Radzimy: Jak prawidłowo wypłacać wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach?

Pytanie: Proszę dość szczegółowo opisać mi zasady naliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe (kiedy 50%, a kiedy 100%).

Odpowiedź: Jak wynika z treści pytania, jest Pani zainteresowana rekompensowaniem pracy nadliczbowej poprzez wypłacanie dodatku do wynagrodzenia.

Zasady są następujące:

Za pracę w godzinach nadliczbowych powodujących przekroczenie dobowej normy czasu pracy (lub przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy, w przypadku pracowników zatrudnionych w systemie równoważnego czasu pracy), oprócz normalnego wynagrodzenia przysługuje dodatek w wysokości:
1) 100% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających:
- w nocy,
- w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
- w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
2) 50% wynagrodzenia - za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wymieniony wyżej, np. w dzień wolny od pracy wynikający z w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, czyli zazwyczaj w sobotę, w dzień wolny wynikający z rozkładu czasu pracy w systemie równoważnego czasu pracy.

Żeby dobrze policzyć przekroczenie dobowej normy czasu pracy, musi Pani pamiętać, że dobę pracowniczą (24 godziny) liczy się począwszy od godziny, w której zgodnie z rozkładem czasu pracy pracownik rozpoczyna pracę. Jeżeli pracownik rozpoczyna jednego dnia pracę na drugą zmianę o godz. 14.00 (do 22.00), to w następnym dniu nie może przyjść do pracy na pierwszą zmianę od godz. 6.00 (do 14.00). Może za to przyjść po raz kolejny na drugą zmianę od godz. 14.00 (do 22.00) lub na trzecią zmianę od godz. 22.00 (do 6.00).



Za przekroczenie normy średniotygodniowej zawsze przysługuje 100% dodatek.



Zazwyczaj przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy powoduje nieprzestrzeganie przepisów Kodeksu pracy nakazujących udzielenie dnia wolnego:
- w zamian za pracę wykonywaną przez pracownika w niedzielę - na polecenie pracodawcy w niedzielę wolną, zgodnie z rozkładem czasu pracy i nieudzielanie dnia wolnego albo niewyznaczenie dnia wolnego w zamian za niedzielę w przypadku pracowników, którzy zgodnie z rozkładem czasu pracy pracują także w niedziele,
- w zamian za pracę wykonywaną w dniu wolnym z tytułu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu czasu pracy - będącą wynikiem konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, albo z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy,
- bądź też niewyznaczaniem w rozkładzie czasu pracy dni wolnych z tytułu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, np. pracownikom zatrudnionym w równoważnym systemie czasu pracy (kiedy pracodawca nieprawidłowo wyznacza im wolne tylko dni rekompensujące pracę w przedłużonym dobowym wymiarze czasu pracy).

Za przekroczenie normy średniotygodniowej zawsze przysługuje 100% dodatek do wynagrodzenia. W obecnym stanie prawnym nie ma już znaczenia, czy przekroczenie normy średniotygodniowej spowodowała praca w niedzielę czy święto, czy też praca np. w sobotę, która w Pani firmie jest dniem wolnym od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.
Zatem, gdy w zamian za pracę w sobotę pracodawca nie udzielił pracownikowi dnia wolnego do końca obowiązującego okresu rozliczeniowego, a praca w tym dniu spowoduje przekroczenie średniotygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, przysługiwał mu będzie, oprócz normalnego wynagrodzenia za wykonaną w tym dniu pracę - 100% dodatek.



Jeżeli jednak przekroczenie normy średniotygodniowej nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych powodujących przekroczenie normy dobowej - pracownikowi nie będzie przysługiwało już prawo do dodatku za przekroczenie normy średniotygodniowej.



Gdy przekroczenie normy średniotygodniowej zostało spowodowane tym, że do końca okresu rozliczeniowego pracodawca nie udzielił pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracę wykonaną w niedzielę lub święto, to będzie Pani musiała wypłacić mu dwa 100% dodatki po zakończeniu okresu rozliczeniowego:
1) jeden - z tytułu nieudzielenia dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę lub święto,
2) drugi - z tytułu przekroczenia normy średniotygodniowej w danym okresie rozliczeniowym

Kodeks pracy zawiera bowiem dwie odrębne regulacje przyznające dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia i są to dwa niezależne od siebie tytuły do otrzymania dodatku do wynagrodzenia. W związku z tym w razie ich zbiegu powinno się otrzymać dwa dodatki.
Oczywiście, jeżeli nieudzielenie dnia wolnego za pracę w niedzielę lub święto nie spowoduje przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy (ze względu na święta występujące w okresie rozliczeniowym w innym dniu tygodnia niż niedziela), wypłaca Pani tylko jeden 100% dodatek - za wszystkie godziny pracy w niedzielę lub święto, za które nie został udzielony dzień wolny.

Ponadto podstawowym obowiązkiem pracodawcy jest udzielenie pracownikowi dnia wolnego w zamian za pracę w sobotę lub w innym dniu, wyznaczonym w zatrudniającej go firmie jako dzień wolny z tytułu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.
Jeżeli jednak Pani tego nie zrobi, bo np. sobota jest przedostatnim dniem miesiąca, jak 30 lipca br., a pracownika obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy - to zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu pracy o godzinach nadliczbowych.
Oznacza to, że jeżeli nieudzielenie dnia wolnego w zamian za pracę w dniu wolnym od pracy z tytułu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy spowoduje przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym - musi Pani wypłacić pracownikowi 100% dodatek do wynagrodzenia z tytułu tego przekroczenia.

To, czy nastąpiło przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy, należy ustalić na koniec obowiązującego pracownika okresu rozliczeniowego.
W tym celi powinna Pani:

1. Od czasu faktycznie przepracowanego przez pracownika w okresie rozliczeniowym odjąć:
- liczbę godzin pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia normy dobowej,
- liczbę godzin stanowiących iloczyn 8 x liczba dni wystających poza pełne tygodnie w obowiązującym okresie rozliczeniowym.

2. Uzyskaną w ten sposób liczbę godzin podzielić przez liczbę pełnych tygodni w przyjętym okresie rozliczeniowym.
PRZYKŁAD
Pracownik jest zatrudniony na cały etat, w podstawowym systemie czasu pracy. Obowiązuje go miesięczny okres rozliczeniowy. W lipcu 2005 r. pracownik ten przepracował dodatkowo soboty: 2, 9 i 16 (pracował w tych dniach po 12 godzin).

W lipcu wymiar i norma czasu pracy wynosi 168 godzin. Pracownik przepracował faktycznie 168 godzin + (3 x 12 godzin) = 204 godziny.

Z tego 12 godzin (3 x 4 godziny) - to godziny nadliczbowe spowodowane przekroczeniem
dobowej normy czasu pracy, za które przysługuje 50% dodatek do wynagrodzenia.

Zatem: 204 godziny - 12 godzin (godziny z tytułu przekroczenia dobowej normy czasu pracy) =
192 godziny.

192 godziny - 1 x 8 (29 lipca - dzień wystający poza pełne tygodnie w lipcu)
= 184 godziny.

184 godziny : 4 tygodnie = 46 godzin.

Wynik wyższy niż 40 godzin oznacza, że w każdym tygodniu przeciętna tygodniowa norma czasu pracy została przekroczona. W tym konkretnym przypadku o 6 godzin.
Zatem za 24 godziny (6 godzin x 4 tygodnie) należy zapłacić 100% dodatek do wynagrodzenia.

Pracownik powinien otrzymać w lipcu:
- normalne wynagrodzenie za 204 godziny pracy,
- za 12 godzin 50% dodatek do wynagrodzenia,
- za 24 godziny 100% dodatek do wynagrodzenia.





Podstawa prawna: art. 15111, art. 1513, art. 1511 § 2 Kodeksu pracy.

Tekst pochodzi z „Portalu Finansowo - Księgowego”.

Wypróbuj Portal Finansowo-Księgowy, a przekonasz się, że nasz serwis stanie się ogromną pomocą w Twojej pracy!

www.portalfk.pl
Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych.

    Zapłata zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.

    Termin zapłaty zaliczki na podatek dochodowy przez osoby prawne.

  • Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.

    Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

    Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Rozważny inwestor. Wydanie II zaktualizowane Rozważny inwestor. Wydanie II zaktualizowane Cena: 39 zł  Zamów książkę

Znajdź nas na Facebooku