Skorzystaj z pomocy eksperta

Dziękujemy!
Paweł Łaniewski
Redaktor SMART Bankier.pl


Zakładając działalność gospodarczą, trzeba podjąć wiele decyzji kluczowych dla przyszłego biznesu i kosztów jego prowadzenia. Jedną z najważniejszych będzie wybór formy opodatkowania.

Prowadzenie własnej firmy wiąże się nie tylko z realizacją obowiązków związanych z charakterem działalności, ale również z wieloma innymi zadaniami. Z pewnością jednym z najmniej przyjemnych i najbardziej obciążających kieszeń jest opłacanie podatków. Niestety – w tej materii mamy niewiele do powiedzenia: unikanie tego zobowiązania może prowadzić do tragicznych w skutkach konsekwencji. Nie oznacza to jednak, że nie mamy jakiegokolwiek wpływu na formy opodatkowania działalności. Fiskus daje nam kilka możliwości. Wybór właściwej z nich powinien uwzględnić dwa czynniki: prawny i ekonomiczny. Z jednej strony musimy więc zadbać o to, aby rozliczać się w sposób legalny i zgodny z przyjętą wykładnią, z drugiej – aby jak najwięcej ciężko zapracowanych pieniędzy pozostawało w naszej kieszeni. Przed złożeniem oświadczenia o wyborze formy opodatkowania warto więc poznać wszystkie dostępne opcje i wybrać najlepszą z nich.

Formy opodatkowania działalności: jaką formę opodatkowania wybrać? (fot. lassedesignen / Shutterstock)

Formy opodatkowania: 4 możliwości

Choć rodzimy urząd skarbowy kojarzy się raczej z brakiem elastyczności i surowym egzekwowaniem zobowiązań, nie zawsze ten pierwszy aspekt znajduje potwierdzenie w stanie faktycznym. Zakładając jednoosobową działalność gospodarczą mamy do dyspozycji aż cztery różne formy opodatkowania:

  • Skalę podatkową, czyli opodatkowanie na zasadach ogólnych
  • Podatek liniowy
  • Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
  • Kartę podatkową.

Wybór formy opodatkowania powinien zależeć od indywidualnych czynników. Przede wszystkim warto poznać stawkę podatku dochodowego, którą trzeba będzie regulować w każdym z przypadków:

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę

Forma opodatkowania

Stawka podatku dochodowego

Opodatkowanie na zasadach ogólnych (skala podatkowa)

17% do kwoty 85 528 zł i 32% od dochodu powyżej tej kwoty

Podatek liniowy

19% niezależnie od dochodu

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

W zależności od przyjętej stawki: 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 17%, 20%.

Karta podatkowa

W zależności od indywidualnych ustaleń

Opodatkowanie na zasadach ogólnych

Skala podatkowa, czyli podatek na zasadach ogólnych, to bez wątpienia najpopularniejsza forma opodatkowania. Korzystają z niej nie tylko przedsiębiorcy, ale również osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umów cywilnoprawnych, a także emeryci i renciści. Zasada działania tej formy opodatkowania jest więc znana większości osób i wyjątkowo prosta do zrozumienia. Fiskus przewidział dwa progi podatkowe. Pierwszy z nich, a więc dochody nieprzekraczające kwoty 85 528 zł, opodatkowany jest zgodnie ze stawkę wynoszącą od 2020 roku 17% (wcześniej wynosiła ona 18%, natomiast w rozliczeniu za rok 2019 przyjmuje się stawkę 17,75%). Dochody powyżej tej kwoty opodatkowane są w wysokości 32%. Co ważne – w przypadku przekroczenia drugiego progu wyższa stawka dotyczy tylko różnicy pomiędzy dochodem a kwotą 85 528 zł. Wyliczenia wyglądają więc w następujący sposób:

przewiń, aby zobaczyć całą tabelę
przewiń, aby zobaczyć całą tabelę

PODSTAWA OBLICZENIA PODATKU

PODATEK

Do 85 528 zł

17%

- ulgi i odliczenia od podatku

Powyżej 85 528 zł

14.539 zł 76 gr + 32%
nadwyżki od kwoty 85 528 zł

Liczy się dochód

Warto zwrócić uwagę, że w tej formie opodatkowania działalności gospodarczej liczy się dochód, a więc przychód pomniejszony o koszty jego uzyskania. W te możemy wliczyć natomiast niemal wszystkie wydatki związane bezpośrednio z prowadzoną działalnością. Oprócz tego osobom opodatkowanym na podstawie opodatkowania na zasadach ogólnych przysługują również różnego typu ulgi i odliczenia od podatku, które dodatkowo obniżają wartość zobowiązania względem fiskusa.

Zaliczki i PIT w tej formie opodatkowania

Podatnicy wybierający podatek na zasadach ogólnych są zobowiązani do regulowania zaliczek na podatek dochodowy w trybie miesięcznym lub trzymiesięcznym, do 20 dnia miesiąca następującego po tym, w których osiągnięty został dochód. Z tej drugiej ewentualności mogą jednak skorzystać podatnicy, których obrót w ciągu roku nie przekracza sumy 2 mln euro. Do 30 kwietnia należy również założyć deklarację podatkową PIT-36. Zaliczki oraz należny podatek od 1 stycznia należy rozliczać na specjalnie przygotowany mikrorachunek podatkowy.

Inna forma opodatkowania: podatek liniowy

Opodatkowanie na zasadach ogólnych przestaje się sprawdzać, kiedy zaczynamy osiągać wyższe dochody, a jednocześnie nie możemy skorzystać z ulg, pozwalających na uzyskanie oszczędności. Podatek liniowy oferuje natomiast jedną stawkę, wynoszącą 19%, niezależnie od osiągniętego dochodu. Podobnie jak w przypadku skali podatkowej również decydując się na tę formę opodatkowania jesteśmy zobligowani do odprowadzania zaliczki co miesiąc lub co kwartał, do 20 dnia miesiąca następującego po tym, w którym osiągnięto dochód. Inaczej wygląda jednak rozliczenie roczne: w tym przypadku powinniśmy wybrać druk PIT-36L. Nie można na nim rozliczać innych źródeł dochodu, nie skorzystamy również z większości ulg oraz kwoty wolnej od podatku i nie będziemy w stanie rozliczyć się wspólnie ze współmałżonkiem.

3 najlepsze oferty kredytu na niepodziewane wydatki - 10 000zł

Kiedy opłaca się podatek liniowy?

Tę formę opodatkowania powinni wybrać przede wszystkim ci przedsiębiorcy, którzy uzyskują wysokie dochody. Jednocześnie jednak samo przekroczenie 2 progu podatkowego nie oznacza od razu opłacalności zmiany formy opodatkowania. Wybierając podatek na zasadach ogólnych można zastosować kwotę zmniejszającą podatek, rozliczenie z małżonkiem czy jako osoba samotnie wychowująca dziecko lub wykorzystać pakiety ulg podatkowych. Z ekonomicznego punktu widzenia należy więc obliczyć, jakie odliczenia nam przysługują, rozważyć dostępne opcje i dopiero wtedy decydować się na zmianę formy opodatkowania na liniową. Często okazuje się, że posunięcie takie ma sens dopiero w przypadku dochodu oscylującego w granicach 100 000 zł.

Inne formy opodatkowania działalności gospodarczej

Zarówno podatek na zasadach ogólnych, jak i podatek liniowy wiążą się z pewną komplikacją, jaką jest prowadzenie księgi przychodów i rozchodów. Dzięki temu obowiązkowi zyskujemy jednak prawo do odliczania od przychodu kosztów jego uzyskania, co w wymierny sposób przekłada się na wysokość podatku, który musimy przekazać fiskusowi. Dwie kolejne formy opodatkowania prezentują się nieco prościej, ponieważ zwalniają nas z tego zobowiązania, jednocześnie jednak wiążą się z odprowadzaniem podatku od przychodu i innymi obowiązkami.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

Specyfika ryczałtu polega jeszcze na dosyć dużej liczbie dostępnych stawek. Wybierając tę formę opodatkowania, w zależności od charakteru prowadzonej działalności, będziemy zobowiązani odprowadzać podatek w wysokości 2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 17% lub 20%. Jednocześnie jednak przychodu nie można pomniejszać o koszty jego uzyskania. Należy również pamiętać, że nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z ryczałtu. Nie zrobią tego osoby, które:

  • W poprzednim roku podatkowym osiągnęły z tej działalności przychód wyższy od 250 000 euro,
  • Uzyskały przychody wyłącznie z działalności spółki, a suma przychodu wspólników przekroczyła 250 000 euro.

Dodatkowo artykuł 8 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne wskazuje również profil działalności, której nie można łączyć z tą formą opodatkowania. Należy do nich m.in.:

  • Prowadzenie aptek
  • Prowadzenie lombardów
  • Kupno i sprzedaż wartości dewizowych
  • Handel częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych
  • Wytwarzanie wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.

Od rodzaju działalności zależy również stawka opodatkowania. Może więc okazać się, że w niektórych przypadkach będzie to opłacalne, jednak w innych – np. dla tłumaczy, prawników czy tłumaczy, na których nakłada się ryczałt 20%, dużo lepszą formą opodatkowania będzie opodatkowanie na zasadach ogólnych lub podatek liniowy.

Karta podatkowa

Szczególną formą opodatkowania jest karta podatkowa. Wysokość należnego podatku nie jest zależna od osiąganych przychodów, ale od indywidualnych ustaleń, uwzględniających m.in. rodzaj wykonywanej działalności, jej rozmiar, liczbę zatrudnienia, a nawet dane dotyczące miejscowości. Jednocześnie jednak ta forma opodatkowania działalności gospodarczej jest przewidziana jedynie dla ściśle określonej grupy firm, wymienionych w artykule 23 ust. 1 Ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych. Są to m.in.:

  • Przedsiębiorcy zajmujący się handlem detalicznym żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami.
  • Przedsiębiorcy wykonujący działalność usługową w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi, z wyjątkiem np. handlu środkami transportu.
  • Przedstawiciele branży gastronomicznej, jeżeli nie prowadzą sprzedaży napojów o zawartości alkoholu wyższej od 1,5%.
  • Oferujący usługi transportowe wykonywane przy użyciu jednego pojazdu.
  • Przedsiębiorcy branży rozrywkowej
  • Przedstawiciele wolnych zawodów, świadczący usługi w zakresie ochrony zdrowia oraz weterynarii
  • Nauczyciele oferujący lekcje na godziny.

Zmiana formy opodatkowania

Składając wniosek CEIDG-1, możemy wybrać interesującą nas formę opodatkowania. Jeżeli jednak w trakcie prowadzenia działalności dojdziemy do wniosku, że inna przyniesie nam większe korzyści albo będzie wygodniejsza, możemy to zrobić. Zmiana formy opodatkowania nie przebiega w sposób dowolny, musimy dostosować się do narzuconych przez ministerstwo terminów. Zmiana formy opodatkowania jest możliwa do 20 dnia miesiąca następującego po tym, w którym po raz pierwszy został osiągnięty przychód w danym roku podatkowym. Nieco inaczej wygląda to w przypadku dotychczasowego rozliczania na podstawie karty podatkowej: wówczas należy dopełnić tego obowiązku do 20 stycznia. Zmiana formy opodatkowania może zostać przeprowadzona poprzez aktualizację danych widniejących w CEIDG, dokładnie w taki sam sposób, w jaki zakłada się działalność gospodarczą.

Ikona informacji Najnowsze poradniki finansowe:

2020-10-08

Terminal płatniczy w Twojej firmie. Postaw na płatności bezgotówkowe

Wraz z rozwojem płatności bezgotówkowych coraz rzadziej korzystamy z tradycyjnych pieniędzy. Warto pomyśleć o terminalu płatniczym w firmie. Olbrzymie szanse na rozwój biznesu wcale nie muszą wiązać się z wysokimi kosztami.

2020-10-08

Jak założyć profil zaufany?

Już na samą myśl o konieczności załatwienia jakiejś sprawy w urzędzie, wiele osób zaczyna się denerwować. Dobrym rozwiązaniem okaże się skorzystanie z profilu zaufanego.

2020-10-02

Nowa firma: zgłoszenie do ZUS. Druk ZUS ZUA, ZUS ZZA

Bycie przedsiębiorcą wiąże się z wieloma obowiązkami. Jednym z nich jest zgłoszenie do ZUS oraz opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne. Warto dowiedzieć się, jak to zrobić w konkretnym przypadku.

Współpraca B2B. O czym musisz pamiętać, podpisując umowę B2B?

W dzisiejszych czasach formuła współpracy B2B staje się coraz powszechniejszą alternatywą dla standardowej umowy o pracę. Choć może okazać się bardzo korzystna, jednocześnie warto pamiętać o najważniejszych kwestiach dotyczących tej relacji.

PKD. Jak wybrać właściwe kody PKD?

Założenie działalności gospodarczej wiąże się z kilkoma formalnościami. We wniosku CEIDG-1 należy wskazać również kody PKD, pozwalające na sklasyfikowanie przedsiębiorstwa.

Jak założyć działalność gospodarczą?

Praca na etacie nie jest przeznaczeniem każdego. Wiele osób marzy o tym, aby pracować na własny rachunek i wiele z nich ma świetne pomysły na biznesy. Warto dowiedzieć się, jak założyć działalność gospodarczą.

Świadczenie postojowe dla samozatrudnionych. Wniosek RSP

Rządowa propozycja tarczy antykryzysowej daje spore możliwości osobom prowadzącym własną firmę. Jedną z nich jest świadczenie postojowe, z którego mogą skorzystać także samozatrudnieni.