Kogo dotyczą dotychczasowe zasady przechodzenia na emeryturę?

Obowiązujący od stycznia 1999 r. nowy system emerytalny uzależnia otrzymanie przyszłej emerytury jedynie od ukończenia odpowiedniego wieku. Jest jednak pewien krąg osób, które nabywają emeryturę w myśl tzw. starych zasad, tj. według przepisów funkcjonujących przed reformą systemu. Tu konieczne jest spełnienie łącznie co najmniej dwóch warunków, a mianowicie zarówno wieku, jak i stażu.

W dzisiejszym artykule zaprezentujemy niektóre warianty przechodzenia na emeryturę w myśl dotychczasowych reguł oraz grupę ubezpieczonych, która zasadom tym obligatoryjnie podlega. Dotyczy to urodzonych przed 1 stycznia 1949 r., którzy nie zostali objęci nowym systemem emerytalnym.


Nie tylko odpowiedni wiek

Generalnie, obowiązującym wiekiem emerytalnym, zwanym dalej powszechnym, w przypadku emerytury przyznawanej na dotychczasowych zasadach, jest 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Od ubiegających się o przyznanie tej emerytury, przepisy dodatkowo wymagają udowodnienia okresu składkowego i nieskładkowego, wynoszącego co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn.

Dla urodzonych przed 1949 r. zachowana została również możliwość przejścia na emeryturę po osiągnięciu ww. wieku emerytalnego, lecz przy zmniejszonym o 5 lat okresie składkowym i nieskładkowym, tj. po udowodnieniu 15 lat okresu składkowego i nieskładkowego w przypadku kobiet i 20 lat - w przypadku mężczyzn.

O powyższym stanowią odpowiednio art. 27 i 28 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).


Także przed ukończeniem wieku...

Uzyskanie prawa do emerytury jest także możliwe przed ukończeniem powszechnie obowiązującego wieku emerytalnego. Stanowi o tym art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. I tak, ubezpieczeni urodzeni do końca 1948 r. mogą przejść na emeryturę:

Kobieta
  • po osiągnięciu 55 lat, jeżeli ma co najmniej 30-letni okres składkowy i nieskładkowy albo
     
  • po osiągnięciu 55 lat, jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz jednocześnie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy
Mężczyzna
  • po osiągnięciu 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy

Świadczenie to przysługuje ubezpieczonym, którzy:

  • ostatnio, przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę, byli pracownikami oraz
     
  • w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawali w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę są uprawnieni do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Warunek pozostawania ostatnio pracownikiem zostanie uznany za spełniony, gdy ubezpieczony pobierał zasiłek dla bezrobotnych lub też dobrowolnie kontynuował ubezpieczenie, jeśli w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym pozostawał w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy. Ponadto, warunek ten spełni również m.in. osoba pobierająca przed zgłoszeniem wniosku emerytalnego świadczenie przedemerytalne, które z kolei poprzedzone było co najmniej półrocznym okresem ubezpieczenia pracowniczego, przypadającym w ostatnich 24 miesiącach ubezpieczenia.


... i niekoniecznie dla pracownika

Wcześniejsze nabycie uprawnień do emerytury jest możliwe także w przypadku niektórych osób niebędącymi pracownikami. Dotyczy to tych, którzy w ciągu aktywności zawodowej większość lat zatrudnieni byli na podstawie stosunku pracy, a tylko ostatnio zarobkowali na podstawie innej umowy niż umowa o pracę lub prowadzili pozarolniczą działalność.

Przepisy bowiem pozwalają, by z prawa do wcześniejszej emerytury mogła skorzystać również osoba nielegitymująca się minimalnym 6-miesięcznym okresem pozostawania w ubezpieczeniu pracowniczym przed zgłoszeniem wniosku emerytalnego. Konieczne jest jednak, by osoba taka przez cały okres wymagany do nabycia prawa do wspomnianej emerytury, tj. odpowiednio 30-, 20- bądź 25-letni, pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę.


Przykład

Kobieta urodzona w 1948 r. od ponad roku prowadząca własną działalność gospodarczą, w październiku 2006 r. złożyła wniosek o przyznanie emerytury. Osoba ta legitymuje się łącznie 34-letnim okresem składkowym i nieskładkowym. Na łączny staż pracy przypada, oprócz działalności gospodarczej, 31 lat zatrudnienia na podstawie umów o pracę oraz 1,5 roku urlopu wychowawczego. W tym przypadku, pomimo iż w chwili zgłaszania wniosku o emeryturę zainteresowana nie pozostawała w ubezpieczeniu pracowniczym, ZUS ustali wnioskodawczyni uprawnienia emerytalne. Kobieta bowiem ukończyła 55 lat i legitymuje się wymaganym 30-letnim okresem podlegania ubezpieczeniu (ubezpieczeniom) z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Warunek pozostawania zainteresowanej w 6-miesięcznym ubezpieczeniu pracowniczym przed wystąpieniem z wnioskiem o emeryturę, nie jest tu zatem konieczny. Kobieta nabędzie prawo do wcześniejszej emerytury.


Ze względu na stan zdrowia

W myśl art. 31 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, na emeryturę mogą przejść także osoby uprawnione do tzw. rent wypadkowych. Są to świadczenia przyznane ze względu na niezdolność do pracy spowodowaną m.in. wypadkiem przy pracy, wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy zaistniałym do dnia 31 grudnia 2002 r., albo wskutek choroby zawodowej. Osoby te nabywają świadczenie:

  • kobieta - po osiągnięciu wieku 55 lat, jeżeli ma co najmniej 20-letni okres składkowy i nieskładkowy,
     
  • mężczyzna - po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25-letni okres składkowy i nieskładkowy.


Za szczególne warunki pracy

Stare zasady przechodzenia na emeryturę dotyczą także przyznawania emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Świadczenie to przysługuje ubezpieczonym w wieku niższym niż powszechny wiek emerytalny, będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Szczegółowe warunki niezbędne do nabycia stosownych uprawnień, a więc wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowisk oraz kryteria, na podstawie których przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.).

Dodajmy, że w załączniku do wymienionego rozporządzenia w wykazach A i B wymienione zostały poszczególne rodzaje prac uznanych jako prace wykonywane w szczególnych warunkach. Zaś w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, jej charakteru oraz stopnia uciążliwości, czyli od tego w którym z wykazów znalazło się dane zatrudnienie, zróżnicowane zostały kryteria przechodzenia na emeryturę.



autor: Anna Minierska
Gazeta Podatkowa Nr 297 z dnia 2006-11-13
Źródło:
Tematy: podatki firmowe

Newsletter Bankier.pl

Karta kredytowa – sprawdź, jak sprytnie z niej korzystać
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~zona emeryta

Marku ,mój mąż przeszedł w wieku 60 lat na emeryturę, posiadał 15 lat przepracowanych w warunkach specjalnych, z tego wynika że przepisy są aktualne dzisiaj,ale co będzie jutro?Pozdrawiam

! Odpowiedz
0 0 ~bozena

mam 46l pracuje ze szkola od 1979 rkiedy moge liczyć na emeryturę bo troche mam lat przerobionych ok 3ol a od wieku jest krzywdzace jakie warunki dla takich jak ja

! Odpowiedz
0 0 ~teresa

mam 55 lat .33 lat pracy czy bede mogla przejsc na emeryture

! Odpowiedz
0 0 ~teresa.ludwikowska@o

17.01.2009r. kończę 55 lat , mam ponad 34 okres pracy w tym 25 lat w warunkach szczególnych.Czy po 17.01.2009r. będę mogła przejść na emeryturę?

! Odpowiedz
0 0 ~andrzej

Ubawiłem się nieco czytając wypowiedzi poprzedników.
Marku, całkiem poważnie, czy nabyłeś prawa do wcześniejszej emerytury, tego nie jestem pewien. Spełniasz napewno jeden z dwóch warunków, o drugim nie piszesz.
Ustawa zakładała, że wcześniejsza emerytura należna będzie osobom, które 31.12.1998 roku mieli przepracowane 15 lat w warunkach szczególnych i 25 lat stażu pracy. Tylko po spełnieniu tych warunków przejdziesz o pięć lat wcześniej na emeryturę bez wzglśdu kiedy to wypadnie.
Pozdrawiam

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 0 ~:-

Dnia 2006-11-14 o godz. 10:53 ~marek napisał(a):
> Urodziłem się w 1960 roku.W lipcu 1981 roku rozpocząłem
> pracę w przemyśle chemicznym w warunkach szczególnych.W
> 1996 po przepracowaniu 15lat nabyłem prawo do
> wcześniejszego przejścia na emeryturę o 5lat,czyli w wieku
> 60lat. Czy ustawa emerytalna z 1999 roku pozbawiła mnie
> prawa nabytego i będę musiał pracować 60lat?
Proszę o
> odpowiedź.

ODPOWIADAM:

Jesteś jeszcze młodym człowiekiem i zanim osiągniesz wiek w którym realnie będziesz mógł pomyśleć o przejściu na emeryturę to w myśl przepisów które będą obowiązywały w przyszłości będziesz musiał dymać do 80-ki. A... i nie myśl, że to jest niemożliwe. Prawdę mówiąc myślę, że tak będzie.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 0 ~

po co płacić składki kiedy i tak trzeba tyrać aż do śmierci

! Odpowiedz
0 0 ~opór odpowiada ~

A pałace to z czego będą sobie stawiać???

! Odpowiedz
0 0 ~tadeusz542

Niegdyś uczeni Radzieccy a teraz Amerykańscy udowodnili ,że człowiek może żyć 120 lat
To ,że tyle nie żyje nie jest winą ZUS-u ani Rządu RP który nie musi się przecież godzić ze stratą miliardów złotych składek niezapłaconych przez miliony skąpców którzy nie bacząc na potrzeby państwa złośliwie poumierali tuż przed sześćdziesiątką .
W tej sytuacji nowa Ustawa Emerytalna 2008 ustala wiek emerytalny na 120 lat dla mężczyzn oraz 130 lat dla kobiet które co wiadomo żyją zawsze dłużej od mężczyzn.
Jednocześnie ostrzega się wszystkich ,że Ustawa dla zabezpieczenia interesów Państwa wyrażających się otrzymaniem składek w wyliczonej do 120 roku życia wysokości składek przewiduje ,że w przypadku przedwczesnego złośliwego zgonu płatnika składki będzie musiała uzupełnić pozostała przy życiu rodzina .

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 0 ~marek

Urodziłem się w 1960 roku.W lipcu 1981 roku rozpocząłem pracę w przemyśle chemicznym w warunkach szczególnych.W 1996 po przepracowaniu 15lat nabyłem prawo do wcześniejszego przejścia na emeryturę o 5lat,czyli w wieku 60lat. Czy ustawa emerytalna z 1999 roku pozbawiła mnie prawa nabytego i będę musiał pracować 60lat?
Proszę o odpowiedź.

!