Potrącenia z wynagrodzenia: Alimenty prosto z pensji

Już od momentu otrzymania przez zakład pracy zajęcia wynagrodzenia, którego dokonał komornik sądu rejonowego lub organ egzekucyjny, pracodawca może wypłacić pracownikowi tylko tę część poborów, która jest wolna od zajęcia. Nie ma znaczenia, że lista płac jest już przygotowana. Pracodawca jest zobowiązany do wstrzymania części wynagrodzenia podlegającej zajęciu i przekazania go na konto wskazane przez komornika.

Dziś zajmiemy się problematyką potrącania sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy. Zajmują one "naczelną pozycję" w katalogu potrąceń niewymagających zgody pracownika i jako takie korzystają z pierwszeństwa przed innym potrąceniami.

Jak liczyć?

Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych charakteryzuje nie tylko priorytetowa ranga wśród innych obciążeń, ale także dopuszczalna - stosunkowo wysoka - wartość potrącenia. Otóż egzekucja świadczeń alimentacyjnych upoważnia do potrącenia trzech piątych wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (przepis nie uwzględnia składki na ubezpieczenie zdrowotne). Mało tego, w razie zaległości alimentacyjnych ustawodawca nie przewidział kwoty wolnej od potrąceń, tak jak to ma miejsce w innych przypadkach. Jest to niezmiernie istotne zwłaszcza dla najniżej zarabiających. Zaległości alimentacyjne mogą zatem spowodować drastyczne obniżenie pensji.

Przykład 1

Zadłużenie z tytułu alimentów pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy, ze stałym wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 849 zł, wynosi 2.500 zł. Pracownik ma prawo do podstawowych kosztów uzyskania przychodów oraz do zastosowania kwoty wolnej od podatku. Wysokość potrącenia na poczet zadłużenia alimentacyjnego kształtuje się następująco:

  • wysokość składek na ubezpieczenia społeczne:

    849 zł x 18,71% = 158,85 zł,

  • podstawa do wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych:

    849 zł - (158,85 zł + 102,25 zł) = 587,90 zł, po zaokrągleniu 588 zł,

  • zaliczka na podatek dochodowy:

    588 zł x 19% - 44,17 zł = 67,55 zł,

  • wyliczenie kwoty potrącenia:

    3/5 x [849 zł - (158,85 zł + 67,55 zł)] = 373,56 zł.

Przy analogicznej kwocie obciążenia w kolejnych wypłatach wynagrodzenia całkowita spłata zadłużenia nastąpi w ciągu 7 miesięcy (6 miesięcy po 373,56 zł i ostatni miesiąc 258,64 zł).

Pobory netto pracownika wyniosą w tym okresie:

  • wysokość składek na ubezpieczenia społeczne:

    849 zł x 18,71% = 158,85 zł,

  • podstawa do wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne:

    849 zł - 158,85 zł = 690,15 zł,

  • składka na ubezpieczenie zdrowotne obniżająca zaliczkę na podatek dochodowy

    690,15 zł x 7,75% = 53,49 zł,

  • składka na ubezpieczenie zdrowotne przekazywana do ZUS

    690,15 zł x 8,5% = 58,66 zł,

  • podstawa do wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych:

    849 zł - (158,85 zł + 102,25 zł) = 587,90 zł, po zaokrągleniu 588 zł,

  • zaliczka na podatek dochodowy:

    588 zł x 19% - (44,17 zł + 53,49 zł) = 14,06 zł, po zaokrągleniu 14,10 zł,

  • kwota wynagrodzenia po dokonaniu odliczeń podatkowo-składkowych oraz potrąceniu zajęcia:

    849 zł - (158,85 zł + 58,66 zł + 14,10 zł + 373,56 zł) = 243,83 zł.

Przy wyższych poborach wartość potrącenia będzie znacznie większa, jest jednak szansa na szybsze uporanie się z zaległościami. Kwota wynagrodzenia do dyspozycji pracownika także znacznie odbiega od prezentowanej powyżej.

Przykład 2

Wynagrodzenie pracownika, o którym mowa w przykładzie 1 wynosi 3.000 zł.

Kwota comiesięcznego potrącenia kształtuje się następująco:

  • wysokość składek na ubezpieczenia społeczne: 3.000 zł x 18,71% = 561,30 zł,

  • podstawa do wyliczenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych:

    3.000 zł - (561,30 zł + 102,25 zł) = 2.336,45 zł, po zaokrągleniu 2.336 zł,

  • zaliczka na podatek dochodowy:

    2.336 zł x 19% - 44,17 zł = 399,67 zł,

  • wyliczenie kwoty potrącenia:

    3/5 x [3.000 zł - (561,30 zł + 399,67 zł)] = 1.223,42 zł.

Pobory netto - przy metodzie wyliczenia analogicznej do przykładu 1 - wynoszą:

3.000 zł - (561,30 zł + 207,29 zł + 210,70 zł + 1.223,42 zł) = 797,29 zł,

gdzie dokonano odliczeń kolejno: składek na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne, zaliczki na podatek dochodowy oraz potrącono zajęcie alimentacyjne.

Co jeszcze trzeba wiedzieć?

Świadczenia alimentacyjne korzystają z kolejnego przywileju. Otóż nagroda z zakładowego funduszu nagród, dodatkowe wynagrodzenie roczne oraz należności przysługujące pracownikowi z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej podlegają egzekucji na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych w pełnej wysokości. Powyższy katalog nie podlega rozszerzeniu. Przykładowo, zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2004 r., sygn. akt I PK 217/03: "Odprawa emerytalna (art. 921 K.p.) oraz nagroda jubileuszowa (art. 773 § 3 pkt 3 K.p.) podlegają ochronie przed potrąceniami (art. 87 K.p.) jak wynagrodzenie za pracę". Takiej samej ochronie podlega odprawa z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn niedotyczących pracownika (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1996 r., sygn. akt I PKN 3/96).

Pracodawca może dokonywać potrąceń na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych - przy zachowaniu wszystkich obowiązujących w tym przedmiocie zasad - także z pominięciem postępowania egzekucyjnego. Sformułowanie przepisu wskazuje jednak na fakultatywność normy prawnej. Wniosek uprawnionego do świadczeń alimentacyjnych, poparty oczywiście tytułem wykonawczym, nie obliguje pracodawcy do podjęcia jakichkolwiek działań, a jedynie go do tego upoważnia. Występują tu jednak pewne ograniczenia. Pracodawca nie może dokonywać przedmiotowych potrąceń, jeżeli:

    1) świadczenia alimentacyjne mają być potrącane na rzecz kilku wierzycieli, a dostępna (ustalona w sposób jak wyżej) kwota, nie wystarczy na pokrycie wszystkich należności alimentacyjnych,

    2) wynagrodzenie za pracę jest już zajęte w trybie egzekucji sądowej lub administracyjnej.

Adnotacja w świadectwie

Czasem pracownik dość znacznie zadłużony z tytułu świadczeń alimentacyjnych usiłuje uciec przed wierzycielem, poprzez rozwiązanie stosunku pracy. Zakończenie umowy niczego jednak nie zmieni. W myśl przepisów o postępowaniu egzekucyjnym pracodawca ma obowiązek umieszczenia informacji o zajęciu wynagrodzenia w wydawanym pracownikowi świadectwie pracy. Powinna ona oznaczać komornika i numer sprawy egzekucyjnej oraz wysokość potrąconych dotąd kwot. Na nowego pracodawcę nałożony został obowiązek poinformowania o zatrudnieniu dłużnika zarówno dotychczasowego pracodawcę, jak i wskazanego w świadectwie komornika. Niezależnie od powyższego obowiązek informacyjny - pod groźbą grzywny - ciąży także na samym zainteresowanym.

Podstawa prawna:

  • art. 87-88, 97 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.),

  • rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996 r. w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania (Dz. U. nr 60, poz. 282 ze zm.),

  • art. 884, 886 ustawy z dnia 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm.).


autor: Jolanta Rogacewicz
Gazeta Podatkowa Nr 129 z dnia 2005-04-04
Źródło:
Karta kredytowa – sprawdź, jak sprytnie z niej korzystać
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
0 0 ~mika

Mąż ma zajęcie komornicze za alimenty, ustawowe 60%, które pracodawca przesyła sam. Ale jakby tego było mało komornik zajął mu resztę pensji na koncie. Ja zarabiam niecałe 700 złotych. Wynajmujemy mieszkanie, mamy kredyt do spłaty i 4-letniego synka na utrzymaniu. I jak tu dalej żyć w tym kraju.?. Pomóżcie nam.

! Odpowiedz
0 0 ~ken

ja wychowuje uczacego sie syna i komornik mi zabiera 60% wynagrodzenia z wyplaty wiec pytym z czego ja mam zyc,jak by niemogl zabierac 40%

! Odpowiedz
0 0 ~Kika

Uważam, że zabieranie 60% z pensji zadłużonego, który mieszka z rodzicami ,bądź sam jest usprawiedliwione, natomiast jeśli dłużnik ma nową rodzinę, komornik powinien mieć zmniejszony pułap potrąceń do 40%, bo dzieci z drugiego związku też muszą żyć. Nie zgadzam się też z tym, żeby dłużnikowi zabierać CAŁE WYNAGRODZENIE z umowy o dzieło, umowy z lecenia i z umowy na pół etatu! Prawo dodatkowo utrudnia dłużnikowi podjęcie pracy. W moich okolicach najczęściej takie umowy o pracę proponują pracodawcy i urząd pracy. Czasami nie dziwię się, że alimenciarze nie chcą płacić, skoro nie mają możliwości podjęcia pracy na normalną umowę, z której komornik zostawi im 40%na przeżycie. Nikt nie będzie pracował za darmo, bo z czego ma mieć siłę do pracy?

!

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

    Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

  • W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka na Fundusz Pracy.

    Termin przekazania sprawozdania do systemu INTRASTAT, za poprzedni miesiąc kalendarzowy, gdy realizowano transakcje wewnątrzwspólnotowe podlegające obciążeniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

  • Termin płatności składek oraz złożenia deklaracji przez pracodawców zatrudniających pracowników.

    Termin zapłaty raty podatku leśnego przez osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Pełna MOC możliwości Pełna MOC możliwości Cena: 31,99 zł  Zamów książkę