Zastaw rejestrowy dla każdego

Wiele wskazuje na to, iż niebawem zastawem rejestrowym będzie można zabezpieczyć nie tylko wierzytelności przedsiębiorców, lecz każdej osoby. Jest to bowiem jedno z podstawowych założeń przyjętego niedawno przez rząd projektu nowelizacji ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów. Na czym polega zastaw rejestrowy i czym różni się od zwykłego?


Zastaw rejestrowy a zwykły

Planowaną zmianę należy ocenić pozytywnie. Zastaw rejestrowy jest bowiem bardziej elastycznym i nowoczesnym zabezpieczeniem wierzytelności aniżeli zastaw zwykły, któremu musi towarzyszyć wydanie rzeczy. Dlatego też coraz rzadziej mamy do czynienia z tym ostatnim prawem rzeczowym. Raczej trudno sobie wyobrazić, aby nasz dłużnik, któremu np. pożyczyliśmy niemałą sumę pieniędzy, godził się ustanowić zastaw zwykły na sprzęcie komputerowym, maszynie produkcyjnej czy samochodzie dostawczym, których to rzeczy potrzebuje na co dzień. Dla wierzyciela (zastawnika) również nie jest to dobre rozwiązanie, bowiem oznacza to dla niego troskę o daną rzecz, z której na dodatek nie może korzystać.

Wydanie przedmiotu zabezpieczenia jest niepotrzebne przy zastawie rejestrowym. Zamiast tego następuje wpis do rejestru zastawów. To się nie zmieni. Nadal do ustanowienia zastawu rejestrowego potrzebne będzie - tak jak obecnie:

  • zawarcie umowy pomiędzy zastawcą (będącym np. dłużnikiem osobistym w jednej osobie, choć zastaw rejestrowy może również ustanowić inna osoba) a wierzycielem (zastawnikiem),
     
  • wpis do rejestru zastawów.

Bez wpisu nie ma mowy o zastawie rejestrowym. Warto również pamiętać, że umowa ustanawiająca omawiane zabezpieczenie musi być pod rygorem nieważności sporządzona w formie pisemnej.


Potrzebna umowa zastawnicza na piśmie

Umowa o ustanowienie zastawu rejestrowego (umowa zastawnicza) dla swojej ważności musi być zawarta przynajmniej w formie pisemnej i powinna określać:

  • datę zawarcia umowy,
     
  • imię i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą,
     
  • przedmiot zastawu w sposób odpowiadający jego właściwościom,
     
  • wierzytelność zabezpieczoną zastawem - przez oznaczenie jej wysokości oraz stosunku prawnego, z którego ta wierzytelność wynika, lub najwyższą sumę zabezpieczenia, jeżeli zabezpieczana jest wierzytelność przyszła lub warunkowa o wysokości nieustalonej w chwili zawarcia umowy zastawniczej.

Brak któregoś z tych elementów będzie skutkować nieważnością umowy zastawniczej.

Projekt nowelizacji zmierza do tego, by określając wierzytelność zabezpieczoną zastawem należało oznaczyć stosunek prawny, z którego ta wierzytelność wynika lub może wynikać oraz tylko najwyższą sumę zabezpieczenia.


Co można zastawić?

Przedmiotem zastawu rejestrowego, czyli tym, co będzie służyć jako zabezpieczenie wierzyciela na wypadek braku zapłaty ze strony jego dłużnika osobistego, mogą być rzeczy ruchome oraz prawa majątkowe, o ile są zbywalne. Projekt nowelizacji zakłada jednak wyjątki od tego w postaci wierzytelności i praw zabezpieczonych hipoteką, statków morskich oraz statków w budowie mogących również być przedmiotem hipoteki morskiej.

Co ciekawe, zastaw rejestrowy może obejmować także rzeczy lub prawa, które zastawca nabędzie dopiero w przyszłości. W takim jednak przypadku obciążenie tych rzeczy lub praw zastawem rejestrowym staje się skuteczne dopiero z chwilą ich nabycia przez zastawcę.

Ważne! Zastaw rejestrowy nie może zostać ustanowiony na nieruchomości ani na użytkowaniu wieczystym.


Dla wierzytelności pieniężnych

Zastawem rejestrowym można zabezpieczyć wyłącznie wierzytelności pieniężne. To, w jakiej walucie są one wyrażone, ma już mniejsze znaczenie, bowiem zgodnie z art. 5 ustawy o zastawie rejestrowym zastawem tym można zabezpieczyć wierzytelność pieniężną wyrażoną w pieniądzu polskim lub walucie obcej. Nie sposób zatem ustanowić zastawu rejestrowego na zabezpieczenie wydania towaru, natomiast jako "gwarancja" spłaty pożyczki, odroczonej płatności za dostawę, rat leasingowych czy czynszu najmu świetnie się nadaje. Jest to kolejna z różnic pomiędzy zastawem rejestrowym a zastawem zwykłym, w przypadku którego nie ma podobnego ograniczenia.


Z wnioskiem do sądu

Obecnie wniosek o dokonanie wpisu zastawu rejestrowego do rejestru zastawów powinien być złożony przez zastawnika lub zastawcę w terminie miesiąca od daty zawarcia umowy zastawniczej pod rygorem odrzucenia wniosku. Projekt nowelizacji zakłada zniesienie takiego wymogu. Zastawnik powinien być sam zainteresowany szybkim wpisem do rejestru, ponieważ decyduje to o pierwszeństwie zastawu rejestrowego.

Wniosek o wpis zastawu do rejestru zastawów składa się na urzędowym formularzu (RZ1) w sądzie rejonowym, w którym prowadzony jest wydział gospodarczy - Rejestr Zastawów. Rejestr zastawów prowadzony jest obecnie tylko przez 11 sądów rejonowych (gospodarczych): w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Krakowie-Śródmieściu, Lublinie, Łodzi-Śródmieściu, Poznaniu, Rzeszowie, Szczecinie, Warszawie oraz Wrocławiu-Fabrycznej.

Celem uporządkowania starych wpisów nowe regulacje mają stanowić, że zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykreśleniu z rejestru zastawów po upływie dwudziestu lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy, nie dłuższy niż dziesięć lat i do rejestru zastawów zostanie złożona zmiana umowy zastawniczej. Przy czym sąd będzie dokonywał wykreśleń z urzędu.


Jak zaspokoić się z przedmiotu zastawu?

Do sytuacji, w której roszczenie zastawnika (wierzyciela) o zapłatę będzie mogło być dochodzone z przedmiotu zastawu dojdzie wówczas, gdy dłużnik nie wykona ciążącego na nim, a zabezpieczonego zastawem rejestrowym zobowiązania (np. w razie niespłacenia tzw. kredytu kupieckiego u innego przedsiębiorcy). W tym przypadku jednak poza sformalizowanym, skomplikowanym i dość długotrwałym trybem sądowego postępowania egzekucyjnego, istnieje kilka innych sposobów na uzyskanie zaspokojenia z przedmiotu zastawu. Musi na to zezwalać sama umowa zastawnicza. W przeciwnym razie pozostanie tylko droga do sądu i komornika.

Najczęściej postanawia się, iż zaspokojenie zastawnika będzie mogło nastąpić po prostu przez przejęcie przez niego na własność przedmiotu zastawu rejestrowego (czego już nie można robić w przypadku zastawu zwykłego). Zaspokojenie zastawnika może również nastąpić przez sprzedaż przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego, który przeprowadzi notariusz lub komornik. W sytuacji natomiast gdy przedmiot zastawu wchodzi w skład przedsiębiorstwa zastawcy, umowa może zezwalać zastawnikowi na zaspokojenie się z dochodu, jaki ono przynosi.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 6.12.1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (Dz. U. nr 149, poz. 703 ze zm.).



autor: Tomasz Konieczny
Gazeta Podatkowa Nr 318 z dnia 2007-01-25
Źródło:
Tematy: podatki firmowe

Newsletter Bankier.pl

Kasa Stefczyka opublikowała dane finansowe za pierwsze półrocze 2014
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

    Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

  • W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka na Fundusz Pracy.

    Termin przekazania sprawozdania do systemu INTRASTAT, za poprzedni miesiąc kalendarzowy, gdy realizowano transakcje wewnątrzwspólnotowe podlegające obciążeniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

  • Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających pracowników.

    Termin zapłaty raty podatku leśnego przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie kieszonkowe Giełda. Podstawy inwestowania. Wydanie kieszonkowe Cena: 19,90 zł  Zamów książkę