2004-03-12 06:21 Źródło: Fundusze Europejskie
Fundusze strukturalne wymuszają znalezienie pomysłu na dodatkowe środki
Należy mieć na uwadze, iż jedną z najbardziej istotnych kwestii rozważanych w ramach oceny projektu przez instytucję kontraktującą będzie przedstawienie przez beneficjenta stabilnych i wiarygodnych źródeł jego współfinansowania i prefinansowania. Wydaje się, iż przy dużej ilości zgłaszanych projektów odrzucane będą wnioski w których beneficjent nie będzie w stanie wskazać trwałych i solidnych źródeł finansowania projektu. I tym samym przekonać oceniającego co do jego mocnych podstaw finansowych oraz możliwości terminowej i kompletnej jego realizacji.
W Narodowym Planie Rozwoju na lata 2004-2006, dokumencie stanowiącym podstawę do udzielenia naszemu krajowi pomocy strukturalnej UE, przewidziano pomoc regionalną w wysokości 11,4 mld euro*1). Specyfika udzielania tej pomocy wymaga jednak uzupełnienia finansowania ze strony unijnej wkładem krajowym. Wkład ten będzie miał zarówno charakter środków publicznych, jak i pochodzić będzie ze źródeł prywatnych. Oszacowano, iż zaabsorbowanie całości pomocy unijnej będzie wymagało wyasygnowania z budżetu państwa i źródeł prywatnych środków uzupełniających w wysokości 5,34 mld euro.
Dofinansowanie etapami
Już dziś nie ma wątpliwości, że większość beneficjentów nie będzie w stanie, bądź też będzie miała bardzo duże trudności w wyasygnowaniu środków finansowych na pełne pokrycie wkładu własnego w ramach realizowanych przedsięwzięć. Naprzeciw ich potrzebom wyjdzie zapewne sektor finansowy, który powinien zaoferować instrumenty finansowania wkładu własnego (kredyt bankowy, emisja obligacji itp.), które będą uwzględniać specyfikę finansowania projektów unijnych.
Współfinansowanie projektów przez Komisję Europejską (KE) ma zawsze charakter refinansowania poniesionych wydatków. Oznacza to w praktyce, że potencjalny beneficjent musi dysponować prawie całym budżetem na zrealizowanie projektu, a dofinansowanie przyznawane będzie etapami, zgodnie z postępem prac i wydatkowaniem środków w ramach realizowanego przedsięwzięcia. Polski system bankowy znajduje się fazie przygotowań specjalnego produktu tzw. kredytu pomostowego (ang. bridge financing credit), który ma umożliwić beneficjentom zachowanie płynności finansowej podczas realizacji projektów współfinansowanych ze środków strukturalnych.
Przed przystąpieniem jednak do identyfikacji potrzeb kapitałowych beneficjenta należy wydzielić koszty projektu w ramach dwóch kategorii - kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych*2), określić możliwość wniesienia na rzecz projektu wkładów rzeczowych oraz wyznaczyć realną stopę dofinansowania projektu, który ma być realizowany.
Podział kosztów w ramach realizacji projektów
Koszty w ramach realizacji wszystkich projektów unijnych można podzielić na dwie kategorie: koszty kwalifikowane i niekwalifikowane. Koszty kwalifikowane to ta grupa kosztów, które skłonna jest w określonej części zrefinansować UE w ramach realizowanego projektu. Koszty niekwalifikowane nie będą w żadnej części sfinansowane ze środków pomocowych. Ogólny podział kosztów został określony w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1145/2003 z 27 czerwca 2003 r. zmieniającym Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1685/2002 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 dotyczące warunków, jakie muszą spełniać wydatki na działania współfinansowane z funduszy strukturalnych. Ponadto, postanowienia rozporządzenia doprecyzowane zostaną w ostatecznych wersjach Uzupełnienień do poszczególnych Programów Operacyjnych oraz w podręcznikach procedur wdrażania poszczególnych programów operacyjnych. Do “klasycznych” kosztów niekwalifikowanych należą między innymi:
- odsetki od debetu, opłaty od transakcji finansowych, prowizje i ryzyko różnic kursowych oraz inne wydatki finansowe (w praktyce prawie wszelkie koszty związane z obsługą finansową projektów);
- podatek VAT (z wyjątkiem przypadku, gdy beneficjent pomocy nie jest płatnikiem tego podatku);
- grzywny, kary finansowe oraz wydatki związane ze sporami sądowymi.
Ponadto niektóre wydatki związane z realizacją projektów mogą być zaliczone jako kwalifikowane tylko w określonej wysokości. Zazwyczaj pułap kwalifikowalności danej kategorii kosztów wyrażony jest procentowo w stosunku do całości kosztów kwalifikowanych projektu. Tak jest np. w przypadku zakupów ziemi lub kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji technicznej. Koszt zakupu ziemi może być kwalifikowany zazwyczaj tylko do wysokości 10 procent całości kosztów kwalifikowanych, które są związane z określonym projektem. W przypadku kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji technicznej projektu mogą one stanowić najczęściej do 7-15 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia (im większy projekt, tym więcej w jego kosztach kwalifikowanych mogą ważyć koszty związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej).
Wkład niepieniężny w ramach realizowanych projektów
W określonych przypadkach “zapłata w naturze” może być wydatkiem kwalifikowanym w ramach realizowanych przedsięwzięć. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż niekiedy może umożliwić realizację projektu bez konieczności wyasygnowania znacznych nakładów finansowych ze strony potencjalnego beneficjenta w postaci środków pieniężnych. Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia zapłata w naturze w ramach projektu może mieć charakter udostępnienia ziemi, nieruchomości, wyposażenia i materiałów; badań i działań specjalistycznych oraz nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy.
Wnoszenie aportów na rzecz przedsięwzięć jest obwarowane koniecznością poddania wyceny ich wartości niezależnej ocenie i audytowi. W przypadku udostępnienia ziemi lub nieruchomości na poczet projektu ich wartość musi być poświadczona przez niezależnego, wykwalifikowanego eksperta lub też w pełni uprawniony do tego podmiot publiczny. W przypadku świadczenia na rzecz projektu nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy jej wartość jest określana poprzez ilość spędzonego czasu przy projekcie oraz standardową stawkę godzinową lub dzienną za wykonywaną pracę.
Rozważania dotyczące kosztów realizacji projektu przez pryzmat ich kwalifikowalności oraz wnoszenia wkładu niepieniężnego na rzecz projektów zostały syntetycznie przedstawione na schemacie nr 1 .
Podział kosztów realizacji projektu
Schemat nr 1
Stopa współfinansowania projektów ze strony unijnej
Stopa współfinansowania projektów ze strony UE uzależniona jest przede wszystkim od regionu w którym realizowany jest projekt; specyfiki realizowanego projektu w ramach konkretnego priorytetu i działania poszczególnych Programów Operacyjnych; generowania przez dany projekt zysku.
W przypadku naszego kraju pierwszy warunek determinujący wysokość stopy dofinansowania nie ma w praktyce znaczenia. Każdy region*3) w naszym kraju został objęty działaniami strukturalnymi w ramach tzw. Celu 1. Cel 1 interwencji funduszy strukturalnych jest celem priorytetowym realizacji polityki regionalnej i ma w założeniach “promować rozwój i dostosowania strukturalne regionów opóźnionych w rozwoju”. Objęcie regionu interwencjami w ramach Celu 1 oznacza w praktyce m.in., iż realizowane projekty mają szansę uzyskać najwyższą stopę dofinansowanie unijnego, czyli na poziomie 75 proc.
Wysokość dofinansowania projektów uzależniona jest od statusu podmiotu, który ma szansę stać się beneficjantem środków unijnych. Największe preferencje przyznano między innymi samorządom terytorialnym. Niższa stopa dofinansowania projektów obejmie przede wszystkim podmioty prywatne działające na komercyjnych zasadach jak np. sektor małych i średnich przedsiębiorstw (zgodnie z unijnymi wytycznymi odnośnie pomocy publicznej). Przy określaniu stopy dofinansowania projektów bierze się również pod uwagę, czy projekt współfinansowany ze środków strukturalnych będzie generował zysk. Jeżeli zysk ten będzie znaczny potencjalny beneficjent musi liczyć się z obniżeniem stopy dofinansowania projektu. Dokładnie te kwestie reguluje paragraf 4 artykułu 29 Rozporządzenie Rady (WE) NR 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego ogólne przepisy w sprawie Funduszy Strukturalnych oraz decyzja KE odnośnie interpretacji tego artykułu z dnia 25 czerwca 2002 roku.
Warto również podkreślić fakt, iż instytucje oceniające projekty będą zwracały uwagę na wnioskowaną stopę dofinansowania. W wielu działaniach przewidziano preferencje w ocenie tych projektów w których potencjalni beneficjenci będą ubiegać się o dofinansowanie na niższym poziomie, niż przewidziano w dokumentach programowych. Takie projekty mają szansę znaleźć się wyżej na listach rankingowych sporządzanych przez instytucje oceniające wnioski. Maksymalne stopy dofinansowania projektów znajdą się w ostatecznych wersjach Uzupełnień poszczególnych programów operacyjnych.
Montaż finansowy
Po przedstawieniu zagadnień kwalifikowalności kosztów, wkładów w naturze oraz stopy dofinansowania realizowanych projektów warto skupić się na technikach sporządzania montażu finansowego. Syntetycznie modelową tabelę montażu finansowego przedstawiono na schemacie nr 2.
Tabela montażu finansowego
Schemat nr 2
Wkład własny, współfinansowanie projektu
Z tabeli wynika, iż wkład własny w ramach realizacji przedsięwzięcia obejmujący zarówno koszty niekwalifikowane, jak i kwalifikowane może zostać sfinansowany ze środków własnych beneficjenta lub źródeł zewnętrznych. Najbardziej komfortową sytuacją dla beneficjenta to naturalnie dysponowanie środkami umożliwiającymi zarówno pełne współfinansowanie, jak i prefinansowanie całości kosztów projektu. W praktyce jednak sytuacja taka będzie miała miejsce niezwykle rzadko. Podstawowe źródła finansowania zewnętrznego z których zapewne będzie musiała skorzystać większość beneficjentów pomocy to kredyt bankowy oraz emisja obligacji. Uzyskanie kredytu bankowego wiąże się naturalnie z koniecznością posiadania “zdolności kredytowej” i przedstawienia bankowi właściwych zabezpieczeń kredytu. Emisja obligacji jako źródło pozyskiwania kapitału zewnętrznego zaczyna być opłacalną alternatywą w stosunku do kredytu bankowego w przypadku większych projektów.
Wkład własny w ramach kosztów kwalifikowanych będzie mógł najprawdopodobniej w przypadku pewnych typów projektów zostać częściowo sfinansowany z dotacji. Na przykład inwestycje związane z ochroną środowiska będą mogły zostać wsparte finansowo ze strony Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Ponadto, jak już wspomniałem wcześniej, część wkładu własnego będzie można wnieść w postaci odpowiednio wycenionego “wkładu w naturze”, co niekiedy może uratować montaż finansowy.
Wkład unijny, prefinansowanie projektu
Jak napisałem wkład unijny wyrażony procentowo w stosunku do zdeklarowanych kosztów kwalifikowanych projektu zostanie zrefundowany dopiero po przedstawieniu przez beneficjenta dokumentów potwierdzających poniesienie realnych wydatków (na podstawie zapłaconych faktur lub innych dokumentów księgowych). Nie wiemy niestety jeszcze jak będzie rozciągał się w czasie proces refundacji tzn. ile czasu minie w praktyce od momentu poniesienia przez beneficjenta wydatku do czasu jego pokrycia ze środków unijnych (znalezienia się środków pieniężnych na rachunku beneficjenta). Wiele w tej materii będzie niewątpliwie zależało od sprawności naszej administracji publicznej na różnych szczeblach, jak i wydolności samego systemu dystrybucji pomocy unijnej.
Niezależnie jednak jak długi będzie to w praktyce okres beneficjent będzie zmuszony wyasygnować środki na prefinansowanie projektu. Środki takie będą mogły pochodzić przede wszystkim ze wspomnianego kredytu pomostowego. Kredyt taki będzie udzielany wyłącznie po zakontraktowaniu projektu przez beneficjenta. Jego częściowym zabezpieczeniem będzie na pewno cesja wierzytelności ze strony instytucji odpowiedzialnej za płatności. Udzielenie kredytu będzie mogło naturalnie zostać poprzedzone wystawieniem promesy kredytowej, która będzie niewątpliwie uwiarygodniała montaż finansowy zgłaszanego projektu.
Wiarygodnie sporządzony montaż finansowy obejmujący właściwą klasyfikację jego kosztów oraz wskazanie solidnych i pewnych źródeł finansowania projektu nie jest warunkiem wystarczającym, aby projekt uzyskał współfinansowanie ze środków strukturalnych. Jednak obok właściwego wpisania się założeń projektu w cele i priorytety danego programu operacyjnego, stanowi on jeden z głównych warunków niezbędnych do uzyskania pozytywnej opinii i otrzymania współfinansowania. Nie ma wątpliwości, iż nawet najdoskonalsze projekty zgłaszane bez udowodnienia ich solidnych podstaw finansowych nie mają szansy na dofinansowanie z unijnych środków.
Krzysztof Wąsowski
Autor jest pracownikiem Zespołu Funduszy Unii Europejskiej w banku PKO BP S.A.
*1) Wartość wyrażona w cenach z 1999 roku. Obecnie szacuje się, iż wielkość transferów na rzecz naszego kraju może osiągnąć wartość około 12,8 mld Euro.
*2) Nazywane niekiedy również kosztami kwalifikowalnymi i niekwalifikowalnymi.
*3) Podstawowym regionem podziału terytorialnego kraju na poziomie którego adresowana jest pomoc strukturalna jest w Polsce województwo. Stanowi ono tzw. region wydzielony na poziomie NUTS2 w pięciostopniowej hierarchicznej skali stosowanej przez KE dla celów polityki regionalnej.
W Narodowym Planie Rozwoju na lata 2004-2006, dokumencie stanowiącym podstawę do udzielenia naszemu krajowi pomocy strukturalnej UE, przewidziano pomoc regionalną w wysokości 11,4 mld euro*1). Specyfika udzielania tej pomocy wymaga jednak uzupełnienia finansowania ze strony unijnej wkładem krajowym. Wkład ten będzie miał zarówno charakter środków publicznych, jak i pochodzić będzie ze źródeł prywatnych. Oszacowano, iż zaabsorbowanie całości pomocy unijnej będzie wymagało wyasygnowania z budżetu państwa i źródeł prywatnych środków uzupełniających w wysokości 5,34 mld euro.
Dofinansowanie etapami
Już dziś nie ma wątpliwości, że większość beneficjentów nie będzie w stanie, bądź też będzie miała bardzo duże trudności w wyasygnowaniu środków finansowych na pełne pokrycie wkładu własnego w ramach realizowanych przedsięwzięć. Naprzeciw ich potrzebom wyjdzie zapewne sektor finansowy, który powinien zaoferować instrumenty finansowania wkładu własnego (kredyt bankowy, emisja obligacji itp.), które będą uwzględniać specyfikę finansowania projektów unijnych.
Współfinansowanie projektów przez Komisję Europejską (KE) ma zawsze charakter refinansowania poniesionych wydatków. Oznacza to w praktyce, że potencjalny beneficjent musi dysponować prawie całym budżetem na zrealizowanie projektu, a dofinansowanie przyznawane będzie etapami, zgodnie z postępem prac i wydatkowaniem środków w ramach realizowanego przedsięwzięcia. Polski system bankowy znajduje się fazie przygotowań specjalnego produktu tzw. kredytu pomostowego (ang. bridge financing credit), który ma umożliwić beneficjentom zachowanie płynności finansowej podczas realizacji projektów współfinansowanych ze środków strukturalnych.
Przed przystąpieniem jednak do identyfikacji potrzeb kapitałowych beneficjenta należy wydzielić koszty projektu w ramach dwóch kategorii - kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych*2), określić możliwość wniesienia na rzecz projektu wkładów rzeczowych oraz wyznaczyć realną stopę dofinansowania projektu, który ma być realizowany.
Podział kosztów w ramach realizacji projektów
Koszty w ramach realizacji wszystkich projektów unijnych można podzielić na dwie kategorie: koszty kwalifikowane i niekwalifikowane. Koszty kwalifikowane to ta grupa kosztów, które skłonna jest w określonej części zrefinansować UE w ramach realizowanego projektu. Koszty niekwalifikowane nie będą w żadnej części sfinansowane ze środków pomocowych. Ogólny podział kosztów został określony w Rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1145/2003 z 27 czerwca 2003 r. zmieniającym Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1685/2002 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 dotyczące warunków, jakie muszą spełniać wydatki na działania współfinansowane z funduszy strukturalnych. Ponadto, postanowienia rozporządzenia doprecyzowane zostaną w ostatecznych wersjach Uzupełnienień do poszczególnych Programów Operacyjnych oraz w podręcznikach procedur wdrażania poszczególnych programów operacyjnych. Do “klasycznych” kosztów niekwalifikowanych należą między innymi:
- odsetki od debetu, opłaty od transakcji finansowych, prowizje i ryzyko różnic kursowych oraz inne wydatki finansowe (w praktyce prawie wszelkie koszty związane z obsługą finansową projektów);
- podatek VAT (z wyjątkiem przypadku, gdy beneficjent pomocy nie jest płatnikiem tego podatku);
- grzywny, kary finansowe oraz wydatki związane ze sporami sądowymi.
Ponadto niektóre wydatki związane z realizacją projektów mogą być zaliczone jako kwalifikowane tylko w określonej wysokości. Zazwyczaj pułap kwalifikowalności danej kategorii kosztów wyrażony jest procentowo w stosunku do całości kosztów kwalifikowanych projektu. Tak jest np. w przypadku zakupów ziemi lub kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji technicznej. Koszt zakupu ziemi może być kwalifikowany zazwyczaj tylko do wysokości 10 procent całości kosztów kwalifikowanych, które są związane z określonym projektem. W przypadku kosztów związanych z przygotowaniem dokumentacji technicznej projektu mogą one stanowić najczęściej do 7-15 proc. kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia (im większy projekt, tym więcej w jego kosztach kwalifikowanych mogą ważyć koszty związane z przygotowaniem dokumentacji technicznej).
Wkład niepieniężny w ramach realizowanych projektów
W określonych przypadkach “zapłata w naturze” może być wydatkiem kwalifikowanym w ramach realizowanych przedsięwzięć. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż niekiedy może umożliwić realizację projektu bez konieczności wyasygnowania znacznych nakładów finansowych ze strony potencjalnego beneficjenta w postaci środków pieniężnych. Zgodnie z zapisami ww. rozporządzenia zapłata w naturze w ramach projektu może mieć charakter udostępnienia ziemi, nieruchomości, wyposażenia i materiałów; badań i działań specjalistycznych oraz nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy.
Wnoszenie aportów na rzecz przedsięwzięć jest obwarowane koniecznością poddania wyceny ich wartości niezależnej ocenie i audytowi. W przypadku udostępnienia ziemi lub nieruchomości na poczet projektu ich wartość musi być poświadczona przez niezależnego, wykwalifikowanego eksperta lub też w pełni uprawniony do tego podmiot publiczny. W przypadku świadczenia na rzecz projektu nieodpłatnej pracy wykonywanej przez wolontariuszy jej wartość jest określana poprzez ilość spędzonego czasu przy projekcie oraz standardową stawkę godzinową lub dzienną za wykonywaną pracę.
Rozważania dotyczące kosztów realizacji projektu przez pryzmat ich kwalifikowalności oraz wnoszenia wkładu niepieniężnego na rzecz projektów zostały syntetycznie przedstawione na schemacie nr 1 .
Podział kosztów realizacji projektu
Schemat nr 1
Stopa współfinansowania projektów ze strony unijnej
Stopa współfinansowania projektów ze strony UE uzależniona jest przede wszystkim od regionu w którym realizowany jest projekt; specyfiki realizowanego projektu w ramach konkretnego priorytetu i działania poszczególnych Programów Operacyjnych; generowania przez dany projekt zysku.
W przypadku naszego kraju pierwszy warunek determinujący wysokość stopy dofinansowania nie ma w praktyce znaczenia. Każdy region*3) w naszym kraju został objęty działaniami strukturalnymi w ramach tzw. Celu 1. Cel 1 interwencji funduszy strukturalnych jest celem priorytetowym realizacji polityki regionalnej i ma w założeniach “promować rozwój i dostosowania strukturalne regionów opóźnionych w rozwoju”. Objęcie regionu interwencjami w ramach Celu 1 oznacza w praktyce m.in., iż realizowane projekty mają szansę uzyskać najwyższą stopę dofinansowanie unijnego, czyli na poziomie 75 proc.
Wysokość dofinansowania projektów uzależniona jest od statusu podmiotu, który ma szansę stać się beneficjantem środków unijnych. Największe preferencje przyznano między innymi samorządom terytorialnym. Niższa stopa dofinansowania projektów obejmie przede wszystkim podmioty prywatne działające na komercyjnych zasadach jak np. sektor małych i średnich przedsiębiorstw (zgodnie z unijnymi wytycznymi odnośnie pomocy publicznej). Przy określaniu stopy dofinansowania projektów bierze się również pod uwagę, czy projekt współfinansowany ze środków strukturalnych będzie generował zysk. Jeżeli zysk ten będzie znaczny potencjalny beneficjent musi liczyć się z obniżeniem stopy dofinansowania projektu. Dokładnie te kwestie reguluje paragraf 4 artykułu 29 Rozporządzenie Rady (WE) NR 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego ogólne przepisy w sprawie Funduszy Strukturalnych oraz decyzja KE odnośnie interpretacji tego artykułu z dnia 25 czerwca 2002 roku.
Warto również podkreślić fakt, iż instytucje oceniające projekty będą zwracały uwagę na wnioskowaną stopę dofinansowania. W wielu działaniach przewidziano preferencje w ocenie tych projektów w których potencjalni beneficjenci będą ubiegać się o dofinansowanie na niższym poziomie, niż przewidziano w dokumentach programowych. Takie projekty mają szansę znaleźć się wyżej na listach rankingowych sporządzanych przez instytucje oceniające wnioski. Maksymalne stopy dofinansowania projektów znajdą się w ostatecznych wersjach Uzupełnień poszczególnych programów operacyjnych.
Montaż finansowy
Po przedstawieniu zagadnień kwalifikowalności kosztów, wkładów w naturze oraz stopy dofinansowania realizowanych projektów warto skupić się na technikach sporządzania montażu finansowego. Syntetycznie modelową tabelę montażu finansowego przedstawiono na schemacie nr 2.
Tabela montażu finansowego
Schemat nr 2
Wkład własny, współfinansowanie projektu
Z tabeli wynika, iż wkład własny w ramach realizacji przedsięwzięcia obejmujący zarówno koszty niekwalifikowane, jak i kwalifikowane może zostać sfinansowany ze środków własnych beneficjenta lub źródeł zewnętrznych. Najbardziej komfortową sytuacją dla beneficjenta to naturalnie dysponowanie środkami umożliwiającymi zarówno pełne współfinansowanie, jak i prefinansowanie całości kosztów projektu. W praktyce jednak sytuacja taka będzie miała miejsce niezwykle rzadko. Podstawowe źródła finansowania zewnętrznego z których zapewne będzie musiała skorzystać większość beneficjentów pomocy to kredyt bankowy oraz emisja obligacji. Uzyskanie kredytu bankowego wiąże się naturalnie z koniecznością posiadania “zdolności kredytowej” i przedstawienia bankowi właściwych zabezpieczeń kredytu. Emisja obligacji jako źródło pozyskiwania kapitału zewnętrznego zaczyna być opłacalną alternatywą w stosunku do kredytu bankowego w przypadku większych projektów.
Wkład własny w ramach kosztów kwalifikowanych będzie mógł najprawdopodobniej w przypadku pewnych typów projektów zostać częściowo sfinansowany z dotacji. Na przykład inwestycje związane z ochroną środowiska będą mogły zostać wsparte finansowo ze strony Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska. Ponadto, jak już wspomniałem wcześniej, część wkładu własnego będzie można wnieść w postaci odpowiednio wycenionego “wkładu w naturze”, co niekiedy może uratować montaż finansowy.
Wkład unijny, prefinansowanie projektu
Jak napisałem wkład unijny wyrażony procentowo w stosunku do zdeklarowanych kosztów kwalifikowanych projektu zostanie zrefundowany dopiero po przedstawieniu przez beneficjenta dokumentów potwierdzających poniesienie realnych wydatków (na podstawie zapłaconych faktur lub innych dokumentów księgowych). Nie wiemy niestety jeszcze jak będzie rozciągał się w czasie proces refundacji tzn. ile czasu minie w praktyce od momentu poniesienia przez beneficjenta wydatku do czasu jego pokrycia ze środków unijnych (znalezienia się środków pieniężnych na rachunku beneficjenta). Wiele w tej materii będzie niewątpliwie zależało od sprawności naszej administracji publicznej na różnych szczeblach, jak i wydolności samego systemu dystrybucji pomocy unijnej.
Niezależnie jednak jak długi będzie to w praktyce okres beneficjent będzie zmuszony wyasygnować środki na prefinansowanie projektu. Środki takie będą mogły pochodzić przede wszystkim ze wspomnianego kredytu pomostowego. Kredyt taki będzie udzielany wyłącznie po zakontraktowaniu projektu przez beneficjenta. Jego częściowym zabezpieczeniem będzie na pewno cesja wierzytelności ze strony instytucji odpowiedzialnej za płatności. Udzielenie kredytu będzie mogło naturalnie zostać poprzedzone wystawieniem promesy kredytowej, która będzie niewątpliwie uwiarygodniała montaż finansowy zgłaszanego projektu.
Wiarygodnie sporządzony montaż finansowy obejmujący właściwą klasyfikację jego kosztów oraz wskazanie solidnych i pewnych źródeł finansowania projektu nie jest warunkiem wystarczającym, aby projekt uzyskał współfinansowanie ze środków strukturalnych. Jednak obok właściwego wpisania się założeń projektu w cele i priorytety danego programu operacyjnego, stanowi on jeden z głównych warunków niezbędnych do uzyskania pozytywnej opinii i otrzymania współfinansowania. Nie ma wątpliwości, iż nawet najdoskonalsze projekty zgłaszane bez udowodnienia ich solidnych podstaw finansowych nie mają szansy na dofinansowanie z unijnych środków.
Krzysztof Wąsowski
Autor jest pracownikiem Zespołu Funduszy Unii Europejskiej w banku PKO BP S.A.
*1) Wartość wyrażona w cenach z 1999 roku. Obecnie szacuje się, iż wielkość transferów na rzecz naszego kraju może osiągnąć wartość około 12,8 mld Euro.
*2) Nazywane niekiedy również kosztami kwalifikowalnymi i niekwalifikowalnymi.
*3) Podstawowym regionem podziału terytorialnego kraju na poziomie którego adresowana jest pomoc strukturalna jest w Polsce województwo. Stanowi ono tzw. region wydzielony na poziomie NUTS2 w pięciostopniowej hierarchicznej skali stosowanej przez KE dla celów polityki regionalnej.
Dodaj komentarz
