Grupa Kapitałowa Telekomunikacja polska 
 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe 
za ROK zakończONY 31 GRUDNIA 2008 ROKU
sporządzone według miedzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT
(w milionach złotych, za wyjątkiem danych dotyczących akcji)

		Nota	12  miesięcy
esęcy	
			do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
			(zbadane) 	(po reklasyfikacjach
- patrz Nota 3.4, zbadane)	
Przychody	6	18.165	18.244	
				
Koszty usług obcych 	7	(7.599)	(7.436)	
Pozostałe przychody operacyjne	7	241	353	
Pozostałe koszty operacyjne	7	(863)	(1.084)	
Koszty wynagrodzeń pracowniczych:				
       - Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych	7	(2.305)	(2.399)	
       - Podział zysku między pracowników	7	(24)	(24)	
       - Płatności w formie akcji własnych	7, 27	(30)	(2)	
Amortyzacja 	14, 15	(4.317)	(4.439)	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych	8	109	2	
Zyski z tytułu sprzedaży aktywów	9	110	34	
Koszty restrukturyzacji 	10	(174)	(1)	
					
Zysk operacyjny		3.313	3.248	
					
Przychody z tytułu odsetek	11	58	39	
Koszty odsetkowe i inne koszty finansowe	11	(562)	(493)	
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych 	11	(94)	97	
Koszty z tytułu dyskonta	11	(120)	(61)	
					
Koszty finansowe, netto		(718)	(418)	
					
Podatek dochodowy	12	(405)	(555)	
					
Skonsolidowany zysk netto		2.190	2.275	
					
Zyski mniejszości		2	2	
Zysk netto przypisany akcjonariuszom TP S.A.		2.188	2.273	

Zysk na jedną akcję (w złotych) (podstawowy i rozwodniony)                        	3.4	1,61	1,64	
				
Średnia ważona liczba akcji (w milionach) (podstawowa i rozwodniona)	3.4	1.361	1.387	

SKONSOLIDOWANY BILANS
(w milionach złotych)

		Nota	31 grudnia	31 grudnia	
			2008	2007	
			(zbadane)	(po reklasyfikacjach-patrz Nota 3.4, zbadane)	
					
AKTYWA				
					
	Wartość firmy, netto	13	3.994	3.994	
	Inne wartości niematerialne, netto	14	2.914	3.097	
	Środki trwałe, netto	15	19.589	21.120	
	Udziały w jednostkach stowarzyszonych		3	3	
	Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	17	4	4	
	Pożyczki udzielone i należności własne	17	17	10	
	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat	17	44	-	
	Zabezpieczające instrumenty pochodne	22	12	-	
	Inne aktywa		3	2	
	Aktywa z tytułu podatku odroczonego	12	400	241	
 	Aktywa trwałe razem		26.980	28.471	
					
	Zapasy, netto		292	316	
	Należności handlowe, netto	18	1.814	1.795	
	Inne aktywa	18	102	263	
	Pożyczki udzielone i należności własne	17	9	282	
	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat	17	118	35	
	Zaliczki na podatek dochodowy		166	52	
	Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów 	18	113	77	
	Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	20	1.640	642	
 	Aktywa obrotowe razem		4.254	3.462	
				
	Aktywa przeznaczone do sprzedaży	16	-	489	
SUMA AKTYWÓW		31.234	32.422	
					
PASYWA				
					
	Kapitał akcyjny	30	4.106	4.200	
	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		832	832	
	Akcje własne	30	(704)	(702)	
	Pozostałe kapitały rezerwowe	22, 27	8	(18)	
	Zyski zatrzymane		12.983	13.456	
	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządkowanych		(8)	(8)	
 	Kapitał własny przypisany akcjonariuszom TP S.A.		17.217	17.760	
					
	Kapitał własny przypisany udziałowcom mniejszościowym		13	13	
 	Kapitały własne razem		17.230	17.773	
					
	Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, z wyłączeniem zobowiązań handlowych 	21	5.075	1.920	
	Zabezpieczające instrumenty pochodne	22	59	171	
	Zobowiązania handlowe 	29	814	705	
	Świadczenia pracownicze	26	282	295	
	Rezerwy	28	296	178	
	Pozostałe zobowiązania	29	-	1	
	Rezerwa na podatek odroczony	12	4	2	
	Przychody przyszłych okresów	29	59	71	
 	Zobowiązania długoterminowe razem		6.589	3.343	
					
	Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, z wyłączeniem zobowiązań handlowych	21	2.100	3.009	
	Pożyczka od jednostki powiązanej	21	- 	1.003	
	Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat 	22	14	65	
	Zabezpieczające instrumenty pochodne	22	- 	1.250	
	Rezerwy	28	1.220	1.177	
	Zobowiązania handlowe	29	3.059	3.760	
	Świadczenia pracownicze	26	272	301	
	Pozostałe zobowiązania	29	211	180	
	Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		15	13	
	Przychody przyszłych okresów	29	524	514	
	Zobowiązania krótkoterminowe razem		7.415	11.272	
					
	Zobowiązania powiązane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży	16	-	34	
SUMA PASYWÓW		31.234	32.422	

ZESTAWIENIE ZMIAN W SKONSOLIDOWANYCH KAPITAŁACH WŁASNYCH
(w milionach złotych)
	Liczba wyemitowa      -nych akcji                 (nie w milionach)	Kapitał akcyjny	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	Akcje własne	Pozostałe kapitały rezerwowe 	Różnice kursowe z przeliczenia jednostek podporządko-wanych	Zyski zatrzyma-ne	Razem	Kapitał własny przypisany udziałowcom mniejszościo-wym	Razem kapitały własne 	
					Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	Instrumenty zabezpiecza-jące	Podatek odroczony	Płatności w formie akcji własnych						
Saldo na 1 stycznia 2007 (zbadane)   	1 400 000 000	4.200	832	-	-	(95)	18	-	(8)	13.143	18.090	13	18.103	
Zyski z wyceny  aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży odniesione na kapitał własny		-	-	-	1	-	-	-	-	-	1	-	1	
Zyski z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne odniesione na kapitał własny		-	-	-	-	70	-	-	-	-	70	-	70	
Podatek z tytułu pozycji odniesionych bezpośrednio na kapitał własny		-	-	-	-	-	(14)	-	-	-	(14)	-	(14)	
Razem przychody i  koszty ujęte w kapitale własnym		-	-	-	1	70	(14)	-	-	-	57	-	57	
Zysk netto za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku		-	-	-	-	-	-	-	-	2.273	2.273	2	2.275	
Razem przychody i  koszty za okres		-	-	-	1	70	(14)	-	-	2.273	2.330	2	2.332	
Płatności w formie akcji własnych		-	-	-	-	-	-	2	-	-	2	-	2	
Wykup akcji własnych	(31 226 759)	-	-	(700)	-	-	-	-	-	-	(700)	-	(700)	
Koszty wykupu akcji własnych		-	-	(2)	-	-	-	-	-	-	(2)	-	(2)	
Dywidendy		-	-	-	-	-	-	-	-	(1.960)	(1.960)	(2)	(1.962)	
Saldo na 31 grudnia 2007 roku (po reklasyfikacjach –patrz Nota 3.4, zbadane)	1 368 773 241	4.200	832	(702)	1	(25)	4	2	(8)	13.456	17.760	13	17.773	
														
Saldo na 1 stycznia 2008 roku (po reklasyfikacjach –patrz Nota 3.4, zbadane)	1 368 773 241	4.200	832	(702)	1	(25)	4	2	(8)	13.456	17.760	13	17.773	
Straty z wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży odniesione na kapitał własny		-	-	-	(1)	-	-	-	-	-	(1)	-	(1)	
Straty z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne odniesione na kapitał własny		-	-	-	-	(5)	-	-	-	-	(5)	-	(5)	
Podatek z tytułu pozycji odniesionych bezpośrednio na kapitał własny		-	-	-	-	-	2	-	-	-	2	-	2	
Razem przychody i  koszty ujęte w kapitale własnym		-	-	-	(1)	(5)	2	-	-	-	(4)	-	(4)	
Zysk netto za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku		-	-	-	-	-	-	-	-	2.188	2.188	2	2.190	
Razem przychody i  koszty za okres		-	-	-	(1)	(5)	2	-	-	2.188	2.184	2	2.186	
Płatności w formie akcji własnych		-	-	-	-	-	-	30	-	-	30	-	30	
Wykup akcji własnych	(33 124 220)	-	-	(700)	-	-	-	-	-	-	(700)	-	(700)	
Koszty wykupu  akcji własnych		-	-	(4)	-	-	-	-	-	-	(4)	-	(4)	
Umorzenie akcji własnych		(94)	-	702	-	-	-	-	-	(608)	-	-	-	
Wykup udziałów od udziałowców mniejszościowych		-	-	-	-	-	-	-	-	-	- 	(1)	(1) 	
Dywidendy		-	-	-	-	-	-	-	-	(2.053)	(2.053)	(1)	(2.054)	
Saldo na 31 grudnia 2008 roku (zbadane)	1 335 649 021	4.106	832	(704)	-	(30)	6	32	(8)	12.983	17.217	13	17.230	

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH
(w milionach złotych)

		Nota	12 miesięcy	
			do 31 grudnia 2008		do 31 grudnia 2007	
		 	(zbadane)		(po reklasyfikacjach-patrz Nota 3.4, zbadane) 	
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ	
	Skonsolidowany zysk netto			2.190		2.275	
						
Korekty uzgadniające zysk netto do środków wygenerowanych z działalności operacyjnej					
	Amortyzacja	14, 15	4.317		4.439	
	Zyski z tytułu sprzedaży aktywów 	9	(110)		(34)	
	Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych	8	(109)		(2)	
	Zmiana stanu pozostałych rezerw		(88)		26	
	Podatek dochodowy	12	405		555	
	Przychody i koszty odsetkowe		473		452	
	(Zyski)/straty z tytułu różnic kursowych, netto 		956		(520)	
	Wycena instrumentów pochodnych		(558)		587	
	Płatności w formie akcji własnych	7, 27	30		2	
						
Zmiana kapitału obrotowego (działalność handlowa)					
	Zmiana stanu zapasów (netto)		6		(127)	
	Zmiana stanu należności handlowych		64		187	
	Zmiana stanu zobowiązań handlowych		175		258	
Zmiana kapitału obrotowego (pozostała działalność operacyjna)					
	Zmiana stanu czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów i pozostałych należności		116		(57)	
	Zmiana stanu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, pozostałych zobowiązań i przychodów przyszłych okresów		20		39	
						
	Otrzymane odsetki		58		39	
	Odsetki i odsetki od instrumentów pochodnych zapłacone, netto		(649)		(668)	
	Różnice kursowe z instrumentów pochodnych, netto		(3)		(31)	
	Podatek dochodowy zapłacony		(667)		(1.206)	
						
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		6.626		6.214	
						
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ	
Zakup /sprzedaż środków trwałych i wartości niematerialnych					
	Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych	14, 15	(2.579)		(3.677)	
	Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań wobec dostawców środków trwałych		(1.012)		679	
	Przychody ze sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych 		591		57	
						
	Przychody ze sprzedaży jednostek zależnych pomniejszone o środki pieniężne tych jednostek 	5	64		-	
	Wydatki z tytułu wykupu udziałów od udziałowców mniejszościowych	5	(1)		-	
	Zmniejszenie/(zwiększenie) stanu papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu i innych aktywów finansowych		(4)		7	
	Różnice kursowe z instrumentów pochodnych, netto 		(5)		(11)	
						
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(2.946) 		(2.945)	
						
PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ	
	Wykup obligacji	19, 21	(2.368)		(1.864)	
	Zaciągnięcie długoterminowych kredytów i pożyczek	19, 21	3.091		-	
	Spłata długoterminowych kredytów i pożyczek	19, 21	(228)		(255)	
	Zwiększenie/(zmniejszenie) zobowiązań z tytułu kredytów w rachunkach bieżących oraz innych kredytów i pożyczek krótkoterminowych	19, 21	-		1.800	
	Zmniejszenie/(zwiększenie) depozytów związanych z długiem (depozyty zabezpieczające)	17, 19	360		(125)	
	Wykup akcji własnych, wraz z kosztami bezpośrednio związanymi z wykupem	30	(701)		(702)	
	Wypłacone dywidendy	30	(2.054)		(1.962)	
	Różnice kursowe z instrumentów pochodnych, netto		(787)		(201)	
						
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		(2.687)		(3.309)	
						
Zmiana stanu środków pieniężnych i ekwiwalenty środków pieniężnych, netto		993		(40)	
Zmiana stanu środków pieniężnych i ekwiwalenty środków pieniężnych z tytułu różnic kursowych		3		6	
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na początek okresu		644(1)		678	
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na koniec okresu		1.640		644(1)	
(1) w tym 2 miliony złotych środków pieniężnych zaklasyfikowanych do aktywów przeznaczonych do sprzedaży

1. 	Informacje ogólne
1.1.	Grupa Kapitałowa Telekomunikacja Polska
Telekomunikacja Polska S.A. („Telekomunikacja Polska” lub „Spółka” lub „TP S.A.”), spółka akcyjna, powstała i rozpoczęła działalność 4 grudnia 1991 roku. Grupa Kapitałowa Telekomunikacja Polska („Grupa”) składa się z Telekomunikacji Polskiej i jej spółek zależnych.

Grupa jest wiodącym dostawcą usług telekomunikacyjnych w Polsce. Telekomunikacja Polska dostarcza usługi obejmujące usługi telefonii stacjonarnej (rozmowy lokalne, krajowe i międzynarodowe), linię cyfrową („ISDN”), pocztę głosową, modemowy i stały dostęp do Internetu oraz usługi transmisji głosu przez Internet („VoIP”). Poprzez udziały w spółce zależnej Polska Telefonia Komórkowa-Centertel Sp. z o.o. („PTK-Centertel”), Grupa jest jednym z głównych operatorów w Polsce świadczących usługi telefonii komórkowej w standardzie DCS 1800 i GSM 900. PTK-Centertel świadczy również usługi trzeciej generacji w standardzie UMTS. Ponadto Grupa świadczy usługi w zakresie dzierżawy łączy, radiokomunikacji oraz innych usług telekomunikacyjnych o wartości dodanej, prowadzi sprzedaż sprzętu telekomunikacyjnego, produkuje elektroniczne karty telefoniczne, świadczy usługi w zakresie transmisji danych, multimediów oraz różnych usług internetowych. 

Siedziba Telekomunikacji Polskiej mieści się w Warszawie przy ulicy Twardej 18.

Działalność Grupy podlega regulacji i kontroli przez Urząd Komunikacji Elektronicznej („UKE”), który jest rządowym organem regulacyjnym w zakresie rynku usług telekomunikacyjnych. Zgodnie z Prawem Telekomunikacyjnym UKE może nakładać pewne obowiązki na operatorów telekomunikacyjnych o znaczącej pozycji rynkowej.

1.2.	
Skład Grupy 
W skład Grupy wchodzi Telekomunikacja Polska oraz następujące spółki zależne:

Jednostka	Siedziba	Zakres działalności	Procentowy udział Grupy w kapitale	
			31 grudnia 
2008	31 grudnia 2007	
					
PTK-Centertel 
Sp. z  o.o. 	Warszawa, Polska	Usługi telefonii komórkowej, budowa i eksploatacja ruchomych sieci telekomunikacyjnych. 	100,00%	100,00%	
TP EmiTel Sp. z o.o.	Kraków, Polska	Usługi nadawcze sygnałów telewizyjnych i radiowych, wynajem i utrzymanie infrastruktury technicznej.	100,00%	100,00%	
-	Paytel Sp. z o.o.	Warszawa, Polska	Obsługa elektronicznej sprzedaży produktów i usług elektronicznych, w tym usług przedpłacanych telefonii GSM, pobieranie opłat za rachunki oraz przetwarzanie elektronicznych transakcji płatniczych.	100,00%	100,00%	
DITEL S.A. (1)	Warszawa, Polska	Utrzymywanie bazy danych abonentów,  wytwarzanie i dystrybucja książek telefonicznych.	-	100,00%	
OPCO Sp. z o.o. 	Warszawa, Polska	Świadczenie usług w zakresie obsługi klientów.	100,00%	100,00%	
Otwarty Rynek Elektroniczny S.A. 	Warszawa, Polska	Dostarczanie kompleksowych rozwiązań zakupowych, w tym wdrażanie i obsługa platformy e-commerce, systemów IT, hosting.	100,00%	100,00%	
TP Edukacja i Wypoczynek Sp. z o.o.	Warszawa, Polska	Prowadzenie hoteli, obsługa szkoleń i konferencji.	100,00%	100,00%	
TP Invest Sp. z o.o.               (”TP Invest”)	Warszawa, Polska	Usługi doradcze i konsultingowe świadczone na rzecz jednostek Grupy, zarządzanie holdingiem.	100,00%	100,00%	
-	Telefon 2000 Sp. z o.o. (2)	Warszawa, Polska	Projektowanie i budowa systemów telekomunikacyjnych. (4)	100,00%	95,38%	
-	Telefony Podlaskie S.A. 	Sokołów Podlaski, Polska	Lokalny operator telefonii stacjonarnej, internetu, telewizji kablowej.	55,11%	55,11%	
- TP TelTech Sp. z o.o.	Łódź, Polska	Monitorowanie sygnałów alarmowych, obsługa sieci miejscowych, projektowanie i budowa systemów telekomunikacyjnych. (4)	100,00%	100,00%	
- TP Internet Sp. z o.o. (“TP Internet”)	Warszawa, Polska	Obsługa infolinii i świadczenie usług telemarketingowych.	100,00%	100,00%	
TP MED Sp. z o.o.	Warszawa, Polska	Ochrona zdrowia i inne usługi medyczne.	100,00%	100,00%	
Pracownicze Towarzystwo Emerytalne Telekomunikacji Polskiej S.A.	Warszawa, Polska	Zarządzanie pracowniczym funduszem emerytalnym. 	100,00%	100,00%	
Fundacja Grupy TP 	Warszawa, Polska	Działalność charytatywna.	100,00%	100,00%	
Virgo Sp. z o.o. 	Warszawa, Polska	Usługi doradcze, działalność finansowa.	100,00%	100,00%	
-	Wirtualna Polska S.A. („WP”) 	Gdańsk, Polska 	Prowadzenie portalu internetowego i świadczenie usług powiązanych, w tym reklamy internetowej; operator wirualnej telefonii komórkowej.	100,00%	100,00%	
-	Sklep Wirtualnej Polski S.A. w likwidacji (3)	Gdańsk, Polska	Brak działalności operacyjnej.	-	100,00%	
TPSA Finance B.V. 	Amsterdam, Holandia	Inwestowanie i zarządzanie inwestycjami.	100,00%	100,00%	
TPSA Eurofinance B.V. 	Amsterdam, Holandia	Inwestowanie i zarządzanie inwestycjami.	100,00%	100,00%	
-	TPSA Eurofinace France S.A. 	Paryż, Francja	Inwestowanie i zarządzanie inwestycjami.	99,96%	99,96%	
(1) Spółka została sprzedana w 2008 roku (patrz Nota 5). Na dzień 31 grudnia 2007 roku aktywa i zobowiązania spółki prezentowano jako aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania powiązane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży (patrz Nota 16)
(2) W 2008 roku Grupa nabyła dodatkowe udziały w spółce (patrz Nota 5)
(3) Spółka została zlikwidowana w 2008 roku
(4) W listopadzie 2008 roku działalność operacyjna Telefon 2000 Sp. z o.o. została przeniesiona do TP TelTech Sp. z o.o.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadany przez Grupę w podmiotach zależnych był równy udziałowi Grupy w kapitałach tych jednostek. Znaczące przejęcia oraz zbycia jednostek gospodarczych zostały opisane w Nocie 5.

Na dzień 31 grudnia 2008 i 2007 roku TP Invest posiadała 25% udziałów w kapitale akcyjnym Telefonów Opalenickich S.A., lokalnego operatora telefonii stacjonarnej. Udział w ogólnej liczbie głosów był równy udziałowi spółki w kapitale tej jednostki.
Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku WP posiadała 20% udziałów w kapitale zakładowym spółki Polskie Badania Internetu Sp. z o.o., badającej użytkowanie Internetu w Polsce. Udział w ogólnej liczbie głosów był równy udziałowi WP w kapitale tej jednostki.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku PTK Centertel posiadała 25% udziałów w kapitale zakładowym spółki Mobile TV Sp. z o.o. Udział w ogólnej liczbie głosów był równy udziałowi PTK Centertel w kapitale tej jednostki. Spółka powstała w 2008 roku (patrz Nota 5).

Inwestycje w spółki stowarzyszone są wyceniane metodą praw własności.

1.3.	Skład Zarządu Spółki
Skład Zarządu Spółki na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego był następujący:

Maciej Witucki – Prezes Zarządu,
Roland Dubois – Członek Zarządu ds. Finansów,
Richard Shearer – Członek Zarządu ds. Rynku Masowego,
Jacek Kałłaur – Członek Zarządu ds. Zasobów Ludzkich,
Piotr Muszyński – Członek Zarządu ds. Operacyjnych,
Ireneusz Piecuch – Członek Zarządu ds. Strategii Korporacyjnej i Rozwoju Biznesu.

Skład Rady Nadzorczej Spółki na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego był następujący:

Prof. Andrzej K. Koźmiński – Przewodniczący Rady Nadzorczej 
Olivier Barberot – Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej 
Olivier Faure – Sekretarz Rady Nadzorczej
Antonio Anguita – Członek Rady Nadzorczej
Vivek Badrinath – Członek Rady Nadzorczej
Timothy Boatman – Niezależny Członek Rady Nadzorczej
Jacques Champeaux – Członek Rady Nadzorczej
Stéphane Pallez – Członek Rady Nadzorczej
Georges Penalver – Członek Rady Nadzorczej
Prof. Jerzy Rajski – Niezależny Członek Rady Nadzorczej
Dr Wiesław Rozłucki – Niezależny Członek Rady Nadzorczej
Ronald Freeman – Niezależny Członek Rady Nadzorczej
Dr Mirosław Gronicki – Niezależny Członek Rady Nadzorczej

Zmiany w składzie Zarządu Spółki oraz Rady Nadzorczej Spółki w roku zakończonym 31 grudnia 2008 roku:

W dniu 24 stycznia 2008 roku Pani Iwona Kossmann, Pan Pierre Hamon oraz Pan Benoit Merel złożyli rezygnacje z pełnienia funkcji Członków Zarządu TP S.A. Rezygnacje złożono ze skutkiem na dzień 24 stycznia 2008 roku w przypadku Pani Iwony Kossmann oraz 29 lutego 2008 roku w przypadku Panów Pierre Hamon i Benoit Merel. 
W tym samym dniu Rada Nadzorcza TP S.A. powołała z dniem 1 marca 2008 roku Pana Roland Dubois w skład Zarządu TP S.A.
W dniu 24 kwietnia 2008 roku Rada Nadzorcza TP S.A. powołała Pana Richard Shearer w skład Zarządu TP S.A.
W dniu 25 września 2008 roku Rada Nadzorcza TP S.A. powołała Panów Ireneusza Piecucha i Piotra Muszyńskiego w skład Zarządu TP S.A.
W dniu 25 września 2008 roku Pan Michel Monzani złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej TP S.A.
W tym samym dniu Rada Nadzorcza TP S.A. powołała Pana Olivier Faure w skład Rady Nadzorczej TP S.A.
W dniu 16 stycznia 2009 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie TP S.A. powołało pana Olivier Faure w skład Rady Nadzorczej TP S.A. 

2.	Oświadczenie o zgodności oraz format sprawozdania finansowego

Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) oraz zgodnie z odpowiednimi MSSF przyjętymi przez Unię Europejską. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”). 

Porównywalne dane finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2007 zostały przygotowane w oparciu o te same podstawy sporządzenia sprawozdania finansowego. 

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w oparciu o zasadę kosztu historycznego, z wyjątkiem wycenianych w wartości godziwej pochodnych instrumentów finansowych, aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, aktywów przeznaczonych do sprzedaży oraz zadłużenia zabezpieczonego przed zagrożeniem zmiany wartości godziwej.

Dane finansowe wszystkich jednostek wchodzących w skład Grupy będące podstawą przygotowania niniejszego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego zostały przygotowane przy zastosowaniu jednolitych polityk rachunkowości.

Niniejsze Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało przygotowane w milionach złotych i zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 25 lutego 2009 roku.
Zasady rachunkowości zastosowane do sporządzenia sprawozdania finansowego za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku są przedstawione w Nocie 3 oraz są oparte na:
–	wszystkich standardach i interpretacjach przyjętych przez Unię Europejską i mających zastosowanie od 1 stycznia 2008 roku; 
–	standardach (MSSF) i interpretacjach przyjętych przez Unię Europejską i mających zastosowanie za okresy rozpoczynające się po 1 stycznia 2008 roku, dla których Grupa zdecydowała o wcześniejszym ich zastosowaniu; 
–	podejściu przyjętym w Grupie zgodnie z paragrafami od 10 do 12 zawartymi w MSR 8. 

Szacunki

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego wymaga od Zarządu Spółki dokonania szacunków, jako że wiele informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym nie może zostać wycenione w sposób precyzyjny. Zarząd weryfikuje przyjęte szacunki w oparciu o zmiany czynników branych pod uwagę przy ich dokonywaniu, nowe informacje lub doświadczenia z przeszłości. Dlatego też szacunki dokonane na dzień 31 grudnia 2008 roku mogą w przyszłości ulec zmianie. Główne szacunki zostały opisane w następujących notach:

Nota	Rodzaj ujawnionej informacji	
8	Utrata wartości jednostek wypracowujących środki pieniężne oraz pojedynczych  składników środków trwałych i wartości niematerialnych	Główne założenia przyjęte w celu ustalenia wartości odzyskiwalnej: przesłanki wskazujące na utratę wartości, modele, stopy dyskontowe, stopa wzrostu.	
3.5.12 	Odpisy aktualizujące wartość pożyczek udzielonych i należności własnych	Metodologia przyjęta w celu ustalenia wartości odzyskiwalnej.	
3.5.14, 12	Podatek dochodowy	Założenia przyjęte w celu rozpoznania aktywów z tytułu podatku odroczonego.	
26	Świadczenia pracownicze	Stopy dyskontowe, inflacja, wzrost płac, oczekiwany przeciętny okres zatrudnienia.	
3.5.12, 25	Wartość godziwa instrumentów pochodnych oraz innych instrumentów finansowych	Model i założenia przyjęte dla wyceny wartości godziwej.	
28, 32	Rezerwy	Rezerwy dotyczące świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz restrukturyzacji: stopy dyskontowe i inne założenia. Założenia przyjęte dla wyceny rezerw  na roszczenia i sprawy sądowe  zostały ujawnione w Nocie 32.	
3.5.8, 3.5.9	Okres ekonomicznej użyteczności  środków trwałych oraz wartości niematerialnych	Okres ekonomicznej użyteczności oraz metoda amortyzacji. 	
3.5.17, 27	Płatności w formie akcji własnych	Model oraz główne założenia przyjęte do wyceny wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych: cena wykonania instrumentów kapitałowych, historyczna zmienność, stopa procentowa wolna od ryzyka, oczekiwana stopa dywidendy, itd.	
28	Koszty likwidacji środków trwałych	Założenia przyjęte do wyceny rezerw na szacunkowe koszty demontażu i usunięcia składnika aktywów oraz koszty przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował.	

Subiektywna ocena

W przypadku, gdy dana transakcja nie jest uregulowana w żadnym standardzie bądź interpretacji, Zarząd, kierując się subiektywną oceną, określa i stosuje polityki rachunkowości, które zapewnią, iż sprawozdanie finansowe będzie zawierać właściwe i wiarygodne informacje oraz będzie:
–	prawidłowo, jasno i rzetelnie przedstawiać sytuację majątkową i finansową Grupy, wyniki jej działalności i przepływy pieniężne,
–	odzwierciedlać treść ekonomiczną transakcji,
–	obiektywne,
–	sporządzone zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny,
–	kompletne we wszystkich istotnych aspektach.

Subiektywna ocena dokonana na dzień 31 grudnia 2008 roku dotyczy rezerw na roszczenia i sprawy sądowe oraz zobowiązań warunkowych. Szczegóły zostały przedstawione w Nocie 32.

3.	Opis przyjętych zasad rachunkowości 
Niniejsza nota opisuje zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzeniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2008 roku. 

3.1.		Zastosowanie nowych standardów, zmian do standardów lub interpretacji 	
Uwzględnienie standardów, zmian w standardach rachunkowości oraz interpretacji obowiązujących na dzień  1 stycznia 2008 roku 

Następujące standardy, zmiany w obowiązujących standardach oraz interpretacje (przyjęte lub będące w trakcie przyjmowania przez Unię Europejską) są obowiązujące na dzień 1 stycznia 2008 roku:  

–	KIMSF 11 „MSSF 2 – Wydanie akcji w ramach grupy i transakcje w nabytych akcjach własnych”. Grupa zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu tej interpretacji w 2007 roku,
–	KIMSF 12 „Umowy na usługi koncesjonowane”. Niniejsza interpretacja nie została zaakceptowana przez Unię Europejską,
–	KIMSF 14 „MSR 19 – Ograniczenie w rozpoznawaniu aktywów programów określonych świadczeń pracowniczych, wymogi minimalnego finansowania i ich interakcje”.

Przyjęcie powyższych interpretacji nie spowodowało znaczących zmian w polityce rachunkowości Grupy. 

Zarząd zdecydował o wcześniejszym zastosowaniu KIMSF 13 „Programy lojalnościowe” od 1 stycznia 2008 roku. Interpretacja ta zmienia zasady rachunkowości Grupy stosowane do 31 grudnia 2007 roku (patrz Nota 3.5.3 w Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym sporządzonym według MSSF za rok zakończony 31 grudnia 2007 roku) przede wszystkim w zakresie momentu ujmowania przychodu.
  
Zgodnie z poprzednią polityką, część otrzymanych lub należnych przychodów z transakcji sprzedaży, zaalokowanych do punktów przyznanych w ramach programu lojalnościowego Grupy, była odraczana do momentu, gdy punkty zostaną zamienione na nagrody.

Obecnie Grupa ujmuje przychód zaalokowany do punktów premiowych w oparciu o liczbę wykorzystanych punktów lojalnościowych na dany dzień w stosunku do przewidywanej łącznej liczby punktów lojalnościowych, które będą wykorzystane.
Zmiana zasad rachunkowości została zastosowana retrospektywnie i nie miała wpływu na wartość skonsolidowanych kapitałów własnych na dzień 1 stycznia 2007 roku i 31 grudnia 2007 roku ani na skonsolidowany zysk netto za okres dwunastu miesięcy zakończony 31 grudnia 2007 roku.

W dniu 15 października 2008 roku Unia Europejska przyjęła zmiany do MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” oraz MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji” dotyczące  przekwalifikowania aktywów finansowych. Zmiany mają zastosowanie od 1 lipca 2008 roku i później. Powyższe zmiany w standardach nie spowodowały przeklasyfikowania żadnych aktywów finansowych należących do Grupy.

Standardy oraz interpretacje opublikowane, ale jeszcze nie przyjęte

Zarząd nie wybrał opcji wcześniejszego zastosowania następujących standardów oraz interpretacji (już przyjętych lub będących w trakcie przyjmowania przez Unię Europejską):

–	MSSF 8 „Segmenty operacyjne”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później,
–	Zaktualizowany MSR 23 „Koszty finansowania zewnętrznego”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później,
–	Zaktualizowany MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później,
–	Zaktualizowany MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejszy standard nie został zaakceptowany przez Unię Europejską,
–	Zaktualizowany MSR 27 „Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejszy standard nie został zaakceptowany przez Unię Europejską,
–	Zmiany do MSSF 2 „Płatności w formie akcji – Warunki nabycia uprawnień i anulowanie”, mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później, 
–	Zmiany do MSR 32 „Instrumenty finansowe: prezentacja” oraz do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych – Instrumenty finansowe z opcją sprzedaży i zobowiązania powstałe w wyniku likwidacji”, mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później. Niniejsze zmiany nie zostały zaakceptowane przez Unię Europejską,
–	Ulepszenia w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej – zbiór zmian do Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej, zmiany mają zastosowanie w większości przypadków dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później, 
–	Zmiany do MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy” oraz do MSR 27 „Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe” – „Koszt inwestycji w jednostkę zależną, współzależną lub stowarzyszoną”, mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później, 
–	KIMSF 15 „Umowy na budowę nieruchomości”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2009 roku i później. Niniejsza interpretacja nie została zaakceptowana przez Unię Europejską,
–	KIMSF 16 „Zabezpieczenie inwestycji netto w jednostkach zagranicznych”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 października 2008 roku i później. Niniejsza interpretacja nie została zaakceptowana przez Unię Europejską,
–	Zmiany do MSR 39 „Instrumenty finansowe: Pozycje kwalifikujące się do rachunkowości zabezpieczeń”, mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejsze zmiany nie zostały zaakceptowane przez Unię Europejską,
–	Zaktualizowany MSSF 1 „Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejszy standard nie został zaakceptowany przez Unię Europejską,
–	KIMSF 17 „Dystrybucja aktywów niepieniężnych na rzecz właścicieli”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejsza interpretacja nie została zaakceptowana przez Unię Europejską,
–	KIMSF 18 „Nieodpłatne przekazanie aktywów”, ma zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Niniejsza interpretacja nie została zaakceptowana przez Unię Europejską.

Zarząd analizuje obecnie konsekwencje oraz wpływ zastosowania powyższych nowych standardów oraz interpretacji na sprawozdania finansowe.

3.2.	Podejście przyjęte w Grupie zgodnie z paragrafami 10 i 12 zawartymi w MSR 8 „Zasady rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów”
Podejścia księgowe opisane poniżej nie są (lub są tylko częściowo) opisane w żadnym z Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej lub interpretacji przyjętych przez Unię Europejską. Grupa przyjęła polityki rachunkowości, które najlepiej odzwierciedlają istotę tych transakcji.
Nabycie udziałów mniejszościowych w spółkach zależnych już kontrolowanych przez Grupę 
Do momentu publikacji zaktualizowanego MSR 27 „Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe”, transakcje te nie były opisane w żadnym z MSSF. Zaktualizowany MSR 27 ma zastosowanie w sposób prospektywny, dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 lipca 2009 roku i później. Obecnie wartość firmy jest rozpoznawana jako różnica pomiędzy ceną nabycia udziałów mniejszościowych oraz odpowiednim udziałem mniejszościowym w wartości księgowej aktywów netto, bez jakichkolwiek korekt wartości godziwej nabywanych aktywów i zobowiązań. 

Umowy wieloelementowe
Opracowując politykę ujmowania przychodów z umów wieloelementowych (ofert wiązanych), Grupa przyjęła rozwiązania amerykańskich standardów rachunkowości, Emerging Issue Task Force Nr 00-21 „Ujmowanie przychodów z umów wieloelementowych” (patrz Nota 3.5.3 Oferty pakietowe i oferty wiązane).

3.3.	Stosowane przez Grupę dopuszczone podejścia alternatywne zgodnie z MSSF
Niektóre MSSF dopuszczają alternatywne metody wyceny oraz ujmowania aktywów i zobowiązań. W związku z tym, Grupa wybrała:

Standardy i zmiany	Stosowane podejście alternatywne	
MSR 2	Zapasy	Zapasy wycenia się według ceny nabycia ustalanej metodą średniej ceny ważonej.	
MSR 16	Rzeczowy majątek trwały	Rzeczowy majątek trwały wykazuje się według ceny nabycia pomniejszonej o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące. 	
MSR 19	Świadczenia pracownicze	Zyski i straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych oraz świadczeń po okresie zatrudnienia ujmuje się z zastosowaniem korytarza. Zgodnie z tą metodą nadwyżkę wartości netto skumulowanych nie ujętych zysków i strat aktuarialnych nad wyższą z następujących dwóch wielkości (i) 10% wartości bieżącej zobowiązania z tytułu określonych świadczeń i (ii) 10% wartości godziwej aktywów programu ujmuje się w rachunku wyników przez średni prognozowany okres zatrudnienia uczestników programu.  	
MSR 23	Koszty finansowania zewnętrznego	Koszty finansowania zewnętrznego poniesione w okresie budowy lub wytworzenia rzeczowego majątku trwałego oraz wartości niematerialnych nie są kapitalizowane. 	
MSR 38	Wartości niematerialne	Wartości niematerialne wykazuje się według ceny nabycia pomniejszonej o zakumulowaną amortyzację oraz zakumulowane odpisy aktualizujące.	

3.4.	Prezentacja sprawozdań finansowych 
Prezentacja bilansu
Zgodnie z MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” aktywa oraz zobowiązania są prezentowane w bilansie jako krótkoterminowe i długoterminowe. 

Zgodnie z MSSF 5 aktywa trwałe, oraz bezpośrednio z nimi powiązane zobowiązania, przeznaczone do sprzedaży są prezentowane oddzielnie w skonsolidowanym bilansie.

Prezentacja rachunku zysków i strat

Zgodnie z MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” w skonsolidowanym rachunku zysków i strat koszty są prezentowane w układzie rodzajowym.

Zysk przypadający na jedną akcję

Zysk netto przypadający na jedną akcję za każdy okres ustalany jest jako iloraz zysku netto za dany okres przypisanego akcjonariuszom Spółki i średniej ważonej liczby akcji występujących w tym okresie. Średnia ważona liczba akcji występujących w okresie uwzględnia akcje własne (patrz Nota 30) oraz efekt rozwodnienia związany z emisją obligacji z prawem pierwszeństwa do subskrybowania akcji Spółki przed dotychczasowymi akcjonariuszami w ramach programu motywacyjnego TP S.A. (patrz Nota 27). 

	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Zysk netto przypisany akcjonariuszom Spółki (w milionach złotych)	2.188	2.273	
Średnia ważona liczba występujących akcji (w milionach) – podstawowa i skorygowana o wpływ wszystkich rozwadniających potencjalnych akcji zwykłych	1.361	1.387	
Zysk przypadający na jedną akcję – podstawowy i rozwodniony (w  złotych)	1,61	1,64	

Zmiany w prezentacji sprawozdań finansowych

Zmiany w prezentacji instrumentów pochodnych oraz depozytów zabezpieczających

Zarząd dokonał reklasyfikacji głównie:
•	przepływów pieniężnych związanych z odsetkami i różnicami kursowymi z instrumentów pochodnych kwalifikowanych jako przeznaczone do obrotu zabezpieczających ekonomicznie transakcje handlowe i finansowe oraz przepływów pieniężnych związanych z odpowiednimi depozytami zabezpieczającymi, z działalności inwestycyjnej odpowiednio do działalności operacyjnej lub finansowej w zależności od kategorii, do której zostały zakwalifikowane przepływy pieniężne zabezpieczanej transakcji, 
•	różnic kursowych z wyceny instrumentów pochodnych kwalifikowanych jako przeznaczone do obrotu zabezpieczających ekonomicznie transakcje handlowe z zysków (strat) z tytułu różnic kursowych do tej samej kategorii kosztów co zabezpieczana transakcja.

Zmiany w prezentacji przepływów pieniężnych zapłaconego dyskonta od obligacji

Zarząd dokonał reklasyfikacji przepływów pieniężnych następujących przy wykupie obligacji, które stanowią różnicę pomiędzy ceną nominalną i ceną emisyjną obligacji, z przepływów z działalności finansowej do przepływów z działalności operacyjnej. Reklasyfikacja została dokonana w celu jednakowej prezentacji wszystkich zapłaconych odsetek, które stanowią koszty pozyskania środków finansowych, w działalności operacyjnej.

Zdaniem Zarządu obecna prezentacja lepiej odzwierciedla rodzaj zawieranych transakcji.

Zmiana prezentacji wpłynęła na skonsolidowany rachunek zysków i strat oraz skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych w następujący sposób:

	12 miesięcy zakończone 31 grudnia 2007	
Skonsolidowany rachunek zysków i strat	Wartości prezentowane poprzednio	
Zmiana klasyfikacji	Wartości po zmianie klasyfikacji	
		Zabezpiecze-nia ekonomiczne	Dyskonto emisyjne 
od obligacji		
(w milionach złotych)					
					
Pozostałe przychody operacyjne	315

x	38	-	353	
					
Pozostałe koszty operacyjne	(1.012)	(72)	-	(1.084)	
					
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych	63	34	-	97	

	12 miesięcy zakończone 31 grudnia 2007	
Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych	Wartości prezentowane poprzednio	Zmiana klasyfikacji	Wartości po zmianie klasyfikacji	
		Zabezpiecze-nia ekonomiczne	Dyskonto emisyjne
od obligacji		
(w milionach złotych)					
					
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	6.327	(92)	(21) 	6.214	
					
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej	(3.046)	101	- 	(2.945)	
					
Środki pieniężne netto z działalności finansowej	(3.321)	(9)	21 	(3.309)	

Zmiana prezentacji środków pieniężnych netto z działalności operacyjnej w skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych

Środki pieniężne netto z tytułu działalności operacyjnej ustalane są poprzez skorygowanie skonsolidowanego zysku netto. W sprawozdaniach finansowych publikowanych przed zmianą prezentacji przepływy pieniężne netto z tytułu działalności operacyjnej ustalono poprzez skorygowanie skonsolidowanego zysku netto przypisanego akcjonariuszom TP S.A. o zyski (straty) mniejszości. Powyższa zmiana nie ma wpływu na ustalenie wysokości przepływów pieniężnych netto z działalności operacyjnej.

Zmiana prezentacji kosztów wykupu akcji własnych

Koszty wykupu akcji własnych zostały zreklasyfikowane z zysków zatrzymanych do akcji własnych w zestawieniu zmian w skonsolidowanych kapitałach własnych i w skonsolidowanym bilansie. Koszty wykupu akcji własnych za okres 12 miesięcy 2007 roku oraz na dzień 31 grudnia 2007 roku wyniosły 2 miliony złotych. Zmiana nie ma wpływu na kapitały własne.

3.5.	Przyjęte zasady rachunkowości 
3.5.1. Zasady konsolidacji
Spółki zależne, nad którymi Telekomunikacja Polska sprawuje kontrolę, w sposób bezpośredni lub pośredni, podlegają konsolidacji. Uznaje się, że sprawowanie kontroli występuje wtedy, gdy Grupa dysponuje więcej niż połową praw głosu w danej jednostce (chyba, że można w sposób oczywisty udowodnić, iż taka własność nie powoduje sprawowania kontroli), lub w przypadku, kiedy jedno z poniższych czterech kryteriów jest spełnione:
–	dysponowanie więcej niż połową praw głosu na mocy umowy,
–	posiadanie zdolności kierowania polityką finansową i operacyjną jednostki na mocy statutu lub umowy,
–	posiadanie zdolności mianowania i usuwania większości członków zarządu lub członków odpowiadającego mu organu zarządzającego, 
–	dysponowanie większością głosów na posiedzeniach zarządu lub odpowiadającego mu organu zarządzającego.

Spółki zależne są konsolidowane od daty uzyskania kontroli przez Spółkę, natomiast przestają być konsolidowane w chwili utraty nad nimi kontroli przez Spółkę.

Salda i transakcje występujące pomiędzy jednostkami Grupy są dla celów konsolidacji eliminowane. 

3.5.2. Skutki zmian kursów walut obcych 
Przeliczenie sprawozdań finansowych zagranicznych jednostek zależnych
Dane wykazane w sprawozdaniach finansowych sporządzonych przez zagraniczne jednostki zależne, których walutą funkcjonalną nie jest polski złoty, są przeliczane na walutę prezentacji Grupy w sposób następujący:
–	aktywa i pasywa są przeliczane przy zastosowaniu kursu ogłoszonego przez NBP na koniec okresu sprawozdawczego,
–	pozycje z rachunku zysków i strat są przeliczane według średniego kursu NBP za dany okres,
–	różnice wynikające z zastosowania tych różnych kursów ujmowane są jako oddzielna pozycja kapitału własnego. 

Przeliczanie transakcji w walutach obcych
Zasady dotyczące ujmowania i wyceny transakcji wyrażonych w walutach obcych zostały określone w MSR 21 „Skutki zmian kursów wymiany walut obcych”. Transakcje wyrażone w walutach obcych są przeliczane przez spółki wchodzące w skład Grupy na ich walutę funkcjonalną według kursu wymiany obowiązującego na dzień transakcji. Aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walucie obcej są na dzień bilansowy przeszacowywane przy zastosowaniu kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski („NBP”) na koniec okresu sprawozdawczego, a wszelkie zyski lub straty powstałe w wyniku przeszacowania są ujmowane w rachunku zysków i strat w pozycji:
–	pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych - w przypadku operacji handlowych;
–	w przychodach lub kosztach finansowych - w przypadku operacji finansowych.
Pochodne instrumenty finansowe są ujmowane i wyceniane zgodnie z ogólnymi zasadami przedstawionymi w Nocie 3.5.12. 
Walutowe instrumenty zabezpieczające, które spełniają warunki zastosowania rachunkowości zabezpieczeń są ujmowane w bilansie według wartości godziwej na koniec każdego okresu. Zyski lub straty wynikające z przeszacowania do wartości godziwej są ujmowane w następujący sposób:
–	w pozostałych przychodach i kosztach operacyjnych – w przypadku zabezpieczeń wartości godziwej dotyczących operacji handlowych;
–	w przychodach lub kosztach finansowych – w przypadku zabezpieczeń aktywów i zobowiązań finansowych;
–	w kapitale – w przypadku zabezpieczenia przepływów pieniężnych, gdy zyski lub straty związane z instrumentem zabezpieczającym stanowią efektywne zabezpieczenie.
Zyski i straty wynikające z przeszacowania do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych stanowiących  zabezpieczenie ekonomiczne operacji handlowych i finansowych, które nie spełniają warunków zastosowania rachunkowości zabezpieczeń są ujmowane w pozostałych przychodach / kosztach operacyjnych lub w przychodach / kosztach finansowych, w zależności od treści danej transakcji. Zyski i straty powstałe z przeszacowania do wartości godziwej  pozostałych walutowych instrumentów pochodnych są ujmowane jako przychody lub koszty finansowe.

3.5.3. Przychody
Przychody z działalności prowadzonej przez Grupę są ujmowane i prezentowane zgodnie z MSR 18 „Przychody”. Przychodem jest wartość godziwa otrzymanych lub należnych korzyści ekonomicznych ze sprzedaży usług lub towarów w ramach podstawowej działalności gospodarczej Grupy, pomniejszona o podatek VAT oraz rabaty.

Oferty pakietowe i oferty wiązane
Przychody ze sprzedaży pakietowych ofert na usługi komórkowe i internetowe składają się z możliwych do zidentyfikowania i wyodrębnienia części składowych, do których można oddzielnie zastosować ogólne kryteria ujmowania przychodów. Wiele ofert składa się z dwóch części składowych: produktu (np. telefon komórkowy/modem) oraz usługi. Po zidentyfikowaniu odrębnych części składowych oferty, kwota otrzymana lub należna od klienta zostaje alokowana na każdą z części składowych w oparciu o ich wartość godziwą. Kwota przychodów alokowana na pozycje, które zostały już dostarczone klientowi, jest ograniczona do kwoty, która nie jest uzależniona od dostarczenia innych pozycji. Na przykład, kwota przychodów alokowana na dostarczone klientowi urządzenia zazwyczaj odpowiada cenie płaconej za nie przez odbiorcę końcowego a pozostała część otrzymanych lub należnych przychodów jest uzależniona od świadczenia w przyszłości usługi.

Oferty, z których nie da się wyodrębnić oddzielnych części składowych, gdyż ich treść ekonomiczną można zrozumieć wyłącznie w odniesieniu do całej serii związanych z nimi transakcji, traktowane są jako oferty wiązane. Przychody z tytułu ofert wiązanych ujmowane są w całości przez okres obowiązywania umowy. Jako przykład może służyć opłata za podłączenie do sieci, której nie można oddzielić od płacenia abonamentu i wykonywania połączeń, i w związku z tym opłaty za przyłączenie do sieci ujmowane są przez średni przewidywany okres trwania umowy.

Przychody ze sprzedaży towarów
Przychody ze sprzedaży towarów ujmowane są w momencie przeniesienia na nabywcę wszystkich istotnych ryzyk i pożytków wynikających z prawa własności (patrz również paragraf „Oferty pakietowe i oferty wiązane”).

W telefonii komórkowej oraz usługach szerokopasmowego dostępu do Internetu oferowanych w segmencie telefonii stacjonarnej, gdy telefon komórkowy lub modem/laptop są sprzedawane przez dystrybutora będącego agentem, urządzenia oraz usługa są traktowane jako jedna oferta wiązana z dostarczeniem kilku elementów i przychód ze sprzedaży urządzeń ujmuje się gdy abonent zostaje aktywowany w sieci.

Przychody z tytułu najmu i dzierżawy sprzętu telekomunikacyjnego
Przychody z tytułu najmu i dzierżawy sprzętu telekomunikacyjnego ujmowane są w rachunku zysków i strat w sposób liniowy w okresie obowiązywania umowy, z wyjątkiem umów leasingu finansowego, które są ujmowane jak sprzedaż z odroczonym terminem płatności.

Przychody ze sprzedaży treści (ang. content) i przychody ze wspólnie świadczonych usług 
Przychody ze sprzedaży lub dostarczania treści (muzyka, filmy, gry) poprzez różne systemy komunikacyjne Grupy (telefonia komórkowa, telefonia stacjonarna, itp.) są ujmowane w kwocie brutto, jeśli Grupę postrzega się jako podmiot zobowiązujący się dostarczyć usługę/produkt klientowi końcowemu, tj. kiedy Grupa ponosi ryzyko kredytowe, kiedy klient nie ma roszczenia zwrotnego wobec dostawcy treści oraz kiedy Grupa posiada uzasadnioną swobodę w wyborze dostawców treści, a także w ustalaniu cen płaconych przez klienta końcowego. Przychody ujmowane są netto tj. po pomniejszeniu o kwoty należne dostawcy treści, jeżeli dostawca jest odpowiedzialny za dostarczenie treści klientowi końcowemu oraz za ustalenie cen płaconych przez abonentów.

Przychody ze wspólnie świadczonych usług (usługi audiotele, numer „premium rate”, specjalne internetowe numery dostępowe) ujmowane są w kwocie brutto, jeżeli Grupa posiada uzasadnioną swobodę w ustalaniu cen oraz w określaniu specyfiki treści (usługi lub produktu) sprzedawanej klientowi końcowemu. Przychody ujmowane są netto tj. po pomniejszeniu o kwoty należne dostawcy usług, jeżeli dostawca ponosi odpowiedzialność za świadczoną usługę oraz ustalenie ceny płaconej przez abonentów. 

Przychody z tytułu świadczenia usług
Przychody z tytułu opłat abonamentowych za usługi telefoniczne i dostęp do internetu ujmowane są liniowo w okresie obowiązywania umowy. 

Przychody z tytułu opłat za połączenia telefoniczne przychodzące i wychodzące ujmowane są w momencie świadczenia usługi.

Przychody ze sprzedaży kart telefonicznych w segmencie telefonii stacjonarnej i komórkowej ujmowane są po wykorzystaniu lub utracie ważności karty telefonicznej.

Przychody z tytułu reklam zamieszczanych w internecie oraz sprzedaży powierzchni reklamowej w internetowych książkach telefonicznych ujmowane są w okresie, w którym pojawia się reklama. Przychody ze sprzedaży powierzchni reklamowej w książkach telefonicznych wydawanych na papierze ujmowane są w momencie rozpoczęcia dystrybucji książek telefonicznych.

Oferty promocyjne
W przypadku niektórych ofert handlowych, w których klientom oferowane jest nieodpłatne świadczenie usługi przez ustalony okres w zamian za podpisanie umowy na czas określony (ang. time-based incentives), przychody ujmowane są równomiernie przez określony w umowie, nieodwoływalny okres jej obowiązywania. 

Programy lojalnościowe
Programy lojalnościowe polegają na przyznaniu klientom przyszłych korzyści/nagród (takich jak bezpłatne połączenia i upusty od ceny produktu) w zamian za bieżące korzystanie z usługi. 

Punkty przyznane klientom traktuje się jako oddzielny element transakcji sprzedaży, za którą abonent nagradzany jest punktami. Część otrzymanych lub należnych przychodów z transakcji sprzedaży jest alokowana do przyznanych punktów w wysokości ich wartości godziwej, uwzględniając szacowany wskaźnik ich wykorzystania, i jest odraczana. Przychód zaalokowany do punktów ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie wykorzystania punktów i gdy Grupa wypełni swój obowiązek do dostarczenia nagrody. Kwota ujętego przychodu oparta jest na liczbie wykorzystanych punktów lojalnościowych na dany dzień w stosunku do przewidywanej łącznej liczby punktów lojalnościowych, które będą wykorzystane.

Program lojalnościowy występujący w Grupie nie zawiera obowiązku przedłużenia umowy.

Kary
Zawierane przez Grupę umowy handlowe mogą zawierać zobowiązania dotyczące jakości świadczonych usług (np. czas dostawy czy czas przywrócenia usługi). Jeżeli Grupa nie zapewni określonej jakości usługi, to wówczas jest zobowiązana do zapłaty odszkodowania klientowi końcowemu, zwykle w formie obniżenia ceny usługi, które pomniejsza przychody. Odszkodowania te są ujmowane w momencie, gdy jest prawdopodobne, że staną się wymagalne w wyniku niedotrzymania warunków umowy. 

Transakcje barterowe
Jeżeli dobra i usługi są wymieniane na dobra i usługi o podobnym rodzaju i wartości, wymiany takiej nie uznaje się za transakcję powodującą powstanie przychodów. Jeżeli sprzedaje się dobra lub świadczy usługi w zamian za odmienne dobra i usługi, taki rodzaj wymiany uznaje się za transakcję powodującą powstanie przychodów. Przychody wycenia się według wartości godziwej otrzymanych dóbr i usług, skorygowanej o kwoty otrzymanych środków pieniężnych lub ekwiwalentów środków pieniężnych. Jeżeli przeprowadzenie wiarygodnej wyceny wartości godziwej otrzymanych dóbr i usług nie jest możliwe, przychody wycenia się w oparciu o wartość godziwą dóbr i usług przekazanych, skorygowaną o kwotę otrzymanych środków pieniężnych lub ekwiwalentów środków pieniężnych. Przychody z transakcji barterowych dotyczących usług reklamowych są wyceniane zgodnie z Interpretacją 31 Stałego Komitetu ds. Interpretacji „Przychody – transakcje barterowe obejmujące usługi reklamowe”.

3.5.4. Koszty pozyskania abonentów, koszty reklamy i inne podobne koszty 
Koszty pozyskania i utrzymania abonentów inne niż koszty programów lojalnościowych (patrz Nota 3.5.3.) są ujmowane w rachunku zysków i strat tego okresu, w którym zostały poniesione. Koszty reklamy, promocji, sponsoringu, komunikacji korporacyjnej i kosztów promocji marki są również ujmowane w rachunku zysków i strat tego okresu, w którym zostały poniesione.

3.5.5.	Koszty finansowania zewnętrznego
Grupa nie kapitalizuje kosztów finansowania zewnętrznego inwestycji w środki trwałe i wartości niematerialne.

3.5.6. Koszty emisji akcji i akcje własne
Koszty zewnętrzne bezpośrednio związane z emisją akcji pomniejszają wartość kapitału z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej. Inne koszty są odnoszone w ciężar rachunku zysków i strat w momencie poniesienia.

Jeżeli TP S.A. lub jej spółki zależne dokonają zakupu instrumentów kapitałowych Spółki to kwota zapłacona, wraz z kosztami bezpośrednio związanymi z zakupem, pomniejsza kapitał własny przypisany akcjonariuszom Spółki i jest prezentowana oddzielnie w bilansie jako „Akcje własne”, do momentu gdy akcje są unicestwione lub ponownie wyemitowane. Nabycie, sprzedaż, emisja lub unicestwienie nie powoduje ujęcia w wyniku finansowym Grupy żadnych zysków lub strat.

Akcje własne są ujmowane na dzień rozliczenia transakcji.

3.5.7. Wartość firmy
Wartość firmy jest nadwyżką ceny nabycia udziałów lub akcji spółek konsolidowanych, z uwzględnieniem kosztów transakcji, nad udziałem Grupy w wartości godziwej nabytych poszczególnych aktywów netto, z uwzględnieniem zobowiązań warunkowych na dzień nabycia. Wartość firmy odpowiada płatności dokonanej przez jednostkę przejmującą w oczekiwaniu na przyszłe korzyści ekonomiczne z tytułu aktywów, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć.

Testy utraty wartości oraz jednostki wypracowujące środki pieniężne (ang. cash generating units – „CGU”)   
Zgodnie z MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych” wartość firmy nie podlega amortyzacji, lecz podlega testowi utraty wartości przynajmniej raz w roku lub częściej jeśli wystąpiła przesłanka utraty wartości. MSR 36 „Utarta wartości aktywów” wymaga, aby testy utraty wartości były przeprowadzane na poziomie każdej jednostki wypracowującej środki pieniężne, do której została alokowana wartość firmy (jednostkę wypracowującą przepływy pieniężne definiuje się jako najmniejszy możliwy do określenia zespół aktywów, który wypracowuje środki pieniężne będące w znacznym stopniu niezależnymi od wpływów środków pieniężnych pochodzących z innych aktywów lub ich zespołów). Wartość firmy alokuje się do tych pojedynczych CGU lub grup CGU, od których oczekuje się powstania synergii z połączeń jednostek gospodarczych. 

Wartość odzyskiwalna 
W celu ustalenia czy odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości powinien zostać ujęty należy porównać wartość bilansową aktywów i zobowiązań danego CGU (lub grup CGU) łącznie z przypisaną do nich wartością firmy, do ich wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży składnika aktywów lub jego wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa.

Wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży jest najlepszym szacunkiem kwoty możliwej do uzyskania ze sprzedaży CGU na warunkach rynkowych pomiędzy zainteresowanymi i dobrze poinformowanymi stronami transakcji, po potrąceniu kosztów zbycia. Ten szacunek jest ustalany na podstawie dostępnych informacji rynkowych oraz biorąc pod uwagę specyficzne warunki. 

Wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkową wartością przyszłych przepływów środków pieniężnych wypracowanych przez CGU lub grupę CGU, uwzględniającą wartość firmy. Szacunki przepływów środków pieniężnych są oparte na założeniach rynkowych, warunkach przedłużeń koncesji oraz planach biznesowych kierownictwa Grupy, w następujący sposób:
–	plany przepływów środków pieniężnych są oparte na pięcioletnim planie biznesowym oraz jego ekstrapolację w nieskończoność poprzez zastosowanie malejącej lub stałej stopy wzrostu odzwierciedlającej spodziewany długoterminowy trend rynku, 
–	uzyskane szacunki przepływów środków pieniężnych są następnie dyskontowane z użyciem odpowiedniej stopy dyskontowej dla danej działalności. 

Jeżeli wartość odzyskiwalna CGU, do której przypisano wartość firmy jest mniejsza niż jej wartość bilansowa, wówczas ujmuje się odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w wysokości różnicy. Odpis aktualizujący przypisuje się w pierwszej kolejności do wartości firmy, obniżając jej wartość, a następnie proporcjonalnie do innych aktywów należących do CGU.

Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości wartości firmy ujmuje się w rachunku zysków i strat jako zmniejszenie zysku operacyjnego i nie jest odwracany.

3.5.8. Wartości niematerialne (z wyłączeniem wartości firmy)
Wartości niematerialne zawierają głównie koncesje, oprogramowanie, koszty prac rozwojowych są początkowo wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia obejmującymi cenę zakupu, cła importowe, nie podlegające odliczeniu podatki zawarte w cenie, pomniejszone o upusty i rabaty oraz powiększone o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.

W przypadku nabycia wartości niematerialnych w wyniku połączenia jednostek są one początkowo wyceniane w ich wartości godziwej. Ich koszt jest, co do zasady, ustalany w odniesieniu do przypisywanych kosztów połączenia na podstawie cen rynkowych. W przypadku, gdy ceny rynkowe nie mogą zostać ustalone, koszt ten jest ustalany poprzez wykorzystanie ogólnie przyjętych metod wyceny, w tym również bazujących na przychodach, kosztach lub innych odpowiednich kryteriach. Na dzień przejęcia wartości niematerialne są ujmowane odrębnie od wartości firmy, jeśli można wiarygodnie ustalić ich wartość godziwą, są możliwe do zidentyfikowania, to znaczy można je wyodrębnić lub wynikają z tytułów umownych lub innych tytułów prawnych, bez względu na to, czy składniki wartości niematerialnych zostały już ujęte przez jednostkę przejmowaną przed dniem połączenia jednostek gospodarczych.

Wewnętrznie wytworzone znaki handlowe oraz listy klientów nie są ujmowane jako wartości niematerialne. 

Koncesje 
Wydatki na nabycie koncesji są amortyzowane metodą liniową przez okres ich użytkowania, rozpoczynając od momentu uaktywnienia usługi. Szczegóły dotyczące koncesji znajdują się w Nocie 14.

Koszty badań i rozwoju 
Zgodnie z MSR 38 „Wartości niematerialne” koszty prac rozwojowych powinny być ujęte jako wartość niematerialna wtedy i tylko wtedy, gdy następujące czynniki mogą być udowodnione: 
–	możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się do użytkowania,
–	zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży oraz dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, 
–	zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,
–	sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne dla Grupy,
–	możliwości wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych.

Koszty badań i rozwoju nie spełniające powyższych kryteriów są odnoszone bezpośrednio w ciężar rachunku zysków i strat. Prace badawczo rozwojowe realizowane przez Grupę dotyczą głównie:
–	unowocześnienia architektury sieci lub jej funkcjonalności;
–	rozwoju platform, których celem jest oferowanie nowych usług klientom Grupy.

Koszty prac rozwojowych ujęte jako wartości niematerialne są amortyzowane metodą liniową przez ich przewidywany okres użytkowania, z reguły nie przekraczający czterech lat.

Oprogramowanie
Oprogramowanie jest amortyzowane metodą liniową przez okres ekonomicznego użytkowania, nie przekraczający pięciu lat. 

Okresy użytkowania wartości niematerialnych weryfikowane są co roku i podlegają zmianie, jeśli obecnie szacowany okres użytkowania jest inny niż poprzednio przewidywano. Powyższe zmiany w szacunkach są ujmowane w sposób prospektywny. 

3.5.9. Środki trwałe
Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia lub koszty wytworzenia, wraz z cłami importowymi, nie podlegającymi odliczeniu podatkami zawartymi w cenie, pomniejszoną o upusty i rabaty oraz powiększoną o nakłady bezpośrednio związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem.

Wartość początkowa zawiera również wstępny szacunkowy koszt demontażu i usunięcia składnika majątku oraz kosztów renowacji miejsca, w którym się znajdował, do których Grupa jest zobowiązana.

Wartość początkowa sieci telekomunikacyjnej zawiera koszty projektowania i budowy, oraz koszty zwiększenia jej pojemności. Łączna wartość początkowa aktywa jest alokowana pomiędzy jego istotne elementy składowe (komponenty), które są ujmowane osobno w przypadku jeśli elementy składowe posiadają odmienne okresy ekonomicznej przydatności lub przewidywany sposób czerpania przyszłych korzyści ekonomicznych jest różny. W takich przypadkach odpisy amortyzacyjne są odpowiednio korygowane. 

Koszty konserwacji i napraw (koszty bieżącego utrzymania) obciążają rachunek zysków i strat w momencie ich poniesienia.

Dotacje państwowe
Grupa może otrzymywać bezzwrotne dotacje państwowe, głównie w postaci bezpośrednich lub pośrednich dotacji do projektów inwestycyjnych przekazanych przez władze lokalne. Otrzymane dotacje zmniejszają wartość aktywów i są odnoszone na rachunek zysków i start, jako zmniejszenie amortyzacji, w całym okresie amortyzowania danego aktywa. 

Leasing finansowy 
Środki trwałe nabyte na zasadach leasingu, w przypadku którego następuje przeniesienie do Grupy zasadniczo wszystkich ryzyk i korzyści są ujmowane jako aktywa w korespondencji z ujęciem odpowiedniego zobowiązania. Przyjmuje się, że wszystkie korzyści i ryzyka związane z posiadaniem aktywów są  przeniesione na Grupę jeśli:
–	na mocy umowy leasingowej następuje przeniesienie na leasingobiorcę własności danego składnika z końcem okresu leasingu,
–	leasingobiorca ma możliwość zakupienia składnika aktywów za cenę, która - według przewidywań - będzie na tyle niższa od wartości godziwej ustalonej na dzień, gdy prawo zakupienia składnika będzie mogło zostać zrealizowane, iż w chwili rozpoczęcia leasingu istnieje wystarczająca pewność, że leasingobiorca z możliwości tej skorzysta,
–	okres leasingu stanowi większą część ekonomicznego okresu użytkowania składnika aktywów,
–	wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych na dzień rozpoczęcia leasingu wynosi zasadniczo prawie tyle, ile wynosi łączna wartość godziwa przedmiotu leasingu,
–	aktywa będące przedmiotem leasingu mają na tyle specjalistyczny charakter, że tylko leasingobiorca może z nich korzystać bez dokonywania większych modyfikacji.

Środki trwałe przekazane przez Grupę na zasadach leasingu, w przypadku którego następuje przeniesienie zasadniczo wszystkich ryzyk i korzyści z tytułu posiadania aktywa do leasingobiorcy są traktowane jak aktywa sprzedane. 

Usunięcie z bilansu
Składnik środków trwałych zostaje usunięty z bilansu w chwili jego sprzedaży lub kiedy nie oczekuje się żadnych przyszłych korzyści ekonomicznych z tytułu jego użytkowania lub zbycia. Zyski i straty wynikające z usunięcia składnika środków trwałych z bilansu, ustalone jako różnica pomiędzy przychodami netto ze zbycia (jeśli takie były) a wartością bilansową składnika, ujmuje się w rachunku zysków i strat jako część zysku operacyjnego.

Umorzenie
Środki trwałe są amortyzowane w celu systematycznego rozłożenia ceny nabycia pomniejszonej o ewentualną oszacowaną wartość końcową dla odzwierciedlenia przyszłych korzyści ekonomicznych związanych z aktywem. Z tego względu, środki trwałe amortyzowane są metodą liniową. Stosowane okresy ekonomicznej przydatności dla środków trwałych są następujące:

Budynki 	10-30 lat
Sieci, kable i inne elementy infrastruktury 	10-30 lat
Centrale telefoniczne oraz inne maszyny i urządzenia 	5-10 lat
Sprzęt komputerowy 	3-5 lat
Środki transportu oraz pozostałe środki trwałe 	5-10 lat

Grunty nie są amortyzowane. Prawa wieczystego użytkowania amortyzowane są przez okres, na jaki przysługuje dane prawo, nie przekraczający 99 lat.

Okresy ekonomicznej przydatności są przeglądane corocznie i podlegają skorygowaniu jeśli obecny szacowany okres ekonomicznej przydatności jest inny niż poprzednio przewidywano. Powyższe zmiany w szacunkach księgowych są ujmowane w sposób prospektywny. 

3.5.10. Aktywa przeznaczone do sprzedaży
Aktywa trwałe (oraz bezpośrednio z nimi powiązane zobowiązania, jeśli występują) przeznaczone do sprzedaży to aktywa rzeczowe, których wartość bilansowa zostanie odzyskana poprzez transakcję sprzedaży a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Aktywa te są dostępne do niezwłocznej sprzedaży w obecnym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży tego typu aktywów, a ich sprzedaż jest wysoce prawdopodobna.

Aktywa trwałe (oraz bezpośrednio z nimi powiązane zobowiązania, jeśli występują) przeznaczone do sprzedaży wyceniane są po niższej z następujących dwóch wartości: oszacowanej wartości godziwej pomniejszonej o oczekiwane koszty sprzedaży lub wartości bilansowej i prezentowane są w odrębnej pozycji bilansu po spełnieniu warunków określonych w MSSF 5.

Aktywa te nie są amortyzowane. Jeżeli wartość godziwa pomniejszona o oczekiwane koszty sprzedaży jest niższa od wartości bilansowej wówczas ujmuje się odpis z tytułu utraty wartości w wysokości różnicy. W kolejnych okresach, wraz ze wzrostem wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, odpis z tytułu utraty wartości jest odwracany w wartości nie większej, niż skumulowany odpis aktualizujący ujęty w przeszłości.

3.5.11. Utrata wartości aktywów innych niż wartość firmy 
Międzynarodowy Standard Rachunkowości 36 „Utrata wartości aktywów” zawiera wymóg oszacowania wartości odzyskiwalnej składnika aktywów zawsze wtedy, gdy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości składnika aktywów, oraz ujęcia odpisu aktualizującego, jeżeli okaże się, że wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Tam, gdzie było to możliwe, wartość odzyskiwalna została oszacowana dla pojedynczych składników aktywów i określona w wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub w wartości użytkowej składnika aktywów. W przypadku, gdy nie można było oszacować wartości odzyskiwalnej dla pojedynczego składnika aktywów, Grupa zidentyfikowała najmniejsze jednostki generujące środki pieniężne, do których można zaliczyć dany składnik aktywów. 

W przypadku, gdy wartość odzyskiwalna środka trwałego lub składnika wartości niematerialnych uległa – innemu niż tymczasowe – obniżeniu poniżej jego wartości księgowej na skutek zdarzeń lub okoliczności zaistniałych w danym okresie (takich jak przestarzałość technologiczna, uszkodzenie fizyczne, znaczące zmiany w sposobie użytkowania, gorsze od oczekiwanych wyniki ekonomiczne, spadek przychodów lub inne czynniki zewnętrzne), ujmowany jest odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości.

Wartość odzyskiwalna składnika aktywów odpowiada wyższej z następujących dwóch wartości: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży oraz wartości użytkowej. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów jest zazwyczaj ustalana w odniesieniu do jego wartości użytkowej, która odpowiada bieżącej wartości przyszłych korzyści ekonomicznych oczekiwanych z tytułu dalszego użytkowania tego składnika aktywów oraz jego zbycia na koniec okresu użytkowania. Jest ona ustalana przy użyciu metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych, w oparciu o najlepsze oszacowanie przez zarząd uwarunkowań ekonomicznych, które będą występować w pozostałym okresie użytkowania aktywa oraz przewidywanych warunków użytkowania aktywa.

Odpis z tytułu utraty wartości ujmuje się w wysokości różnicy pomiędzy wartością odzyskiwalną i wartością bilansową składnika aktywów.

Testy na utratę wartości są przeprowadzane dla pojedynczych składników aktywów trwałych, chyba że te aktywa nie generują wpływów pieniężnych niezależnie od wpływów pochodzących z innych aktywów lub grup aktywów. Jeśli taka sytuacja ma miejsce, wartość odzyskiwalna ustalana jest na poziomie ośrodka wypracowującego przepływy pieniężne, do której dany składnik aktywów należy, z wyjątkiem sytuacji, gdy:
–	wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży składnika aktywów jest wyższa od jego wartości bilansowej, lub
–	wartość użytkowa składnika aktywów może zostać oszacowana jako zbliżona do jego wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, a z kolei wartość godziwa pomniejszona o koszty sprzedaży jest możliwa do ustalenia.

Biorąc pod uwagę rodzaj aktywów trwałych oraz rodzaj prowadzonej działalności, większość pojedynczych składników aktywów trwałych Grupy nie generuje wpływów pieniężnych niezależnie od wpływów pochodzących od innych aktywów. 

3.5.12. Aktywa i zobowiązania finansowe
Aktywa finansowe obejmują aktywa dostępne do sprzedaży, aktywa wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat, zabezpieczające instrumenty pochodne, pożyczki udzielone i należności własne oraz środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych.

Zobowiązania finansowe obejmują zaciągnięte kredyty i pożyczki, inne rodzaje finansowania, kredyty na rachunkach bieżących, zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat, zabezpieczające instrumenty pochodne, zobowiązania handlowe, zobowiązania wobec dostawców środków trwałych, w tym zobowiązania z tytułu koncesji UMTS.

Aktywa i zobowiązania finansowe są ujmowane i wyceniane zgodnie z MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena”.

Standaryzowane transakcje kupna lub sprzedaży aktywów finansowych są ujmowane na dzień rozliczenia transakcji.

Ujmowanie i wycena aktywów finansowych

W momencie początkowego ujęcia, aktywa finansowe są wyceniane w wartości godziwej powiększonej – w przypadku inwestycji, które nie są wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat – o koszty transakcji bezpośrednio do nich przyporządkowane. 

Aktywa dostępne do sprzedaży
Aktywa dostępne do sprzedaży składają się przede wszystkim z akcji i udziałów w spółkach oraz zbywalnych papierów wartościowych. Są to aktywa finansowe nie będące instrumentami pochodnymi, które zostały wyznaczone jako dostępne do sprzedaży lub nie będące (a) pożyczkami udzielonymi i należnościami własnymi, (b) inwestycjami utrzymywanymi do upływu terminu wymagalności, ani (c) aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Są one wyceniane według wartości godziwej, a zyski lub straty wynikające z przeszacowania do wartości godziwej są ujmowane w kapitale własnym. Wartość godziwa odpowiada wartości rynkowej papierów wartościowych notowanych na rynku giełdowym oraz szacowanej wartości godziwej papierów nie notowanych, która w każdym przypadku ustalana jest przy zastosowaniu najbardziej odpowiednich kryteriów finansowych. Inwestycje w instrumenty kapitałowe nie posiadające kwotowań cen rynkowych z aktywnego rynku i których wartość godziwa nie może być wiarygodnie zmierzona są wyceniane według kosztu, po pomniejszeniu o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.

W przypadku wystąpienia obiektywnych przesłanek dotyczących utraty wartości aktywów dostępnych do sprzedaży, kwota skumulowanych strat ujętych w kapitale jest przenoszona do rachunku zysków i strat. Znaczący i przedłużający się spadek wartości godziwej inwestycji w instrument kapitałowy poniżej kosztu stanowi obiektywny dowód utraty wartości. Odpisy z tytułu utraty wartości instrumentów kapitałowych nie są odwracane poprzez rachunek zysków i strat.

Pożyczki udzielone i należności własne
Pożyczki udzielone i należności własne są aktywami finansowymi nie będącymi instrumentami pochodnymi, z ustalonymi lub możliwymi do określenia płatnościami, które nie są kwotowane na aktywnym rynku. Obejmują one należności handlowe, pozostałe pożyczki i należności oraz depozyty gotówkowe na rachunkach bankowych będące zabezpieczeniem instrumentów pochodnych. Po początkowym ich ujęciu w wartości godziwej, powiększonej o bezpośrednie koszty transakcji, są one wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy użyciu efektywnej stopy procentowej. Należności krótkoterminowe o nieokreślonym oprocentowaniu wyceniane są w kwocie zafakturowanej początkowo, o ile zastosowanie dyskonta nie wpłynie w istotny sposób na uzyskany wynik. Przepływy pieniężne z tytułu pożyczek udzielonych i należności własnych o zmiennym oprocentowaniu są okresowo poddawane ponownej wycenie, w celu uwzględnienia ewentualnych zmian w rynkowych stopach procentowych.

Pożyczki udzielone i należności własne są prezentowane w bilansie w pozycjach „Pożyczki udzielone i należności własne”, „Należności handlowe, netto” oraz obrotowe „Inne aktywa”.

Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją jakiekolwiek obiektywne przesłanki wskazujące na to, iż wartość pożyczek udzielonych lub należności własnych uległa obniżeniu. W przypadku wystąpienia przesłanek, ustalana jest wartość odzyskiwalna składnika aktywów. Jeżeli jest ona mniejsza niż wartość księgowa składnika aktywów, wówczas odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości jest ujmowany w rachunku zysków i strat.

Należności handlowe, które są jednorodne i charakteryzują się podobnym ryzykiem kredytowym są testowane na utratę wartości łącznie. Szacując oczekiwane ryzyko kredytowe Grupa korzysta z danych historycznych będących miarą zmniejszenia się szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych z grupy aktywów, które mogą wystąpić po początkowym ujęciu aktywów w bilansie.

Obliczając wartość odzyskiwalną należności, które indywidualnie są znaczące i niejednorodne Grupa bierze pod uwagę znaczące trudności finansowe dłużnika lub prawdopodobieństwo upadłości oraz innej reorganizacji finansowej dłużnika.

W przypadku utraty wartości, wartość bilansowa pożyczek udzielonych i należności własnych jest zmniejszana przy wykorzystaniu oddzielnego konta odpisów aktualizujących. Nieodzyskiwalne należności, na które był utworzony odpis aktualizujący, są spisywane poprzez wykorzystanie konta odpisów aktualizujących.

Aktywa wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat
Przy początkowym ujęciu Grupa nie wyznaczyła składnika aktywów finansowych jako aktywa finansowego wycenianego w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat za wyjątkiem aktywów przeznaczonych do obrotu (i) nabytych przez Grupę z zamiarem ich odsprzedaży w krótkim okresie czasu w celu zrealizowania zysku, wchodzących w skład portfela określonych instrumentów finansowych zarządzanych łącznie i dla których można wykazać, że w niedalekiej przeszłości rzeczywiście pozwalały na osiągnięcie zysku w krótkim okresie czasu oraz (ii) instrumentów pochodnych, które nie podlegają zasadom rachunkowości zabezpieczeń opisanych w MSR 39.

Aktywa wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat, zawierają głównie instrumenty pochodne oraz udziały w funduszach i są wykazywane w bilansie w pozycji „Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat”.

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych są utrzymywane głównie w celu zaspokojenia krótkoterminowego zapotrzebowania Grupy na środki pieniężne, a nie dla celów inwestycyjnych lub innych. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych obejmują środki pieniężne na rachunkach bankowych, środki pieniężne w kasie, oraz wszystkie płynne instrumenty, które mogą zostać w sposób natychmiastowy zamienione na środki pieniężne w znanej kwocie i które są narażone na nieznaczne ryzyko zmiany wartości. 
Ujmowanie i wycena zobowiązań finansowych

Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
Zobowiązania z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek oraz inne zobowiązania finansowe są początkowo ujmowane w wartości godziwej, a następnie są wyceniane według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Zobowiązanie finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu są prezentowane w bilansie w pozycjach „Zobowiązanie finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, z wyłączeniem zobowiązań handlowych” i „Zobowiązania handlowe”.

Koszty transakcji, bezpośrednio związane z nabyciem lub emisją zobowiązania finansowego, pomniejszają wartość bilansową tego zobowiązania, ponieważ w momencie początkowego ujęcia składnik zobowiązań ujmuje się w wartości godziwej kwot zapłaconych lub otrzymanych w zamian za zobowiązanie. W okresach późniejszych koszty te są amortyzowane przez okres trwania zobowiązania, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej.

Efektywna stopa procentowa jest stopą, która dokładnie dyskontuje oszacowany strumień przyszłych płatności pieniężnych dokonywanych przez oczekiwany okres do upływu terminu wymagalności instrumentu finansowego, a w uzasadnionych przypadkach do momentu następnej korekty oprocentowania, do wartości bilansowej netto zobowiązania finansowego. Wyliczenie obejmuje wszystkie opłaty i koszty płacone lub otrzymywane przez strony umowy.

Niektóre zobowiązania z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek są zabezpieczane za pomocą zabezpieczeń wartości godziwej. Zabezpieczenie wartości godziwej jest zabezpieczeniem przed zagrożeniem zmianami wartości godziwej ujętego zobowiązania lub wyodrębnionej jego części, które można przypisać do konkretnego rodzaju ryzyka i które mogłoby wpłynąć na rachunek zysków i strat. Zysk lub strata na zabezpieczonym  zobowiązaniu z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek, która dotyczy zabezpieczonego ryzyka, koryguje wartość bilansową zobowiązania z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek oraz jest ujmowana w rachunku zysków i strat. 

Niektóre zobowiązania z tytułu obligacji, kredytów i pożyczek są zabezpieczane za pomocą zabezpieczeń przepływów pieniężnych. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych jest zabezpieczeniem przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które można przypisać do konkretnego rodzaju ryzyka związanego z ujętym zobowiązaniem lub wysoce prawdopodobną planowaną transakcją (taką jak zakup lub sprzedaż) oraz które może wpłynąć na rachunek zysków i strat. 

Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat
Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat zawierają instrumenty pochodne, które nie podlegają zasadom rachunkowości zabezpieczeń opisanych w MSR 39 i wyceniane są w wartości godziwej. 

Przy początkowym ujęciu Grupa nie wyznaczyła składnika zobowiązań finansowych jako zobowiązania finansowego wycenianego w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat.

Ujmowanie i wycena instrumentów pochodnych

Instrumenty pochodne wykazywane są w bilansie i wyceniane są w wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykorzystywane przez Grupę nie są przedmiotem aktywnego obrotu i ich wartość godziwa jest obliczana przy zastosowaniu standardowych modeli wyceny. Wartość godziwa jest obliczana na podstawie bieżącej wartości netto przyszłych przepływów pieniężnych związanych z tymi instrumentami finansowymi, kwotowanych rynkowych terminowych stóp procentowych, kwotowanych rynkowych terminowych kursów wymiany walut lub jeżeli kwotowane rynkowe terminowe kursy wymiany walut nie są dostępne, na podstawie kursów terminowych obliczanych w oparciu o bieżące kursy walutowe z wykorzystaniem metody parytetu stóp procentowych.

Z wyjątkiem zysków i strat na zabezpieczających instrumentach pochodnych (patrz poniżej) zyski i straty powstałe z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów finansowych klasyfikowanych jako aktywa lub zobowiązania wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Składnik odsetek powstający z wyceny instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu jest prezentowany jako koszt odsetkowy w ramach kosztów finansowych. Składnik różnic kursowych powstały z wyceny instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu, stanowiących zabezpieczenie ekonomiczne transakcji handlowych lub finansowych, jest prezentowany odpowiednio jako zysk / (strata) z tytułu różnic kursowych w ramach pozostałych przychodów/ kosztów operacyjnych lub jako koszty finansowe, w zależności od treści danej transakcji. Składnik różnic kursowych  powstały z wyceny pozostałych instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu jest prezentowany jako zysk / (strata) z tytułu różnic kursowych w ramach kosztów finansowych.

Grupa traktuje instrument pochodny jako pojedynczy element księgowy i prezentuje go jako krótkoterminowy lub długoterminowy w zależności od daty ostatnich przepływów pieniężnych, które mogą nastąpić w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego lub w okresie powyżej 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Instrumenty zabezpieczające
Instrumenty pochodne mogą zostać zakwalifikowane jako instrumenty zabezpieczające wartość godziwą lub instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne:
–	zabezpieczenie wartości godziwej jest zabezpieczeniem przed zagrożeniem zmianami w wartości godziwej ujętego aktywa, zobowiązania lub wyodrębnionej jego części, które przypisać można do konkretnego rodzaju ryzyka – szczególnie ryzyka związanego ze stopami procentowymi lub ryzykiem walutowym - i które może wpłynąć na wykazywany zysk lub stratę netto, 
–	zabezpieczenie przepływów pieniężnych jest zabezpieczeniem przed zagrożeniem zmiennością przepływów pieniężnych, które można przypisać do konkretnego rodzaju ryzyka związanego z ujętym aktywem, zobowiązaniem lub wysoce prawdopodobną prognozowaną transakcją (taką jak przyszły zakup lub sprzedaż) oraz które może wpłynąć na wykazywany zysk lub stratę netto. 

Powiązania zabezpieczające podlegają rachunkowości zabezpieczeń jeśli:
–	w momencie ustanowienia transakcji zabezpieczającej formalnie wyznaczono oraz udokumentowano powiązanie zabezpieczające, 
–	w momencie ustanowienia transakcji zabezpieczającej oraz w okresach następnych oczekuje się, że zabezpieczenie będzie wysoce efektywne w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikających z zabezpieczanego ryzyka w okresie stosowania zabezpieczenia, (tj. rzeczywista efektywność  transakcji zabezpieczającej jest w przedziale 80-125 procent). 

Skutki zastosowania rachunkowości zabezpieczeń są następujące: 
–	dla zabezpieczeń wartości godziwej ujętego aktywa lub zobowiązania, zmiana wartości godziwej zabezpieczonej części aktywa lub zobowiązania, wynikająca z zabezpieczanego ryzyka, koryguje wartość bilansową tego aktywa lub zobowiązania. Zysk lub stratę z tytułu zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej ujmuje się w rachunku zysków i strat bieżącego okresu, zysk lub strata ta podlega kompensowaniu z efektywną częścią zysku lub straty z tytułu przeszacowania instrumentu zabezpieczającego do wartości godziwej. Korekta wartości bilansowej zabezpieczanego instrumentu podlega amortyzacji począwszy od najwcześniejszej możliwej daty a nie od momentu, kiedy pozycja zabezpieczana przestała być korygowana o zmianę wartości godziwej, wynikającą z zabezpieczanego ryzyka,
–	dla zabezpieczeń przepływów pieniężnych, część zysku lub straty na instrumencie zabezpieczającym, którą uznano za efektywne zabezpieczenie, ujmowana jest bezpośrednio w kapitale własnym – ponieważ zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej nie jest ujmowana w bilansie - natomiast część zysku lub straty uznana za nieefektywne zabezpieczenie jest niezwłocznie ujmowana w rachunku zysków i strat. Kwoty, które zostały ujęte bezpośrednio w kapitale własnym, są ujmowane w rachunku zysków i strat w tym samym okresie, albo w okresach, w których zabezpieczone transakcje wpływają na rachunek zysków i strat. 

Wyłączanie z bilansu aktywów i zobowiązań finansowych

Aktywa finansowe
Składnik aktywów finansowych (albo część składnika aktywów finansowych lub grupy podobnych aktywów finansowych) jest wyłączany z bilansu wówczas, gdy: 
–	prawa do uzyskiwania przepływów pieniężnych z tytułu niniejszego składnika aktywów wygasły,
–	Grupa zachowała prawo do uzyskiwania przepływów pieniężnych z tytułu niniejszego składnika aktywów, ale jednocześnie zaciągnęła zobowiązanie do ich wypłaty w całości i bez znaczącej zwłoki na rzecz strony trzeciej na mocy zawartej z nią umowy, lub
–	Grupa przeniosła swoje prawa do uzyskiwania przepływów pieniężnych z tytułu składnika aktywów na inny podmiot i albo (a) przeniosła na ten podmiot zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania tego aktywa, albo (b) ani nie przeniosła na inny podmiot, ani nie zatrzymała przy sobie zasadniczo całego ryzyka oraz wszystkich pożytków wynikających z posiadania aktywa, ale przekazała innemu podmiotowi kontrolę nad tym aktywem.

Zobowiązania finansowe
Zobowiązanie finansowe jest wyłączane z bilansu w momencie wypełnienia, umorzenia lub wygaśnięcia związanego z nim obowiązku.

W sytuacji, gdy zobowiązanie finansowe zostało zastąpione innym zobowiązaniem wobec tego samego wierzyciela zaciągniętym na znacząco odmiennych warunkach, lub gdy warunki zobowiązania finansowego zostały znacząco zmienione, zastąpienie lub zmiana ujmowane jest jako wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania finansowego i ujęcie nowego zobowiązania finansowego, zaś różnica między wartością bilansową starego i nowego zobowiązania odnoszona jest na rachunek zysków i strat.

3.5.13. Zapasy 
Zapasy wyceniane są według niższej z następujących wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i wartości odzyskiwalnej netto, z wyjątkiem telefonów komórkowych oraz innych terminali sprzedawanych w ofertach promocyjnych. Zapasy sprzedawane w ofertach promocyjnych wykazywane są według wartości niższej: kosztu (ceny nabycia) lub ceny sprzedaży netto z uwzględnieniem oczekiwanych przyszłych przychodów z abonamentu. Grupa tworzy odpisy aktualizujące wartość zapasów w oparciu o wskaźnik rotacji zapasów i aktualne plany marketingowe. Cena nabycia lub koszt wytworzenia jest ustalana metodą średniej ceny ważonej. Wartość odzyskiwalna netto jest szacowaną ceną sprzedaży, pomniejszoną o koszty sprzedaży, dokonywanej w toku zwykłej działalności gospodarczej.
3.5.14. Podatek dochodowy
Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący oraz podatek odroczony. 

Podatek bieżący
Bieżący podatek dochodowy jest to kwota ustalona na podstawie przepisów podatkowych, która jest naliczona od dochodu do opodatkowania za dany okres. Bieżący podatek dochodowy ujmuje się jako zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego w kwocie, w jakiej nie został zapłacony. Jeśli kwota dotychczas zapłacona z tytułu bieżącego podatku dochodowego przekracza ostatecznie ustaloną kwotę do zapłaty, to nadwyżkę ujmuje się jako zaliczki na podatek dochodowy.  

Podatek odroczony
Zgodnie z MSR 12 „Podatek dochodowy” podatek odroczony jest ustalany metodą zobowiązań i rozpoznawany jest dla wszystkich różnic przejściowych między wartością bilansową aktywów i pasywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym a ich wartością podatkową oraz dla niewykorzystanych strat podatkowych. Aktywo z tytułu podatku odroczonego jest rozpoznawane od tych różnic przejściowych, dla których istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo realizacji, to jest gdy zostanie osiągnięty przyszły dochód do opodatkowania, od którego można będzie odpisać różnice przejściowe. Na każdy dzień bilansowy ponownie ocenia się dotąd nieujęte aktywa z tytułu podatku odroczonego. Uprzednio nieujęty składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się w zakresie, w jakim stało się prawdopodobne, że przyszły dochód do opodatkowania pozwoli na zrealizowanie tego aktywa.

Nie ujmuje się podatku odroczonego w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań w transakcji, która nie jest połączeniem jednostek gospodarczych i która nie wpływa na wynik finansowy brutto lub na dochód do opodatkowania. MSR 12 wymaga w szczególności ujęcia zobowiązania z tytułu podatku odroczonego dla wartości niematerialnych rozpoznanych w wyniku połączenia jednostek (znaki towarowe, listy klientów itp.)  

Aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego ujmuje się dla wszystkich ujemnych różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych wyłącznie w zakresie, w którym jest prawdopodobne że:
-	różnice przejściowe odwrócą się w dającej się przewidzieć przyszłości, oraz
-	zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, od którego będzie można odpisać różnice przejściowe.

Zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego rozpoznawane jest w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych i stowarzyszonych, z wyjątkiem sytuacji, gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 
-	Grupa jest w stanie kontrolować terminy odwracania się różnic przejściowych (np. wypłatę dywidendy); oraz
-	jest prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu.

Zgodnie z MSR 12 aktywa i zobowiązania z tytułu podatku odroczonego nie podlegają dyskontowaniu. Podatek odroczony wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które obowiązywały prawnie lub obowiązywały faktycznie na dzień bilansowy.

3.5.15. Rezerwy 
Zgodnie z MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe oraz aktywa warunkowe”, rezerwy są ujmowane w przypadku, gdy na Grupie ciąży bieżące zobowiązanie względem osoby trzeciej, które w przyszłości może z dużym prawdopodobieństwem spowodować wypływ z Grupy aktywów generujących korzyści ekonomiczne.

Zobowiązanie może mieć charakter prawny, regulacyjny, umowny lub zwyczajowo oczekiwany, który wynika z działalności Grupy, gdy poprzez ustalony sposób postępowania w przeszłości, opublikowanie zasad postępowania lub wystarczająco konkretne, aktualne oświadczenie, Grupa przekazała stronom trzecim, iż przyjmie na siebie określoną powinność oraz w konsekwencji wzbudziła u tych stron trzecich uzasadnione oczekiwanie, że powinność tę wypełni.

Oszacowanie wysokości rezerwy oparte jest na prawdopodobnym wydatku w celu uregulowania przez Grupę zobowiązania. W sytuacji niemożliwości dokonania wiarygodnego oszacowania zobowiązania, rezerwa nie jest ujęta, a zobowiązanie jest ujęte jako „zobowiązanie warunkowe”.

Zobowiązania warunkowe – odpowiadające (i) możliwym zobowiązaniom, które nie zostały ujęte ze względu na to, że ich istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub braku wystąpienia jednego lub wielu niepewnych przyszłych zdarzeń nie objętych całkowitą kontrolą Grupy, lub odpowiadające (ii) bieżącym zobowiązaniom, które powstały na podstawie zdarzeń przeszłych, nieujętym ze względu na brak prawdopodobieństwa by w celu uregulowania zobowiązania był konieczny wypływ środków uosabiających korzyści ekonomiczne lub ze względu na brak możliwości wyceny z dostatecznym stopniem wiarygodności kwoty zobowiązania – są ujawnione w notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.
   
Restrukturyzacja
Rezerwę na restrukturyzację ujmuje się, gdy spełnione są ogólne warunki ujmowania rezerw oraz gdy Grupa:
-	posiada szczegółowy, formalny plan restrukturyzacji, oraz
-	wzbudziła uzasadnione oczekiwanie u stron, których plan dotyczy, że przeprowadzi działania restrukturyzacyjne poprzez rozpoczęcie wdrażania planu lub ogłoszenie głównych elementów planu tymże stronom.

Rezerwy na koszty demontażu i utylizacji
Grupa jest zobowiązana, po zakończeniu okresu użytkowania, demontować środki trwałe i przeprowadzać rekultywację terenu. Zgodnie z paragrafami 36 i 37 MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” rezerwa jest oparta na najlepszym szacunku kwoty wymaganej do uregulowania zobowiązania. Wysokość rezerwy jest dyskontowana przez zastosowanie stopy dyskonta, która odzwierciedla upływ czasu oraz ryzyko związane konkretnie z danym składnikiem zobowiązań. Kwota rezerwy jest okresowo weryfikowana i korygowana w razie konieczności, w korespondencji z aktywem, którego dotyczy.

3.5.16. Świadczenia pracownicze 
Niektórzy pracownicy Grupy mają prawo do nagród jubileuszowych oraz odpraw emerytalno-rentowych. Nagrody jubileuszowe są wypłacane pracownikom po osiągnięciu określonej liczby lat pracy, natomiast odprawy emerytalno-rentowe są wypłacane jednorazowo przy odejściu na emeryturę lub rentę zgodnie z przyjętymi przez Grupę zasadami wynagradzania. Wysokość świadczeń w obu przypadkach zależy od wysokości średniego wynagrodzenia oraz stażu pracy. Nagrody jubileuszowe oraz odprawy emerytalno-rentowe nie są wypłacane z określonego funduszu. Ponadto, Grupa jest zobowiązana do zapewnienia pewnych świadczeń po okresie zatrudnienia, takich jak opieka medyczna na rzecz niektórych emerytowanych pracowników. 
Wartość świadczeń nabywanych w danym okresie ustalana jest osobno dla każdego programu metodą aktuarialnej wyceny prognozowanych uprawnień jednostkowych. Ta metoda traktuje każdy okres świadczenia pracy jako dający prawo do dodatkowej części świadczenia i wycenia każdą część osobno tworząc ostateczne zobowiązanie, które następnie podlega zdyskontowaniu. Wycena bazuje na założeniach demograficznych dotyczących wieku emerytalnego, przyszłego wzrostu płac, rotacji pracowników oraz na założeniach finansowych dotyczących przyszłych stóp procentowych (w celu ustalenia stopy dyskontowej) oraz inflacji.

Zyski lub straty z wyceny aktuarialnej świadczeń z tytułu nagród jubileuszowych są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat. Zyski lub straty z wyceny aktuarialnej świadczeń z tytułu odpraw emerytalno-rentowych są ujmowane jako przychody bądź koszty w przypadku, gdy wartość netto skumulowanych zysków lub strat z wyceny aktuarialnej danego indywidualnego programu na koniec poprzedniego roku finansowego przekracza 10% wartości zobowiązania z tytułu tego programu. Niniejsze zyski lub straty są rozliczane na średni prognozowany okres zatrudnienia uczestników programu pozostały do czasu ich przejścia na emeryturę. Niezależny aktuariusz co najmniej raz w roku wycenia wartość bieżącą zobowiązań z tytułu powyższych świadczeń. Przekrój demograficzny pracowników oraz wskaźniki ruchów kadrowych wykorzystywane przy wycenie są oparte na danych historycznych. 

Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy

Grupa ujmuje świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy jako zobowiązanie i koszt wtedy, gdy jest zdecydowana rozwiązać stosunek pracy z pracownikiem lub grupą pracowników przed osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego, lub zapewnić świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie złożonej przez siebie propozycji zachęcającej do dobrowolnego odejścia. Grupa jest zdecydowana rozwiązać stosunek pracy wtedy, gdy posiada szczegółowy sformalizowany plan rozwiązania stosunku pracy i nie ma realnej możliwości wycofania się z tego planu.

Wypłaty z zysku

Grupa ujmuje zobowiązanie oraz koszty wypłat z zysku dla pracowników wtedy, gdy na jednostce Grupy ciąży obecne prawne lub zwyczajowo oczekiwane zobowiązanie do dokonania takich wypłat w wyniku zdarzeń przeszłych oraz można dokonać wiarygodnej wyceny takiego zobowiązania.

Świadczenia należne później niż 12 miesięcy od dnia bilansowego są dyskontowane.

3.5.17.	Płatności w formie akcji

TP S.A. prowadzi program płatności w formie akcji rozliczany w instrumentach kapitałowych, w ramach którego pracownicy świadczą usługi Spółce oraz jej podmiotom zależnym w zamian za instrumenty kapitałowe TP S.A. Wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników w zamian za przyznanie instrumentów kapitałowych ujmowana jest jako koszt oraz, drugostronnie, jako zwiększenie kapitału, przez okres, w którym spełniane są warunki nabycia (okres nabywania uprawnień).

France Telecom prowadzi własny program płatności w formie akcji rozliczany w instrumentach kapitałowych, w ramach którego pracownicy Grupy świadczą usługi Spółce oraz jej podmiotom zależnym w zamian za instrumenty kapitałowe France Telecom. Zgodnie z KIMSF 11 „MSSF 2 – Wydanie akcji w ramach grupy i transakcje w nabytych akcjach własnych” wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników w zamian za przyznanie instrumentów kapitałowych France Telecom jest ujmowana w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jako koszt oraz drugostronnie jako zwiększenie kapitału przez okres, w którym spełniane są warunki nabycia (okres nabywania uprawnień).

Wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników jest określana w sposób pośredni poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych ustalonej w dniu przyznania instrumentów.

Warunki nabycia uprawnień, inne niż warunki rynkowe, zostały uwzględnione poprzez korektę liczby instrumentów kapitałowych wykorzystanych w wycenie całej transakcji, tak, aby ostatecznie wartość kosztu świadczonych usług opierała się na liczbie instrumentów kapitałowych, co do których oczekuje się, iż zostaną do nich nabyte uprawnienia.

4.	
Segmenty działalności
Podstawowy podział sprawozdawczości Grupy oparty jest na segmentach branżowych ze względu na fakt, iż ryzyka oraz stopy zwrotu Grupy związane są głównie z różnicami w świadczonych usługach. Grupa działa w obszarze dwóch głównych segmentów sprawozdawczych obejmujących usługi telefonii stacjonarnej oraz komórkowej. Powyższe segmenty działalności stanowią strategiczne jednostki biznesowe.

Telekomunikacja Polska prowadzi działalność w obszarze telefonii stacjonarnej polegającą na świadczeniu lokalnych, międzystrefowych oraz międzynarodowych usług telefonicznych. Ponadto Telekomunikacja Polska świadczy usługi w zakresie dzierżawy łączy, radiokomunikacji oraz inne usługi telekomunikacyjne o wartości dodanej.

Segment usług telefonii stacjonarnej zawiera także inną działalność, związaną z usługami telefonii stacjonarnej.

Usługi telefonii komórkowej są świadczone przez spółkę PTK-Centertel, która jest operatorem telefonicznych sieci komórkowych w standardzie DCS 1800, GSM 900 oraz UMTS na terenie Polski. 

Grupa prowadzi działalność na jednym obszarze geograficznym, którym jest terytorium Polski. Grupa stosuje jednolite zasady księgowe dla wszystkich segmentów. Transakcje pomiędzy segmentami dokonywane są na warunkach rynkowych. Powyższe transakcje są eliminowane w konsolidacji.

Marża operacyjna brutto (ang. gross operating margin – „GOM”) jest jedną z kluczowych miar stosowanych wewnętrznie przez Grupę do (i) zarządzania oraz oceny wyników segmentów działalności, (ii) podejmowania decyzji dotyczących inwestycji oraz alokacji zasobów, (iii) oceny kadry zarządzającej Grupy. Zdaniem zarządu Grupy marża operacyjna brutto jest istotna dla inwestorów ponieważ jest wskaźnikiem wykorzystywanym przez zarząd do analizy działalności operacyjnej oraz zyskowności segmentów działalności. W konsekwencji i zgodnie z MSR 14 par. 46 marża operacyjna brutto jest prezentowana w analizie w podziale na segmenty branżowe.

Marża operacyjna brutto nie jest formalną miarą stosowaną do oceny wyników zgodnie z MSSF i nie powinna być porównywalna z podobnymi wskaźnikami wykorzystywanymi przez inne spółki. Marża operacyjna brutto nie powinna być traktowana jako alternatywa dla zysku operacyjnego do oceny wyniku na działalności operacyjnej Grupy, lub alternatywa dla przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej do oceny płynności Grupy.

Marża operacyjna brutto stanowi zysk operacyjny bez uwzględnienia: 
–	podziału zysku między pracowników, 
–	płatności w formie akcji własnych,
–	amortyzacji, 
–	odwrócenia/utworzenia odpisów z tytułu utraty wartości dla wartości firmy i innych aktywów trwałych, 
–	zysków/strat z tytułu sprzedaży aktywów, 
–	kosztów restrukturyzacji/odwrócenia rezerwy na restrukturyzację.

Poniżej zostały przedstawione podstawowe informacje finansowe dotyczące poszczególnych segmentów działalności:

(w milionach złotych)	Usługi telefonii stacjonarnej	Usługi telefonii komórkowej	Eliminacje i pozycje nieprzypisane	Skonsolidowane	
	12 miesięcy do 31 grudnia 2008 roku	
Przychody	10.494	8.635	(964)	18.165	
   zewnętrzne	9.959	8.206	-	18.165	
   wewnętrzne	535	429	(964)	-	
Marża operacyjna brutto	4.394	3.245	-	7.639	
Podział zysku między pracowników	(24)	-	-	(24)	
Płatności w formie akcji własnych	(27)	(3)	-	(30)	
Amortyzacja	(2.892)	(1.425)	-	(4.317)	
Odpis aktualizujący wartość firmy	-	-	-	-	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych	109	-	-	109	
Zyski (straty) z tytułu sprzedaży aktywów	113	(3)	-	110	
Koszty restrukturyzacji	(174)	-	-	(174)	
Zysk operacyjny	1.499	1.814	-	3.313	
Przychody z tytułu odsetek	65	85	(92)	58	
Koszty odsetkowe i inne koszty finansowe			(562)	(562)	
Straty z tytułu różnic kursowych			(94)	(94)	
Koszty z tytułu dyskonta	(27)	(93)	-	(120)	
Podatek dochodowy			(405)	(405)	
Skonsolidowany zysk netto				2.190	
Istotne koszty niepieniężne – inne niż wymienione powyżej	(98)	(164)	-	(262)	
Nakłady inwestycyjne	1.571	1.008	-	2.579	
	Na dzień 31 grudnia 2008 roku	
Aktywa segmentu	17.614	11.376	(169)	28.821	
Udziały w jednostkach stowarzyszonych	3	-	-	3	
Aktywa nieprzypisane	-	-	2.410	2.410	
Aktywa ogółem				31.234	
Zobowiązania segmentu	3.995	2.908	(166)	6.737	
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	7.267	7.267	
Zobowiązania ogółem				14.004	
Kapitały własne 	-	-	17.230	17.230	
Pasywa ogółem				31.234	

(w milionach złotych)	Usługi telefonii stacjonarnej	Usługi telefonii komórkowej	Eliminacje i pozycje nieprzypisane	Skonsolidowane	
	12 miesięcy do 31 grudnia 2007 roku	
Przychody	10.914	8.064	(734)	18.244	
   zewnętrzne	10.620	7.624	-	18.244	
   wewnętrzne	294	440	(734)	-	
Marża operacyjna brutto	4.523	3.155	-	7.678	
Podział zysku między pracowników	(24)	-	-	(24)	
Płatności w formie akcji własnych	(2)	-	-	(2)	
Amortyzacja	(3.200)	(1.239)	-	(4.439)	
Odpis aktualizujący wartość firmy	-	-	-	-	
Odwrócenie odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych	2	-	-	2	
Zyski (straty) z tytułu sprzedaży aktywów	40	(6)	-	34	
Koszty restrukturyzacji	(1)	-	-	(1)	
Zysk operacyjny	1.338	1.910	-	3.248	
Przychody z tytułu odsetek	90	35	(86)	39	
Koszty odsetkowe i inne koszty finansowe	-	-	(493)	(493)	
Zyski z tytułu różnic kursowych	-	-	97	97	
Koszty z tytułu dyskonta	(28)	(33)	-	(61)	
Podatek dochodowy	-	-	(555)	(555)	
Skonsolidowany zysk netto				2.275	
Istotne koszty niepieniężne – inne niż wymienione powyżej	(320)	(105)	-	(425)	
Nakłady inwestycyjne	2.412	1.276	(11)	3.677	
	Na dzień 31 grudnia 2007 roku	
Aktywa segmentu	19.442	11.886	(175)	31.153	
Udziały w jednostkach stowarzyszonych	3	-	-	3	
Aktywa nieprzypisane	-	-	1.266	1.266	
Aktywa ogółem				32.422	
Zobowiązania segmentu	4.585	2.806	(175)	7.216	
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	7.433	7.433	
Zobowiązania ogółem				14.649	
Kapitały własne 	-	-	17.773	17.773	
Pasywa ogółem				32.422	

5.	
Główne przejęcia oraz zbycia jednostek gospodarczych
W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku nie wystąpiły znaczące przejęcia oraz zbycia jednostek gospodarczych, za wyjątkiem transakcji opisanych poniżej.

W wyniku transakcji przeprowadzonej w pierwszym kwartale 2008 roku, Grupa zwiększyła swój udział w jednostce zależnej, spółce Telefon 2000 Sp. z o.o., z 95,38% na dzień 31 grudnia 2007 roku do 100%.

W dniu 20 czerwca 2008 roku Grupa oraz spółka należąca do Grupy European Directories podpisały umowę sprzedaży, na podstawie której Grupa dokonała zbycia 100% akcji spółki Ditel S.A. za łączną kwotę 65 milionów złotych. Zysk na sprzedaży, przed uwzględnieniem obciążeń podatkowych, wyniósł 56 milionów złotych. Na dzień 31 grudnia 2007 roku, aktywa i zobowiązania spółki Ditel S.A. były zaklasyfikowane w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jako aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania powiązane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży (patrz nota 16).

W dniu 10 grudnia 2008 roku Grupa (poprzez udziały w spółce zależnej PTK-Centertel), Polska Telefonia Cyfrowa Sp. z o.o., P4 Sp. z o.o. i Polkomtel S.A. podpisały akt założycielski spółki z ograniczoną odpowiedzilalnością Mobile TV Sp. z o.o. („Mobile TV”). Jeśli Mobile TV wygra przetarg na licencję, będzie świadczyć usługi umożliwiające dostęp do treści multimedialnych (w szczególności audio i audiowizualnych) w oparciu o technologię DVB-H lub inną technologię. PTK-Centertel nabyła 30 udziałów o wartości nominalnej 500 złotych każdy, stanowiących 25% udziału w Mobile TV oraz uprawniających do wykonania 25% ogólnej liczby głosów w tej spółce. 

6.	Przychody
(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Usługi telefonii stacjonarnej		6.783		7.616	
Abonament i telefoniczne połączenia głosowe		5.775		6.772	
Rozliczenia z innymi operatorami		966		783	
Przychody z automatów samoinkasujących		41		59	
Pozostałe		1		2	
					
Usługi telefonii komórkowej		8.023		7.462	
Telefoniczne połączenia głosowe 		4.591		4.289	
Rozliczenia z innymi operatorami		1.927		1.863	
Usługi przesyłu wiadomości i kontentu		1.495		1.277	
Pozostałe		10		33	
					
Usługi przesyłu danych		2.479		2.255	
Dzierżawa łączy		358		367	
Transmisja danych		646		590	
Połączenia do Internetu dial-up		29		63	
Usługi dostępu szerokopasmowego		1.446		1.235	
					
Radiokomunikacja		215		207	
Sprzedaż materiałów i towarów oraz pozostała sprzedaż		665		704	
Przychody razem		18.165		18.244	

Przychody generowane są przede wszystkim na terytorium Polski. Około 2,9% i 2,0% całkowitych przychodów odpowiednio za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku pochodziło od jednostek nie mających siedziby na terytorium Polski. W większości były to przychody z tytułu usług międzyoperatorskich. 

7.	
Przychody i koszty operacyjne
7.1	Koszty usług obcych

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Koszty sprzedaży (1)	(2.416)	(2.450)	
Koszty usług operatorskich	(2.624)	(2.518)	
Koszty dotyczące  sieci i systemów informatycznych	(916)	(950)	
Inne usługi obce (2)	(1.643)	(1.518)	
Razem koszty usług obcych	(7.599)	(7.436)	

(1)	W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku zawiera wartość sprzedanych telefonów i innych towarów  w kwotach odpowiednio 1.229 milionów złotych i 1.317 milionów złotych. Zawiera ponadto prowizje, wydatki na reklamę i sponsoring.
(2)	Zawiera koszty detalicznej obsługi, koszty ogólne, koszty dotyczące nieruchomości, opłaty za podwykonawstwo, wynajem i zakupy wyposażenia.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku, koszty prac badawczych i rozwojowych ujęte w rachunku zysków i strat wyniosły odpowiednio 61 milionów złotych i 60 milionów złotych.

7.2	Pozostałe przychody i koszty operacyjne

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Odsetki z tytułu nieterminowych płatności należności handlowych	23	29	
Przychody ze sprzedaży i z odzyskania uprzednio spisanych należności	39	71	
Opłaty za zerwanie umów post-paid (telefonia komórkowa), netto	23	46	
Zmiana stanu zapasów produkcji w toku	19	59	
Zyski z tytułu różnic kursowych, netto	-	38	
Inne przychody (1)	137	110	
Pozostałe przychody operacyjne razem	241	353	
Odpisy aktualizujące należności handlowe i pozostałe należności, netto	(92)	(74)	
Inne obciążenia podatkowe (2)	(404)	(467)	
Straty z tytułu różnic kursowych, netto	(110)	-	
Pozostałe koszty operacyjne i zmiany stanu rezerw, netto (3)	(257)	(543)	
Pozostałe koszty operacyjne razem	(863)	(1.084)	

(1)  Zawiera inne pozycje oddzielnie nieistotne.
(2) W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku zawiera podatek od nieruchomości w wysokości odpowiednio 268 milionów złotych i 329 milionów złotych, opłaty za posiadane zasoby numeracyjne i zezwolenia telekomunikacyjne w wysokości odpowiednio 25 milionów złotych oraz 27 milionów złotych oraz opłaty za częstotliwość w wysokości odpowiednio 67 milionów złotych i 71 milionów złotych.
 (3)  Zawiera opłaty licencyjne za używanie znaku towarowego, darowizny, a także zmiany stanu rezerw na roszczenia, sprawy sądowe, ryzyka oraz pozostałe koszty (patrz Nota 28).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego do pozostałych przychodów/kosztów operacyjnych i skorygowały zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych od zabezpieczonego zobowiązania z tytułu koncesji UMTS, wyniosły odpowiednio 35 milionów złotych i (14) milionów złotych (patrz Nota 22).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do obrotu zgodnie z MSR 39 oraz zabezpieczających ekonomicznie transakcje handlowe zaprezentowane w pozostałych przychodach/kosztach operacyjnych wyniosły odpowiednio 137 milionów złotych i (34) miliony złotych.

7.3	Koszty wynagrodzeń pracowniczych

(w milionach złotych, z wyjątkiem liczby pracowników)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Średnia liczba pracowników (w przeliczeniu na pełne etaty)		29.481		31.789	
					
 Wynagrodzenia		(1.941)		(1.950)	
 Składki na ubezpieczenie społeczne		(390)		(430)	
 Skapitalizowane koszty osobowe		113		91	
 Pozostałe (1)		(87)		(110)	
Koszty wynagrodzeń i świadczeń pracowniczych		(2.305)		(2.399)	
Podział zysku między pracowników		(24)		(24)	
Płatności w formie akcji 		(30)		(2)	
Razem koszty wynagrodzeń pracowniczych		(2.359)		(2.425)	

(1) Zawiera podatki z tytułu wynagrodzeń (składki na PFRON) za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku w wysokości odpowiednio 22 miliony złotych i 22 miliony złotych oraz inne świadczenia pracownicze (w tym zmiany rezerw) za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku w wysokości odpowiednio 63 miliony i 88 milionów złotych.

8.	Utrata wartości
8.1	Informacja dotycząca jednostek generujących środki pieniężne
Z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności, większość pojedynczych składników aktywów trwałych Grupy nie generuje wpływów pieniężnych, które byłyby niezależne od wpływów generowanych przez inne aktywa. Za pojedyncze jednostki generujące środki pieniężne uznane zostały: cała stacjonarna sieć telekomunikacyjna, cała sieć radiodyfuzyjna, cała sieć komórkowa oraz portal internetowy. 

Grupa bierze pod uwagę określone czynniki, między innymi liberalizację oraz inne zmiany regulacyjne i gospodarcze zachodzące na rynku telekomunikacyjnym w Polsce, przy ocenie obecności przesłanek wskazujących na potencjalną utratę wartości aktywów. W rezultacie na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku Grupa przeprowadziła testy na utratę wartości aktywów sieci stacjonarnej i sieci radiodyfuzyjnej. W wyniku przeprowadzonych testów nie rozpoznano odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wartość firmy w kwocie wartości netto 3.909 milionów złotych i 85 milionów złotych została zaalokowana odpowiednio do sieci komórkowej i portalu internetowego. Na koniec 2008 roku i 2007 roku Grupa przeprowadziła roczne testy na utratę wartości sieci komórkowej oraz portalu internetowego. W wyniku przeprowadzonych testów nie rozpoznano odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. 

Główne założenia przyjęte w celu ustalenia wartości użytkowej najważniejszych zespołów jednostek generujących środki pieniężne są następujące:
-	poziom rynkowy, stopa penetracji i udział w rynku; decyzje organów regulacyjnych obejmujące ceny, dostępność usług; poziom kosztów sprzedaży niezbędny do zastępowania produktów i konkurowania z istniejącymi lub nowymi uczestnikami rynku; wpływ zmian przychodów netto na koszty; oraz
-	poziom wydatków inwestycyjnych, który może zależeć od konieczności wdrożenia nowych technologii.

Wielkości przyporządkowane każdemu z parametrów odzwierciedlają zdarzenia przeszłe skorygowane o oczekiwane zmiany w okresie objętym biznes planem, jednakże mogą podlegać działaniu nie dających się przewidzieć zmian politycznych, gospodarczych i prawnych.

Główne jednostki generujące środki pieniężne	Sieć stacjonarna	Sieć komórkowa	Sieć radiodyfuzyjna	Portal internetowy	
	Na dzień 31 grudnia 2008 roku	
Podstawa wartości odzyskiwalnej	Wartość użytkowa	Wartość użytkowa	Wartość użytkowa	Wartość użytkowa	
Źródło danych	Budżet i biznes plan	Budżet i biznes plan	Budżet i biznes plan	Budżet i biznes plan	
	5-letnia prognoza przepływów pieniężnych	5-letnia prognoza przepływów pieniężnych 	5-letnia prognoza przepływów pieniężnych 	5-letnia prognoza przepływów pieniężnych 	
Krańcowa stopa wzrostu	0%	1%	0%	1%	
Zastosowana stopa dyskontowa(1) 	13,0	12,4	12,7	16,1	
(1) Zastosowana stopa dyskontowa bazuje na stopie dyskontowej przed opodatkowaniem zdefiniowanej przez MSR 36.

Zdaniem Zarządu, żadna racjonalna zmiana jakiegokolwiek z powyższych kluczowych założeń nie spowoduje, że wartość bilansowa którejkolwiek z jednostek generujących środki pieniężne przewyższy jej wartość odzyskiwalną.

8.2	Wartość firmy
W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku nie dokonano odpisu aktualizującego wartość firmy. Szczegóły dotyczące testu na utratę wartości dla wartości firmy zostały zaprezentowane w Nocie 8.1.

8.3	Inne środki trwałe i wartości niematerialne
W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku odpisy aktualizujące wartość środków trwałych odwrócone w rachunku zysków i strat wyniosły odpowiednio 19 milionów złotych i 2 miliony złotych. Odwrócenie odpisów aktualizujących wynikało głównie z rocznego przeglądu majątku Grupy.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku nie dokonano odpisu aktualizującego wartość wartości niematerialnych. 

8.4	Aktywa przeznaczone do sprzedaży
W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku dokonano odwrócenia odpisów aktualizujących w wysokości 90 milionów złotych w wyniku nowej wyceny określonych nieruchomości zakwalifikowanych jako aktywa przeznaczone do sprzedaży. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku nie wystąpiły zmiany w wysokości odpisów aktualizujących aktywa przeznaczone do sprzedaży (patrz Nota 16).

9.	Zyski z tytułu sprzedaży aktywów
(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Sprzedaż akcji spółki Ditel S.A.		56		-	
Sprzedaż środków trwałych i wartości niematerialnych		54		34	
Zyski z tytułu sprzedaży aktywów razem		110		34	

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zysk ze sprzedaży aktywów zawiera zysk na sprzedaży nieruchomości zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (patrz Nota 16).

10.	Koszty restrukturyzacji/odwrócenie rezerwy na restrukturyzację

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Rozwiązanie stosunku pracy		(178)		(6)	
Inne		4		5	
Razem koszty restrukturyzacji		(174)		(1)	

Zmiany stanu utworzonych rezerw na restrukturyzację zostały opisane w Nocie 28. 

11.	Przychody i koszty finansowe
(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Przychody z tytułu odsetek	58	39	
Koszty z tytułu odsetek	(591)	(603)	
    - w tym instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu	(2)	(53)	
Zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu	(5)	83	
Zmiany wartości godziwej aktywów przeznaczonych do obrotu	-	9	
Nieefektywność zabezpieczeń wartości godziwej 	34	18	
    - w tym zmiana wartości godziwej pozycji zabezpieczanej	(6)	(44)	
    - w tym zmiana wartości godziwej instrumentów zabezpieczających	40	62	
Koszty odsetkowe i inne koszty finansowe	(562)	(493)	
Zyski (straty) z tytułu różnic kursowych (1)	(94)	97	
    - w tym instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu	30	(32)	
Koszty z tytułu dyskonta	(120)	(61)	
Koszty finansowe, netto 	(718)	(418)	
(1)   W tym walutowe instrumenty pochodne.

Przychody odsetkowe obejmują głównie odsetki od środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych.

Koszty z tytułu odsetek zostały naliczone metodą efektywnej stopy procentowej. Obejmują one głównie odsetki od obligacji, kredytów bankowych, pożyczek i innych zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, jak i odsetki od instrumentów pochodnych zabezpieczających, w ramach rachunkowości zabezpieczeń określonej w MSR 39, ekspozycję zobowiązań finansowych Grupy na zmiany wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikające z ryzyka stopy procentowej.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku przychody/(koszty) odsetkowe od instrumentów pochodnych zabezpieczających wartość godziwą, które skorygowały koszty odsetkowe od zabezpieczonego długu, wyniosły odpowiednio (141) milionów złotych i (101) milionów złotych.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku przychody/(koszty) odsetkowe od instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego i skorygowały koszty odsetkowe od zabezpieczonego długu, wyniosły odpowiednio 8 milionów złotych i (4) miliony złotych (patrz Nota 22).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) netto na instrumentach pochodnych przeznaczonych do obrotu wyniosły odpowiednio 23 miliony złotych i (2) miliony złotych i obejmowały koszty z tytułu odsetek, zmiany wartości godziwej wynikające głównie ze zmian stóp procentowych oraz zyski lub straty z tytułu różnic kursowych.

Zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych obejmują głównie różnice kursowe dotyczące obligacji, kredytów bankowych, pożyczek oraz innych zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu, jak również wynikającą ze zmiany kursów walutowych zmianę wartości godziwej instrumentów pochodnych zabezpieczających, w ramach rachunkowości zabezpieczeń określonej w MSR 39, zobowiązania finansowe Grupy przed zmianami wartości godziwej lub przepływów pieniężnych wynikającymi z ryzyka walutowego. 

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na długu zabezpieczonym instrumentami pochodnymi zabezpieczającymi wartość godziwą wyniosły odpowiednio (411) milionów złotych i 386 milionów złotych. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających wartość godziwą, które skorygowały zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na zabezpieczonym długu, wyniosły odpowiednio 409 milionów złotych i (386) milionów złotych.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego i skorygowały zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych od zabezpieczonego długu, wyniosły odpowiednio 121 milionów złotych i (34) miliony złotych (patrz Nota 22).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku koszty z tytułu dyskonta obejmowały rozliczone dyskonto od zobowiązań z tytułu koncesji UMTS w kwocie odpowiednio (90) milionów złotych i (33) miliony złotych, oraz dyskonto od nagród jubileuszowych i świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia w kwocie odpowiednio (17) milionów złotych i (16) milionów złotych.

12.	Podatek dochodowy
(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Bieżący podatek dochodowy	560	765	
Zmiana odroczonego podatku dochodowego	(157)	(196)	
Minus: Odroczony podatek dochodowy ujęty bezpośrednio w kapitale własnym	(2)	14	
Razem podatek dochodowy	405	555	

Uzgodnienie pomiędzy obciążeniem z tytułu podatku dochodowego a teoretyczną kwotą podatku bazującą na ustawowej stawce podatkowej przedstawia się następująco: 

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Skonsolidowany zysk przed opodatkowaniem	2.595	2.830	
Ustawowa stawka podatkowa	19%	19%	
Kwota teoretyczna podatku	493	538	
Zmiana nierozpoznanego aktywa na podatek odroczony i inne różnice(1) 	(113)	(24)	
Przychody i koszty nie wpływające na podstawę opodatkowania, netto	25	41	
Obciążenie z tytułu podatku dochodowego	405	555	
(1) Zawiera odwrócenie nierozpoznanego aktywa na podatek odroczony w związku ze stratą podatkową oraz odwrócenie niewykorzystanej i już niezasadnej rezerwy na podatek odroczony.
Koszty księgowe nie wpływające na podstawę opodatkowania w rozumieniu podatkowym obejmują koszty indywidualnie wymienione w polskim prawie podatkowym jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów. Wartość nierozpoznanego aktywa z tytułu podatku odroczonego dotyczy głównie strat podatkowych, w stosunku do których oczekuje się, że wygasną zanim dojdzie do ich realizacji, oraz tych różnic przejściowych, które zdaniem Grupy mogą nie zostać wykorzystane podatkowo.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku wynikające z nierozliczonych strat podatkowych są rozpoznawane, gdy realizacja wynikających z nich korzyści podatkowych poprzez wygenerowanie przez jednostkę w przyszłości dochodu do opodatkowania jest prawdopodobna. Polski system podatkowy przewiduje ograniczenia odnośnie kumulowania strat podatkowych przez osoby prawne będące jednostkami pod wspólną kontrolą, tak jak w przypadku jednostek należących do Grupy. W związku z tym, każda z jednostek zależnych Grupy może wykorzystać tylko własne straty podatkowe do obniżenia dochodu do opodatkowania w późniejszych latach. Straty podatkowe mogą zostać wykorzystane w ciągu 5 kolejnych lat, z zastrzeżeniem, iż w ciągu jednego roku można wykorzystać maksymalnie 50% rocznej straty.

Kwoty oraz terminy wygaśnięcia nierozliczonych strat podatkowych przedstawiają się następująco:

Rok wygaśnięcia:	(w milionach złotych)	
2009	26	
2010	16	
2011	121	
2012	7	
2013	7	
Razem	177	

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku, jednostki Grupy TP wykorzystały straty podatkowe w kwocie odpowiednio 77 milionów złotych i 49 milionów złotych, które zostały poniesione w latach poprzednich. 

Odroczony podatek dochodowy 

Na saldo rezerwy / (aktywa) netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego składają się różnice z następujących tytułów: 

(w milionach złotych)	Skonsolidowany bilans	Skonsolidowany rachunek zysków i strat	
	Na dzień 
31 grudnia 2008	Na dzień 
31 grudnia 2007	12 miesięcy do	
			31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Środki trwałe i wartości niematerialne 	232	348	116	78	
Odpisy aktualizujące aktywa finansowe	(58)	(41)	18	(121)	
Koszty finansowe, netto	13	20	5	3	
Przychody / koszty rozpoznane memoriałowo	(366)	(370)	(3)	258	
Programy świadczeń pracowniczych	(43)	(47)	(4)	-	
Przychody rozliczane w czasie	(112)	(111)	1	14	
Straty podatkowe i inne różnice	(62)	(41)	22	(22)	
(Aktywa) / rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego (1)	(396)	(242)	-	-	
Przychody / (koszty) z tytułu podatku odroczonego	-	-	155	210	
(1) Na dzień 31 grudnia 2007 roku wartość aktywa z tytułu podatku odroczonego zawierała podatek odroczony rozpoznany przez Ditel S.A. w kwocie 3 milionów złotych, który był ujęty w skonsolidowanym bilansie jako aktywa przeznaczone do sprzedaży (patrz Nota 16).
 
Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku różnice przejściowe, dla których nie rozpoznano aktywa z tytułu podatku odroczonego, wyniosły odpowiednio 371 milionów złotych oraz  453 miliony złotych brutto, z czego odpowiednio 97 milionów złotych oraz  300 milionów złotych dotyczyło strat podatkowych, których wykorzystanie nie jest prawdopodobne. Pozostała część w wysokości odpowiednio 274 miliony złotych oraz 153 miliony złotych dotyczyła pozostałych różnic przejściowych, których w oparciu o ocenę Zarządu nie będzie można wykorzystać do celów podatkowych.
13.	Wartość firmy
Wartość firmy dotycząca jednostek zależnych objętych konsolidacją przedstawia się następująco:

(w milionach złotych)	 Na dzień 31 grudnia 2008	Na dzień 31 grudnia 2007	
	Koszt	Stan odpisu aktualizującego	Wartość netto	Koszt	Stan odpisu aktualizującego	Wartość netto	
Wirtualna Polska	247	(162)	85	247	(162)	85	
PTK Centertel	3.909	-	3.909	3.909	-	3.909	
Razem wartość firmy	4.156	(162)	3.994	4.156	(162)	3.994	

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku nie wystąpiły zmiany wartości księgowej netto wartości firmy.

14.	
Inne wartości niematerialne 
	 Na dzień 31 grudnia 2008	
(w milionach złotych)	Koszt	Umorzenie	Odpis aktualizujący	Wartość netto	
Koncesje telekomunikacyjne	2.345	(775)	-	1.570	
Oprogramowanie komputerowe	3.768	(2.484)	(7)	1.277	
Pozostałe wartości niematerialne 	129	(61)	(1)	67	
Razem	6.242	(3.320)	(8)	2.914	

	Na dzień 31 grudnia 2007	Na dzień 
31 grudnia 2006	
(w milionach złotych)	Koszt	Umorzenie	Odpis aktualizujący	Wartość netto	Wartość netto	
Koncesje telekomunikacyjne	2.345	(630)	-	1.715	1.861	
Oprogramowanie komputerowe	3.530	(2.247)	(7)	1.276	1.373	
Pozostałe wartości niematerialne 	149	(42)	(1)	106	52	
Razem	6.024	(2.919)	(8)	3.097	3.286	

Zmiany wartości księgowej netto innych wartości niematerialnych przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Saldo początkowe po uwzględnieniu umorzenia i odpisu aktualizującego	3.097	3.286	
Nabycie wartości niematerialnych 	461	693	
Amortyzacja	(617)	(688)	
Reklasyfikacje i pozostałe, netto	(27)	(194)	
Saldo zamknięcia	2.914	3.097	

Dane dotyczące głównych pozycji wartości niematerialnych Grupy (koncesje telekomunikacyjne) przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	Data nabycia	Termin wygaśnięcia koncesji	Cena nabycia	Wartość księgowa netto	
				na dzień 
31 grudnia 2008	na dzień 
31 grudnia 2007	
Koncesja DCS 1800	1997	2012	318	90	115	
Koncesja GSM 900	1999	2014	402	142	167	
Koncesja UMTS	2000	2023	2.495	1.338	1.433	
Razem koncesje telekomunikacyjne			3.215	1.570	1.715	

Prawo Telekomunikacji Polskiej S.A. do świadczenia usług telekomunikacyjnych wynika z zezwolenia udzielonego bezpłatnie na podstawie Prawa Telekomunikacyjnego. Zezwolenie to wygasa w 2026 roku. 

15.	
Środki trwałe
	Na dzień 31 grudnia 2008	
(w milionach złotych)	Koszt 	Umorzenie	Odpis aktualizujący	Wartość netto	
Grunty i budynki	3.622	(1.091)	(115)	2.416	
Sieci i terminale	37.575	(21.160)	(14)	16.401	
Sprzęt informatyczny	2.066	(1.255)	-	811	
Dotacje inwestycyjne	(266)	103	-	(163)	
Pozostałe	469	(341)	(4)	124	
Razem	43.466	(23.744)	(133)	19.589	

	Na dzień 31 grudnia 2007	Na dzień 
31 grudnia 2006	
(w milionach złotych)	Koszt	Umorzenie	Odpis aktualizujący	Wartość netto	Wartość netto	
Grunty i budynki	3.383	(788)	(118)	2.477	2.707	
Sieci i terminale	36.164	(18.136)	(26)	18.002	18.518	
Sprzęt informatyczny	2.110	(1.335)	(1)	774	581	
Dotacje inwestycyjne	(281)	102	-	(179)	(196)	
Pozostałe	924	(855)	(23)	46	76	
Razem	42.300	(21.012)	(168)	21.120	21.686	

Dotacje inwestycyjne dotyczą określonych środków trwałych otrzymanych przez Telekomunikację Polską S.A. od Społecznych Komitetów Telefonizacji.

Zmiany wartości księgowej netto środków trwałych przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Saldo początkowe po uwzględnieniu umorzenia i odpisu aktualizującego	21.120	21.686	
Nabycie środków trwałych	2.118	2.984	
Sprzedaż i likwidacja środków trwałych, netto	(19)	(16)	
Amortyzacja	(3.700)	(3.751)	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	19	2	
Reklasyfikacje i pozostałe, netto	51	215	
Saldo zamknięcia	19.589	21.120	

Wartość bilansowa środków trwałych używanych na podstawie umów leasingu finansowego na dzień 31 grudnia 2008 i 31 grudnia 2007 roku wynosiła poniżej 1 miliona złotych. W ciągu 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku nie nastąpiły żadne zwiększenia stanu środków trwałych używanych na podstawie umów leasingu finansowego. Środki trwałe stanowiące przedmiot leasingu lub dzierżawy zostały oddane w zastaw pod zabezpieczenie związanych z nimi zobowiązań z tytułu leasingu finansowego i umów dzierżawy z opcją zakupu (ang. „hire purchase”).

16.	
Aktywa przeznaczone do sprzedaży
Grupa zakończyła Program Optymalizacji Nieruchomości, w ramach którego zrealizowany został projekt zmierzający do sprzedaży na rynku określonych nieruchomości. W rezultacie, Grupa zidentyfikowała nieruchomości o wartości 444 milionów złotych na dzień 31 grudnia 2007 roku i zakwalifikowała je jako aktywa przeznaczone do sprzedaży. Nieruchomości te zaliczały się do segmentu usług telefonii stacjonarnej.

W dniu 30 lipca 2008 roku TP S.A. oraz Duńska Grupa Inwestycyjna, Baltic Property Trust (“BPT”), podpisały umowę zbycia i wynajmu przez TP S.A. wybranych budynków biurowych znajdujących się w Warszawie w następujących lokalizacjach: Twarda 18, Moniuszki 1, Obrzeźna 7. Łączna cena za wyżej wymienione nieruchomości została ustalona na poziomie 167,9 miliona EUR i została w całości zapłacona. Wartość księgowa netto tych nieruchomości na datę sprzedaży wynosiła 502 miliony złotych i budynki te były zaklasyfikowane jako aktywa przeznaczone do sprzedaży. W wyniku tej transakcji firma BPT jako nowy właściciel wynajmuje na rzecz TP S.A w formie najmu zwrotnego około 47 tys. metrów kwadratowych powierzchni powyższych budynków do momentu przeniesienia Spółki do nowej siedziby.  

Zmiany w wartości bilansowej nieruchomości zaklasyfikowanych jako aktywa przeznaczone do sprzedaży zostały zaprezentowane poniżej:

	12 miesięcy	12 miesięcy	
(w milionach złotych)	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Bilans otwarcia	444	425	
Zwiększenia	7	37	
Sprzedaż	(514)	(18)	
Odwrócenie odpisów aktualizujących	90	-	
Reklasyfikacje	(27)	-	
Bilans zamknięcia	-	444	

Dodatkowo, na dzień 31 grudnia 2007 roku, aktywa i zobowiązania spółki Ditel S.A. były zaklasyfikowane jako aktywa przeznaczone do sprzedaży i zobowiązania powiązane z aktywami przeznaczonymi do sprzedaży i wyniosły odpowiednio 45 milionów złotych i 34 miliony złotych. W dniu 20 czerwca 2008 roku Grupa podpisała umowę sprzedaży, na podstawie której dokonała zbycia 100% akcji spółki Ditel S.A. za łączną kwotę 65 milionów złotych. Zysk na sprzedaży, przed uwzględnieniem obciążeń podatkowych, wyniósł 56 milionów złotych (patrz Nota 5). 
17.	
Aktywa finansowe
17.1	.	Aktywa dostępne do sprzedaży

Aktywa dostępne do sprzedaży będące w posiadaniu Grupy zostały przedstawione poniżej:

(w milionach złotych)	Na dzień 31 grudnia 2008	Na dzień 31 grudnia 2007	
	Koszt/ Wartość godziwa	Odpis aktualizujący	Wartość netto	Koszt/ Wartość godziwa	Odpis aktualizujący	Wartość netto	
Główne nienotowane spółki							
   Exatel	14	(11)	3	14	(11)	3	
   Pozostałe	2	(1)	1	4	(3)	1	
Aktywa dostępne do sprzedaży razem(1)	16	(12)	4	18	(14)	4	

(1) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są wyceniane według kosztu historycznego pomniejszonego o odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości i składają się głównie z udziałów i akcji spółek, dla których brak aktywnego rynku oraz których wartość godziwa nie może być rzetelnie wyceniona, z wyjątkiem akcji spółki ICO Global Communiactions (Holdings) Limited, które są notowane na giełdzie NASDAQ. 
17.2.	Pożyczki udzielone i należności własne

Pożyczki udzielone i należności własne Grupy zostały przedstawione poniżej:

(w milionach złotych)	Na dzień 31 grudnia 2008	Na dzień 31 grudnia 2007	
	Koszt	Odpis aktualizujący	Wartość netto	Koszt	Odpis aktualizujący	Wartość netto	
Depozyty zabezpieczajace (1) 	-	-	-	281	-	281	
Pozostałe	26	-	26	11	-	11	
Pożyczki udzielone i należności własne razem	26	-	26	292	-	292	
W tym: krótkoterminowe	9	-	9	282	-	282	
W tym: długoterminowe	17	-	17	10	-	10	

 (1) Uwzględnione w kalkulacji długu netto (patrz Nota 19). Na dzień 31 grudnia 2007 roku były to depozyty gotówkowe ulokowane w bankach jako zabezpieczenie instrumentów pochodnych. Depozyty zabezpieczające odzwierciedlają rynkową wycenę instrumentów pochodnych zawartych z różnymi bankami; wartość depozytów zmienia się w zależności od wartości instrumentów pochodnych w związku ze zmianą stóp procentowych i kursów walutowych oraz wartościami progowymi określonymi w umowach.

17.3.	Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat
Aktywa Grupy wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat zostały przedstawione poniżej:

(w milionach złotych)	Wartość godziwa	
	Na dzień 31 grudnia 2008	Na dzień 31 grudnia 2007	
Instrumenty pochodne – przeznaczone do obrotu (1)	155	30	
Zbywalne papiery wartościowe – przeznaczone do obrotu (1)	7	5	
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej poprzez rachunek zysków i strat razem	162	35	
W tym: krótkoterminowe	118	35	
W tym: długoterminowe	44	-	

(1) Uwzględnione w kalkulacji długu netto (patrz Nota 19).
18.	Należności handlowe, inne aktywa (obrotowe) oraz czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów 
(w milionach złotych)	Na dzień 
31 grudnia 2008	Na dzień 
31 grudnia 2007	
Należności handlowe (pomniejszone o odpisy aktualizujące)(1), (3)	1.814	1.795	
Należność z tytułu VAT 	30	71	
Inne należności z tytułu podatków	2	4	
Należności pracownicze (3)	5	7	
Pozostałe (2)	65	181	
Inne aktywa (1)	102	263	
Nieaktywowane telefony komórkowe i terminale w zewnętrznej sieci sprzedaży	94	60	
Pozostałe rozliczenia międzyokresowe czynne	19	17	
Rozliczenia międzyokresowe czynne	113	77	
(1) Zwiększenia odpisów aktualizujących należności handlowe i pozostałe (po uwzględnieniu rozwiązania odpisów) zostały zaprezentowane w Nocie 7.2.
(2) Zawiera głównie należności związane z: zaliczkami i przedpłatami dla dostawców, sprzedażą środków trwałych, wynajmem sprzętu I powierzchni użytkowych, refakturowanymi kosztami reklamy i promocji, karami.
(3) Klasyfikowane jako pożyczki udzielone i należności własne zgodnie z MSR 39.

W ocenie Grupy w odniesieniu do należności handlowych nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego z uwagi na dużą i zróżnicowaną bazę klientów indywidualnych i biznesowych. 

Maksymalna ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe na dzień bilansowy jest najlepiej reprezentowana przez wartość bilansową tych instrumentów. Jako zabezpieczenie Grupa posiada weksle, które są uwzględniane przy kalkulacji odpisów aktualizujących należności handlowe.

Zmiany w odpisach aktualizujących należności handlowe, pracownicze oraz pozostałe w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku zaprezentowano poniżej:

(w milionach złotych)	12 miesięcy do	12 miesięcy do	
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Na początek okresu	375	527	
Zmiana netto odpisów aktualizujących	(52)	(152)	
Na koniec okresu	323	375	

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wykorzystanie odpisów aktualizujących należności wyniosło odpowiednio 237 milionów złotych i 277 milionów złotych.

Na dzień 31 grudnia 2008 i 2007 roku analiza przeterminowanych należności handlowych, w przypadku których nie nastąpiła utrata wartości przedstawiała się następująco: 
Na dzień 31 grudnia 2008 roku:

(w milionach złotych)			Przeterminowane o następujące okresy	
	Wartość bilansowa	Nie objęte odpisem i nie przeterminowane	Mniej niż 180 dni	Pomiędzy 180 i 360 dni	Więcej niż 360 dni	
Należności handlowe – łącznie oszacowano utratę wartości	1.733	1.045	649	16	23	
Należności handlowe – indywidualnie oszacowano utratę wartości	81					
Razem należności handlowe netto	1.814					

Na dzień 31 grudnia 2007 roku:

(w milionach złotych)			Przeterminowane o następujące okresy	
	Wartość bilansowa	Nie objęte odpisem i nie przeterminowane	Mniej niż 180 dni	Pomiędzy 180 i 360 dni	Więcej niż 360 dni	
Należności handlowe - łącznie oszacowano utratę wartości	1.756	1.153	571	9	23	
Należności handlowe - indywidualnie oszacowano utratę wartości	39					
Razem należności handlowe netto	1.795					

19.	Dług netto
19.1	Analiza długu netto według rodzaju i terminów wymagalności 
Wartość długu netto odpowiada jego wartości brutto (przeliczonej na złote według kursu wymiany obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego), po uwzględnieniu instrumentów pochodnych netto (pasywa pomniejszone o aktywa) zaklasyfikowanych jako wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, zabezpieczenia przepływów pieniężnych oraz zabezpieczenia wartości godziwej, pomniejszonej o środki pieniężne i ich ekwiwalenty, depozyty zabezpieczające dotyczące instrumentów pochodnych oraz zbywalne papiery wartościowe, z uwzględnieniem wpływu efektywnej części zabezpieczeń przepływów pieniężnych. 

Analiza terminów wymagalności zobowiązań finansowych Grupy oparta jest na wynikających z umowy niezdyskontowanych przepływach pieniężnych. Na dzień 31 grudnia 2008 i 31 grudnia 2007 roku kwoty w walucie zostały przeliczone na złote według kursu NBP na koniec okresu. Płatności odsetek wynikające z instrumentów finansowych, naliczane według zmiennej stopy procentowej, zostały wyliczone w oparciu o stopę procentową ustaloną w ostatnim okresie odsetkowym obowiązującym przed dniem 31 grudnia 2008 i 2007 roku. Zobowiązania finansowe, które mogą zostać spłacone w dowolnym terminie zależnie od woli Grupy są wykazywane jako krótko lub długoterminowe w zależności od oczekiwanego terminu spłaty. Długoterminowe saldo jest przypisane do okresu wynikającego z ostatecznego terminu zapadalności określonego w umowie. Dotychczas, takie zobowiązania były przypisane do najwcześniejszego okresu.

Poniższa tabela przedstawia strukturę zadłużenia netto według rodzaju i analizę umownych terminów wymagalności niezdyskontowanych przepływów pieniężnych z tytułu zobowiązań finansowych.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku:

			Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne (1)	
(w milionach złotych)			Do 1 roku	Długoterminowe	Razem	
	Nota	Wartość bilansowa		1-2 lata	2-3 lata	3-4 lata	4-5 
lat	Pow. 
5 lat	Razem długo. 		
Zobowiązania handlowe (z wyłączeniem UMTS)  (A)	29	3.000	3.000	-	-	-	-	-	-	3.000	
Zobowiązania z tytułu koncesji UMTS  (B)	29	873	63	63	63	63	63	1.062	1.314	1.377	
Obligacje	21	1.276	58	58	1.310	-	-	-	1.368	1.426	
Kredyty bankowe 	21	5.899	2.296	963	1.551	734	968	108	4.324	6.620	
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (2)		7.175	2.354	1.021	2.861	734	968	108	5.692	8.046	
Instrumenty pochodne - netto (3)	22	(94)	(71)	19	-	(2)	-	(3)	14	(57)	
Dług brutto po instrumentach pochodnych (C)		7.081	2.283	1.040	2.861	732	968	105	5.706	7.989	
Zobowiązania finansowe razem (A) + (B) + (C)		10.954	5.346	1.103	2.924	795	1.031	1.167	7.020	12.366	
Zbywalne papiery wartościowe	17	7									
Depozyty zabezpieczające	17	-									
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 	20	1.640									
Suma częściowa (D)		1.647									
Efektywna część zabezpieczeń przepływów pieniężnych (E)		(30)									
Dług netto (C)-(D)+(E)		5.404									
(1) Obejmują zarówno płatności kapitału jak i odsetek.
(2) Z wyłączeniem zobowiązań handlowych oraz zobowiązań z tytułu koncesji UMTS. 
      (3) Ze względu na zmiany wartości godziwej w wyliczeniach uwzględnione są zarówno aktywa jak i pasywa. 

Na dzień 31 grudnia 2007 roku:

			Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne (1)	
(w milionach złotych)			Do 1 roku	Długoterminowe	Razem	
	Nota	Wartość bilansowa		1-2 lata	2-3 lata	3-4 lata	4-5 
lat	Pow. 
5 lat	Razem długo. 		
Zobowiązania handlowe (z wyłączeniem UMTS)  (A)	29	3.707	3.707	-	-	-	-	-	-	3.707	
Zobowiązania z tytułu koncesji UMTS  (B)	29	758	54	54	54	54	54	967	1.183	1.237	
Obligacje	21	3.049	2.149	50	50	1.124	-	-	1.224	3.373	
Kredyty bankowe 	21	1.880	1.079	244	234	223	127	130	958	2.037	
Pożyczka od jednostki powiązanej	21	1.003	1.014	-	-	-	-	-	-	1.014	
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (2)		5.932	4.242	294	284	1.347	127	130	2.182	6.424	
Instrumenty pochodne netto (3)	22	1.455	1.432	50	44	129	11	9	243	1.675	
Dług brutto po instrumentach pochodnych (C)		7.387	5.674	344	328	1.476	138	139	2.425	8.099	
Zobowiązania finansowe (A) + (B) + (C)		11.852	9.435	398	382	1.530	192	1.106	3.608	13.043	
Zbywalne papiery wartościowe	17	5									
Depozyty zabezpieczające	17	281									
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 	20	642									
Suma częściowa (D)		928									
Efektywna część zabezpieczeń przepływów pieniężnych (E)		(25)									
Dług netto (C)-(D)+(E)		6.434									
(1) Obejmują zarówno płatności kapitału jak i odsetek.
(2) Z wyłączeniem zobowiązań handlowych oraz zobowiązań z tytułu koncesji UMTS. 
      (3) Ze względu na zmiany wartości godziwej w wyliczeniach uwzględnione są zarówno aktywa jak i pasywa. 

Na dzień 31 grudnia 2008 i 2007 roku większość zobowiązań handlowych Grupy miała trzymiesięczny termin wymagalności. 

19.2.	Analiza długu netto według waluty

	Na dzień 31 grudnia 2008	
(równowartość w milionach złotych według kursu na koniec okresu sprawozdawczego)	PLN	EUR	USD	Razem	
Dług netto według waluty (1)	3.490	1.876	38	5.404	
Wpływ wartości nominalnych instrumentów pochodnych	2.242	(2.242)	-	-	
Dług netto według waluty po instrumentach pochodnych	5.732	(366)	38	5.404	
(1) Dane uwzględniają rynkową wycenę instrumentów pochodnych w  walucie lokalnej.

	Na dzień 31 grudnia 2007	
(równowartość w milionach złotych według kursu na koniec okresu sprawozdawczego)	PLN	EUR	USD	Razem	
Dług netto według waluty (1)	2.866	1.806	1.762	6.434	
Wpływ wartości nominalnych instrumentów pochodnych	3.506	(1.816)	(1.690)	-	
Dług netto według waluty po instrumentach pochodnych	6.372	(10)	72	6.434	
(1) Dane uwzględniają rynkową wycenę instrumentów pochodnych w walucie lokalnej.
20.	Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych będące w posiadaniu Grupy przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	Na dzień	Na dzień	
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Środki pieniężne w kasie	1	2	
Środki pieniężne na bieżących rachunkach bankowych i depozyty jednodniowe	981	607	
Depozyty do 3 miesięcy	107	29	
Papiery wartościowe o zapadalności do 3 miesięcy	551	-	
Inne środki pieniężne	-	4	
Razem środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	1.640	642	

Środki pieniężne na rachunkach bankowych oprocentowane są według zmiennych stóp procentowych ustalonych w oparciu o dzienne oprocentowanie depozytów bankowych. Lokaty krótkoterminowe zakładane są na okresy od jednego dnia do trzech miesięcy, w zależności od bieżącego zapotrzebowania Grupy na środki pieniężne, i są oprocentowane według stóp procentowych odpowiednich depozytów krótkoterminowych.

W saldzie środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2008 i 2007 roku zawarte są środki pieniężne denominowane w walutach obcych w kwocie odpowiednio 142 miliony złotych i 40 milionów złotych. 

Maksymalna ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe na dzień bilansowy jest najlepiej reprezentowana przez wartość bilansową środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych. Grupa lokuje środki pieniężne i ich ekwiwalenty na rachunkach prowadzonych przez wiodące instytucje finansowe posiadające rating inwestycyjny. Grupa monitoruje na bieżąco wskaźniki rynkowe obrazujące sytuację finansową tych instytucji. W przypadku pogorszenia się kondycji finansowej tych instytucji, Grupa stosuje odpowiednie środki/limity w celu ograniczenia ryzyka utraty wypłacalności.
21.	Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu
21.1	Obligacje
W poniższej tabeli przedstawione zostały obligacje wyemitowane przez Grupę:

(w milionach złotych)	Kwota pozostała do spłaty na dzień (1)	
Emitent	Seria	Wartość nominalna
(w milionach)	Nominalne oprocentowanie	Data emisji	Termin wykupu	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
TPSA Finance B.V.	A	800 USD	7,750%	10 grudnia 1998	10 grudnia 2008	-	1.955	
TPSA Eurofinance France S.A.	T	300 EUR	4,625%	5 lipca 2004	5 lipca 2011	1.276	1.094	
Razem obligacje wyemitowane przez Grupę	1.276	3.049	
W tym: krótkoterminowe	28	1.980	
W tym: długoterminowe	1.248	1.069	

(1)  Dane zawierają naliczone odsetki oraz uwzględniają zmianę wartości godziwej obligacji zabezpieczonych przed zmianami w wartości godziwej.

Średnioważone efektywne oprocentowanie obligacji wyemitowanych przez Grupę, bez uwzględnienia wpływu instrumentów zabezpieczających, wynosiło 4,72% na dzień 31 grudnia 2008 roku i 6,74% na dzień 31 grudnia 2007 roku.

21.2	Kredyty bankowe 
W poniższej tabeli przedstawione zostały kredyty bankowe według kredytodawców: 
			Kwota pozostała do spłaty na dzień (1)	
Kredytodawca	Oprocentowanie na dzień 31 grudnia 2008	Termin spłaty	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
			Waluta (mln)	PLN 
(mln)	Waluta (mln)	PLN 
(mln)	
O oprocentowaniu zmiennym							
Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju	 - 	15 marca 2008	-  	-	4 USD	10 	
Europejski Bank Inwestycyjny	3,35% (2)	15 grudnia 2015	58 EUR	244	67 EUR	239	
Europejski Bank Inwestycyjny	3,35% (2)	15 czerwca 2012	117 EUR	488	150 EUR	539	
Europejski Bank Inwestycyjny	6,46% (2)	15 czerwca 2012	182 PLN	182	234 PLN	234	
Bayern LandesBank (konsorcjum)	6,32% - 7,02%(3,4)	15 stycznia 2009
- 30 czerwca 2009 / 
20 Lutego 2011	2.517 PLN	2.517	801 PLN 	801 	
Bank Pekao S.A.	   6,80% - 7,35%(3,5)	8 stycznia 2009
- 30 czerwca 2009 / 
30 czerwca 2010	1.010 PLN	1.010	-	-	
Bank Handlowy (konsorcjum)	  -	18 kwietnia 2010	(1) PLN	(1)	(3) PLN	(3)	
Europejski Bank Inwestycyjny	   6,47%-6,76%(2,3)	15 września 2012
- 10 września 2013	1.403 PLN	1.403	-	-	
O oprocentowaniu stałym							
Europejski Bank Inwestycyjny	 - 	10 czerwca 2008	-	-	1 USD	2	
Europejski Bank Inwestycyjny	 -	10 czerwca 2008	-	-	2 EUR	8 	
Instituto de Credito Oficial	1,25%	2 stycznia 2021	19 USD	56	20 USD	50	
Razem kredyty bankowe zaciągnięte przez Grupę		5.899		1.880	
W tym: krótkoterminowe			2.072		1.029 	
W tym: długoterminowe			3.827		851	
(1)  Dane zawierają naliczone odsetki oraz koszty prowizji od kredytów bankowych.
(2) Oprocentowanie zmienne ustalane przez bank co trzy miesiące.
(3) Oprocentowanie zmienne ustalane przez bank indywidualnie dla każdej transzy.
(4) Zaciągnięte transze zostaną spłacone lub rolowane między 15 stycznia 2009 roku – 30 czerwca 2009 roku. Ostateczny termin spłaty kredytu odnawialnego to 20 lutego 2011 roku.
(5) Zaciągnięte transze zostaną spłacone lub rolowane między 8 stycznia 2009 roku – 30 czerwca 2009 roku. Ostateczny termin spłaty kredytu odnawialnego to 30 czerwca 2010 roku.

Średnioważone efektywne oprocentowanie zaciągniętych przez Grupę kredytów bankowych, bez uwzględnienia wpływu instrumentów zabezpieczających, wynosiło 6,31% na dzień 31 grudnia 2008 roku i 5,45% na dzień 31 grudnia 2007 roku.

21.3	Pożyczka od jednostki powiązanej
Na podstawie aneksu podpisanego z France Telecom w grudniu 2006 roku, TP S.A. zaciągnęła w dniu 
8 marca 2007 roku pożyczkę w wysokości 1.000 milionów złotych. W dniu 14 grudnia 2007 roku termin spłaty pożyczki wydłużono o kolejne trzy miesiące. Odsetki od pożyczki są naliczane w oparciu o zmienną stopę WIBOR 1M powiększoną o 0,14% marży. 
Na dzień 31 grudnia 2008 roku Grupa nie posiadała zobowiązania z tytułu tej pożyczki. Na dzień 31 grudnia 2007 roku zobowiązanie Grupy z tytułu pożyczki od jednostki powiązanej wyniosło 1.003 miliony złotych (patrz Nota 33.2).

22.	Instrumenty pochodne
Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku większość portfela instrumentów pochodnych Grupy stanowiły instrumenty finansowe, dla których nie istnieje aktywny rynek t.j. transakcje swap zabezpieczające ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko walutowe. W celu wyceny tych instrumentów Grupa stosuje standardowe techniki wyceny, w których podstawą do kalkulacji czynników dyskontowych są obowiązujące na dzień wyceny krzywe zerokuponowe. Wartość godziwa transakcji swap reprezentuje zdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne przeliczone na złote przy zastosowaniu kursu za dany okres. 
Pochodne instrumenty finansowe będące w posiadaniu Grupy zostały przedstawione poniżej:

Rodzaj instrumentu(1)	Pozycja zabezpieczana	Wartość nominalna 
(w milionach)	Oprocentowanie	Termin zapadalności	Wartość godziwa (4)
(w milionach złotych)	
		Waluty kupionej	Waluty sprzedanej	Waluty kupionej	Waluty sprzedanej		Aktywo finansowe	Zobow. finansowe	
 Na dzień 31 grudnia 2008	
Instrumenty pochodne - zabezpieczenie wartości godziwej	
CCS	Obligacje	10 EUR	42 PLN	-	6M WIBOR – 3,92%	2011	1	- 	
Razem zabezpieczenia wartości godziwej					1	-	
Instrumenty pochodne - zabezpieczenie przepływów pieniężnych	
CCS (2) 	Kredyty bankowe	44 EUR	192 PLN	-	2,91% to 3,09%	2012	-	(15)	
CCS	Obligacje	130 EUR	549 PLN	-	1,57% to 2,95%	2011	4	(34)	
IRS	Kredyty bankowe	182 PLN	182 PLN	3M WIBOR – 0,17%	6,89% to 6,99%	2012	-	(10)	
CCS	UMTS	53 EUR	208 PLN	-	1,23% to 1,41%	2014	7	-	
Razem zabezpieczenia przepływów pieniężnych				11	(59)	
Instrumenty pochodne - przeznaczone do obrotu	
CCIRS	-	40 EUR	145 PLN	4,63%	5,99% to 6,17%	2011	21	-	
CCIRS(3) 	-	39 EUR	140 PLN	3M EURIBOR	3M WIBOR 	2012	22	-	
IRS	-	50 PLN	50 PLN	3M WIBOR	3M WIBOR + 0.05%	2011	0	-	
NDF, FWD 	-	132 EUR	496 PLN	-	-	2009	71	(14)	
Walutowe struktury opcyjne	-	90 EUR	338 PLN	-	-	 2009	41	-	
		232 PLN	68 EUR						
Razem instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu				155	(14)	
Razem instrumenty pochodne					167	(73)	
W tym: krótkoterminowe						111	(14)	
W tym: długoterminowe						56	(59)	

(1) CCIRS - swap walutowo-procentowy, CCS - swap walutowy, IRS - swap procentowy, NDF - forward z rozliczeniem netto, 
FWD - forward.
(2) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 44 milionów EUR i 192 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(3) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 39 milionów EUR i 140 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(4) Wartość „0” lub „(0)” oznacza odpowiednio aktywo lub zobowiązanie nieprzekraczające 500 tysięcy złotych.

Rodzaj instrumentu(1)	Pozycja zabezpieczana	Wartość nominalna 
(w milionach)	Oprocentowanie	Termin zapadalności	Wartość godziwa (7)
(w milionach złotych)	
		Waluty kupionej	Waluty sprzedanej	Waluty kupionej	Waluty sprzedanej		Aktywo finansowe	Zobow. finansowe	
 Na dzień 31 grudnia 2007	
Instrumenty pochodne - zabezpieczenie wartości godziwej	
CCIRS	Obligacje	775 USD	3.051 PLN	7,75% do 7,86%	6M WIBOR + 1,75% do 6M WIBOR + 5,60%	2008	-	(1.211)	
CCS	Obligacje	10 EUR	42 PLN	-	6M WIBOR - 3,92%	2011	-	(6)	
Razem zabezpieczenia wartości godziwej					-	(1.217)	
Instrumenty pochodne - zabezpieczenie przepływów pieniężnych	
CCIRS(2)	Kredyty bankowe	17 EUR	79 PLN	3M EURIBOR	4,52% do 5,30%	2008	-	(22)	
CCIRS(3)	Obligacje	54 EUR	207 PLN	4,63% 	5,03% do 6,17%	2008 - 2011	-	(19)	
CCS(4)	Kredyty bankowe	44 EUR	192 PLN	-	2,91% do 3,09%	2012	-	(40)	
CCS	Obligacje	130 EUR	549 PLN	-	1,57% do 2,95%	2011	-	(96)	
IRS	Kredyty bankowe	234 PLN	234 PLN	3M WIBOR - 0,17%	6,89% do 6,99%	2012	-	(6)	
CCS	UMTS	62 EUR	246 PLN	-	1,23% do 1,41%	2014	-	(21)	
Razem zabezpieczenia przepływów pieniężnych				-	(204)	
Instrumenty pochodne - przeznaczone do obrotu	
CCIRS	-	25 USD	75 PLN	7,75%	6M WIBOR + 2,98%	2008	-	(17)	
CCIRS(5)	-	76 EUR	292 PLN	3M EURIBOR	3M WIBOR - 1,02% do 3M WIBOR + 1,56%	2008 - 2012	-	(25)	
CCIRS(6)	-	1 USD	6 PLN	1,25%	6M WIBOR - 3,11%	2008	-	(3)	
CCS	-	1 EUR	2 PLN	0,80%	1 mln PLN kwartalnie	2008	-	(2)	
IRS	-	3.720 PLN	3.720 PLN	3M WIBOR do 6M WIBOR	5,24% do 6,95%	2008	21	(4)	
NDF	-	138 EUR	507 PLN	-	-	2008	1	(14)	
FX swap	-	-	-	-	-	2008	9	-	
Instrumenty wbudowane	-	-	-	-	-	-	0	-	
Razem instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu				31	(65)	
Razem instrumenty pochodne					31	(1.486)	
W tym: krótkoterminowe						31	(1.315)	
W tym: długoterminowe						-	(171)	
(1) CCIRS - swap walutowo-procentowy, CCS - swap walutowy, IRS - swap procentowy, NDF - forward z rozliczeniem netto.
(2) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 75 milionów EUR i 354 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(3) Obejmuje 14 milionów EUR, które stanowią zabezpieczenie tylko płatności kuponowych od obligacji serii T.
(4) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 44 milionów EUR i 192 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(5) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 192 milionów EUR i 786 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(6) Odsetki naliczane są od kwot nominalnych 20 milionów USD i 75 milionów złotych z uwzględnieniem późniejszych spłat.
(7)  Wartość „0” lub „(0)” oznacza odpowiednio aktywo lub zobowiązanie nieprzekraczające 500 tysięcy złotych.

Okresy, w których wystąpią przepływy pieniężne z tytułu zabezpieczeń przepływów pieniężnych oraz w których wpłyną one na wynik finansowy zostały przedstawione poniżej:

Na dzień 31 grudnia 2008 roku:

Rodzaj instrumentu	Pozycja zabezpieczana		Wartość nominalna		Oprocentowanie	
			Od	Do	Waluta kupiona i sprzedana		Od	Do	Waluta kupiona	Waluta sprzedana	
CCS	Kredyty bankowe		czerwiec 2009	czerwiec 2012	półrocznie		wrzesień 2004	czerwiec 2012	-	kwartalnie	
CCS	Obligacje		-	lipiec 2011	w terminie zapadalności		styczeń 2005	lipiec 2011	-	półrocznie	
IRS	Kredyty bankowe		-	-	-		czerwiec 2004	czerwiec 2012	kwartalnie	kwartalnie	
CCS	UMTS		wrzesień 2007	wrzesień 2014	rocznie		grudzień 2006	wrzesień 2014	-	kwartalnie	

Na dzień 31 grudnia 2007 roku:

Rodzaj instrumentu	Pozycja zabezpieczana		Wartość nominalna		Oprocentowanie	
			Od	Do	Waluta kupiona i sprzedana		Od	Do	Waluta kupiona	Waluta sprzedana	
CCIRS	Kredyty bankowe		czerwiec 2004	grudzień 2008	półrocznie		marzec 2004	grudzień 2008	kwartalnie	kwartalnie	
CCIRS	Obligacje		-	lipiec 2011	w terminie zapadalności		styczeń 2005	lipiec 2011	rocznie	półrocznie	
CCS	Kredyty bankowe		czerwiec 2009	czerwiec 2012	półrocznie		wrzesień 2004	czerwiec 2012	-	kwartalnie	
CCS	Obligacje		-	lipiec 2011	w terminie zapadalności		styczeń 2005	lipiec 2011	-	półrocznie	
IRS	Kredyty bankowe		-	-	-		czerwiec 2004	czerwiec 2012	kwartalnie	kwartalnie	
CCS	UMTS		wrzesień 2007	wrzesień 2014	rocznie		grudzień 2006	wrzesień 2014	-	kwartalnie	

Maksymalna ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe jest reprezentowana przez wartość bilansową instrumentów pochodnych. Grupa zawiera kontrakty na instrumenty pochodne z wiodącymi instytucjami finansowymi. Grupa monitoruje na bieżąco wskaźniki rynkowe obrazujące sytuację finansową tych instytucji. W przypadku pogorszenia się kondycji finansowej tych instytucji, Grupa stosuje odpowiednie środki/limity w celu ograniczenia ryzyka utraty wypłacalności.

Zmiana wartości godziwej zabezpieczeń przepływów pieniężnych odnoszona na kapitał własny została przedstawiona poniżej:

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Bilans otwarcia	(21)	(77)	
Efektywna część zysków/strat na instrumencie zabezpieczającym	159	18	
Kwoty odnoszone w rachunek zysków i strat	(164)	52	
Wpływ na podatek odroczony	2	(14)	
Bilans zamknięcia	(24)	(21)	

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku przychody/(koszty) odsetkowe od instrumentów pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego i skorygowały koszty odsetkowe od zabezpieczonego długu, wyniosły odpowiednio 8 milionów złotych i (4) miliony złotych (patrz Nota 11).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego i skorygowały zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych od zabezpieczonego długu, wyniosły odpowiednio 121 milionów złotych i (34) miliony złotych (patrz Nota 11).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych na instrumentach pochodnych zabezpieczających przepływy pieniężne, które zostały przeniesione z kapitału własnego do pozostałych przychodów operacyjnych i skorygowały zyski/(straty) z tytułu różnic kursowych od zabezpieczonego zobowiązania z tytułu koncesji UMTS, wyniosły odpowiednio 35 milionów złotych i (14) milionów złotych (patrz Nota 7.2).

23.	Cele i polityka zarządzania ryzykiem finansowym
23.1	Zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Grupa jest narażona na ryzyka związane przede wszystkim z instrumentami finansowymi emitowanymi i posiadanymi w ramach działalności operacyjnej i finansowej. Ryzyko to można określić jako ryzyko rynkowe, w skład którego wchodzi ryzyko walutowe, ryzyko stopy procentowej, ryzyko płynności oraz ryzyko kredytowe. Grupa zarządza ryzykiem finansowym w celu ograniczenia niekorzystnego wpływu zmian kursów walutowych i stóp procentowych, jak również stabilizacji przepływów pieniężnych oraz zapewnienia odpowiedniego poziomu płynności i elastyczności finansowej.

Zasady zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie zostały zatwierdzone przez Zarząd TP S.A. Pion Finansów Korporacyjnych Grupy jest jednostką organizacyjnie odpowiedzialną za zarządzanie ryzykiem finansowym zgodnie ze strategiami zarządzania ryzykiem opracowywanymi przez Komitet Skarbcowy będący pod bezpośrednim nadzorem Członka Zarządu ds. Finansów. 

Polityka zarządzania ryzykiem finansowym określa zasady oraz zakres odpowiedzialności w obszarze zarządzania ryzykiem finansowym, a w szczególności definiuje następujące obszary: 
–	miary ryzyka używane do identyfikacji oraz oceny ekspozycji na ryzyka finansowe,
–	wybór odpowiednich instrumentów zabezpieczających przed zidentyfikowanymi ryzykami,
–	metodologię wyceny wartości godziwej instrumentów pochodnych,
–	metody oceny efektywności zabezpieczeń na potrzeby rachunkowości zabezpieczeń,
–	limity transakcyjne oraz ratingi kredytowe dla wiodących instytucji finansowych, z którymi Grupa zawiera transakcje zabezpieczające.

23.2	Rachunkowość zabezpieczeń

Grupa zawiera transakcje terminowe w celu zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym oraz ryzykiem stopy procentowej. Instrumenty pochodne używane przez Grupę to swapy walutowo-procentowe, swapy walutowe, swapy procentowe, opcje walutowe, walutowe kontrakty forward z dostawą i bez dostawy. W celu zabezpieczania ryzyk finansowych Grupa nie używa innych instrumentów finansowych poza instrumentami pochodnymi.

Pewne instrumenty pochodne używane przez Grupę są klasyfikowane jako zabezpieczenie wartości godziwej lub zabezpieczenie przepływów pieniężnych i Grupa stosuje zasady rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 (patrz nota 3.5.12). Zabezpieczenia wartości godziwej są stosowane w celu zabezpieczenia przed zmianami wartości godziwej instrumentów finansowych, które można przypisać konkretnemu rodzajowi ryzyka i które mogłyby wpływać na rachunek zysków i strat. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych pozwala wyeliminować zmienność w przyszłych przepływach pieniężnych wynikającą z danego ryzyka i która mogłaby wpływać na rachunek zysków i strat.

Zgodnie z polityką Grupy, instrumenty pochodne używane są wyłącznie jako narzędzie do zabezpieczania przed ryzykiem finansowym i nie są wykorzystywane do celów spekulacyjnych. Niemniej jednak niektóre transakcje terminowe zawarte przez Grupę są klasyfikowane jako przeznaczone do obrotu, ponieważ nie spełniają wszystkich wymagań rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 i zasady rachunkowości zabezpieczeń nie są stosowane w ich przypadku. Instrumenty pochodne klasyfikowane jako przeznaczone do obrotu są traktowane przez Grupę jako zabezpieczenie operacyjne, ponieważ ekonomicznie zabezpieczają Grupę przed ryzykiem walutowym bądź ryzykiem stopy procentowej.

Szczegółowe informacje o instrumentach pochodnych wykorzystywanych przez Grupę, wraz z opisem powiązań zabezpieczających, znajdują się w Nocie 22.

23.3	Ryzyko walutowe

Grupa jest narażona na ryzyko walutowe, którego źródłem są zobowiązania finansowe denominowane w walutach obcych, w szczególności obligacje i kredyty bankowe denominowane w EUR i USD (patrz Nota 21), należności, zobowiązania handlowe oraz rezerwy, z których największą pozycję stanowią zobowiązania z tytułu opłat koncesyjnych za licencję UMTS denominowane w EUR (patrz Nota 19 i Nota 29).

Polityka zabezpieczania przed ryzykiem walutowym Grupy, minimalizująca wpływ wahań kursów walutowych, jest ustalana okresowo. Preferowany poziom ekspozycji walutowej jest wynikiem analizy ryzyka dla otwartej pozycji w danej walucie przy uwzględnieniu oczekiwań rynków finansowych co do kształtowania się kursów walutowych w danej perspektywie czasu.

W ramach obowiązującej polityki zabezpieczeń, Grupa zabezpiecza ryzyko walutowe wykorzystując swapy walutowe, swapy walutowo-procentowe, walutowe kontrakty forward, które pozwalają zamienić kwotę kapitału denominowanego w walucie obcej na kwotę wyrażoną w złotych. W rezultacie zyski/straty kursowe na instrumencie pochodnym kompensują straty/zyski kursowe na pozycji zabezpieczanej. W efekcie zastosowania zabezpieczeń, zmienność kursów walutowych ma ograniczony wpływ zarówno na skonsolidowany rachunek zysków i strat, jak i skonsolidowane kapitały własne Grupy TP.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku obligacje i kredyty bankowe denominowane w walutach obcych były zabezpieczone w 45,6% (na dzień 31 grudnia 2007 roku: 79,8%) przed ryzykiem walutowym przy użyciu instrumentów pochodnych. Na dzień 31 grudnia 2008 roku 15,9% przyszłych przepływów z tytułu opłat koncesyjnych za licencję UMTS (na dzień 31 grudnia 2007 roku: 18%) było zabezpieczonych przed ryzykiem walutowym. 

W tabeli poniżej zaprezentowana została główna ekspozycja walutowa Grupy (po uwzględnieniu zabezpieczeń) oraz potencjalne zyski/straty kursowe na tej ekspozycji będące wynikiem hipotetycznej dziesięcioprocentowej aprecjacji/deprecjacji złotego względem innych walut.

(w milionach w danej walucie)	Efektywna ekspozycja po uwzględnieniu zabezpieczeń	Wrażliwość na zmianę kursu PLN względem innych walut	
Instrument finansowy	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
					+10%	-10%	+10%	-10%	
	Waluta	PLN	Waluta	PLN	PLN	PLN	
Obligacje i kredyty bankowe (EUR)	252	1.051	202	724	105	(105)	72	(72)	
Obligacje i kredyty bankowe (USD)	19	56	24	58	6	(6)	6	(6)	
Licencja UMTS (EUR)	277	1.156	283	1.014	116	(116)	101	(101)	
Razem		2.263		1.796	227	(227)	179	(179)	

W 2008 roku nastąpiło osłabienie złotego względem Euro o 14%. Ten negatywny trend utrzymywał się na początku 2009 roku.

Od stycznia 2009 roku Grupa zawarła nowe transakcje zabezpieczające w celu dalszego zminimalizowania ryzyka walutowego z tytułu długu i zobowiązań z tytułu opłat koncesyjnych za licencję UMTS. W efekcie 97,1% z ekspozycji z tytułu kredytów i obligacji denominowanych w walutach obcych oraz 47,7% z ekspozycji z tytułu przyszłych przepływów UMTS (74,6% wartości bilansowej zobowiązania z tytułu koncesji UTMS) jest obecnie zabezpieczone przed ryzykiem walutowym.

Analizy wrażliwości w tabeli powyżej dokonano w oparciu o następujące założenia:
–	niezabezpieczona cześć kapitału dla zobowiązań finansowych oraz niezabezpieczona część opłat z tytułu licencji UMTS stanowi ekspozycję na ryzyko walutowe (efektywna ekspozycja),
–	za transakcje ograniczające ryzyko walutowe uważa się zarówno transakcje terminowe spełniające kryteria rachunkowości zabezpieczeń, jak i te transakcje, które klasyfikowane są jako zabezpieczenie operacyjne,
–	środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych zostały wyłączone z analizy.

23.4	Ryzyko stopy procentowej

Ryzyko stopy procentowej jest to ryzyko, że wartość godziwa albo przyszłe przepływy z instrumentu finansowego będą zmieniać się na skutek zmian stóp procentowych. Grupa posiada oprocentowane zobowiązania finansowe składające się głównie z obligacji oraz kredytów bankowych (patrz Nota 21).

Polityka zabezpieczania przed ryzykiem stopy procentowej Grupy, ograniczająca wpływ niekorzystnych zmian stóp procentowych, jest ustalana okresowo. Preferowany podział pomiędzy zadłużeniem opartym na zmiennej stopie, a tym opartym na stałej stopie procentowej jest wynikiem analizy wpływu potencjalnych zmian stóp procentowych na koszty finansowe. 

Według obowiązującej strategii zabezpieczeń, Grupa zabezpiecza ryzyko stopy procentowej wykorzystując swapy procentowe i swapy walutowo-procentowe. W rezultacie zastosowania zabezpieczeń, struktura zobowiązań zmienia się w kierunku struktury docelowej, jako że zobowiązania oparte na zmiennej/stałej stopie procentowej efektywnie zamieniane są na zobowiązania o stałej/zmiennej stopie procentowej.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2007 roku stosunek długu opartego na stałej stopie procentowej do długu opartego na zmiennej stopie procentowej (z uwzględnieniem zabezpieczeń) wyniósł odpowiednio 21/79% i 74/26%.

W tabeli poniżej zaprezentowana została ekspozycja Grupy na ryzyko stopy procentowej (po uwzględnieniu zabezpieczeń) przy założeniu hipotetycznego jednoprocentowego spadku/wzrostu stóp procentowych.

(w milionach złotych)	Potencjalny wzrost/(spadek) w wartości wynikający z 1% zmiany stóp procentowych	
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
	+1%	-1%	+1%	-1%	
Koszty finansowe	58	(58)	38	(37)	
Kapitały własne	3	(3)	9	(9)	
Wartość godziwa długu finansowego brutto po uwzględnieniu instrumentów pochodnych	(41)	41	(76)	79	

Analiza wrażliwości w tabeli powyżej jest oparta o następujące założenia:
–	koszty finansowe zawierają następujące elementy narażone na ryzyko stopy procentowej: a) koszty odsetkowe od długu opartego na zmiennej stopie procentowej po uwzględnieniu instrumentów pochodnych spełniających kryteria rachunkowości zabezpieczeń oraz b) zmianę wartości godziwej instrumentów pochodnych nie spełniających kryteriów rachunkowości zabezpieczeń,
–	efektywna cześć zmiany wartości godziwej instrumentów pochodnych klasyfikowanych jako zabezpieczenie przepływów pieniężnych jest rozpoznawana w kapitałach własnych,
–	na dzień 31 grudnia 2008 roku wartość rynkowa długu finansowego brutto po uwzględnieniu instrumentów pochodnych wynosiła 7.059  milionów złotych (na dzień 31 grudnia 2007 roku: 7.420 milionów złotych).

23.5	Ryzyko płynności

Ryzyko płynności jest to ryzyko napotkania trudności w realizacji zobowiązań finansowych. Proces zarządzania ryzykiem płynności w Grupie polega na prognozowaniu przyszłych przepływów pieniężnych, analizie poziomu aktywów płynnych w relacji do przepływów pieniężnych, monitorowaniu wskaźników płynności opartych na pozycjach bilansowych oraz utrzymywaniu dostępu do różnych źródeł finansowania.

W celu zwiększenia skuteczności, proces zarządzania płynnością jest zoptymalizowany poprzez scentralizowanie funkcji skarbcowych dla Grupy, gdzie płynne nadwyżki środków pieniężnych wygenerowane przez spółki wchodzące w skład Grupy są inwestowane i zarządzane przez skarbiec centralny. Nadwyżki środków pieniężnych Grupy inwestowane są w krótkoterminowe płynne instrumenty finansowe, np. depozyty bankowe i bony skarbowe.

Grupa zarządza ryzykiem płynności również przez utrzymywanie otwartych i niewykorzystanych linii kredytowych. Tworzą one rezerwę płynności i zabezpieczają wypłacalność i elastyczność finansową. Na dzień 31 grudnia 2008 roku, Grupa miała niewykorzystane linie kredytowe w kwocie 2.336 milionów złotych (na dzień 31 grudnia 2007 roku było to 5.151 milionów złotych): 
–	550 milionów EUR dostępnych dla TP S.A.,
–	5 milionów EUR oraz 20 milionów złotych dostępnych dla PTK Centertel.

W tabeli poniżej zaprezentowano wskaźnik płynności definiowany jako stosunek dostępnych źródeł środków finansowych (środki pieniężne, depozyty zabezpieczające oraz kredyty bankowe) do sumy rat kapitałowych płatnych w okresie następnych 12 oraz 18 miesięcy.  

(w milionach złotych)	Wskaźnik płynności	
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Wskaźnik płynności - następne 12 miesięcy (%)	196%	183%	
Niewykorzystane linie kredytowe	2.336	5.151	
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	1.640	642	
Spłata długu (1)	2.030	3.172	
Wskaźnik płynności (z uwzględnieniem depozytów zabezpieczających i instrumentów pochodnych) - następne 12 miesięcy (%)	203%	132%	
Instrumenty pochodne(2)	(71)	1.432	
Depozyty zabezpieczające	-	281	
Wskaźnik płynności - następne 18 miesięcy (%)	150%	177%	
Niewykorzystane linie kredytowe	2.336	5.151	
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	1.640	642	
Spłata długu (1)	2.645	3.275	
Wskaźnik płynności (z uwzględnieniem depozytów zabezpieczających i instrumentów pochodnych) - następne 18 miesięcy (%)	154%	128%	
Instrumenty pochodne(2)	(55)	1.460	
Depozyty zabezpieczające	-	281	
(1) Niezdyskontowane płatności kapitału
(2) Niezdyskontowane przepływy pieniężne netto od instrumentów pochodnych; dodatnia/ujemna kwota oznacza ujemny/dodatni wynik na przepływach 

Analiza zapadalności dla pozostających do zapłaty niezdyskontowanych przepływów z zobowiązań finansowych Grupy na dzień 31 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2007 roku jest przedstawiona w nocie 19.1. Średni czas spłaty kapitału dla obecnego portfela zadłużenia na dzień 31 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2007 roku wynosi odpowiednio 2,2 roku i 1,5 roku. 

23.6	Ryzyko kredytowe

W Grupie nie występuje istotna koncentracja ryzyka kredytowego. Szczegółowy opis ryzyka kredytowego zawarty jest w Notach 18, 20 i 22.

23.7	Ryzyko cenowe

Zgodnie z polskim prawem telekomunikacyjnym, ceny za usługi telekomunikacyjne powinny być wyznaczane w oparciu o przejrzyste i obiektywne kryteria. Szczegółowe warunki są definiowane w przypadku wszystkich znaczących typów usług. W przypadku operatorów o znaczącej pozycji rynkowej regulator określa wymagania w zakresie rachunkowości regulacyjnej oraz kalkulacji kosztów usług. Część stawek wymaga zatwierdzenia przez UKE zanim staną się obowiązujące, a wzrost cen powinien być ogłaszany z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego. Dodatkowo kalkulacja kosztów u operatorów o znaczącej pozycji rynkowej podlega badaniu i zatwierdzeniu przez UKE. Jeżeli ceny usług zostaną ocenione jako niezgodne ze stosownymi regulacjami, UKE może dokonać zmiany stawek w oparciu o ich poziom na podobnych rynkach („benchmarking”).

Grupa jest przekonana, iż wypełnia wszystkie wymagania związane z rachunkowością regulacyjną i kalkulacją kosztów usług przewidziane w Prawie Telekomunikacyjnym.

23.8	Zarządzanie zobowiązaniami do utrzymania określonych wskaźników finansowych

Na dzień 31 grudnia 2008 roku oraz 31 grudnia 2007 roku umowy kredytowe Grupy nie zawierały warunków dotyczących utrzymania określonych wskaźników finansowych.

24.	Zarządzanie kapitałem
Grupa zarządza kapitałem poprzez stosowanie zrównoważonej polityki finansowej, której celem jest dostarczenie odpowiednich środków finansowych na rozwój biznesowy przy jednoczesnym zabezpieczeniu właściwej struktury finansowania i płynności finansowej.

Polityka zarządzania kapitałem Grupy uwzględnia trzy kluczowe elementy:
–	wyniki działalności w połączeniu z planami inwestycyjnymi i rozwojowymi,
–	politykę wypłaty dywidendy oraz harmonogram spłat długu zewnętrznego,
–	rating kredytowy Grupy oraz warunki rynku finansowego.

W celu połączenia tych trzech czynników, Grupa okresowo ustala ramy dla struktury finansowania. Aktualne cele Grupy w obszarze zarządzania kapitałem są następujące:
–	wskaźnik dźwigni finansowej netto – maksymalnie na poziomie 35% - 40%
–	wskaźnik zadłużenie netto do GOM – poniżej 1,5.

W tabeli poniżej przedstawiono wskaźniki kapitałowe wyliczone dla dwóch ostatnich lat oraz dane liczbowe, które posłużyły do ich kalkulacji. Grupa definiuje kapitał jako sumę kapitałów własnych oraz długu netto.

(w milionach złotych)		
	31 grudnia 2008	31 grudnia 2007	
Oprocentowane obligacje i kredyty bankowe	7.175	5.932	
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	1.640	642	
Depozyty zabezpieczające	-	281	
Zbywalne papiery wartościowe	7	5	
Zadłużenie netto	5.528	5.004	
Instrumenty pochodne(1)	(124)	1.430	
Zadłużenie netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych	5.404	6.434	
Kapitały własne	17.230	17.773	
Kapitały własne oraz zadłużenie netto	22.758	22.777	
Kapitały własne oraz zadłużenie netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych	22.634	24.207	
GOM	7.639	7.678	
Dźwignia finansowa netto(2)	24,3%	22,0%	
Dźwignia finansowa netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych(3)	23,9%	26,6%	
Wskaźnik zadłużenie netto / GOM	0,7	0,7	
Wskaźnik zadłużenie netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych / GOM	0,7	0,8	
(1) Wycena wartości godziwej portfela instrumentów pochodnych z wyłączeniem efektywnej części zabezpieczenia przepływów pieniężnych
(2 Dźwignia finansowa netto = Zadłużenie netto / (Zadłużenie netto + Kapitały własne)
(3 Dźwignia finansowa netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych = Zadłużenie netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych / (Zadłużenie netto z uwzględnieniem instrumentów pochodnych + Kapitały własne)

Przyjęta przez Grupę polityka zarządzania kapitałem narzuca utrzymywanie dyscypliny finansowej, zapewniając jednocześnie odpowiednią elastyczność niezbędną do zachowania rentownego rozwoju oraz do realizacji ustalanych corocznie zasad dystrybucji zysku wypracowanego przez Grupę. Głównym celem polityki dystrybucji zysku jest dostarczanie atrakcyjnego wynagrodzenia akcjonariuszom Grupy. Brak jest zewnętrznych wymagań w stosunku do kapitału Grupy.

Zarządzanie kapitałem w Grupie koncentruje się także na utrzymywaniu pewnego poziomu płynności finansowej, która zabezpiecza zarówno bieżące spłaty długu zewnętrznego, jak wydatki związane z ryzykiem biznesowym Grupy. Przejawem tych działań jest utrzymywanie dostępnych na żądanie otwartych linii kredytowych.

25.	Wartość godziwa instrumentów finansowych
Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wartość bilansowa środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, depozytów gotówkowych wpłaconych do banku jako zabezpieczenie derywatywów (klasyfikowanych jako pożyczki udzielone i należności własne), krótkoterminowych należności i zobowiązań handlowych, krótkoterminowych pożyczek i należności własnych oraz zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu zbliżona jest do ich wartości godziwej ze względu na krótki okres zapadalności tych instrumentów lub ich gotówkowy charakter (wpłacone zabezpieczenia gotówkowe). 

Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wartość bilansowa zobowiązań finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu o zmiennym oprocentowaniu jest zbliżona do ich wartości godziwej. 

Poniżej przedstawione zostało porównanie wartości bilansowej i wartości godziwej tych instrumentów finansowych Grupy, których szacowana wartość godziwa odbiega od wartości księgowej.

(w milionach złotych)	Na dzień 31 grudnia 2008	Na dzień 31 grudnia 2007	
	Wartość księgowa (1)	Szacowana wartość godziwa	Wartość księgowa (1)	Szacowana wartość godziwa	
Obligacje o stałym oprocentowaniu	1.276	1.269	3.049	3.090	
Kredyty bankowe o stałym oprocentowaniu	56	47	60	49	
Zobowiązania z tytułu koncesji UMTS	873	823	758	751	
Razem	2.205	2.139	3.867	3.890	
(1) Wartość księgowa zawiera naliczone odsetki

Wartość godziwa instrumentów finansowych została ustalona poprzez zdyskontowanie wartości oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu obowiązujących zerokuponowych stóp procentowych. W celu ustalenia stóp zerokuponowych tworzona jest teoretyczna krzywa zerokuponowa dla każdej waluty. Krzywa ta oparta jest na krzywej swapowej skorygowanej o spread kredytowy obowiązujący dla długu wyemitowanego przez spółkę telekomunikacyjną o tym samym ratingu co rating Grupy. Wartości godziwe obliczone w walutach obcych są przeliczane na złote przy zastosowaniu kursu ogłoszonego przez NBP na koniec okresu sprawozdawczego.

26.	Świadczenia pracownicze

(w milionach złotych)	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Nagrody jubileuszowe	152	167	
Odprawy emerytalno-rentowe oraz inne świadczenia po okresie zatrudnienia	145	153	
Wynagrodzenia, inne świadczenia pracownicze i zobowiązania podatkowe z tytułu wynagrodzeń	257	276	
Razem zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych	554	596	
W tym: krótkoterminowe	272	301	
W tym: długoterminowe	282	295	

Niektórzy obecni oraz byli pracownicy Grupy mają prawo do długoterminowych świadczeń pracowniczych zgodnie z zasadami wynagradzania Grupy (patrz Nota 3.5.16). Świadczenia te nie są wypłacane z określonego funduszu. Zmiany bieżącej wartości zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych za okres 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	12 miesięcy do 31 grudnia 2008	12 miesięcy do 31 grudnia 2007	
	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	
Wartość bieżąca zobowiązania na początek okresu		167	91	78	336	177	85	80	342	
Koszt bieżącego zatrudnienia(1)	11	9	2	22	11	7	1	19	
Koszty odsetek(2)	8	5	4	17	8	4	4	16	
Świadczenia wypłacone	(35)	(4)	(7)	(46)	(34)	(4)	(5)	(43)	
Rozpoznane (zyski)/straty aktuarialne(1) (3)	16	-	-	16	6	-	-	6	
Nierozpoznane (zyski)/straty aktuarialne	-	-	20	20	-	-	(2)	(2)	
Zmiana planów(1)	-	-	-	-	-	-	-	-	
Ograniczenia programów(1)	(15)	(14)	(3)	(32)	-	-	-	-	
Reklasyfikacje(4)	-	-	-	-	(1)	(1)	-	(2)	
Wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu 	152	87	94	333	167	91	78	336	
(1)  Wykazane w ramach kosztów wynagrodzeń pracowniczych
(2)  Wykazane w ramach kosztów z tytułu dyskonta
(3) Jeśli występują
(4)W 2007 roku reklasyfikacje świadczeń pracowniczych spółki Ditel S.A. do aktywów przeznaczonych do sprzedaży (patrz Nota 16)

Wycena zobowiązań na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku została dokonana przy użyciu następujących założeń:

	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Stopa dyskontowa	6%	5,50%	
Stopa wzrostu wynagrodzeń	3,5%-4%	3%	
Stopa inflacji	2,5%	2%	
Indeksacja emerytur	do 4% 	do 2% 	
Oczekiwany przeciętny okres zatrudnienia (w latach)	12,6 – 22,1	12,6 – 22,1	

Uzgodnienie pomiędzy rozpoznanymi i nierozpoznanymi zyskami oraz stratami aktuarialnymi za okres 
12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zostało zaprezentowane poniżej: 

	12 miesięcy do 31 grudnia 2008	12 miesięcy do 31 grudnia 2007	
(w milionach złotych)	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	
Nierozpoznane zyski/(straty) aktuarialne na początek okresu	- (1)	(11)	(5)	(16)	- (1)	(11)	(7)	(18)	
Zyski/(straty) aktuarialne za okres	(16)	-	(20)	(36)	(6)	-	2	(4)	
Podsuma	(16)	(11)	(25)	(52)	(6)	(11)	(5)	(22)	
(Zyski)/straty aktuarialne rozpoznane	16	-	-	16	6	-	-	6	
Nierozpoznane zyski/(straty) aktuarialne na koniec okresu 	- (1)	(11)	(25)	(36)	- (1)	(11)	(5)	(16)	
(1) Rozpoznawane jako przychód lub koszt w momencie powstania (patrz Nota 3.5.16)

Uzgodnienie pomiędzy wartością bieżącą a bilansową zobowiązania z tytułu określonych świadczeń (ang. defined benefit obligation – „DBO”) na 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku jest następujące: 

	Na dzień 31 grudnia 2008 	Na dzień 31 grudnia 2007	
(w milionach złotych)	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	
Wartość bieżąca DBO	152	87	94	333	167	91	78	336	
Nierozpoznane skumulowane straty aktuarialne netto na koniec okresu	- (1)	(11)	(25)	(36)	- (1)	(11)	(5)	(16)	
Wartość bilansowa DBO	152	76	69	297	167	80	73	320	
(1) Rozpoznawane jako przychód lub koszt w momencie powstania (patrz Nota 3.5.16)

Wartość bieżąca zobowiązania z tytułu określonych świadczeń za okres bieżący i cztery poprzednie okresy roczne jest zaprezentowana poniżej: 

(w milionach złotych)	Nagrody jubileuszowe	Odprawy emerytalno-rentowe	Inne świadczenia po okresie zatrudnienia	Razem	
Na dzień					
31 grudnia 2008	152	87	94	333	
31 grudnia 2007	167	91	78	336	
31 grudnia 2006	177	85	80	342	
31 grudnia 2005	208	98	86	392	
31 grudnia 2004	318	84	76	478	

27.	
Płatności w formie akcji własnych
27.1	Program motywacyjny Grupy TP
W dniu 28 kwietnia 2006 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP S.A. zaakceptowało program motywacyjny („Program”) skierowany do kadry kierowniczej wyższego szczebla oraz członków władz („Osoby uprawnione”) Telekomunikacji Polskiej i wybranych podmiotów zależnych w celu dalszego ich motywowania w pracy na rzecz rozwoju Grupy i maksymalizacji wartości Spółki. W dniu 12 grudnia 2006 roku uchwałą Zarządu TP S.A. przyjęty został Regulamin Programu Motywacyjnego dla członków Zarządu Spółki oraz kadry menedżerskiej wyższego szczebla Grupy. W celu realizacji założeń Programu, w dniu 28 kwietnia 2006 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy zdecydowało, że TP S.A. wyemituje nie więcej niż 7.113.000 obligacji z prawem pierwszeństwa serii A („Obligacje”) uprawniających do subskrybowania akcji serii B emitowanych przez Spółkę przed dotychczasowymi akcjonariuszami.

W ramach Programu w dniu 9 października 2007 roku TP S.A. dokonała emisji 6.202.408 imiennych obligacji o wartości nominalnej równej cenie emisyjnej i wynoszącej 0,01 złotego każda z prawem pierwszeństwa do subskrybowania akcji Spółki przed dotychczasowymi akcjonariuszami. 6.047.710 Obligacji zostało subskrybowanych i przydzielonych Osobom uprawnionym. Pozostałe Obligacje, które nie zostały subskrybowane, w liczbie 154.698 zostały objęte przez agenta występującego w charakterze powiernika. Obligacje te mogą zostać w przyszłości przyznane dotychczasowym lub nowym Osobom uprawnionym na warunkach określonych w Programie. 

Prawo pierwszeństwa z Obligacji do subskrybowania akcji Spółki może zostać wykonane w przeciągu 7 lat po zakończeniu okresu zastrzeżonego. Okres zastrzeżony kończy się w trzecią rocznicę dnia emisji włącznie. Wykup Obligacji nastąpi w dziesiątą rocznicę dnia emisji lub, w przypadku Obligacji znajdujących się u agenta występującego w charakterze powiernika, po upływie okresu zastrzeżonego. Jedna Obligacja daje prawo do subskrybowania jednej akcji zwykłej o wartości nominalnej 3 złote. Akcje obejmowane w ramach wykonania prawa pierwszeństwa z Obligacji są akcjami zwykłymi na okaziciela i nie podlegają ograniczeniom w zbywaniu. Prawo subskrybowania akcji przysługuje wyłącznie obligatariuszom. Cena emisyjna jednej akcji wynosi 21,57 złotych.

Poniższa tabela przedstawia liczbę oraz średnią ważoną ceny wykonania instrumentów kapitałowych udzielonych przez TP S.A.:

	12 miesięcy do 31 grudnia 2008	12 miesięcy do 31 grudnia 2007	
	liczba	średnia ważona 
ceny wykonania 
(w złotych)	liczba	średnia ważona 
ceny wykonania 
(w złotych)	
Pozostałe do spłaty na początek okresu	6.033.024	21,57	-	-	
Przyznane w ciągu roku	-	-	6.047.710	21,57	
Umorzone w ciągu roku	(1.286.922)	-	(14.686)	-	
Wykonane w ciągu roku	-	-	-	-	
Wygasłe w ciągu roku	-	-	-	-	
Pozostałe do spłaty na koniec roku	4.746.102	21,57	6.033.024	21,57	
     - w tym możliwe do wykonania	55.072	-	-	-	

Poniższa tabela przedstawia główne założenia przyjęte w obliczeniach wartości godziwej instrumentów kapitałowych udzielonych przez TP S.A.:

Główne założenia	Plan TP S.A.	
Stopa dywidendy	6%	
Oczekiwana zmienność	30%	
Stopa procentowa wolna od ryzyka	5,59%	
Cena wykonania	21,57	
Okres nabywania uprawnień	3 lata	
Średni ważony oczekiwany okres życia 	7 lat	
Przyjęty model	dwumianowy	

W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2008 roku oraz 31 grudnia 2007 roku wartość godziwa otrzymanych usług rozpoznanych w kosztach wynagrodzeń pracowniczych oraz w kapitałach własnych wyniosła odpowiednio 8 milionów złotych oraz 2 miliony złotych. 

27.2	Program przyznania bezpłatnych akcji przez France Telecom
W 2007 roku France Telecom ustanowił program przyznania bezpłatnych akcji („program NExT”), który jest klasyfikowany jako transakcja płatności w formie akcji rozliczana w instrumentach kapitałowych. W ramach programu NExT pracownikom i kadrze kierowniczej Grupy TP przyznano 988.400 akcji. Dzień przyznania, tj. dzień, w którym terminy i warunki programu zostały zakomunikowane pracownikom, ustalono na 18 marca 2008 roku. Przydzielone akcje nie mogą być sprzedawane w ciągu 2 lat od dnia nabycia uprawnień. Wartość godziwa akcji na dzień przyznania wyniosła 63,57 złotych (ekwiwalent 17,95 EUR przeliczony po kursie NBP z dnia 18 marca 2008 roku).

Przyznanie prawa do bezpłatnych akcji nastąpi, gdy w Grupie France Telecom spełnione zostaną następujące warunki:
-	osiągnięcie przez Grupę France Telecom w latach 2007 i 2008 przepływów pieniężnych w wysokości określonej w programie NExT (6,8 miliarda EUR w każdym roku), przy czym przepływy pieniężne osiągnięte w tym okresie muszą pokryć koszty programu przyznania akcji. Warunek dotyczący przepływów pieniężnych za 2007 oraz 2008 rok został spełniony.
-	osoby uprawnione do otrzymania akcji muszą być zatrudnione w Grupie France Telecom na dzień nabycia uprawnień.

Poniższa tabela przedstawia główne założenia przyjęte w obliczeniach wartości godziwej instrumentów kapitałowych przyznanych przez France Telecom pracownikom Grupy TP.

Główne założenia	Program przyznania bezpłatnych akcji France Telecom	
Cena akcji w dniu przyznania	PLN 76,15 (1)	
Cena w subskrypcji – zero w przypadku bezpłatnych akcji	PLN 0,00	
Stopa dywidendy	6%	
Osiągnięcie określonych wyników gospodarczych	100%	
Stopa procentowa wolna od ryzyka	3,48%	
Stopa oprocentowania pożyczek	5,24% (2)	
Okres nabywania uprawnień 	2 lata	
Przyjęty model	dwumianowy	
(1) Ekwiwalent 21,50 EUR przeliczony po kursie NBP z dnia 18 marca 2008 roku
(2) Stopa oprocentowania pożyczek France Telecom wykorzystana do obliczenia kosztu ograniczonego prawa do sprzedaży akcji 

W okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2008 roku wartość godziwa otrzymanych usług rozpoznanych zgodnie z KIMSF 11 „MSSF 2 – Wydanie akcji w ramach grupy i transakcje w nabytych akcjach własnych” w kosztach wynagrodzeń pracowniczych oraz w kapitałach własnych wyniosła 22 miliony złotych.

28.	Rezerwy
Zmiany stanu poszczególnych rezerw w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	Na dzień 
1 stycznia 2008	Zwiększenia	Wykorzystanie	Rozwiązanie	Efekt zastosowania dyskonta	Na dzień 31 grudnia 2008	
Rezerwy na koszty restrukturyzacji	170	183	(118)	(9)	3	229	
Rezerwy na roszczenia i sprawy sądowe (patrz Nota 32), ryzyka i inne koszty	983	221	(102)	(10)	-	1.092	
Rezerwy na koszty likwidacji środków trwałych	200	4	(19)	(1)	10	194	
Rezerwa na potencjalne ryzyka podatkowe	2	-	-	(1)	-	1	
Razem rezerwy na ryzyka oraz koszty	1.355	408	(239)	(21)	13	1.516	
W tym: krótkoterminowe	1.177					1.220	
W tym: długoterminowe	178					296	

Zmiany stanu poszczególnych rezerw w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku przedstawiały się następująco:

(w milionach złotych)	Na dzień 
1 stycznia 2007	Zwiększenia	Wykorzystanie	Rozwiązanie	Efekt zastosowania dyskonta	Reklasyfi-kacje(1)	Na dzień 31 grudnia 2007	
Rezerwy na koszty restrukturyzacji	292	9	(131)	(8)	8	-	170	
Rezerwy na roszczenia i sprawy sądowe (patrz Nota 32), ryzyka i inne koszty	727	369	(14)	(97)	-	(2)	983	
Rezerwy na koszty likwidacji środków trwałych	138	70	(4)	(10)	6	-	200	
Rezerwa na potencjalne ryzyka podatkowe	4	-	-	(2)	-	-	2	
Razem rezerwy na ryzyka oraz koszty	1.161	448	(149)	(117)	14	(2)	1.355	
W tym: krótkoterminowe	890						1.177	
W tym: długoterminowe	271						178	
(1)  Reklasyfikacja rezerwy spółki Ditel S.A. do aktywów dostępnych do sprzedaży (patrz nota 16).

Stopa dyskontowa wykorzystana do wyliczenia bieżącej wartości rezerw na koszty restrukturyzacji oraz likwidacji środków trwałych wynosiła 5,50% do 6% na 31 grudnia 2008 roku oraz 5,25% do 5,50% na 31 grudnia 2007 roku.

Rezerwa na koszty restrukturyzacji
Rezerwa restrukturyzacyjna obejmuje oszacowane kwoty odpraw dla pracowników, z którymi zostaną rozwiązane umowy o pracę w Grupie w ramach Umowy Społecznej na lata 2009 - 2011, oraz koszty związane z operacyjną restrukturyzacją działalności dotyczącej wynajmu pojemności satelitarnej w Grupie.

W czwartym kwartale 2008 roku TP S.A. zawarła ze wszystkimi związkami zawodowymi w TP S.A. nową Umowę Społeczną na lata 2009 - 2011. Nowa umowa zastępuje poprzednie ustalenia dokonane w grudniu 2006 roku. W latach 2009 - 2011 z pakietu odejść dobrowolnych będzie mogło skorzystać maksymalnie 4.900 osób. Wartość świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy jest zróżnicowana w zależności od indywidualnego wynagrodzenia, stażu pracy oraz roku rezygnacji. Podstawę do wyliczenia rezerwy na restrukturyzację zatrudnienia stanowią szacowane: liczba, wynagrodzenie oraz staż pracowników, którzy złożą wniosek w sprawie odejścia dobrowolnego do końca 2011 roku. Na dzień 31 grudnia 2008 roku z pakietu odejść dobrowolnych wynikających z Umowy Społecznej na lata 2007 - 2009 skorzystało 4.365 osób.

Rezerwa na restrukturyzację w obszarze działalności satelitarnej Grupy opiera się na różnicy pomiędzy kosztem wynajmu transponderów i minimalnym przyszłym przychodem z tej działalności wynikającym z aktualnie obowiązujących umów konsumenckich.

Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych
Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych dotyczy zobowiązań związanych z demontażem lub usunięciem składnika środków trwałych. Zgodnie z polskimi regulacjami dotyczącymi ochrony środowiska naturalnego, składniki środków trwałych, które mogą zawierać niebezpieczne materiały, powinny zostać zdemontowane i zutylizowane na koniec okresu ich użytkowania przez upoważnione do tego jednostki. 

Kwota rezerwy na koszty likwidacji środków trwałych bazuje na szacowanych: liczbie środków, które powinny podlegać utylizacji, okresie ich użytkowania (8 - 28 lat), bieżącym koszcie utylizacji (uzyskanym w procesie przetargowym przeprowadzanym na normalnych warunkach rynkowych) oraz inflacji.

29.	Zobowiązania handlowe, pozostałe zobowiązania  i przychody przyszłych okresów
29.1.	Zobowiązania handlowe

(w milionach złotych)	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Zobowiązania  handlowe	2.097	1.802	
Zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych i wartości niematerialnych	903	1.905	
Zobowiązania z tytułu koncesji UMTS	873	758	
Razem zobowiązania handlowe (1)	3.873	4.465	
w tym: krótkoterminowe	3.059	3.760	
w tym: długoterminowe (2)	814	705	
(1) Klasyfikowane jako zobowiązania finansowe wycenione według zamortyzowanego kosztu zgodnie z MSR 39
(2) Dotyczy wyłącznie zobowiązania z tytułu koncesji UMTS

29.2.	Pozostałe zobowiązania
(w milionach złotych)	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Zobowiązanie z tytułu podatku VAT 	168	129	
Pozostałe zobowiązania z tytułu podatków	27	37	
Pozostałe 	16	15	
Razem pozostałe zobowiązania 	211	181	
w tym: krótkoterminowe	211	180	
w tym: długoterminowe 	-	1	

29.3.	Przychody przyszłych okresów
(w milionach złotych)	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Produkty i usługi opłacone z góry, w tym abonament i karty telefoniczne, niewykorzystane minuty i minuty odroczone w ramach programów lojalnościowych	538	536	
Przychody z tytułu nieaktywowanych telefonów komórkowych i terminali w zewnętrznej sieci sprzedaży	31	29	
Pozostałe	14	20	
Razem przychody przyszłych okresów	583	585	
w tym: krótkoterminowe	524	514	
w tym: długoterminowe	59	71	

30.	Kapitał własny
30.1.	Kapitał zakładowy
Na dzień 31 grudnia 2007 roku, kapitał zakładowy Spółki wynosił 4.200 milionów złotych i był podzielony na 1.400 milionów w pełni opłaconych akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 3 złote każda. W 2008 roku Spółka nabyła 33.124.220 swoich akcji za łączną kwotę 700 milionów złotych (patrz Nota 30.3). Na dzień 31 grudnia 2008 roku, kapitał zakładowy Spółki wynosił 4.106 milionów złotych i był podzielony na 1.369 milionów w pełni opłaconych akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 3 złote każda. 

Struktura własnościowa kapitału zakładowego na dzień 31 grudnia 2008 roku była następująca:

(w milionach złotych)	% ogólnej liczby głosów(3) 	Wartość nominalna	
France Telecom S.A.	49,79	1.995	
Capital Research and Management Company(1)	10,11	405	
Skarb Państwa (2)	4,15	166	
Pozostali akcjonariusze	35,95	1.441	
Razem	100,00	4.007	
Akcje własne		99	
Razem		4.106	
(1) Dane według stanu na dzień otrzymania informacji od firmy Capital Research and Management Company – 6 listopada 2008 roku.
(2) Zaprezentowane liczby są zgodne z liczbą akcji zarejestrowanych przez Skarb Państwa podczas Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy TP S.A., które odbyło się w dniu 16 stycznia 2009 roku.
(3) W wyniku nabywania akcji własnych przez Spółkę w celu ich umorzenia (patrz Nota 30.3), procent głosów posiadanych przez akcjonariuszy na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy wzrósł  na dzień 31 grudnia 2008 roku.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku France Telecom posiadał 48,58% akcji Spółki. France Telecom posiada prawo powoływania większości członków Rady Nadzorczej TP S.A. Rada Nadzorcza powołuje i odwołuje członków Zarządu.

Według najlepszej wiedzy Spółki, rząd polski zobowiązał się do przyznania France Telecom S.A. prawa pierwokupu pozostałych akcji Spółki będących w dyspozycji Skarbu Państwa, w przypadku, gdyby Skarb Państwa sprzedawał akcje Spółki w ofercie publicznej. 

W dniu 6 listopada 2008 roku Spółka otrzymała informację, w której firma Capital Research and Management Company („CRMC”) zawiadomiła, iż posiada 134.980.917 akcji TP S.A., uprawniające do wykonania 10,11% (po uwzględnieniu wykupu akcji własnych – patrz Nota 30.3) ogólnej liczby głosów podczas Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy. Równocześnie firma CRMC poinformowała, iż posiadane akcje znajdują się na rachunkach zarządzanych przez poszczególne fundusze wchodzące w skład grupy CRMC i żaden z tych funduszy nie posiada akcji TP S.A. stanowiących więcej niż 5% kapitału zakładowego TP S.A.

Poza powyższym oraz programem odkupu akcji własnych zamiarem ich umorzenia (patrz Nota 30.3), Spółka nie posiada informacji o innych istniejących umowach lub innych zdarzeniach, w wyniku których mogą nastąpić zmiany w strukturze akcjonariatu.
30.2.	 Dywidendy
W dniu 24 kwietnia 2008 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP S.A. podjęło uchwałę w sprawie wypłaty dywidendy zwykłej w wysokości 2.053 milionów złotych, tj. 1,50 zł na jedną akcję. W dniu 11 czerwca 2008 roku TP S.A. wypłaciła dywidendę w wysokości 2.053 milionów złotych, w tym 825 milionów złotych z zysku za rok 2007 oraz 1.228 milionów złotych z zatrzymanych zysków z lat ubiegłych.  

30.3.	Wykup akcji własnych
W dniu 4 lutego 2008 roku Spółka otrzymała informację o zarejestrowaniu dnia 22 stycznia 2008 roku przez Sąd Rejestrowy obniżenia wysokości kapitału zakładowego Spółki z kwoty 4.200 milionów złotych do kwoty 4.106 milionów złotych poprzez umorzenie 31.226.759 akcji serii A nabytych przez Spółkę w 2007 roku w celu ich umorzenia.

W dniu 24 kwietnia 2008 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy TP S.A. podjęło uchwałę upoważniającą Spółkę do skupu akcji własnych w celu ich umorzenia („Program”). Kwota środków przekazanych na cele Programu wyniosła 700 milionów złotych. W dniu 15 lipca 2008 roku Zarząd Spółki określił szczegółowe warunki Programu.

Program dotyczy akcji Spółki notowanych na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych („GPW”). Na podstawie umowy zawartej ze Spółką, broker kupił, we własnym imieniu i na własny rachunek, akcje TP S.A. notowane wyłącznie na GPW, a następnie odsprzedał je Spółce. TP S.A. otrzymała informację od France Telecom S.A., że nie zamierza on uczestniczyć  w Programie.

W czasie trwania Programu, tj. między 5 sierpnia 2008 roku a 25 listopada 2008 roku, TP S.A. nabyła łącznie 33.124.220 akcji własnych, stanowiących 2,42 % kapitału zakładowego Spółki, za łączną kwotę 700 milionów złotych. Koszty bezpośrednio związane z wykupem akcji, rozpoznane w kapitałach własnych, wyniosły 4 miliony złotych. 

W dniu 16 stycznia 2009 roku Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę o umorzeniu nabytych przez Spółkę w roku 2008 akcji zwykłych na okaziciela serii A i obniżeniu kapitału zakładowego Spółki z 4.106 milionów złotych do 4.007 milionów złotych, tj. o 99 milionów złotych. 

31.	Zobowiązania umowne i zobowiązania pozabilansowe
31.1.	Pozabilansowe zobowiązania umowne i inne podjęte zobowiązania
Zgodnie z najlepszą wiedzą Zarządu, na dzień 31 grudnia 2008 roku, oprócz opisanych poniżej nie występują żadne inne podjęte zobowiązania pozabilansowe, które mogą mieć istotny wpływ na bieżącą lub przyszłą sytuację finansową Grupy.
31.1.1.	Podjęte zobowiązania inwestycyjne, zobowiązania do zakupu i leasingu
a) 	Zobowiązania podjęte w zakresie leasingu operacyjnego – Grupa jako leasingobiorca

Zobowiązania podjęte w zakresie leasingu operacyjnego dotyczą głównie umów, których przedmiotem są budynki, grunt, sprzęt komputerowy oraz środki transportu. Płatności z tytułu leasingu wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat wyniosły w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 i 2007 roku odpowiednio 322 miliony złotych i 293 miliony złotych. W przybliżeniu połowa umów jest denominowana w walutach obcych. Niektóre z powyższych umów indeksowane są wskaźnikami cen dla danej waluty. 

Na dzień 31 grudnia 2008 i 2007 roku wartość minimalnych przyszłych opłat z tytułu tych umów, dla których nie istnieje praktyczna możliwość ich wypowiedzenia, wynosiła:

 (w milionach złotych)	Na dzień
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
Do 1 roku	178	219	
Od 1 roku do 5 lat	524	428	
Powyżej 5 lat	163	181	
Razem minimalne przyszłe opłaty	865	828	

W przypadkach, w których Grupa jest leasingodawcą, wartość minimalnych przyszłych opłat z tytułu tych umów leasingu operacyjnego, dla których nie istnieje praktyczna możliwość ich wypowiedzenia, na dzień 31 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2007 roku wyniosła odpowiednio 40 milionów złotych i 1 milion złotych. 

b) 	Podjęte zobowiązania inwestycyjne

Zobowiązania inwestycyjne, które zostały podjęte na dzień bilansowy, lecz nie zostały ujęte w sprawozdaniu finansowym, przedstawiają się następująco:

(w milionach złotych)	Na dzień 
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
			
Środki trwałe	676	695	
Wartości niematerialne	78	59	
Razem	754	754	
Kwoty przypadające do zapłaty w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego	699	716	

Podjęte zobowiązania inwestycyjne dotyczą głównie zakupu urządzeń wykorzystywanych w sieciach telekomunikacyjnych, systemów informatycznych oraz innych rodzajów oprogramowania.

31.1.2.	Inne zobowiązania pozabilansowe
31.1.2.1.	Gwarancje

Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku gwarancje bankowe wyniosły odpowiednio 1 milion złotych i 7 milionów złotych i dotyczyły głównie transakcji leasingowych.

31.2.	Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań
Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wartość brutto aktywów użytkowanych na podstawie umów leasingu finansowego wynosiła odpowiednio 2 miliony złotych i 2 miliony złotych.

32.	Roszczenia i sprawy sądowe
Zobowiązania warunkowe

a.	Kwestie związane z powstaniem Telekomunikacji Polskiej

Telekomunikacja Polska powstała w wyniku przekształcenia państwowej jednostki organizacyjnej PPTiT w dwa podmioty - Pocztę Polską i  Telekomunikację Polską S.A. W procesie przekształcenia PPTiT oraz przekazywania mienia na rzecz nowo utworzonych podmiotów w dokumentacji zostały pominięte niektóre nieruchomości, a także inne składniki majątkowe, które obecnie są kontrolowane przez Telekomunikację Polską. Ponadto dokumentacja związana z przekształceniem jest w odniesieniu do niektórych nieruchomości niekompletna. W związku z powyższym prawo Telekomunikacji Polskiej do niektórych gruntów, budynków i innych elementów majątku trwałego może być kwestionowane.

Jednocześnie w związku z niejasnością regulacji dotyczących przekształcenia PPTiT rozdział niektórych zobowiązań PPTiT może zostać uznany za bezskuteczny, co może prowadzić do solidarnej odpowiedzialności Telekomunikacji Polskiej za zobowiązania PPTiT istniejące w chwili przekształcenia.

Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej zawiera, zgodnie z aktem notarialnym z dnia 4 grudnia 1991 roku, kwotę 713 milionów złotych, powstałą w wyniku wniesienia części majątku PPTiT związanego z działalnością telekomunikacyjną. W związku z niejasnością regulacji dotyczących przekształcenia PPTiT rozdział niektórych praw i zobowiązań PPTiT może zostać uznany za bezskuteczny. W konsekwencji zmianie ulec może wartość kapitału z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej.

b.	Ryzyko związane ze środowiskiem

Grupa uważa, że jej działalność w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych nie przedstawia realnego zagrożenia dla środowiska naturalnego. Zakres działalności Grupy nie jest związany z procesami produkcyjnymi, które mogłyby powodować znaczące zagrożenie dla rzadkich lub nieodnawialnych zasobów, zasobów naturalnych (wody, powietrza itd.) lub też dla różnorodności środowiska naturalnego.

W wyniku działalności Grupy powstają odpady przemysłowe, których utylizacja jest pod ścisłą kontrolą, takie jak zużyty sprzęt elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory, wymieniane kable i słupy telegraficzne.

Od 1998 roku Telekomunikacja Polska wprowadziła procedury mające na celu ograniczenie wpływu jej działalności na środowisko naturalne oraz utrzymanie zgodności z wymogami polskich regulacji prawnych w zakresie ochrony środowiska. W 2002 i 2003 roku Telekomunikacja Polska była przedmiotem kontroli, która potwierdziła zgodność z polskimi przepisami oraz podkreśliła osiągnięcia Spółki w kwestii ograniczenia wpływu na środowisko naturalne. W celu dalszej poprawy efektywności w zakresie ochrony środowiska Grupa stworzyła system bieżącego monitoringu i raportowania wpływu jej działalności na środowisko. Powołane zostały dedykowane zespoły regionalne, których zadaniem jest bieżąca weryfikacja zgodności z obowiązującymi przepisami, monitorowanie poziomu emisji, a także zapewnienie szkoleń dla pracowników w dziedzinie ochrony środowiska.

Grupa utworzyła rezerwę na koszty likwidacji środków trwałych, związaną z koniecznością ich demontażu i usunięcia, zgodnie z wymogami regulacji dotyczących ochrony środowiska (patrz Nota 28).

c.	Podatkowe zobowiązania warunkowe 

Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności podlegające regulacjom (na przykład sprawy celne czy dewizowe) mogą być przedmiotem kontroli organów administracyjnych, które uprawnione są do nakładania wysokich kar, sankcji i odsetek. Brak odniesienia do utrwalonych regulacji prawnych w Polsce powoduje występowanie w obowiązujących przepisach niejasności i niespójności. Częste zmiany w regulacjach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT), podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych oraz ubezpieczeń społecznych skutkują brakiem odniesienia do utrwalonych regulacji lub do precedensów prawnych. Często występujące różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi a przedsiębiorstwami, powodują powstawanie obszarów niepewności i konfliktów. Zjawiska te powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym.

Rozliczenia podatkowe mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat, począwszy od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku. W wyniku przeprowadzanych kontroli dotychczasowe rozliczenia podatkowe Grupy mogą zostać powiększone o dodatkowe zobowiązania podatkowe. Telekomunikacja Polska oraz niektóre jej spółki zależne podlegały kontrolom podatkowym w zakresie zapłaconych podatków. Niektóre z powyższych postępowań kontrolnych nie zostały jeszcze zakończone. Zdaniem Grupy utworzono odpowiednie rezerwy na rozpoznane i policzalne ryzyko podatkowe (patrz Nota 28).

d.	Postępowania prowadzone przez UKE i UOKiK 

Zgodnie z Prawem Telekomunikacyjnym, w przypadku nie spełnienia określonych wymogów przewidzianych w Prawie Telekomunikacyjnym, Prezes UKE może nałożyć na operatora telekomunikacyjnego karę w maksymalnej wysokości do 3% przychodów operatora, osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Zgodnie ze znowelizowaną Ustawą o Ochronie Konkurencji i Konsumentów, która weszła w życie w dniu 21 kwietnia 2007 roku, w przypadku nie zastosowania się do jej przepisów Prezes UOKiK może nałożyć na przedsiębiorstwo kary w maksymalnej wysokości do 50 milionów EUR za niedopełnienie obowiązku udzielenia informacji lub do 10% przychodów podmiotu, osiągniętych w poprzednim roku kalendarzowym za naruszenie przepisów prawa.

W dniu 25 września 2006 roku UKE nałożył na TP S.A. karę w wysokości 100 milionów złotych za niewdrożenie oferty usługi Neostrada (usługa internetowa) oddzielonej od abonamentu za linię telefoniczną. Spółka odwołała się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów („SOKiK”). W dniu 22 maja 2007 roku Sąd unieważnił karę ze względu na naruszenia proceduralne. W dniu 28 czerwca 2007 roku UKE złożył apelację od wyroku Sądu. W dniu 10 kwietnia 2008 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok SOKiK i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

W dniu 22 lutego 2007 roku UKE nałożył na TP S.A. karę w wysokości 339 milionów złotych za niedopełnienie obowiązku dostarczenia do zatwierdzenia cennika usługi Neostrada, jak również za niewypełnienie obowiązku regulacyjnego w zakresie określania ceny usług na podstawie kosztów ich świadczenia. Zdaniem TP S.A. UKE nie ma prawa kwestionować cen usługi Neostrada, ponieważ nie została ona zdefiniowana jako usługa podlegająca regulacji. W dniu 7 marca 2007 roku TP S.A. odwołała się od tej decyzji. Spółka oczekuje na wyznaczenie przez SOKiK terminu posiedzenia.

W dniu 20 grudnia 2007 roku Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów („UOKiK”) wydał decyzję uznającą za praktykę ograniczającą konkurencję działanie TP S.A. polegające na dyskryminacyjnym degradowaniu ruchu IP, kierowanego z sieci krajowych operatorów telekomunikacyjnych do sieci TP za pośrednictwem sieci zagranicznych operatorów i nałożył na Spółkę karę w wysokości 75 milionów złotych. Jednocześnie UOKiK nakazał natychmiastowe zaniechanie tej praktyki. TP S.A. nie zgadza się z decyzją UOKiK. W dniu 2 stycznia 2008 roku TP S.A. odwołała się od tej decyzji do SOKiK. Spółka oczekuje na wyznaczenie przez SOKiK terminu posiedzenia.

Ponadto, UKE oraz UOKiK prowadzi wiele innych postępowań przeciwko Grupie. Na dzień 31 grudnia 2008 roku Grupa utworzyła odpowiednie rezerwy na rozpoznane i policzalne ryzyko związane z prowadzonymi postępowaniami, które zdaniem Grupy stanowią najlepszy szacunek kwot, których zapłata jest prawdopodobna. W przypadku nałożenia jakichkolwiek kar, ich wysokość uzależniona jest od przyszłych zdarzeń, których wynik jest również niepewny, zatem w konsekwencji wysokość rezerw może ulec zmianie w okresach przyszłych. Nie ujawniono informacji o wysokości rezerw, gdyż zdaniem Zarządu Spółki mogłoby to osłabić pozycję Grupy w kontekście rozstrzygnięcia toczących się spraw.

e.	Spór z DPTG

W 2001 roku powstał spór dotyczący interpretacji postanowień umowy dotyczącej sprzedaży i instalacji przez Danish Polish Telecommunication Group I/S („DPTG”) połączenia światłowodowego o nazwie Linia Północ-Południe („NSL”) dla poprzednika prawnego TP S.A. (należącego do Skarbu Państwa przedsiębiorstwa Poczta Polska Telegraf i Telefon). Umowa zawarta w 1991 roku, której prace instalacyjne zostały zakończone w 1994 roku, stanowiła, że część ceny umownej za sprzedaż i instalację NSL, zostanie zapłacona poprzez przeznaczenie dla DPTG 14,8% określonej części z dochodu NSL przez okres 15 lat od momentu instalacji systemu, to znaczy począwszy od lutego 1994 roku do stycznia 2009 roku.

W 1999 roku nastąpiła pomiędzy stronami rozbieżność dotycząca kalkulacji tego przychodu. W 2001 roku DPTG wystąpiła z żądaniem skierowania sporu do rozstrzygnięcia przez Sąd Arbitrażowy w Wiedniu (według zasad UNCITRAL). Roszczenia DPTG za okres do stycznia 2006 roku wynosiły 670 milionów euro (nie wliczając odsetek). W dniu 10 października 2008 roku DPTG rozszerzyło powództwo na okres do końca 2007 roku i obliczyło kwotę tego roszczenia łącznie na 840 milionów euro (nie wliczając odsetek). Spółka kwestionuje zarówno podstawę powyższego powództwa jak i kwotę roszczenia DPTG.

W 2004 roku Sąd Arbitrażowy wyznaczył eksperta celem opracowania oszacowania przychodów “z NSL” jako podstawy do obliczenia części przychodów przypisanych DPTG w okresie do czerwca 2004 roku. Od listopada 2005 roku do grudnia 2007 roku, ekspert ten wydał trzy raporty przedstawiające znacznie zróżnicowane szacunki. W październiku 2007 roku Sąd Arbitrażowy powołał drugiego eksperta celem ocenienia czy model przedstawiany przez pierwszego eksperta jest odpowiedni i spójny. W styczniu 2008 roku drugi ekspert zgodził się, we wszystkich istotnych aspektach, z wioskami ostatniego raportu pierwszego eksperta.

W dniu 8 lutego 2008 roku Prezes Austriackiej Federalnej Izby Gospodarczej przychylił się do wniosku TP S.A. o wyłączenie ze składu Sądu Arbitrażowego jego przewodniczącego w związku z brakiem bezstronności, w następstwie czego został wyznaczony nowy przewodniczący składu Sądu Arbitrażowego. W dniu 12 czerwca 2008 roku Sąd Arbitrażowy ustalił terminy postępowania arbitrażowego do kwietnia 2009 roku. W dniach 15 i 16 stycznia 2009 roku odbyła się przed Sądem Arbitrażowym rozprawa. Termin następnej rozprawy jest ustalony na dzień 20-24 kwietnia 2009 roku. Spółka ocenia, że w 2009 roku mogą nastąpić znaczące zdarzenia w sprawie.

Nie ujawniono informacji o wysokości rezerwy, gdyż zdaniem Zarządu Spółki mogłoby to wpłynąć na rozstrzygnięcie toczącej się sprawy.

f.	Pozostałe zobowiązania warunkowe

Obok wyżej wspomnianych zobowiązań warunkowych, Grupa jest stroną w innych postępowaniach sądowych, jak również w umowach handlowych związanych ze swoją działalnością operacyjną. Zdaniem Grupy, utworzono odpowiednie rezerwy na rozpoznane i policzalne ryzyka z tym związane.

We wrześniu 2008 roku, Komisja Europejska przeprowadziła kontrolę w TP i PTK‑Centertel. Celem kontroli było zgromadzenie materiałów i dokumentów, które pozwolą na ocenę czy TP naruszyła prawo konkurencji na rynku  szerokopasmowego dostępu do Internetu. Na obecnym etapie nie jest możliwe wskazanie rezultatu tego badania. Postępowanie antymonopolowe nie ma określonego terminu zakończenia. Spółka zaskarżyła do Europejskiego Sądu Pierwszej Instancji decyzję Komisji Europejskiej, na podstawie której została przeprowadzona kontrola. Zgodnie z prawem europejskim, w przypadku naruszenia reguł konkurencji, Komisja może nałożyć na przedsiębiorstwo karę w maksymalnej wysokości do 10% jego przychodów osiągniętych w poprzednim roku obrotowym, jak również karę do 1% za dostarczenie nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji.

33.	Transakcje ze stronami powiązanymi
33.1	Wynagrodzenia Zarządu i Rady Nadzorczej
Wynagrodzenia Zarządu przedstawiają się następująco:

(w tysiącach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
Świadczenia krótkoterminowe z pominięciem składek na ubezpieczenia społeczne płatnych przez pracodawcę (1) 	9.905	10.488	
Świadczenia po okresie zatrudnienia i inne świadczenia 	1.756	3.438	
Koszty rozwiązania stosunku pracy	1.470	4.591	
Razem	13.131	18.517	
(1)	 Wynagrodzenia brutto, odszkodowania, premie i świadczenia niepieniężne, podział zysku, premie motywacyjne

Wynagrodzenia i nagrody, odprawy i odszkodowania, w tym z tytułu zakazu konkurencji (w pieniądzu, w naturze lub w formie innych korzyści) wypłacone przez Telekomunikację Polską S.A. na rzecz Członków Zarządu i Rady Nadzorczej TP S.A. w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku zostały zaprezentowane poniżej:

 Zarząd
(w tysiącach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
  Maciej Witucki	2.945	2.148	
  Jacek Kałłaur	1.910	1.754	
  Roland Dubois	1.360	nie dotyczy	
  Richard Shearer	1.570	nie dotyczy	
  Piotr Muszyński	298	nie dotyczy	
  Ireneusz Piecuch	357	nie dotyczy	
  Benoit Merel (1)	1.332	1.915	
  Pierre Hamon (1)	1.674	2.339	
  Iwona Kossmann (1)	1.685	726	
  Konrad Kobylecki (1)	nie dotyczy	1.275	
  Jean-Marc Vignolles (1)	nie dotyczy	-	
  Marek Józefiak (1,2)	nie dotyczy	6.444	
  Alain Carlotti (1,2)	nie dotyczy	1.916	
  Razem	13.131	18.517	
(1) Osoby nie będące Członkami Zarządu Spółki na dzień 31 grudnia 2008 roku, ale pełniące te funkcje w poprzednich okresach. 
(2) Kwoty wypłacone w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku zawierają 5.340 tysięcy złotych oraz 879 tysięcy złotych naliczone w 2006 roku i należne odpowiednio Markowi Józefiakowi i Alain Carlotti.

Dodatkowo oprócz kwot zaprezentowanych powyżej, w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi TP S.A. i France Telecom S.A. dotyczące Zarządu Spółki wynosiły 1,3 miliona złotych. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programem motywacyjnym TP S.A. dotyczące Zarządu Spółki wyniosły 0,3 miliona złotych. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku nie rozpoznano żadnych kosztów z tytułu programu motywacyjnego France Telecom S.A., ponieważ program ten został wprowadzony w pierwszym kwartale 2008 roku. W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku wysokość naliczonych kosztów z tytułu premii dla Zarządu Spółki wyniosła odpowiednio 1,3 miliona złotych oraz 0,9 miliona złotych.

 Rada Nadzorcza
(w tysiącach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
  Prof. Andrzej Koźmiński	304	276	
  Andrew Seton (1)	nie dotyczy	167	
  Timothy Boatman	228	207	
  Prof. Jerzy Rajski	152	138	
  Dr Wiesław Rozłucki	152	125	
  Olivier Barberot (2)	-	-	
  Olivier Faure (2)	-	nie dotyczy	
  Michel Monzani (1)/(2)	-	-	
  Jacques Champeaux (2)/(3)	64	-	
  Georges Penalver (2)	-	-	
  Vivek Badrinath (2)	-	-	
  Stephane Pallez (2)	-	-	
  Antonio Anguita (2)	-	-	
  Phillipe Andres (1)/(2)	nie dotyczy	-	
  Ronald Freeman	228	26	
  Dr Mirosław Gronicki	152	21	
  Tadeusz Han (1)	nie dotyczy	61	
  Julien Billot (1)/(2)	nie dotyczy	-	
  Razem	1.280	1.021	
(1) Osoby nie będące Członkami Rady Nadzorczej Spółki na dzień 31 grudnia 2008 roku, ale pełniące te funkcje w poprzednich okresach. 
(2) Osoby nominowane do Rady Nadzorczej Spółki zatrudnione przez France Telecom nie pobierają wynagrodzenia z tytułu pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej TP S.A.
(3) W wyniku przejścia na emeryturę z France Telecom, Pan Jaques Champeaux otrzymał wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji Członka Rady Nadzorczej w czwartym kwartale 2008 roku. 

Wynagrodzenia i nagrody (w pieniądzu, w naturze lub w formie innych korzyści) wypłacone lub należne od spółek zależnych i stowarzyszonych na rzecz Członków Zarządu TP S.A. w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku były następujące: Maciej Witucki 2 tysiące złotych, Pierre Hamon 17 tysięcy złotych, Jean-Marc Vignolles 203 tysiące złotych, Alain Carlotti 16 tysięcy złotych. 

Wynagrodzenia i nagrody (w pieniądzu, w naturze lub w formie innych korzyści) wypłacone lub należne od spółek zależnych i stowarzyszonych na rzecz Członków Zarządu TP S.A. w okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku były następujące: Maciej Witucki 2 tysiące złotych, Pierre Hamon 17 tysięcy złotych,  Iwona Kossmann 355 tysięcy złotych, Jacek Kałłaur 38 tysięcy złotych, Konrad Kobylecki 9 tysięcy złotych, Jean-Marc Vignolles 1.304 tysiące złotych, Alain Carlotti 12 tysięcy złotych. 

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku spółki zależne i stowarzyszone nie wypłaciły Członkom Zarządu TP S.A. żadnych odpraw i odszkodowań, w tym z tytułu zakazu konkurencji (w pieniądzu, w naturze lub w formie innych korzyści).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku spółki zależne i stowarzyszone nie wypłaciły Członkom Rady Nadzorczej TP S.A. żadnego wynagrodzenia, nagród, odpraw i odszkodowań, w tym z tytułu zakazu konkurencji (w pieniądzu, w naturze lub w formie innych korzyści).

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku TP S.A. nie udzielała żadnych pożyczek Członkom Zarządu i Rady Nadzorczej.

Na dzień 31 grudnia 2008 roku i 31 grudnia 2007 roku Członkowie Zarządu i Rady Nadzorczej nie posiadali zobowiązań wynikających z pożyczek udzielonych przez Spółkę.

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku TP S.A. nie zawarła żadnych transakcji ze spółkami, w których osoby wchodzące w skład jej organów zarządzających posiadałyby znaczące udziały w kapitale. 

W okresie 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku i 2007 roku, Spółka nie zawarła żadnych znaczących transakcji z Członkami Zarządu i Rady Nadzorczej oraz ich małżonkami, krewnymi lub powinowatymi w linii prostej do drugiego stopnia lub związanymi z tytułu opieki, przysposobienia lub kurateli, bądź z innymi osobami, z którymi mają osobiste powiązania lub spółkami, w których osoby te są Członkami Zarządu lub Rady Nadzorczej. Spółka nie udzieliła takim osobom żadnych pożyczek, zaliczek, gwarancji, ani nie zawarła żadnych umów, z których wynikałyby znaczące korzyści dla TP S.A. lub jej jednostek zależnych lub stowarzyszonych.

33.2	Transakcje z podmiotami powiązanymi

Na dzień 31 grudnia 2007 roku France Telecom był właścicielem 47,5% akcji Spółki i posiadał 48,58% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. W wyniku obniżenia wysokości kapitału zakładowego Spółki i wykupu akcji własnych w celu ich umorzenia (patrz Nota 30.3), procent posiadanych akcji i głosów wzrósł odpowiednio do 48,58% i 49,79% na dzień 31 grudnia 2008 roku. France Telecom ma prawo do powoływania większości Członków Rady Nadzorczej Telekomunikacji Polskiej. Rada Nadzorcza Spółki powołuje i odwołuje Członków Zarządu Spółki.
Transakcje z podmiotami powiązanymi były zawierane na normalnych warunkach rynkowych.

Przychody Grupy od podmiotów powiązanych obejmują przede wszystkim rozliczenia międzyoperatorskie, dzierżawę łączy, transmisję danych i usługi badań i rozwoju. Zakupy od Grupy France Telecom obejmują przede wszystkim koszty poniesione z tytułu rozliczeń międzyoperatorskich, dzierżawy łączy, usług informatycznych i konsultingowych oraz opłat licencyjnych za używanie znaku towarowego.

Koszty finansowe Grupy w transakcjach z jednostkami powiązanymi obejmują odsetki od pożyczki otrzymanej przez TP S.A. od France Telecom. Zobowiązania finansowe Grupy wobec jednostek powiązanych na dzień 31 grudnia 2007 obejmowały powyższą pożyczkę wraz z odsetkami (patrz także Nota 21.3).

(w milionach złotych)	12 miesięcy	12 miesięcy	
	do 31 grudnia 2008	do 31 grudnia 2007	
			
Sprzedaż towarów i usług do:	176	153	
- France Telecom (jednostka dominująca)	101	78	
- France Telecom (grupa)	75	75	
Zakupy towarów (włącznie ze środkami trwałymi i wartościami niematerialnymi) i usług od:	276	493	
- France Telecom (jednostka dominująca)	108	256	
 - France Telecom (grupa)	168	237	
Koszty finansowe:	11	39	
- France Telecom (jednostka dominująca)	11	39	
- France Telecom (grupa)	-	-	
Wypłacone dywidendy:	997	931	
- France Telecom (jednostka dominująca)	997	931	
- France Telecom (grupa)	-	-	

W kwietniu 2005 roku PTK-Centertel oraz Orange zawarły umowę licencyjną, na podstawie której PTK- Centertel uzyskał prawo do prowadzenia działalności pod marką Orange. Zawarta umowa licencyjna przewiduje, że opłata licencyjna z tytułu używania przez PTK-Centertel znaku towarowego Orange oraz dostępu do rozwiązań w zakresie roamingu i połączeń międzysieciowych, technologii, zaawansowanych telefonów komórkowych i usług konsultacyjnych wynosi 1,6% przychodów operacyjnych PTK-Centertel. Umowa została podpisana na 10 lat, z możliwością przedłużenia.

W dniu 24 lipca 2008 roku TP S.A., France Telecom SA oraz Orange Brand Services Limited (UK), zwana dalej „Orange”, podpisały umowę licencyjną, na mocy której TP S.A. nabyła prawa do używania marki (znaków towarowych) Orange do oznaczenia produktów i usług TV, ISP i B2B. Opłata licencyjna za korzystanie przez TP S.A. ze znaku towarowego Orange będzie wynosić 1,6% przychodów operacyjnych Spółki ze sprzedaży usług i produktów oznaczonych marką Orange. Umowa została podpisana na 10 lat, z możliwością przedłużenia.

W związku z podpisaniem wymienionych wyżej umów, zakupy towarów i usług od Grupy France Telecom zawierają opłaty licencyjne za używanie znaku towarowego w kwocie 134 miliony złotych za 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2008 roku (131 milionów złotych za 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2007 roku).

(w milionach złotych)	 Na dzień 
31 grudnia 2008	Na dzień
31 grudnia 2007	
			
Należności od:	85	42	
- France Telecom (jednostka dominująca)	65	36	
- France Telecom (grupa)	20	6	
Zobowiązania wobec:	224	270	
- France Telecom (jednostka dominująca)	103	187	
- France Telecom (grupa)	121	83	
Zobowiązania finansowe wobec:	-	1.003	
- France Telecom (jednostka dominujaca)	-	1.003	
- France Telecom (grupa)	-	-	

34.	Istotne zdarzenia po dniu bilansowym 
Nie wystąpiły istotne zdarzenia po dniu bilansowym.

Podpisy wszystkich Członków Zarządu Telekomunikacji Polskiej			
					
Podpis osoby, 
której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych	

25 lutego 2009 roku	Maciej Witucki	Prezes Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					Podpis	

25 lutego 2009 roku	Roland Dubois	Członek Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			

						
					25 lutego 2009 roku	
25 lutego 2009 roku	Jacek Kałłaur	Członek Zarządu			data 	
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			
						
					Stanley Urban	
					imię i nazwisko	
						
25 lutego 2009 roku	Richard Shearer	Członek Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis			

						
					Zastępca CFO	
25 lutego 2009 roku	Piotr Muszyński	Członek Zarządu			Telekomunikacji Polskiej	
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis		stanowisko / funkcja	

						
						
25 lutego 2009 roku	Ireneusz Piecuch	Członek Zarządu				
Data	imię i nazwisko	Stanowisko / funkcja	Podpis