Zarabiaj z nami | Logowanie | Newsletter | Forum | Blogi | Konkurs

Księgarnia


Jak zostać mistrzem. Trening doskonałości

Cena: 31,99 zł

Słownik - Emerytury

Wpisz szukane słowo

Opłata dystrybucyjna:


Opłata pobierana jednorazowo od wpłat na nabycie jednostek uczestnictwa; opłata ta ...

zobacz pozostałe hasła...


2004-04-08 12:00 Źródło: Gazeta Podatkowa

www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowość

Kiedy praca w szczególnych warunkach umożliwia przejście na wcześniej na emeryturę


Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. oraz niektóre urodzone po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r., które mają odpowiedni okres pracy w szczególnych warunkach mogą przejść na emeryturę w wieku niższym niż powszechnie obowiązujący wiek emerytalny. Z możliwości ubiegania się o przejście na emeryturę z tego tytułu mogą skorzystać jednak tylko pracownicy lub byli pracownicy, którzy po ustaniu stosunku pracy pobierali m.in. zasiłek dla bezrobotnych, zasiłek lub świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną.


Dla celów ustalenia uprawnień emerytalnych, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia w podmiotach, w których obowiązują wykazy stanowisk ustalone na podstawie dotychczasowych przepisów, tj. obowiązujących przed 1 stycznia 1999 r.

W zakresie szczegółowych warunków niezbędnych do nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, a mianowicie: wieku emerytalnego, rodzajów prac lub stanowisk oraz warunków, na podstawie których osobom wymienionym wyżej przysługuje prawo do emerytury, ustawa emerytalna odsyła do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. W załączniku do tego rozporządzenia (wykaz A i B) wymienione zostały poszczególne rodzaje prac uznanych za prace w szczególnych warunkach.

Zatem prawo do emerytury w wieku niższym niż powszechnie obowiązujący wiek emerytalny, ustala się dla powyższej grupy wiekowej według przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 1998 r.

Pytanie

Czy mogę przejść na wcześniejszą emeryturę mając ukończone 60 lat i 40 lat pracy, w tym 20 lat w szczególnych warunkach (galwanizernia)? Pracą w warunkach szczególnych było 5 lat zatrudnienia w zakładzie uspołecznionym, a 15 lat w zakładzie rzemieślniczym, którego byłem właścicielem. Czy z tytułu 20 lat pracy w warunkach szczególnych przysługuje dodatek do emerytury?

Zgodnie z przepisami ustawy emerytalnej ubezpieczonemu, urodzonemu przed dniem 1 stycznia 1949 r. zatrudnionemu w szczególnych warunkach, prawo do emerytury przysługuje w wieku niższym niż 65 lat. Regulacja ta pozwala jednak skorzystać z takiej możliwości wyłącznie pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach, tj. wtedy, gdy praca ta była wykonywana w ramach stosunku pracy.

Natomiast, jeśli taką samą pracę wykonywała osoba w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, to z tytułu wykonywania tej pracy - osobie prowadzącej działalność gospodarczą - nie przysługują uprawnienia do przejścia na emeryturę w obniżonym wieku.

Jednocześnie w tym miejscu należy zaznaczyć, że Czytelnik posiada tylko 5-letni okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach, tj. wynikający ze stosunku pracy. Okres wykonywania pracy w ramach prowadzenia działalności nie podlega bowiem zaliczeniu jako praca w szczególnych warunkach.

Odnosząc się do drugiej części pytania, w obecnie obowiązującym stanie prawnym, praca w szczególnych warunkach nie daje podstaw do zwiększenia wysokości wypłacanej emerytury (z wyjątkiem przeliczników stosowanych w przypadkach nie dotyczących omawianej sytuacji). Nie przysługuje również z tego tytułu żaden dodatek do świadczenia. Sam fakt wykonywania takiej pracy przyczynia się do obniżenia wieku emerytalnego - po osiągnięciu którego oraz spełnieniu innych określonych warunków - osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę mogą ubiegać się o prawo do emerytury.

Ustalając okres zatrudnienia w warunkach szczególnych uzasadniający przejście na emeryturę w obniżonym wieku, przyjmuje się taki okres tej pracy, w którym była ona wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Pytanie

Czy nabędę prawo do emerytury mając ukończony wiek 56 lat i przepracowane łącznie 25 lat, w tym 15 lat w warunkach szczególnych. Nadmieniam, że podczas wykonywania pracy w warunkach szczególnych (1992 - 1997) 5,5 roku pracowałam w wymiarze 1/2 etatu?

Dla kobiet urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. pracujących w warunkach szczególnych, wiek uprawniający do przejścia na emeryturę w zależności od rodzaju wykonywanej pracy lub zajmowanego stanowiska jest zróżnicowany i waha się w przedziale od 40 do 55 lat. Dodatkowym niezbędnym warunkiem jest legitymowanie się odpowiednim okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym 20 lat, w tym w warunkach szczególnych odpowiednio co najmniej 10 lub 15 lat.

Ponieważ praca wykonywana w niepełnym wymiarze czasu pracy nie może zostać uznana jako praca w warunkach szczególnych, Czytelniczka nie legitymuje się wymaganym do nabycia uprawnień emerytalnych okresem pracy w warunkach szczególnych. W związku z powyższym, nie są spełnione wszystkie niezbędne warunki, tym samym więc zainteresowana nie nabędzie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Jakie warunki do nabycia prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych muszą spełnić osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r.? Czy niezbędny jest warunek pozostawania w zatrudnieniu w momencie zgłaszania wniosku o emeryturę?

Wcześniejszy niż powszechnie obowiązujący wiek emerytalny dla pracowników urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. zatrudnionych w warunkach szczególnych jest zróżnicowany w zależności od rodzaju wykonywanej przez nich pracy, jej charakteru oraz stopnia uciążliwości. Waha się on w przedziale od 40 do 55 lat dla kobiet oraz od 45 do 60 lat dla mężczyzn. Poza ukończeniem odpowiedniego wieku, niezbędnym warunkiem do ubiegania się o nabycie prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych jest legitymowanie się wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym wynoszącym łącznie co najmniej 20 lat w przypadku kobiet i co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn, w tym odpowiednio 10 lub 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Przykładowo, pracownicy, którzy wykonywali prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A wspomnianego na wstępie artykułu rozporządzenia - nabywają prawo do emerytury, jeżeli spełnią łącznie następujące warunki:

1) osiągną wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn oraz
2) mają wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

W niektórych przypadkach prawo do emerytury uzależnione jest od osiągnięcia niższego wieku emerytalnego w czasie wykonywania pracy w warunkach szczególnych, bądź w czasie innej pracy, do której wykonywania skierowano pracownika ze względów zdrowotnych. Dotyczy to m.in. pracowników wykonujących pracę wyszczególnioną w wykazie B wymienionego już rozporządzenia. Nabywają oni prawo do emerytury legitymując się odpowiednim okresem składkowym i nieskładkowym, w tym wymaganym okresem pracy w warunkach szczególnych, po ukończeniu niższego niż 60 lat wieku oraz po spełnieniu dodatkowego warunku, jakim jest osiągnięcie tego obniżonego wieku w określonym czasie.

Przykładowo mężczyzna zatrudniony w hutnictwie, na jednym ze stanowisk wymienionych w wykazie B dział III, nabywa prawo do emerytury w wieku 55 lat, jeśli ma odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy, w tym co najmniej 15-letni okres pracy wymienionej w dziale III wykazu B, jeżeli wiek emerytalny osiągnął w czasie wykonywania tej pracy lub w okresie zatrudnienia, do którego skierowany został stosownie do zalecenia lekarza. Osiągnięcie przez tego mężczyznę wieku 55 lat w innym czasie (tzn. w innych niż ww. okolicznościach), uniemożliwia przyznanie mu prawa do emerytury w tym wieku.

W takim jednak przypadku, przepisy umożliwiają przyznanie pracownikowi, o którym mowa wyżej, prawa do emerytury po ukończeniu przez niego wieku 60 lat (przy spełnieniu warunku dotyczącego stażu pracy), bowiem prace wymienione w wykazie B uprawniają do przejścia na emeryturę na zasadach określonych dla pracowników wykonujących prace wymienione w wykazie A.

Uprawnienia emerytalne pracowników urodzonych po 31 grudnia 1948 r. a przed 1 stycznia 1969 r. z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach

Przepis art. 46 ustawy emerytalnej pozwala nabyć emeryturę z tytułu pracy w szczególnych warunkach na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 1998 r., niektórym osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1969 r. Powyższe zasady przechodzenia na emeryturę, obejmują jednak ubezpieczonych, którzy dodatkowo:

1) warunki do uzyskania emerytury spełnią do 31 grudnia 2006 r.,
2) nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego, a ponadto
3) nastąpi rozwiązanie stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem.

Dla pracowników tej grupy wiekowej, zatrudnionych w szczególnych warunkach, którzy wymagany okres składkowy i nieskładkowy (co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn) oraz wymagany dla danego stanowiska (branży) okres pracy w szczególnych warunkach osiągnęli nie później niż do dnia 31 grudnia 1998 r., ustawodawca dodatkowo (oprócz wymienionego wyżej) stworzył szczególne uregulowanie. Umożliwia ono tym osobom przejście na emeryturę w obniżonym wieku zgodnie z wymienionym już wcześniej rozporządzeniem (wiek ten waha się od 40 do 55 lat dla kobiet i od 45 do 60 lat dla mężczyzn), nawet gdy wymagany wiek osiągną po 31 grudnia 2006 r., pod warunkiem jednak nieprzystąpienia do jednego z otwartych funduszy emerytalnych.

Zasady obliczania emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach dla uprawnionych, którzy wymagany staż pracy posiadali na dzień 31 grudnia 1998 r., a odpowiedni wiek osiągną po 2006 r.

Co prawda ubezpieczeni legitymujący się na dzień 31 grudnia 1998 r. wymaganym okresem składkowym i nieskładkowym, w tym odpowiednim okresem pracy w szczególnych warunkach, będą mogli skorzystać z prawa przejścia na emeryturę w wieku, jaki gwarantowały przepisy obowiązujące przed 1 stycznia 1999 r., jednak wysokość ich przyszłej emerytury będzie ustalana według nowych zasad. Niemniej jednak, aby wyrównać poziom emerytur dla tych osób, wyliczony dla nich kapitał początkowy podlegać będzie odpowiedniemu przeliczeniu, poprzez dodanie do okresów składkowych okresu równego różnicy pomiędzy powszechnie obowiązującym wiekiem emerytalnym (60 lat dla kobiet i 65 dla mężczyzn), a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę.

Podstawa prawna:
  • ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353),
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.).


Twoja Gazeta Podatkowa nr 27/2004, strona 9

Autor: Anna Minierska


Komentarzy 0


RSS Google Wykop

Kup Apartament nad Morzem i Zarabiaj nawet do 8%

Komentarze do artykułu