2009-09-08 06:00 Źródło: Bankier.pl
Książeczki mieszkaniowe, czyli nowa odsłona po latach zapomnienia
Do 1990 r. książeczki mieszkaniowe były najpopularniejszą formą oszczędzania na swoje własne cztery kąty. Szacuje się, że nadal w Polsce jest spora grupa ludzi ukrywających je głęboko w szafie i nie zdająca sobie sprawy, że można je konstruktywnie wykorzystać. Dotychczas uważane za zapomniane,
książeczki mieszkaniowe powracają w nowej odsłonie, po to by ograniczyć nasze wydatki związane z nieruchomością.
Dla kogo premia …
Przez lata gromadzone na książeczce mieszkaniowej oszczędności wraz z premią gwarancyjną, dzisiaj można przeznaczyć na kilka dowolnych celów mieszkaniowych. O premię tę mogą ubiegać właściciele tzw. starych książeczek, które zostały wystawione do 23 października 1990 r. i z wkładem utrzymanym przez co najmniej 5 lat.
Do tej pory …
Dotychczas na podstawie ustawy z dnia 30.11.1995 r. „o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych„ (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1115 ze zm.) wydatki, o których była mowa to:
· zakup mieszkania lub domu jednorodzinnego - ustawa pozwala wypłacić premię osobom, które już stawiają dom lub czekają, aż deweloper albo spółdzielnia wybuduje mieszkanie. Istnieje również możliwość otrzymania wsparcia na określonym etapie inwestycji - budowa własnego domu jednorodzinnego musi być zaawansowana co najmniej w 20 proc. jego wartości kosztorysowej, przy zakupie nowego mieszkania (budowanego przez spółdzielnię lub dewelopera). Premia przysługuje najwcześniej w momencie wpłacenia 50% wkładu budowlanego (spółdzielnia) lub 50% wartości kosztorysowej lokalu (deweloper). W przypadku mieszkania, premii nie dostaje się do ręki, ale jest przekazywana inwestorowi. Premia nie może być większa niż koszt budowy 55 m kw. lokalu mieszkalnego w domu wielorodzinnym bądź 70 m. kw. w domu jednorodzinnym (ten koszt jest osobno ustalany). Z premii można skorzystać tylko kupując samodzielnie całe mieszkanie. W przypadku zakupu przez dwie lub więcej osób premia nie przysługuje;
· na wykup mieszkania lokatorskiego lub wynajętego na własność;
· wykup mieszkania komunalnego;
· nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (z wyjątkiem nabycia tego prawa w części ułamkowej);
· na uzyskanie odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego w drodze przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy budynku mieszkalnego lub pomieszczeń niemieszkalnych (premia przysługuje najwcześniej w momencie wpłacenia 50% wartości kosztorysowej lokalu);
· na opłacenie wynajmu mieszkania wzniesionego przez towarzystwo budownictwa społecznego (likwidujący książeczkę musi przedstawić bankowi PKO BP umowę najmu oraz dokument potwierdzający dokonanie wpłaty na poczet części kosztów budowy lub kaucji w wysokości przekraczającej 3% wartości odtworzeniowej lokalu);
· na wpłatę partycypacji do towarzystwa budownictwa społecznego w wysokości nie niższej niż 20% ostatecznych kosztów budowy, przypadających na dany lokal mieszkalny.
Co się zmieniło …
Wraz z dniem 01.04.2009 r. weszła w życie nowelizacja tej ustawy, która powiększyła wachlarz wydatków o:
· przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w odrębną własność;
· wkład własny przy kredycie hipotecznym na realizację jednego z celów wymienionych w ustawie (kredyt na zakup lokalu, budowę domu czy przebudowę budynku. Środki na wkład własny nie będą wypłacane właścicielowi książeczki do ręki - bank PKO BP przekaże je bankowi udzielającemu kredytu);
· na całkowitą spłatę kredytu mieszkaniowego z tzw. starego portfela, czyli zaciągniętego przed 31 maja 1992 r. Okres spłaty tych został wraz z nowelizacją ustawy wydłużony do 2012 roku. Nowe przepisy przewidują również skrócenie okresu regularnej spłaty zadłużenia, które warunkuje umorzenie zaległości z 20 na 10 lat;
· remont mieszkania lub domu jednorodzinnego polegający na wymianie okien lub instalacji gazowej albo elektrycznej;
· wpłatę na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni kwoty należnej za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki. Warunkiem dodatkowym jest to, by kwota wydatków wspólnoty lub spółdzielni poniesionych w okresie ostatnich 24 miesięcy na remont części wspólnych budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny - w części odpowiadającej udziałowi właściciela książeczki w kosztach remontów nieruchomości wspólnej - była co najmniej równa tej wpłacie.
W przypadku dwóch ostatnich inwestycji (wymiana okien/instalacji, wpłata na fundusz remontowy) możliwość ubiegania się o premię nie powstaje od razu. Termin powstania uprawnienia pojawia się po określonej dacie - zależnej właśnie od daty założenia naszej książeczki mieszkaniowej.
Co należy zrobić …
W ciągu 90 dni od poniesienia wydatku, powinno się zgłosić do banku wraz z książeczką mieszkaniową. Powyższy termin to tzw. termin zawity, jeżeli złoży się wniosek po jego upływie, nie będzie żadnych szans na wypłatę premii. W przypadku nabycia mieszkania lub domu na własność (jeśli nie pobraliśmy premii wcześniej), 90 dni liczy się od daty podpisania umowy w formie aktu notarialnego albo też od uprawomocnienia się wpisu do księgi wieczystej. Jeżeli chodzi o wymianę okien, datą, od której biegnie ten termin, jest data wystawienia faktury za wykonaną usługę lub zakup materiału. Z kolei przy remoncie instalacji - data sporządzenia protokołu jej odbioru. W przypadku spłaty kredytu - data jego uregulowania, przy zaciąganiu kredytu zaś - data zawarcia umowy kredytowej.
Kto i kiedy otrzyma pieniądze …
Pieniądze z książeczki można uzyskać dopiero po poniesieniu wydatków (za wyjątkiem wykorzystania premii jako wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu lub w trakcie prowadzenia inwestycji, np. budowy domu lub zakupu budowanego mieszkania). Najpierw więc trzeba np. kupić mieszkanie lub przeprowadzić remont – i dopiero wtedy można się starać o premię. Właściciel książeczki powinien złożyć w dowolnym oddziale PKO BP wniosek o likwidację książeczki mieszkaniowej i wypłatę premii gwarancyjnej (wraz z książeczką oraz dowodem osobistym). Nie ma możliwości scedowania prawa wynikającego z książeczki na dowolną osobę. Cesję można przeprowadzić tylko między małżonkami (nawet rozwiedzionymi), rodzicami i dziećmi (również między przysposobionym i przysposabiającym), dziadkami i wnukami, rodzeństwem, także przyrodnim, macochą i ojczymem oraz pasierbami. Cesji dokonuje się na pisemny wniosek właściciela książeczki mieszkaniowej. W razie śmierci posiadacza książeczki podlega ona dziedziczeniu.
Istnieje możliwość wypłaty premii z kilku książeczek mieszkaniowych nabytych w drodze cesji przez jedną osobę. Premia jest naliczana w odniesieniu do sumy wniesionych wpłat nieprzekraczających kosztów budowy 55 mkw. powierzchni użytkowej mieszkania albo 70 mkw. powierzchni użytkowej domu jednorodzinnego.
Jakie dokumenty są potrzebne …
Bank wymaga szeregu dokumentów na potwierdzenie powyższych inwestycji. W zależności od tego, na jaki cel chcemy uzyskać fundusze, wymaga się:
· przy przekształceniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu: umowa o przekształcenie;
· przy zakupie na rynku wtórnym - akt notarialny;
· Przy zakupie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego od dewelopera na rynku pierwotnym (na etapie procesu inwestycyjnego): pozwolenie na budowę, notarialnie sporządzona umowa zobowiązująca do wybudowania lokalu lub domu, zaświadczenia od dewelopera o jego numerze konta bankowego oraz o kosztorysowej wartości lokalu lub domu, o wysokości dokonanej wpłaty, dowód złożenia w sądzie wniosku o wpis do księgi wieczystej roszczenia o ustanowienie odrębnej własności;
· przy zakupie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego od dewelopera na rynku pierwotnym (po zakończeniu procesu inwestycyjnego): akt notarialny;
· Przy budowie domu jednorodzinnego we własnym zakresie (po zakończeniu procesu inwestycyjnego): decyzja o dopuszczeniu domu do użytkowania;
· wymiana okien - faktura zakupu lub wykonania usługi oraz potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu lub domu. Dla lokali spółdzielczych będzie to zaświadczenie ze spółdzielni o przysługującym prawie, a gdy chodzi o własność - akt notarialny lub odpis z księgi wieczystej;
· wymiana instalacji gazowej lub elektrycznej - faktura zakupu lub wykonania usługi, protokół sprawdzenia odbiorczego instalacji wykonany przez uprawnionego gazownika lub elektryka oraz kserokopia jego świadectwa kwalifikacyjnego;
· wkład własny przy kredycie - umowa kredytowa podpisana z bankiem (bank musi zgodzić się w umowie na sfinansowanie części wkładu własnego z premii gwarancyjnej);
· spłata starego kredytu - zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające dokonanie całkowitej spłaty kredytu obciążającego lokal mieszkalny właściciela książeczki mieszkaniowej Jeśli nasz wniosek okaże się niekompletny, bank wezwie nas do jego uzupełnienia w terminie nie dłuższym niż 30 dni.
Ogrom starań, jaki należy przedsięwziąć, by uzyskać pieniądze oraz zdobycie wymaganych dokumentów może początkowo przerażać. Jednak dodatkowy zastrzyk gotówki jest wystarczającą rekompensatą całego naszego trudu włożonego w „ożywienie” starej i trochę zapomnianej, ale jakże przydatnej książeczki mieszkaniowej.
Marcin Lewandowski
prawnik, PLP Inwestycje
www.plp-inwestycje.pl
Dla kogo premia …
Przez lata gromadzone na książeczce mieszkaniowej oszczędności wraz z premią gwarancyjną, dzisiaj można przeznaczyć na kilka dowolnych celów mieszkaniowych. O premię tę mogą ubiegać właściciele tzw. starych książeczek, które zostały wystawione do 23 października 1990 r. i z wkładem utrzymanym przez co najmniej 5 lat.
Do tej pory …
Dotychczas na podstawie ustawy z dnia 30.11.1995 r. „o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych„ (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1115 ze zm.) wydatki, o których była mowa to:
· zakup mieszkania lub domu jednorodzinnego - ustawa pozwala wypłacić premię osobom, które już stawiają dom lub czekają, aż deweloper albo spółdzielnia wybuduje mieszkanie. Istnieje również możliwość otrzymania wsparcia na określonym etapie inwestycji - budowa własnego domu jednorodzinnego musi być zaawansowana co najmniej w 20 proc. jego wartości kosztorysowej, przy zakupie nowego mieszkania (budowanego przez spółdzielnię lub dewelopera). Premia przysługuje najwcześniej w momencie wpłacenia 50% wkładu budowlanego (spółdzielnia) lub 50% wartości kosztorysowej lokalu (deweloper). W przypadku mieszkania, premii nie dostaje się do ręki, ale jest przekazywana inwestorowi. Premia nie może być większa niż koszt budowy 55 m kw. lokalu mieszkalnego w domu wielorodzinnym bądź 70 m. kw. w domu jednorodzinnym (ten koszt jest osobno ustalany). Z premii można skorzystać tylko kupując samodzielnie całe mieszkanie. W przypadku zakupu przez dwie lub więcej osób premia nie przysługuje;
· na wykup mieszkania lokatorskiego lub wynajętego na własność;
· wykup mieszkania komunalnego;
· nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej (z wyjątkiem nabycia tego prawa w części ułamkowej);
· na uzyskanie odrębnej własności lokalu mieszkalnego powstałego w drodze przebudowy, rozbudowy lub nadbudowy budynku mieszkalnego lub pomieszczeń niemieszkalnych (premia przysługuje najwcześniej w momencie wpłacenia 50% wartości kosztorysowej lokalu);
· na opłacenie wynajmu mieszkania wzniesionego przez towarzystwo budownictwa społecznego (likwidujący książeczkę musi przedstawić bankowi PKO BP umowę najmu oraz dokument potwierdzający dokonanie wpłaty na poczet części kosztów budowy lub kaucji w wysokości przekraczającej 3% wartości odtworzeniowej lokalu);
· na wpłatę partycypacji do towarzystwa budownictwa społecznego w wysokości nie niższej niż 20% ostatecznych kosztów budowy, przypadających na dany lokal mieszkalny.
Co się zmieniło …
Wraz z dniem 01.04.2009 r. weszła w życie nowelizacja tej ustawy, która powiększyła wachlarz wydatków o:
· przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w odrębną własność;
· wkład własny przy kredycie hipotecznym na realizację jednego z celów wymienionych w ustawie (kredyt na zakup lokalu, budowę domu czy przebudowę budynku. Środki na wkład własny nie będą wypłacane właścicielowi książeczki do ręki - bank PKO BP przekaże je bankowi udzielającemu kredytu);
· na całkowitą spłatę kredytu mieszkaniowego z tzw. starego portfela, czyli zaciągniętego przed 31 maja 1992 r. Okres spłaty tych został wraz z nowelizacją ustawy wydłużony do 2012 roku. Nowe przepisy przewidują również skrócenie okresu regularnej spłaty zadłużenia, które warunkuje umorzenie zaległości z 20 na 10 lat;
· remont mieszkania lub domu jednorodzinnego polegający na wymianie okien lub instalacji gazowej albo elektrycznej;
· wpłatę na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni kwoty należnej za 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o likwidację książeczki. Warunkiem dodatkowym jest to, by kwota wydatków wspólnoty lub spółdzielni poniesionych w okresie ostatnich 24 miesięcy na remont części wspólnych budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny - w części odpowiadającej udziałowi właściciela książeczki w kosztach remontów nieruchomości wspólnej - była co najmniej równa tej wpłacie.
W przypadku dwóch ostatnich inwestycji (wymiana okien/instalacji, wpłata na fundusz remontowy) możliwość ubiegania się o premię nie powstaje od razu. Termin powstania uprawnienia pojawia się po określonej dacie - zależnej właśnie od daty założenia naszej książeczki mieszkaniowej.
Co należy zrobić …
W ciągu 90 dni od poniesienia wydatku, powinno się zgłosić do banku wraz z książeczką mieszkaniową. Powyższy termin to tzw. termin zawity, jeżeli złoży się wniosek po jego upływie, nie będzie żadnych szans na wypłatę premii. W przypadku nabycia mieszkania lub domu na własność (jeśli nie pobraliśmy premii wcześniej), 90 dni liczy się od daty podpisania umowy w formie aktu notarialnego albo też od uprawomocnienia się wpisu do księgi wieczystej. Jeżeli chodzi o wymianę okien, datą, od której biegnie ten termin, jest data wystawienia faktury za wykonaną usługę lub zakup materiału. Z kolei przy remoncie instalacji - data sporządzenia protokołu jej odbioru. W przypadku spłaty kredytu - data jego uregulowania, przy zaciąganiu kredytu zaś - data zawarcia umowy kredytowej.
Kto i kiedy otrzyma pieniądze …
Pieniądze z książeczki można uzyskać dopiero po poniesieniu wydatków (za wyjątkiem wykorzystania premii jako wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu lub w trakcie prowadzenia inwestycji, np. budowy domu lub zakupu budowanego mieszkania). Najpierw więc trzeba np. kupić mieszkanie lub przeprowadzić remont – i dopiero wtedy można się starać o premię. Właściciel książeczki powinien złożyć w dowolnym oddziale PKO BP wniosek o likwidację książeczki mieszkaniowej i wypłatę premii gwarancyjnej (wraz z książeczką oraz dowodem osobistym). Nie ma możliwości scedowania prawa wynikającego z książeczki na dowolną osobę. Cesję można przeprowadzić tylko między małżonkami (nawet rozwiedzionymi), rodzicami i dziećmi (również między przysposobionym i przysposabiającym), dziadkami i wnukami, rodzeństwem, także przyrodnim, macochą i ojczymem oraz pasierbami. Cesji dokonuje się na pisemny wniosek właściciela książeczki mieszkaniowej. W razie śmierci posiadacza książeczki podlega ona dziedziczeniu.
Istnieje możliwość wypłaty premii z kilku książeczek mieszkaniowych nabytych w drodze cesji przez jedną osobę. Premia jest naliczana w odniesieniu do sumy wniesionych wpłat nieprzekraczających kosztów budowy 55 mkw. powierzchni użytkowej mieszkania albo 70 mkw. powierzchni użytkowej domu jednorodzinnego.
Jakie dokumenty są potrzebne …
Bank wymaga szeregu dokumentów na potwierdzenie powyższych inwestycji. W zależności od tego, na jaki cel chcemy uzyskać fundusze, wymaga się:
· przy przekształceniu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu: umowa o przekształcenie;
· przy zakupie na rynku wtórnym - akt notarialny;
· Przy zakupie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego od dewelopera na rynku pierwotnym (na etapie procesu inwestycyjnego): pozwolenie na budowę, notarialnie sporządzona umowa zobowiązująca do wybudowania lokalu lub domu, zaświadczenia od dewelopera o jego numerze konta bankowego oraz o kosztorysowej wartości lokalu lub domu, o wysokości dokonanej wpłaty, dowód złożenia w sądzie wniosku o wpis do księgi wieczystej roszczenia o ustanowienie odrębnej własności;
· przy zakupie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego od dewelopera na rynku pierwotnym (po zakończeniu procesu inwestycyjnego): akt notarialny;
· Przy budowie domu jednorodzinnego we własnym zakresie (po zakończeniu procesu inwestycyjnego): decyzja o dopuszczeniu domu do użytkowania;
· wymiana okien - faktura zakupu lub wykonania usługi oraz potwierdzenie tytułu prawnego do lokalu lub domu. Dla lokali spółdzielczych będzie to zaświadczenie ze spółdzielni o przysługującym prawie, a gdy chodzi o własność - akt notarialny lub odpis z księgi wieczystej;
· wymiana instalacji gazowej lub elektrycznej - faktura zakupu lub wykonania usługi, protokół sprawdzenia odbiorczego instalacji wykonany przez uprawnionego gazownika lub elektryka oraz kserokopia jego świadectwa kwalifikacyjnego;
· wkład własny przy kredycie - umowa kredytowa podpisana z bankiem (bank musi zgodzić się w umowie na sfinansowanie części wkładu własnego z premii gwarancyjnej);
· spłata starego kredytu - zaświadczenie ze spółdzielni mieszkaniowej potwierdzające dokonanie całkowitej spłaty kredytu obciążającego lokal mieszkalny właściciela książeczki mieszkaniowej Jeśli nasz wniosek okaże się niekompletny, bank wezwie nas do jego uzupełnienia w terminie nie dłuższym niż 30 dni.
Ogrom starań, jaki należy przedsięwziąć, by uzyskać pieniądze oraz zdobycie wymaganych dokumentów może początkowo przerażać. Jednak dodatkowy zastrzyk gotówki jest wystarczającą rekompensatą całego naszego trudu włożonego w „ożywienie” starej i trochę zapomnianej, ale jakże przydatnej książeczki mieszkaniowej.
Marcin Lewandowski
prawnik, PLP Inwestycje
www.plp-inwestycje.pl
Dodaj komentarz
- Nowy przekret PKOBPO i rządzacych Polska od 1989 Autor: ~andrzej kraków 2009-10-13 20:38
- Walczmy o waloryzację wkładów i odsetek na Książeczkach Mieszkaniowych z lat 1970-1988. Dołaczcie do mnie powalczmy razem. www.kmpokbp.pl albo www.kmpkobp.pl/ i dodatowo adres andrzej_k32wp.p (..)
