Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej

Ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy w Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 731) wprowadzono instytucję zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę z powodu śmierci osoby bliskiej. Dodanie do art. 446 § 4 spowodowało powrót do uregulowań znanych w Kodeksie Zobowiązań z 1933 r. Regulacja ta pozwala na zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego z powodu krzywdy polegającej wyłącznie na cierpieniach psychicznych.

Do dnia 3 sierpnia 2008 roku nie było w systemie polskiego prawa cywilnego przewidzianego odszkodowania za śmierć osoby bliskiej. Wynikało to z nieprzychylnego od początku lat 50. nastawienia do wszystkich form zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę.

Analiza przepisów daje jednoznaczne podstawy do stwierdzania, że roszczenia określone w art. 446 § 4 k.c. można zgłaszać wyłącznie w odniesieniu do stosunków prawnych, które powstały po dniu 2 sierpnia 2008 r. Z treści przepisu wynika, że jego zastosowanie nie ogranicza się jedynie do wypadków komunikacyjnych, a wszelkich zdarzeń, których następstwem jest śmierć człowieka. Obecnie przyjęte rozwiązanie jest korzystniejsze dla poszkodowanych. Umożliwia przyznanie zadośćuczynienia obok odszkodowania bez konieczności wystąpienia szczególnych okoliczności. Instytucja zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej nie budzi obecnie już wątpliwości, o czym świadczyła praktyka sądów, w tym Sądu Najwyższego. Sąd bierze po uwagę takie czynniki jak: ból, poczucie osamotnienia, krzywdy, zawiedzionych nadziei po śmierci dziecka.

Krąg osób uprawnionych do świadczenia przysługuje „najbliższym członkom rodziny zmarłego”. Należy do nich zaliczyć osoby, których sytuacja życiowa kształtowała się w pewnej zależności od zmarłego. Zatem w pierwszej kolejności chodzi o małoletnie lub niesamodzielne dzieci małżonka, pozostającej ze w zmarłym w wspólnym ognisku rodzinnym. Ważne jest to, że o tym kto jest najbliższym członkom rodziny zmarłego decyduje faktyczny układ stosunków rodzinnych pomiędzy zmarłym a tymi osobami.

Za każdym razem podstawą orzeczenia wypłaty i jej wysokości jest ocena relacji między zmarłym a bliskimi. Kwota zadośćuczynienia powinna być odpowiednia, to znaczy rekompensować doznaną krzywdę za naruszenie prawa do życia w rodzinie. Najwyższe zadośćuczynienia powinny być zasądzane na rzecz osób, które na skutek śmierci stały się samotne, bez rodziny. Tak też należy potraktować roszczenia rodziców, którzy utracili ostatnie dziecko i nie będą mogli już mieć własnych dzieci.

Zaznaczyć należy, iż zadośćuczynienie pieniężne za krzywdę z powodu śmierci osoby najbliższej wynikające z art. 446 § 4 Kodeksu cywilnego jest niezależne od „stosownego odszkodowania” wynikającego z art. 446 § 3 kodeksu cywilnego. Można jednak przyjąć, że przesłanki do zasądzenia zadośćuczynienia będą występowały w większości przypadków, gdy sąd uzna za zasadne żądanie odszkodowania na podstawie art. 446 § 3 Kodeksu cywilnego. Nie oznacza to jednak powiązań tych roszczeń.

Biuro Dochodzenia Odszkodowań Meditor

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej Autor: ~AnLex   2012-02-22 20:25

Kancelaria Prawna AnLex zajmuje się kompleksową obsługą prawną postępowań odszkodowawczych z tytułu wypadków komunikacyjnych, wypadków, przy pracy błędów medycznych i innych. Prowadzimy sprawy o zad (..)

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej Autor: ~DUŻE ODSZKODOWANIA   2011-10-05 10:52

Sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie z tytułu śmierci osoby bliskiej należą do naszej wiodącej specjalizacji! Zajmujemy się odzyskiwaniem odszkodowań i zadośćuczynień z tytułu śmierci osoby bli (..)

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej Autor: ~mirka   2011-07-09 20:09

Jestem świeżo po zakończeniu takiej sprawy i przyznam, że ta zmiana jest jedną z niewielu dobrych zmian wprowadzonych prawa przez ostatnie rządy :) Nieczęsto zdarza mi się chwalić władzę ale za tę zmi (..)

Zadośćuczynienie za śmierć osoby bliskiej Autor: ~tantra   2011-04-29 23:28

Dziś uzupełniłbym ten artykuł o takie informacje: http://www.parkiet.com/artykul/7,1045865.html