Menedżer i finanse - przychody vs zyski, koszty vs wydatki

Nawet doświadczony przedsiębiorca może nie do końca rozumieć różnicę między przychodami a wpływami oraz kosztami a wydatkami. Poproszenie księgowego o wyjaśnienie może nie wchodzić w rachubę, zwłaszcza gdy księgowy jest opryskliwy i ma trudności w ogólnej komunikacji międzyludzkiej. Jednak finanse nie są straszne - i łatwo można pozbyć się niemiłej myśli „żeby tylko znów się nie dopytywał” podczas comiesięcznego przeglądu ksiąg rachunkowych.

Zanim przejdziemy do wyjaśnienia, oto kilka przykładów praktycznych żeby poczuć istotę różnicy między pojęciami. Najpierw przychody i wpływy.

(1) Sprzedajesz 1000 sztuk produktu klientowi, który płaci za towar gotówką w momencie bezpośredniego odbioru. Jest to zarówno przychód, jak i wpływ.

(2) Sprzedajesz 1000 sztuk produktu klientowi, który ma 30 dni na uregulowanie płatności. Jest to przychód, ale nie jest to wpływ.

(3) Po 30 dniach klient spłaca należność za kupione produkty. Nie jest to przychód, ale jest to wpływ.

(4) Na koniec roku podejmujesz decyzję, aby rozwiązać niewykorzystaną rezerwę przeznaczoną pierwotnie na restrukturyzację. Jest to przychód, ale nie jest to wpływ.

(5) Otrzymujesz na konto środki pieniężne z tytułu przyznanego ci przez bank kredytu. Nie jest to przychód, ale jest to wpływ.

Polska ustawa o rachunkowości stanowi, iż przychody i zyski to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów albo zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli.

W systemie MSSF definicje podstawowych pojęć sprawozdawczych są zawarte w dokumencie o nazwie „Założenia koncepcyjne sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych”. Paragraf 70 owego dokumentu stanowi, iż przychody (income) to zwiększenie korzyści ekonomicznych w trakcie okresu obrotowego w formie uzyskania lub ulepszenia aktywów albo zmniejszenia zobowiązań, powodujące wzrost kapitału własnego, z wyjątkiem wkładów wnoszonych przez udziałowców/akcjonariuszy. Przychody są dodatkowo zdefiniowane jako korzyści osiągnięte ze zwykłej działalności gospodarczej - mogą one mieć postać przychodów ze sprzedaży wyrobów i usług, opłat (np. licencyjnych lub z tytułu czynszu), odsetek i dywidend. Zyski natomiast są z reguły wykazywane w sprawozdaniu finansowym w wartości netto tj. po uprzednim zestawieniu ich z kosztami. Na przykład - sprzedając składnik aktywów trwałych (np. maszynę), jednostka nie wykazuje w rachunku zysków i strat osobno przychodu z tej sprzedaży i osobno kosztu poniesionego przy tej sprzedaży (kosztem w tym przypadku jest wartości bilansowa sprzedawanego składnika). Prezentacji podlega jedynie wynik per saldo uzyskany na tej transakcji - zysk jako nadwyżka przychodu ze sprzedaży nad wartością bilansową sprzedawanego składnika (ew. strata, jeśli sprzedaż nastąpiła po cenie niższej od wartości bilansowej).

System amerykański GAAP wprost wyróżnia dwie oddzielne kategorie: przychody (revenues) oraz zyski (gains). Przychody to uzyskanie lub inne zwiększenie aktywów jednostki albo zmniejszenie jej zobowiązań (albo kombinacja obydwu), w następstwie dostarczania lub produkowania dóbr, świadczenia usług lub innej podstawowej działalności operacyjnej jednostki. Zyski to wzrost kapitału własnego spowodowany mającymi marginalne (drugorzędne) znaczenie lub ubocznymi (incydentalnymi) transakcjami jednostki oraz wynikający z innych transakcji lub zdarzeń, z wyjątkiem zwiększeń które wynikają z przychodów (revenues) lub wkładów wniesionych przez właścicieli.

Każdy przychód wywiera na przedsiębiorstwo ekonomicznie pozytywny wpływ, gdyż w wyniku jego osiągnięcia jednostka albo zyskuje nowe aktywa, czyli zasoby, które wygenerują w przyszłości dodatkowe korzyści, albo pomniejsza swoje zobowiązania, czyli ciążące na niej obowiązki wykonania określonych świadczeń w przyszłości.

Pojęcie „wpływy” nie wymaga aż tak szczegółowej analizy. Klienci, banki, udziałowcy/akcjonariusze, administracja publiczna - wszystkie te podmioty, w ramach utrzymywanych z przedsiębiorstwem kontaktów gospodarczych i w następstwie realizowanych transakcji dostarczają jednostce środków pieniężnych. Te środki pieniężne nazywane są wpływami.

A teraz koszty i wydatki.

(6) Zużywasz materiały do produkcji. Jest to koszt i jest to wydatek.

(7) Zawiązujesz rezerwę z tytułu restrukturyzacji. Jest to koszt, nie jest to wydatek.

(8) Spłacasz raty kredytu. Nie jest to koszt, ale jest to wydatek.

(9) Umarzasz klientowi część jego należności. Jest to koszt, nie jest to wydatek.

(10) Jako przedsiębiorca otrzymujesz karę finansową. Jest to koszt, nie jest to wydatek.

Zarówno koszty, jak i wydatki, w przeciwieństwie do przychodów i wpływów, stanowią kategorie ekonomiczne o niekorzystnych dla przedsiębiorstwa skutkach. Z reguły, w wyniku pojawienia się kosztu bądź wystąpienia wydatku, wartość posiadanych przez jednostkę zasobów się zmniejsza.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 31 ustawy o rachunkowości koszty i straty to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli.

Bardzo podobnie pojęcie to zostało zdefiniowane w systemie MSSF. Paragraf 70 Założeń koncepcyjnych sporządzania i prezentacji sprawozdań finansowych stanowi, iż koszty (expenses) to zmniejszenia korzyści ekonomicznych w trakcie okresu obrotowego w formie rozchodu lub spadku wartości aktywów albo powstania zobowiązań, powodujące zmniejszenie kapitału własnego, z wyjątkiem podziału kapitału na rzecz właścicieli. Paragraf 78 dodaje, że przytoczona tu definicja kosztów (expenses) obejmuje zarówno koszty sensu stricto (przy braku alternatywnego słowa, również expenses), jak i straty (losses). Koszty sensu stricto powstają w wyniku podstawowej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa - mogą to być np. wynagrodzenia, zużycie materiałów i energii, amortyzacja (wyrażająca przede wszystkim zużycie aktywów trwałych, takich jak maszyny i urządzenia). Według paragrafu 80, straty są kategorią wyjątkową, sporadyczną. Z jednej strony zalicza się do nich niekorzystne skutki zdarzeń losowych (przypadkowych) np. straty wywołane klęskami żywiołowymi (pożarem, powodzią), z drugiej zaś, jako strata wykazywany jest zazwyczaj w wartości netto (per saldo) negatywny wynik osiągnięty z tytułu przeprowadzenia transakcji nietypowej (występującej sporadycznie), np. sprzedaży składnika aktywów trwałych (np. maszyny).

System amerykański GAAP wprost wyróżnia dwie oddzielne kategorie tj. koszty (expenses) oraz straty (losses). Paragraf 80 SFAC No. 6 (Elements of Financial Statements) definiuje koszty jako wypływ lub inne zużycie aktywów albo zaciąganie zobowiązań (albo kombinacja obydwu), w następstwie dostarczania lub produkowania dóbr, świadczenia usług lub innej podstawowej działalności operacyjnej jednostki. Z kolei paragraf 83 stanowi, iż straty to spadek kapitału własnego spowodowany mającymi marginalne (drugorzędne) znaczenie lub ubocznymi (incydentalnymi) transakcjami jednostki oraz wynikający z innych transakcji lub zdarzeń, z wyjątkiem tych spadków kapitału które wynikają z kosztów (expenses) lub podziału kapitału na rzecz właścicieli.

Więcej informacji na temat tworzenia sprawozdań finansowych w systemie MSSF i amerykańskim GAAP (w porównaniu do sprawozdań zgodnych ze standardami polskimi) znajdziesz w książce „Analiza sprawozdań finansowych. Tom 1 - Zrozumieć sprawozdanie polskie, MSSF, US GAAP” Michała Ambroziaka (Wydawnictwo C.H. Beck, 2010). Książka jest dostępna w cenie ze zniżką w e-księgarni www.ksiegarnia.beck.pl. Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy.

/ Mariusz Ludwiński dla Wydawnictwa C.H. Beck
Źródło: Informacja prasowa
Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

    Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

    Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

  • W tym terminie z ZUS rozliczają się przedsiębiorcy opłacający składki za siebie. Składka na Fundusz Pracy.

    Termin przekazania sprawozdania do systemu INTRASTAT, za poprzedni miesiąc kalendarzowy, gdy realizowano transakcje wewnątrzwspólnotowe podlegające obciążeniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Giełda. Skuteczne strategie nie tylko dla początkujących Giełda. Skuteczne strategie nie tylko dla początkujących Cena: 31,92 zł  Zamów książkę

Znajdź nas na Facebooku