koszty, jak również dla tych, gdzie głównym czynnikiem motywującym do zakupu jest cena.
Kolejnym zjawiskiem na rynku połączeń telefonicznych (w tym międzynarodowych) zasługującym na uwagę jest niezwykle dynamiczny wzrost penetracji telefonii VoIP (Voice over IP) w gospodarstwach domowych w całej Europie (szczególnie w Europie Zachodniej), co z kolei przekłada na coraz większą ilość rozmów telefonicznych przeprowadzanych w tej technologii. W związku z powyższym wielu operatorów planuje (albo już przeprowadza) migrację z obecnie stosowanej technologii TDM na technologię IP, zarówno w ramach własnej sieci jak i w połączeniach z innymi operatorami (również zagranicznymi). Strategiczne plany TP również zakładają w najbliższych miesiącach uruchomienie pierwszych połączeń międzyoperatorskich w technologii IP. Należy jednak mieć na względzie, że migracja w kierunku technologii IP jest procesem wieloetapowym, z którym wiążą się również znaczne inwestycje w nową infrastrukturę. W związku z powyższym przystąpienie do procesu migracji musi być poparte rzeczywistą potrzebą rynku oraz możliwościami wewnętrznymi przedsiębiorstwa.
11.2.8	 Rynek międzynarodowego tranzytu IP
Głównymi konkurentami na tym rynku są najwięksi operatorzy krajowi, posiadający własne bądź dzierżawione łącza międzynarodowe do głównych punktów wymiany ruchu w regionie Europy Środkowo-Wschodniej oraz operatorzy międzynarodowi działający w Polsce.
11.2.9	Rynek usług VoIP 
Rozwój usług VoIP w Polsce ma miejsce za sprawą dążenia abonentów do obniżania kosztów rozmów telefonicznych. Dzięki możliwościom technologii VoIP część rozmów - rozmowy między użytkownikami danej aplikacji internetowej VoIP – jest całkowicie bezpłatna, co w dużym stopniu wpływa na popularność tego sposobu komunikacji.
TP może konkurować z operatorami świadczącymi VoIP dzięki dwóm własnym usługom telefonii internetowej tp oraz neofon tp.
Według oceny TP dalszy wzrost wykorzystania technologii VoIP będzie stymulowany rozwojem szerokopasmowego dostępu do Internetu w oparciu o Bitstream Access.
12	
CZYNNIKI RYZYKA ZWIĄZANE Z OGÓLNĄ SYTUACJĄ GOSPODARczą I STANEM RYNKÓW FINANSOWYCH
12.1	Czynniki makroekonomiczne
12.1.1	Wzrost gospodarczy
W 2008 roku polska gospodarka kontynuowała stabilny wzrost zaobserwowany w ostatnich kilku latach. Wstępne szacunki pozwalają sądzić, iż wzrost PKB w 2008 przekroczył 5%. Stabilna sytuacja gospodarcza zaczęła ulegać jednak zmianie z końcem 2008 roku, co było konsekwencją spowolnienia gospodarczego obserwowanego w Stanach Zjednoczonych oraz Europie Zachodniej. Jednoznaczna ocena perspektyw gospodarczych Polski w chwili obecnej nie wydaje się możliwa wskutek jej znacznego uzależnienia od kondycji gospodarek całej Europy. W chwili obecnej rząd Polski stoi na stanowisku, iż sytuacja gospodarcza jest stabilna, podczas gdy ocena głębokości nadchodzącego spowolnienia gospodarczego obarczona jest dużym ryzykiem. 
Stabilny popyt wewnętrzny powinien być siłą napędową w sytuacji spowolnienia gospodarczego w krajach europejskich tym niemniej w sytuacji długotrwałego spowolnienia w tychże krajach należy zakładać, iż znajdzie to również odzwierciedlenie w kondycji polskiej gospodarki. W chwili obecnej Zarząd w planach budżetowych dla Grupy TP zakłada, iż wzrost PKB w 2009 roku będzie dodatni, aczkolwiek nie osiągnie poziomu z 2008 roku. Scenariusz taki wydaje się realny mając na uwadze założenia budżetowe przyjęte przez Sejm z początkiem stycznia 2009, które zakładają wzrost realny PKB na poziomie 3,7%. Decyzje Rady Polityki Pieniężnej podjęte w grudniu 2008 i styczniu 2009 o dwukrotnej obniżce referencyjnej stopy procentowej o 75 pb. - do poziomu 4,25% pozwalają sądzić, iż Bank Centralny będzie aktywnie uczestniczył w stymulowaniu polskiej gospodarki.
12.1.2	Inflacja
Inflacja na koniec 2008 roku, szacowana na 3,3%, nie wydaje się stanowić większego zagrożenia w 2009 roku. Decyzje Rady Polityki Pieniężnej o obniżkach stóp procentowych pozwalają sądzić, iż Bank Centralny nie oczekuje znaczącej presji inflacyjnej w 2009 roku. Stymulowanie polskiej gospodarki poprzez obniżanie stóp procentowych rodzi ryzyko, iż inflacja z poziomu powyżej 3% z końca 2008 roku może się nie obniżyć poniżej poziomu zakładanego przez rząd (Sejm przyjął budżet na 2009 rok, który zakłada spadek inflacji do poziomu 2,9%). Zarząd w swoich prognozach na 2009 rok założył, iż średnioroczna inflacja pozostanie poniżej 3%.
12.1.3	Bezrobocie i koszty pracy
Dynamiczny wzrost płac oraz towarzyszący mu spadek bezrobocia był wyraźnie widoczny w Polsce w ostatnich kilku latach. Rok 2008 nie był wyjątkiem pod tym względem i dynamika wzrostu płac sięgała 10% a bezrobocie sięgnęło najniższego poziomu od wielu lat spadając do poziomu 8,8% w październiku 2008. Koniec roku przyniósł jednak pogorszenie warunków na rynku pracy i wzrost bezrobocia do poziomu 9,5% w grudniu 2008. Pomimo wciąż zakładanych sprzyjających warunków makroekonomicznych sytuacja z ostatnich kilku lat wydaje się być niepowtarzalna i Zarząd oczekuje, iż rynek pracy w 2009 doświadczy zmian, których nie zaobserwowano w ostatnich latach. 
Założenia dalszego spadku bezrobocia zaprezentowane przez rząd Polski w budżecie państwa na 2009 wydają się nierealne. Zarząd spodziewa się wzrostu bezrobocia oraz znaczącego spadku dynamiki wzrostu płac. Średnioroczny wzrost płac w 2009 roku nie powinien przekroczyć 5-6% podczas gdy bezrobocie w Polsce może wzrosnąć o 1-2 punktów procentowych sięgając 9-10% na koniec 2009 roku. 
12.2	Czynniki związane z rynkami finansowymi
12.2.1	Stopy procentowe
Wzrost cen konsumpcyjnych skłonił Radę Polityki Pieniężnej (RPP) w pierwszym półroczu 2008 roku do czterokrotnej podwyżki podstawowych stóp procentowych w Polsce, za każdym razem o 25 punktów bazowych. W drugiej połowie 2008 roku pogarszające się perspektyw wzrostu gospodarczego na świecie, w tym możliwość wystąpienia recesji u głównych partnerów handlowych Polski oraz sygnały istotnego obniżenia aktywności gospodarczej w roku 2009, skłoniły RPP do złagodzenia prowadzonej polityki pieniężnej. W efekcie RPP obniżyła podstawowe stopy procentowe w listopadzie o 25 bp, a w grudniu o kolejne 75 bp. Stopa referencyjna wynosiła na koniec 2008 roku 5%. Następna obniżka o 75 bp miała miejsce w styczniu 2009. Stopa referencyjna kształtuje się obecnie na poziomie 4,25%. W kolejnych miesiącach oczekuje się, że RPP nadal będzie prowadzić ekspansywną politykę pieniężną, której przejawem będzie redukcja podstawowych stóp procentowych.
Poziom stóp procentowych ma bezpośredni wpływ na koszt zadłużenia Grupy TP. Oczekiwany spadek stóp procentowych będzie miał pozytywny wpływ na wynik finansowy.
12.2.2	Płynność sektora bankowego
Po gwałtownym zaostrzeniu światowego kryzysu finansowego w II połowie roku 2008 w sposób bardzo widoczny zachwiana została płynność rynków finansowych. Grupa TP zaspokoiła swoje zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne w I połowie 2008 roku. W konsekwencji, niska płynność sektora bankowego nie stanowiła ograniczenia dla działalności operacyjnej. Wobec niskiego poziomu spłat zadłużenia w 2009 roku Grupa TP nie będzie zmuszona do zaciągania nowego długu. 
12.2.3	Kursy wymiany
 Wahania kursów walutowych mają wpływ na wysokość zobowiązań TP denominowanych w walutach obcych, a także na wysokość rozliczeń z zagranicznymi operatorami. 
Dodatkowo kurs złotego w stosunku do EUR może wpłynąć na wyniki analiz porównawczych dokonywanych przez UKE, w których oferta cenowa TP odnoszona jest do oferty innych operatorów europejskich. Mocny złoty może okazać się niekorzystny w sytuacji, gdy ceny nowych usług będą ustalane przez UKE w oparciu o europejskie wskaźniki porównawcze denominowane w euro.
W ciągu pierwszego półrocza 2008 roku polska waluta umocniła się w stosunku do dolara amerykańskiego o blisko 12,4%, a w stosunku do euro o 6,3%. Średni kurs złotego w pierwszym półroczu 2008 roku to 2,29 w stosunku do dolara i 3,49 w stosunku do euro.
Począwszy od połowy lipca 2008 nastąpił spadek wartości EUR względem USD z poziomu 1,5950 do 1,2500 (zakres ruchu to 21,6%). Ruchowi temu towarzyszył wzrost kursu PLN/EUR z 3,2026 na koniec lipca 2008 do 4,1724 (30,3%) na koniec grudnia 2008 oraz PLN/USD z poziomu 2,0509 na koniec lipca 2008 do 2,9618 na koniec grudnia 2008 (44,4%).
12.2.4	Sytuacja na giełdach papierów wartościowych
 W 2008 roku indeksy na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych (GPW) zanotowały największe roczne spadki w historii giełdy. Indeks WIG stracił w okresie od 31 grudnia 2007 roku do 31 grudnia 2008 roku 51 procent, podczas gdy w podobnym okresie rok wcześniej zyskał 10 procent. Akcje Telekomunikacji Polskiej straciły w roku 2008 około 15 procent, podczas gdy indeks dużych spółek giełdowych WIG20 stracił aż 48 procent. W opinii analityków rynkowych akcje Telekomunikacji Polskiej można uznać za defensywne, czyli takie akcje, których cena w sytuacji kryzysu finansowego podlega ograniczonym wahaniom.
12.2.5	Inne czynniki mogące mieć wpływ na cenę akcji Telekomunikacji Polskiej
Do pozostałych czynników, poza opisanymi powyżej, które mogą powodować wahania cen akcji TP należą:
•	Zmiana oceny wiarygodności kredytowej Grupy TP,
•	Zmiana poziomu zadłużenia Grupy TP,
•	Sprzedaż lub nabycie aktywów przez Grupę TP,
•	Znaczące zmiany w strukturze własnościowej Grupy TP, 
•	Zmiany przez analityków rynku kapitałowego ich prognoz i rekomendacji dotyczących Grupy TP, jej konkurentów, partnerów oraz sektorów gospodarki, w których działa Grupa TP.

13	Załączniki
Załącznik 1: Przepisy wykonawcze
Do końca 2008 roku wydane zostały następujące przepisy wykonawcze, które są istotne dla spółek z Grupy TP:
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie zakresu oferty ramowej o dostępie telekomunikacyjnym z dnia 21 lipca 2008 roku (Dz.U. Nr 138, poz. 866)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych wymagań dla zapewnienia dostępu telekomunikacyjnego z dnia 21 lipca 2008 roku (Dz.U. Nr 145, poz. 919)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości, sposobu ustalania, terminów i sposobu uiszczania rocznej opłaty telekomunikacyjnej z dnia 11 grudnia 2008 roku (Dz.U. Nr 228, poz. 1512)
•	Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie rodzaju wydatków bezpośrednio związanych ze świadczeniem usługi przyłączenia do sieci w celu zapewnienia korzystania z usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu przez jednostki uprawnione z dnia 15 lipca 2008 roku (Dz.U. Nr 130, poz. 830)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie planu numeracji krajowej dla publicznych sieci telefonicznych z dnia 28 lutego 2008 roku (Dz.U. Nr 52, poz. 307)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie przetargu oraz konkursu na rezerwację częstotliwości lub zasobów orbitalnych z dnia 15 lutego 2008 roku (Dz.U. Nr 30, poz. 179)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących zasad adresowania dla właściwego kierowania połączeń z dnia 9 stycznia 2008 roku (Dz.U. Nr 14, poz. 84)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie świadectw operatora urządzeń radiowych z dnia 4 listopada 2008 roku (Dz.U. Nr 206, poz. 1290)
•	Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie udzielania przez Władzę Wdrażającą Programy Europejskie pomocy finansowej na dostarczenie usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013 z dnia 29 października 2008 roku (Dz.U. Nr 204, poz. 1280)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 grudnia 2008roku w sprawie pozwoleń dla służby radiokomunikacyjnej amatorskiej (Dz. U. Nr 223, poz. 1472 z dnia 18 grudnia 2008 roku)
•	Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 listopada 2008 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie rocznych opłat za prawo do dysponowania częstotliwością (Dz. U. Nr 215, poz. 1356 z dnia 4 grudnia 2008 roku)
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 lutego 2008 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie urządzeń radiowych nadawczych lub nadawczo-odbiorczych, które mogą być używane bez pozwolenia radiowego (Dz. U. Nr 47, poz. 277 z dnia 19 marca 2008 roku)

Załącznik nr 2: Analiza rynków właściwych
Decyzje wydane w 2008roku:
•	Rynek 10 (tranzyt połączeń) – postanowieniem z dnia 17 października 2008 roku rynek został uznany za skutecznie konkurencyjny. UKE przyjął, że do zniesienia obowiązków regulacyjnych niezbędne jest wydanie odrębnej decyzji. Konsultacje tej decyzji zakończyły się 14 grudnia 2008 roku Oba projekty były notyfikowane Komisji Europejskiej. 
•	Rynek 13 (dzierżawa zakończeń łączy) - decyzją z dnia 23 października 2008 roku TP została wyznaczona jako operator o znaczącej pozycji rynkowej. Nałożone obowiązki dotyczą dostępu do infrastruktury, niedyskryminacji, opracowania oferty ramowej (do czasu jej publikacji, obowiązek publikowania informacji niezbędnych do zawarcia umowy), rozdzielności księgowej, ustalania opłat w oparciu o ponoszone koszty. Decyzja ta ma rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja została notyfikowana KE.
•	Rynek 15 (dostęp i rozpoczynanie połączeń w sieciach ruchomych) – postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2008 roku rynek został uznany za skutecznie konkurencyjny i niewymagający regulacji. 

W 2008 roku, UKE notyfikował Komisji Europejskiej projekty decyzji w następujących sprawach:
•	Rynek 14 (dzierżawa łączy trunkingowych) – UKE zaproponowało wyznaczenie TP jako operatora o znaczącej pozycji rynkowej i nałożenie obowiązków regulacyjnych w zakresie dostępu, niedyskryminacji, opracowania oferty ramowej (do czasu jej publikacji, obowiązek publikowania informacji niezbędnych do zawarcia umowy), rozdzielności księgowej, kalkulacji kosztów (FL-LRIC) oraz ustalania opłat w oparciu o ponoszone koszty. Komisja zgłosiła poważne wątpliwości do projektu decyzji. UKE wycofał projekt decyzji i przystąpił do nowych analiz. W następstwie analiz UKE przedstawił nowy projekt decyzji, w którym ograniczył zakres regulacji, wykluczając spod obowiązków regulacyjnych relacje pomiędzy 145 miastami. 
•	Rynek 16 (zakańczanie połączeń w sieciach komórkowych) – UKE zaproponował wyznaczenie Cyfrowego Polsatu za operatora SMP na tym rynku i nałożenie na niego obowiązku dostępu, niedyskryminacji, ogłaszania warunków dostępu oraz zakazu stosowania zawyżonych opłat.

Załącznik nr 3: PRODUKTY i USŁUGI
Telefonia stacjonarna

Klienci biznesowi
W pierwszej połowie 2008 roku, w odpowiedzi na oczekiwania klientów oraz w celu wzmocnienia konkurencyjności, TP prowadziła liczne nowe usługi i modyfikacje oferty. Najważniejsze zmiany przedstawiono poniżej.
Rozwiązania korporacyjne
•	Rozwiązania taryfowe
W marcu 2008 wprowadzono obniżone ceny połączeń do sieci komórkowych w planach taryfowych skierowanych do klientów biznesowych. 
W czerwcu 2008 roku nastąpiła kolejna zmiana cen połączeń do sieci komórkowych w planie tp standardowym. Stawki zostały obniżone o 13% i zrównane we wszystkich porach doby. W tym samym okresie została uruchomiona oferta nowych planów taryfowych o charakterze retencyjnym, skierowana do grupy klientów najbardziej zagrożonych odejściem. Sprzedaż została wprowadzona początkowo jako pilotaż, następnie od grudnia została uruchomiona oferta komercyjna.
Zgodnie z przyjętą strategią segmentacyjną, w grudniu wprowadzono również nową ofertę dedykowaną do segmentu SOHO. Składa się ona z sześciu nowych planów taryfowych z pakietami minut (100-750 minut) do wykorzystania na połączenia lokalne i międzystrefowe.
Usługi dodane (VAS) oparte na sieciach inteligentnych generują niewielki procent przychodów, ale są niezwykle ważne w codziennej działalności firm, przyczyniając się jednocześnie do podniesienia satysfakcji klientów. Usługi dodane dla klientów biznesowych obejmują usługi infolinii i telekonferencji. W 2008 roku TP wprowadziła nową ofertę w zakresie lokalnej infolinii 804 4 „Linia Firmowa” dla segmentu SoHo i SME. 
Usługi kontentowe
W zakresie usług Premium Rate najważniejszymi zmianami w 2008 roku było:
•	wprowadzenie pilotażu oferty dla TSP (Technical Service Provider),
•	wprowadzenie nowej funkcjonalności VCC (EZO TV) na platformie audioteksowej TELSIN,
•	otwarcie ruchu do numerów audioteksowych z sieci ORANGE,
•	wprowadzenie kolejne funkcjonalności w serwisie doładowania kont pre-paid sieci ORANGE (serwis 0-300 900 900),
•	wprowadzenie oferty i uruchomienie doładowanie pre-paid w sieci MNI,
•	wprowadzenie nowej numeracji 0-703 i 0-704, która zastąpiła obowiązującą 0-300 i 0-400,
•	wprowadzenie pilotażowej oferty „Audioteks dla SME” umożliwiającej podłączanie klientów z segmentu SME z rekomendacją kontynuacji oferty.
Rozwiązania dostępowe - oferty przyłączeniowe
W 2008 roku Grupa TP kontynuowała wcześniejsze działania promocyjne w zakresie oferty dostępowej. Najważniejsze z nich to grupowa sprzedaż dostępów (głównie ISDN), a także oferta usług dodatkowych (np. dostęp DSL). Podstawowa korzyść dla klientów płynąca z ofert pakietowych to niższa opłata abonamentowa. Oferty te są także narzędziem budowania lojalności klientów (umowy 24-miesięczne). 
•	Pakiet dla nowych firm – oferta dedykowana nowopowstałym przedsiębiorstwom funkcjonującym na rynku.
•	Linia telefoniczna tp za 10 zł - oferta na przyłączenie łącza analogowego w głównej lokalizacji klienta.

Klienci indywidualni
Oferty i kampanie promocyjne
•	Ogólnopolska kampania promocyjna planu taryfowego tp 250;
•	W czerwcu 2008 roku rozpoczęła się ogólnopolska kampania promująca wprowadzenie nowych usług dodanych (VAS: Moja godzina tp, wybrane numery, rozmowy z rabatem, pakiet minut komórkowych);
•	W czerwcu 2008 roku rozpoczęła się ogólnopolska kampania promocyjna, informująca klientów o obniżeniu i ujednoliceniu opłat za połączenia do sieci komórkowych.
•	We wrześniu 2008roku rozpoczęła się ogólnopolska kampania promocyjna nowych planów taryfowych doMowy. 
Nowe usługi i plany taryfowe
W odpowiedzi na oczekiwania klientów oraz w celu wzmocnienia konkurencyjności TP wprowadziła w 2008 roku następujące nowe usługi i modyfikacje oferty:
•	W czerwcu 2008 roku prowadzono nowe usługi dodane: 
o	Moja godzina tp, dzięki której klient może codziennie rozmawiać bez ograniczeń o wybranej porze dnia;
o	Pakiet minut komórkowych tp 30 – klient otrzymuje 30 minut do wykorzystania na połączenia do sieci komórkowych w miesiącu;
o	Wybrane numery – klient może wybrać od jednego do pięciu numerów w dowolnej sieci stacjonarnej i w ramach stałej opłaty otrzymuje 100% zniżki na rozmowy; 
o	Rozmowy z rabatem tp – w ramach stałej opłaty klient może zmniejszyć koszty połączeń lokalnych, międzymiastowych oraz na komórki o 50 %.
•	W czerwcu 2008 ceny połączeń do sieci komórkowych zostały obniżone i ujednolicone dla wszystkich planów taryfowych;
•	W czerwcu 2008 roku ze względu na wymogi prawne wprowadzono nowy plan telefoniczny – tp przyjazny, przeznaczony dla osób w trudnej sytuacji ekonomicznej; abonament 18,30 zł, w tym 30 min na rozmowy lokalne i międzystrefowe;
•	We wrześniu 2008 roku – wprowadzono na rynek plan doMowy tp – nowoczesny plan taryfowy, dopasowany do zróżnicowanych potrzeb klientów; w ramach dostępnych opcji planu klienci mogą decydować, czy przysługujący im pakiet minut zawartych w abonamencie chcą wykorzystać przez całą dobę czy poza godzinami szczytu; 
Plan telefoniczny	doMowy 60	doMowy 300	doMowy 1200	
	24 godz.	WiW	24 godz.	WiW	24 godz.	WiW	
Abonament (zł)	50	50	70	70	90	90	
Pakiet minut lokalnych i międzystrefowych	60	120	300	600	1200	Bez limitu	
•	Rozszerzono usługę tp mix na kolejne plany taryfowe;
•	Ze względu na wymogi prawne, w grudniu 2008 zakończono sprzedaż planu socjalnego;
•	W 2008 roku zaproponowano klientom zakup lub zmianę planu taryfowego z aparatem telefonicznym przy podpisaniu umowy lojalnościowej na 12 lub 24 miesiące.
Oferty przyłączeniowe 
W 2008 roku TP wprowadziła dla klientów następujące promocje na przyłączenie do sieci:
•	Kontynuowano ofertę „Przyłączenie za 10 zł” – promocja cenowa na przyłączenie pierwszej linii analogowej, obejmująca obniżkę opłaty za przyłączenie pierwszej linii z 156 zł netto (180,32 z VAT) do 8,20 zł netto (10 zł z VAT) przy podpisaniu umowy lojalnościowej na 12 miesięcy.
•	W okresie od 1 lutego do maja 2008 roku do 30 kwietnia 2008 trwała promocja „Nowy telefon z planem” – klient podpisujący umowę lojalnościową na 12 miesięcy miał możliwość zakupu jednego z dwóch modeli telefonu stacjonarnego za 1 zł w zależności od rodzaju wybranego planu telefonicznego.
Automaty telefoniczne
W 2008 roku kontynuowano dostosowanie liczby i zagęszczenia automatów telefonicznych do nowych regulacji wprowadzonych przez UKE. Zmniejszono ogólną liczbę automatów do 44 946 sztuk (stan na 31.12.2008).
W 2008 rozpoczęto instalację nowych kabin telefonicznych; zainstalowalowano 44 szt. nowoczesnych kabin Dragon Rouge i 1081 szt. półkabin Economy (docelowo 50 i 1860 sztuk).
W 2008 roku ponownie przeprowadzono promocję obejmującą dodatkowe impulsy – sprzedano            1.000.000 promocyjnych kart 30+10 impulsów gratis oraz 60+20 impulsów gratis.
Poczta głosowa tp
We wrześniu 2008 roku usługa poczty głosowej została wzbogacona o nową funkcjonalność – możliwość automatycznego oddzwonienia. 
Inne promocje i usługi
•	We wrześniu 2008 roku wdrożono promocję „prezentacja numeru 3 miesiące”. Promocja adresowana była do nowych klientów TP i do klientów, którzy jeszcze nie korzystali z tej usługi. W ramach promocji przez 3 kolejne miesiące klient otrzymywał 100% rabat na tę usługę;
•	We wrześniu 2008 wdrożono ofertę "domowy SMS tp dla nowych Abonentów" - która umożliwia klientom, którzy dopiero podpisali umową na nową instalacje linii, że mogą wysyłać tańsze SMSy przez miesiąc.
•	Wprowadzono promocję „Bon z planem tp” – klient zamawiający plan telefoniczny, przy podpisaniu umowy lojalnościowej na 12 lub 24 m-ce, otrzymywał bon elektroniczny (e-voucher) do wykorzystania w sklepie internetowym;
•	W ramach usług informacyjnych w serwisie 118913 Ogólnokrajowe Biuro Numerów TP uruchomiono usługę „szukam i łączę tp” umożliwiająca klientom połączenie się z poszukiwanym numerem abonenckim oraz umożliwiono dostęp do danych abonenckich innych operatorów zgodnie z europejskim standardem poprzez protokół E115;
•	Zgodnie z wymogami UKE udostępniono klientom Ogólnokrajowy Spis Abonentów, wydany w formie tradycyjnej (papierowej) i na nośnikach elektronicznych (CD i DVD);
•	W serwisie 9491 informacja miejska tp uruchomiono nową funkcjonalność dla klientów - informacje o połączeniach autobusowych.

Przesył danych

Klienci biznesowi
IP VPN tp
W 2008 roku TP po raz kolejny poszerzyła ofertę w zakresie usług transmisji danych. Najważniejsze zmiany dotyczyły usługi IP VPN tp. W celu pozyskania klientów wprowadzono nowe opcje usługi IP VPN tp, w tym dostęp SHDSL o prędkości do 8 Mb/s. Dla klientów biznesowych kluczowe jest zapewnienie bezpiecznego korzystania z usług, dlatego w 2008 roku umożliwiliśmy korzystanie z nowej usługi IP VPN protected tp. Usługa ta zwiększa poziom bezpieczeństwa zdalnych lokalizacji klienta. Klienci mogą również korzystać z nowej usługi POS TV realizowanej w oparciu o rozwiązanie DMS firmy Cisco, umożliwiającej zdalne wyświetlanie materiałów multimedialnych na monitorach lub telewizorach LCD wielu lokalizacji rozproszonych na terenie całego kraju. Ponadto użytkownicy IP VPN tp mają możliwość korzystania z usługi IP PABX, dzięki której możliwe jest zarządzanie transmisją głosu opartej na IP. Od kwietnia 2008 z usługi tej mogą korzystać również klienci innych usług transmisji danych. 
Dostęp do Internetu DSL tp
W 2008 roku utrzymano wzrost bazy klientów usługi dostęp do Internetu DSL tp o blisko 17% względem końca 2007 roku. 
W 2008 roku wprowadzono następujące promocje usługi "Dostęp do Internetu DSL tp": 
•	„Promocja wiosenna – przedłużenie” i „Promocja Słoneczna”– promocje ukierunkowane na pozyskanie nowych klientów.
•	„Promocja profesjonalna – przedłużenie” i „Promocja Interent dla Biznesu” – promocja oferująca usługę dostęp do Internetu DSL tp dotychczasowym klientom usługi „neostrada tp” lub „SDI tp” przy obniżonej opłacie instalacyjnej i abonamentowej.
•	„Promocja Szybki upload za złotówkę” – promocja zachęcająca klientów do zakupu wyższych profili prędkości wysyłania danych "od klienta do sieci" (narzędzie retencyjne, pozyskanie klientów wymagających wyższych profili prędkościowych).
W roku 2008 prowadzono opcję usługi „Dostęp do Internetu DSL tp” pozwalającą na zwiększenie prędkości wysyłania danych przez klienta „do sieci”. Dzięki zastosowaniu nowego rozwiązania technologicznego (Annex M w technologii ADSL) możliwe jest obecnie uzyskanie prędkości wysyłania danych do 1,5 Mb/s. TP wprowadziła rozwiązanie zwiększonego uploadu na skalę operatorską jako pierwsza w Polsce, co pozwoliło zwiększyć konkurencyjność oferty.
Internet dla Firm (marka Orange)
W roku 2008 do dostępnych funkcjonalności produktu "Internet dla Firm" dodano możliwość zmiany prędkości dostępu w czasie trwania okresu lojalnościowego. Usługa "Internet dla Firm" została uruchomiona w październiku 2007 przez Grupę TP na bazie modelu BSA. 
Telefonia VoIP
Biznes pakiet IP tp
W 2008 roku oferowany był pakiet zawierający usługę dostępu do Internetu, oraz usługi głosowe (bazujące na technologii VoIP), oraz opcjonalnie - usługa transmisji danych w sieci VPN. Podstawowymi korzyściami dla klienta są: 
•	dostęp do Internetu wysokiej jakości w technologii SDSL (łącza symetryczne), 
•	darmowe połączenia głosowe do numerów w sieci TP, 
•	atrakcyjne stawki na połączenia do sieci komórkowych, oraz na połączenia międzynarodowe. 
Ponadto klienci mogą używać dotychczasowej infrastruktury telefonicznej (centralne abonenckie i telefony analogowe).
Biznes pakiet IP tp został uruchomiony w kwietniu 2007roku i jest oferowany w celu zabezpieczenia przychodów i win-back’u, aby opóźnić spadek przychodów z usług telefonii tradycyjnej. Od stycznia 2009 roku dostępna będzie nowa opcja, kierowana dla klientów SME do 20 pracowników, w której Grupa TP dostarcza klientowi małą centralę telefoniczną IP PBX. Korzyścią dla klientów SME jest możliwość obsługi wszelkich potrzebnych usług telefonicznych (takich jak połączenia konferencyjne, przekazywanie połączeń, przenoszenie połączeń), z możliwością łatwego zarządzania usługą i użytkownikami poprzez interfejs www. Opisywana opcja umożliwiać będzie ponadto korzystanie z telefonów IP, rozszerzając tym samym dostępne dla pracowników funkcje telefoniczne.
Miejski Ethernet tp 
W lipcu 2008 rozbudowano ofertę Miejski Ethernet tp, rozszerzono dostępność usługi o kolejne aglomeracje oraz wprowadzono możliwość łączenia autonomicznych sieci MAN. Obecnie usługa Miejski Ethernet tp zapewnia klientom możliwość transmisji danych o przepływnościach od 1 Mb/s do 1 Gb/s. 
Łącza dzierżawione 
W 2008 roku sprzedaż dzierżawy łączy była wspierana promocją: "Łącza 2 Mbit/s - taniej", w ramach której, klient przy zamówieniu co najmniej 2 krajowych łączy dzierżawionych o przepływności 2 Mbit/s otrzymywał upust 30% lub 60% do opłaty aktywacyjnej i abonamentowej. Promocja obowiązywała do końca lipca 2008 roku. 
Transmisja danych DSL tp
W celu uatrakcyjnienia oferty dla biznesu (małe i średnie przedsiębiorstwa), TP zaproponowała atrakcyjne oferty okresowe dla klientów transmisji danych DSL tp:
•	„Oferta okresowa LINK 24 BIS”.
•	„Oferta okresowa transmisja danych DSL tp - Więcej Internetu”.
•	„Biznes LINK 24”.
•	„Biznes LINK 36”.
Od października 2008 roku użytkownicy usługi mogą korzystać z nowego alternatywnego urządzenia CPE - router Huawei AR 1833 oraz AR 2809 dla łącza CENTRUM. Poprzez usługę transmisja danych DSL tp można w efektywny sposób połączyć swoje lokalizacje w firmową sieć i korzystać z szeregu dogodnych funkcjonalności w ramach tej oferty.
Certyfikat jakości TP SLA
TP dba o jakość świadczonych usług dla biznesu, jest to jeden z największych priorytetów. Dlatego wciąż są rozwijane oferty związane z jakością „Service Level Agreement” (SLA). W styczniu 2008 wprowadziliśmy nową usługę pakiet serwisowy tp SLA. Usługa ta umożliwia klientom zaawansowane zarządzanie polityką jakościową w firmie. Natomiast w sierpniu 2008 wprowadziliśmy kolejną usługę certyfikat jakości TP SLA dla usługi Ethernet VPN tp. Jest to kolejna oferta SLA spośród wielu jakie TP oferuje dla klientów biznesowych, którzy korzystają z oferty transmisji danych. Usługi SLA proponujemy klientom wymagającym ciągłości i niezawodności transmisji danych oraz gwarancji parametrów jakościowych. 
Rozwiązania biznesowe IP PABX i centrala DIATONIS tp
W 2008 roku występował pozytywny trend sprzedaży usługi centrala DIATONIS tp. Świadczy to o wysokiej ocenie oferty oraz pozytywnym poziomie obsługi. Rozwijano także ofertę usługi IP PABX opartej o technologię Cisco Call Manager, postrzeganej przez rynek jako nowoczesna i przyszłościowa technologia w telekomunikacji. Oferta IP PABX tp posiada duży potencjał wśród firm, których filozofia zakłada budowanie systemów telekomunikacyjnych w oparciu o możliwość zakupu różnych rozwiązań (np. IP VPN, telefonia IP) od operatorów telekomunikacyjnych. 

Klienci indywidualni
Szerokopasmowy dostęp do Internetu
Do najciekawszych ofert szerokopasmowego dostępu do Internetu dostępnych w 2008 roku należały:
•	Promocja „neostrada tp – mała cena”
•	Oferta „neostrada tp na godziny 256”
a także promocje pakietowe łączące usługę dostępu do Internetu z licencjami oprogramowania antywirusowego takie jak: 
•	neostrada tp – bezpieczeństwo w cenie” i 
•	„Bezpieczna neostrada tp”,
które pozwoliły TP propagować standard „Bezpiecznych mediów”. Także usługi „Bezpieczny dostęp tp” oraz „e-bezpieczeństwo tp” wpisują się w ten nurt ofertowy.
W październiku TP wprowadziła kolejną promocję pakietową
•	„neostrada tp - Internet dla każdego”,
która oprócz pakietów bezpieczeństwa oferowała w opłacie abonamentowej korzystanie z bezprzewodowego modemu Livebox.
Wspomniane wyżej promocje pakietowe spotkały się z dużym zainteresowaniem rynku.
W związku ze zrównaniem cen dla umów 12 i 24 miesięcznych oraz aby dać klientom argument skłaniający do zawierania dłuższych umów wprowadzona została dodatkowa wartość w postaci gadżetu. Wprowadzenie wsparcia dla kontraktów 24-miesięcznych w postaci atrakcyjnego gadżetu (drukarki, aparatu cyfrowego) pozwoliło na utrzymanie ponad 70% udziału kontraktów 24M - dla przedłużeń oraz ponad 50% dla nowych zamówień.
Na uwagę zasługują także liczne promocje, które oferowały zakup atrakcyjnych gadżetów w promocyjnej cenie przy zakupie usługi neostrada, m.in. promocja „Graj z neostradą” oferująca konsolę do gier Xbox 360, neostrada tp i laptop Dell, czy Office 2007 za 1 zł dla użytkowników neostrady.
Telefonia VoIP
W 2008 roku TP kontynuowała rozwój usług VoIP świadczonych pod nazwami: telefonia internetowa tp oraz neofon tp. Telefonia internetowa tp umożliwia korzystanie z usług VoIP podobnie jak z tradycyjnego telefonu stacjonarnego. Aby korzystać z VoIP klient telefonii internetowej tp podłącza standardowy telefon analogowy do modemu internetowego Livebox z dostępem do usługi szerokopasmowego Internetu neostrada tp. Natomiast usługa neofon tp umożliwia wykonywanie połączeń VoIP w dowolnym miejscu na świecie, z dowolnym dostępem do Internetu z wykorzystaniem komputera z zainstalowana aplikacją VoIP. Do wykonywania i odbierania połączeń klienci otrzymują od TP bezpłatny numer niegeograficzny w formacie 399 xxx xxx. W praktyce oznacza to, że klient neofon tp przebywający za granicą wykonuje połączenia do abonentów polskich sieci telefonicznych w cenie połączeń krajowych.
1 sierpnia 2008 wprowadzono dla usługi telefonia internetowa tp 3 usługi dodatkowe umożliwiające dodatkową obniżkę połączeń: pakiet minut międzynarodowych VoIP tp, pakiet minut komórkowych VoIP tp oraz usługę bez granic tp. Pakiet minut komórkowych tp oferowany jest w 2 opcjach 50 i 100 minut i umożliwia w ramach opłat abonamentowych połączenia na krajowe telefony komórkowe w cenie odpowiednio 40 i 38 groszy za minutę. Pakiet minut międzynarodowych jest skierowany do osób wykonujących częste połączenia do Niemiec, Kanady i USA, Wielkiej Brytanii lub Irlandii w opcjach 120 i 240 minut, a koszt połączeń spada do nawet do 7 groszy za minutę. Usługa bez granic tp umożliwia wykonywanie połączeń do krajów UE, USA, Kanady i Australii w cenie od 5 groszy za minutę.
1 września do oferty wprowadzono pakiety kwotowe VoIP w opcjach 5, 20 i 40. Usługa umożliwia klientom neofon tp oraz telefonii internetowej tp wykonywanie połączeń krajowych z rabatem od 17 do 50% w stosunku do planu VoIP tanie rozmowy. Całą kwotę abonamentu tj. 5, 20 lub 40 zł klient przeznacza na połączenia po uwzględnieniu rabatu. Ponadto za każdy rok korzystania z usługi klient otrzymuje dodatkową zniżkę na połączenia.
We wrześniu 2008 wprowadzono do oferty telefon Siemens IP C470, współpracujący z usługą neofon tp. Telefon nie wymaga połączenia z Liveboxem, wystarczy modem internetowy podłączony do dowolnego szerokopasmowego Internetu. 8 października zaproponowano klientom promocję polegającą na obniżeniu ceny zakupu telefonu Siemens z 349 zł do 1 zł w zamian za podpisanie umowy lojalnościowej na plan „neofon tp na okrągło” na okres 2 lat.
TP dąży do ciągłego uatrakcyjniania oferty cenowej oraz podnoszenia jakości usług VoIP poprzez wprowadzanie nowych atrakcyjnych planów telefonicznych oraz innowacyjnych funkcjonalności. W 2008 zaproponowaliśmy klientom neofon tp bezpłatne połączenia video pomiędzy klientami VoIP w TP oraz pocztę głosową obsługiwaną z poziomu aplikacji komputerowej – komunikatora SPIK. 
Celem na 2009 rok jest unifikacja usług VoIP w GK TP oraz podnoszenie MoU i ARPU klientów.
Usługi multimedialne
W pierwszej połowie roku działania TP w obszarze usług multimedialnych skupiały się na dalszym rozwoju i sprzedaży w atrakcyjnych promocjach cenowych oferty pakietowej (triple play) składającej się z usług w cyfrowej jakości: telewizji wraz z multimedialną wypożyczalnią filmów, dostępu do Internetu oraz usługi głosowej na bazie VoIP. W ramach tego pakietu usług, szczególną uwagę należałoby zwrócić na rozszerzenie oferty telewizyjnej poprzez wdrożenie nowych pakietów telewizyjnych M, L i HBO, zwiększających całkowitą liczbę dostępnych kanałów do ponad 80 programów oraz zwiększenie biblioteki tytułów dostępnych w ramach usługi wideo na życzenie do ponad 1500 różnych filmów, programów telewizyjnych, kursów do nauki języków obcych itp.
W trzecim kwartale swoją premierę miał pierwszy sportowy kanał telewizyjny Orange sport produkowany przez TP, w którego ofercie programowej znalazły się przede wszystkim rozgrywki polskiej ekstraklasy piłkarskiej z ponad 20 godzinami tygodniowo transmisji na żywo, rozgrywki amerykańskiej ligi koszykarskiej NBA, szwedzka liga żużlowa, oraz transmisje z turniejów tenisowych ATP. Oprócz relacjonowania rozgrywek sportowych kanał oferuje również autorskie pozycje takie jak: Sport Raport, Ekstraklasa Raport, Top Gol, poranne pasmo dla pań Piękna Forma i program dla najmłodszych Zebi goool!. Wybrane programy Orange sport można również oglądać w Internecie i na telefonach komórkowych sieci Orange, a dzięki usłudze wideo na życzenie w dowolnym momencie można też obejrzeć powtórkę meczu. 
W usłudze wideo na życzenie została też wprowadzona nowa funkcjonalność, dzięki której klienci mogą doliczyć opłatę za wypożyczenie filmu lub doładowanie konta na platformie telewizyjnej do faktury otrzymywanej od TP.
Najważniejszym wydarzeniem czwartego kwartału było rozpoczęcie świadczenia usług telewizyjnych w oparciu o technologię satelitarną i wprowadzenie nowej oferty - neostrada z telewizją w bardzo atrakcyjnej cenie. W umowach na 24 miesiące za cenę neostrady – 512 kb/s, 1Mb/s lub 2Mb/s, klient dodatkowo otrzymywał możliwość oglądania ponad 30 polskich i zagranicznych programów telewizyjnych oraz możliwość dokupienia nowego kanału sportowego Orange sport. Dzięki tej ofercie telewizja cyfrowa oferowana przez TP znacznie rozszerzyła swoje możliwości techniczne i objęła swoim zasięgiem teren całego kraju. Dodatkowo klienci korzystający z telewizji w technologii satelitarnej, oprócz wspomnianych polskich i zagranicznych programów telewizyjnych, które otrzymują w ramach abonamentu, mogą również odbierać dostępne na satelicie Hot Bird kanały niekodowane, których jest ponad 200.

Telefonia komórkowa
Obecnie, w ogólnopolskiej sieci Orange klienci indywidualni mogą korzystać z ofert bezabonamentowych (pre-paid): Orange POP, Orange Go, Orange Music i Orange Free, a także z ofert abonamentowych (post-paid): Orange Abonament, Orange MIX oraz Orange Free. Dostępna jest także oferta Zetafon (oferta pre-paid z umową terminową). 
Szeroka gama ofert z umową terminową zarówno z subsydiowanymi telefonami jak i bez (klient otrzymuje atrakcyjniejsze warunki cenowe na usługi) pozwala na dostosowanie się do wymagań nowych i obecnych klientów. 
W sferze usług pre-paid PTK kontynuuje konsekwentnie wdrażaną strategię segmentacji rynku z dwoma wiodącymi ofertami POP i Go. Pierwsza z ofert nawiązuje do 10-letniej tradycji marki POP na polskim rynku komórkowym i koncentruje się na potrzebach ludzi młodych, których wymagania komunikacyjne determinuje szybkość i intensywność kontaktu. Odpowiadają im rozwinięte usługi pakietowe pozwalające na optymalizację kosztów połączeń i łatwe zarządzanie budżetem telekomunikacyjnym konsumenta. Oferta Go jest skonstruowana dla starszej grupy klientów, która wykazuje mniejsze zainteresowanie rozwiązaniami promocyjnymi, oczekując jednak atrakcyjnych stawek dostępnych w sposób intuicyjny, łatwy i czytelny. Odpowiedzią na potrzeby klienta o tego typu profilu jest unikalna na polskim rynku taryfa malejąca Orange Go, w której stawki spadają wraz wartością nominału doładowania. Nie skopiowana przez konkurencję, jest silnym wyróżnikiem Orange na rynku. Obie oferty są bardzo pozytywnie oceniane przez użytkowników. 
Oba plany taryfowe pre-paid są dostępne w formule oferty Zetafon – innowacyjnej formie subskrypcji klienta pozwalającej na oferowanie mu telefonów w atrakcyjnych cenach już od 1 zł z równoczesnym zachowaniem 100% funkcjonalności właściwych dla konstrukcji oferty pre-paid (tj. stawki za połączenia, sposoby doładowania konta itd. Itp.). Ta propozycja cieszy się rosnącą popularnością zarówno wśród klientów pre-paid migrujących do oferty Zetafon jak i nowo pozyskiwanych z rynku.
Dla klientów biznesowych dostępna jest oferta Orange dla Firm. Oferta ta wiąże się z atrakcyjnymi pakietami oraz niskimi stawkami za połączenia w ramach specjalnych stref korporacyjnych oraz połączenia z innymi przedsiębiorstwami, a także ze specjalnymi usługami dedykowanymi. Kluczowym celem pozostaje dostosowanie oferty biznesowej do potrzeb poszczególnych segmentów rynku biznesowego.
We wszystkich ofertach PTK Centertel dostępnych jest kilkadziesiąt najnowocześniejszych usług mobilnych, m.in.: usługi video połączeń w sieci 3G, interaktywna Orange Poczta Głosowa, pakiety połączeń głosowych i SMS-ów, transmisja danych i faxów, dostęp do Internetu (Orange World, MultiBox, HotSpoty WLAN), szybka transmisja danych GPRS, EDGE i UMTS (Business Everywhere/Orange Free – dostępne w kilku wariantach limitu transferu danych), multimedialne serwisy MMS, usługi SMS Premium Rate, usługi mobile-banking, tematyczne serwisy informacyjne, informacje tekstowe SMS, serwisy MMS, usługi Sieci Inteligentnej (IN), usługi lokalizacyjne (Co-Gdzie-Którędy, Orange Nawigator, Gdzie Jesteście, Gdzie Oni Są), programy lojalnościowe (Profit, ProPozycja) oraz roaming z 398 operatorami w 184 krajach i terytoriach zależnych, w tym roaming GPRS, umożliwiający korzystanie z transmisji danych za granicą z 193 operatorami w 78 krajach i roaming 3G dostępny w 48 sieciach w 29 krajach. Oferta Orange dostępna jest w kilku tysiącach punktów sprzedaży na terenie całej Polski. W ramach oferty biznesowej klienci mają ponadto możliwość korzystania z takich usług jak BlackBerry – mobilny dostęp do firmowej poczty i Manager Floty – zarządzania firmowymi telefonami.
Inne elementy oferty Orange dla wszystkich segmentów:
•	Nowa Oferta Roamingowa – gwarantująca przejrzystość i atrakcyjne ceny, wsparta promocjami i atrakcyjnymi pakietami obniżającymi koszty,
•	Telefony Orange Menu – oferta telefonów z łatwym dostępem do najczęściej używanych usług (Orange Menu), dostosowanych do wymagań różnych segmentów,
•	Orange On-line - funkcjonalność portalu Orange umożliwiająca zarządzanie własna ofertą (włączać i wyłączać usługi, sprawdzić stan konta, zmienić plan taryfowy) poprzez Internet,
•	Sklep internetowy – udostępnienie sprzedaży i pełnego zarządzania ofertą online dla wszystkich produktów z portfolio Orange. Jako pierwszy na polskim rynku, zaoferował internautom plany taryfowe opracowane specjalnie dla nich. Orange Abonament, Orange Mix ora Orange Free dostępne w e-sklepie oferują atrakcyjniejsze ceny usług i większe pakiety niż w standardowo dostępnej ofercie oraz niższe ceny telefonów i modemów, 
•	Videostreaming w Orange - serwisy wideo (kanały telewizyjne na żywo oraz nowości w tematycznych serwisach wideo) dostępne dla wszystkich klientów Orange. Jest to największy w Polsce wybór programów telewizyjnych w telefonie komórkowym,
•	Spróbuj i wybierz – usługa umożliwiająca przetestowanie pakietu usług (pakiet sms-ów, pakiet mms-ów, pakiety produktów na telefon komórkowy – tapety, dzwonki, utwory muzyczne, pakiet TV),
•	Navifon – pierwsza na polskim rynku usługa autonawigacji GPS, która uwzględnia aktualną sytuacje na drogach i kieruje podróżnego do celu optymalną trasą z ominięciem korków. 

Klienci biznesowi
Główną ofertą był Nowy Orange dla Firm skierowany głównie do segmentu SOHO zastąpiony w listopadzie Ofertą dla Firm i Nowym Pakietem dla Firm kierowanym do wyższych segmentów klienckich. Oferty te wiążą się z atrakcyjnymi pakietami (z możliwością wykorzystania w kolejnym miesiącu) oraz niskimi stawkami za połączenia w ramach specjalnych stref korporacyjnych oraz połączenia z innymi przedsiębiorstwami, a także ze specjalnymi usługami dedykowanymi. Kluczowym celem pozostaje dostosowanie oferty biznesowej do potrzeb poszczególnych segmentów tego rynku.
W pierwszej połowie 2008 roku w działaniach marketingowych z zakresu usług głosowych koncentrowano się na rozwijaniu/ uatrakcyjnianiu istniejącej oferty taryfowej. Bazą to tych działań są plany taryfowe wdrożone pierwszej połowie 2007, jest to oferta skierowana do segmentu post-paid dla klientów biznesowych:
•	Nowy Orange dla Firm - to 5 planów taryfowych:
•	Orange dla Firm 40 
•	Orange dla Firm 80 
•	Orange dla Firm 160 
•	Orange dla Firm 320 
•	Orange dla Firm 600 
Każdy z planów jest dostępny już od 1 aktywacji. Oferta charakteryzuje się taką samą płaską stawką za połączenia do wszystkich sieci. W ramach oferty istnieje możliwość obniżenia stawki za minutę połączenia do sieci Orange i sieci stacjonarnych dzięki usłudze Tanie Połączenia. 
W listopadzie 2008r wprowadzono nowe plany taryfowe zawierające pakiety minut w ramach abonamentu. Oferta skierowana jest głównie do klientów segmentu SOHO:
•	Oferta dla Firm – to 5 planów taryfowych:
•	Oferta dla Firm 60
•	Oferta dla Firm 125
•	Oferta dla Firm 250
•	Oferta dla Firm 500
•	Oferta dla Firm 1000
Cechami charakterystycznymi oferty są: niższe średnio stawki za minutę połączenia do wszystkich sieci, możliwość wykorzystania opłaty abonamentowej na połączenia głosowe, Wideo Rozmowy, SMS-y i MMS-y, możliwości korzystania z Biznes Grupy z abonamentem w wysokości 1 zł netto i stawką za minutę połączenia 0,10 zł netto, promocyjna opłata aktywacyjna 1 zł netto we wszystkich ofertach promocyjnych, Kapitałem Złotówek – niewykorzystane środki z abonamentu są przenoszone na 6 kolejnych okresów rozliczeniowych i są wykorzystywane w pierwszej kolejności.
Na bazie powyższych planów taryfowych w 2008 wdrażano kampanie promocyjne:
•	Tanie rozmowy dla Firm - W ramach promocji klient ma możliwość zawarcia umowy na 24 lub 30 m-cy oraz zakupu telefonu po promocyjnej cenie. W przypadku gdy klient zamówi usługę Tanie Rozmowy dla Firm od samego początku trwania umowy, w ramach abonamentu może korzystać z niskiej stawki 0,10 zł + VAT za minutę połączenia z numerami w Orange i stacjonarnymi. Co więcej, dzięki dodatkowemu pakietowi minut, liczba bezpłatnych minut na rozmowy w Orange i z numerami stacjonarnymi wzrasta nawet do 3000, w najwyższym planie taryfowym. 
•	Podwójne Korzyści dla Firm - oferta promocyjna oparta na planach taryfowych Orange dla Firm i Nowy Mix dla Firm. klient, który podpisze umowę na 24 lub 30 miesięcy w planie Orange dla Firm 80 – 600 ma możliwość zakupu dodatkowej aktywacji w planie Nowy Mix dla Firm 10 z telefonem za 1 zł i umową na 12 miesięcy. W ramach promocji klient otrzymuje drugi telefon za 1zł i dodatkowy pakiet minut do Orange przez 24 miesiące. 
•	50% Wiecej w Ofercie dla Firm - Oferta promocyjna oparta na planach taryfowych Oferta dla Firm, w ramach której klient otrzymuje bezpłatnie dodatkowy pakiet kwotowy w wysokości 50% wartości abonamentu przez cały czas trwania umowy promocyjnej. Środki z dodatkowego pakietu mogą być wykorzystane wyłącznie na połączenia głosowe do Orange.
•	Więcej Minut dla Firm – od 2 września wprowadzono nowe oferty promocyjne, w ramach których proponujemy klientom dodatkowy pakiet minut wraz z promocyjną usługą Tanie Rozmowy. W zależności od swoich potrzeb klient będzie mógł skorzystać z dodatkowego pakietu minut do wszystkich sieci lub z dodatkowego pakietu minut wyłącznie do Orange. 
•	Rozmowy bez ograniczeń – w listopadzie wprowadzono ofertę promocyjną opartą na planach taryfowych Oferta dla Firm. Usługa umożliwia wykonywanie bezpłatnych i nielimitowanych połączeń głosowych do Orange i przez pierwsze 3 miesiące jest włączana bezpłatnie.
Usługi roamingowe:
•	Strefa Biznes Roaming- usługa dająca możliwość określenia grupy krajów z indywidualnie ustaloną stawką – usługa wdrożona w kwietniu 2008.
•	Wybrany Kraj - usługa pozwalająca na obniżenie kosztów połączeń roamingowych, daje możliwość zdefiniowania indywidualnych stawek za wykonywanie i odbieranie połączeń głosowych oraz wysyłanie SMS-ów w roamingu do wszystkich partnerów roamingowych PTK Centertel w wybranych przez klienta krajach istnieje możliwość wyboru maksymalnie 10 krajów, z którymi połączenia będą tańsze. Oferta skierowana do wyższych segmentów rynku.
•	Pakiet Euro 2008 – tańszy roaming podczas Mistrzostw Europy – niższe stawki dla klientów przebywających w Austrii lub Szwajcarii między 1 a 30 czerwca.
Nowością w ofercie Orange jest oferta telefonii stacjonarnej - Orange Stacjonarny dla Firm
Jest to pierwsza oferta głosowa świadczona przez Orange na łączach TP. Oferta opiera swoje działanie na WLR (usłudze międzyoperatorskiej świadczonej przez TP innemu operatorowi) i polega na sprzedaży przez TP po cenach hurtowych dostępu do sieci TP. PTK sprzedaje usługę detaliczną abonentowi. Orange Stacjonarny dla Firm to 5 planów taryfowych z pakietami kwotowymi do wykorzystania na połączenia do sieci stacjonarnych i Orange. Oferta kierowana jest głównie dla małych i średnich przedsiębiorstw, którym zależy na optymalizacji kosztów.

Klienci indywidualni
W ramach oferty skierowanej do segmentu klientów indywidualnych post-paid w 2008 roku wprowadzono: 
•	Nowe plany taryfowe „Orange abonament i mix” – sześć wartości abonamentu od 25 zł do 200 zł. Podstawą abonamentu jest wartość do wykorzystania na wszystkie usługi telekomunikacyjne oraz „prezenty na zawsze” (np. comiesięczne pakiety minut i SMS, obniżenie stawki w abonamencie), które są wybierane przez klienta. Dodatkowo zostały przygotowane lepsze warunki oferty dla klientów, którym kończy się umowa. Klienci ci otrzymują lepszą stawkę podstawową oraz zawsze o 1 prezent więcej.
•	iPhone3G w Orange z dedykowanymi planami taryfowymi o wartości 150 i 250. Pakiet składa się z: głosowego planu taryfowego Orange abonament + usługa Orange Free Standard + usługa hot spot.
•	Zmianę planów taryfowych Orange Free – zwiększenie limitu Orange Free Standard z 0.5 na 1 GB oraz Orange Free Premium z 4 na 6 GB i wprowadzenie nowego planu Orange Free Platinium (12 GB).
•	 „Pakietu złotówek” w Orange Free – do 30 zł na rozmowy w Orange.
•	Orange Free z laptopem – wprowadzenie nowych długości umów lojalnościowych: 12 i 24
Oferty promocyjne:
•	Orange Free „Promocja 4x90” – klient płaci 10% wartości abonamentu przez pierwsze 4 m-ce kontraktu w opcji Premium i Platinium
•	Orange Free z laptopem „promocja 4x1” – klient płaci 1 zł wartości abonamentu przez pierwsze 4 m-ce
•	Orange Free z laptopem „promocja 4x50” – klient płaci 50% wartości abonamentu przez pierwsze 4 m-ce
•	Kilka odsłon promocji „Szef Salonu Poleca” (pierwsza połowa 2008 – przed wdrożeniem nowych planów taryfowych) - przygotowane zestawy usług z konkretnym telefonem po obniżonej cenie i rabatem na wybraną usługę: Samsung F300, Samsung J700, LG Chocolate, LG Sine
Celem wprowadzenia nowych ofert było uporządkowanie ofert post-paid w Orange i zwiększenie ich atrakcyjności, wzmocnienie oferty utrzymaniowej mające na celu budowanie wizerunku „w Orange obecni klienci dostają zawsze więcej” oraz poprawa struktury klientów zmierzająca do wzrostu wskaźnika ARPU.
W ramach oferty skierowanej do segmentu pre-paid wprowadzono w 2008 roku następujące usługi i promocje: 
Orange POP – jednolita stawka za połączenia głosowe do wszystkich sieci (z wyjątkiem PLAY) oraz jednolita stawka za SMS-y i MMS-y. Oferta dostępna także z Zetafonem (po podpisaniu umowy na określony czas).
Promocje obniżające koszt połączeń w Orange POP:
o	600 SMS za 6 zł – koszt jednego SMS-a w tym pakiecie wynosi 1 gr
o	POPGadane – pakiet 30 minut za 6 zł (20 gr za 1 minutę).
o	Trzy po Trzy – klient może wybrać trzy osoby, dla których obowiązują obniżone stawki: 10 gr za minutę rozmowy i 3 gr za SMS
o	200% Więcej – promocja świąteczna, premia do wykorzystania na połączenia w sieci Orange i do sieci stacjonarnych (pod warunkiem doładowania 2 razy w ciągu 7 dni lub kupna nowego startera).
o	starter 50% Więcej – starter o nominalnej wartości 20 zł; pierwsze 3 doładowania są nagradzane premią 50% (jeśli ich wartość jest równa co najmniej 25 zł)
o	Starter 13 za 5 – starter kosztuje 5 zł, a klient otrzymuje 3 zł na wszystkie połączenia oraz 10 zł jako bonus.
Orange Go – plan taryfowy z malejącą stawką za połączenia (im wyższa wartość doładowania, tym niższa stawka za rozmowy, SMS-y i MMS-y). O wysokości stawki decyduje ostatnie doładowanie. Minimalna wartość doładowania: 5 zł. Oferta dostępna także z Zetafonem (po podpisaniu umowy na określony czas).
Promocje obniżające koszt połączeń w Orange Go:
o	200% Więcej – promocja świąteczna, premia do wykorzystania na połączenia w sieci Orange i do sieci stacjonarnych (pod warunkiem doładowania 2 razy w ciągu 7 dni lub kupna nowego startera).
o	Minuty Non Stop – dodatkowe minuty (do wykorzystania w sieci Orange i do sieci stacjonarnych) w zależności od wartości doładowania od 30 do 240 minut. Warunkiem jest regularne doładowanie nie rzadziej niż co 31 dni. 
o	Pogadaj Sobie – darmowe rozmowy z wybranym numerem dostępne na czas od 14 do 60 dni w zależności od wartości doładowania. 
o	Starter 10 – za 10 zł klient otrzymuje 10 zł do wykorzystania na dowolne usługi w dowolnych sieciach oraz dodatkowo każdego miesiąca kalendarzowego przez pierwszych 12 miesięcy jego konto jest zasilone kwotą 10 zł (w sumie 120 zł rocznie) pod warunkiem utrzymywania aktywnego konta.
o	Nowy Orange GO starter za 20 zł – za 20 zł klient otrzymuje 20 zł do wykorzystania na dowolne usługi w dowolnych sieciach oraz dodatkowo 25 zł.
o	Nowy Orange GO starter za 5 zł – najtańszy dostęp do unikalnej taryfy z malejącą stawką za połączenia.
Orange Free Prepaid – Mobilny dostęp do Internetu dla klientów, którzy sporadycznie korzystają z Internetu. Prędkość do 7,1 Mb/s oraz niskie stawki za transmisję danych poprzez WAP i Internet. Możliwe są także połączenia głosowe oraz wysyłanie SMS/MMS.
Usługi dostępne we wszystkich ofertach prepaid
o	Rozmowa na koszt odbiorcy.
o	Masz za Staż: od 10% do 30% premii za doładowanie w zależności od stażu – jeżeli okres pomiędzy doładowaniami jest krótszy niż 25 dni.
o	Wybrany Kraj – do wybranego z listy 14-stu krajów europejskich państwa można dzwonić za 1 zł za minutę. Cena usługi to 5 zł miesięcznie. 
o	20% więcej – na konto pre-paid w przypadku jego doładowania z telefonu klienta, który ma podpisaną umowę abonamentową (post-paid).
o	Pakiet Orange Email – 5 MB transferu za 5 zł, optymalny wybór do sprawdzania poczty (ważny 30 dni).
o	Pakiet Orange Free – 20 MB transferu za 10 zł, do korzystania z Internetu (ważny 30 dni).
o	SMS transfer – możliwość doładowania jednego telefonu na kartę z innego.
o	Mobilna Telewizja i Video – atrakcyjna stawka za minutę (60 gr), umożliwiająca dostęp do najpopularniejszych stacji telewizyjnych.
o	Videorozmowy – w takiej samej cenie jak zwykłe połączenia.
o	SOS SMS – możliwość kontaktu z trzema osobami w razie pustego konta.
o	Kredyt – klient może pożyczyć 1 zł od Orange, zwracając je przy doładowaniu konta.
o	Ktoś dzwonił – jeżeli abonent nie jest dostępny, to otrzymuje informację, że ktoś chciał się z nim skontaktować.
o	Pakiet telewizyjny – nieograniczony dostęp do filmów i materiałów video za 19 zł.
Dużym wydarzeniem roku 2008 było wprowadzenie na rynek oferty Masz za Staż dostępnej dla wszystkich klientów Orange pre-paid. To pierwsza i jedyna na rynku pre-paid propozycja długofalowego programu podnoszącego lojalność klientów w dłuższej perspektywie. Oferując wzrastającą wraz ze stażem klienta wysokość premii przyznawanej za doładowania od 10% do 30% dla konsumentów o najdłuższym stażu PTK skutecznie realizuje ambitne cele postawione w obszarze lojalności – zdecydowanie najtrudniejszym w usługach przedpłaconych.

SŁOWNIK POJĘĆ SPECJALISTYCZNYCH
Access Fee – opłata abonamentowa (abonament miesięczny w nowych planach taryfowych, obejmujący darmowe minuty)
ARPL (Average Revenue per Line) – średnie miesięczne przychody na łącze
ARPU (Average Revenue per User) – średnie miesięczne przychody na abonenta
AUPU (Average Usage per User) – średni czas połączeń na abonenta
BSA (Bitstream Acces Offer) – oferta hurtowego dostępu szerokopasmowego
CDMA (Code Division Multiple Access) – bezprzewodowa sieć telefonii komórkowej drugiej generacji wykorzystywana również jako bezprzewodowa pętla abonencka na terenach gdzie użycie sieci kablowej jest ekonomicznie nieuzasadnione.
CPS/CS (Carriers Pre-Selection/Carriers Selection) – preselekcja/wybór operatora
DLD (Domestic Long Distance Calls) – połączenia międzystrefowe
DSLAM (Digital Subscriber Line Access Multiplexer) – multiplekser dostępu do cyfrowego łącza abonenckiego
F2M (Fixed to Mobile Calls) – połączenia do sieci komórkowych (z sieci stacjonarnej)
FVNO (Fixed Virtual Network Operator) – operator wirtualnej sieci telefonii stacjonarnej
GOM (Gross Operating Margin) – marża operacyjna brutto
ILD (International Calls) – połączenia międzynarodowe
IP TV (TV over Internet Protocol) – protokół umożliwiający transmisję sygnałów telewizyjnych przez Internet
LC (Local Calls) – połączenia lokalne
LLU (Local Loop Unbundling) – uwolnienie pętli lokalnej 
MPLS (MultiProtocol Label Switching) – technologia zarządzania ruchem stosowana w sieciach VPN
MTR (Mobile Termination Rates) – stawki za zakończenie połączeń w sieciach komórkowych 
MVNO (Mobile Virtual Network Operator) – operator wirtualnej sieci telefonii komórkowej
Net FCF (Net Free Cash Flow) – wolne przepływy środków pieniężnych netto, tj. przepływy pieniężne z działalności operacyjnej – wydatki inwestycyjne (poniesione lub należne)
POTS (Plain Old Telephone Services) – tradycyjne usługi sieci telefonicznej
RIO (Reference Interconnection Offer) – oferta ramowa w zakresie połączenia sieci telekomunikacyjnych
SAC (Subscriber Acquisition Cost) – koszt pozyskania abonenta
SDI – stały (szybki) dostęp do Internetu
SMP (Significant Market Power) – znacząca pozycja rynkowa
USO (Universal Service Offer) – oferta usług powszechnych
VoIP (Voice over Internet Protocol) – protokół umożliwiający przesyłanie głosu poprzez Internet
WLR (Wholesale Line Rental) – hurtowa odsprzedaż abonamentu

Podpisy wszystkich Członków Zarządu Telekomunikacji Polskiej			
					Podpis osoby, 
której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych	

25 lutego 2009	Maciej Witucki	Prezes Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					Podpis	
25 lutego 2009	Roland Dubois	Członek Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			

25 lutego 2009	Richard Shearer	Członek Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					25 lutego 2009	
25 lutego 2009	Jacek Kałłaur	Członek Zarządu			data 	
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					 Stanley Urban	
25 lutego 2009	Ireneusz Piecuch	Członek Zarządu			imię i nazwisko	
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					Zastępca CFO	
25 lutego 2009	Piotr Muszyński	Członek Zarządu			Telekomunikacji Polskiej	
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis		stanowisko / funkcja