Kiedy przysługuje wyrównanie zasiłku macierzyńskiego?

Zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego może być wypłacany odpowiednio w wysokości 100%, a następnie 60% podstawy wymiaru zasiłku, lub też w wysokości 80% tej podstawy. Rezygnacja z urlopu rodzicielskiego może stanowić podstawę do wyrównania wypłaconego wcześniej zasiłku macierzyńskiego, jednak wyłącznie w określonych przez ustawodawcę przypadkach.

(YAY Foto)

Wysokość zasiłku

Miesięczny zasiłek macierzyński wynosi odpowiednio:

  • 100% podstawy wymiaru zasiłku - za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres:
    • urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego,
    • urlopu rodzicielskiego za okres odpowiednio do 6, 8 lub 3 tygodni,
  • 60% podstawy wymiaru zasiłku - za pozostały okres urlopu rodzicielskiego,

albo:

  • 80% podstawy wymiaru zasiłku - za cały okres odpowiadający okresowi wszystkich wymienionych wyżej urlopów - po spełnieniu określonych warunków (patrz ramka).

Natomiast zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego przysługuje wyłącznie w wysokości 100% podstawy jego wymiaru.

Kwestię tę reguluje art. 31 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, zwanej ustawą zasiłkową.

Rezygnacja z części świadczenia

Zatem to sam ubezpieczony, poprzez złożenie w odpowiednim czasie stosownego wniosku, może zadecydować, w jakiej wysokości będzie mu przysługiwał zasiłek macierzyński.

Warto jednak pamiętać, iż wystąpienie od razu o pełny wymiar wszystkich urlopów z tytułu macierzyństwa (zasiłku macierzyńskiego za okres tych urlopów), co - przy zachowaniu terminu na złożenie stosownego wniosku - przesądzi o wypłacie zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku, nie zobowiązuje ubezpieczonego do wykorzystania pełnego wymiaru tego świadczenia.

Kalkulator urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego dostępny jest w serwisie www.kalkulatory.gofin.pl.

Zarówno bowiem rodzic biologiczny, jak i adopcyjny może (w terminie nie krótszym niż 21 dni przed przystąpieniem do pracy) zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego (zasiłku za okres tego urlopu) w całości albo w części. Może też dzielić się z drugim ubezpieczonym rodzicem/opiekunem dziecka korzystaniem z urlopu rodzicielskiego albo pobieraniem zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi tego urlopu.

Ponadto, po spełnieniu warunków określonych w art. 180 § 4 Kodeksu pracy, ubezpieczona, po wykorzystaniu po porodzie co najmniej 14 tygodni podstawowego urlopu macierzyńskiego, ma prawo zrezygnować z pozostałej jego części na rzecz ubezpieczonego - ojca wychowującego dziecko.

Wyrównanie zasiłku

W przypadku rezygnacji z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w:

  • pełnym wymiarze albo
  • w wymiarze 26 tygodni,

przysługuje jednorazowe wyrównanie zasiłku macierzyńskiego pobranego w wysokości 80% podstawy wymiaru do 100% tej podstawy, pod warunkiem niepobrania zasiłku macierzyńskiego (np. przez drugiego z rodziców) za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w wymiarze 26 tygodni (art. 31 ust. 4 ustawy zasiłkowej).

Należne jest ono nie tylko ubezpieczonej matce dziecka, ale również ubezpieczonemu ojcu dziecka, który korzystał z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego oraz części urlopu rodzicielskiego - w razie rezygnacji przez niego i przez matkę dziecka z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w wymiarze co najmniej 26 tygodni. Ponadto wypłacane jest w przypadku braku prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze albo w wymiarze 26 tygodni, z powodu zgonu dziecka.

Jeśli natomiast ubezpieczona pobierająca zasiłek macierzyński w wysokości 80% podstawy wymiaru zrezygnuje z niego za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego w wymiarze co najmniej 26 tygodni, na rzecz ojca dziecka, nie ma prawa do wyrównania zasiłku. Wówczas ubezpieczonemu ojcu dziecka zasiłek macierzyński przysługuje w wysokości 80% podstawy wymiaru.

Wypłata wyrównania

Wspomniane jednorazowe wyrównanie wypłaca się w terminie wypłaty zasiłków, określonym w art. 64 ustawy zasiłkowej, a więc, gdy wypłaty dokonuje:

  • płatnik składek - w terminach przyjętych dla wypłaty wynagrodzeń lub dochodów,
  • ZUS - na bieżąco po stwierdzeniu uprawnień,

przy czym nie później w ciągu 30 dni od daty złożenia wniosku w sprawie rezygnacji z zasiłku za dalszy okres lub innego dokumentu niezbędnego do wypłaty wyrównania (np. w przypadku gdy płatnikiem zasiłku jest ZUS - zaświadczenie pracodawcy o terminie zaprzestania korzystania z urlopu rodzicielskiego).

Uprawnieni do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy wymiaru tego świadczenia:

» ubezpieczone będące pracownicami, które zgodnie z art. 1791 Kodeksu pracy pisemny wniosek o udzielenie im bezpośrednio po urlopie macierzyńskim urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze złożyły nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie,
» ubezpieczeni będący pracownikami, którzy zgodnie z art. 1824 Kodeksu pracy pisemny wniosek o udzielenie, bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze złożyli nie później niż 21 dni po przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej,
» ubezpieczeni niebędący pracownikami, osoby pobierające zasiłek macierzyński za okres po ustaniu ubezpieczenia oraz osoby pobierające zasiłek macierzyński w czasie urlopu wychowawczego, które wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego/na warunkach urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze złożyły nie później niż w ciągu 21 dni po porodzie lub przyjęciu dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.

Przykład

Pracownica urodziła dziecko w dniu 10 grudnia 2016 r., po czym 21 grudnia 2016 r. (a więc przed upływem 21 dni od dnia porodu) wystąpiła o udzielenie jej bezpośrednio po urlopie macierzyńskim przypadającym na okres od 10 grudnia 2016 r. do 28 kwietnia 2017 r. urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze (32 tygodni), od 29 kwietnia do 8 grudnia 2017 r. Tym samym nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 80% podstawy jego wymiaru.

W dniu 5 maja 2017 r. pracownica złożyła jednak pisemny wniosek w sprawie rezygnacji z 26 tygodni urlopu rodzicielskiego. Jednocześnie oświadczyła, iż ojciec dziecka nie będzie korzystał z urlopu rodzicielskiego. W związku z tym przysługuje jej prawo do:

- jednorazowego wyrównania wypłaconego zasiłku macierzyńskiego za okres od 10 grudnia 2016 r. do 30 kwietnia 2017 r. oraz
- zasiłku macierzyńskiego za okres od 1 maja do 9 czerwca 2017 r., który nie został jeszcze wypłacony - w wysokości 100% podstawy wymiaru.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 ze zm.)

Ustawa z dnia 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2016 r. poz. 372 ze zm.)


Bożena Dziuba
Gazeta Podatkowa nr 40 (1394) z dnia 2017-05-18

Komentarz do ustawy zasiłkowej - część I. Wszystko na ten temat w poradniku na GOFIN.pl

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Jeszcze nikt nie skomentował tego artykułu - Twój komentarz może być pierwszy.

Nowy komentarz

Anuluj

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Księgarnia Bankier.pl

Zasady wywierania wpływu na ludzi. Szkoła Cialdiniego Zasady wywierania wpływu na ludzi. Szkoła Cialdiniego ilustracje: Andrzej Mleczko, Robert B. Cialdini Cena: 34,90 zł  Zamów książkę
Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl